LXVI396-2_Ex2
author: Crusius, Martin

EEE2

J

D acait

"

UEL

6d5

ieyéte

P

u

i

prpt

i

?r,x;rg.ar

u

9

.

"

^

-

g

der g

ia ia

A A ata

af

a ad 27 d

f

Ra

P

**

f6T

o u d

*

$

:

T

of

a u

:f

$

2

z

C

4

?

t

P.

ACl

95959s

»

E

5

ul

as M.

j*

A^

) 4

t

E

p

z

4

E

POR

p

a ia

-

73

?5

E

"n -

i

ii

Á

É

o

314

;

3

af al

;;

ï

-

f

4

: n

^

D)

p

P

a

y5p5s

as

b

z

P

*

2

.

13

at

MO

-s

2

P

45

J

t

a ET

d Md a

78

u

MR

j

*

"s

ia

34

5

D

j

n

T.

s

d a

Id

P

?.

2j

p

a aT H

P u-

ror

:

"

E

?

-*

P

^

:

-

.

2

:

Y o

»,

^

"u

z

,.

5

i

orá n

ss

;

Yl

?.

750

BA

PU

",

;

u 2 L AR

:

?

E

d

Mate

P

P us

a

:

2

25

4

L

y^4o

j

"

*

pE

«

7

3 24

E s a AT a

P

od

"axXP

v

;

L

T a

T.

M

A

A

9-

A

zi

P

j

*

2

A

*

y

Wi as d

a

-

2

d

ul

12 2

t

?

"

14

(

,

j

P

aof

:

ï

;

d aten

PU

:

;

d

A

2249

*

P

2

959

f

53

a etat rK

t

- H

g,

P

d

Vl

d

Vff

s

J

!

"

"

G

2

P

2

.

g

j

PU Mp

Ó5

:

.

"

(*

Pa

"

af a

242 A

"

D

d

n

t

al u

OP CO

-

2

b

$

»

x

24

"

E

E

d

p

x

w atul

ET

t

*

p

PT

p

P P

972

7

4

A

-

P

PSPS

^

jl

p

-*

/

s

£,

2

&

a A aFL AT

LY

i

s

PA

PEEPLAE

ese

p

u

E

D

d

A

D

;

£

:

T An d

ZE

$s

U

$ a n

PUECA

Y

?

"

t

P

uT

T

s

:

N

22

PL

T.

:

As

ts

F.

d

a

7s

4

C

L2

P n

a

[

AA

T N

v

P

£s

.

;*

:

"P

7

23

ï

*

?

P.

256

Pt

o

t

f

2

,

"

7:

2

g

P

A

"r

':

.

u a g

:

g

a

1

"

À

.

D

r

t

p

:

FP

ia

sU

p

^

EEE

e

j

w

5

us

2

5

d

:

p

L

35

DuE

J

a

i

"

-

Dd

z

2

ä,g

of

[

.,

f

j

A

D.

d

144

195 eoe

A

[

"1

5

?.

ET PT

a a a.

.

i

C

p

Pal u

d a

2

d

2

BeoS

l

1

7

d

g

U

*

2

$

H

$s

71

ey

;.

3.

P

Ts

Y

j5

5

^s

)

o

p

fs

j

a u s

:7

.-;

5

s

i

n

?j

i

9

ia

X

£a

22

"n

-

PU.

2

"

"5

;

P

2205

25

-

zo U.

k

j

m

-

f

j

TA

$od

A

M ID

?

T2

t

f.

A

s

-

ï

i

p

T2

s

Ka

5

2

i

E

:

:

:

D

a

i

H

T

77

:

P

OL

s

zf

JATCIEN

7

7

T x

P

:

"r

D.

P

3.

2

s

^

Ya

r

"r

É

2

2

(s p

E

;

j

g-

P

*

W

r

s

j

z5

n

2

n

"

"

d

2

À

d

p

3

"

2

-

pon

j5

-

E

d

i

et

b5

»

J

-

'(',

-

j

5

A

2

E

)(L

rj

25

d

t

B

E

*

t

P

m

X

73

L

"-

a

p

j

i

(N

j

-

E

t

AX

*

Ej

*

1

AE

2

s

$:

Lj

g

g

2

:

r

r

j

5

E

-y

3

:

fl

ï

EE

;!

u

';

*

A

rl

.

o

4

A

P.

-

5

^.

E

3

D.

*

"

p

$-s

E

3

d

A

u

D

2

A

3l

9

k

E

*

D

"a

aE

5

Mgl

r i

x

p

i

2

Ls

N

j

*s

iE

d

E

j

Z

p

$.

A

p

p

ts

j

AT

2

d

1

h:

2*

C

Yv

[

»y

$s

A

i

1

2

x

*

US

a

u

;7

TM :

p

j

d

-

M

ia

vt

s

9-

p

&

2

P

^

t

AR

af

s

p5

5

£

N

15

d

gi

z

Mi

(

E

;

h

j

.

T.

N

ï

n

"

35

A

5

5

RC

23

V s

(

i

o

Ms

rR

$

3

a

2

2

Mi

235

A

E

i

i

*v

r

u5

x

.

YX

s

$a

A

*

i

j

h

t

*

E

25

-

:

Vi

i

A

zi

*

».

s

i

A

5

2

dce s

"s

GH

$x

CA

p

E

T

.

d

5

i

LE

?

4

"

m

«xæ&»

W

E

3

o

d

s

d

*

"d 1

A

E

Y^

f

x

i

x

a

-X

s

d

W

a

FE

2

m

du

r

d

i

A

j

i

x

i

d

nE

2

u

æ&t*ä

5

i

|

Dd

j*

4

3

^

i

n

ä

EH

?

*

"

^

i

i

|

P

x

EX

d

TSTRS

RU.

u

N

A

É

p

E

»

E

,

$E

»

t

o

5

d

^

a

v

i us

-

3

PA

p

22o

B

T

4

X

:

r

D

s

2

f

2

a

Es

CM

EY

V

A

i

A

A

M

LEU

EM

x

i

i

X

o

H

AE

ie

p

A

?

m

2

U.

?h

Bu N

z

(

*

"

j

?

ï

?

i

E

;

m

m

ä

73

i

at

?;äæ

a

1

O

.

x

es

EE

d

UR

d

o

H

[5

MA

4

$

d

j

*

t

gb

o

d

PA

2

*

M

/N

hi

E

d

UT

:

s

Lt

s?

25j

VU

E

:

3

E

A

A La )

i

s

^s

TÀ

«l

asss

——

——

UNIVERSITATSBIBLIOTHEK TÜBINGEN

GESCHENK

l,

...........................................................................

es Verleger

0 npuiogage a BREOANISICHE DP d AL IN :

Tlübing

.......................................................

n,.

.......................................................

ERE

ss

l LÀ

19

N12«522513819 021

/

T.

TLT TT E

$

;SW --

EEE

m

"av

J

2

—

f

—

x

-

Es d

m

L—

—

LA

a

"

ia

—

ER

énsspr ss

ER

m ,

——

Bo

"

T

—

M,

T

-

-

ï

DIARIUM

MARTINI CRUSII

1598-1500

HERAUSGEGEBEN VON

WILHELM GÓZ vuxp ERNSTCONRAD

$

b

dl a

L

NT

a.

-ibe

rosaps Pa

s.

p

m

AA

ao a

hs

E n.?. d

Ea

ia

LL il

Ó

T d

g v

Ls

*

RC A w

u

i RR UNICS - CA a

ET u Av

-

a

DIARIUM

JWARTHNICRLWII

1598-1599

HERAUSGEGEBEN VON

WILHELM GÓZ vs» ERNST CONRAD

1931

VERLAG DER H. LAUPP'SCHEN BUCHHANDLUNG

TUBINGEN

Gedrud:t mit Unterstützung

der Württembergischen Gesellschaft

zur Fórderung der Wissenschaften

des Universitátsbundes lübingen

und der Universitátsbibliothek

AN. B5

a

«s

—

», 4

^b

A

"* dj

ÜnIN

7

L]

&

[

x

Alle Rechte vorbehalten

Druck von H. Laupp jr Tübingen

Printed in Germany

Vorrede.

rotz der Not der Zeit ist es nach vierjáhriger Pause vor allem in-

*

folge der liberalen Haltung des Verlegers Herrn Dr. Oskar Siebeck,

dem wir dafür aufs herzlichste danken, gelungen, wieder einen Band

des Tagebuchs des Martin Crusius vorzulegen. Dieser umfaDt die Jahre

1598 und 1599, die im Scehlufteile des sechsten Bandes (S. 627 bis S. 840)

und im ganzen siebenten (608 S.) Band der Handschrift enthalten sind.

Damit ist nun über die Hàlfte des zur Veróffentlichung bestimmten

Teiles des Tagebuchs (s. Diarium 1596—1597 S. XII f.) gedruckt. Wenn es

irgendwie zu erreichen ist, hoffen wir den noch ausstehenden Rest, der

den achten und neunten Band der Handschrift mit zusammen 1318 Seiten

umfabt, in einem starken Band im Lauf der nüchsten Jahre zu bringen.

Dann soll der Registerband folgen, ohne den, wie uns sehr wohl bewuft

ist, in ersprieDlicher Weise derartige Aufzeichnungen nicht benutzt wer-

den kónnen. Er wird die von Crusius jedem der letzten fünf Bánde des

Tagebuchs beigegebenen, recht unvollstándigen Inhaltsverzeichnisse ent-

behrlich machen. Seine Bearbeitung liegt in den bewührten Hünden von

Herrn Studienrat Eugen Staiger am Karlsgymnasium in Stuttgart, der

mit der Verzettelung des ersten Bandes (Diarium 1596—97) begonnen

hat und schon jetzt gerne bereit ist, aus seinem Material über bestimmte

Personen und Sachen Auskunft zu geben.

Auch diesmal durften wir uns mannigfacher Hilfe erfreuen, für die

wir von Herzen danken. Unser verehrter Lehrer, Herr Professor Dr.

Wilhelm Schmid, hat wieder die Korrektur mitgelesen und ist ein stets

gütiger Führer geblieben auf dem Weg, den er uns gewiesen hat. Aus-

kunft von mehreren Seiten hat uns manches klargemacht, was wir allein

nicht zu lósen vermochten. Namentlich Herr Professor Dr. Max Caspar

in Stuttgart-Cannstatt, ein Kenner der Astronomie und Astrologie jener

Zeit, hat uns durch unverdrossene Beantwortung von Fragen aus einem

uns fremden Gebiet wertvolle Dienste geleistet, ÀuDere Unterstützung

wurde uns ebenfalls i-n reichem Mafe zuteil. Unser warmer Dank gilt

——

IV

—

der Württembergischen Gesellschaft zur Fórderung der Wissenschaften

für einen namhaften DruckzuschuD, dem Universitátsbund Tübingen für

die Honorierung der Bearbeitung der Handschrift, der Leitung der

Tübinger Universitütsbibliothek für Diensterleichterungen, die sie im

Sommer dieses Jahres dem einen Herausgeber, Bibliothekar Dr. Güz,

gewührte.

Tübinge

n

Nürtin

en

—,im August 1931.

Wilhelm Goz.

Ernst Conrad.

N

Verzeidhnis von Abkürzungen.

In das Abkürzungsverzeichnis des Diariums 1596/97 haben sich leider einige

Fehler eingeschlichen, die hier zu berichtigen sind. Es muf$ heifen:

d — Dies Martis

OL -- Dies$ Jovis

Q — schilling

Weitere Abkürzungen.

—

a,mp nem

amplitudinem

magnimi

magnificentissimi

C

civitas

magn mo

——

magnificentissimo

Dx»em

Dominationem

i

ma,gn mum

magnificentissimum

Dni

Dominationi

Mtiam

— Magnificentiam

exctiam

excellentiam

E E-AE E

pr.

praeceptor

meus

magnificus

V. Spect.

Vestra Spectabilitas,

— 3

Beridhtigungen.

S. 10 Z. 2 ist Welauo wohl korrigiert aus ursprünglichem Welcio

11 Z.26 lies: Principem Transyl.

27 Z.8 lies: Commendo me ei. $. M. L. Engelharto usw.

39 7.81 lies: Die (.

47 Anm. Z.8 lies: die Zahl 120.

51 Z.97 lies: in arce dimidiata.

9

d

9 Anm. 2. Abt. lies: 9 die dritte usw.

60 Z.20 lies

Quae disputatio.

61 Z. 17 lies

ad eum.

70 Z. 4 lies

recipiant.

159 Z. 19 lies

Post merid.

77 A. 5 lies

mortuum esse. Éx9ecty usw.

92 Z. 28 lies

catalogum.

110 Z. 7 lies

rediimus.

121 Z. 24 lies: à&Aniceté g.

122 Anm

. 42. 9 lies: setAov.

140 Z. 16 lies:

Oeconomo.

140 Z. 22 lies:

nomine Liuoniae.

167

4. 11

lies:

illam.

168

Z. 8 lies:

& .0 08

10AA6.

170

Z

1

lies:

Graecarum.

170

Z. 92 lies:

orta (Hs: ortam).

172 Anm

. Z. 15 lies

respiciens.

183

AÀnm

v9. Abt. Z

188

AÀnm

-2. Abt. Z

1l lies: 11 Vgl. Hom. Od. 1,47: óg &nóAowo usw.

. 29 lies: Diar. 1596/97.

201

Z. 27 lies: 96

TETUTOHÉVO..

291

Anm

(B. ABt. Z

2835

9 lies: vgl. Z. 28.

AÀnm

. 4. 16 lies

ob studia.

240

Z. 11

242

lies: Vlbacensem. D. D. Hunnium usw.

Z. 26 lies: &x&vepo. (Hs: &x&vepot).

242 7. 90 lies: &vavxtobj.evou.

248 Anm

257

. 2. Abt, Z. 25 lies: 25 «a$«95vec9at Hs.

Z. 2 lies: &Eo5ov.

261

4. 95 lies: &nxzà.

mmwwmmwwmmvwmwmwmmwmmmwmmmmmmmmmwm

202 Anm. 9. Abb Z.3: Herr Professor Dr.

Caspar móchte nach nochmaliger Prü-

fung die Erkl

àrung der Zeichen nicht mehr aufrecht erhalten. Denn die von

Crusius an den betreffenden Tagen angewandten Zeichen passen nicht zum

julianischen (alten) Kalender, der damals in Württemberg noch im Gebrauch

war. Er móchte jetzt lieber annehmen, daf die Zeichen des Crusius vielleicht

private Abkürzungen zur Bezeiehnung einer bestimmten Wetterlage sind.

—

VIIT

—

263 2.90 lies: Domino.

267 Anm. Z.95 lies: Óx5 xvpovepAvvie.

984 Z.15 lies

Sueuorum.

922 2.25 lhes

In Senatu eram. [Bis doeui]

928 Z. 10 lies

futuri.

340 Z.10 lies

[5

942 Z. 10 lies

num.

946 Z. l lies

vocant.

At

gn O0 ODn UD 00 00 0OD UO Un

946 Z. 6 lies

exhaeredari.

sum, j

ün

947 Z2.19 hes

Seriptio.

Tunioren

947 Z.936 lies

9c.

oD Un

et M E

978 Anm. 9. Abt. Z. 4: Orocrenium — Berghbronn im württ. Oberamt OCrailsheim

vgl. Beschr. d. Oberamts Crailsheim 5. 486.

Boeeri.

380 Z.16 lies: privilegiis.

ye alloq.

985 Anm. 2. Abt. lies: 981 Von 6ot5txoxs usw.

i Epit

on O0 OD

388 Anm. 9. Abt. Z.36 lies: Von $. &v x$—Crusius 8. 389 Z. 18.

[6^!

nostrum

390 Z. 18, 19 lies: de pace.

[6»]

393 Anm. Z.27 lies: Mensae primae usw.

Tenplo

reconall

hr alla

Cathanr

Caestr

für 118

sent m

buieren

niam o

Ca8; 80

c, & (

MK

Doriea

Filia

Àbso

Dapper

Qali: g

Dis

patissi

Obiit ]

——

$ 00j

Iuis, R

Wirtem

18 Dun

qui St

22 (05.

46 (05,

Diayi

M. D. XOVIIL

Ianu. l. Die (2). sereno et niuali.

627

Audiui 1 concionem Graeceque scripsi. Prandio clementer adhibitus

sum, apud illustrissimum Princ. Brunsuic. et Lynaeb. D. Augustum

luniorem. Aderant et Doctores, Aentzlinus, Halbritterus, et Moeglingus, s

Allsheim

et M. Erh. Cellius collega. Herrlich. Forté 30 fercula. In domo D.D.

Boceri D. Aentzlinus, cüm surrexissemus, «x«p«oótoc mihi elapsus est,

ne alloqui possem. Dixi ante prandium, et in prandio: quod Cardinalis

et Episcopus Constantiensis, literas prolixas et seueras scripserit ad

nostrum D. Conradum Bappenh. ut haereticam suam uxorem, quam in:0

Templo Engenensi sepeliuerit, inde effossam remoueat: et sumptus ad

reconciliandam (.wider zu weihen.) Ecclesiam expendat. Dicit, epistolam

heri allatam huc esse. Das haisst g'seusst. Du frumme Bappenhaimerin.

Catharina. In comitiis Ratisbon. muf einer für 1 malzeit 1 Taler zalen.

Caesar petit pecuniam contra T'urcas, ad 150 menses: dreissig monati5

für 1 iar geraechnet, ut puto: nempe 5 annos. Das Reich soll 12 tau-

sent zu füs, und 4000 pfaerd, halten. Episcopi et Principes 14 contri-

buieren nichts: sed decernunt tantüm, ut alii contribuant. | Illam pecu- 628

niam omnem esse Caesari dandam etc. Intelligo, nihil effici contra T'ur-

cas: sed studio duci bellum, ut priuati ditescant etc., ob86v mots Oytég.20

cb, 6& ( xÜpte, £Aémoov Àv éxxAxoíav cov.

M. Kunius mihi attulit, dedicans, prolixam Oden Alcaicam Graecam

Doricam, in salutiferam Christi natiuitatem. 6 $«upáotoc.

Filia mea Theodora, ad S. Coenam accessit.

lanu. 2. Die (. simili.

25

Absolui comment. in 20. librum Odyss. et incepi in 21. Fui cum D.

Bappenhaimio. Non vult funus uxoris remouere: sed rescribet Cardi-

nali: scribet ad Principem Wirtemberg. et alio.

Bis frustra quaesiui D.D. /Entzlinum: quia scribendis literis occu-

patissimus. T|9eAov &ptovfjoat Tepl toO &vt&uota(ou GceqQávou. Goxet BxxALvou, 30

Obiit D.D. Philippus Grauwerus.

5 605. 588.

9 éxxoqrjosoc mandatum. 628.

10 Ioann. Wolfius Licent,

Turis, Hailpronnae habitat, pulsus a Marchione Durlac. et frustrà petit sumptus à

Wirtemb. Princ. ad operis sui editionem.

14 Ratisbonae.

16 620.

18 Danda fuerit hebdomadatim a Princ. nostro, summa 1704 circiter fl.

19 Iudaeus,

qui Stutg. est, dicitur nihil admodum qweytxov scire: allein. mit Salpeter. 588.

22 625. 633. 633—633.

24 619.

25 óvetp.: actiones 9 irritae cum D. eivit.

26 625. 632.

27 627. 696.

29 « 5.

Diarium Crusii II.

1

—

—

2

Ianu. 3. Die 4. perfrigido.

Horas 4 in Senatu eramus. D. /Entzlinus, 6 Senatu citius egressus,

quam ut eum assequi potuissem.

Ianu. 4. Die $. frigidissimo.

5

Post H. 8. prosecuti sumus funus D. Graweri Med. D. pii et optimi

viri: de quo, et D. Beato Fabri lurisc. olim meam domum emeram.

629 Sed propter frigus, in reditu relinquens ordinem | funebrem, recepi mé

domum &boypévoc: caeteri in Templum iuerunt. Paucissimi Professores

aderant. Sepultus est trans Ameram fl.

10

Duae Chartae Nouorum ab affine W. R. Videtur pacem cum Turcis

6 ygucó89oo; facturus. Bellum Papae et Estensis procedit. Galli et Mal-

]

tenses auxilia promittunt Papae. Marchese Bentivoglio, electus est ab

Estense, General Kriegsoberster. Ist mit 6000 peditibus, et 300 equiti-

bus, zum Signor Montecuculo, nach der See abgefertigt. Die sollen

iszumm Don Alexandro de Este stossen etc.

Dicitur Martinus Wucherer, consul Tybing. mortuus.

X;;L

Vesperi prosecutus sum funus vicinae nostrae, iuxta portam Lusten-

j

ouiam habitantis, Margaretae, cum infante in utero extinctae. Quae

antea filio Martini Erbii, nunc Dauidi Dickelio (.Sebastiani senis filio,

20vicini) nupta fuit. Concioni M. Wielandi, paries liberos cum dolore,

1

:

interfui, magno in írigore; et niuibus congelatis.

lanu. 6. Die Q. simili

Audimus his diebus, in tantis Alpium vicinarum niuibus, inveniri

homines mortuos. Non interfui antemerid. concioni D.D. Gerl. propter

25frigus, senio meo parcens. Vespertinae interfui, D.D. Hafenraefferi, ex

Psal. 67. Deus misereatur. Magno frigore

£y& ypucoUy &wol [Ioann. Angelus Mar- | petituri

£Gmpfjocvto

purgensis

Magisterium

Paulus Raysius Gera-

Marpurgo

$0

uiensis Rhenanus

venientes

l

peste Acad.

630

fugante. |

Tanu. 7. Die fi. sereno, Grimmkalt. Holtzmangel.

Iterum in Acad. docemus. Ego 3 H. in Homerico auditorio Decla-

35 mationes correxi, de nataali Christi, et subscripsi.

2 r

5 588.

10 Vlm&à. 601. 632.

11 615.

12 Zu Mawchese

82 607.

Bentivoglio: In Welling. die 25. Dec. Venetiis.

90- Gen. 3,16: in dolore paries filios.

83 Es fehlt der Eintrag für den 5.Ja-

auar, einen. Donnerstag.

ARSS DA Der d ET

ER

T

2

.

—

3

—

lanu. 8. Die (2). frigido.

Mane domi mansi. Vespertinam conc. Graecé delineaui domi, ex

Templo reuersus. À D.D. Rittershusio accepi 2 pagellas in quibus ex-

cus& sunt Epigrammata tria in ipsius Oppianum, tb àpby, et 9 alia.

Non potuére cum opere ipso excudi, quia nimis seró venerant.

5

lanu. 9. Die (. niuoso.

Bis in Acad. docui. Hoc triduo plurimi Studiosi, à me declamandi

EY

potestatem petentes, me convenerunt. (.ut aliás

hs

lurimis annis.) ex

quibus partem recitari audiens, eis potestatem facio, praesertim iam

petitione Magisterii instante. Noctu per schedam Praeceptor Lunaeb.:o

Principis, D. Theodoricus à Senden, libros à me duos commodato pete-

bat. Nam D** Rittershusii liber à Grupp. excuditur, Guntherus de Imp.

Frid. /Enobarbo.

)

Ianu. 10. Die $. simili.

Welling. Noua, Vienná, ult. Decemb. 97. Wallonen halten sich übel, 15

circeà Comorram | et Neuheusel, rapinis faciendis. Haben die Post an-631

griffen, auffgeschnitten, nichts funden. Comorrani ceciderunt Raabitas

Turcas. Erlauiensibus TTurcis nostri eripuerunt 96 currus commeatus,

multis caesis, e& Homor Aga capto.

Romá 97. Decemb.

20

In proximo consistorio, der Sententz, dess Banns wider Caesar Esten-

sem verlaesen worden. Bapst auff die knie nidergefallen: ine, und seinen

anhang malediciert. Sind im doch 12 tag vergünnt worden, resipiscendi.

Mandatum etiam omnibus Christianis Principibus, ne ei opem ferant.

Antecessor fuit Caesaris Estensis, Alfonsus, qui obiit relicta vidua Mar- s

gareta.

E Venetiis 2. Ianu. 98.

Caesari veniunt 2000 Heluetii. In finibus Romaniae sunt 1500 equites,;

et 2000^pedites, contra Papam.

Antverpià 26. Decemb. 97.

80

Non ultra 60 naues Hispanieae, post magnas contentiones domum

redierunt. Tertia haec iam est calamitas classis.

Francofurto 3. Ianu. 98.

Proximo die 9. combustus est vir sexagenarius: quod per 15 annos

fecisse& plumbeos nummos. Mecum erat Praeceptor Lynaeb. Principis s5

DA

4 381.

15 615. 0632.

21 Excommunicatio Estensis.

12 Gemeint ist: Guntheri Ligurinus seu de rebus gestis Imp. Caes. F'riderici primi

»

cognomento Aenobarbi siue Barbarossae. Die von Rittershaus besorgte wund mit besonders

gedruckten .Noten versehene Ausgabe erschiem 1598 bei Gruppenbach in. Tübingen.

1*

——

—

E

sophi(

D. Theodoricus à Senden (.oppido Westfaliae. cum quo colloquebar

9. 0

de varlis.

Testimonium, mihi ab Vniversitate datum auctius, descriptum à No-

(o

632tario, mihi allatum est. | M. Iohanni Memh. et M. Wilh. Haunoldo,

sutrique seorsim scribo. Peto, quia nullus illic patronus postillae invenia-

TX

tur, mihi illa Scripta, quae de illa ad eos miserim, remitti. Precor eis

faustum et felicem annum. Me quotidie orare Deum pro Landauis. Fri-

gora magna (apud) nos, et niues altae. Baro Henr. Land. et Prae-

ceptor Lebemycus, bene valent, etc.

10

Horá 3. usque ad 4. declamarunt mei, Lat. et Graecé, soluté et car-

mine, numero 8. Alii sequenti die, numero 19 declamabunt. Ita, omnes

97. Sed auditores caeteri, multo plures sunt: qui id aut iam fecerunt,

aut post facturi sunt.

Noua ab affine Ronero, feré illa, quae modó antea.

É

ante

15

Ianu. 11. Die $. simili.

li

Absolui comment. in 21. Odyss. et absolui 3. orationem in Catilinam.

supe

Literas accipio.

Epi

1. À genero M. Tacobo Maiero. Meas accepit. Anna Maria F. eius,

de 1

aegrotissima fuit, et ipse, ac tota feré domus. Etiam ibi lignorum penu-

lg

soria, et vini caritas. Cerevisia non bene ei convenit. Reprecatur mihi et

Te0

meis felicissimum annum. loannes lacobus, semper Crusianus vocetur:

ma

IIAI

et se eo nomine dignum gerat, etc.

9. Ab Hoeschelio. Petit commodató Nyssenum meum ci; &oja« dop-

sicu

19v, etc. |

ett

633

''res Graecas Odas ad honorem meum scriptas, attu

lit miili M. Kunius.

Ianu. 12. ?l. simili.

26

Concionis summam Graece scripsi. &vxtmommucpovy meum relégi.

Ianu. 13. Q. tepidiore.

let

Disputationi Iuridicae interfui. D.D. Hochmannum mep vo0 &yttmom.

so consului. Incepi comment. in 22. Odyss.

Ianu. 14. Die fi. simili. Liquitur nix.

óyetp. mptt: tb Ónóxauotoy xal Y| wipoóg &vemypévx. obx &püTv iOv

(.ix venyóposog aipvms bnvodelc.) xot aoitxa &bony(cOqv.

&yo$à hodie. Hora 12. inscripsimus L candidatos Magisterii philo-

0j

4 Lincium. 308, 487. 545. 650. 706.

10 630. 644.

14 Vlmá. 629. 630. 6934.

inj

16 628. 633.

18 Werdá. 608. 672.

23 Augustà. 609. 643. 662.

25 628

dii

82 603. 641.

29 635. 685—

. 80 632. 635.

Ijc

27 Vgl. Diarium 1596[97, 8. 238, 241, 248, 419 «. 0.

ä

||

—

5

—

llebar

sophici. "O9cv $: fl. 7 Bac. D.D. Laubmario &8e9x« tv àvumom. etc. In

o

22. Odyss. Eurymachum et Amphinomum occidi

( d()

Ianu. 15. Die G simili

eQ1a.

Conc. 1 Graecé scripsi. In Senatu 3 H. fui

T g

Donarunt mihi carmina sua

Tri

1

Philippus Molitor Backnangensis, Magistrandus, circum-

'hie

picto serto inclusum, Latinum

2

M. Albertus Kunius, de adulterio et homicidio Dauidis,

pulchra

CT.

psalmum 51. Graecum

Psalmum 79. Lat. et German. M. Johannes Wendel

I nes

10

Tunt

Bauhof Canstadianus. |

634

lanu. 16. Die (. frigido, postea lenior

et examinamus 91

Examen priuatum Magistrandorum 50 incipimus

ante meridiem, ac 3 póst

Dom

Literae à D. Osea Hala. Quaerit, quomodo possit hic viuere, tum:s

superior Studiosus, tum alius, Patricii Francof. filius. Mittit etiam mihi

&lUS

Epigramma fratris Georgii in Homerica mea commentaria. Respondeo

u

de utroque studioso. Item, me nunc in 29. libro Odyss. versari. Saluto

D. Palthenium, et comment

excudere incipiat, oro

Me hortaturum

lii ef

efur

meos auditores ad emendum. D. Georgius posset quaedam ad Epigram-2o

ma addere: scil. à me &vaAósc9 orationes, et locos communes addi etc.

D.D. Zieglerus reciperet illum Patricium, si haberet unà Praeceptorem,

Qu

sicut D. Hohenfelderi, etc. Gaudeo, quod pestis remiserit apud illos,

etc

HU

Ianu. 17. Die 4. leni

25

Candidatos examinamus b. Bis in Senatu fuimus

Noua ab affine W.R

Romá 3. Ianu. vel Decemb. 24. Procedit bellum Estense: quod liben-

TOR

ter videret Caesar, Hispanus, Gallus, et alii transigi |

18. Ianu. Die $. leni

635

Candidatos 5b examinamus

31

t0tV

À. D. Laubmario recepi tv àvtxor. Paucula monuit, ó ào9A6c. Etiam

D. 'Oyp.. Xpnocóc

hi

lo

1 635

B Oopioux

8 628— 641

15 Francofurto, et Francofurtum

copiosé 614. 633.

2* Vlmá&. 632. 242.

02

28 Zu bellum: M. Wellingius ait:

inducias esse factas trimestres: sublatum esse bannum: et causam commissam esse

j 008

diiudicandam XII Iudicibus.

Raabitis ereptos esse 400 feréó currus commeatus

Francofurti puerum &xo:«txóv concionari

82 633

2 Od. 22, 79 ff.

—

—

6

lt

Ianu. 19. Die ?1, leni.

p(

Concionem Graecé scripsi, Rom. 19. Literas, et adversaria nostris

Theologis, atque Hunnio et Hailprunnero D.D"*, Scripta, ab Hubero

j

Samuele D. accepi. Dedi ea mox, per Decanum meum Zieglerum, Do-

7l

5 minis 'Theol. nostris legenda.

M. Eusebii Stetteri fimum tetrum apud praefectum minorem accusavi.

Praecipietur ei evehendus.

j

D.D. Hochmannus mediá 4* mecum erat: cui placet, ut meum Anti-

poppysmum edam: quia, nihil periculi. Tres candidatos à prandio exami-

10 nabamus.:

Ianu. 20. Die 9. simili.

Candid. 5 examinamus. D. Iac. Andlerus D. luris, significat mihi: er

wolle mein gaelt (.sicut ante 4 dies egimus.) noch 1 Iar behalten, zu

8

verzinsen.

15

Ianu. 21. Die hi. frigido, sicco.

Disputationi Iuridicae interfui, obiiciente etiam Lunaeburg. Principe.

Absolui comment. in 22. librum Odyss. et in 23. incepi. |

636

Vesperi mihi generosus D. Conradus à Papp. misit (.describendas

mihi.) quinque Germanicas epistolas de effodienda (.si Diis placet.) rur-

20sus uxore elüs.

d EEE " funnip .

1. Andreae Card. et Episcopi Constantiensis Mandat.

2. D. Conradi ad eundem. Deprecatur, ius praetendit.

3. D. Conradi ad D. Frid. Princ. Wirtemb. Conqueritur.

4.

D. Conradum. Consolatur.

25

5

i D. Frid. ad i

illum Cardinalem. Intercedit.

Es hat ein weit aussaehen. Referetur ad Comitia.

ï

Ianu. 22. Die (5 frigido.

Conc. 2 in Templo Graecé scripsi. Praecedentes Literae Bappenh.

sunt mihi descriptae curante M. Vito Myllero.

80

M. Ser. liber quartae formae, de rebus urbis Romae, cum plurimis

ibi Epitaph. mihi donatus est (.adferente Wilh. Frei Echterdingensi,

candidato Magisterii) à M. Hermanno Henrico Freio Wirtembergico

(.patruo Wilhelmi.) Pastore Ecclesiae Suinfurtensis in Ostrofrancia.

Mendosé scriptus.

35

Ianu. 23. Die (. simili.

Exam. 5 candidatos.

Ianu. 94. Die $. simili, interdum ningente.

Exam. 3 candidatos tantüm, quia per 4 horas turbationem contuber-

2 Spirà. 643.

8 639—

11 633. 638.

18 628.

19 Bona mihi

32 638.

hebd. fuit.

ä

—

7

—

nalium, de cibo | conquerentium, et pasquillum affigentium, sedauimus, 637

lris

pecuniae mulctam imponentes, praesente Rectore M. Gerlachio.

[20)

Epistola ad me Graeca Christophori Brunnii (.5(9«xoc.) é Bebenhusio:

Do

ut sibi Epigramma Graecum in Chronica patris sui, D. Augustini, .eor-

5

rigam.

li,

Janu. 95. Die V. mane ningente, postea sereno, frigido.

Exam. 7 candidatos. Invisens ego D. M. Barthol. Haettlerum, dixi:

nti

me existimare (.sic et ipse.) filium eius M. Iacobum, ad Principem

10

Transyluaniae (.tbv xpuoóSovte.) profectum esse, cum iam diu absit.

Modoó- (.dixi. meum nomen ne subticeat: si meum de illo Principe vati- 10

cinium ibi exposuerit. Me sperare, ipsum esse meliorem virum. Respon-

g

dit pater, me debere ei confidere: qualis qualis aliás sit. Eum interea

du

Vratislauià scripsisse: se omnia, quae amissa putauerit x£zuot in praelio,

scire reperta esse: et sibi ea restitutum iri. Dixi, meum Vaticinium etiam

15

à Principibus descriptum esse.

ID6,

Postea visitaui D. Bappenhaimium: sicut aliás hactenus saepe.

Accepi M. Erhardi Cellii Oden, in natalem Augusti, M. Michaélis

das

Maestlini F. 3. Ianu. 98. nati: cuius compater est Dux Brun. | et Lu- 638

Vr

naeb. D. Augustus Iunior: ad quem M. Maestlinus iam diu quotidie 2

horas it, in Mathemat. docens. In eo Dimetro Iamb. sex collegae enume- 2o

rantur: Et magnus ilie Crusius, etc.

Schwinfordiae Pastor, M. Heinricus Hermannus Freius, scribens ad

suum ex fratre nepotem Wilh. Freium, candidatum nunc hie Magisterii

(.quem hodie examinabamus.) ait, Crusium (.me.) olim hic fuisse suum

praeceptorem. Schweinfurdiae esse duas clarissimis viris nuptas matronase5

honestissimas ex materna Crusii familia '(Trummerorum. Miror unde et

quae sint.

Ianu. 26. Die 2]. Ninxit, quieuit, vesperi pluit.

nh

Post 19?*" H. examin. 8 candidatos.

Ianu. 27. Die 9. humido et calidiore.

80

Ill

1si,

Examinauimus 4 reliquos candidatos. Fui in disput. luridica, arguente

Princ. Lynaeburgico. Horá 2. usque post 2?" in Senatu. Porcum mac-

;ilco

tauimus, qui habuit aliquot xeAdG«c. Non vescar ego eo. Alii non cu-

(1d

rant. Vescentur suo tempore operarii, et familia.

Absolui comment. in 23^ librum Odysseae. |

985

639

Ianu. 28. Die f. sereno, nec frigido nimis.

Priuatum examen quia absolutum: horá 8. usque ad 101/,. Bona noua,

t

lo

e. admissionem ad publicum examen, dedimus.

nihi

9 Bebenh.

11 M. Jac. Haettler 79. 744.

17 Sed mense mox Febru.

infans hie obiit.

22 1. Janu. 98.

22 0696.

26 NB.!

35 635. 641.

——

—

8

À.D. Ioanne Angelo Darmstadii Parocho, et illarum ecclesiarum

Superintendente, literas prolixas et humanissimas accepi: quibus 2 can-

didatos Magisterii nobis commendat: Ioann. Angelum, suum ex fratre

]

nepotem, et Paulum Raysium. Post prandium accipio (.per M. Ioan.

sMyllerum, in contubernio famulum.) hteras à D.D. Hornmoldo, huma-

nitatis plenas: et uná eius Epigramma, in mea Odysseae commentaria.

M. Iacobus Frischlinus, Reutlingensis scholae Moderator, ipse et Col-

laborator, ante 14 dies ab officio dimissi sunt. Postea ipse iterum re-

ceptus.

10

Rescripsi D. Angelo, nobis bene commendatos esse: qui hodie Bona

acceperint, etc. Oro etiam, ut fasciculum adiunctum mittat Francofor-

diam Momni, ad D. Oseam Halam, quam primum fieri possit. etc. Di-

stat Darmst. 3 milliaria à Francof. sed 24 a Tybinga.

D. Oseae Halae mitto Antipoppysmum meum (.sunt 20 mundierte

640 Bogen: sed meae manus 12 Bogen.) orans, ut excudendum curet. | Sed

1€ videat, ut tali Typographo det, qui Tobiam Iobinum non curet. Peto

Exempl. mihi ad nundinas mitti 5O aut 60. Sin necesse sit propter Typo-

graphum, 80 aut ad summum centum: pro quibus velim persoluere.

Omnia esse a Rectore et Decanis lecta: et mihi licere edere. Ideo etiam

203b ipso Rectore, Cancell. et Senatu, meum ab eis ante feré 10 annos

datum 'Testimonium, renouatum nuper hoc Ianuario. Ideo Senatus

Francofurtensis editionem permittet. Tertium etiam caput, sine omni

periculo mihi esse: sicut duo ex nostris lurisc. mihi dixerint, etc. lam

incepturum me esse comment. in ultimum librum Odysseae. Roget ergo

25 Typographum. Me proximé ad literas Halae omnia respondisse.

His literis indidi epistolam M. Phil. Alberti Halae. Huic fasciculo,

literis hisce inclusis, colligato, extrà alligaui epistolam illam ad D. Ange-

lum, etc. Sic est unus fasciculus: quem dedi Magistrando loanni Angelo:

641 qui nun|tio Darmstadiano dabit, cras abituro horá 7. 6 xóptog &boGo0tw.

30

D. Theodorico à Senden, Ducis Lunaeb. Praeceptori descripsi elogium

Graecum Frid. Barbarossae, quod apud Choniatam est: quod cum com-

ment. D. Rittershusii in poéma Ligurini excudetur.

Incepi comment. in Odyss. 24.

Ianu. 29. Die (-). sereno.

35

óyetp. BouvoO ctvog xaveBatveov O& Badpuv, sópioxe DpAtov, xetpi voO

mactpÓg pou, mÀat T$] Xetpl «üvoO veypoppévov xaÀGc, Oc &ig WeoAoytav:

xab AmBüv, &vexoAmtodqv.

1 Darmstadio.

4 Hailprunn&à 602.

10 Darmstadium. 690.

14 Franco-

fordiam. 634. 686.

33 638. 644.

85 638. 6406.

ii s

13 Bei der Zahl 24 scheint eine 4 ín die ursprüngliche O einkorrigiert.

32 Pag.

217 sq. der S. 3 Z. 12 genannten Noten in Guntheri Ligurinuwm.

——

—

9

üm

n

M. Kunius mihi donat carmen Graecum in laudem Nonni scriptum

x&AAtova, Perlegerat tota mea Nonni Atovuotex&. Dixi, et antea, et nunc,

te

n

ipsum dignum esse: qui in lectionem Graecam mihi mortuo succe-

dat.

Ij

Reliqueram oblivione horá x* chartas, in quibus conciones Graecóés

là,

ol

scribo, in Templo. Putabam amissas: sed D.D. Dauid Mageirus, qui

Ie

mihi assidere solet, diutius me manens, secum acceperat. lIta vesperi

recepi. Ergo 2 conc. annotaui Graecé.

ld

Ianu. 30. Die (. simili.

P

Horá 8. examinaui publicé, 6. Odyss. 6poso: et 2. Thucyd. post &z:-10

Ji

t&qtov Periclis: et in Cicer. 1. Catil. Sed H. 2. pomerid. Maestlinus. |

Ianu. 31. Die (. perfrigido.

643

It

Examinat 1. M. Myller. 2. Decanus Ziegler. Literae ab affine W. R.

ed

)

Cedit Papae, Caesar Estensis, re transacta. Freibeuter (.13. Ianu. e

15

0

Comorra.) 65 ceperunt Begum Sarder, occisis 160 'Turcis.

Zu Mittelburg 7. Ianu. horribilis tempestas per 3 horas. Nuptiae

[e

il

Hieronymi Brunnii, qui est filius D. Augustini, Yesing. Pastoris. Invi-

tatus, non comparui, sed !/, fl. misi.

08

Rescribo affini W. Ronero, petens, ut mihi Memmingensia de Xeno-

us

Il

dochio antiqua impetret ab loanne Maiero, D. Baltici genero, Advo-20

cato, etc. Vxor mea valde aegrotat aliquot dies.

ii

Mense Februario.

go

Febru. 1. Die 9. leniore et humidiore.

Q,

Ante prandium Decanus proposuit can|didatis materiam orationis 643

[:

componendae. Horá post 12*?" recitarunt singuli 50 candidati particu- s5

0

lam usque ad horam 2. Postea locationem ipsorum fecimus, etc. omnia

rponvobpevx promotionis (.quae 15. Febru. erit.) absoluentes, usque ad

i

mediam 5?», Hoeschelio scribo noctu. Mitte mihi illas chartas excusas

(impetrans tu à nobili illo.) tum ego tibi mittam Nyssenum eig 1o &opo,

EY

quod nunc non ad manus erat. Nihilne

r

Graecis ad me accipis ?

30

Hoc die, horá 3. Sartor Martinus Wucherer, consularis '"Tybingae,

senex pius, sepultus est. Non enim praeterito anno obiit, sicut falso dic-

tum fuit: sed aegrotissimus erat. Viuat.

0)

y

Febru. 2. Die ?l. remissiore.

35

Conc. 2 Graecé scripsi.

1 633. 681.

8 Bona hebd. mihi erat L. D.

18 Vlmá. 634. 645. 646.

19 Vimam.

28 Augustam. 632. 649.

j

10 Thuec. 2, 47 ff.

10 Hom. Od. 6, 255: Upoto d) vüv fsive nólwó '"Tutv x. v. À.

—

10

iÓ—

Febru. 3. Die 9. calidiore.

In scheda salutem adscripsi Spirensi Ludimagistro, M. Dau1d1 Welauo

et uxori ludithae. Respondi D. Samueli Hubero, his verbis:

S. per Christum. Ol. D.D. Samuel Hubere, literas et scripta tua

5tum accepi, tum aluüus distribui

Quid futurum sit, nescio

Dominus

Deus pacem piam Ecclesiis donet

et perturbationes auferat. Amen

Bene valeat D** T. Tybingae 3. Febru. 1598

Rever. D*8T. concordiae studium optans, et aliis omnibus, Martinus

Crusius.*

644

Literas has dedi nuntio Iac. Gaechtero Stainbaissio. | Disputationi

11 Iurid. interfui candidati Neugii, praeside D. Halbrittero. Obieci, esse con-

tra fidem in Deum, charitàtem proximi, et contra fortitudinem: tempore

pestilentiae, testamento faciendo non adhiberi 7 testes, sed tantüm duos

Febru. 4. Die fi. sereno, nec frigido

15

Med. Disputatio, cui non interfui. Horá 1

materiam proposui decla-

mandi, de virtutibus virginalibus, ex 6.lib. Odyss. de Nausicaa

Horá 5. vesperi, absolui 24. librum Odyss. et sic (.98600 xdpu) ab

solui commentaria in totam Odysseam, 14. Mart. 97. incepta. L. Deo

Febru. 5. Die (-). sereno et commodo

20

Conc. 2 Graecé excepi

Filia mea Theodora, cum altera puella, circumiens per ciuitatem, post

meridiem, plurimas puellas invitauit ad nuptias filiae Statuarii senis

Febru. 6. Die (. simili

Iterum (.post examina Magistrandorum.) docemus. M. Michaél Zellerus,

25 Campidonensis, Biberaci Concionator, disputationem de imaginibus obit

Publicé

praeside Gerlachio. Incepi 4. Catilinariam Cicer. auditoribus

absolui librum Odyss. 6. Incepi commentari in Bavpayopvopaytav Homeri

645et postridie noctu absolui. |

Febru. 7. Die $. simili

380

Literas à M. Oesterlino accepi, per Diac. eius M. Georgium Haeng-

haer. Post Pascha huc veniet, Antiqua afferens. Salutat me affinis meus

sSimon Vogler, Pflaeger imm Alperspacher hof. Literas ab affine W. Ron

accepi, et Noua. Amita eius, virgo Euphrosyna, obiit Leukirchae, mense

Nouemb. 97. Fuit soror Sibyllae, meae primae beatae uxoris

o0

Febru.8. Die 9. ser. et frigidiusculo

Rescripsi M. Ioanni Assumo, in oppidum Weickershaimum: filiorum

2 Cl. et reuer. viro, D. Sam. H. S. Th. D. etc. nunc Spirae

8 Spiram. 635

15 692

676

16 Bona hebdomas excepto morbo ux

17 639. 641. 664. 957

2* 645

30 Sultzà. 579. 646. 778

82 Vlmá. 642. 648

36 Weickers

haimum. 600. 739. 779

——

11l

—

eius l. loannem Augustinum, iam fore 15. Feb. Magistrum. 2. Ioann.

;

Christophorum mihi fore commendatum.

Incepi comment. in Hymnos Homeri.

là,

Q'Ug

D. Oseas Hala literas, quas 16. Ianu. scripsi, 30. eiusdem accepit.

Non vult abiicere spem de Corona. Palthenius nihil certi promittit:5

en

sed, si mercatus ei fauebit.

l$

Febru. 9. Die ?. simili.

In Senatu plus 2 H. eramus.

nl

Febru. 10. Die 9. huinidiore.

n

Disputationi Medicae interfui, interrogans. Principes dicuntur mortuitio

DI

(S.

1. Elector Branden|burg. 2. Treuirensis. 3. Hertzog Reichard. 4. Palat. 646

quidam Fridericus. Frater to0 veogoupy. b. Pater vicini mei, Ducis Br.

et Lunaeb. 6. Abbas, M. Burcardi collegae mei frater. 7. Lud. Landgr.

la

8. Maximus natu filiorum Sax. Christiani.

M. Haenghaero, qui me convénit, dixi: ut dicat M. Oesterlino 1. me;;

ib

comment. in Homeri opera 2 absoluisse 2. non habere patronum ad

60

edendam postillam.

Febru. 11. Die h. sereno et tolerabili.

Mané, circà mediam VI*?" eclipsis (. 11 punctorum.

0st

20

Febru. 12. Die (-). simili.

óvetpoc. siottdpmv &v tpanéQo To0 dyyvAcv'0 Baouéoc (X pv oo8

of

&otty : &AX Y)| BacO4cca £Atocer.) Og xal mpobmté pot.

l5,

J

Conc. 2 Graecé excepi.

Invitauit me Princeps lIoan. Frid. ad prandium: sed propter scabiem

lg

!

manuum humiliter denegaui.

25

In Novis Welling. habetur: Principiem Transyl. posthac fore mo?é-

tpxov, belli Turcici in Vngaria: contrà veró, Maximil. R. et Nadastum,

|P

Transyluaniam curaturos.

Hora 1* in Senatu,

Magisterium, 15.

Febru.

J

invitati

sumus ad

futurum.

|

Doctoratum, 920.

|

80

jil

De Magistris Wellingius verba fecit: de Doctorandis, D. Walchus,

lg€

Notari F. |

647

Febru. 13. Die (.. sereno, post niues.

Auff der Alb, haben sie schon 46 schnee, disen winter gehabt.

]1

Horá 2. hab ich ein Vndergang (.Decempedatores vel aediles.) wider s;

3

M. Eusebium Stetterum, meum vicinum, gehabt; praesertim contra fimum

)i

8 663. 644.

4 Francofurto. 6834. 655.

11 Obierunt.

13 Hebdomas

18

satis commoda.

21 641. 662.

26 642.

26 Spáterer Zusatz: o08év.

—

—

12

j

et foetorem, de 5 vaccis eius. Sperabam, er müsste in all 14 tag aus-

führen. Aber die ersamen iudices, erlauben ime, alle Quatembere.

«

Febru. 14. Die 4. niuali.

p(

Permisimus Theodoram accedere ad nuptias filiae Statuarii: etsi iam

l

5 diu est mater, aegrotissima.

Febru. 15. Die 5$, simili et lutoso.

Decanus D. Zieglerus creauit 50 Magistros, longa de laudibus philo-

/

sophiae oratione. Prandium, in hospitio ouis 11'/; baciis pro homine. |

648 Delineationem rerum Ratisbonensium, describendarum ab Andrea

10 Raselio, dedit mihi D. Gottefridus Thummius, Pastor Haedelfingensis.

CR r r o oU m T TAPU T RA RAR

Febru. 16. Die 9|. frigido et sereno.

Noua ab affine W. R. 15v xpucóoovt« in Vngaria Ducem fore: Fer-

rariam a Papà iam possideri.

P

Noua Wellingica.

15

Ianu. 25. aus Caschaw.

In superiore Vngaria, propter niues, quies à T'urcis. Caesar mittit

D.D. Betzium, cum Episcopo Waitzensi, et D. Nadasto, in Transy-

luaniam. Poloni legati, de pace agentes cum Turca, in reditu ebrii plus 20

inter se occiderunt: Turcico comitatu otiosé spectante.

20

Romàá 7. Febru.

Cardin. Aldobrand. 29.Ian. Ferrariam ingressus, Pontifici subiecit:

Caesar veró Est. pridie Modenam abiit, honorificó deductus. Papa, re

cognita, Te Deum laudamus, in Templo S. Petri cecinit: noctu omnes

campanas pulsauit, omnes bombardas displosit: et per triduum pro-

25 cesslones egit. Venetis, pacis huius auctoribus, gratias egit.

Venetiis Febr. 18.

Constantinopoli, magna praeparatio. Sultanus ipse in Vngariam iturus.

Aus Anttorff Febr. 7.

Quia Anglis negotiatio prohibetur in Germania: ideo Regina Angla

s0iubet etiam omnes Austriacos et Germanos negotiatores excedere, intra

14 dies. |

649

Zu Scheuelin bei Grauenhagen in Holand, balaena capta 70 pedes

longa et 16 lata. Holandi pro malo signo habent.

Lugduno lanu. 29.

35

Gallus, Angla, Belgae, non spectant pacem cum Hispano. zapaoxevi,

2 654. 656.

8 Sedimus in prima mensa, hi. 595. 652. T'üschordnung: l. Sep-

tent. D. Dan. Moeglingus. D. Hamberg. aelius. II. Oriens. Rector Gerlach. Cancell.

Heerbr. III. Merid. Abbas Bebenhus. Staecherus. D. Hochmannus IV. Occidens. Pa-

12 Vlmá. 645. 649. 654.

rochus. D. Siguard. Ego Crusius.

19 654.

24 Triumphus.

——

—

13

Qu

rursus cogitatur. Dux Armoriöae Mercurius pacem apud Gallum quaerit.

Hoeschelius rescribit: nobilem non fuisse domi. Malle, ut ipse ad eum

scribam, ut humanissimum. Sin nolim: se ipsum meo nomine eum ap-

lm

pellaturum. Nihil a Graecis habet: nisi quod Margunius collegerit 2 Vo-

lumina 6[4AtGy patrum: quibus edendis quaerat patronum.

Me ante concionem invisit M. Ioan. Albertus Nyrtingensis Praeceptor

Febru. 17. Die Q. sereno, nec frigido.

llo

Dono accipio libellum, Schwenkfeldiocaluinismum, à cl. D.D. Iacobo

xel

Heilbrunnero, Ecclesiaste Aulae Palatinae Neopyrgicae. Erudito car-

!6

mine stipem à me petebant (.ac dedi.) Ioan. Ernestus Ammannus Rudol- 10

sis,

stadensis Turingus: et Melchior Wernerus Saxencamensis: Ludimode-

ratores et Siudiosi egentes.

ii

Febru. 18. Die i. interdum obscuro, plateis lutosis. |

Literas aecepi «. ab affine D. Ioanne Maiero Concionatore Eschel- 650

brunnensi, generi mei M. Iacobi fratre, humanissimas, salutationis amicae 15

causá. Attulit mihi M. Andreas Gundelfingerus Zipsensis, Concionator

Ut

futurus in pago Neidenstein, Othonis Henrici à Venningen. ['. à M.

-

Wilh. Haunoldo: qui breui cum Discipulis suis huc veniet. M. Ioan.

20

Memhardus, rude donatus est. Non remittuntur mihi postillica mea

scripta: quia Viennam, Graecium, Labacum missa, sed frustrà. Lobeleo

superioris Áustriae Praefectus, Ecclesias pias persequitur.

i

Vocor per Pedellum, ut cras intersim prandio sequenti.

I6

Febru. 19. Die (-). serenissimo.

168

Nec mané nec vesperi, in concione fui. Causa, ex sequentibus intel-

0

ligetur. Mané, ipsa horá 6. incepi componere, non carmen, sed episto-s;

lam ad illustrissimum Principem Augustum luniorem Ducem Brun.

et Lunaeb. qua commemoro eius Recturam Acad. Rostoch. et Tsybing.

IN

laudabilem: et quam egregié se apud nos gesserit: in Rectura, in audien-

dis concionibus, in disputationibus omnium Facultatum, in honestate |

la

!

vitae, in liberalitate erga egenos, in conviuiis tempestiuis, Principe dig- 651

ti)

nis, in mané saepe ante me surgendo, etc. Omnem felicitatem precatuss:

sum, etc. Hanc epistolam vix usque ad horam X. et pauló post, mun-

les

dius, descripsi. Exiui, ut me coniungerem cum Senatu nostro, in pro-

cessione, ad D. Principem veniente post concionem. Sed modó in media

via, cüm illi iam venirent, me eis adiunxi. Ita ingressi sumus Hoch-s;

il

1648. 2 Augustá.662. 9 662.'81.

14 Eschelbrunno. 661.

16 665. 18 Lincio. 632,

19 In Recþuram Scholae Linciensis successit D. Matthias Anomoeus Med. D.

19 707.

p

Ji

l Mereuróus — Philíppe Emanuel de Lorraine, duc de Mercoeur (1558—1603),

/j

1582 Gtatthalter der. Bretagne, seit 1585 auf der Seite der katholischen Liga, musste

j

sich 1598 dem von ihm bekámpften Kónig Heinrich 1V. unterwerfen.

11 Saxen-

camensis d. h. aus KKamenz in Sachsen.

—

14

—

mannicam domum. Multi iam alii (.ceteri omnes Acad. Professores, etc.)

i

intus stabant infrà. 'TTum pauci quidam in hypocaustum proximum

(.primae contignationis.) ascendere iussi sumus. Ibi stabat ille Princeps,

It

et Magister Curiae Volandus Watzdorffius, et Praeceptor Theodoricus

5à Senden, etc. Ab Vniversitate erant, Rector Gerl. et Cancell. Heerbr.

et D. Hafenraeff. et D. Hochmannus, et meus Decanus, et ego: et

forsan adhuec duo. Ibi Sendenus Praeceptor, prolixa et eleganti oratione

cCia

gratias egit, nomine illustrissimi Principis astantis: quod Academia ipsum

fecisset Rectorem, et aliás honorasset (.ut, adhibendo ad consistorium:

652 quod alibi non fiat.) | atque omnem Principis clementiam promisit, etc.

11 Poculum etiam inauratum, et operculatum Vniversitati donauit, fort. 40 fl.

Tum monitu Rectoris Gerlachii, M. Erh. Cellius, copiosé et ornaté item,

gratias egit: atque Vniversitatem Principi commendauit, etc. Statim ego

ipsi Principi, in manus dedi illam meam Ejpistolam. Postea, post me-

l

i»diam XI*?* horam, prandio adhibiti sumus, Ín altero superiore hypo-

causto (.in tertia contignatione.) illustrissimus Pr. Augustus, et Wirtem-

ia

berg. Dux loan. Frid. et alii multi, an einer langen tafel. In inferiore

hypocausto, duae mensae. In priore, et honoratiore, hi sedimus.

j

In altera mensa, M. Cellius, M. Burc. M. Myllerus, M. Maestlinus,

653 Weigenmaier, Gruppenb. etc. | Saepius mihi, et aliis, D. Bocerus dixit:

21 illustrissimum Principem statim legisse suprà (.ante prandium.) meam

ad se epistolam: perplacere, se a claro viro honorari: velle ad me Ar-

gentiná rescribere, etc. Postea, quando Sendenus mihi assedit, rogaui:

ut si ad Principes aliquando veniat, meae postillae memor sit.

25

Redii domum, post 5 ** horam, sobrius. Laus Deo. Demissum superné

fuit ad nos illud donatitium poculum: quod singuli ebibimus, ad longam

vitam Principis. Erant bona vina vetera.

— g — ——

Gruppenb. mihi dixit: se excudere Recturam Principis Rostochiensem

(.quae iam absoluta sit.) et "'ybingensem (.nondum inceptam.) fore cir-

sociter 18 chartas. Princeps (.non exspectans absolutionem impressionis.)

proximo die sabbati discedet Argentinam. Ibi frater eius (.trium medius.)

Canonicus est.

Nisi pater Principis obiisset: musici adhibiti fuissent, etc.

Schorndorffii, Praefectus maior, Erasmus de Laymingen, proximo die

|

35 2l. sepultus est. |

654

Noua, ab affine W. R. quae attulit huc D. Schaermaier Iurisc. Vlmen-

sis: sed misit mihi M. Wellingus. Sunt autem superiora, de balaena

18 647. Tischordnung : l. D. Ziegl. Decanus. D. Hessus. IL D. Planer. D. Ham-

berger. D. Magirus. D. Harbrecht. III. D. Halbritter. D. Siguardus. Abiit citius, vesperi

concionans. IV. M. Beringer. M. Crusius. D. Bocerus. Im der JMte des Tüsches:

22 nihil.

o'. 10 fercula. f'. 8 fercula.

y'. 8 fercula. 9'. caseus et aromata.

[

34 NB.!

36 Vlmà. 648. 657. 6606.

UI

—

15

ele )

um

Holandiae, et Polonica ad Turcas legatione, etc. Et conditiones pacis,

inter Papam et Estensem initae. Videtur ei Papa, tantüm urbem Fer-

öeps,

icus

rariam eripere.

br,

Febru. 20. Die (. nubilo, sereno.

&

Horá 7. eramus in Senatu, usque ad octauam. Princeps fordert einn;

lüne

abzug (.500 fl) ab Ioan. Leonh. Fleinero, lurisc. Essling., quia Tybin-

gensem uxorem habet.

tSllDl

m

Hor& 8. et post, D. M. Ioan. Henricus Wielandus, coenam Domini

efe

dedit uxori meae, cum salutaribus admonitionibus L. D.

h

Post horam 9.

Nicolaus Varnbyl. 7 luris

10

creauit D.D.

Andreas Planerus 2 Med.

(em,

|

ä Doct.

Interfui Actui, et prandio ad Coronam.

«

N

ego

ne

Multae mensae. Pusaunen und Zinkenpfeuffer 5 von Vlm. | Daeren 655

7p0-

lohn ist 24 fl. à nouis Doctoribus ultra cibum et potum. Aderat in

[em.

prima mensa, Ioan. Schaermaier, V. I. D. senex: et iuvenis Schaermaier.15

lore

D.D. Alex. Camer. Reutl. Med. dicit mihi: Papistam quendam, in cohor-

tatione belli Turcici citare aliquid contra me, ex mea Turcograecia:

tanquam omnes religiones probentur ibi. Ó hominem nequam. Videbo, si

1is,

xit

mihi exemplar D. Camer. miserit.

eam

Ludimagister Biberaci receptus est M. Ioan Staenglinus: repulsam o

Àt

ferente M. Jacobo Frischlino.

auUi

Orationem philosophicam perlegi manuscr. M. Viti Mylleri, Franco-

furti excudendam.

erna

Ad D. Oseam Halam scribo breuiter: me sperare, quod acceperit meum

gam

Scriptum Darmstadio. Oret Typographum. De 50 magistris creatis: dess

hesterno D. Augusti lun. prandio exiterio: de 9 Doctoribus, hodie

creatis.

1se:m

M. Ioan. Neobolus, Pastor Entringensis, concionem editurus de obitu

ür

Licentiati Machtolfi, et uxoris, Entringae xéguct peste mortuis, me orat,

nis)

ut breue Epitaphium intra mensem faciam. Videbo. |

380

il$.)

Febru. 21. Die

^

sereno.

Ó

656

A 6* horá usque ad 9?" concepi argumenta de fimi egestione, ut

(ie

&Àvyoxpov.otépa. fiat, contra proximam sententiam Decempedatorum. Po-

stea M. Georgio Othoni, ut Iurisconsulto, consideranda dedi. Vesperi,

post H. 5** misi appellationis (.ép£osoc.) literas Consulibus, Mich. Ger-

35

nen

11

8 601. 691.

12 657. Tiüschordnung : 1. Cos. Hans Schaertlin. Tulerat contra me

Tam-

sententiam Feb. 18. 647. Alt Keller Rudolf Riep. Burc. II. Oriens. Iudex. Aul. Cos.

Stutg. Cos. Zacharias Seutreiber, Tyb. III. Scriba Bebenhusius Cellius. IV. Crus, Ulri-

:speri

ecus Moser, Eramus hilares,

19 Spáterer Zusatz: Nihil contra me.

24 645. Fran-

dus:

cofordiam. 680.

30 674.

nibil

30 Spáterer Zusatz: Feci, et dedi D. Cellio.

35 647.

26 Hesterna Hs.

——

16

——

bero, et loanni Schaertlino: das ichs zumm Stattgericht appelliere.

O Q$e&bg s0o00!Y.

em

Febru. 29. die 9. sereno et calidiore.

gd

Literae à D. M. Iohanne Langio, fili causá, qui ipsum sollicitum

5facit, etc. Respondeo, me ipsum, et Laminetum, 18. Febru. dimisisse ex

bur

mea habitatione: quia semper fere decumbens uxor, velit ipsa immi-

grare, ut ab interpellationibus quietior sit. Ipsos, licet à me iussos, non

remigrasse in contubernium: sed remigrare coactum iri à meo Decano,

Zieglero D. Scripsi ita, ut intelligi possit, non facere satis officium.

10 Me obseruaturum eos. Langium debere Dachtlero pecuniam pro vino:

modó ne aliis quoque debeat. Misi rationes ei, quas cum M. Ioanne

sed

Lamineto exaequet, etc.

Literae ad me à Concionatore VnderTürckensi M. Thoma Betuleio:

eort

657 qui mittit (.aliter factam nunc.) comoediam suam | recudendam et à

eni

15me in eam epigramma petit. Dono mihi precationes Habermanni, à se

terl

d

Germanicis rythmis conversas, mittit. Item, ein Predig von der Schreib-

85 (

faeder. Respondi, breuissimé, me accepisse ea, quae miserit: sed necdum

Yer(

literas, nec fasciculos, aperuisse propter occupationes. Proximé respon-

port

surum. Nuntius enim festinabat abire.

"

20

Febru. 283. Die ?|. nubilo, humido.

Tens

coni

Horá 8. in disputatione Ethica, de Iustitia (.praeside Decano Zieg-

Mar

lero: et respondente nobili adolescente, Elia Beiero iuniore Austrio.)

contra divisionem iustitiae argumentabar. Apud eundem postea, in habi-

das

af

tatione D. Iacobi Schegkii I. Nepotis lurisc. coenati lautissimé et

&s t

?5 hilaré sumus. Ego post H. 10. demum abii domum.

H

Febru. 24. Die 9. simili.

cobu

Noua Wellingiana.

(s

E Grano, Febru. 1.

IPn

Niuibus impediuntur Turcae. Clamant in ommnibus finibus, fore mag-

Med

658nam sanguinis effusionem. | Sardaro dolet, quod Caesari magna auxilia

Sul

siveniant à Papa. Causam esse, quod Sultanus non habeat classem in

K

mari: Debere ergo 200 Triremes, et 2 galliones, instruere.

Vesirio Bassae gratum esset, pacem fieri. Ideo legatum Anglicum

H. d

misit ad Michaélem Vaiuodam.

Ya

den

4 Memmingà. 467. 666. 612.

7* Memmingam. 744.

12 Spüáterer Zusatz:

Postea mihi satisfactum est.

19 VnderTürckhaim. 678.

22 591.

25 654

Pron

662. Tüschordmung: Y. Occid. El. Baier. Egen. IL. Septentr. N. N. N. IIL Ort. N

perp

Scheckius. Praeceptor OCaspar Beussius.

IV. Merid. Zieglerus. Crusius.

Cellius

DP

27 654. 6638.

N

23 dione Hs — düvisionem ?

24 [. — lI(acobi).

Al mp

Dia

M

17

—

here

Romá 14. Febru

Cardinalis Aldobrandinus nobiles Ferrarienses,

quibus exceptus,

equites auratos fecit: daturus cnique 24 coron. singulis mensibus, dum

sedi Romanae serviant

um

Caesar sollicitat pro Transyluano: das er ein Cardinal waerde: et da-5

T

T.

buntur ei 2 Episcopatus in Silesia

. Don

Venetiis 20, Febru

C0

Ad adventum Transyluani fit magna praeparatio rerum emendarum

Cical Bassa, nauarchus factus est Turcicae classis.

um

Antverpià, Febru. 20

10

YIno

Inter Hisp. et Gallum de pace agitur strenué: Angla non abhorrente

Janne

sed statibus Belgicis non confidentibus.

lejo

Donauit D.D. Daniel Moeglingus, oxsAecóv Vniversitati nostrae, à se

et à

compositum ex infante, quem puella Iesingensis pepererat, sed necu-

erat: sicut 11. Nouemb. 97. resciueram. Genuerat eum Conradus Wen- 15

à 8e

hreib

terling, iuvenis lesingensis, qui adhuc in asylo montis | Wurmlingen- 659

odum

sis est: Tybinga ex captiuitate

domo lictoris, hoc anno fugiens. Illa

Spon

veró, 1n. carcere torta, nihil de nece infantis confessa, tamen 17. Febru.

portauit ter circa fontem fori hic lapidem infamem, den lasterstain: ac

irgis per ciuitatem acta est. Nunciterum viuit lesingae, se hilaré ge-so

rens. Medic. autem D. Daniel, illum infantem &v«zefjxen et oxsAerbv

Lieg

contexuit artificiosé, Wenterlingus ille méguot duxerat Catharinulam,

istrio.)

Martini Waertzii, boni viri lesingae, viduam. Wertzii mater adhux viuit,

| habi

das Bauren Annelin, bona anus, 90 annorum ibi. Nata est illa puella

ex fratre huius Martini.

nà ei

Noti mihi sunt hi homines:

quia mustum des;

eis emebam tempore vindemiarum.

Hodie 1 conc. Graecé scripsi. Plus 3 horas in Senatu fuimus. D. Ia-

cobus Schegkius, V. I. D. (.t09 mdvu xdAt "Iaxéflou, &SaoxdAoo [ou pucac-

c(tov, nepos.) donauit mihi Magni Aurelii Cassiodori, Variarum libros

l ma(ï

12 et librum 1 de anima. Vesperi me amicé invisit D. Ioan. Oexlinus, so

auxilià

Med. D. et Goppingae Medicus, affinis D.D. Aentzlini. Cui conquestus

sum de infortunio meae praeclarissimae Postillae. |

660

sen n

Febru. 25. Die fi. humido, nubilo, cum eclipsi (-) X digitorum, circa

H. diei X*v,

glcun

Valedixit mihi Praeceptoer Lynaeb. Principis, D. Theodoricus à Sen- ss

——

hst

den, Lybecensis, humanissimé et omnia fausta inter nos precati sumus.

95 094

Promisi, quia rogauit, me literas ad eum daturum. Vult amicus manere

i. N

perpetuus. Nouit mepi vfjo xoot(mc pov. Sub horam deinde 12^» discessit

Cellus

D. Princeps eius, et tota familia: ac sedit cum eo noster Princ. Ioan

——

5 NB!

5 79.

5 videamus ne is Dux contra belli üat

6 credamne

an non?

95 684.

Diarium Crusii II.

18 oxsAetóg 719.

2

—

18

—

Frid. in cisio. Magnus £queoc comitatus. Sit profectio felix. Tum dies

Cior

yea

clarescere coepit..

Disputationi Iurid. de Appellationibus (.praeside D. Magiro, respon-

dente M. Christoph. Schmidlino, Laurentii Secretarii F.) interfui, et contra

Ó

5 Appellationes opposui etc.

miti

Q

Febru. 26. Die (2 humido, interdum clariore.

dN

mih

Conc. 2 Graecé scripsi. In Senatu fuimus. Me invisit Andreas Ru-

[«

landus, D.D. Martini F. affinis meus: quia uxoris meae frater Nicolaus

Vetscher, habuit sororem matris huius Andreae. Est medicinae studiosus.

lis,

r

10 Viuit apud D.D. Zebelium.

Bgt

Febru. 27. Die (. humido, obscuriore.

(att

Totum diem in Hymnos Homeri commentabar. Nuptias celebrabat

M. Andreas Gundelfinger. Filia mea donauit Bac. 12. in caupona Ouis.

661 Camporum xecoxAvopóc. |

15

Febru. 98. Die $. ventoso, humido, obscuro.

Totum diem scripsi. Theodora F. in hesternis nuptiis hodie pransa

est, et choreis interfuit. Ego affini, D. Ioanni Maiero, rescripsi huma-

niter: exponens etiam de Corona anni àpwxovíav meam. Huic epistolae

literas nepotis mei, loannis Iacobi, ad ipsum, ut patruum suum, prae-

20sentem nostrum statum continentes, inclusi.

Mense Martio.

Mart. 1. Die $. serenissimo, mané tantum.

Mihi commendauit senex D. Wendelinus Brentius (.nepos ex fraire

olim D. Ioannis Brentii 'Theol. Praepositi Stutgard.) gewaesner Zal-

»s maister, Entzweihingae habitans, filium suum Andream Brentium, cum

Pictore Zyberlino habitantem: an possit proximé fieri Magister.

Pransus sum (.de more diei Mercurii, ZEschermittwoch.) in curia Ty-

bingensi, soluens !/;fl. Et pro annuo iure ibi societatis 7 p quia tum

possum ibi conviuium instituere, quandocunque volo. Feré, quandiu hic

662 fui, hoc obseruaui. |

81

In prima et honoratissima mensa (.in superiore hypocausto.) da der

Su

Hofrichter pflaegt zu sitzen, sedimus tantum sex.

Oper;

Secretó D. Gedeoni dixi: neminem adhuc dixisse mihi Deo gratias,

nE

pro Exemplari Annal. Suevicorum, quod Tybing. Magistratui ante bien-

ss nium donauerim per ipsum. Dixit, se memorem fore.

Scribo ad D.D. Iac. Hailbrunnerum, Neoburgi Palatinae Aulae Con-

17 Eschelbrunnam 650.

23 Brentzii 669. 628. 791.

92 657. 668. Tischord-

nung: l. Ort. Der Obervogt, nobilis D. Gedeon von Osthaim II. D. Laubmaier. Abbas

39 229.

Bebenh. Staecher. IlI. Occid. D. Planerus. M. Burcardus. IV. Crusius.

11

36 Neuburgum. 649.

DE:

—

um

—

|

——

19

——

| dieg

cionatorem: gratias agens pro libello mihi donó misso: et de iacente

mea Corona anni conquerens.

Spon-

Ontra

Mart. 9. Die ?|. sereno.

M. Hoeschelio, per nuntium Tybingensem Hans Kosten, commodato

mitto Nyssenum in Cantica Canticorum Graecé: petens, ut breui mihi;

àBA«pT, remittat: mei aliquam in suis commentationibus mentionem faciat:

j Ru.

'Olaus

mihi chartas operis, quod sub praelo est, mittat.

logus,

óvetp. Ilv i &5t60v 2 kr. 0 Grqoxóuov. | Drama Frischlinicum (.de sec- 663

tis, et Papae circumlatione.) actum est in Collegii noui area (.sicut 95.

Hirsaugiae videram.) ad quod non accessi: sed filia mea, et nepos meus. 1o

Ego vero domi Hymnos Homeri absolui: et Epigrammata eius expli-

)nahat

care coepi.

Ouis.

Nova Wellingiana.

Gomorrhá et Presburgo, etc. 99. et 95. Febru.

Tybingam 3. Mart. allata, die sic satis sereno.

15

)d

Sultanus dicitur 3 locis

Transyl cum 200 000

huma-

bellaturus: in

Vng.

istolae

et Croatia.

prae-

Zu Tneckenturn, usque in Croatiam, aliquot

terribiles terrae motus.

20

Responsum ordinum Imperii ad Caes. Maiestatem.

Bewilligen 30 Monat zu fortsetzung dess Türckenkriegs.

fratre

Incrementum salariorum existit ex auctione precii annonae: und

! Jal-

das das fusvolck, mit den rüstungen beschwerlich übernommen wirt.

Caesari significatum.

Now

25

Petitio, das ier M'*' die steigenden sessiones ein mal. erofnen

wolle.

nia Ty-

1à U

Romá. Feb. 91.

du bic

Vxor Regis Gall. obiit. |

66

p

Mart. 4. Die fi. sereno et frigido.

30

da der

Sub H. 12. meridiei, absolui ego cbv $c9, universam in omnia Homeri

opera commentationem feliciter: quia paulo ante finiueram etiam Scholia

oTA5

in Homeri Epigrammata. Sunt chartae in

g bien-

[ Odysseam,

|

Batrachomyomach.,

342.

35

LE EE

3e (on-

Hymnos,

[ Epigrammata,

[ischord-

|

y, Abbas

3 25.

4 Augustam. 632. 649. 678.

8 646. 681.

11 645. 664.

13 657. 666. 667.

91 528. 663.

32 665. 644.

38 NB!

2*

—Ó

20

—

Laus Deo optimo max. qui clementer etiam

opus omne promouerat.

Amen.

gl

310

Iliad. et adiunctorum:

scil. peregrinationis

sunt

652

Chartae totius

Schweikeri, et Episto-

larum, et de 2 Graecis.

doc

342

Odysseae, et adiunctorum,

1. 136

TTotius veró Sueuiae

meae, Dodecadis

2. 225

chartae erant

166

9. 369

160.

il

10

manu mea scriptae,

Paralip

30

652 | est. 108

20

Differentia inter i

760 |

ferà

15

Infrà 16 chartae ad Iliadem accedunt 15. Marti.

Cellius, qui imprimit iconas omnium Professorum Tybing. mittit mihi

Epigramma, quod ad meam iconem fecit, revidendum. Nihil correxi.

T

Aíffinis, nobilis Emericus Neurhot, persoluit mihi pecuniam, quam à

iomi

me 21. Iun. 97. mutuam acceperat. |

665

Mart. 5. Die (-). sereno.

21

Í 1. affinis meus (.generi mei M.

iacobi frater.) Iohannes Maier,

in pago Eschelbrunn, apud nobi-

h

lem Landschadium 2 milliar. ab

Wi

25

Vicini Con-

cionatores Euan-

Haidelberg.

st

M. Andreas Gundelfnger

gelii,

XI milli-

ar. à Ty-

(.qui his diebus nuptias celebra-

P

vit cum Iustina Woltzin Bracken-

Tex

binga.

haimia. Concion. apud no-

80

bilem OtHeinricum Venninge-

rum, in pago Neidenstain, vix

k

quod

15 mill. ab Eschelbrunna.

Suct

Conc. 112 Graecé excepi, non 2 conciones. Nam horá 4. evocatus

Àr

'lTemplo sum (.inter scribendum.) propter fumum et metum incendii. At

ssis fumus ex camino Stetteri x«xoysívovoc, per meam xaquvatay appen-

G

dicem, in meam domum transierat. Sed nihil periculi. L. Deo.

Compendium, quod olim in Paraleipomena Calabri Cointi feceram,

h

describere, ad Homerica commentaria coepi.

1]

5 349.

9 819. 820.

15 669.

21 642.

27 650.

87 664. 6606.

!6 d

lerat.

In Senatu 2 H.fui. D. Mareus Hohenf. Pragae est, legationi Euan-

gelicorum adiunctus: qui me salutat.

Mart. 6. Die (. sereno, tepidiore.

Post Bacchanalium (.satis modesté praeteritorum.) vacationem, iterum

docemus. Otio ad scribendum, in illis abundaui L. D. |

5

Mart. 7. Die $. pluuio.

666

Literae à D. M. Ioanne Langio. Petit ut filius ab aliquo Professore

recipiatur in mensam et habitationem. Modó sit à Mich. Lamineto, et

à Barthol. Eggenspergero, seiunctus etc.

Mart. 8. Die 9. séreno.

10

Literae ab affine W. R. Amita eius Euphrosyna obiit Leukirchi

29. Nouemb. 97. mediá 8* H. noctis, in lecto, repentinó. Noua simul,

feré illà superiora Wellingiana.

Admittimus et inscribimus 40 candidatos primae laureae.

6Xl

l I?Iihi

Mart. 9. Die ?. sereno.

15

Uuam à

Totum diem mansi domi. Compendium Q. Calabri finiui. Incepi Epi-

tomen Daretis Phrygii, olim à me factam, ad Homerum describere.

Mart. 10. Die Q. sereno et frigido.

Wellingiana noua.

20

Pragá 8. Mart.

Regina Poloniae 10. Febru. puerperio obiit.

Rex Maximil. scripsit ad aliquot Electores et Principes, umb erste

Resolution erwarten. Aliud nihil de comitiis auditur. |

Romáà et Venetiis 98. Febru.

067

Papa 30. Mart. Ferrariam venturus. À Legato Gallico Papa petit, ut25

Rex Iesuitas restituat in Regnum.

Venetiis 7. Mart.

Reges Daniae et Scótiae feruntur bellum Reginae Angliae facturi,

quod illa alium quam, ipsum, Regni successorem facere velit. Seotus

succedere vult. Danus est eius affinis.

30

vOCALUS

Anglicus Legatus, Constantinopoli 8. Ianu. obiit.

di. At

Lugduno 26. Febru.

a,ppen-

Gallus bellum facit Mercurio, Duci Armoricae vel Britanniae.

eCeran,

Poterit generalis pax fieri.

11 Vimà. 654. 667.

13 663.

* Memmingá. 656. 670.

8 Eclipsis (3).

gt4, 006.

16 665.

17 667. 667—

19 671.

24 666. 663.

Nil uspiam de Transyluano Princ. Absolui Epitomen Daretis Phrygii.

Mart. 11. Die fi. sereno.

Nihil neglexeram docendo per hanc angariam. Incepi Epitomen facere

Dictyis Cretensis.

5

Mart 19. Die (3). sereno, plenilunio.

Conc. 2 Graecé in Templo scripsi: et 3 H. in Senatu fui. D.D. Ioannes

Pappius Med. invisit uxorem meam et quaedam medicamina ei prae-

Toh

scripsit. !

ius

668

Mart. 18. Die (. sereno, vesperi pluuio.

10

Incepimus examen Baccal. et examinauimus 2 2 — 2 2 2.

en

tunli

Adhuc 1 candidatum admisimus.

adi

Vocatus sum à D. Ioanne Gusmanno, ad prandium in Stipendio illustri.

Nos

Hora 4. usque ad 6?" eramus in Senatu. Hodie 9 pueri coeperunt

ab

convenire in hypocausto D.D. Hochmanni, in domo mihi &vttrpooóm :

est:

15 ut eos quotidie 5 horas doceat Prenninger doctus adolescens. Quia non

lod

ibunt in scholam Osterbergicam oAC(«pov.

inai

Mart. 14. Die

)

^A

sereno et calido.

con

Examinauimus 2 2 — 2 2 2. Sicut proximo die f. ità hodie rursus,

patt

UI

actum est Nicod. Frischlini O4&opux (.sectarum insectatio, Papae portatio,

669in Infernum trusio, etc.) in novo collegio | Principe Iloanne Frid. spec-

&5

?1tante, et ludicibus Aulicis etc.

Sed Rotenburgenses egerunt Drama contra: in quo Lutherum com-

busserunt, ut ferebatur, etc. Das gewinnt man dran. Ego non spectaui:

affi

quia Homericis meis rebus occupatus. Cur etiam istius xexoAóYou, xoi

25 XoXotavydcou, qevvicpuoce spectarem ? Omnibus nobis in vita sua maledixit.

Mecum hodie fuit Andreas Brentius, D. Wendelini F. petiturus pro-

V

ximé Magisterium. Promittit mihi x«A«tà à Dauide Abelino, Pastore

Aentzweihingensi, cuius nomine me salutat.

kün

Mart. 15. Die 9. sereno.

selpy

80

Absolui etiam illa, quae ad finem 24. libri.

uxdi

Compendium Q. Calabri.

Tar

liiad. ponenda sunt| Epitomen Daretis Phrygii.

pell

scilice& chartae 16 Excerpta ex Dictye Cretensi.

Quae continent,

Quaedam ex Herodoto, scil. l. 1. et 2.

E

35

Quae absolui H. 8. ante prandium 15. Mart.

scha

1 666.

38 666—

12 662. 675. Tischordnung : 1. Ort. Kein Gast. 1I. Septentr.

D

Proeurator Gusman. D. Hafenraeffer. III. Occid. Cammerherr Moser. IV. Merid. Cru-

beyi

sius. M. Myller.

15 699.

26 661.

27 128.

32 Sup. 664.

85 Omnia

——

Homeri, absoluta.

)

28 ut ferebatur ist spóáterer Zusatz.

1epo

——

23

—

hfygii.

cum Ad-

326

lta chartae

Iliadis

sunt totius

iunctis

342

|

Odyss.

i

|

; 668.

fütere

Sunt 92 quam chartis Sueuiae, pauciores.

F

Sueuiae

.

n

H

1

E chartae sunt i

66

; Differentia 99

JATines

Laus Deo. |

]rae.

Examinauimus Baccal. 2 3 — 2 4. Rescribo M. Ioanni Langio: filium 670

lohannem, et Laminetum, ante feré 8 dies à Decano meo, et collegio,

iussos esse remigrare in contubernium (.sed id ab eis nondum esse fac-

tum.) nisi velint prohiberi petitione alterius laureae. Neuter ipsorum, 10

emigrans mihi valedixit: neuter me accedit. Contubernium non male

llstri

administratur: sicut illij qui licentiam foris quaerunt, calumniantur.

Nos coércemus petulantiam, quantum fieri potest. Claues domus mihi

perunt

ab ambobus remitti, filià. per nepotem petiit. Vna et altera remissa non

iüd)?:tp:

est: forte fracta aut amissa. Sed non curamus. Nullus Professor habuit i5

]à non

locum eos recipiendi. Quidam mallent suos convictores dimittere: ut

inciuiles, et atramento hypocausta foedantes. Saepe monui ambos, ut con-

ciones in templo scribant: ac maturé se ad Ecclesiasticum munus prae-

T'UTgus,

parent: sed non multum profeci. Erit mihi tamen Iohannes semper

yrtatio,

commendatus. Vtilis eis valde esset M. Michael Plazius, si assidué cum 20

. Spet-

eis esse posset, Éppooo.

1l COTl«

Mart. 16. Die 2l. serenissimo et pulcherrimo.

ectau:

Decanus meus, et ego, in contub. descendimus: et, ne libelli famosi

00, d)

affigantur, nomine Senatus interdiximus. |

jedixit,

671

Noua Wellingiana.

0s pro-

Wienn 8. Martii etc. A? 98.

26

Pastore

Düe Türckenn so die verenderung des landes nicht woll ausstehen

kündenn, wólten sich gern in früden einlassenn, aber ihr Kaüser (.der

selbs khommen will) nicht, es bleübenn im dann alle gráünzheüser,

undt welle sich sonderlich Sübenbürgenn annemmenn, last schon dieso

Tartarn zum anzuog auffmahnen etc. lst auch allbereüt zuo Adriano-

pell ankhommen.

Prag 14. ditto.

Ein grob gwüDer der gleuchenn in 100 Jaren nie gewesenn, groDen

[art,

schadenn gethonn.

35

—

Septentr.

Der Reuchstags maüsteüls bschlossenn, vndt in die 70 monat In 3 Jarn

rid -

bewillügt.

5 Omria

3 819.

7 Memmingam. 666. 676. 704. 744.

25 666. 679.

26 Manus

— 7À

nepotis mei $09ex«evobc loannis Iac. Maieri Crusiani.

—

——

—

24

—

ETTNSNDEUIREENSTHRERS EURT

Romm 7. Martii.

Der FluB Tüber hefftüg ausgelauffenn, vnndt über 100? cronen schaden

g

gethonn.

Die Spanier wellen Cales restituierenn, so man von der bretagna

JX

J abweüchen welle.

Wenedig 13. ditto.

Duca de mercurio in groDer gfar gwesen, vnndt schier gefangen

Cal

worden, von 12 personen, so im fürgewartet, unndt 2000 Soldaten ver-

M:

steckt gehabt.

st

10

Antorff, 7. Martii.

U

Dieweül Frankreüch, Engellandt, vnndt dise landt sehen, das die

pul

Spanier nuhr mit betrug umbgehn, móchte disen Svmmer mehr krüeg,

als zuuor, eruolgenn. |

ul

672

Der Kinig von Franckreüch ligt vor Nantes in bretagna, dieselb statt

pae

15 wil mit den Spaniern nichts zuo thuon habenn.

Ya

Cóln, 19. ditto.

a

Die new angnomme Spanier sindt teüls nach flandern verruckt, welche

u

von den Ostendern In 500 erschlagenn wordenn, Dises volck ist allent-

lis

alben vnwerdt, dann man solche nürgendt einlassen wiill.

m

20

Der sterbet will alhie wüder einreüDen, wie dann dise wochenn über

12 personen gestorbenn.

(6p

Eodem 16. Mart. Horá 1. literae à M. Iacobo genero: quibus commendat

etc

mihi, et M. G. Burcardo, Consulis Donawerdensis Matthiae Funoccii filium

loannem Funccium, huc missum: qui erit ipsius Burcardi convictor, etc.

25

Accepi cum essem in senatu nostro. Vesperi horá 6. sonante, absolui

relectionem compendiorum meorum (.Calabri, Daretis, Dioctyis, et ex

Herodoto.) 16 fere chartarum (.uno hoc die perlegens.) et cum ultimo

ged

Àdi

verbo accepi epistolam Germanicam loannis Vrbani Vetscheri (.nepotis

ex fratre uxoris meae, M. Vrbano.) qui Margaretam virginem duxit,

m

sonobihs apud Graecienses viri Zachariae Funccii, et Amaliae, filiam.

673 Vocamur ego et uxor ad nuptias, von Tü|bingen gen Graetz in Styria.

le

i

Literarum Datum 8. Febru.

Noul

Ianu. 29.

Eas accepi 26. Mart.

| KKalend.

|

Mart. 16.

Vet.

hah

$Q

Nuptiae erunt 5. April.

j Id est, lMart. 26. B 2

85

At mea uxor, inm multas hebdomadas feré decumbit semper, grauis-

simé aegrotans et tussiens, etc.

C

Hanc epistolam attulit Nicol. Vetscher, uxoris meae frater, Esslingá.

lore

touGatot, $y otouvyopO(e«. oixeiv Émttpénoytat.

lj;

22 Werdáà. 632. 673.

24 1. Funck.

25 Accepit literas Ioannis Iac. filii

sui, nep. mei.

28 Graecio.

30 2. Funck.

38 586.

5 abweühen .Hs.

long

—

25

—

Mart. 17. Die Q. simili.

den

T'abellario Hochstettensi, Ludouico Kesselbauro, dedi literas ad meum

generum, M. Iacobum: sampt einem schónen rhoten Teppich: welches

agna

uxor mea uxori generi, filiae meae, schaenket.

b

Summa responsi mei ad generum.

Comment. in omnem Homerum absoluta. Examinamus 41 Baccal.

Digen

Yer

candidatos. Proximé creati sunt 50 Magistri. Filius tuus, loan. Iac.

Maier Orusianus (.sic ipse gener, pater eius, ad eum rescribens, in epi-

stolae éxtypoqíj posuit, nunc primum.) proficit: nec saepe reprehenditur.

Vxor mea cupit, tuam filiolam ad nos mitti: (.Vestiet etiam eam, utio

| (le

lleg,

puto.) ut nobiscum viuat.

Nudius quintus coepta est schola pue|rorum 9 in hypocausto domuso74

gtatt

mihi &v:npoconxovu: quod D.D. Hochmannus commodat: quibus praeest

paedagogus, M. Burcardi affinis, Prenningerus, iuuenis doctus et bonus,

Nam Doctores quidam, et alii docti, iam suis filüis proprios conducuntis

paedagogos: nec filios in Oesterbergicam scholam mittunt. Quia ergo

&lche

llent-

tu audes filium huc mittere: pete à D.D. Hochm. ut etiam tuus filiolus

his 9 adiungatur. Ego etiam operam dabo, ut id fiat. Alam gratis eum:

über

tu vesties eum, et 8(G«xtpov (.fort. 6 l. per annum.) solues.

Bappenhaimia &xt(vqvoc xai poxopüiec quiescit: quia illustrissimus Prin- 20

endat

ceps noster,*ad Cardinalem pro ea scripsit: et res est delata ad comitia

etc

filium

Examinabamus Baccal. 9 2 — 9 2 1.

l, elt.

bsolui

Mart. 18. Die fi. sereno.

ei ex

Examinamus 1 candid. Deinde locamus nostrates pro dignitate eorum: 25

]timo

sed Bebenhusanos et Maulbrunnenses, non. Ita absoluimus hoc examen.

epotis

Actus erit April. 5.

duxif,

Epitaphium Graecolat. quaternorum versuum, mortuis peste, loanni

illem,

Conr. Machtholfo, Iur. Licent. et uxori eius Agneti, D.D. Anastasii Dem-

r

leri olim filiae, Aentringae in uno sepulcro sepultis, compono: et M.3o

Erh. Cellio do. Edetur ipsorum concio funebris, à Pastore Neobolo

habita. | Bis iam Lunaeburg. Princeps, Argentorato ad D.D. Bocerum 675

Scripsit, ac bis ibi mihi salutem dixit.

atis-

Martii 19. Die (2 serenissimo et frigido.

Conc. 2 Graecé scripsi. Rationes in Bursam computauimus, cum Rec- s;

singà.

tore M. Ioan. Erh. Cellio, et cum Oeconomo Ioan. Kegelio. Positio

15 8 8h.

ac, fl

Quaedam ex Statutis Acad. excerpsi: Epigramma faustae precationis,

5 Werdam. 672. 703.

29 655.

34 688.

384 Mané scarifieatus et

Dd r

tonsus fui.

95 Hoc die, Raaba recuperata.

ä

—

——

26

n

in domum nouam D. Ioan. Halbritteri lurisc. feci, Graecum, Latinum

Jme

et Germanicum senorum Versuum: quod post 5*" vespertinam horam,

veniens ad coenam, invitatus à generoso B. D. Henrico à Landauu, ante

nl

12

coenam ibi ad parietem, iuxta ianuam hypocausti, affixi. Ibi mox coenati

0

5splendidé sumus. |

676

0p

Mart. 20. Die (. simili.

an

Horá 7. usque ad 10!/,.. Declamationes correxi, et subscripsi. Persolui

t

15 fl. D.D. Mich. Zieglero Decano: à quo, 22. Decemb. 97. mutuó ac-

[

þ

ceperam, à Facultate et 10. lanu. 98. exposueram. lIta mnihil amplius

at

i10debeo. loan. Langius iunior, nuper meus Évotxoc, per literas ad me,

0s

gratias mihi agit pro cohortationibus: seriam sui correctionem promittit :

*

et orat, ut ne à collegio cogatur iterum in Bursa habitare.

Gn

Iterum M. Langio patri scribo: M. Michaelem Placium probare: si

n

habitet ita, ut nunce, Ioannes filius in domo Cellarii senis Rudolfi Riepii:

hus

15quia prope Martinianum Stipendium: unde ipse possit eum quotidie ob-

]

seruare, non tantüm 1 horam cum eo repetere. Eggenspergerum dis-

at

cessurum, xaxóvy dv9porov. Ioannem hodie ad me scripsisse: orare veniam,

TU

poenitentia duci, fore bonum in posterum. Me tentaturum apud collegium:

ded

an possim obtinere, ne in Bursam remigrare cogatur. Placium inspec-

]

20turum semper Annotata eius ex lectionibus, et concionibus, etc.

Hambergerus

Medici q«oiv: ótt o0 Obvaxo

Pappius

Etä

|

Yovfj pou paxpoy éxt Cfv.

1121

«

Tota facultas in hospitio Ouis coenati sumus: invitato honoris causa |

V

677 D.D. Philippo Engelharto: qui eras x«votxi ad Comitem Hohenloium

(uà

25 (.10 binc apud Hailprunnam mill) migrabit, per Stutgardiam. Hilares

eramus.

de]

Domum 1iui post XI?" horam noctis, et statim haec inscripsi. L. Deo.

^

Mart. 91. Die

Ó

. pulcherrimo.

hon

Sceripsi literas ternas. &. Cancell D. Aichmanno. 1. Commentaria in

1ntt

joomnia Homeri absoluta esse: Grammatiea, oratoria, philosophica, etc.

tem

Quae si exeant: tunc demum appariturum, quantus sit Homerus. Si ipse

t

8 Bona hebdomas.

4 783.

5 668. 729. Tüschordnung: l. Or. Diac.

Sam. Magirus. M. Cellius. II. Merid. Halbritterina. Gemminger nobilis. M. Lebemy-

cus carnes dissecans et porrigens. D. Halbritter. D. Siguard. Parochus. IIIL Occ.

Rector D. Gerlach. Cancell. Heerbr. IV. Septentr. D. Hafenraeff. Spindler, 6 Lincio

huec. Baro Henricus. Crusius. Diac. Wieland.

* 644. 680. 44.

13 Memmingam.

670. 744.

26 65

,:019.

24 Zwu Hohenloium: Georg. Frider. Waldenbergium.

Tüschordmung: I. D. Ziegler Decanus. M. Burc. II. Merid. M. Maestlinus. M. Cel-

iüre

lius. IIL, M. Vitus. Caupo Mokelius. IV. Septentr. Crusius.

29 Stutgardiam

. 696.

1

;mmn

in id mihi mittat Epigramma: gratum fore. 8'. Quia ad Coronam anni

J'am,

ünte

meam, nullum appareat auxilium, consilium, responsum: me orare, ut

mihi commendationem Facultatis Theol. Witebergensis, et Graecolati-

at

nam Doctoris Gesneri epistolam, remittat, primo quoque tempore: ut

opus querelam suam -Deo commendet: prae quo maluissem caetera mea [5

opera perire. Me omnes vires ingenii, animi et corporis, iam in 39m678

'solui

annum, contulisse in honorem et utilitatem inclyti Ducatus, et iuven-

Ü at.

tutis: et porró etiam collaturum, quoad viuam. Commendo me ei

lplits

9'. M. L. Engelharto, ut has literas tradat D. Aichmanno mox. Eat feli-

| me,

citer x«voxl filius noster, Doctor Philippus, in suum locum. Homerum :o

Qitot:

esse absolutum, etc.

Y. Ad M. Thomam Betuleium, Undertürckensis Ecclesiae Pastorem.

8l

Grupp. excusurum eius [excudet] seriptum. Me Epigramma in id factu-

rum: si mihi argumentum libri describat. Ago gratias pro donatis preci-

depii:

15

? h-

bus Habermannicis. Peto etiam Epigramma in Homerum, etc.

1 (ls-

Non poteram has literas dare D. Philippo Engelh. quia citius (.mediá 8.)

auectus est, me nondum parato. Postridie horá 6. mané nuntio Lusch-

tiam,

fim:

nauiensi,longo viro, Hansoni, gallinas deportanti à Cellario (.Hansoni.)

dedi.

Ispec-

Noua ab affine, similia Wellingianis, sup. 671.

20

Mart. 99. Die $. serenissimo.

Coepi mihi praeparare orationem Cicer. pro Murena: ut post Catili-

nariam 4*" explicem. Accepi à D. Hoeschelio 13 'Terniones fipAto7-

us |

lo

x"c qotcu in folio. Nam accepit meum Nyssenum. Interfuimus orationi,

quam Rector contubernii (.M. Ioan. Erh. Cellius.) habuit in Aula renouata, 25

Dlares

de humanitate i. e. comitate, colenda: et austeritate ac leuitate, fugiendis. |

Noua Wellingiana.

9

. Deo.

Ex Alba Iulia 4. Mart.

Ante 8 dies, 6 ypuoó8oug accepit noua ab Andrea Rotsckgei: eum

bonam partem de 1500 Turcis concidisse, multoes cepisse: atque etiam 0

na m

inter illos quendam Belgradensem Sangiacu Begum, quanuis vitam oran-

à, elt.

tem, esse occisum. Temeswarenses et nostri, contra se invicem maepa-

i ipse

T VtOVTOU.

——

r Diac.

Pragá 22. Mart.

Sultanus ipse venturus hoc anno dicitur.

95

jheny-

[[. 0oc.

Ex Roma. 14. Mart.

: [inao

Aldobrandinus rediit ex Vngaria: et Papae pedes osculatus est.

ingati.

15. 013.

1 401. 440. 444. 445.

2 4538.

9 Stutzardiam. 587. 685.

12 Vnder-

türcam. 656. 719.

20 Vlmá. 683.

23 Augustá. 669. 735.

27 611. 288.

y. Cel

m 096

18 Nach eius $s& excudet einkorrigiert.

—

28

—

Venetiis 20. Mart.

0«

Vscochi, contra Venetos. Arni fl. exundatio, etc.

9t

Eodem 22. Mart. in Facultate, et in Senatu quorundam delectorum,

NI

oramus, exponentes nostram petitionem: aequioris distributionis in vino

con

set leguminibus, etc. petitionem. Noctu coenabamus apud D.D. Zieg-

lerum, Decanum nostrum: qui omnes collegas, et uxores etiam, à5s(xytoe.

Mea domi morbo tenetur. |

680

oïw

Mart. 28. Die ?l. rpet nubiliore, postea serenissimo.

0U

Concionem Graecé in Templo excepi.

10

Mart. 24. Die Q. nubilo et humido.

Horá 3. mei declamarunt Graecé et Lat. prosá et carmine. Incepi con-

]je

ciones breues in VII poenitentiales Psalmos scribere, Graecé et Latine.

Iud.

Ich kan nit feiren.

-n,

luxta murum Blabyrensis aulae, iussu Principis aedificatur taberna:

&tl

i3in qua negotiatio erit ferri: sicut et Stutg. et Auraci: quia Princeps

paté

cóémit omnes ferri fodinas in hoc Ducatu.

tori

touGatot 13j otouxxap8la évovxiGovvat mÀetouc, voO &pymopeloy &xet. motetathos.

gral

ot G'aAvxol xfjouxes &vviaspuropstv A&yovvat : xod xb ExxXnctaxooxby cuvéBptov,

Ean

xai 6 óolavOpoc Aouxdc, && vpoguidvov. àvvtmpditerv. GDópoc oóv &ottv &na-

QUs

20 v&ot&oetc. 'O $ebc Yi&c &Xeot: $éAovoty ot. mepl

t5v xpatobvcta, &xetvouc t

el

xÀvüTvat iouGatouc: &AA& &Bpdioye KaoboAette.

oé0.x O Évoye, p vato

éoil Oa xaraBUxw. ob Yàp otouxxapülac éxxA€otwxcttxol, oUmote 1j9€i«oay

diti

£A)vya (.xÓp.ov QeoBÓctov, w«l xbptov Üctepov Asóvttov, &àv &A9ely eig Vijv

pha

681 GxaOmutav Tjv: cüc &yà BeyOivot, Enl podoet, xal oO eboryyeAtoo | xpà

arib

25 ttote EAAmot BteoxmpoEet, Gu vr'poqupucov &8eópmv.) oüxoxe TjeAov, qupil, dyvasobc

0 8

&yOpac, £A)vvac, &v vo(yyme móAet, 7] ottxevOl vpépeodat: xol obOEmotc

leidl

tóy ot1éqavóy |tou oO &ytaoto0, vv moot(AAay. (.t6 xAetvbv Épyov oO 'eo0, x5

QuXexpéAutov, tó votg £AXot XprotieUcay &v nácty.) Tj9eAov cüroxe pondetac,

7) Xognytac, ] coppouAT,e, GE Goat: GAX &reppdintony, xalxep ónb 1Gv Brvspi-

80 tép''nc VeoAóyGv (.xoplou obyytou xal xuptou veovfjoou, etc.) tprupta Aaqrp&

cuveotauévryy. vUv obv iouBatouc sloGEysctat &vyorrxdicovvot. &v oOv &xqebEo-

(

pat 16 : Xodpaoc, Ó tb Épyoy voO xoplou Go juoc motGv. 6pdtwoay dAAO!,

Doc

i& abvol &mo(Qoav.

Prin

Ergo nunc iam maiore animo, cby 9eQ, 6 xéneto|os, inceptos 7 psalmos,

(deve

35 etc. scribam.

2 Negatur Sultanus in Vngar. venturus.

6 677. 687. Tüschordnung: I. Sept.

Myllerus. Crusius. II. Ort. Vxor M. Viti.

mulieres:

.

.

III. Merid. Vxor Cellii.

& p

11 676.

12 818. 681.

Cellius. Maestl. IV. Occ. Burcard. D. Facundus. Zigl.

705. 718.

15 591.

17 608. 586. 682.

18 x5 xspuetpwpévov vévoc.

19 727.

22 '128.

34 680.

68

92 Vgl. Ierem. 31(48),10 f: &xvxoipovtog 6 moty & Épyo. Kuoptou &peAGg.

—

—

29

Mart. 25. Die f sereno, póst ventoso.

óvetp. Gewnvíjoag mou, «'. x Oeonóvtg B'. && yeplg vij &eonolvy, & mXMjge:

um

V'eepobytov, 10X aptotouv, [uocxpotépote ebpooüot Aóyotc, xal doteteAsotevotc.

- Yiho

Nihil inde secutum, & 1] £gtc pevato vífjc Yovatxoc, xal Tfjg 9uyatpóc. Duas

Zleg

conciones Graecé seripsi. Vxor in superius hypocaustum migrat. |

5

D

Mart. 26. Die (2). nubilo, frigido, ventoso, humido, vesperi serenusculo. 682

Duas conciones Graecé scripsi. 7) yov? &el xeTvyopei víjg $eoOopogc, g

obx ém:p.eAoUpévmc aüTfjc: 0, ob mavteAOc GAÀmUec* wal, Gv DoóAevot vtyl, &v

o0 $éAopev vapeictot. 7) O& &vttxpuc Govetvot.

Mart. 27. Die ((. sereno.

10

l (on-

Mart. 22. Die Landschafft, et D. Cancell. et D. Aenzlinus, et nobilis

atimà,

Degenfelder (.viri aliàás Principi intimi.) scriptum exhibuerunt contra

ludaeos recipiendos. Sic et Stutgardiana ciuitas: et D. Lucas Osiander:

UI

Tiv éaxutoO0 YwpaÀéav w*eqaAnw, & uoxvvme Ó Qenuorne mapopdAAsctot

ceps

£tot[toc eivot Aéyov: o vv &mtotoATy Ouxomicat 0 «paxvy Aéyevot. Rin offnei1s

patent Stutgardiae getruckt: in qua quaedam priuilegia Hebraeis Merca-

toribus (.sic enim appellantur, non Iudaei) dantur. Das Schieshaus imm

iodtt,

graben ist inen eingegaeben. ltem, quaedam eis in foro domus empta.

pl

| 8g-

Eam chartam de suggestu recitare in Templo iussi Concionatores, re-

eusarunt, etc. Argumentum Germanicum in 4? ordine proposui hodie:20

a

TU

et horá 3. materiam declamandi, de usu passionis Domini.

Ancilam nostram, Annam Fürkornerinam (.ex Lympurg. Baronum

o

ditione.) misit uxor mea Haechingam. Ibi generosa | Comitissa proprium 683

'5 I*hv

!

pharmacopolium habet. ex quo gratis dat omni venienti (.à multis milli-

| i

toUc

aribus.) wpóoqop« qcppax«. Attulit inde ancila uxori 1. ein wasser.s5

2. ein puluer, mit dem wasser mané et vesperi zu trincken, den athem

OR016

leichter zu machen. 3. ein salben, ad manus inungendas.

500 t

J

lt

Mart. 28. sereno (4. Die.

fs

Nova Wellingiana.

Vienná 929. Mart.

aumta

30

al«

Comorrani eripuerunt Turcis farinam, quam ad 'Totisam vehebant.

d

Doctor Paetus, Caesaris Legatus, in 'lTransyluaniam pervenit. Dominus

Printzenstainius multas scalas, et alia moAtopxwwux&, Vienná per flumen

devehit.

almos,

Venetis 21. Mart.

385

——

Ladigerae gener, proelio à Sabaudo superatus. Dicuntur 600 equites

[ Sept.

: Celli

et pedites caesi.

]g. 681.

2 662. 685.

9 Kunius mihi Graecam Odem offert. 641. 695, 704.

11 680.

684

13 684.

y Tonte

22 Hechingá.

30 679. '700.

——

36 Vgl. Diar. 1096[7 S. 377 Z. 4 Anm. und S. 35 dieses Bandes Amm. zw Z. 29.

—

30

—

inte

Antverpiáà 21. Mart.

Pi

Cum Rege Galliarum, Ducis Mercuri Britanniae minoris transactio:

ut Dux Regi tradat omnia oppida et arces, praeter Plauet: alatque

ger1

-

10000 milites Regi per 3 annos, auff der landschafft costen etc.

græ

9

Noua W. Roneri aecipio: quae sunt illa 679 supra Wellingi-

tanl

ana. |

684 Horá 129. fui cum M. Barthol. Haettlero: grauiter aegrotante. Filius

qui !

]

eius M. Iacobus, ante | aliquot dies huce rediit: corpore sanus, sed

de

debitis obaeratus. Dolet bonus pater, animo et corpore. Decumbit:

juil

ioOptaret se lectione sua liberari, aliquo tamen salariolo relicto.

)

Mart 29. Die ?. sereno.

1003

Scribo Argentinam Praeceptori Principis Aug. Iunioris, Theodorico

cUX

à Senden, amicé: me fuisse de incommodo ipsorum Argentinam itinere

9

sollicitum: et gaudere nunc, eos bene eó venisse. Me, óg vépovta, satis

15adhuc valere: sed habere coniugem perpetuó valetudinariam »Atvfjpr.

Me quotidie prospicientem mané, non amplius videre ipsos, meae etiam

jeou

diligentiae incitatores: quales, metuam, ut unquam amplius nanciscar.

tola

&ÀÀ& cà nàv mpotevoy9ot, etc. Me commentaria in omnia Homeri opera

[Itits

j

absoluisse. Quando vero Typographum habiturus sim: $&v &vi yobvao:

(dy

20 xXsic9«t. Fortassis eandem fore ipsorum fortunam: quae preciosissimae

tant

anni Coronae sit. Sed Ipse Videbit.

KoaAX $eooopp OApux oo1oboto

XxÀ& te BoApáGo

: Xp.018, yévowwxo. &p.

post

Quibus omnibus humiliter et officiosó me commendo. Doctori Pappo,

psal

25 e& Grolio &upiepcéA , salutem reverenter, etc.

1. Die Juden zu Stutgarten

s

udi

Noua 2 mihi vesperi

abgeschafft.

nuntiantur: à Decano

9. Raab von den unsern

signi

meo D. Zieglero.

;l

|

eingenummen. |

part

brum

685

Mart. 30. Die ?1. sereno.

chica

91

Confirmatur rursus, receptio Raabae: quam Baro Schwartzenbergius

lo ;

ceperit: subornatis Turcis captiuis, et post eos alüs: qui simularint,

se illos esse: qui ab ipsis ad commeatum adducendum emissi fuerant

remit

500. Deinde oppidanos, 1100, caesos esse: et Bassam ipsorum, se ipsum

26 682.

5 Vlmá. 678. 694.

A. 7 79.

12 Argentinam. 701. 660.

DN

26 682. 107.

28 6895.

30 óveip. habebam racemos nigros.

31 Raabae

684. 687. 688. 693.

82 Sciebatur Stutgardiae 28. Mart.

15 55

receptio.

)Z

li

18 Hom. li. 16, 60; 18, 112; 19, 65: &AÀ& v& uiv ngovetéz9er £dcousv.

19 Vgl.

Videh

——

-Hom. Il. 17, 514 «. 6ó.

D

—

3l

—

interfecisse. Proximo die sabbati, celerem nuntium Pragá excurrisse:

TU

Principibus aliis, et nostro, referentem haec ebeyyéAta.

latque

Accepit M. L. Engelhartus meas literas. Quas Cancellario Aichmanno

scripseram, ei statim misit: quas M. Birckio, ei praesenti dedit. Epi-

Hingi.

gramma breue in Homerum mittit. Iam à Turcis (inquit.) iam à Sec-5

tariis, iam ab Alchimistis, iam à ludaeis, afficior. Opto, ut tu semper

Filius

quieté valeas. Datum Dominicáà Laetare.

& se

M. Michaél Beringero, Principis Ioan. Fried. Praeceptori, scribo 1.

1mbit:

de Raabae recuperatione. 2. Me Noua mea libenter hebdomatim missu-

rum, si modó citó mihi remittantur, propter alios eadem cupientes. 10

3. ÀAn non possit unam tantüm libram ferinae carnis recentis, uxori

meae aegrotae curare, cibos meos saepe fastidienti. £$oeoo, x«l sb1oyet,

dlorico

ày Xptotip 1. MÓv coíjot, óxo tGv &yaplotov touGatev ctaupoOévut, xl

lnere

; 8Alis

yüy &xt. BAaoqrpuoupévo.

15

?J.v*fæv;,

Ad Nundinas Francofurt. scriptio. |

4. D. Oseae Halae. wepi toO oveq&voo, tibi curae sit. Palthenio sit686

etam

pecuniosus mercatus: ut mox lliadem auspicetur. Mitto accessionem, qua

Clsar.

tota historia Troiana absoluitur, XXIIII? libro Iliad. postponendam:

Opera

quae est emttopy| l. Calabri. 2. Daretis. 3. Dictyis. 4. ex Herodoto.

tU.

Odysseam absolui, et caetera omnia Homerica: ac mecum retineo. Sunt20o

Sslmae

tanta, quanta lIlias.

Petitiones meae.

1. Remitte mihi x«vfxx»otw meam, cum careat Typographo: ut eam

post tot annos revideam: et quaedam noua addam: ut, conciones in 7

^uppo

25

psal. poenit. et in Germanicos psalmos.

2. Mitte mihi Exemplaria meae Apologiae: si ea exiit tuo fideli

studio, ut spero, etc.

3. Si Palthenius susceperit lliadem excudendam, etc. statim mihi

significetur. Tum mittam praefationes 1. Generalem totius lliados. 9.

particulares: scilicet in 1. 2. 3. et 4*» Hexadem. Deinde 1. in Cala-so

brum 2. in Daretem, Dictyn, et Herodotum 3. in Ejpistolas Patriar-

chieas 4. in historiam duorum Graecorum. Peregrinatio(nem» Schweickeri,

Jerguus

lam antea habet.

rarint,

4. 81 Palthenius nolet inchoare: | tenta apud alium. Si nullus erit:687

üerant

remitte omnia lliados.

35

jpsun

5. Referat mihi Grupp. M. Scer. mea Sueuica, quae toties repetii:

—

) &

3 Stutgardià. 678.

4 Mart. 26.

8 In nouum collegium 687.

11 691

faabae

15 554.

16 Francofordiam. 639. 655. 711. 689.

18 Tomus 1.

20 Tomus 2

29 Zu Generalem: aut nullam generalem; quod x& mpoXevyópev« ibi, loco eius sint

—

19 9il.

Videbo. Spüterer Zusatz: Cogito tamen generalem praeponere, et Epigrammata

32 peregrino Hs.

32

—

Cratoni salutem, mei oblito: et D. Georgio fratri. Pro vobis quotidie

0ij

ni0S

Deum oro, etc.

303

His literis absolutis, coenaui in illustri collegio novo.

Priusquam eó venirem: D.D. Halbritter mihi confirmauit Noua de

lu

vet

5 Raaba: quae Geislingà venerant ad Iudicem Aulicum Liebenstainium,

Hor

vomm Pílaeger Ioanne Ulrico Crafftone. Dixi ea de re Principi: qui

statim adferenda curauit: et lecta sunt in mensa Principis: cui iam

guoc

ora:

semper mittam Noua. Ante horam 7*" inde sbxopíotoz abiens: cum

domum D. Halbritteri praeterirem: exceptus sum à M. Lebemyoo, et

feli

i0Subductus in hypocaustum D. Halbritteri (.praesente Barone D. Lan-

culi

dauo, et nobili Gemmingero, etc.). Alldo noch ein feinen Schlafftrunck.

L. Deo. Nesciens uxor aegrota, plorabat, ne quid mihi accidisset.

Mediá hora 9. noctis inscripsi. |

P !

688

"

Summa literarum, quas ad Caesarem Germanicé seripsit Adolf Frei-

i5herr zu Schwartzenberg, den 30. (.20.) Martii 98. aus Raab.

Prn

Gestern (.29. vel vetere stylo 19.) hab ich die statt und vestung Raab,

linae

Nou:

wider in euwer Maiestet gewalt, mit grossem schaden und nachtail dess

feinds, gebracht.

Dx

Darzu gebraucht.

20

die

Tieatt

Frantzósischen ]

faendlin.

fünff

|

Wallonischen

l

u p

]tem, den Herrn Palfi, mit seinen Heiducken und Husernen, auch

cogt

nauit

etlich Granerischen Teutschen. Haben sich ehrlich gehaiten, ipsi et alii.

'l'urcae erant circiter 1600 qui fortiter repugnarunt plus 4 horas. Ple-

nesté

T0C $

ssrique omnes occisi. Bassa, portae proximus, occubuit, und ein Aga-

Bassae kopf hab ich lassen auff die Vngerische pastei stecken.

Particularitates rei gestae, will ich morgen, oder übermorgen, hinach

Da

schicken.

Habeo in animo tentare aliquid etiam alio in loco. Bitte euwer M**

lus :

so unterthaenigst: ut mihi plus equitum et peditum, quantum fieri postest,

penti

Disce

mittat etc. |

gani,

689

Mart. 91. Die O

satis sereno.

Disputationi T'heol. interfui, praeside D. Gerlachio: respondente M. Io-

hanne Victore Hesso.

I

85

8'. D. Zachariae Palthenio humanissimé scribo: absolutam etiam esse

Illu

€»

Wxori

[5

679. 695. Tüschordnung: l. Merid. Princeps. loan. Frid. Posthae huic Principi

Hor

semper mea Noua mittam. II. Breuning. Beringer. IIT. Adolescens inseruiebat, prae-

16 675.

20 Sind

seindens. IV. Crusius.

b 685.

14 691. 685. 692.

Magei

10 faendlin.

98 Zu alii: Nabolourt und Obernbruck.

35 Francofordiam.

(astae

686. 711.

AU

12 R

11 Der Klammerschluf fehli 4n der Hs.

April. |

Diart

pescur

33

—

Otidie

Odysseam, sicut optarit, e&£ omnia Homerica. Ergo me ei optare pecu-

niosum nunc mercatum: aut etiam, si opus sit, impensarum socium: ut

mox ab hoec mercatu, lliadem typis auspicetur. Tunc me ei mox scrip-

lÀ de

turum, ei missurum, praefationes. Sperare me, opus utriusque Tomi fore

Iinium,

vendibile: quia nunquam totus Homerus, nec sic, explicatus hactenus.s

( qui

Hortaturum me etiam auditores (.circiter 70 et aliis alios nouos subinde

l iam

succedere. ut emant. Me hoc ipsorum Aou$, quotidie pro ipso Deum

: um

orasse. Ipsum, saluum esse. Qualis utinam xavotxi posthae etiam, cum

(Q, et

felicitate, maneat, etc.

ln

Coniunxi cum literis et Calabro, etc. ad Halam, uno rotundo fasci-10

runck.

eulo. M. Halae dedi.

(üssel,

1. D.D. Chytraeo. Opto ei bonam valetudinem, z«votxi x«l zxvaxaOn-

uet. Satis ego, óc yépov, valeo. 7) 8& vuvi, Guxmavtoz voorpotox, x« xAv-

Bu

vípne. Tà ópwvpuà xvvx absolui, quAenovóta:x xal mAxi : Optimus

Princeps Augustus lunior, 25. Febru. discedens, commodé nunc Argen-15

Faab,

ünae est. Heri in novo collegio, apud Principem mihi coenanti, optata

] dess

Noua, de Rabaa recepta, etc. |

Doctissimo iuveni, Domino M. Henrico Braspergero, etc. Tybingae etc. 690

S. Domine M. Henrice Braspergere, legi epistolam, quam ad filiam

meam scripsisti. Rem quidem petis honestam: sed ea est conditio filiae2o

ut propter certas causas nondum debeat nubere: nec nos eius parentes

, àüch

cogitamus eam collocare cuiquam: misi qui conditionem habeat, officio

el alil

nauiter fungatur, et fructibus laborum suorum uxorem ac liberos ho-

s Dle

nesté alere possit. Itaque quiescat procatio: nec negotium facessatur,

25

| Àpa-

nec senlbus nobis, nec minoris aetatis filiae.

V. 831. Mart. 98. ex Museo.

hinach

M. Crusius.

Darmstadium, loanni Angelo. Ambo iuvenes, Ioan. Angelus, et Pau-

*

er Mtct

lus Raysius, creati sunt Magistri

a

nobis hic. Spero, quod T. D** acce-

perit meas superiores literas, et fasciculum, quem Francofordiam miserit. 30

postest

Discedunt à nobis ambo Magistri. D 'T. et ipsis, omnia felicia contin-

gant, etc.

691

M.To-

Mense Aprili.

April.1. Die fv obscuro, frigide, humido, ventoso, sereno vario.

n esse

Illustrissimus Princeps, D. Ioannes Frid. (.agente M. Beringero.) mittit ss

——

uxori meae aegrotissimae, bonum frustum aprugnae carnis. Deo G.

Principi

y, praee

Horá 9. usque ad 10*" interfui Disputationi Iuris: praeside D.D.

90 Sind

Mageiro, respondente M. Ioanne Sorg Stutgard. et obieci exemplum

fordiam,

castae Susannae, falsó damnatae, et rursus absolutae

contra proposi-

12 Rostochium. 620. 823.

18 Tybingà Tybingam.

24 Accepit ille

April. 1.

28 Darmst. 639.

29 71l

35 685.

Diarium Crusii II.

9

——

34

—

duit

tionem 50* de sententia non annullanda: quam Iudex in mortis agone

qulb

dixerit, iniusté esse latam.

h

Interea uxori meae S. coenam dedit, cum pia consolatione, et efficace,

c0101

D. Diaconus I. H. Wielandus.

5

Vicini nostri uxor, Riepii Cellarii, saepe edulia mittit uxori meae.

qum

anà

April.2. Die (2 frigido, asperrimo vento Borea.

gnde

Ex Nouis, quae mihi illustrissimus Princeps Ioan. Frid. misit post

dess

antemerid. concionem.

Tun

Ex Vienna 3. April. gar spath.

elai

10

Heri 1. vierteil stund nach 9 urhr abents, currier venit laeto cum nuntio

iil

(.solius Dei opus est. quod 29. Mart. Raaba sit recepta: nostrorum |

692ad 800 interfectis: ex quibus ad 500 mit dem puluer erstossen worden.

Et plus 100 Turcae, sich in ein gewelb begaeben, darinn ettliche fass

2l

puluer: welches sie, negatá ipsis salute à nostris, angezündt haben. Ita

enunn

15 ipsos et nostros periisse, die auff dem gewelb gewaesen. Abundarunt com-

meatu, etiam in plerisque domibus. Bei 120 stuck geschütz auff redern:

und imm zeughaus noch 50 stück ungefasst. In der vestung, 1600 viri

fortes fuisse dicuntur. Bassa, iuxta portam periit, et Gumlier Aga.

Ex Vienna 27. Mart.

90

20 Adhuc fama manet, à Transyluanis Beglerbegum Belgfadi, cum 1500

tht

lurcis, caesum esse, diuite praeda parta. Inter captiuos T'urcas, sex

Bo

inventos esse: welche dem Fürsten die zauberei auffgelóst, und wider

lastz

zu recht gebracht. Venit ante 12?" H. meridianam, ad nos ex Esslinga,

mihi

Magdal. Neurhoti affinis uxor, seruo comitata, cum 2 equis. Abiit 3. April.

D. H

25 medià 11. H.

April. 3. Die (. humido, nubilo.

Dis

Horá 8. usque ad 10** interfuimus rationibus, quas de Angaria

dedit oeconomus Bursae, etc. |

quom

Digit

693

Horá feré media 5^ illustrissimus Princeps D. Ioan. Frid. misit mihi

30 Noua. Ex urbe, Praga 24. Mart. vet. stylo. Raab erobert 19. Mart.

g, R

landa

3 stund vor tag. Ist in 4 stunden erobert worden. Occisi et capti sunt,

usque ad diei (. meridiem 1900 Turcae. Dann sich vil versteckt gehabt.

honá

libros

Liberati sunt 500 Christiani. Pugnarant fortissimé Turcae. Exiuerant

autem ex Comorra 17. Mart. nostrorum, equites 1000 et pedites plus

——

à Dor

35 3000. Primó, ventus fortis eis adversatus est: deinde luna claré splen-

14

82 7:

8 654. T.

6 Conciones 2 Graecé scripsi.

* 688. 693.

11 Z«

UM

recepta: scil. 19. Mart. vet. stylo 9 stund vor tags.

12 688. 692.

20 679.

M TT

loanne

22 *9.

29 691.

30 Zu 19. Mart: Sontags.

9391 Raabae

——

94 703 (608 Hs.).

281

occupatio. 692. 685. 704.

10 noch Zs.

1635).

Digite

——

35

—

- g0ne

duit: tum nebula ex Danubio &opdátoug fecit. Portarant secum pontes,

quibus transierunt amnes. Appropinquauit vir ille, qui Petardier appella-

fitape

tur: dieweil er ein Petard getragen (.genus tormenti, puluere impleti.)

comitatus viris 100. .Die Bruck ist aeben nit auffzogen gewaesen:

1620

quia Turcae expectabant reditum suorum, quos ad commeatum impor- ;

tandum emiserant. Das erst Petard hat nit wollen abgaehn, sonder das

ander: donec pulueris plus, primo impositum est. Allso sind die stuck,

il post

dess wolbeschlagnen mit eisen, thors, hinein in die statt gesprungen.

Tune nostri irruperunt. Ita munitio, post acerrimos conflictus (.nostris

1 nünto

etiam repulsis, sed reversis.) capta est. Bellica tormenta intus 160 et:o

'orum ;

commeatus in annos 6. |

300 occisi.

694

Worden.

he fass

Nostrorum, ä

500 vulneratü, BA«févcec.

Jen, Tta

21. Mart. ex Raaba quidam literas scripsit: qui haec praecedentia

n com-

enumerat, et alia.

15

tedern:

Tune intra Raabam man-

700 Wallonen Reutter.

000 vir

serunt: donec M** Caes. aliud

300 Hussarn.

praesidium ordinet

200 Heiducken

g

E

] Et Baro de Schwartzenb.

um 1500

500 Turcae in arcem, vel castellum, confugerant: sed tormentorum o

ictibus ad deditionem coacti sunt.

(08, Sex

d wider

Bassa defendens se gladiis in utraque manu, caesus est: caput eius

"sslngn,

hastae in vallo suffixum. Capta est eius uxor, et filius. Attulit haec

3, Aprll,

mihi legenda, adolescentulus ex Nouo Collegio Acacius de Laimingen,

D. Erasmi beati filius ante 7 hebdom. Schorndorffae mortui.

25

April. 4. Die $. ventoso, humido, vario.

Bis docui. In psalmum 55. commentatus sum. Noua ab affne W. R.

Angana

quomodo Papa Ferrariam intrauerit. Digiterii gener, captus à Sabaudo.

jsit mihi

Digiterius portum Sabaudo eripuit. Gallus Mercurium Britanniae sube-

9. Mart.

git. Raaba, strategemate capta. Chrysodus iterum de 'Temeswara ten-a0

pti suti

tanda cogitat. Filius generosi D. Bappenhaimii, D. Maximilianus, Ratis-

; gehabt.

boná reuersus, me per adolescentulum nobilem salutat: | et quatuor 695

xiuerant

libros commodató mittit. 1. excusum, Latiné, et Germanicé, idem opus,

jtes plus

à Doctore Matthaeo Bappenhaimio, de hac stirpe olim editum. 9. Genea-

23 718.

rb splen-

2 Zu Appropinquawit: Portae.

27 Vlmá. 683. 699. 700. 707.

MOL EM

92 Zwu reuersus: April. 9.

32 Zu salutat: April. 4,

39 699.

34 D. Matthaeus,

1t Z

V. I. Doctor, Canonicus Augustanus, absoluerat hunc librum 1495. sed edidit

9 619.

loannes à Bappenh. 15583. Augustae.

91 Raabae

28 Digiterüi gener ist der franzósische Heerführer Marquis Charles de Créqui (gest.

"M

1638), der die Tochter Lesdiguiére's (vgl. Diar. 1596/7. S. 3877 Amm. zu Z. 4), der hier

JDigiterius heisst, zur F'rau hatte.

3*

[óv)

logias M. Ser. plurimarum illustrium familiarum: Regum Hispaniae et

fieg

Franciae, etc. Ducum Sueuiae, Bauariae, etc. 3. et 4. iconas antiquas

E«

Bappenhaimias, etc. utriusque sexus.

git

Vesperi horá 6. [mihi] Graecum Epigramma Alcaicum, in mea com-

8

smentaria Homeri, mihi, M. Cunius offert.

de

April. 5. Die $. ventoso, obscuro, humido.

)

Horá 8* usque ad 10?» promoti sunt 41 Baccal. et prandimus in

hospitio Ouis. Sedimus in prima mensa.

Baccalaurei singuli Cauponi (.et caeteri) soluerunt 8 bacios.

D

10

April. 6. Die 2L. simili.

Don

M. Vitus Myllerus, et gener eius M. Michàel Zieglerus (.Decanus

meus philosophicus.) exspatiabuntur cras equis in Franconiam. Eant et

u

696redeant feliciter. | Literas do M. Myllero, ad affinem meum Christo-

phorum Helmrichum: quibus hos 2 viros ei commendans, laudo, ut mei

sipus

Goar

15 honoratores, tanquam patris, etc. Doleo, me nihil responsi, nec ab ipso,

aCC6]

nec ab Eberwino, ad binas meas (.7. Iun. et 7. Septemb.) literas, acce-

Ho

pisse. Dubitare, num eas acceperit. At priores nuntio Alttorffensi Con-

Wiel

rado Sichotto, alteras Studioso Noriberg. Christophoro Coruino, dederam,

etc

Yesp

20

Cancell . D. Martinus Aichmannus, heri vesperi huc vónit. Er soll

pe, ]

nobilem Nippenburgerum zuo eimm oberhofmaister, und Hernerum zuo

einem Praeceptor, apud Princ. Ioan. Frid. in Novo Collegio instituieren:

Àt

an iuncker Breunings, und M. Beringeri, statt: qui bona cum gratia

Taeffe

dimittantur, ad alios usus, etc.

25

Princeps noster clementissimus ante paucos dies affixit chartam: sibi

Cor

iam esse rem ferrariam (.das eisenberckwaerck.) in manibus [esse|

thri-st

(.habs von andern allen, mit vergleichung, amn sich gebracht, etc.)

Tin

"''itulus.

D. Cs

Wir Friderich von Gottes gnaden, Hertzog zu Wirtemberg und Teck,

Qp

V

»o Graue zu Mümpelgart, Ritter dess künigklichen ordens in Franckreich,

thund allen und ieden unsern Ober und Vnder Amptleuten, etc.

Mense Martio, ferraria officina amm Bebenheuser hof allhie gebawt. |

M

697

adhue

Cl. viris collegis suis honorandis D. M. Vito Müllero, et D. Mich.

2 Antiqui

Litera

2 Zu antiquas: Horum tertius liber, fuit Augustae pictus 1486.

habitus.

4 681. 71'.

7 687. 105. Tischordnung: l. Ort. Rector magnif.

d eu

Gerlach. D. Harprecht. IL. D. Magirus. D. Moegling. Concionator Baier. III. Occas.

pro M

Schyssler, Parochus Balingensis, Decanus. D. Hochmannus. IV. Consul Zachar. Crusius.

————

13 Baiersdorffam. 546. 712.

20 677.

20 Fecit April 7.

25 Zwu affixit :

1e

amm Rhathaus.

27 '06.

90 Ritter.

27 Bpil

97 Der Klammerschluss fehlt.

98 S. Sammlg. d. württ. Gesetze hrsg. v. Reyscher

denhain

— —

16, 1 S. 110 f., Generalrescript v. 28. Márz 1598.

9 Z

—

97

—

lg et

tlquas

Zieglero, Med. D. iter Franconicum cras obv $eQ ingressuris

Exitus hinc, tutus, sit tota profectio fausta:

Com

sit reditus laetus, te rogo Christe, meis

Si fieri poterit: haec littera Beiersdorffum

detur ad affinem. Res ea, grata mihi

[5 1

Vester Crusius 6. April 98

lu$ m

Fit in hac epistola, vestri commendatio honorifica

April 7. Die Q. valde ventoso, stürmisch usque ad vesperam

Disputationi Iur. interfui

praeside D. Magiro, respondente Loheto

10

CCADUS

Domi postea antiquitates Bappenhaimias lustraui

ii el

April 8. Die fi. humido, sicco, sine vento

Ahris

Pannoniam diuo Rudolpho II. etc. et alia 3 carmina, Virgilianis ver-

Wb mej

sibus, et centonibus conscripta, dong/ missa ab auctore Othone Gryphio

b ipso

Goarino Catto, Gymnasii Poétici Ratisponensium Rectore, elegantissima

» àCC8.

accepl

i5

1 Con

Horá 1? pomerid. in Ecclesia mea peccata Diacono M. Ioanni Henr

deram

Wielando confessus, absolutionem accepi, cras cbv $€6 xowovfjoov

Vesperi concionem Diac. M. Sam. Magiri audiui. Vesperi Matthias Wel-

Er soll

per, Rhatsecretarius apud March. me invisit. |

U Zu0

April.9. Die (2 humido et frigido. Die Palmarum.

698

jüeren

Accessi ad S. Coenam Domini: accipiens corpus Domini à D.D. Hafen- »1

gratia

raeffero:

sanguinem veró, à Diac. M. Wielando.

Laus Deo

m: s

Conciones 4 in Templo audiui, et breuiter domi annotaui de passione

[esse

Christi

5

.

Lineii Coneionator futurus, &xetpotovíjóv| M. Iacobus. Heerbrandus,

D. Cancellarii nostri lacobi nepos ex fratre

Q Teck

ckreic

£UpéqUmrvw dix mvyeuputUXGG &0, oopaoxüc ce. |

C

April. 10. Die (. satis sereno, nocte pluuio

699

vebait, |

M. Christophoro Neubergio, Parocho Haidenhaimensi, scribo

meso

. Mich

RONUPEEUE

adhue quotidie constanter, Deum pro ipso, vpet? xoi vuxtióc, orare, etc

2 Antiqui

Literas Christophoro Beuero Haidenhamio, Studioso in Stip. Principis

r maeuit.

ad eum dedi. D. Bapp. Conrado libros suos reddidi. Orationem Cic

]T. Qccas

pro Murena explicare coepi

r Ürusus

, af

1 iterum Hs

12 HRatisbon&

16 781

18 619. 698

21 697

2* Spálierer Zusatz hinter fratre

Non ex filio quodam D. Cancellarii

30 Hai

2 PTWENRMA

denhaimum. 262

122

83 695

Tuyschir

9 Zw Loheto vgl. Diar. 1596/97 S. 51 Awm. 2. Abt. Z.

——

38

—

porta

April.ll. Die 4. pluuio, sereno.

paro

Horá 19. inquisiuimus in studia et mores adolescentum, quos subsidio

garen

ad studia Princeps iuuat (.nobiles et ignobiles.) à Principe iussi.

(lo

D. Hambergeri uxor, uxorem meam aegrotam, post plureis annos in-

5 visit.

44 À

freitt

Frid. Prenninger mihi operam suam offert (.permissu etiam D. Hoch-

EY

Co

manni, et D. Alex. Fabri) si nepos mihi

a

genero veniat, docendus.

100

Noua ab affine W. R. Blauet Britanniae à Gallo obsidetur.

Turcae, in Vngariam et Transyl. venturi. Bellum in Belgio resumitur.

(s

10

Ex Comorra 24. (14.) Martii.

lum

Grani incensio per captiuos ibi T'urcas, à Bassa Budensi frustrà pro-

Fselit

curata incensio: et sex ex captiuis T'urcis, lento igne ustulati.

2 equ

Wellingiana noua.

E Praga. 11. April.

V'ic'

z

Tit

203)

Occisorum Raabae Turcarum numerus, est 1500. Capti sunt varii ge-

lao 6

neris, 200. Inter quos, paucae mulieres et pueri. Capti equi, cum omni

Lel

instrumento, 700 eximii.

Liber

7 Gewelb mit maehl, honig, reiss, tignem fleisch. In turri, auri et

701 argenti, auff 3 Tunnen wert. | Ettlich waegen, mit schónen modern vnd

Sp

20zobel schweer. Morgen (inquit Baro Adolfus. oder übermorgen, lass

Wxon

ich die Ritterliche leut, so bald die pforten verwart, die statt blündern.

bona

Hab ich über 100 stück gut, auíf die wehren stellen lassen.

g] Ie6

E Praga. 11. April.

uti e

Persa dicitur T'urcis eripuisse T'aurisium. Afri etiam tumultuantur.

gratul

n5

5

April. 192. Die Z. sereno, et plantas virides faciente.

Amicum responsum à D. 'Theod. à Senden, datum April. 4.

N

April 18. Die ?l. sereno.

M

Grünen Donnerstag.

Thren

iorum

Ex Nouis, quae mihi legenda dedit M. Georg. Otho, Advocatus in

asoIudiciis. Sex Hussari, iussu Baronis Adolfi, ante portam (.Stulweissen-

Tej

burgum versus.) noctu simularunt foris: se adesse, ut sponsam filio Agae

702 Budensis ex Raaba abducant. Colloquio | ad !/; horam durante interim

Cor

per portam adversam (.ad Comorram versus.) mortariis dissipatam,

In ;

irruptio à nostris, et expugnatio facta est. Bassá convulnerato iacente:

sset adhuc spirante: Bombardae magnae displosae sunt. Postea, caput

soluti

Tab

ei amputatum, et in sublimi affixum. Tribus autem mortariis (.petardis.)

—— —

6 668.

8 Vlmáà. 694. '/05.

.13 683. 701. 708.

14 Sed D. Baro 1. April.

8

seripserat.

21 '709.

26 Argentinà. 684.

29 '700.

11 06

35 603,

18 tignem fleisch — Rauchfleisch, s. F'ischer, Schwüb. Woórterbuch 2 S. 205.

——

19 modern — madern, mardern d. h. Marderpelzen. Vgl. Fischer a. a. O. 4 8. 1465

1j

[»]

portae disiectae feliciter fuóre. Globi cuiusque pondus fuit 175 $. Ipse

lhsidio

Baro primum illorum mortariorum accendit. Haec, ex ipsius ad Cae-

sarem 1. April. literis.

l0g jn.

Conciones 2 Graecé in Templo scripsi.

14. April. Die &. pluuio mané, et frigido: post meridiem sereno. Car-5

Hodh

freitag.

'endus.

Conciones 2 Graecé scripsi. |

-

üitor.

15. April. Die fi. pluuio, sereno.

"

03

Catalogus huc venit librorum, ex Nundinis. Nihil inibi meum. Edidit

nà pro-

ilum Paulus Brachfelder, adhuc viuens. Vesperi media 6. horá, venitio

Esshng&á ad nos Anna Reihinga, Burgermaisterin cum seruo lohanne,

9

p

equis.

Videbam imagines captae Raabae. 2 in kupferstuck. 3 schlaecht.

EY

aril ge-

Literas binas

à genero

M. Iac. M. accipio. Priores Martii 16. scrip-

tae erant.

15

n omni

Lethalter, vità desperata, decumbebat uxor eius Magdalena, filia mea.

aun ei

Liberos habet 7.

Alterae, 29. Martii.

em md

en, lass

Spes uxori affulgebat salutis. L. D. Pro tapete misso gratias gener agit:

ündern,

uxori meae, socrui suae, patientiam morbi optat: de F. Ioanne Iacobo, zo

bonae spei gaudet. Alterum filium libentissimé huc, et filiolam, missurus,

si res ferat. D.D. Hochmanno scribit ut liceat filiolo (.Ioanni Martino.)

uti eádem schola in eius domo. De comment. in Homerum absolutis

tAt

gratulatur. |

16. April. Die (-). vario Ostertag.

04

Scripsi 2 conciones Graecó.

26

M. Kunius mihi Elegiam Graecam de Resurrectione Christi d. d. et

Threnodias de obitu Ioannis Sponii Haidenhaimii, Studiosi boni, mul-

catus in

torum composiüonem excusam.

30

Nelssen-

Reihinga coenat apud D. Hambergerum.

lio Agae

April 17. Di (. ventoso, satis frigido.

jnferm

Conciones 2 Graecé scripsi.

sipatam,

jacente:

ln senatu horas 3!/»fui. Literas à M. Mich. Lamineto accepi, et per-

solutionem de filio, qui mecum habitauerat.

, C&plm

Tabulas pictas de Raabae occupatione vidi. Modus recuperatae, uterque s5

L EH

ylardis

5 Mané 2 domus, et 1 horreum, Meringae conflagrant inter Tyb. et. Reutl.

; ]. April

11 706. 692.

14 Werdà. 673. 706.

27 681. 739.

989 Stainhaimo. 592. 670.

35 695. 705.

DAW

(5,

13 32 Hs. Die Zahl 4st sehr undeutlich.

$ 18fi

—

40

—

705 coniunctus: de emissis commeatus causa, et de sponso ficto. | Coenauimus

caeli

mea

in Hypocaustulo senis nostri praeceptoris, M. G. Liebleri.

D.D. Wilh. Zimmermannus, Lutheranus Graecii Ecclesiastes, Mart. — —

obiit.

6 e0oeDic xal wAetvOg.

5

April. 18. Die . vario i. e. est frigido, ventoso, pluuio, sereno, alter-

2)

nante.

eus

Nova, ab affine W. R. particulario de Raabae expugnatione, et grandi

mihi

praeda inde parta. Martinsberg, à Turcis relictus. Absolui Graecam

compositionem, describendo, septem poenitentialium psalmorum 31 char-

10 lig, T. D.

Lin'c

Y|Xouov &x pstYYvc: OTt £v vaQ Aópxme, *avkpact; &otty: &v Tg mAÀEUpZ

A?oï

Omi, Y| oné£og: Ómxou DtBAfov oetptxoÓ péAavoc, petk ypuoóv OpaAOy xol

ml

XAetcoupüv, veypappévy : xal vpetg oqaipat xpucat, xoi Tupaposg ypucat,

Tull,

mili

TAUATUXA: al xetuvAL TOAUTEAT]. Xoteyrépu) Ob, &b vtc xatà Dosibmy xava-

nili

15 a(w: &v xpuofj xAivm xetot'at BacÜ«ocav: xal à» $oó6vo xpucQ xa$jo9ot

cerim

Baoéa. |

706

C

Narraui tíj óetyy*; historiam lrenes, vel Mariae Graecae. Nomen huius,

et Ducum Sueuiae, dedi ei scriptum. Grupp. redit.

lie d

(i

April. 19. Die 9. sereno.

Lega

20

Aíffinis Reihinga horá 9. discedit, bene nobis contenta.

hie Y

Incepi 1atin5 vertere psalmorum poenit.

plori

Seribo.

Conc

1. Genero, inclusis D.D. Hochmanni literis. Turbatus valde fui morbo

tuae uxoris. Nunc spero, illam convalescere quotidie. Filiolum et filiolam

a5 mittere poteris: si Hochmannus concedet, ut filiolus ad Prenningerum

Frid. eat discendi cáusa: sicut spero. Prenninger operam fidelem pro-

mittit. Vesties filium, et annuam mercedem Prenningero dabis 8 fl. sicut

Yo

D]

& p

2 In FrawenAlbensi Monasterio ante plures hebdom. Durlae. Marchio cepit

Abbatissam et Priorissam sorores. Doliarium item, Abbatissae «q9opé«. Bpéqwv iuxta

Gros

altare eíffosa sunt. Sunt multae genere nobiles.

2 695. Tüschordnung: l. Pro-

Skpl

ande

curator Gusman. Il. Famula. Liebler. Crus. III. D. Siguardus. Rector Magn. Gerlach.

IV. M. Burc.

* Vlmà. 699. 714. 704.

8 680. 706.

11 762. 573. 740.

senat

1À Aogyux. Spáterer Zusatz: Hoe oxéog (.Gg &pot yptovogópog Vinarius, vob 1. De-

stula

cemb. 99. éxst &8Q& utóc, sixcv.) est sub Mausoleo Ducum Sueuiae: quod in medio

1o0 v«oU erat: sed nunc sublatum est, et laterculis descensus coü ozéoog tectus. tà

Ocx& (.péyag &oubpóg.) Asox&, in Sacristiam posita sunt, panno albo involuta. Me'y&A«.

Di

Fortassis, in illis, etiam «& xjc xo9ecvt;o ao'robovne slpyjvvc.

17 578. 415.

20 103.

Palfi

al

21 (7)05.

28 Werdam.*703. 750. 751.

E

4 Züffer so stark geflossen, dass keine sichere ILesung móglich. Nach gütiger Miltei-

filia

lung des Steiermárkischen Landesarchivs zu Graz wurde Zimmermann am 13. Márz 1598

RCR SRENrT Ts PN TE ARIS NTRU

27 8

neuen Stils begraben. Gestorben ist er also etwa am 11. Márz 1598 neuen Stils — 1. Márz

1598 alten Stils.

14 zeroifop Hs.

I

x tsb

—

41

—

a.llimuS

caeteri. Mensam ei ego gratis dabo. Sic et filioclae: quam etiam uxor

L

mea vestiet.

[ Stutgardiae.

Nunc negotiatio ferraria erit in 3 locis: , Tybingae. |

! altex

Vraci,

5

9. Affüini W. Ronero, ut literas inclusas mittat, Werdam. Socrum 707

grandi

eius mecum fuisse per hos dies. Oret generum D. Baltici Maierum, ut

'àecam

mihi Memmingensia antiqua mittat, etc.

l Char.

9. M. Ioanni Memhardo: qui /|M. Maestlino, et mihi, adolescentem

Linciensem commendat, Wilhelmum Mannerum, ibi Pharmacopoei filium.

n).eu;x

Aio, ipsum dissimulare: se accepisse meas literas: quibus petieram, utio

üy w

mihi Scripta mea remitteret, (.Testimonium Acad. Witeberg. Theologo-

Jpuoui,

rum, et catalogum concionum, etc.) cum non successerunt res, ut ipse

N-

mihi Maecenates compararet ad Posülla opus, etc. Oro ergo, ut adhuc

iodu;

mihi remittat; cum ego tam honorificam eius mentionem in Sueuia fe-

cerim, etc.

i5

à huius,

Circa meridiem, aliquoties incendii in pago signum bombardis ex arce,

hic datum est: sed erat in sylua, voluntarium.

Ot éBpeio: dicuntur in pago Neidlinga habitaturi. Quidam Anglicus

Legatus hie est, patrià Lindauus [hie est] (.cui monstrandae sunt res

hic visendae, etc.) et eques, der Edelknaecht. Memhardus Lincio scribit : 20

gloriari Papistas, Raabam receptam esse: quia haeretici (.Euangeliei.)

m

Concionatores, ex Austria sublati nuper sint.) |

4

08

1 morbo

filiolam

April.20. Die 9l. serenissimo.

Nova Wellingiana.

Dgerum

m pro-

Ex Weissenburgo Transyl. 8. April.

n5

[914

1 sicut

Volunt recipere Regem Maximil. qui promisit per legatos, religionis,

Vr Em

et priulegiorum cxw5oíav. 'Tantum Papisticus Sacerdos receptus zu

iio cepii

Gros Wardin. Er soll (.:Rex.) selbs ins feld gezogen. Der Cantzler

o r

: T Pre-

Stephan Iasiea, ist gefencklich eingenommen. Sein Stallmaister, und ein

Gerlach.

anderer, als bald gehenckt: et statim sub patibulo sepultus. Nam scrip- 30

519. 140.

serat Cancel. Caesari, et Regi: si in regionem veniant, dissectum fru-

xj 1. De-

stulatim iri. Nec optimó in 'Temeswarensi obsidione sese gesserat.

i medio

Praga 19. April.

Lectus, 4X

, Mi

Dicitur, Raaba recuperata, literas esse aliquod repertas: in quibus

Palfius cum Turcis colluserit. Ergo Schwartzenbergius ipsum ad conui- :5

90 109.

4 696.

stl

2

6 Vlmam. 694. 725.

9 Lincium. 632. 764. 790.

10 Sanguinem

m IMillt-

flia Theod. minuit.

13 650.

17 684. 791.

25 700. 716.

26 9.

27 828.

Miürz 1598

95 Gpálerer Zusatz: Palfiüi nex 729. falsissima.

- ]. Máürz

12 Der Klammerschluss ist durch Beschneiden des Randes weggefallen.

ROT

uium vocauit: et liberius poto monstrauit Palfio literas ad Turcam |

N TEURU EEEEENES EEE

m

geny

709scriptas ipsius manu. Ergo Palfius, sublatis manibus, suppliciter vitam

orauit. Statim veró captus est. Postridie examinandus, repertus est in

carcere mortuus. Certiora tamen expectantur.

5

U

Antverpià April. 14.

Blauet, ab Hispanis, conditionibus traditum. Al. expugnatum.

Tne7

Aliunde, propter Raabam receptam Romae, à Papa, Te Deum lau-

damus gesungen: alle büchsen abgeschossen.

Venetiis, Mercatores Germani, in Templo S. Barthol. Deum laudarunt.

10

Viennae, in Templo S. Steph. Deus laudatus: und auff 5 pasteien,

E

das geschütz los geprannt.

Zu Raab bekommen.

Geschütz, gros und klain, 187.

dun

Cartaunen 24. Moeniofrag — —

P

15

Darunder

Singerin 4.

ltem 50 — — centn(er)

pauc

Notschlangen 5.

pulue(r? Blei — — centn(er»

Quartierschlangen 4.

Eisene (ku»geln 250 — —

Falconet 17.

Hauswitzen 16.

20

Morser 7.

D

Iussu Caesaris, Baro Adolfus diuisit militibus vii*tutis ergó, omne

ei ]

710 Raabense aurum et argentum, vestes, equos, etc. | Inter eos, Germani.

Er ist Statthalter zu Raab, Zeng obsidetur à Venetis (.sicut ex Zeng

'V

Tier

1. April. scribitur.) propter ipsorum praedationes in mari, etc.

25

dori

'O && xóptoc mareevátuuoc, &gr mpoc p&, 6ve &t eima vaOTa: aut mÀGcpu

esse illud, xepi víj; vo0 Mao&uuAtavoO iv cvpaouAouav(e Ouvactelac, teypoqi-

spon

äi

Si

MÉvov (.quia diu iam o abotpuxxol nunquam potuerint illam regionem

rebu

subigere.) aut, si verum sit, tobz a«bctpíoug bmooyéo?at, Emi vfjc Vfj Xpac

éxslvg xv/]cecoc, éxptGeoty vv Aov)npavov eipevxov, v Iléna.

mutt

h

380

Nobilis Breuningus, qui fuerat superior Aulae Magister in Nouo Col-

(à

Y

legio, x«votxi hinc alió migrat, ad suum praedium. Ich hab meinen wein

008,

abgelassen. Circiter 10 Aimer.

April 91. Die Q. serenissimo et vesperi cum aliquo vento.

adre

QU

Accepi ex Nundinis binas literas.

95

l. A. D. Matthaeo Dressero Lipsiae datas 29. Mart. Inter nos esse

2 Turcae. S. Martini montem, cum 9 tormentis reliquerunt.

13 Germani

videntur Turcis Diaboli esse, propter violentiam et saeuitiam.

21 701.

25 19.

85 Lipsià, à. D. Dressero. 133. 823.

14 Nach moeniofrag fehlen mehrere Zeichen durch Beschneiden des Randes, ferner

)

ist wohl die Zahlangabe des Pulvervorrats unvollstándig, sodann ist die Zahlangabe des

dorff

Bleivorrats ausgefallen. Auch fehlen bei der Zahl der Kugeln eine bis zwei Ziffern.

iam j

—

43

eewii

CQ i

ópóvotxy | in tuenda simplicitate veritateque artium dicendi, et puritate 711

Tilam

&L n

sermonis Latini, contra Nouatores superbos etc.

2. Datae 14. April.

1. Corona anni, ei semper curae est.

2. Palthenio non respondet mercatus bene. Debet tibi post strepitums

mercatus rescribere.

1 ]u

u)

. Remittitur mihi:Catechesis.

a.

. Apologiam meam imprimet quidam: sed ita, ut redimam 100 exempla.

. Grupp. monitus, referet mihi M. Scr. exemplar Annalium.

Stelen,

. Crato me resalutat.

10

T-1 C» QU m

. Gratum esse, quod filiis prodesse cupio.

o

. Filio M. Phil. Alberto, etiam in posterum mutuó dem pecuniam,

dumtaxat necessariam, etc.

Postea, Grupp. mihi exemplaria commodante perlustraui (.excerpens

15

ltn(er)

paucula.) Relationes historicas G'ermanicas [Iacobi Franckii ann.

i

97. et 98.

ä Samu. Dilbaumii

l anni 97. |

712

April.929. Die fi. sereno.

ompne

Emi Nomenclatorem Isráelis Spachii, Scriptorum philosophicorum 2o

TThani,

et philologorum.

: Zeny

Vesperi Horáà 5!/,. redeunt ex Franconia, collegae mei, Myllerus et

Zieglerus. Laus Deo. Ibi fuerant plus hebd. 9. Transierunt Baiers-

dorffum: ubi affini meo literas meas reddiderunt: et vicissim mihi re-

vt

sppuy-

sponsum ab eo attulerunt, die Paschatis datum.

25

Summa eius. Áccepit Helmreichus omnes meas tres epistolas, cum

zonem

Yopts

rebus adiunctis, ipse, et D. Ewerwinus.| Rescribent autem breui. Occasio 713

mutuó scribendi, erit Noribergae per affinem eius Henricum Reschium.

Bene valet ipse, et uxor, consobrina mea Barbara. Non diuerterant

o Col-

n wen

(.Zyvote.) Myllerus et Ziegl. apud ipsum. Ergo non potuit honorareso

eos, ut. voluisset. Resalutat nos consobrina humanissimó, et meum illuc

adventum optaret. Datum April. 16. etc.

óSowopía duorum illorum collegarum meorum.

Reditus 1. Forchem.

)j ss

Itus 1. Tybinga.

——

2. Esslinga.

. Baiersdorff.

385

Yermani

3. Wineda.

. Nürnberg.

25 9.

4. Murrhart.

H- o5 hN

. Alttorff.

P TEHUT

;, femt

8 Francofurto, à. D. Hala 689. 723. 6806.

8 690.

9 723.

25 Baiers-

dorffio. 696.

2Y 546. 410.

28 Iconem faciei meae, quam coloribus effic-

gale (us

ien.

iam misi mzépocts, tabellis ligneis circumclusam, et vitro tectam, habent. 471.

id

Hall.

Schwabach.

Rotenburg

Dinckelsbühl.

Kitzingen.

Ellwangen.

Wirtzburg

Gmünd.

Misi

c goo-1c» GC

Schweinfurt.

ceo O0 -1 O» QG

Schorndorff.

10

10

Bamberg.

Tybinga.

Von Tybingen gen Nürnberg 24 meil Von Nürnberg gen Baiersdorff

4 meil. Von Baiersd. gen Bamberg 5 meil.

April. 298. Die (2., sereno, etiam nubilo, vesperi tonante.

10

Horá 12. hat Ducis Sebast. Hoschlini tympanista, Caesari et Imperio,

7143umb Lantzknecht umgeschlagen, contra Turcas. | Conc. 2. Graecé scripsi.

Haubtman Bastian Hoeschlin.

M

Sein Fendrich, Górg Ruf auss'm Riebgarten. Leutenant, Leonh. Frid.

u

Schleckart Stutg. Feldwaibel, Christoph. Holtzwart Goppingensis. mépuot

ió war er Furier.

8

gclat

Furier, Caspar Weis Oberndorffensis.

Führer N.

G^mainer Waibel. Sind zwen 1. Zacharias Keppler, Rotenburg. Nicri.

2. Caspar Weiss.

20

Gefreite Rott, circiter 24 liberi ab excubiis. Ex his leguntur sequen-

tibus temporibus, noui officiales.

aliq

Gregarii deinde milites.

]r

l

Der Huhrenwaibel dient dem gantzen Regiment, saepe mancus mem-

bro aliquo.

Vhii

T

s5 April.24. Die (. serenissimo. larmarckt. Vesperi tonitrua, et grauis

pluuia.

dice

Cant

Gorg Lud. von Mylen, Untervogts son, wirt der gefreiten ainer sein.

Allso auch, Maister Michel Schott Goldschmid. Sub Duce Hoeschlino.

Ia

Nova ab affine W. R.

Tur

30

Transyluanus (.9 xypuoó2ouc.) ditionem suam tradidit Regi Maximiliano.

Er

]e

n

Sed quid ipse fiet? Cancell eius est captiuus: quia Caesari et Regi

7i5adversatus, Transyluaniae occupandae conatu. | Misit mihi Reutlingá

1108

ut ]

Epithalamion, sibi corrigendum, M. Iohannes Murarius Reutlingensis,

in nuptias M. Benedicti Gretzingeri Archigrammatei Reutling. et Mariae,

3; Eicclesiastae Reutl. M. Tobiae Kindsvatteri, F. Sed ibi tantum rubricá

vitia notaui, et ea plurima, prosodiaca. Quis corrigeret? De nouo com-

0s

ponendum esset, Ecce inde Distichon.

N

10 718.

12 1718.

17 Fulmine icta vesperi arx Georgii Ehingeni, Kilbergae.

rat

29 Vlmà. 705. 720. 715.

91 heutlingà.

823 Zw Muwrarius: ante 6 annos

noster discip.

—

)

——

Concelebrent alii Midae, Croesique Lydorum

Regis, Seleuci, quas corraséóre gazas

Me iuuat ast almae Veneris decerpere flores:

quos noua nupta sponso dat Benedicto suo.

MlSl ei factum à me, pro ipso hoc.

[^i

Tempore cum verno, vernantia foedera taedae,

Isdorf

Sponse celebratis, virgoque casta, sacrae.

Ex animo grator socialia vincula laetis:

principium quorum condidit ipse Deus

Vxorem certé dignam vir dignus habebit

10

perio,

et nupsit digno foedere digna viro.

xCl'lpSl

Ergo opifex rerum tibi det, Benedicte, salutem

det Mariae bellae commoda quaeque tuae

Frd

M. Iacobus Frischl. mihi obuiàm fit

sed non intromisi me in collo-

T009)

quium, verum abii.

15

Stutgardiae existit Typographus (.primus

quia antea nullus, quem

sciam.) Marx F'ürster. |

Nier,

April.25. Die $. sereno, ventoso.

(16

Wellingiana Noua

20

Vienna 19. April.

Xfüen

Hussari Onatenses, et quidam Viriditunicati Toccaienses, eripuerunt

aliquot plaustra commeatus, et 100 Rascios Turcasque ceciderunt, sub

Erlauo.

Iem.

Quidam Raabae miles, amissis 500 Ducatis ludendo, suspensus est

Milites praeda parta hilares facit

25

UI

Turcae, Raabae super porta aquaria fecerant gallum orichalcinum:

dicentes, tum Raabam à Christianis receptum iri, quando ille gallus

Sen

caneret

hlimo

la Petarda hat krehet. Raabae munitiones reficiuntur, ubi opus est

Turcae diligenter in omnibus locis, dies noctesque, excubant. Begusso

liano

Exrlauiensis nuntio, qui Raabam amissam dixit, vestes de corpore, et

Ten

crines de capite, auulsit: atque in munitionem currens, omnes Clhristia-

ünei

nos captiuos dimisit. D. Gallus 2 signa militum Viennae conscripsit

'eligis,

ut Raabam mittantur

ariae,

Pragá 25. April

95

bricà

Dux Cassouiensis affert, à Sigethanis Turcis, milites Bobotschio elici-

com-

tos 200 concisos esse etc.

M. Kunius mihi attulit Epigrammatis Graeci, | quod 4, April. obtule- 717

—

rat mihi in comment. mea Homeri, Latinam conversionem. Horas tres

yergae

annos

19 708. 720. 714

22 Zwu plaustra: et 1400 boues

69

—

—

46

—

in Senatu eramus. Tune post horam 1** collega M. Erh. Cellius, per

Pedellum, singulis Senatoribus nobis, singula Exemplaria donauit, Iconas

Professorum Tybingensium, qui senatum constituunt, tum viuorum, tum

defunctorum. ltem, singulis, singula Exempl. suae funebris de D.D.

5loanne Brentio, Hirsaug. Abbate, orationis. Senatus pro honorario

9

decreuimus ei X XX Philippicos, vicenorum singulorum Baciorum: id

est, 41 fl. 1 bacium L. D.

gian

Bar

April 26. Die 9. sereno, ventoso, vesperi tonante.

Yer]

Literas Lincio accipio Graecas, ab lacobo Tydaeo scriptas: cupiente,

aldi

1081 nihil obstet, proximé huc venire, et Magisterii gradum petere.

tore

Literas etiam à generoso Barone, D. Georgio Acacio Enenckelio, accepi

0i

Goldecei scriptas humanissimé. Agit gratias, quod bene suam conver-

sionem adversus Rittershusium defenderim. Gratias item, quod sibi etiam

fanii

iuuel

dedicare partem Homer. comment. velim.

TeC2

15

April. 27. Die ?l. nubilo.

li

D.D. Henrieus Bocerus, mihi dono misit nomine Brun. et Lünaeb.

min:

Princ. Aug. Iun. eius Recturam Rostoch. et Tybing. rubrá membr. liga-

H

718tam. |

D

Ioannes Kunius, Viennae Scriba, M. Alberti Kunii frater, me in literis

Birk

20ad Albertum salutat. Scribit, Bassae Raabensis uxorem et filium captos

dent

esse. Ípsam esse ex Germania: nec velle relinquere Turc. religionem.

Q. April. 28. Die nubilo, ventoso, frigido.

M

Totum diem in psalmo 7? poenit. vertebam. Nicolaus Vetsch. affinis,

hodi

mihi studiosum commendauit per literas.

25

Calli

April.29. Die f simili.

dd,

Óyetp. p.ecà Vijv . ópay víjg vuxtóc. Ooxoc, Dposia Wiv mosta OE, tevpá-

Epig

Y«vog &vepojefjxre, om &yOpomov sl YTjv &mjx 9] &moAf|c: Tv &yo, oo0pav

TierQ

Aeüv, sic BeSvepov Bpueijbos coTou8dGov, cptol qopaig Tixxpurov: Emetva O&

süctóyoUG fj oq0pq st tV YTjv &véxpouca: Gorve &xe(vmv EmvtQOelec, xal ma-

ao yloc, xol dxtvíyeoe, &pucovyjvo. xol Tipeoxópwv tG xorvopipuoctt.

Absolui (.L. Deo.) conversionem Latinam psal. 7 poenitentialium, sub

horam 9. antemeridianam. Confeci ergo hoc opus (.quod est 31 charta-

rum.) 5 hebdomadibus, et 1 die.

(

2 sixóvec.

9 Iincio. 731..763.

11 Goldecco. 599.

20 694.

91 Venit

——

hue studendi causa Wilh. Ernestus comes et Dominus Waldeccius. Facetus est con-

l

üffid

victor D.D. Halbritteri. Hie, ut 10. Maii audio, M. Erh. Cellium in 2, classe audiet.

26 685. 720.

29* Spáterer Zusatz: Corona anni post 9 annos imprimi coepta.

8

31 680.

ddey

derTy

26 reroeyovog Hs.

27 oqpgav HS.

Ttpt

—

47

——

Q per

Der Haubtmann Hóschlin zeucht hinauss,

CODds

mit vil lantzknaechten gute.

li n

Haerr Gott, machs mit den Türcken aus:

xDD

erhalt dein Kirch in hute. |

lOrarjo

1719

5

: d

April. 30. Die (3). sereno.

exotybvroxv, filia mea Theodora, in "Templo, et nepos Ioan. Íac. Cru-

sianus, et ancilla Anna Vierkornerin, Gaildorffia circà, sub Lympurg.

Baronibus. Vendidi pratum Thaesenclingense 190 fi* mit 6 fl. annuis zu

iente,

verzinsen, das solang, bis ers mit barem gaelt abloset. Emptor, est Osu-

aldus Haubtfall, habens uxorem Susannam. lunges bar ehvolcks, Vini-10

Attopi

tores industrii.

OOnYer-

axeAevby fecit, et Vniversitati obtulit, D.D. Daniel Moeglingus, ex in-

1 eliam

fante: quem Iesingensis puella pepererat. (.ex Conrado Wenterlingo

iuuene.) sed non potuit torquendo convinci ipsa, quod eum puerulum

necauerit. l'uit et stuprator captus, sed euaserat: et heri cum Hoschlino 15

militatum abiit. Illa puella, in pago suo alacriter se iactat: et malum

Jünaeb.

minatur hominibus, qui aliquid ipsam arguant. Perfricuit scil. frontem.

T. liga-

Honorarium artifici Moegl. decreuimus in Senatu 15 Taaleros Philippicos.

Etiam leporis oxeAexby dedit. Sub noctem accipio literas M. Thomae

| literis

Birkii, e& comoediam eius, quam statim Gruppenbachio mitto, ad excu-20

Càptos

Tonem,

dendum. |

Mense Maio.

420

Maii l. Die (. sereno, frigido.

aftnis,

M. Thomae Birckio rescribo: Grupp. excusurum eius librum (.quia

hodie ipsum ipse appellaui) et me epigramma facturum. Mitto ei dono, 25

Cellii orationem de Toan. Brentio, Abbate Hirsaugiensi, funebrem. ocux-

Pcx, si habeat, aut habere possit, peto. Item, ut saltem Germanicum

, ttpd-

Epigramma, in mea comment. Homeri scribat: me varia eruisse ex Ho-

coüpay

mero: sicut potens aliquis vir, abdita, ex metallifodinis eruat, etc.

"u o

V. d-

Conc. 1l Graecé scripsi, vespertinam.

30

Rector Acad. nostrae factus est D.D. Ioannes Hochmannus.

Noua ab affine W. R.

, sub

charta-

Sunt illa, quae sup. 716 sunt, Wellingiana.

Maii 2. Die $. nubilo, interdum sereniore, tandem pluuio.

s

Comoediam illam M. Biquii (.den Ehspiegel) heri et hodie (.1 die:ss

21 Venit

egl COD-

1 718. 714. 448. 719.

2 Zu lantzknaechten: paucis tamen Tybingensibus, quia

diffiditur solutioni stipendiorum.

8 784.

o andiet.

6 Conc. 2 Graecé scripsi in Ecclesia.

] coept.

8 Vgl. 8. 55 Z. 11f. Spáter ist von Crusius dic Zahl 120 in 80, die Zahl 6 in 4 ge-

àndert wworden.

16 718. 737.

18 658,

19 VnderTürco. 678. 790.

24 Vn-

d

derTyrkam 719.

32 Vlmà. 714. 790.

94 718. 729. óvetp. xsipevog i&ni áóccoo

tetpovvou &xecojw(jkoug váxgou, 7| ómTje, MÓAtG xOlg moo0ly &xexbAicX &pauióv, coCójievoc.

—

48

—

computato.) perlegit mihi nepos meus Ioan. Iacobus. Concioni interfuimus

Rectoriae, à Diacone M. Sam. Magiro habitae.

Ho

Wellingiana Noua.

Ex Canischa 19. April.

pis

5

Germani 150 et alii 800 ex hoc castro egressi, htusticos in pagis misere

m P

depraedati sunt, vestibus spoliando etiam mulieres: et volunt relinquere

Sun

locum, emisso Duce Heideno: nisi 3 septimanis eis stipendia soluantur.

Miché

721

Bobotiani, temeré egressi, à Sigetha|nis caesi sunt, nullo Germano

euadente.

10

Ho

Vienná 80. April.

Schwartzenbergius cum suis egressus aliquid meditatur.

gianus

Venetiis 1. Maii.

dam /

Cirea Amisiam (.Amasiam.) ubi primogenitus Sultani Turc. F. de-

gere solet, hiatu terrae absorptae sunt 2 urbes, cum hominibus sexa-

Ia

i»gies mille, distantes non procul à Ponto Euxino (.Schwartzen meere.)

tharti

cuius aquae per l milliare excussae, inundarunt. Ideo Sacerdotes, Con-

Ti

stantinopoli circumeuntes, proclamant: has plagas accidere, quia negli-

adhuc

gatur iustitia, et scelera fiant. Ideo poenitentiam agendam esse, et pre-

hütln.

candum Deum, et Mahometum. Id quod à Turcis fit. Arabes rebellant:

g La

?0 dicente Principe eorum, Mecham ad se pertinere. Tauris, Persarum est,

etc

Rectoriae coenae in Senaculo Acad. interfuimus 2 mensis.

G

422

De Palfio scribitur, eum venenum sumpsisse, pro mortuo iacuisse:

anten

sed, eo eiecto, adhuc captiuum teneri: quia 2 Tonnas auri à Turcis,

Sar

alteru

e5 0b prodendam Viennam, acceperit.

Txeny

Maii 3. Die 9. obscuriore, pluuio, frigidiusculo, vesperi sereno.

gerj, à

Iterum in Schola docemus omnes. Docui bis.

Hor

Literas accipio.

Ind

1. À. D. M. Christophoro Neuberg. pias et humanissimas, per Christo-

Contya

30phorum Beurerum allatas.

iore T

2. Reutlinga, ab Iohanne Raacb, alldá StattRaechner. Commendat

mihi filium Andream Raach, Studiosum in contubernio: mittens 2 car-

Tec

delma

piones bonos. Antea mihi erat ignotus.

inveni

Oompono Graecum Epigramma in Comoediam Birckii.

——

à Ti

1 729. 789.

9 716. 730.

22 91l

22 Altera mensa. Zsch-

]. Hall

ordnung: I. Sept. Maestlinus. M. Plieninger Advocatus. II. Syndieus. Notarius. Wei-

lerus, )

gem. III. Merid. Cellius. Dec. Ziegler. Burcardus. IV. Occas. Crusius. Diac. M. Sam.

furium,

——

Magirus. Vit. Myller.

23 '/08, 90.

93 Spüterer Zusatz: Falsum.

29 Hai-

denh. 699.

8 :

29 Augustam D. Hoeschelio scripsi. 9. Maii, rationes complures eur

deufscl

non sint Dionysii Areop. illa opera, quae circumferuntur. 739.

81 Reutlingà.

194. 119.

34 23. '50.

Thonq,

Gesch,

Diari

—

49

——

üimis

Mai4. Die ?l. interdum nubilo, alias sereno.

Hospitibus aliquot coenam dedit Facultas mea, in hospitio Ouis.

m

Maii5. Die Q. simili.

"

25

lülserà

Bis docui. Exemplar M. Scr. meum, ex quo Annales excusi fuére, recep-

IlQuere

tum Francofurto, ordinaui ex confusione chartarum. Sed plurimae, amissae. 5

».uantul-'

Sumpsi vesperi xa9«pzuxov, D.D. Ioan. Pappio praescribente, et 14 Kri

VTIano

Michaéle (.minore Pharmacopola.) parante.

Maii 6. Die h. satis sereno, interdum nubilo, sed calidiore.

Horá 8. usque ad 9!/,.. eramus in Senatu. Ioan. Iacobus Maier Cru-

sianus, promotus est à Paedagogarcha M. Georgio Burcardo in Secun-:o

V, de.

dam Academici Paedagogii classem.

3 Sexa-

Maii 7. Die (2 non claro, sed sicco.

Deere,)

In Templo non fui, sed domi mansi. Hoc triduo enim, pharmaco ca-

$ Con-

thartico usus, à D.D. Pappio.

| neg]i-

Literae breues à D. Hala, per filium allatae. Datae 95. April. Nihilis

&t pre-

adhuc responsi à Palthenio. D. Ioan. Iac. Crato, schickt mir ein taffetes

jellant:

hütlin. Nihil mentionis de Apologia mea. Promittit breui rescripturum

m est,

se. Latinó converti Graecum meum in Birck. Epigramma.

Maii8. Die (. serenissimo.

1OU]sse:

Germanicis 60 Versibus, Epigramma in Comoediam Birckii composui so

Turcis,

antemerid. tempore, et Latiné in Cicer. docui. |

Seribo D. Halae, filium rediisse. Oro, ut Palthenio instet: et apud 724

alterum, editionem Apologiae urgeat. Bene factum esse, quod ei 100

)

Exempl. promiserit à me redemptum iri. Mitto eidem Epistolam D. Dres-

serl, ad me scriptam: ut ad finem Apol. addatur, etc.

'25

Hor& 3. usque feré ad 4. absolui auditoribus librum 7 " Odysseae.

Ohristo-

Incipio post 4^" lauare in mea domuncula iuxta portam nostram,

contra scabiem: impetratá, et facillimà obtenta, potestate à Magn. Rec-

mendat

tore D. Hochmanno, et à Decano meo D. Zieglero.

| 2 ear-

Recepi ab Hala meam Graecolat. infelicem xovfjotv: quae apud Go- so

delmannum, et apud D. Oseam Halam, complures annos frustrà fuit, non

inveniens Typographum, à to0 &xoyfjiavog. Nec de Catechesi, nec de Co-

——

2 Tüschordnung: L. Ort. D. Symon Eisenus. M. Claeberus, Burcardi gener. II. Merid.

. Tisci-

D. Halbritter. M. Burcardus III. Occ. M. Maestlinus. M. Cellius. IV. Septentr. M. Myl-

s. Wei-

lerus. M. Crusius.

15 Francofurto. 711. 724. 894.

20 20. 722. 783.

29 Franco-

M. Sam.

furtum. 723. 733. 784. 755. 758.

28 741.

28 Laui feré 2 horas.

30 122.240. 32 NB!

99 Ha-

8 Mart. 6. Hs.

19 Mart. 7. Hs.

lures Cur

20 Die griechischen, lateinischen und

deutschen Verse des Crusius sind auf S.3—10 der 2. -Ausgabe des Ehespiegels von

eutlingà.

Thomas Birck (s. S. 47 Z. 35 dieses Bandes) gedruckt. Vgl. K. Goedeke, Grundriss z.

Gesch. d. deutschen Dichtung II S.387 Nr. 292 d.

Diarium Crusii II.

4

et

Xost

rona anni, Deus adhuc me exaudiuit: quanuis quotidie, mané et noctu,

serió obsecratus. Attamen sic quoque sum fidei plenus: Deus haud me

fjgau

deseret unquam. Invitatus eram ad nuptias cuiusdam Diseipuli, ut hodie

Sta

interessem. Non accessi, sed 5 bac. donaui. |

725

xim

Maii9. Die $. sereno.

Prnc

6

Filia Theodora, nuptiis interest Lanii Laurentii Schotti: zumm Kirch-

gus €

gang, et ad l. prandium, cui postridie interfuit, bei der Cron.

Se

Literas accepl vesperi.

l. Ex pago Tullicensi, !/; mill à Basilea, non longé à D. Nicolao

ria, ]

10 Hóningero, Pastore Haltingensi: scriptas à Matthaeo Reisnero: qui mihi

praes

1569. Astrolabium, et Q. Calabrum, attulerat. Mittit mihi vitam suam,

EY

Rhytmis German. descriptam, et quaedam

a

me petit. Ex Marino meo

"

/

Barletio plurima Hoeningero descripsit.

ergu

2. Ab affine W. Ronero. Misit meas literas ad generum meum. Im-

berpà

15 petrauit mihi tandem ab Ioanne Maiero res Nosodochii Memmingensis.

Fsslit

Debeo omittere ea, quae ille signo -- notauit. Noua mittit bina: nec debeo

inqui

post 8 dies alia expectare. Die Schwaebisch Ritterschafft ist Vlmae ver-

iemb.

samlet, und die KriegsRhaet. Venient mox etiam die Kraisstaende. Da-

eis pi

tum Maii 6.

bitat.

20

3. À. D. Ioanne Maiero, D. Martini Baltici genero, humanissimas, bene

Latinas. Qui hactenus negotiis, cum Advocatus sit, impeditus, nunc

l

tandem mittit res Memming. Nosodochii: quod 1010. anno Christi fun-

eu d

datum fuit, ab Henrico de Weissenhorn, Advocato provinciae superioris

ei

Sueuiae generali, consentiente dilecta eius uxore Hedwige, puerorum

)

-

es haeredum destitutione. Misit de his rebus librum, et Instrumenta, breui

(iani,

restituenda: |

Bibli

726

Maii 10. Die ää.' sereno.

P

D. Adamo Bohoritschio, breui epistola commendo M. Abelum Fa-

Schangum: qui cras discedet, ac mihi hodie prius valedixit: cui, et ipsi

Minis

Tiouis

30 D. Adamo, omnia optima precatus sum. Abelo etiam ostendi meam Co-

i

ronam anni: et fortunam eius exposui: orans, ut D. Adamo de ea dicat.

1e pà

Si sic, Y| mAs(ouc, tv sbyevOv Ommavec Xopmy'|ostxv : eotobc &v mTpoc-

qovfjoau, «ütGy te v&c YeveaAoy(ag &mawwéootut, etc.

poD

libent

Maiill. Die ?l. sereno, nubilo, pluente.

Coror

35

Quia lauo: non accedo S. nunc conciones. Heri et hodie excerpsi res

ipsos

8 G. Cellarii.

6 Lauabam 4 H.

9 Tullcà. 109. 726. 739.

14 Vlmàáà

Iud

10T.

17 Ibi D. Palfius, ut honestus Pragam missus dicitur.

20 Vlmà. 725

126. 729.

midia

22 Spital zu Memmingen.

24 Arsit, sed citó restincta,

domus ecauponis ad Angelum, Vlrici Moseri Senatoris.

28 Labacum. 521.

luent,

29 Laui 2 H,

85 Laui 2 H.

9 pagus Tullicensis, Tullica — Tüllingen, Dorf' im badischen. Bezirksamt Lórrach.

T03, 1

ANécht. weit davon Haltingen, wo .-Hóninger Pfarrer war.

E

l locty

Nosodochii Memmingensis. Literas amicorum ad me, in fasciculum coi-

ld me

ligaui.

V lodie

Maiil2. Die Q. simili.

Searificatus, tonsus. Epigramma lambicum Graecolat. Reisnero feci

XIIILI2e» vers, Dicitur D.D. Lucas Osiander, quia contra Iudaeos ads

1 Kirgy.

Principem nostrum scripserit acriter, Abbatiá sua Adelbergia expul-

sus

esse.

Sepulta est post horam tertiam, Agatha Knollina, virgo septuagena-

Yicolg

ria, piaà: quae diu habuerat (.in Xenodochio Tybing. habitans.) victum

qu mihi

praestabiliorem perpetuum (.haerrenpfründ.) emptum, 630 fl* |

10

l stam,

Maii13. Die hi. sereno, vesperi pluente, tonante.

n Ineo

1727

&& GGtontovos. D. Lucas Osiander, ante 14 dies, Stutgardiam vocatus,

üm, .

ex Superiore Senatu cognouit: Principem velle, ut intra 14 dies Adel-

bergáà discedat. Accepit dimissionem, nec in Monasterium rediit: sed

IDensis,

t debeo

Esslingam veniens, vino honoratus est: et postridie in Senatu, se recipi:s

inquiinum in urbem ipsorum petiit. Quaesiuerunt ex Duce Frid. Wir-

(àe vel-

temb. an hoc non esset contra ipsius celsí*", respondit, se nihil habere

lde. Da.

eis praecipere. Ergo receperunt. Nune ergo D. Osiander Esslingae ha-

làs, Dene

bitat. javupacc? peroapoA.

I$ DUno

t& bm abto0 mponpaySévra Aonmpd.

20

1sti fun-

1. Vt D.D. Theod. Snepfius non amplius esset Generalis in Ecclesiis:

lperioris

cui doluit, e& paucis mensibus post mortuus est. Non probauit conciones

üerorum

et Scripta Snepfii:

ià, breui

2. Explicatio psalmorum, D. Ioannis Brentii, olim Praepositi Stutgar-

diani, legebatur à Studiosis beneficiariis in Monasteriis. Pro iis, Tomi;s;

Bibliei Osiandri intrusi sunt.

um Pa

9. Adversarius filio illius D.D. Ioanni Brentio, Abbati Hirsaug. fuit.

Ministris Ecclesiarum Ducatus timori fuit: et non nemo, per ipsum re-

, et ipsi

eam Co-

motus.

o2 dical.

i. Graecolat. Postillam, vel Coronam anni, M. Crusii, solus impediuit, »o

l npo-

ne patronum ad excudendum acciperet. Reiecit Grae|cos (.ut, cüm literis 728

pro D. Theodosio Zygomala ego in(ter)cessissem ante plurimos annos: qui

hbenter Constantinopoli, huc studiorum causá venisset.) et Graecolat.

Coronam anni. Hebraeos arcere volens, pati coactus est: et iam propter

—

erpsi res

ipsos exulat.

35

14 Vinà.

Iudaei, partim Stutgardiae mansuri: partim Neidlingae, in arce di-

mà. 123.

midiara habitaturi, e& molendinum habituri, censum 500 fl. annuatim so-

restineta,

cum, $1.

]luent. à mómot.

i 725.

4 Laui feré 5. H.

5 7295.

6 721.

6 NB!

12 Laui 6. H.

13 680.

——

199. 756. 785.

- Lürrach.

13 «óptog Xovx&g *Ociay8poc.

32 680.

932 incessissem £Hs.

4:"':-

usl itondt REU

Mi iil

—

52

—

D. Ante illustrissimi Principis D. Friderici successionem, postremis

)

.

sub Duce Lud. beato Academiae visitationibus: cüm ipse esset ex Com-

Augw

missariis, cum magno Curiae Magistro Erasmo Laimingero, etc. unus:

fs

quaedam ad óouAsiav Academiae tentata sunt: et ut singuli Professores

üs, 2

5posthae notarent in charta horas, quot per annum lectiones habuissent:

f

Das doch in kainer Schützen Schul geschicht. Interim hactenus, sub

novo Principe, nulla fuit visitatio Academiae. Quod futurum posthac

caedt

sit: Deus novit.

quot

N

Maii 14. Die (2* sereno, nubilo.

cecid

10

Accepi dono à D. M. Dauide Aubelino, Ecclesiasta Weihingae ad fl.

Entium, Antiquitates, praesertim de origine prisci oppidi Waiblingae,

Sd

Attulit mihi Studiosus, toxpóc x«l péA«; Andreas Brentius. Distat Wei-

el ho

hinga 5 mill. à Tybinga, sub praefectura Vaihingensi. |

729

Vesperi improvisó vocatus, apud generosum L. Baronem, D. Henricum

qual

15à Landaw, coenaui, usque ad H. 10 *" noctis.

Ge

Maiil5. Die (. non sereno, sed sicco.

s(amn,

Composui Epigramma lIambicum Graecolat. sedenorum versiculorum,

in conciones funebres, de socero socruque M. Henrici Wellingii habitas.

Ex

Maii 16. Die $. sereno.

Vratü

diuor

20

Sanctus vir, D. M. Iacobus Dachtlerus, Theologus et Hebraeus, horáà

3.in anteurbano Coemeterio (.pridie mortuus.) comitante Vniuersitate

Tybing. humatus est, senex, et valetudinarius.

Dl«

M. Henrico Wellingio misi praedictum Epigramma.

dtraq

Pri

D. Ioanni Maiero rescribens, e£ Memmingensia missa remittens, gratias

25 ag0: Oorationem lrenae mitto, orans si in plura de ipsa inciderit, mihi

gatisf

sit B

mittat.

Manu 17. Die $. semisereno.

1mpet

Relego meam Lat. versionem 7 psalmorum poenitentialium, mané, et

H0.12*..|

Du

730

Mani 18. Die ?l. nubilo.

tssl

81

Mané post H. 6. mecum erat Nicodemus Sitzlinus, et adolescens

Schadius Vlmensis, cui chirographum meum dedi. Ex his, haec Noua.

Itallia

1. Nobilitas Sueuica mittet Caesari 300 instructissimos equites, contra

Tnen :

Turcas. llle petierat 400.

14 675. 782.

loann

9 Laui plus 4. H.

10 Entzweihingà. 669. 740. 661. 749.

15 749. Tiüschordnung: l. nobilis Reinh. à Gemmingen. Praeceptor Waldecceii

cum,

II Faechter Nicol. vicinus meus. M. Lebemycus. N. III. Halbritterina. D. Halbritter

IV. Comes à Waldeck. Baro Henr. M. Crusius. M. Cellius.

16 720. 748. 6vetg

yoponCYAmog &nevópwmv sbyepüc.

17 Laui H. 5.

20 Laui H. 5.

29 zwu semex: an-

DN

norum 72.

24 Vlmam. 725. 735.

30 Laui 5!/, H.

91 732.

31 Laui 4!/, H.

196;4

99 ln

—

53

——

JXttemic

X Con.

2. Promissa et gratiam Fuggerorum secuti, defecerunt ad Papatum,

^ lts

Augustae, primó 300 deinde 150 Textores.

fesirs

Ego metuo, ne viris et pecuniis exuat Papa nostros: et, Turcis vic-

issent:

tis, nos invadat.

JUS, Suh

Nova Wellingiana, Comorrá 5. Maii.

9

posthae

Freibeiter 500 haben Segsart, castellum under Ofen, eingenommen,

caedem et rapinam facientes, atque incendentes. Pappenses etiam ali-

quot Turcas Stulweissenburgenses nacti, occiderunt, et 30 ceperunt.

Nadastini e& Buduani 156 numero ex eodem loco elicuerunt Turcas,

lt ad f

ceciderunt, et 98 viuos abduxerunt.

10

iblingae.

Vienná 18. Maii.

ib W.

Schwartzenbergius, cum 20 000 egressus est contra Stulweissenburgum :

et hostem usque in pontem persecuti sunt, ex quo multi Turcae in

enrium

aquam deciderunt.

15

Pragá 16. Man.

Gestern ist Herr Palfi, herr von Oberbrugg, und herr von herber-

stain, zu Ritter geschlagen: und iedem | ein gülden ketten verehret.

rb

ulorm,

habitas,

Romá 9. Mai.

Expectatur Venetiis ó ypuoó8ouc, Papae pedes osculaturus: cum spe

Vratislauiensis Episcopatus, et Cardinalatus, consequendi. Ei dispensatio 20

u5 horà

diuortii; à Papa missa est et ipsa uxor, in Monasterio victura.

lersitate

Antverpià 9. Maii.

Dicitur pacificatio inter Hispanum et Gallum decreta esse, et ab

utraque parte confirmata.

. Erütias

Praeceptori nobilium, lacobo TTydaeo, respondi: si in examinibus2s

"i, mihi

satisfacere nobis possit: eum posse Magisterium nancisci: etiamsi non

si& Baccalaureus. Sed nobis eius rei facultatem esse à Senatu Acad.

impetrandam.

nane, ei

Maii19. Die Q. sereno.

Duo seripta mihi venerunt: quorum exhibitores, ad me lauantem ad-so

missi non fuére à familià.

Lolescens

1. Elegia M. Christophori Nenningii Misniaci, P. L. qui in Gallia,

c Nous

ltalia, Sicilia, Melité, fuit: et, premente necessitate, stipem petiit. Car-

men elegans.

, CODLTA

2. à D.D. Philippo Hailbrunnero: qui mihi adolescentem commendat, s;

——

.615, 182

loannem Widmannum, affinem suum: et donat mihi librum Germani-

cum, von der Augspurgischen Confession, etc. Est frater D.D. Iacobi.

Waldeccii

Talbniter

Vterque, olim auditor meus. | Ideo me praeceptorem vocant.

132

148, Oyeto

2 Sed postea nuntius nostrás ait, non ita multos esse.

5 720.

16 722.

sener; an

19 6 ypucóoougc.

25 Lincium. 717. 168.

32 192.

uj 4 E

30 Laui plus 5 H.

85 Lauingà. 649.

—

54

—

l

Mai90. Die f sereno.

gunt

Absolui relectionem, et correctionem, 7. Psal. poenitentialium. lta

Q

opusculum est perfectum. Id horá 12. misi ad D.D. Hafenraeff. orans,

hat

ut, etiamsi occupatissimus negotiis sit: tamen ei inspiciendo, unam alte-

gl 6

»ramue horam tribuere velit. Quod si etiam praefatiunculá velit ornare

Lj

udi

(.vel suo nomine, vel totius etiam Facultatis. mihi gratum fore. Me,

A

briel

licet nec Typographos, nec Maecenates, habeam, quiescere

a

seribendo

Emj

non posse: quia cogitem de talentis Domini: et illud, Maledictus, qui

tamt

£

opus Domini negligenter agit, etc.

früc

10

Attulit mihi Caspar Nigrinus (.excellentis Theol. septuagenarii Nigrini

hene

F.) Baccal. qui modó 3 hebdomadas hic fuit, Declamationem inspicien-

gecli

dam

Mart

Post 1?*" H. accepi responsum humanissimum à D.D. Hafenraeffero.

sind

1. Bene precatur meae laustioni. 9. studium meum pietatis laudat.

159. se alacriter, ut primum per negotia possit, perlecturum ait. 4. Ali-

À

quantulam moram petit. Deus ei benigné faxit.

po U

Mecum erat M. Christ. Nenningius, ein feiner mann, iuxta solium

Prox

meum, cum lauarem. Dixit mihi, Syracusas esse paruum op. sed Panor-

ment

738 mum, maiorem | Messana ciuitatem. D. Weigemaierum nostrum, à Prin-

20cipe nostro in AÁrabiam missum iri. aiwtov (.otjuxt.) 06 iovGaio:. Ait, se

Durlaci vixisse, antequam Pistorius deficeret. Ei esse filium spurium

20 annorum, antehac nescitum. Ait, in Melite magnos calores esse.

Inde posse conspici ruinas Carthaginis, et ins. Rhodum. In Melite non

admitti inquisitionem Hispanicam: sed in Sicilia duriorem esse, quam

?;in ipsa urbe Roma. Romae ali circiter 40 adolescentes Graecos, ad

studia. Ait idem, D. Ioannis Wolfii opus, Stutgardiae excusum iri.

Maii 21. Die (-) sereno, obscuro, tonante, pluente.

Eod.

Literae. 1. à Zach. Palthenio: qui excusat se de difficultate sump-

cant

tuum, et iniquitate operarum Typographicarum: quod non possit excu-

eg d

30 dere tà ópmpux, quae sibi tamen perplaceant. Si velim, se aliis commen-

de li

daturum animo syncero. Pro sua enim parte, modó praestare non posse.

h

Videtur candidé scribere.

li

2. D. Oseae Halae: qui vult, si ad nundinas velim, de peregrino Typo-

E

grapho dispicere. Defensionis promissorem, iam non potuit invenire.

furto

9 1

2 Laui 41/ H

3 129.

4 113.

17 i9l.

20 721.

20 NB!

22 Melite

inS

26 NB!

27 Grandine, v — — ci (.auch obs.) et Hechingae, erschlagen.

E

28 Franco-

0pus

Infolge Beschneidens des Randes sind einige Worte weggefallen.

furto. Datae 1. Maii 724. 734. 751. 789.

ergte)

810

8 Vgl. Ierem. 48, 10: Moledictus, qui facit opus Domini fraudulenter. Vgl. Diariwm

Mart

1596[|907 S. 328 Z. 30 und 1598/99 S. 98 Z.32.

Ziat

—

55

—

M. Lebemycus, quia generoso D. Henrico de Landauu, inscriptae

L. ]fa

sunt 2 Disputationes à duobus: vult eis octonos Taleros dare. |

OI'ans,

Quia vendideram nuper Osualdo Haubtfall vinitorij pratum meum 734

l alie

Thaesenclingam: hab ich in, et uxorem eius, à 2* pomerid. H. usque

OThàe

ad 6** in mensa mea gehabt, als den weinkauff gaebede: praesentes

studioso Reutlingensi, Andrea Raacho. Emptori dedi ego den Fertings-

. Me

ibendo

brief, confirmati April. 30. à Rectore et Senatu Vniuersit. contractus.

$ Qu

Emptor et uxor, gar wol contenti: dicentes, etsi magno emerint, se

tamen non poenitere. Ego autem vendideram propter malos vicinos,

O

Viprini

fructum plerumque mihi furatos. lpse, ut iuvenis, rem suam contra eost:0

lcjen.

bene curabit. Der kauffschilling, ist 120 fl. Die verzinsen sie mir mit

sechs fl. iaerlich, dum «& xeqAotov persoluant. Ego pratum illud 1589

effeno.

Mart. 5. emeram ab Hans Hoschlino 56 fl* Vinitore "Tybingensi. Es

sind circiter 2 Mansmatt.

audat.

15

. Ali-

Maii 22. Die (. pluuio, serenescente.

Accipio breuiculas literas D. Oseae Halae. Prae occupationibus non

lum

potuit meas litteras (.8. Maii scriptas, 17. sibi redditas.) recté legere.

'Anor-

Proximé respondebit. | Chytraei literas acecepit, qui mei honorificam 735

Prin.

mentionem faciat,

Ich wais der sachen nit zuthón:

20

i, ge

ünm

Ich will's Gott all's regieren lón.

CSS6,

&pape.

6 non

Deus Dedit, differt Deus, Deus dabit.

um

Gott sei gelobt in ewigkaid:

der wirt mir gaeben guten b'schaid:

n2

[-:!

»g, ad

wann ich's nur mit gedult erwart:

iah gaern, wiewol es mir seer hart.

Eodem 22. Maii, post H. 1*" literas à D. Hoeschelio accipio: et meum in

u-

cantica Nyssenum recipio: atque 5 terniones Photu. Q R S T V. Oblitus

excu-

est mittere tern. O et P. Petit à me commodató Laon. Chalcond. Et meo 30

I]ien»

delibris Areopagitae facilé assentitur iudicio. Addit verba haec infime:

D0880,

En candorem Sealigeri: qui in altera sui de emendatione temporis

libri, honorificam tui mentionem, ut et in literis ad me antea, fecit.

Typo-

3 719.

4 Zw wxorem: Susanna.

6 722.

15 Lavi 5 H.

16 Franco-

I6

purco 99 v24.

16 Zu literas: Datas Maii lT.

28 Augustà. 678. 748.

30 22.

Melite

26 nut Hs.

982 Zu altera ist editone zw ergümzen.

82 S. Iosephi Scaligeri

lagen.

Tanoo-

opus de emendatione temporum, Lugduni Batavorum 1598, 8. 494f., 720f. An der

ersten, Stelle wird. Crusius . ,vir optime de Hellenismo meritus" genannt wund. Twrcograecta

S. 107, S. 11 und G. 53 zitiert, an der zweiten heisst es von der Turcograecia: ,In libro

Martini Crusii viri quA£AAqvoc, bonae frugis pleno, éta. legebam nuper*. Dann folgt ein

u

Züat aus der Turcograecia G. 499.

—

56

—

Maii 23. Die 4

sereno.

face!

p

moÀÀai évteOGEL

xoi &cyoAtet, naeben meinem baden.

geriil

mpot

exeni

Vocabar in senatum: sed facilé excusaui. Nova accepi ab aff. W. R

Schwartzemburgius frustrà tentauit Albam Graecam cum 20000 militum

Moscob. Dux dicitur obiisse.

Pi

736

mislt

D. Weigemaierus mecum erat: qui | profecturus est Romam, proximo

die Veneris (.missu, opinor, Principis. ad discendam magis Arab. vel

desc

JEthiop.L. NNam libellus adest, miré eleganter scriptus

appictis ad

H

und

ioliteras variis instrumentis

clauis

gladiis

sagittis, etc. Romae dicitur

1101

talis Schola esse. Rogaui, ut etiam Romá breue quid ad me scribat

Venit ad me Decanus meus, D. Ziegler. M. Vitus Myllerus, lauanti

Tul)

mihi assedit q:Avcxóc. Etiam me D. Bappenhaimii minister, Thomas &v-

pa el

OpXptov, accessit

enic

15

gunt

pex& weonuQotay

Caspar Nigrinus, Theol. Georgii F. mecum erat. Item, D. Iohan

j

Raifschneider, Francofurtanus ad Moenum, Ecclesiae minister Pfortzae

(u0s,

mecum fuit: adducto filio suo TIohanne Petro auditore 8** classis Paed-

prnm

agogii. Cuius rogatu scripsi seorsim ad D.D. Hamberg. aff. meum, et

p

die (

20 seorsim ad D.D. Nicol. Varnbyl. commendans eum, ut recipiatur in Stip

Martinianum.

um

Rector Scholae Pfortz

post beatum Baierum, Adolarius Gravelius

Jnvoc

Turingus, etc

mit d

veret

M. Ioan. Conr. Essig, Syndicus Vniuersitatis korn und wein (.besol-

25 dung.) mir verraechnet. Ad D.D. Ioan. Halbritterum scripsi: ob er auff

Wol «

wein wolle leihen, etc. lesingensi Catharinae, antehac Mart. Waertzio

gudio

787 nuptae. Prae|sens vir, Conradus Wenterling, cum Capitaneo Hoschlino,

emn

contra Turcas abiit, && « ópov, 6v maióx mapavópoc BÉyeysvviixe.: qui pue-

gem!

rulus, nunc oxeAetóv apud Academ. est, ut suprà posui

ToTad

30.

Nobilis Nippenburger, Praefectus morum in N. collegio, per famulam

De

petebat

me scire, Insignia sibi indicari cuiusdam sibi propinquae

omm

familiae. Respondi, me non scire. Quia nobiles, licet orati, nihil feré

Ihqui

contulerint ad meam Historiam (.etsi tamen plurimos ibi habeo.) sed

1psos non curare antiquitatem sui generis conscribl (.quod tamen adhuc

2 Laui feróé 6 H

4 Vlmà. 729. 747

* 23. Maii 1558. Memminzae,

men

ego M. Crusius meas primas celebraui nuptias, cum Sibylla Ronerina virgine: quae

fuib amita hodierni mei affinis W. Roneri

P

17 Ein feins mendlin

18 &£yotpsv,

&p& QO0v, petà móbov.

21 Varnbylero adieci, ante annum, me ei et generis sup-

à P

12 7u

plieasse de opere meo ad illustrissimum. 4 08 of* &vzi &moxplosog. AAAot vàp «o-

pot. 401.

24 119.

33 Nobiles.

àà Laj

Any,

13 Thonas Hs

29..5. $

Iy/2; 18

$

—

51

pESUUS

facerem: si quis à me peteret, non tamen gratis. sed si cui magnum

poculum propinarem, id acceptius fore. Quendam esse, cuius descrip-

serim, qui ne gratias quidem agat, ne post biennium quidem, etiamsi

V.R

exemplar Annalium ei amplius 7 flo"*» donarim.

lbun.

Maii 94. Die 9. sereno.

5

Princ. Ioan. Frid. mané ante horam 6** et postea 9* H. prandii,

JXim()

misit ad me, Noua mea requirens. Habebat ea M. Myllerus: ad quem

.v

descendit nobilis adolescens.

l al

Horá media '/;* accipio à rever. D. M. Casparo Sautero, Pfarrherrn

leibur

und Seniore, Áugustae Vindel. ad D. Annam, Cantici Mariae declara-:0o

at

tionem, ab ipso scriptam, piam. Verba eius, ex literis, quas ad Caspa-

üanti

rum Sauterum, suum ex fratre nepotem (.quia huius iunioris Caspari

S Qy-

pater est Melchior | Sauter, in praefectura Herrenberg. Pastor, illius 738

senioris Caspari frater.) 9. Maii (.non Gregor. sed vet. Kalend.) dedit,

sunt haec.

15

0lan

,Nomina omnium Professorum T'ubing. magná animi laetitia accepi:

Tzae.

quos, ceu meos partim praeceptores adhuc colo, obseruo, et diligo. In-

Paed-

primis v. viuere adhuc Crusium, praeceptorem quondam meum, adhuc

l, e

pientiss. integerr. et dexterrimum, ipsum adhue saluum, labores quoti-

Stip

die docendo complere suos, miror, ac demiror. Sed Deus, qui est om-20

nium bonorum remune(ra5tor, dat ipsi vitam: dat spem S. omnibus eum

relius

invocantibus. Eben der allmaechtig Gott woll in noch weiter erhalten,

mit der gnad seines Gaists. Ipse est iam ornamentum, non solüm patriae:

jesol

veretiam totius Germaniae, aliarumque nationum. Ich mocht in noch

aut

wol ein mal sehen: und mit ime de multis rebus conferiren. Nam (.ut?s

UAAU

audio,) ipse adhue in senectute sua strenué studiis operam dat. Er ist

j

in0,

ein rechter Historicus. Gott woll dem frommen man sein laeben laen-

| pue

gern! Schreib mir wider. Er wirdt gantz eisgraw sein. Ego profectó

mirari satis non possum ipsius senectutem adhuc robustissimam.*

luam

Deo L.et G. | Eodem 24. Maii, in collegio meo (.licet me absente.) 739

uoe

omnium Auditorum nostrorum (.praeter stip. illustris.) studia et moressi

ferà

inquisita sunt: mané H. 6. usque ad 9. et 12^ usque post 3*",

) ged

Maii25. Die 9I. nubilo, postea sereno, ascens. Christi.

vdhue

o

b

se attulit Alecaicum car-

c'. M. Albertus Kunius, mihi inscriptum

men de Ascens. Domini, Graecum egregium.

85

1nga6,

. quaé

P'. Reseripsi humaniter D. Matthaeo Reisnero: mittens Epigramm.a,

Jtupe

2 Bubenhofer. cui misi 12. Maii, 1596.

6 Laui 5 H.

9 Augustá. 748.

s SUD-

13 Sauteri.

12 Zu Sauterum: Studiosum hic, proximé petiturum Magisterium.

Q Wu-

383.Laui H. 5,. feré.

84 704. 4'.

36 Tullicam, Dillingam. 725 vgl. S. 50

Amnm. Z. 14 2. Abt.

—

9 Horá media *[,^ — 'I,1 Uhr.

21 remunetor Zs.

25 conferirem Hs.

SPCNRMMAERE

MANSGGPGne u uanTMg

——

58

—

m ?

de Symbolo eius Gr. Latinum: mittens orationem funebrem de Duce

yrt lu

beato Wirtemb. Ludouico, etc. Fasciculum commisi M. Vrbano Busio

Basiliensi, hic in schola Osterb. tertiae classis Praeceptori.

T. Eipistolam humaniss. accepi à M. Ioanne Assumo: qui mihi filium

ssuum loan. Christoph. denuó commendat, afferentem eam epistolam.

Ait, se meum epistolium, mense Febru. per filium accepisse: et velle

inter xeufÀx litteraria (.ubi D. Lutheri, Philippi, Brentii, Buceri, Snepfii,

D. Iac. Andreae.) reponere, etc. Filium praedictum, voluntate generosi

et illustris Comitis sui, post Magisterium adeptum, luri utrique operam

10nauaturum, etc. Deo detur gloria. Datum 18. Maii. |

740

Maii26. Die Q. sicco, non sat sereno.

Me, in solio lauantem, post horam 9. invisit, Argentorato hae tran-

P

siens, et maiorem ex Discipulis suis in Austriam reducens, M. Elias

consen

Niethammer. Qui etiam alteri Discipulo alium praeceptorem dans, ipse

contrà

15 Germaniam et Vngariam perlustrare vult. M. Braunbaumius: qui ex

Stip. ilustri, ante obitum Princ. nostri beati, D. Lud. Haidelbergam ad

Caluinistas defecerat, Hic non ita pridem hoc anno, tribus horis sanus,

Coni

et furiosus, et mortuus, est.

Siat

Maii97. Die h. sereno.

chum.)

1

20

Scribo M. Dauidi Aubelino, gratias agens pro literis et antiquitatibus.

hat) p

Forsitan habes accuratiorem Wirtemb. procerum '*vevexAoy(cv: quam ego

Jerio:

in Annalibus meis: sed nihil mihi ex Archiuis Stutgard. datum fuit.

Bello ]

Placent tua Waiblingensia: x«l t& Aopxoix &9a0pacc: quae utinam om-

ThUS, d

nia et singula, accuratissimé descripta, acciperem à D* 'T. x&vc« O' &v

dii m

k

q

25 Da0 i« otyfj Eotat. obOevi &v Octxvopi, ob08 Octfo. Librum illum (.&v

10471,

LvQusto olim positum.) non reperiri, A(«v Aumo0pot. Forsitan etiam de

lrena mea inest: de qua orationem meam tibi nunc mitto. Si plura

741habes: ad me mitte. | Illorum xpucíov, quae scis, percupidus sum. Ad

D. 6

D. M. Tobiam Eisenmengerum sceribam Lucehausam (.ubi pater meus

ius, m

soolim 1547. Concionator erat, bello tunc multa passus.) breui. Heri D.

Yir m

Weigemaierus noster, iter Italicum ingressus est. Mittitur ob Arabicam

L

etc. accuratius discendam. Vale.

seribat,

——

Finem imposui lauationi meae contra scabiem: cüm lauissem 3 H. in

EU

4 Weickersheimo. 645. 779.

11 Laui plus 4 H.

15 Zu Broawunbawmius :

danek g

NB!

90 Laui H. 8 mané. Finis lauationis.

20 Entzweihingam. 728. 778.

20 7291

23 105.

30 742.

II Meri

32 Caspar Sauter, per Haegelinum curat perferendas, Sunt in

Stip. Pr(?ncipis).

33 724. Laui H. 86 per dies. 20.

M. Terie]

stantim)g

15 Braunbaumium Zs.

p

22 Diese Stelle liefert mindestens teilweise die Bestá-

tigung zu der von Karl Klüpfel ( Württ. Vierteljahrsh. f. Landesgesch. 10, 1887, S. 92)

19 Dj

ausgesprochenen Vermutung, dass dem Crusius Archive verschlossen gewesen, seien.

Verfüsge

—

59

—

Due

mea aedicula (.ut semper.) inferiore, iuxta meam portam. Satis glaber.

Bugio

Mit lust alles geaessen, und getruncken. Forté plus 1. mensurá per diem.

Anagnostes mihi

]. SchwenckfeldioCalvinis-

flitm

tolam.

fuit (.visitans in-

mum D. Iac. Hailbrunneri,: Neo-

- Yelle

terim lectiones 6

burgi Concionatoris Aulici Pa-

Depf,

quotidie.) meus

latini: usque ad Maii 19.

nepos Ioan. Iacobus:

2. De SS. Coena Domini, D. Iac.

T

peram

qui in hypocaustulo

Schopperi, circa 23. Maii.

balneoli perlegit mihi

3. Von der Augspurg. confession,

excellentes tres libros:

widerwertige censur der Papist.

10

Scribenten.

tran-

Primum opus, est contra Calvinistas, cum Schwenck. in Sacramentis

. Ellas

consentientes: secundum, contra eosdem, et ommnes Sectarios: tertium,

» ipse

contra lesuitas sanguinarios. |

U ex

m ad

Maii 28. Die (-). sereno.

442

88Is,

Conc. 2 Graecé domi annotaui, quas in Ecclesia audiueram.

16

Statuta Vniversitatis, in Aula noua per Notarium (.Andream Wal-

chum.) recitata sunt: Rectore Hochmanno (.auream qui catenam gere-

alibus,

bat.) praefante, et concludente. Olim ambo viximus Argentinae in col-

I ego

| fuit,

legio: beneficia habentes, ille à Biberacensibus, ego ab Vlmensibus. o

Bello Protestantium, Interim Papistico excogitato à Caesare, dimissi fui-

l] Om-

mus, ut nostram fortunam sequeremur et nos, et alii. Coenam nobis de-

08

dit in Senaculo Sapientiae, Rector D. Hochmannus. Ipse sedit cum pri-

n (5

marii, in prima mensa: nos, in 2 mensis coniunctis, hi. (s. wunten)

um de

plura

2

3

Maii29. Die (. sereno, pluuio.

n. Àd

Tneus

D. Georgius Weigemaier (.heri ipse etiam in domo Vniuersit. coena-

en D.

tus, in prima mensa.) hodie demum iter Italicum ingreditur, solus, pedes.

43

yhicam

Vir procerus, niger, | humanissimus, prudens. Rogaui, u& Romá ad me

seribat. Promisit.

n

——

4 Àb ommibus tribus appellor (.etsi &vaEíog.) praeceptor, Haerr, sei dir lob und

du :

danek gesagt.

16 De Iudaeis, programma hodie in foro affixum, ut audio.

24 '729. 148. 144. Tischordnung: 1. Ort. M. Welling. M. Casp. Bucher. Notar. Waleh.

28. 118.

$m m

II. Merid. D. Bocerus. Crusius. Maestl. III. Occas. M. Cell. Ioan. Erh. Rect. Burs.

M. Isráel Moegling. IV. Septentr. M. Erh. Cell. M. Myllerus. L.Deo.

25 Con-

stantinop. amissa 1452,

26 NB!

26 741. 750.

p E

»

$9)

19 Die dritte, 1598 erschienene Schrift hat Philipp Heilbronner (1546—10616) zum

vidl.

Verfasser s..S. 53 Z. 36.

——

60

—

Raabae recuperatio.

Hebraeorum collocatio in

Cor

Wirtemb. Ducatu.

M.

D. Lucae Osiandri expulsio.

xpusöï

t

Weigemaieri profectio: quam ante

golit

Tapooo-

multos annos non poterat obtinere.

I

Ga, Épot-

Ys, hoc

De Chrysodonte: quod is, relicto prin-

Schnr

cipatu, et uxore, fiat (.ut dicitur.)

anno.

cogn

Cardinalis: et quod Cardinalis Belgii,

gpons

10

uxorem ex Hispania ducturus sit.

Ya

Metallorum scerutatio.

juxtà

Secuta est postea Textorum institutio,

Vraci;

(uàe

acoepi

Hoc 29. Mai 8uctuxí« Bxpmodpmvw. 1. quod, cüm horá 8.iterum docu-

15issem in Cicerone: postea H. 3* non docui: quia sonare eam non audi-

ueram: sed, cüm eam expectarem, sonuit H. 4*.

M

2. quod x& Bax(eug, &x c«xxouAtou xA«névt«g cognovi, &g Ooxsi.

epistoi

p

aliquo

Mai 30. Die

O-

sereno.

dun |

Disputationi Ethicae (.praeside M. Vito Myllero.) interfui (.in Aula

liceat.

20 renouata.) et opposui (.respondente M. Sixto Sartore.). Quae. disputatio

(.qui

erat ex l. Ethic. Nicom 3. de inepto Ethices auditore adolescente. Pran-

aliis 5

sus sum (.invitatu ipsius M. Viti) in Stip. Principis. |

jpsi, €

744 Incepi publicé explicare librum 8. Odyss. audientibus me Dominis

acie, ]

TEmis

Hohenfaelderis, Othone et Christophoro.

potuis

25

Maii 31. Die nubilo, $, frigido, vesperi mitiore.

ànni,

habent

Horá 6. usque feré ad mediam X** correxi Declamationes, et sub-

SCripsi.

Antiqt

Coenae adhibitus sum apud D.D. Mich. Zieglerum, à convictore eius,

RE

nobili adolescentulo elegante, Abrahamo Holtzlino, Austriaco superiore:

literas

Fnd.]

soculus praeceptor est D. Ernfridus Gaenslinus.

Seriber

5 Spüterer Zusatz: obit Pataui 19.(.9.) (29 (.0.) Hs.) Mart. 1599.

6 788.

22 142. 74"7. 1Y0. 788. Tüschordnung: l. Occ. M. Hauber. II. Procurator. III. Ort.

D. n

Tllustr

D. Hafenraeff. Crusius. IV. M. Beringer. M. Vitus, Cantatum, Deus misereatur.

26 676. 746. 159.

380 742. 747. 710. 788. Tischordnung : 1. Maestl. Hóhenfelder,

cellarn

D. Engelhardus Entzweihingensis. IL Occas. Ziegler. Nobilis. Gaensl. IIL. Hóhen-

NU

felder. Vitus Myllerus. IV. Ort. Crusius. Holtzl. Burc.

————

91 Aréstoteles, Ethica Nicomachea I, 3 (p. 1095 a, 4 sqq. Bekk.): £tv d& voig zté9eouww

ER

&zoAovOqrvAO0g Qv uctaíos &xovotrat xcl &vodqeAGc, Ex6.07) 10 TéAog doiiv oO yvüGig &AÀC

16 Mem

z oü£r.

—

61

—

Maii asseclá, Mense Iunio.

Iun. l. Die 2l. pluuio, et serenescente, rursus pluulo.

Concionem Graecé scripsi in Ecclesia.

M. Iac. Haettler se apud me sollicité purgabat, de amissis meis ad

XpuoóSov:x literis. Adolescentum multorum partes Declamationum (.ut5

solitus sum.) in Museo meo correxi, qui declamabunt cras.

Literas Memmingá accipio, à M. Dauide Langio, meo (.quia uxorem

Scehneeweissiam habet: meae primae uxoris, Sibyllae Ronerinae beatae,

cognatam.) affine: quarum literarum argumentum, ex meo sequenti Re-

sponso patebit. |

10

Vesperi epistolam Germanicam à M. Melch. Nicolao accipio, ex pago 745

iuxta Schorndorffíam Wéeilera, à vidua Dauidis Wollaeberi piae mem.

quae ait, se nihil adhuc à Principe, pro oblata Genealogia Anhaltina

accepisse. Cupit ex me scire, quomodo sese res habeat.

doe

| audi-

15

lun 2. Die Q. obscuro, frigido, pluuio.

M. Dauidi Langio respondeo: Spero, fratri tuo Iohanni redditam esse

epistolam, quam 20. Mart. ad cum scripsi. Filius eius Iohannes, etsi

aliquoties per M. Placium, priuatum eius Praeceptorem, monitus, non-

dum petiit per literas à Collegio meo: ut sibi extra contub. habitare

| Àula

liceat. Metuo ergo, ne aliquando non ad Magisterium admittatur. Ipseso

Qutalio

(-quia scire veritatem petis, rumore istic sparso.) et Haeselinus, cum

Pran-

alis 5b fuerunt 17. April coniecti à Senatu Acad. in carcerem: quod

ipsi, et alii (.qui latitant.) 14 diebus anté, nootu per oppidum, bini in

Omunis

acie, Duce sclopato praeeunte, vagantes, obvios quosque lacessiuerant.

Emissi 25. April. et in Senatu obiurgati (.quod res seditionem concitare ?5

potuisset.) fidem loco iuramenti, de non ulciscendo, dederunt. Corona

anni, Catechesis (.de quibus ipse quaesiuit, et libenter haberet.) non

b sub-

habent Typographos, nec patronos. Roga D. Med. Waldnerum, ut mihi

Antiquitates Buchshaim. coenobii mittat.

0 eus,

Respondeo praedictae Apolloniae: me hodie fuisse in Nouo Collegio: 30

eriore-

literas eius dedisse (.per| Praeceptorem.) illustrissimo Princ. D. Ioanni746

Frid.legendas. Eius Cels"*" respondisse: ipsam debere supplicationem

——

6 188.

scribere, aut ipsammet proficisci, Stutgardiam: et petitionem suam apud

D. Cancell. Aichmannum proponere: qui ei sit sine dubio opitulaturus.

[I. Ort.

ereatur,

lllustrissimam D. matrem habere illam Geneal. quam in aliquibus Can- ss

nfelder,

cellarius correxerit.

Bihen-

Schedam indidi, qua peto: ut ipsa mihi aliquas antiquas literas mit-

D r

PU

4 69T. 69. 80.

* Memmigáà. 656. 670. 677. 745.

12 Weilerà. 539. 810.

16 Memmigam. 744. 797.

30 Weileram.

37 810.

jri; i

ä

ä

Gu

TiFl

tat (.meo sumptu.) sicut mihi vir eius piae mem. promiserit, quando (.z£guc:.)

i

mecum hic ultimüm fuit. Epistolam eidem M. Melch. Nicolao dedi.

g E

Interfui horá 8. disputationi luridicae: quam nobilis, praeside D.D.

und !

z

Halbrittero, defendit, D. Reinhardus à Gemmingen, convictor eius.

2

]un

Interfui Senatui nostro, ab H. 12. usque ad 3*"*. Interfui postea, et

praefui, actui declamandi meorum. Recitarunt Latina, et Graeca.

Sqr

lun. 8. Die ?l. vario: sed tamen ventoso et satis frigido, pridie Pen-

yonti

tecostes.

pTO (

j, Vi

Horáà 8. materiam declamandi Graecam proposui: quae Latiné ver-

ex pl

i tatur, etc. Lego hoc tempore illa vo0 qwt(ov, quae habeo.

tai, (

Iun. 4. Die (2. Pentecostes, frigido, postea calidiusculo, etiam minute

mili (

pluente.

Gotisl

Conc. 2 Graecé in fano seripsi. Satis quietus mihi dies. L. D. |

urbe :

1447

2]

Iun. 5. Die (. nubilo, sereniore, pluuio, Aprilico, frigido.

Obtuhlt mihi (.donans. M. Kunius 2 carmina de Pentecoste, Graeca

docto,

16 (.Alcaicum, et Elegiacum.) elegantia.

me n

Venit mox (.antequam in templum mané iremus.) D.D. Andreas Baier

adhuc

lurisc. me invitans ad profectitiam coenam Discipuli sui, D. Reinhardi

pora

à Gemmingen, Gallias petituri, domi D.D. Halbritteri futuram.

meà: ]

9

PA

[U

1 Georg. Braun iunior,

logot

Renuntiantur, matrimonio j

Sartor

Chroni

contracto,

l

|

Anna Maria, Nicod.

Cipere

i

Frischl. filia.

gcriber

Cone. 2 in Ecclesia scripsi. Postea in coena praedicta fui, à sexta

1 6t

z5 H. ad X ** feré: plerisque diutius manentibus.

nion 2

Erat et tertia mensa, separata, Ortum versus: in qua, iuvenes no-

3 M

biles: et M. Erh. Cellius, et M. Vitus Myllerus.

Pastor

CHSWRILIRR

Fercula plurima, etlautissima (.ut, principió in singulis 3 mensis no-

6 àu

vena.) ac vinaà optima.

21 lutz

30

Nova ab affine W. Ronero. E Vienna 29. Maii. 2 *eucó8ovc, à Vienna

E

0 n

Morauiam petit, etc. Constantinopoli 500 domus conflagrarunt. |

Crusius

m

é

48

lun. 6. Die $. subsereno, pluuio.

Exenpl,

gridüst

Oyetp* Ó vetvov pou xepaoqveUc, vplg DAaxvtxby xai Vopopoon xóv« mpocs-

Lieden

Gaptsev.

i Tage

gtlegi u

6 744. 162.

15 739. 763.

25 744. 2 mensae coniuuctae. TOschordnung:

Folio 1

ergthien

L Ort. Crusius. D. Dan. Moegl. II Merid. Christoph. Hohenfelder. D. Magir. D.

Halbritter. D. Nie. Varnb. D. Gerlach. III. Oecas. Com. Waldec. D. Cancell. Heerbr.

Geschigd

IV. Septentr. Baro Land. D. Hafenraef. D. Siguart. D. Harprecht. Otho Hohenf. D.

Do (

Ziegler.

80 Vimà. 735. 749.

39 729. 180.

ierlage :

Aiehit. d

18 In Reinhardl wrsprüngliches c gedndert in n 32 conflagarunt Hs.

Wid den

6

DI

33'9'&:.)

li

Titulus chartae de Hebraeis Mercatoribus, T'ybingae ad Curiam pendentis.

Wier Frid. von G. G. Hertzog zu W. und T. Graf zu Mümpelg. Herr

ADD

zu Haidenhaim: Ritter der baiden Küniglichen Orden, in Francreich

N

und Engeland.

t3, f

lun. 7. Die $. frigido, sereno satis, et tamen nubilo, tandem pluuio.5

Scribo 1. D. Hoeschelio. Mitto ei Chaleocondylem commodató, per

Pon

nuntium Tybing. Hansen Kost. Si volet edere, et mea ibi Scholia addere:

pro candore suo faciet non sine mei mentione. Peto deinde ab eo multa.

l& ver

l. Vt Terniones O et P mittat. 9. Indicem Graecorum M. Ser. quae

ex proximis nundinis acceperit. 3. Vt ex Scaligero mihi exscripta mit-:0

Dmute

tat, quae is de me scribit. 4. Quis o «qooc, et quando, fuerit. 5. Vt

mihi emat, ac mittat «'. Kurtze erklaerung der Fürstl. Praelaten dess

Gottshaus Einsidel. München in 4. f'. Descriptionem Viatorii, ab una

urbe ad aliam veniendi. Norib. in 16.

Otaeea

2. D. Casparo Sautero, humanissimé. 1. Gratias ago pro libro pio eti

docto, donato, quem iam inceperim legere: et pro tam honorifico de

me iudicio, plus quam quae299. 9. Me etiam, sicut ipse, mirari, quod |

; Dajer

adhuc viuam. Quotidie igitur dicere: Vnde tibi, Crusi, tam longae tem- 749

Inhardi

pora vitae? etec. 3. Scribo ei de Graecolat. Catechesi, et Corona anni,

meá: nullum esse Typographum, nec Maecenatem: licet eae sint Theo- 20

logorum testimoniis approbatae, etc. 4. Ab Augustanis mea Sueuica

Chronica, propter D.D. Mylium, etc. fuisse repudiata. 5. Me hodie in-

cipere breues Graecolat. conciones, in aliquot Psalmos Germanicos

Scribere: nec curare, etiamsi omnes tales labores perituri forté sint.

à sexia

7 émwpxof. Dem eéhrwirdigen herrn Caspar Sauter, Pfarrherrn und Se- z

niori zu Augspurg bei S. Anna, etc.

165 10-

3 M. Tobiae Eisenmengero, Ecclesiae Lucenhausensis apud Vlmenses

Pastori. Ostendo, circa 1547 annum, patrem meum Mart. Kraus, ibidem

ISIS DO

6 Augustam. 735. 767. 194. 709.

15 Augustam. 737. 761.

23 785. 818.

27 Lutzenhausam. 761.

Vienna

6 Gemeint sind die 10 Bücher der íorooíe. des Laonikos Chalkondyles, die

Crusius 1575 von einem von dem Heidelberger Professor Wilhelm Xylander geliehenen

Exemplar abschreiben liess. Jelzt Cod. Tub. Gr. 11,3, vgl. W. Schmid, Verzeichnis der

grieclischen Handschriften d. Kgl. Un.-Bibl., Tüb. 1902, S. 27 f.

28 Die deutschen

[

(JJ-

Iiederanfánge, die bis zum 31. August 1598, am dem die Arbeit zu Ende war, háufig

im Tagebuch begegnen, wurden, soweit Abkürzungen begegnen, stets aufgelóst. Zugrunde

gelegt wwrde hiebei das ,Gross Kürchengesangbuch^ für Württemberg, das 1596 4n

od :

Folio bei G. Gruppenbach in Tübingen erschien wund mur eine Neuauflage der 1583

lagir. J.

erschienenen Oktavausgabe 4st, die 1591 einem Neudruck erlebte, s. Chr. Kolb, die

Geschichte des Gottesdienstes in der evangelischen Kirche Württembergs, 1913, S. 50 f.

. Hieerbr.

henf. D.

Dem Crusius scheint aber dieses Buch oder dessen Vorgünger in Oktav micht als Um-

terlage gedient zu haben, da 4 Liedamfánge (vgl. die belreffenden Anmerkungen) sich,

——

—

micht m grossen Kirchengesangbuch, das inhaltlich sich mát der Ausgabe von 1583

und dem Newdruck von 1591 deckt, vorfiden. Vgl. auch. S. 64 Anm. 2. Abt. Z. 14.

—

64

—

al

fuisse Pastorem: et bello Protest. multa passum esse. Oro, ut commodató

neru

mihi mittat M. Scr. auctores historiarum, quos habeat (.ut ex M. Aubel.

Iuc

cognouerim.). Wilibaldum Eustadiensem, familiarum Germaniae descrip-

torem: etitinerarium Heddonis Argentinensis: qui ambo circa 750. Do-

5mini vixerint. Me breui, sine eius impensa, remissurum. Mittat autem

li

ditio

mihi per affinem meum, D. Wolfg. Ronerum, etc. Mitto ei Irenam.

gatit

4. Affini Ronero, ut has literas, vel fasciculum, Lucenhusam mittat:

D

et, si quid inde accipiat, ad me mittat, sine sua impensa. |

Vul

50

Iun. 8. Die ?l. aliás pluuio, aliás sicco, tepido.

10

Coneionem in templo Graecé scripsi, ex ore D.D. Siguardi Parochi.

'

J

Principium Graeci et Latini Epigrammatis mei in comoediam Thomae

enne

Birckii, excudi à Gruppenb. inceptam, correxi. In Senatu 2 H. eramus.

frust

Iun.9, Die O

sereno.

N

Seribo ad affinem Annam Reihingam: quae oret virum suum D. Bern-

ï

(a

:shardum: ut efficiat apud Hsslingenses, an possim apud eos 300 fl in

Y

censu annuo collocare.

]us, ;

Correxi reliquum Graeci Epigram. in comoed. Birckii.

dimi

Iun. 10. Die h. sereno.

Tl

ilis t

Oorrexi partem Lat. et German. Epigramm. B. Postea, etiam reliqua.

ne QU

20

Iun. 11. Die (2 Trinitatis S. serenissimo.

pas

Duas Conc. in Ecclesia Graecé scripsi, et 3!/; H. in Senatu fui.

F

Weigenmaier (.:60 aivxQA. Aéyovvoc.) habet 200 fl. à Principe: ut tan-

YacCa

tum !/, annum absit. Dicitur non missus à Princ. sed supplicando ipse

;

derm:

abitum obtinuisse.

pocul

25

Iun. 12. Die (. sereno.

pernu

Post 8 dierum Pentecostes vacationem, iterum docemus ommnes. Accepi

valde

literas ab affine Ronero, et à D. Ioanne Maiero. Vterque meas literas,

àLar

751et Maierus sua Memmingensia | accepit. Nebulo Auriga Cronenhansius,

1163 ]

non tradidit fasciculum meum Ronero: sed uxori Maieri, eo absente:

j

im d

30et 10 kr. ab invita exegit: cüm tamen debuisset contentus esse merce-

dula mea. Maierus perlegit meam lrenam, et relégit, ac commendat.

ipse i

ullam

Laudat etiam studium conquirendi Sueuica: promittit suam operam:

hodie

2 Quod hos habeat: seripserat (.seriserat Zs.) mihi Aubelinus. 728.

7 Vlmam.

141. 150. '751.

10 À 7. Iun. usque ad 8. Graecé scripsi explicans «2, Vatter

COnsi:

afïern

unser imm himmelreich.

11 783. 722.

12 Zu Gruppenb.: Exempl. 1000.

14 Esslingam. 762. 764. 68.

14 9.Iun. Graecé explicui, Ein Kindelein S(o)

ele, ]

——

L(obelich). Im , Gross Kirchengesangbuch* von. 1596 (vgl. S. 63 Awm. 2. Abt. Z. 23) st

H

,€in Kindelein so lobelich^ der Anfamg des zweiten Verses von ,der Tag der ist so

frewdenreich".

19 10. Iun. Christ unser herr Z(wum) I(ordan) K(am). Et, Christ

li ;

lag in T(odes) B(anden).

22 42.

26 Vlmáà. 749. 761. 665.

28 Absolui

aigdi

psalmos, Christ ist erstanden: et, Auff disen tag.

Diar

——

—

65

—

lodati

Aube]

salutat D.D. Harprechtum, suum olim hic et Spirae commilitonem. Ro-

AC

nerus ait, Sueuos, si opus sit, 10 000 missuros amplius in Vngariam.

Lucenhusam mea sunt missa.

) Dy.

Nova Ronerica.

dütem

T

Pacem inter Gallum, Hispanum, etc. progressuram. Granensium se-5

Dittat

ditio, quod stipendia non soluantur, Schwartzenbergius sedaturus. Gras-

sationes nostrorum in 'Turcas.

Epistolium à D. Hala, nihil praeter superiora habens: quia 9. Mart. datum.

Vult, filium Magistrum, adhuc se in utraque lingua exercere. Bis docui.

iochi,

Iun. 18. Die q. sereno. ().

10

lomae

Vxor vaccam, quam me inscio vendiderat, à Lentzio Lanione, qui

'àmus,

emerat, moxque vicino meo Figulo (.ante persolutionem.) vendiderat,

frustrà eripere Figulo est conata, iudicio Rectoris mag(n.» Hochmanni.

Dem-

Nuptiae hic, inter Preissium Sartorem, et Nicod. Frischlini filiam.

Hl in

Cancell. Aichmannus lauare incipit in balneis Cellensibus. Bis docui.is

Vxor, etsi Rector suadet (.adfuerunt enim vesperi Lanius et Figu-

lus, apud me, deinde ad Rectorem, repetentes vaccam.) tamen vaccam

dimittere 6 stabulo non vult: licet Pedellus | bis vesperi (.me ad coe-

nam sedente.) venerit. Dixi ego horá 12. Rectori, me permittere, ut vacca

liqua,

illis reddatur: etsi uxor me inconsulto, et inscio (.càm antehac vetuissem, 752

ne cuiquam venderet: quia se vendituram dixerat.) vendiderit: et hodie ex 21

ul

pascuis domum per puellas rapuerit: quod nondum pecuniam Lanius soluisset.

it tan-

Figulo et Lanio vesperi respondi: si uxor et filia velint, reddere

) pse

vaccam, me non vetiturum: licet eam, proximo die Q. me inscio vendi-

derint. Et tamen me ipsorum conscientiae hoc indere: si uxores eorum ss

poculum argenteum, etc. ipsis inconsultis, venderent: num hoc essent

permissuri! Pedello dixi (.ut et Lanio anté.) uxorem esse aegrotam

A ctepi

literas,

valde: sedere per totas noctes in lecto: quia non possit cubare: esse

ADSIUS,

à Lanio importuné veniente obrutam, in dolore capitis eius: cüm, filiá

sente :

mea non permissáà prius hypocaustum ingredi (.quod diceret, sie wurdeso

[ner(-

im die kuh zu hoch bieten: er wolte saelbs mit der muter handlen.)

jendát.

ipse introiisset, cum magna uxoris molestiá. At nec lanio figulus adhuc

jeram :

ullam pecuniam dedit (.sicut ambo coram me fassi sunt.) etsi Rector

——

hodie dixerat, persolutionem esse iam factam. Minantur uxori iudicium

Vlmam.

consistori. Non | potest ipsa respondere: sed dolor hic ei mortem ss

, Vatter

j 1000.

afferre potest. Cogar ego contra voluntatem meam pro ipsa respondere, 753

in S(0)

etc. Filia hodie ad minorem Praefectum iuerat, conquerens: qui iussit

. 49) tsl

4 749. 753.

8 Francofurto. 733. 755. 794.

11 Absolui Psalmum, Es

r üsb 80

isb das hail.

13 Vaccarium negotium.

; (hnst

10 Die Deutung des Zeichens Q ist, trotzdem, Auskunft bei sachwerstündigster Stelle

Absolui

eingeholt wvurde, bis jetzt nicht gelungen. Vgl. S. 89 Z. 35 und S. 86 Z. 13.

Diarium Crusii II.

9

—

—

66

vaccam retineri, bis auff weitern beschaid. Vesperi p£0ucoc suadet red-

dendam, filiae. Tandem uxor Figulo, improbo et pertinaci, reddidit.

Nam etiam Praefectus, &o:«víjoxg &aovo0, suaserat. Vetui ego uxori,

Fa

nihil amplius me inscio vendere.

Tince

Iun. 14. Die 9. serenissimo.

r

Nova Wellingiana.

Pragá. 8. Iun.

(o

'lTransyluani Turcis eripuerunt ein sehr fürnaemb graentzort an der

*

Thonau, Molta genannt, et destruxerunt.

10

Cardinalis Transylu. exercitum colligere dicitur, occupandae Transyl-

Tis

uaniae causá: existimans, se post Principem Transylu. esse proximum

Dos

haeredem. Caesar misit Carolum Magnum, mit dess Ertzhertzogen Maxi-

espol

milian küniglichen Titels auftkündung, in Polen.

noren

Freibeuter, Turcis praedando vil schaden gethan.

Ti

15

Lugduno 4. Iun.

quibu

Dicitur generalis pax inter Reges, etc. procedere.

pundi

Romá 6. Iun.

Titeri

Nomine Papae absentis, Romae celebrata sunt gaudia, emissae bom-

Comm

bardae, Te Deum laudamus in omnibus Templis cantatum, propter pacem

dem 1

zointer Reges factam. |

sonde

154

lTurceà misit nouum Bassam in Bosnam: quem prior Bassa, cedere

Odys

nolens, concidit.

e886, |

Pragá 13. Iun.

in su

T'artari 8 obsides 'Transyluanis dati: Tartaros non amplius exituros

nuntc

es contra Christianos: sed fortassis etiam in Turcam ituros.

ii

Brugari, in potestate Caesaris nostri futuri.

'l'urcae à Mauris vexantur, Moren.

Ex Bosna praedam egerunt Croatae.

M&

Maximilianus profectionem parat in Transyluaniam.

Vili

30

urca dolens, et minans, propter Raabam amissam, matrem suam é

]p8h, (

Constantinopoli amandauit, et 4 proceres interfecit.

De

Incipio, deficiente vetere, nouum austerius Brackenhaimense vinum

ä

Dic

bibere. Vnde, mihi raucedo quaedam.

Vectun

Tres fratres Geymanni, in Gailspacho op. super. Austriae.

landis

6 751.

1 Alteram vaecam uxor gen lesingen, apud Catharinulam verstellt,

21

191.

8 Absolui Psal. Nun frewt euch L(veben) Ch(ristem) G(mein).

32 Veteris

vini mensura 9 baciis venditur.

ll (0e

11 existimantem Hs.

19 Carolus Magnus ist Carlo Magno, ein italienischer

à N

Agent im diplomatisch

en Dienst Kaiser Rudolfs II. und seiner Nachfolger. Zu dieser Mis-

Für

10 AbSl

sion vgl. Mitteilungen d. ósterr. Instituts für Geschichtsforschung Erg.- Bd. 4 S. 267.

15 758

diese Auskunft, die durch die Güte von Herrn Dr. A. Turyn àÀn Warschawu vermattelt wwurde,

97 'Tur-

189

sind wir Herrn Dr. K. Tyszowski in Lemberg zu grossem Dank verpflichtet.

cis àn der Hs. irriümlich für 'Turcae.

erlii, e

I

——

2

tU red.

loan

. Paulus 18; An.

dddit

Ioan

. Ludouicus 17

Praeceptor, Cyprianus Vbelhaubt

üxrj,

Ioan

Vlmensis. Mecum horá 12. fuit.

. Georgius 16

Famulus,

loan. Anomoeus, Matthiae Anomoei Med. D. et Rectoris

Lincensis cognatus. Ibunt cras Argentinam.

b

Tres Barones Gorgeri, qui unà venerunt, hic in Nouo collegio viuent.

lun. 15. Die 9L. serenissimo, et calido.

Àn der

Concionem Graecé scripsi. In Psalmis perrexi. |

Iun. 16. Die Q. serenissimo, etiam tonante et pluuio.

155

l'ànsyl-

ximm

Es blüen die trauben. Warm.

10

Maxi-

Post horam 8. eram in Disputatione Iurid. praeside D.D. Magoeiro:

respondente Iusto Eccardo Hesso. Opposui, dandos esse curatores mi-

norennibus, etiamsi eorum aliquis bene rem suam gerat.

Literas M. Philippus Alb. Hala, à patre suo accepit, Iun. 7. scriptas:

quibus me salutat: et indicat, Typographum promisisse, Apologiam adis

nundinas proximas exituram. Schedulam dedi filio Halae, suis ad patrem

? bom-

literis includendam: qua peto, ut ambas, Iliadem et Apologiam, sibi

pacem

commendatas habeat. Instet Palthenio, ut ne animum abiiciat, sed Ilia-

dem recipiat excudendam. Ich hoffe zu Gott, es waerde in nit gerewen,

Cedere

sonder reichen, mAout(Gew. Dicat ei, etiam praestantius lliade opuszo

Odysseam, et omnia Homeri, à me commentariis $«unoccoig absoluta

esse. Si non potest recipere quaerat tecum alium Typographum: sicut

xilüros

in suis ad me literis, candidé promisit. Quandonam mea senis ossa bono

nuntio reficientur? etc. Intelligo fratrem D. Oseae, D. Georgium, esse

Wildpergae, et huc venturum.

25

Iun. 17. Die f&. sereno, calido.

Mecum pransus est bonus D. Georgius Hala, D. Oseae frater: qui

Wildpergae haereditatem creuerat (sic/)J. Etiam coenatus mecum est,

uam é

ipse, et iunior Hala M. et D.D. Ziegler Decanus. |

vinum

De praeterita Angaria absolutus sum, ut nihil negligens in lectionibus. 756

Dicit nobis D. G. Hala. 1. Principem nostrum, à Canstadio naui de-ai

vectum esse Hailprunnam usque: quod velit Nicrum facilé rebus por-

tandis facere nauigabilem.

"n

2. nocte, diem. X V^ Iunii secuta, horá XI* circiter, per !/, horam,

! Veleris

Em

in coelo tanquam pugnantes visos esse, et bombardas auditas, ac ignes s5

ioisdur

9 Malatesta.

7 Absolui Psal. Herr Christ D(er) A(ínig) Goties Sohn.

s JMis-

10 Absolui Psal . Nun welche hie I(Ar) H(offmung) G(ar) Et., ó haerr wer wirdt.

(r. Für

15 758.

]l wpurde,

16 Franckfurt. 751. 724. 760.

27 Absolui, An wasser F(lüssen) B(abylon),

28 '89.

91 Dicitur L. Osiander, Esslingae pro concione explicuisse causam sui

92 Tur-

exilii, et homines illacrymasse, Eum Vlmam expeti. 727.

84 Zu XYV Iunii: Al. X.

5*

—

——

68

spon

tanquam bombardis emicantes conspectos: Herrenbergae, Gylstae, et

cireum illum tractatum. Nam homines se invicem excitasse ad viden-

tanti

mae

dum et audiendum. 3. Henricus Steph. obiit pauper, relicto docto filio

Vendi

Paulo. Typographi pereunt.

preSS*

Iun. 18. Die (-). sereno, geschwilch.

mino

Surrexi mané H. 4. et tamen Hala iam exiuerat, discedens. Eat feli-

petiit

citer. Statuta Facultatis nostrae recitauit Decanus noster. Conc. 2 Graecé

invel

Scripsi.

Iun. 19. Die (. sereno, plus minusque. Geschwilch.

10

Horá 7. visitamus Contubernium, praesente D.D. Gerlachio, absente

Se

]'

Cancellario, quia f«pónouc x«l BpaO0mouc. c/. Recitabat Statuta Contub.

jpson

Rector, M. Ioan. Erh. Cellius. Adolescentes fidem dabant. p'. Decanus

1401

interrogabat de Oeconomia, et de moribus Studiosorum ac Pistoris et

quoti(

habet

famulorum. 1. Rectorem. 2. Magistros. 3. Depositorem M. 4. Oecono-

151»um. 5. Pistorem. 6. Coquam. 7. Famulos iuratos, et caeteros. |

6r

454

Famulis non iuratis dictum est: si rursus querela de eis oriatur

isul.

caete

(.negligentiae, petulantiae, vini, strepitus.) eos dimissum iri.

Literae M. Iacobi Maieri, mei generi, 26. Maii datae, hodie vesperi allatae.

Accepit meas, et D.D. Hochmanni. Vxor, de vita saepe periclitata,

20et abortum passa, vix tandem convaluit. Filium Ioan. Martinum non

U

mittit: quia D. Hochmannus satis contradixit. Filiolae non facit men-

el am

tionem. Meae uxori, socrui suae, valetudinariae, condolet, et solatia

o

dicit. De D. L. Osiandro dolet: sed eum tantüm suis, et sibi, consuluisse

nizan

dicit. Itaque M. Iacobum esse impeditum ab eo, ne in Ducatu conditio-

25 nem inveniret. Miratur, t5v yguoó9ovt« fieri Cardinalem: cuius uxor sit

Pa

iam Viennae in Monasterio, etoc.

Noua ab affine W. R.

Ho

Sunt eadem cum proximis Wellingianis. lesuita quidam conatus est

hitten

M

Comitem Mauricium, percussore conducto, occidere cultro veneng,to.

80

Iun. 20. Die $. pluuio feré.

horto

dum :

Horá 6. usque ad mediam 8** audiuimus Rationes generales Oeco-

modie

nomi Contubernii, praesente D.D. Gerlachio.

758

(

08nc

Horá 8. huc eiofA«ce Princeps noster.| Literas D. Oseae Halae (.per

wol

filium eius, qui patruum Georgium Stutgardiam comitatus, rediit.) accepi,

COnsu

35 datas Iun. b. Acceperat meas, Maii 8. scriptas, ad quas his literis re-

Prine

* Absolui, Auss tieffer not.

11 Absol. Ach Gott V(on) H(?mmel) sih . darein.

Gar «

90 Werdà. 706. 771.

96 Zu Viennae spáterer Zwusatz: non.

26 Zu Mona-

29 '53.

82 Absolui, Ich rüf zu dir.

sterio: à Regina Elis. Gallica condito.

94

Et, In dich hab ieh gehof(fet) H(err).

934 Francofurto. 755.

86 724. 160.

fyl

1 Gylsta, Gylstae — Gültstein bei Herrenberg vgl. Diar. 1596|97 S. 207 Z. 32.

Eln fe(

um C — —— Á

—

69

——

& el

spondet. Vrget quotidie Defensionem. Promittunt liberaliter, sed cunc-

"iden.

0 filio

tantur: praetendentes, se prius incepta nondum absoluisse. Instabit ta-

men. Curae est profectó ei commentarius meus Homericus. Bassaeus

vendidit Typographiam suam. Sic et haeredes Egenolphiani. Nam im-

pressores sunt insolentiores: et apud Magistratum ausi accusare Do-5

lfl

minos Typographos. Chytraeus per literas, ad Oseam quas scripsit,

Tàec

petit nuper, quosdam suos ibi Tomos excudi. Sed non potest Oseas

invenire aliquem, qui facturus sit, etc.

Lauabam in solio domi suauiter.

Noua Wellingiana. Vienná 14. lun.

10

)venfe

Serinenses milites. 300 Turcas Sigethenses 800 profligarunt: capto

ohtub,

as

ipsorum Duce, et aliis 17 TTurcis: atque ad 300 occisis. Ipsorum veró,

lls el

140 perierunt: caeterorum non ultra 80 àgAe«feig discesserunt. Vienná

quotidie magnae bombardae, et naues, expediuntur. Palfius 6000 militum

:C0n0-

habet.

15

!

niatur

Grano 6.Iun. scriptum. FreiHaiducken 500 infra Budam in quadam

insula | latentes, noctu 800 Ianizzaros obruerunt: multos occiderunt: 759

|latae,

caeteros fugarunt: et commeatum eripuerunt.

litata,

Tartari 200 Albam Regalem intrarunt.

Venetiis 19. Iun.

20

1l non

Tüen

Viro sexagenario, qui pecuniam circumciderat, dextra amputata est,

et ambo oculi effossi.

solatia

ültsse

Constantinopoli, Spahi iussi Vngariam petere, recusarunt: quia Ian-

nizaris eam necessitatem potius incumbere. Hinc, lites et caedes.

1ditio-

xOr git

Antverpiá.

25

Pax inter Reges, promulgata. Die Staden trawen nit.

Iun. 21. Die $. serenissimo, vesperi secus.

J est

Horá 6. usque feré ad 9** correxi Declamationes, et subscripsi: Nun

l0

bitten W(ir) D(en) H(eilgen) G(eist). Foenum ex Oesterbergico nostro

horto inveximus: iuuante Oswaldo Freuelio. Fruebar otio ad scriben- 30

(Jeto-

dum Graecé in Psalmo. Post horam sextam vespertinam, tenebrae, im-

modica tonitrua et pluuiae: periculo meis ad Dominum precibus auerso.

Coena, mihi et familiae sapida. Es schmeckt mir aessen und trincken

e (per

wol. Etiani austerius huius anni vinum, Bracknangense: quod nuper,

36l

]s re-

consumpto vetere vino, bibere coepi. Alii ante me usi sunt vino nouo.35

——

dareun.

Principis praesentia in arce, et omnium eius ministrorum, summa quies.

Gar still. o08£v« &GdoxaAov sig &otlaotw xaet. |

Mona-

7ü dïl'

3 At apud eius emptores nihilominus curat excudenda, quae vult.

10 761.

] 760'

——

761.

2* Dies occisi Imp. Phil. Irenes viri.

98 '144.

29 Absolui Psal.

D

?.

Pa

Ein feste B(urg).

91 Sceribit ad me Baro Ioan. Starembergius. Accepi Iul. 21.

—

70

—

760Iun. 22. Die 2l. sereno et calido admodum. Nocte feré tota, tonitrua.

Mané H. 6. Princeps abiit. Concionem Graecé in 'Templo scripsi.

-

M. Hala scribit ad patrem. Eum salutabit meo nomine et orabit, ut

apud emptores Typographiarum tentet, an mea recipiam excudenda.

5

Epitaphium meum Graecolat. de obitu D. Machtolfi, ad finem con-

ä

cionis M. Neoboli de illo funebris, à D. M. Erh. Cellio excuditur. Est

tantüm quaternorum Hexametrorum. Nocte, horáà 12. usque ad 2*"

Pro

:

vigilauimus et orauimus, propter tonitrua terribilia, et fulgura continen-

tia. Da das erst gross waetter auffhoret (.-nach welchem ich mich wider

filia

10 gelegt.) kam das ander post horam 1** vil grosser. lm ersten waetter,

[(IA

fulgura micabant ex omnibus 4 plagis coeli: das ander, war alles ob

g

der Statt Tybingen. Sed fulgura ab horá media 10* feré totam noctem

insel

continenter micuerunt, sine tamen fulmine.

Iun. 23. Die Veneris obscuriore.

M..B

e

i5Interfui Disputationi Magistral, de temperantia, praeside M. Myllero.

10)

Nuntius Phil. Walther mittitur à Principe nostro Onoltzpachum: |

761 ut postulet denuo à D.D. Victorino Streitbergero 500 fl. abzug de haere-

ditate: quam cepit à socero suo, M. loanne Künigo, piae memoriae,

(

flia eius ducta, Reginà nomine.

ad 4

20

Nova accipio ab affine W. R. quae sunt eadem cum praecedentibus

T0n.

Wellingianis. Ordines Belgii, non in foedere Regum comprehensi, sed

im

id recusantes, conducunt milites, ab illis dimissos.

M

Accipio et literas Lucenhausá, à Tobia Eisenmaengero, nullos libros

Payl

mittente: Sed eos (.quam ait verissimam excusationem esse: et orat,

25 non aegré ferri. apud Pomeraniae Duces esse. Ait, patrem meum, inte-

(

grum sexennium praefuisse Ecclesiae Lucenhusanae. Mittitt Rhythmos,

qui in ea Parochia reseruentur. Nach im (.Paulo Riethman: qui obiit

l

24. Mart. 1542.)

Mf.ltþ

kam gar ein frommer man:

qui

80

Hiess Martin Crusius mit nam.

uxor

Der imm ehstand erzeuget schon (.ex Magdal. coniuge, casta et cordata:

Mag

Temo

propter xetope)uo« inter tumultus bellicos, res bene et viriliter gestas.)

gar einen wolgelehrten man:

genu

auch g'nannt Martinum Orusium:

per :

95

Der zu Tübing'n imm Hertzogthumb

8a6pi

Würtenberg Graeca profitirt,

9 Absolui, Nun bitten wier.

4 Francofurtum. 755. 7/58. 759.

7 Tempestas

790 !

nocturna cofep&.

10 Grosser (Grossen Hs.) platzraegen.

17 Absolui, Gott

Touur

Vatter W(ohn) V(ns) B(ey).

20 Vlmà. 750. 758.

98 Leutzhausáà. 749.

1. 1

6 funebri Hs.

DA

—€——— ——

litrUa.

und vil geleerter Leut gebirt.

Der vatter war ein b'staendig man:

Cripsi.

'it, t

wolt's Interim nit naemen an.

lenda,

Was daer nit wolt, das nam gaern am,

Con.

Chrysostomus ein presthafft man, etc.

- Est

Gratias pro Irena agit. |

] 9m

Ad CI. V. Dominum D. Danielem Moeglingum in Acad. Tybing. Med. 762

tinen-

Professorem, etc. D. et fautorem suum colendum.

Wider

S. per Christum. Clarissime Domine D. Daniel Moeglinge: de charae

ielter,

filiae meae 'Theodorae valetudine sollicitus, ipsam ad D"*" V, mitto,10

&8 ob

consilii petendi causá, etc. Itaque ipsa, de sua infirmitate exponet. Ego

gratus esse studebo. Bene m«votxi valeat D* V. 28.lIun. 98. Huic

Octem

inseruire studiosiss. M. Martinus Crusius.

Horá 3. usque ad 4** mei Auditores declamarunt Lat. et Graecé,

M. Mich. Maestlino praesente.

15

c

,

yllero,

àx Tfj; &xponóAewc &O(0ovto mpótspoy &v

7

!

D

16* G MET

n

D

QX OLyOU,

vot; &l

lum I

vóy KeAAdptov. vOv O£, ob0Év.

lhaere-

Iun. 24. Die f. S. Ioannis Bapt. nubilo et sereno.

Variae,

Conciones 2 Graecé scripsi. Nepotem loannem lac. Esslingam misi,

nühus

ad Ánnam Reihingam. 1. num census apud Essling. lo|cari possit. 2. an 763

non repertae sint antiquitates. 3. ut illà exequatur ea, quae consignata 1

l, sed

à me in charta habeat.

M. Chunius mihi Iambicum dimetrum Graec. de hoc festo S. Ioannis

Tibros

Bapt. affert.

; Oral,

25

, inte-

Iun. 25. Die (-). sereno.

thmos,

Conc. 2 Graecé scripsi.

| obit

Reddidit mihi Iacobus 'Tydaeus Pyricensis Pomeranus, literas D.D.

Matthiae Anomoei (.Physici prouincialis, et illustris Scholae Rectoris:

qui iam habet duplum de Schola salarium, scil. 600 annuatim fl. et

uxorem, ac filium 15 annorum.) quibus commendat mihi hunc Tydaeum, ao

rdata:

Magisterii candidatum apud nos futurum. Se Memhardo, qui ab officio

remotus fuerit, successisse. Euum incidisse in vetulam viduam (.Kühber-

Jestas,

zerinam 50 millium dominam, os barbatum peplo tegentem.) et sibi sem-

per suspectum fuisse. Solitum enim esse aliorum intercipere literas. Se

saepius ad me scripsisse, nec responsa accepisse. (.At ego nullas ipsiuss5

9 Absolui, Es woll uns Gott G(enádig) S(sein).

14 746. '169.

19 705.

npestas

750. 764.

90 Absolui Wer in dem scehutz.

24 '141. '164.

25 Indui

yi, 6dl

nouum thoracem nigrum, cum punctulis extantibus.

28 Lincio, D. ÀAnomoeus,

qUT.. T9T. 9.

|4d.

29 Zu qui: Haec, Tydaeus.

91 Zu officio: praefuit 29. A.

32 Zu Kühbergerinam: Haec Tydaeus.

—

12

—

fjoci

acceperam.) Sibi à Memh. plurimum esse nocitum in sua praxi: et, ubi-

m s

cunque potuerit, impeditum esse. Se veró hanc conditionem nunquam

1211

ambiisse: sed rogatum à Proceribus suscepisse, stipendium duplicantibus.

Placere sibi vitae genus: mensem iam unum et alterum praefuisse,

I

ä

Vale

764 numerorum Discip. crescere. | Se, et Scholam suam, quam saepe ornaue-

chius

erim, mihi commendat. Scripturum ad me posthac plures, quas non in-

gratas mihi fore. Datae 25. (.15.) Iunii, Lincii. 1598.

et H

H

Filiae x&9«po:; ex Pharmacopolio.

[oan.

M. Albertus Kunius, mihi Hymnum Alcaico carmine Doricé scriptum

10 donauit.

Turc

Mich

Iun. 26. Die (. sereno.

Cani

Theodorae est sanguis missus infra genu dextrum, mané. Nepos meus

Esslhngá bene redit sub horam 3** pomerid. adferens literas ab Anna

Tie

st M

Reihinga, quae meas literas acceperat. Volunt Esslingenses pecuniam.

15

i

Horá& 4. vesperi, et póst, incendium existit hic, Bei der Eich. Ab arce,

seer offt geschossen (.credo, tricies.) et in Templo S. Georgii, sturm

Inf

geschlagen. Combusta est domus et horreum, coniuncta: remanentibus

tantum infimis 2 contignationibus. Grosse noht. Concursus etiam Pro-

fessorum aliquot, ac copia Studiosorum, strenuorum. Ettlich Leschen-

15

20 der beschaediget. Dominus domus, vinitor est, satis diues (.ut pro tali

Dx

conditione.) senex Georgius Waiblinger. Celebrauit nuper sponsalia, cum

quadam ancilla. Sic et filius eius. Incendium, aut ex recenti foeno ortum,

D

et M

aut &v subiectum. |

;ä

Ho

765

Iun. 27. Die $. sereno, calido.

25

M. Erh. Cellius, collega humanissimus, mihi donauit concionem Ger-

libell

manicam: à M. Ioanne Neobolo, Aentringensi pastore, habitam, in funere

D. Licentiati Iuris, Ioan. Conradi Machtolphi, etc. cui addideram «etpc-

0h

cwyoy Graecolat. Excudit pulcherrimé Cellius ipse.

Boebl

In Psalmis describ. priuatim versor: in Scholis bis doceo. Furi

LOP.

Ia!,

socaptiuo hic, à Diaconis consolatio fit, cras suspendendo. Er kan's

matre

Vatter Vnser, und den Glauben (.laider.) nit.

OO

Iun. 28. Die 5. simili.

lauan

Ab hora 6. usque ad mediam 11*^* interfui Senatui: quando rationes

M

n

bienni reddebat D.D. Matthaeus Aentzlinus. Condeputati eius erant

3

1 Absolui, Mit frid und freud I(ch) F(ahr) D(ahin).

6 Cantum descripsi,

Th

Wann mein stündlin V(orhanden) i(st).

10 7698.

12 Incepi, Durch Adams

dicus

fall Et, Nun kumm D(er) H(eiden Heiland.)

13 Esslingà. 750. 762. 668.

Crusiu

16 Zu iricies: 27 mal.

16 xvpxat&.

25 Incepi, wol dem D(er) n Gottes

qdie 15

F'orcht steht. Et, Der tag D(er) (Ist so frewdenreich.) Et, von Himmel H(och).

dedi ]

80 Zw cras: non, sed tertio die póst.

33 Incepi, Die hochste weisheit. Dieser

Hamb,

Anfüng begegnet micht im ,Gross Kirchengesangbuch*.

Weilg

19 Copiá Hs.

ottes

T

—

79

—

übi

Manent iidem

Tum

Doctores, Hafenraef. et Halbritter, et Hambergerus.

in sequentem annum. Pransi sumus postea, ab hora 12. usque ad sex-

ibus

tam, hilares, mensis 2.

uisse,

In prima mensa sedebant: Rector Hochmannus, Principis legatus Ioan.

lUg

Valent. Moser (.qui rationibus interfuit à Principe.) Doctores, Gerla-5

l i.

chius et Hafenrefferus. Senex Nicol. Varnbyl. et Aentzl. et Halbritter, |

et Harprechtus, et Hambergerus aelius meus, et Moeglingus et Planerus. 766

Horá 7. mihi literas, tantàm salutationem continentes, attulit à D.

pium

Ioan. Weidnero, Ecclesiaste et Decano Halensi (.Misit simul orationem

Turc. Ioannis Cuspiniani, etc.) losephus Agricola: adducens fratrem1o

Michaélem. Sed non invenit famulatum in Contubernio. losephus est

Tleug

Cantor 4?* classis Halae.

linna

Rector Scholae Hal. Sueuiae, est D. Medic. Ioannes Mosellanus. Succes-

l1am,

sit M. Ioanni Schneccio, qui nunc est Archidiaconus Halae. |

r

767

Noua Wellingiana.

r

Mienna l17, [un.

16

tibus

Infra Budam Turcas 200 Haiducci occiderunt.

Pro

Indidem 20. TIun.

then-

1500 Trabanten profligarunt 5000 Turcas, omni eis salario erepto.

) tali

20

Lugduno 18. Iun.

Cum

Die Staden wollen kain friden. Conducunt milites, ab aliis dimissos.

rtum,

Et alia multa. Aderat ipse M. Henr. Wellingius, plurima recitans,

et M. Casp. Bucherus.

Hora 6* reuersus Augustá, nihil mihi attulit nuntius Costus. Ait, 2

25

Ger

libellos, quos voluerim, non reperiri.

Jn6r6

Iun. 29. Die Iovis serenissimo.

ttpt-

Obiit in stipendio illustri, hora 9* antemerid. M. Ludouicus Gfrorer

Boeblingensis. Filia mea Theodora, lauatura (.post x&$&«poty et qAspo-

Furn

vouícv biduo anté.) in balneo Blasiano: horá media 2* eó evehitur,

kau's

matre comitante, à Daniele (.Balneatoris illius filio. in carro xe«c«-so

otéyo D.D. Laubmarii: ibidem, cum D.D. Siguardo, et D.D. Bocero,

lauantis.

]0n68

M. Kunius mihi Hymnum donat de festo Petri et Pauli.

erant

Conciones 2 ego in Ecclesia Graéce scripsi. Vxor rediit. |

I

* In altera mensa, T?schordnung: l. Sept. Bucherus. Notar Walch. II. Ort. Syn-

Qripsl,

j dams

dicus Essing. Cellius. III. Mer. Decanus Ziegl. Burcard. IV. Occid. D. Magirus.

) (68.

Crusius. Maestl.

8 Haláà.

15 758. 7'70. 771.

24 48. '/'19.

26 Hoe

(Tottes

98 Filiae

die 1559. Stutgardiae conductus fui, ut Tybingae docerem. Laus Deo.

|(och).

dedi 1 f.

98 '78.

30 Zu comitante: comitante et virg. Barbara, D.D.

Dieser

Hamb. Filia.

91 Incepi, wier glauben (all am einen Gott). Et, Das sind die

——

H(eilgen Z(ehen) G(ebott). Et, Iesus Christus unser H(eiland) der von unms (den

Gottes Zorn wandt). 38 828.

:1

——

74

iL

768

| lun. 30. Die Q. serenissimo.

Die

l!

In coemeterio eram: ut murarius Mart. Vogel, iterum tegat 92 cippos,

I

vel sacella meorum mortuorum. 1. Sybillae uxoris 1561. mortuae. 9. Ca-

tharinae Voglerinae 1566. defunctae. Obierat 30. Iun. 1588. filius meus

0

me(

5 Martinus, ex tertia ux. Catharina Vetscherina natus.

Horá 8. in hypocausto Facultatis nostrae fuimus: deliberantes de

ub

candidats Magisterii admittendis. Post 9*" H. accipio literas à Cl. V.

D. Paulo Melisso: quibus commendat mihi iuuenem doctum, Hartun-

gum Hennebergium: qui mihi literas reddidit. Sed nullam sciebam ei

Alit

10conditionem. Horá 12. usque ad mediam 2*"* inscripsit, à nobis colle-

yilü

gis admissos, D. Zieglerus Decanus 28 Magisterii candidatos.

Vij

Horá& 2* uxor mea equitat hinc Esslingam versus, cum meis literis

Hcl

ad Quaestores 2 ciuitatis (.Dionysium Scheublinum, et loan. Herman-

berg

num.) et cum 300 fl. nostris, ibi in censu collocandis (.sicut Reihinga

8006

15mihi seripserat, eos receptum iri) quam pecuniam (.Münchskopf, und

Vxo

halbe Francken.) portat Osualdus Haubtfall, à me uxori comes datus.

qui

Accepi circiter 50 iconas meae faciei, in mea charta à M, Erh. Cellio

dent

769 collega optimo, cum 16 honorificis suis Disti|chis, elegantissimé excu-

sas: ut sic interdum amicis, quando eis scribo, unam includere possim.

M

20

M. Lud. Gefrorer, ex Stip. illustri, sepultus. Aberrans ego in vià à

;

funere, domum redii, non comitans, sicut Vniuersitas. Vesperi nepotem

in Blasianas balneas emisi, visum res Theodorae: quae, ut retulit, bene valet.

M

ä

Mense Iulio.

Iul. 1. Die fi. sereno, calido.

ä

25

Interfui Disputationi Iuridicae: praeside D. Magiro, Respondente

12

M. Christoph. Besoldo: cuius sextae positioni vehementer contradixit

est:

D. Hafenraefferus: quód alter vellet, Politicen statuere de usuris hoc,

Cnes

aut illud: etiamsi Theologia aliter vellet. Interfui.

11b d

Horá 3*?. Thema de laudibus Musicae proposui auditoribus, ad ora-

atqu

sotiones componendas. Theodora (.nepote emisso.) valet. Nebulo Vogel

geset

Murarius poscebat pro 2 cippis refectis 3 fl. Sed dedi ei l1!/,fl. Ist

PTRNURIR

dannocht zu vil. Hat (.ut ait.) 60 ziegel braucht, und ettlichen kalg.|

"m

"

10

Iul. 2. Die (2 sereno.

eideg

Conc. 1 Graecé scripsi. Vesperi domi manendum erat. Apud D.D.

Y

2 Incepi, Erhalt uns Herr. Et, Verleih uns friden. Et, Gib frid Z(w) V(mser)

Z(eit). Et, ó Herr ich rüf D(ein) N (amen) A(n). Et, les(us) Chr(istus) V (nser) H (eiland)

11

D(er) D(en) T(od) V(berwand).

8 Haidelbergá.

12 Esslingam. 750. 764. 770.

faelde

29 Incepi, Mitten wier I(m) L(eben) S(eind). Et, Ohrist gen Himmel. Dieser Liedan-

B[aw

fang 4st àm ,Gross Kirchengesangbuch* micht nachzwweisen.

29 '/62. 810.

30 768.

EY

34 Incepi, Mein Seel E(rhebt) D(en) H(erren) M(ein). Et, Herr Iesu Christ, W (ahr),

(Eei

JM(ensch und Gott). Et, Nun lasst uns D(en) L(eib) B(egraben). Et, Christus wirt kom-

Telio

men Z(u) G(ericht). Dieser Liedanfang begegnet nicht im , Gross Kirchengesangbuch*

Y(i)

vgl. S. 63. .Awm. 2. Abt. Z. 6. Die beiden letzien Worte sind aufgelóst S. 100 Z. 32.

|

2

—

35

—

Zieglerum, Decanum meum, þrandebam, invitatu eius humanissimo, prop-

ter uxoris meae absentiam.

$ s.

Ibidem etiam coenae adhibitus sum. Cecinerunt cantiones 5 et 6 et

3 Ineus

7 et 8 vocum: inter quas etiam Impp. Philippum et Irenam. Reduxerunt

me omnes (.Domini Hohenf. et Holtzlinus, ac Praeceptores, etc.) domum,

ls de

sub hora 8. Laus Deo.

(.Y,

Iul. 3. Die (. sereno.

artun.

P

Examinamus ante prand. 3 candid. Magisterü, et post prandium 5.

| COlle-

Alios etiam 6 candidatos inscripsimus. Post horam 9. educitur fur, et pu-

nitur suspendio. Fuerat antea, cüm Caluae essemus ante 3!/, annos,10

literis

virgis exactus. Cadauer eius à D.D. Moeglingo dissecabitur. Eramus

H. 12. usque ad mediam feré 2 ** in Senatu. D.D. Planerus, à D.D. Ham-

CTman-

berg. dissentiens, vult é domo Vniversitatensi in suam propriam, quae

lhino

f, uj

soceri eius M. G. Liebleri fuit, immigrare, etc. Incipit emigrare postridie.

Vxor mea rediit H. 2? et literas membraneas ab Esslingensibus mihi affert: 15

datus,

quia pecuniam illam meam emerunt, censu 15 fl?"" annuatim mihi pen-

. Cellio

XCU-

dendorum. Noua accipio ab aff. W. R. Sunt illa. Wellingiana. |

DOSSIm,

Iul. 4. Die d. sereno, seró tonante.

711

n à

Mané 4. Post. merid. 5 examinauimus.

epotem

Iul 5. Die $. nubilo et sereno.

20

evalet,

Mané 4 examinamus: deinde iterum 5.

Nova Wellingiana.

Presslauià 95. Iun.

ndente

19. Iun. Transyluanus, qui fuerat, Princeps, hine Popelam profectus

radixit

est: die Huldigung von densaelben unterthanen anzunaemen: adhibitis 25

is hot,

Caesaris commissariis. Seine Fürstenthumb, sind Poblen und Ratibor. lst

mit 300 pfaerden, und 40 Cutschen eingeholt. Praestitit et iuramentum,

d 072*

atque accepit. Ante 10 dies pluit panibus 1 meil von gros Plogau, un-

Yogel

geseurt.

f. Is

Ex Transylu. 19. Iun.

30

lg. |

Wallachiae Vaiuoda praestitit iuramentum nostro Caesari. Tartari

eódem consenserunt, non amplius cum Turcis futuri.

Romàá 27. Iun.

n

Von Lisabona 4 meil, Angli ein einfall gethon, und vil ort beraubt.

-V( 2777

(eilmnd)

2 744. 179. Tischordnung: l. Decanus. Praeceptor. IL . N. Hohenf.IIL N. Hoóhen-

$, T.

faelder. IV. D. Hóltzlin. Crusius.

9 'ITheodorae 1 fl. misi.

* Inc., O maensch

Ticdan-

B(ewein dein Sünde gross). Et, Gelobet seistu I(esw) O(hrist). Et, Gott sei gelobet.

40 163.

Et, Mag ieh V(nglück micht widerstahn).

18 Heliodori ei$)xomzwx& Graecé et Lat.

(.Heidelb. excusa.) vidi primüm hoe 3. Iul. et proposita sunt ibi quaedam ex mea

W(ahï)æ

15 768.

17 Vlmá. 767.

rb kom-

Heliod. Epit.

21 Incepi, waer Gott N(?cht)

,«ngbuch*

M(dt) V(ns) D(ise) Z(eit).

28 774. 767. 1'15. 828.

) J 9.

?

—.76 n

gles*

Die Staden wöllen, wann Cardinalis mit inen frides halben tractieren

wolle, soll er nur kainn Spanier schicken.

operä

Venetiis. 3. Iul.

(o

Arabes urbem Balsana ita obsederunt, ut breui capturi sint, spe sua.

i;

M

7/298antoni veró vaticinati sunt: eorum Regnum breui in | alienas manus

e venturum.

&

Antverpiá. 27. Iun.

Parua spes adhuc, Reginae Angliae in foedere comprehendendae. Car-

K

dinalis praeparat se contra Stadenos: se parat magnopere, mit fraemb-

fney

19 den instrumenten.

p46

Theodoram nostram reuocauimus ex Blasianis: ut non diligenter lau-

E

antem, &àAAX $o$upoboav. 6 Boaonspyfoog &xei BmAaváo.

Die !

Invitatu D.D. Gerlachii, in Stip. illustri coenaui. Anté, anno 1559.

No

coenaueram in domo Vniversitatis: cüm conductus fuissem Professor Ty-

15bing. Academiae, etc. L. D. Ist 39 iar.

he

Conciunculá Graeca explicui cantionem: Wann mein stündlin V(or-

handen) l(st).

&lem

luli 6. Die ?l. simili.

nostn

ge &l

Explicui cantum, Durch Adams fall. Theodoram, quae se defendit, ite-

anni

20rum ad balneas emisimus. Nihil pro victu debet. Ietzt wirts fürthin an

turn

ein Kaerbholtz geschriben werdenm. |

M

7608

lul 7. Die Q. frigidiore, ventoso, nubilo.

affert

Explicui cantilenam, Nun Kumm der Haiden H(eiland). Et, wol dem

funer

der in G(ottes) F(orcht) St(cht). Examinauimus candidatos 4 et 4 reli-

?5 quos.

Iul. 8. Die fi. obscuro, sereno.

Ta

SUCCU

Horá 6. usque ad 8.feré, Bona Noua candidatis dedimus. Cum D.

Ta

Cancell. Herbrando fuimus, Decanus meus et ego, sub horam primam.

Dua

Non bene valens, non voluit sibi adduci candidatos nostros: sed examinis

Thissa

so publiei potestatem nobis benigné fecit, bené precans: ac nos eius D5

4000

bene precati sumus.

Ina

D.D. Georgius Hamberger, mecum in Museo diu fuit: propter D.D.

Andream Planerum: qui év pé9* pollicitus ydjov filiae eius Barbarae,

parat

nunc non seruat, fihis eum dehortantibus: et hinc Dalfingam Nicri pro-

s5fectus, ac latens, hince abest.

(«

sehün

Cl. vir, D.D. Hafenraefferus, mihi remisit meos Psalmos poenitenti-

I)

8

15 770. Tüschordnung: 1. Occid. Duo Magistri. II. Von. Cr. ist an dieser Seite kein

Gast genannt. 1II. Ort. Gerl. IV. Crus. Myller.

16 cantionum explicatio.

96 32.

14

448. 810.

t Ba

—

TT

——

Leren

ales

cum sua honorificà ad me Epistola: qua Psalterium, et meam

operam, laudat. Separatim in scheda, paucula corrigenda monet. Correxi. |

Iul. 9. Die (2. simili

114

6 gua

Conc. 2 Graecé scripsi

Dns

M. Vrb. Busius mihi dicit: D. Nicolaum Honigerum mortuum esses

£x0ecty Graecam Psalmi absolui, Der tag der ist S(o) F(rewdenreich)

n

Iul. 10. Die satis sereno, calido

üemb

Horá 7. usque post 8** publicum examen exorsus, examinaui sub

finem 7, libri Odyss. et locum ante orationem Periclis, in 2. libro Thucyd

v lau

p. 46. et initium orationis Cicer. pro Murena.

10

Exphcm Hymnum, Von Himmel hoch. D(a) K(omm) I(ch) H(er). t,

Die hochste Weishait.

1559

nal

Nova ab affine W. R. sunt prosus superiora Wellingiana

Iul. 11. Die 4. simili

Vín

Redeo ad docendum bis in schola, Post horam 9. incido in M. Isra- i5

8&lem Wielandum, stantem cum cognato suo M. Ioanne Henrico, Diacono

nostro. Ait, omnia Sueuiae Exempl. distracta esse. Nondum credo. Ait,

ii

se effecturum apud Concionatores (.quorum multi expetant.) ut Corona

anni excudatur (.quam Osiander impedierit. et se breui ad me scrip-

Jn an

turum. Exitus ostendet.

20

M. Iohan. Iuglerus, mihi à patre suo D. Ioanne Iugl. dono missas

affert 4 conciones funebres

à Michaéle Bohemo, et à se, habitas, in

jl dem

funere Palatini Frid. etc. qui obiit 16. Kal. Ianu. 97. pie. |

l rel

Noua Wellingiana

145

Ex Alba Iul. Iun. 96

25

Temeswarenses, lulenses, et vicini Turcae, obsederunt Schenat. Huic

succursum est. Itaque Turcae, &roxxtot reiecti sunt, et discesserunt

m D

Tartari sunt iam oblieati nostro Claesari

Tmnam

$i eis annuatim 40000

Ducatorum, von Peltzwaerck, dentur. Sunt ergo iam 10 000 Duc. eis

Z

missa per lohannem Heiden. Volunt opitulari Caesari, si requirat, cum so

g D&

40 000 peditum et equitum

lrascitur Sultanus, 'Transyluaniam esse traditam nostro Caesari, et

D)

parat se. Straiff der 'TTürcken, bei Gran

Darae,

Ex Nollhisch in Polonia 8. Iun

1 pro

Ceciderunt 14 diebus antéà, mira signa in tecta domorum, auff diess

tent

schindlen, auff vil tausent heuser (.die staehen noch.) sonderlich zu

13 Vlmà. 771. 781

16 7'77. 798

24 11

—

182

17 «t 9 &noveXlot, &xéXeoot

o ho

35 owpneta. 809

90 192

* Hinter Die fehlt das Zeichen .

9 Zütiert ist. hier mach der bei Herwagen

4w Basel 1540 erschienenen .Ausgabe des Thukydides.

—

78

—

post

Loblin und Lemberg. Quaedam sic

alia sic — ^—R: et 3^q:

qtar

nec possunt deleri. Nam si scandulae urantur: ignis, appropinquans

anno

signis, extinguitur. Nec possunt ferreis instrumentis excindi: sed quo

& &

profundius secatur, pulchriora fiunt. Visi sunt etiam 2 albi viri nudius-

Ten]

stertius, zu Loblin, in foro: qui dixerunt, Eligite vobis per 3 annos, aut

foren

776 bellum, aut pestem, aut frigus. Hoc dicto, euanuerunt. | Calix, cüm in

gium

quodam loco, apud nobilem foeminam, à Monacho Bernhardino conse-

gudit

craretur: dissiuit, cum sonitu tanquam bombardae.

L

)

Maii 24. in processione, tonitru sacerdotem, qui Monstrantiam por-

mael

10tauit, interfecit. Haec, in Polonia.

frti)) ]

Dicitur Lisibona ab Anglica classe obsideri. Rex Philip. mortuus

anni

esse, aut fistulà in pede laborare.

à

Me sub noctem invisebat D.D. Pappius, et frater eius.

Nocte feró media sonuére tonitrua grandia: et micuére polo fulgura

Coror

huc €

15 continua. |

pJ

704

Iul. 12, Die 9. sereno.

Temi

Explicui symbolum, Wier glauben all A(») E(6inen) G(ott).

nunó

Iul. 13. Die ?l. Iehouae sereno.

moray

Magis

Concionem D. Parochi nostri Siguardi scripsi Graecó, Rom. 14. ubi

203. Euangelium nominatur tó d&y«96v. Owvo«opeg scil. ille Matth. 13. in

post,

autenm

agro absconditus. Interfuit "Tusseling. Parochus, D. Israél Wielandus:

——

Sdi

quem rogaui, ut, quia sponte sua nudiusterius suam operam, ad Postil-

lam promouendam promiserit, comparet mihi, quam multas possit in

Toh

hiteris

eatalogo inscriptiones Concionatorum, qui Exemplaria empturi sint: ut

i Sue

:5a4d proximas nundinas, eum Catalogum Francofordiam mittam. Fortasse

Deum daturum per eius D**", gratiam. Tum me dedicaturum, cui et

r

95. ho

quomodo suadeat, ponendis etiam nominibus promouentium, etc. Pro-

misit liberaliter, addens: Es lig im das opus tag und nacht im'm sinn.

reditu

Vxor Coenam Domini percepit, à Diacono M. Ioan. H. Wielando. L.D.

Typog

de li

30

Absolui explicando, Diss sind die H(eilgen) zehen gebott. Item, Iesus

Christus unser H(eiland).

maxim

inter ]

Iul.14. Die Q. sereno, vesperi pluente.

Quida

Interfui Disputationi publicae luris. Scripsi literas 1. ad generum

Ey

7;i8meum: me recreari ex dolore, convalescente uxore eius. | Meam Po-

ä

Ves

asstilam, et Odysseam, domi mecum esse: lliadem, apud D. Halam.

qui di

1 Spáterer Zusaiz: Rex Polon. Sigism. postea est à patruo suo, nauibus dissi-

——

291 774. (89. 793.

9W

patis tempestate, captus. Vide sequent. lib. p. 57 — 8. 136 Z. 24 ff

29 691. 8936.

88 Werdam. 751. 798.

85 Misi genero 4 fl. 2 f. censum,

3 i

affinis Ioannis Vetscheri nomine.

DN

—Ó—Á——

m

Postilam fuisse apud beatum Princ. Lud. à D. L. Osiandro impïe-

N

QUans

ditam: sicut mihi Hirsaug. Abbas beatus, D. Ioan. Brentius, ante

d quo

annos dixerit, etc. Me nuper etiam in Psalmos 7 poenitent. scripsisse:

udiug.

et ea esse à D.D. Hafenraeff. approbata. Nunc scribere in Psalmos

5 aut

Templi Germanicos. Mihi dolere nostrum apud Hochm. &x0yypa: seds

lm m

ferendum esse patienter, dum se alia obv Oei occasio offerat. Colle-

COlise«

gium nouum, esse tanquam separatum corpus: quia nobiles illos non

audire nostras lectiones, etc.

1 por-

2. Aentzweihingensi Aubelino: M. Scr. auctores mihi ab Eisen-

maengero non mitti. Optare, plura mihi contingere de lrena, x«i mepiio

Ortaus

tv Aopynotov, etc. Det operam, ut x«vXAoyoyv Ecclesiastarum, Coronam

anni empturorum, mihi mittat.

3. Ad M. Mich. Oesterlinum: cur mihi nihil scribat, praesertim de

ülrura

Corona mea. Catalogum optarem ab eo, ut Superintendente, etc. ad-

huc ante Nundinas, etc.

15

D.D. Hafenraeffero, càm in praecedentem Disput. euntes, concurre-

remus, gratias egi pro labore fidelissimo perlegendi Psalmos 7. Me plura

nunc scribere, etc. Labores suos plurimos esse respondet: si modó ego

moram ferre queam, etc. | Reutlingensis Raach (.cuius fillius iam erit 779

4 wi

Magister.) mihi 2 alios pisces mittit: ac promittit, se intra 8 dies, autzo

]2.m

póst, missurum ex M. Scr. Reutling. codice, quae petierim. Per filium

andos:

autem petieram de Barbarossa, Philippo, lrena, etc. si qua ibi essent.

Postil-

Schedam do nuntio ad Hoeschelium, responderi mihi orans.

sb m

lohanni Christ. Assumo Weickershemio 'Tuberano, schedam dedi,

ni; ul

literis ad patrem suum D. Iohannem includendam: mihi gratum esse,25

)rtasse

si Sueuicas antiquitates acciperem.

cur- el

D. Oseae Halae. Spero, meum Sutorem Phil. Waltherum, qui anno

Pro

95. bonum nuntium de Annalibus mihi afferebat, nunc etiam non vacuum

1 SIDI

rediturum. Omnino, ut &xoAoy(a proximé exeat. Cur Typographi suas

.L.D

Typographias vendunt? Qui sunt emptores? Insta adhue apud D. Palth. so

esus

de Iliade: aut auxilio eius alium 'Typographum compara. Ipsum tamen

maximé vellem. Multa hic Exempl. emerentur: Ego XX acciperem. Pace

inter Reges facta, studia iterum florebunt. Occasiones captato de Postilla.

Quidam mihi promisit catalogum empturorum Concionatorum, etc.

merum

180

Explieui Hymnum, Gott sei gelobet, V(nd) G|(ebenedeiet).

m P

Talam

Vesperi medi& 8. excidit mihi facilé dens penult. maxillaris sinister,s6

ïä

qui diu vacillauerat.

i dissi-

8 793

9 Weihingam. 740. 802.

13 Sultzam. 645. 804.

16 773.

19 722. 780.

22 Spáterer Zusatz: Nihil.

23 Augustam. 767. 794.

94 Weikersheimum.

censum,

645. 803.

26 Francofordiam. 760. 739. 789.

ä

CL

80

——

fi. Iul. 15. die obscuro, sereno, pluente.

Qu

óvetp. 6 Góxvp XeUuavoc, 6 poxaptvre, EAeBe map' &yoo0 M. Scr. Anti-

frischlinum meum, ut in Senatu de eo deliberaturus.

Horá 6. usque ad 9** feré, locationem vel ordinem Magisterii can-

x

5didatorum fecimus. Promotio erit Aug. 9. Prandium in hospitio Coro-

Tugo:

nae. 101/; baciis pro persona. Raachus est 29"* inter 34.

Dass?

Nicol. Haberkorn, genannt Vetscher,

l

uxoris meae frater,

Tul

Diuerterunt apud me transeuntes, ä

Hans Laehlin,

posit(

10

|

Marstaller Esslingae.

1

actis

Sie waerden dess Iuncker Georg Schencken von Wilflingen, officiales

Pol

waerden.

Nicolaus,

Vogt.

(l

Laehlin,

?

ii

Hofmeister. |

3

781 G(i)rg

Wilflingen, dorff.

Àq

16 Schaenck

Stauffenberg, Stammhaus.

]eib u

von

Mosbeuren. Ibi Vetscher erit Vogt, zwischen Vlm und Biberach.

CeIIS],

Brunnen. Ibi habitat ille nobilis, septuagenarius, dmotc, vi-

duus. Hat brüders sühn.

——

Con

20

Ostendi ambobus ex 2. mea Dodecade, ante 300 annos ibi tales

Schaenckios, etc.

Horá 3. confessus sum peccata mea in choro Templi, et accepi re-

(oe

ivital

missionem peccatorum, à Diacono M. Sam. Magoeiro, ex 1. Tim. 2. eic

$ebc xal pecívrc. L. D. Concionem eiusdem ex Genes. 32. de donis Iacobi

Sunt .

Schae

?5ad Esauum, et de lucta cum S. Angelo (.flio Dei.) audiui.

Iuli 16. Die (.) sereno.

Als

Conc. 2 Graecé scripsi. Horá 9. accessi ad S. Coenam Domini: ego,

Qihi a

et Doctores ante me, Hamberg. ac Zieglerus: dante nobis Domini cor-

&

pus D. Gerlachio (.qui et concionem habuerat.) sanguinem veró, Diac.

vel 21

30 Magiro. Laus Christo.

Hilteh

Explicui Graecé Psalmos: Erhalt uns, haerr, B(ey) D(einem) W (ort)

haima

Et, Gib frid zu V(nser) Z(eit) 6 H(err).

tam, ]

Iul. 17. Die (. sereno, calido.

sed 4

5

Absolui explicando cantum, ó Herr ich rüff D(eim) N(amen) an.

alia n

$5

M

Iul. 18. Die 4. sereno et calidiss.

Noua ab aff. W. R. Ipse cum ux. in thermas ferinas cras ibit. |

Hilte

1 748. 782.

6 19.

22 697.

36 Vlmáà. 774

1V Spüterer Zusatz: Bald aus.

11

WZmi

9 XeAwvóg ist Kilian Vogler (1516—85), Professor der Jurisprudenz 4n Tübingen.

Inn, ]

Diarj

—— ÓT TUEEERTR

—

81

—

Iul. 19. Die $9. simili.

Ànfi

óvetp. Olg mpoémtov v( vxob. xal map' &ÀAXou maAatX ÉAafov.

Fll Cam.

Noua Wellingiana.

Pragá 18. Iul.

Coo

Ex Sibenb. Weissenb. 5. Iul. scriptum est; eo die Maximil. resciuisse,5

Asther.

Lugoschianos milites cecidisse 300 Turc. et 100 cepisse, cum equo

Bassae.

Iul.11. Viennae conflagrauit equile Archid. Matthiae, igne clàm sup-

posito, multis equis combustis: ac, vento vehementer spirante, scintillis

ticlales

iactis in novum forum, 30 domos conflagrasse.

10

Polonum R. metuunt Dantiscani, ne ab eo obsideantur.

Antverpiá 11. Iul.

Caletum, Capellet, etc. sunt R. Gallo ab Hispanis restituta.

Colonià 16. Iul.

Aquisgranenses sind in bann gethan à Osesare, et Papistis, mitis

berach,

leib und gut preiss geben. Executio mandata est Treuirensi, et Iulia-

censi.

Qc, Yi*

Venetiis 17. Iul.

Constantinopoli, pestis: et apparatus in Vngariam.

Y lales

Die 2]. Iul. 20. simili. Nocte tonitrua.

20

Yepi 1e-

Coenatus sum apud D. Baronem Landauum, | in domo D. Halbritteri: 783

. Q d

invitatis ab illo etiam Baronibus 5 nempe 3 Iorgeris, et 2 Bohemis.

Jacobi

Sunt omnes in nouo collegio. Bohemorum Praeceptor, est M. Zachar.

Schaefferus.

25

Iul.21. Die Q. sereno, calido, tonante.

l: 600,

Absolutum in Typographia est speculum coniugiale Birckii. Itaque

in] Q0I

mihi affinis Gruppenb. donauit Exempl 2. Ist ains 392 Bogen in 4.

, Diac.

Soribit ad me D. Ioan. Vlricus à Stahrenberg Vienná (.datae 1. Iul.

vel 21. Iun.) commendans mihi Bibliothecarium suum, D. Iohannem

W(ot)

Hiltebrandum Gussenstattensem, praefecturae Wirtembergicae Haiden- ao

E

haimensis: qui vult comoediam de Pseudofriderico Latinam,

a

se fac-

tam, hic curare excudendam. Apellauimus Gruppenbachium. Excudet:

sed 4fl. ei soluet pro 100 Exempl. Laudat Baro ill Annales meos, et

at

alia mea scripta.

M. G. Lebemyeus uxori meae 9 Ducatos T'urcicos attulit, sibi abss

ii.|

Hiltebr. allatos, quos uxori meae donaret nomine M. Memhardi.

2 780.v 193.

3 7'15. 785.

Iná, 114.

298 9 mensis.

15 quia expulerunt Papist. senatum.

21 729. 675.

D SUERSET.

24 '186.

25 809.

26 723. 750.

28 Vienná. 803.

. 98 Zu

fübingen.

loan. Viricus: Procerus, habens collum &ptoxepócs inflexum.

35 770.

Diarium Crusii Ii.

6

——

—

82

Absolui explicationem Graecam in cantum, ó Mensch bewain D(ein)

Mag-

sind

S(ünde) G(ross).

Iul. 22, Die hi. pluuio.

M. Birckio scribo, comoediam esse excusam. De Antiquit. Sueuicis

$m

5et de Postilla. Illas quaeri peto: huic Concionatores empturos opto.

ÀeC

784

In prandio habui illum Hiltebrandum. Promit|tit, se de Irena in M.

Iu

Script. inquisiturum. Se non mansurum cum generoso suo Domino: sed

komm

fore Adiutorem D. Blotii in Bibliotheca lib. 9000 Caesariana. Ideo de-

pos

dicat eius M? hane de Pseudofrid.j quam Rudolphus 1. puniuerit,

singal

10comoediam: cuius occasionem sumpsit ex Ánnalibus meis Sueuicis. Non

est admodum diues, Dominus eius Starhenbergius. Habet ux. comitissam

Nou

Orthenburg. et Bibliothecam 2000 librorum. Dedi Hiltebrando catalo-

citus $

gum meorum librorum nondum editorum. Ipse (.ut et Streinius.) sunt

Historici: et conscribunt Genealogias.

ged fet

ged 1tà

15

Quia nihil hic excudi debet, nisi prius Rectori et 4 Decanis mon-

stratum, et approbatum: ideo cum Hiltebrando, post H. quartam accessi

lacetut

erat Y

Rect. D. Hochmannum, et Decanos. Iussus sum à Rectore: ut Decano

Ziegl demus Drama ilud: qui unà cum D.D. Magiro, cras perleget.

Aulae

linguai

Tum &xoA0:9g excudetur à Gruppenbachio.

20

Totam hebdomadem auditores bis docui: et nunc reliquos caniculares

puas R

ponend

dies, usque postridie S. Laurentii, cum caeteris feriabor, scil. 21/; heb-

dom., sicut totidem hactenus docueram. Non enim quotidie, per omnes

dum,

Tum, e

5 canic. hebd. unam lectionem docere volo (.suasu Decani mei. Et mihi

liberum est.) sicut per 38 annos, rogatu D. loannis Maendlini beati,

tantüm

Tnt

?5 feceram. Absolui Graecam explicationem in Marianum hymnum, Mein

seel erhebt D(en) H(erren) M(ein). |

2 Baro

Adi

185

Iul. 23. Die (-). internubilo, sereno.

Kunm

Explicui Graecé cantionem, gelobet seistu I(esu) O(Arist) Et, lesus

Den) E

Christus V(nser) H(eiland). Conc. 2 Graecé in Ecclesia seripsi.

Com:

30

Mecum erat affinis Emericus Neurhot. Ipse, et Dux Styckelius (.Leon-

Tuti 7

berg. Praefectus.) et alii 4 mittuntur à Prin. nostro: ut bonis verbis prote-

gant illam oram Ducatus: qua 8 signa Wallonum transibunt, in Vngariam.

Ineg

Quo di

Esslingenses Concionatores dicuntur dolere praesentià Osiandri: quia

concionante ipso, frequentius concurritur.

l. Àug,

35

Iul. 94. Die (. simili. Q

Piae MT

——

9 Vlu

Explicui Graecé cantilenas, Christ fuhr gen Himmel. Et, verleih uns

tatechisl;

frid(en) G(nàdiglich). Et, Wer Gott nit mit V(ns) D(iese) Z(eit). Item,

dium ,

——

4 Vndertyrkam. 720. 793.

20 808.

92 Zw docueram: bis in die.

32 809.

2 In

38 72T.

For, j

85 Zu Q 3$0192:00 2. 11:

€————'ÓRTETTETIRRUE TEURU

—

—

83

D J

Mag ich unglück N(icht) W(iderstahn). Et, Mitten wier imm Laeben

sind. Et, Herr lesu Chr(?s£) war M(ensch) V(nd) Gott.

Iul 25. Die (4. sereno, calido.

lii

Scripsi 2 conc. Graecé.

pto

n

Accepi noua, Vlmáà: quae eadem sunt cum proximis Wellingianis.

5

0: ged

Explicui cantus, Nun lasst uns den Leib begraben: Et, Christus wirt

kommen Z(u) G(ericht) Et, Danck S(agen) W(ir) A(lle).

160 de

Postea veró aliter eos ordinaui in libro eorum: quam quibus diebus

luerit

singulos Graecé exposueram.

8, Non

Iul.26. Die $. sereno. Noctu tonitrua.

10

lissam

catalo-

Noua Welling. ex Vienna 21. Iul. Maximil. ArchiDux colligit exer-

) sunt

citus suos: inter quos, Tartaros | mille. Multa alia sunt in illis nouis, 786

sed feró tantüm praeparationes. Hispani Caletum Gallo reddiderunt:

j Iln-

sed ita spoliatum, ut etiam seras ianuarum defregerint. Regina Angliae

dCCessl

tacetur, quoad foedus. Angli 8 naues Holandicas ceperunt, etc. Mecum 15

Jetano

erat M. Kunius, interrogans, quomodo docere debeat nobilem Belinum,

1leget,

Aulae apud Princ. loan. Frid. Magistrum, qui velit discere Graecam

linguam. Dixi l. ante omnia sciat declinare et coniugare. 2. praeci-

oulares

puas Regulas, et formationes, discat. 3. Statim ad usum accedat: ex-

/2 heb'

ponendo Nouum Testamentum Graecé, et alternis diebus libellum iucun-

20

Qmnes

dum, ut, Plut. xepl &yvwyfjg raíóov. 4. Discat praecipuas Regulas Tono-

t hi

rum, et in mea minore Syntaxi constructiones praecipuas. 5. Initió unam

heati,

tantüm, aut alteram, periodum Graecé componat.

, Mein

Egit Belinus cum Kunio per M. Zachar. Schaeferum, Bohemorum

2 Baronum Praeceptorem.

25

Addidi adhue prioribus, duorum cantuum explicationem Graecam :

Kumm hailiger Gaist, D(w) T(róster) W(ert) et, Nun lob mein S(veel)

, lesus

D(en) H(erren).

Comes Haechingensis combussit 5 sagas.

(Leon-

Iulii 27. Die 2L. sereno, interpluente, totum diem intertonante modicó.so

j prote-

Incepi 8 cantiones Graecas catechisticas Latinà convertere, obv $s.

gariam.

i quà

Quo die 1559. Memmingá Tybingam versus m«votxi vectus fui: et eó

l. Aug. veni, cum pia matre Madal. et chara ux. Sibylla Ronerina,

piae memoriae. |

5 Vlmáà. 775. 782. 791.

6 Absolui 25. Iul. omnes psalmos. 42 vel. 50 (.cum

ejh uns

eatechisticis 8 scil) propositos, Graecé.

8 749. 786.

11 782. 792.

17 Stu-

. [tem,

dium L. Graecae.

24 816. 783.

26 785.

31 792.

FTT

2* Im ,Gross Kirchengesangbuch* von 1596 erscheint der Liedanfang nicht n dieser

Form. Vgl. Lied 90 dieses Gesangbuches: Komm du Twóster heiliger Geist . ..

6*

— —Áá gt ta d i

—

84

——

181

G.

Quotannis Austriaci zinsen 60000 fl. de Hohenbergensi regiuncula:

et iam circiter 3 annos, nullus census solutus est. Nam PFerdinandus

Ret

Austriae Archidux, qui Philippinam habuit, 2 ex ea vó9otc (. Burgouiensi,

quo &

5et Cardinali Constantiensi.) cüm eis non liceret regioni praeesse, pecu-

ab ani

niis in regionem mutuó sumptis, succurrit, eos ditauit, ita compensans.

(lomit

Ergo spes, Wirtembergensi regionem venditum iri. Nam es ertrágt den

ia d

Zins nicht: et damno est Austriacis. Dux olim Vlricus, hatte vil drauff

Orai ]

geliehen: sed propter partes belli Protestant. amisit.

AE

10

Theodora, fine facto lauandi, ad nos rediit.

foemi

Iul 28. Die Q. pluuio, sereno, nubilo.

Sini.

j

Perrexi, vertendo, Wier gl(awben) A(Il) A(n) E(inen) G(oti) Quie-

tus dies. &xoupebomv.

elabor:

graphi

Iul 29. Die fi. obscuro, post meridiem serenescente.

fratte,

15

Pecuni& me priuans, non erat laetus dies: satisfaciendo pro lauatio-

Toanni

nibus filiae (.dando reliquum plus 8 fl. et emendo ligna. Constat tota

lassis

lauatio filiae 15 fl* per 4 hebdomad. scil. de habitatione 28 bac. de

j

solio aquae calidae quotidie 2 f. et pro cibo quotidie 10 . Zwai mal

e o

dess tags zu aessen. Lignorum sunt 3 altae strues, et plus. |

pro E

188

Iul. 30. Die Q. nubilo, sereno.

M.

1036 (

21

Conc. 92 Graecé in Ecclesia scripsi. Sceribit meus nepos loan. Iac.

ea, T6Il

iam plus anno, conciones Germanicé, et interdum immiscet Latina.

Post horam 125m ciuibus nostris, in foro ab Archigrammateo, prae-

ab e0

dem n

sente Praefecto, recitatum est longum Principis scriptum, de metalli-

25 fodinis, imm Christoffsthal, argenti, etc. Waer dahin woll. Leges, com-

i UI

moda, mulctae, etc. Waer drein bawen will, licet, etc.

coniug

Audio ex Diac. M. Sam. Mageiro:

impens

nuper Sindel-

uno

esse dis-

longum:

et sic in 4 partes.

egsent

altero

sectum in

latum:

fingae virum fulmine

|

|

|

|

xópte &Aém(aov).

grapho

80

praefal

Coenam nobis dedit in mensa D.D. Ziegleri Diaconi, M. Thomas

Lansius, Austrius 4 milliar. infra Lincium Bergensis: discessurus, et

lem Q0

domi :

post 3 menses rediturus.

pendi

Vina optima (.mensura 6 p.) à M. Burcardo, et à M. Cellio. Post

GE

horam X. discessimus xc«AoxágBw. L. D.

13

935

Iul. 31. Die (. sereno.

Diri a

Tamen ?

Conversionem Latinam absolui orationis, Vatter unser. |

1. 807

10 767.

17 767. precium lauandi.

23 '148.

94 MéxaAAA.

82 144

d emm

Tischordnung: l. D. Hafenr. D. Harprecht. D. Magirus. II. 1. 2. 3. Hóhenf. et Holtzl

——

1 Ds

III. N. D.Ziegler. Lansius. Gaenslinus. IV. Myll. Crus.

Pyil, ;

ä

ä

—

85

——

Mense Augusto.

489

lncula .

Dàndus

Aug. 1. Die sereniss. et calidissimo. d.

Jüeni

Reuersus est heri noctu Phil. Walther nuntius. Hodie veró (.Aug. 1.

» peeu.

quo etiam die 1559. Tybingam m«votxl veneram.) accepi binas literas

VISdTs.

ab ambobus fratribus Halis. 1. G'eorgio, qui Concionator sub Erpacensis

& d

Comite est ad Moenum. Bene rediit domum. Senectuti meae quonovo-

draof

t&$ bene precatur: Plantati in domo Domini, etc. &Y&6ovov, xópte, etc.

Orat pro me, et uxore, et filia. Mittit nobis hydriolam Corinthiaci rubri

vinij curatam nobis à fratre Osea. D.D. Zaeglerum salutat, et meas

foeminas. Vult meam uxorem illo potu recreari. Datum Iul. 6. vel ortu1o

Sirii.

Q'uie-

2. ab Osea. Responsum mihi à Palthenio impetrauit. Conantur,

elaborant: an de meis libris aliquid fieri possit. De Apologia Typo-

graphus promittit quotidie: certó eam visum iri ad mercatum. Petente

auatio-

fratre, mittit mihi tóv «ogtwÜtaxóv aiO0ore oivov. Mittit et Principi nostro 15

A tota,

Ioanni Frid. aliquot minuta vitriola, capsae inclusa, eiusdem vini: for-

iassis omnia, unius mensurae. Datum 26. Iul.

bac. de

i mal

3. Palthenius mihi humanissimé scribit. Conatur Rihelio Argentinensi

de Homero persuadere. Postillam vult excudere, si soluat Princeps noster

pro Exempl. 300 etc. |

20

- M. Memhardo per literas ago gratias: de 2 Ducatis Tureicis, uxori 790

i. [ac,

meae dono missis. Ea expectat etiam promissum crocum. Petens, mihi

in3,

ea remitti, quae de Postilla mea ad ipsum miseram, nullum responsum

prae-

ab eo accepi: quod conqueror. Ergo scribo. Forté tibi Deus hanc lau-

metalli-

dem reseruauit, ut non invenires Maecenatem ad Postillam. Suppedita ss

$ (0m-

tu sumptus, ad sbcepig xel péy« &pyov: quia Deus tibi dedit opimum

coniugium (.de quo gratulor ex animo.) et poteris paulatim recipere

impensas, ex distractione vendibilis operis futuri. Exemplaria redimenda

artes,

essent 300 et initió statim aliquot centuriae paucae dandae: et Typo-

0y)

grapho fides certa facienda, etc. Rescribe mihi breui. Ornarem te inaso

Thomas

praefationibus, laude eminentissima, etc. Has literas dedi, post sequen-

mus, ei

tem coenam, M. Thomae Lansio, postridie mané abituro. Coenatus sum

domi D.D. Matthiae Hafenraefferi: quae infrà est iuxta portam Sti-

0. Dost

pendii illustris. Dedit nobis coenam Theologicam, veteris Germaniae,

1 Mané ancilla Cathar. Thalhaimerina, recens conducta, abire sine causa volebat.

Dixi patri eius, Neccarico 9upopó. vel zoAopQ, Martino. Spáterer Zusatz: Postridie

tamen abiit, Es war ier zu still bei mir.

5 755.

8 824.

19 Francofurto.

179. 807. 825.

18 777. 798. 824.

91 Lineium. 707, 783.

UPE

26 Ich schlag

3

an einn Busch, nihil sperans.

32 193.

4 Holtz

* Psalm. 91, 14 Plantati in domo Domini, in airi domus Dei nostn' florebunt.

Psalm. 50 (51), 20: àyd9vvov Kgie iv vjj südoxíg Gov viv. Xuv.

MÓ $À À—À—À —— À—————ÀÀ€—ÓÀÀ Ó

—

86

—

791 binorum ferculorum: non octonorum, ut est huius temporis, luxuria. |

Vxor D. Hafenr. fuit filia D. Brentii, Stutg. 1559. Praepositi. Iuuen-

Ài

gcrip:

cula marita, ei assidens, est Abbatis Hirsaug. beati Brentii filia.

dest?t

Dimidium vini Corinthiaci, ab uxore mea, nepos Ioan. Iacobus post

5horam 7** attulit nobis, etc.

garips

Laus Deo pro hoc die: quo etiam absolui conversionem Decal. Diss

M:

Dis

sind die H(eilgen) Z(ehen) G(ebott).

Die Hebraeischen Kauffleut, sind alle von Neidlingen, mit weib und

apud

fore.

kind, aentloffen: exceptá una ludaea, quae ibi detinetur. At 1. Aug.

M

10 debuisset ipsorum mercatus ibi primus celebrari.

Ó homines nequam, quibus haud est nequius ullum. L. D.

pexe

gurus.

Vlmá, Noua: sed eadem cum Welling. 785. |

Ves

792 (). Aug. 2. Die $. sereno et calido. Vesperi, tonit. et grando. plitz.

Àait

Noua Wellingiana.

g E

15

Vienná. 97. Iul.

gficho

Turcarum ad Canischam excursus, et 4 pagorum direptio, et hominum

verter

ac pecorum abductio: Dominus Nadastus, ist kraisoberster. Nihil adhuc

agitur, sed infra Comorram copiae congregantur.

ii

Absolui Lat. Vers. Psalmorum de S. coena, et de potestate clauium.

quam

eoIta hic liber, qui habet 8 Psalmos Catecheticos, absolutus est. L. D.

inceni

Postea vesperij media VIII* tonabat, et grandinabat. Lapilli, in-

bello

star iuglandium. xóp:e, 8Aémcov. Seges, pulcherrima fuit, et nunc messis.

tur. (

Botri egregii, &2pol, ut heri vidi. Nocte, horá XI. usque ad 1*" omnes

mll .

surgentes apud me, semper Deum orauimus, et nepos l. Iac. legit claré,

€x nf

25 ex precibus Habermanni, et Psal. 1083. etc. et 8. Rom. et 1. Cor. 15. etc.

Scali

Nam horribilia haec crepabant, ac continenter perstrepebant: fulgura,

tioner

tonitrua, fulmina, imbres, tempestates inter se collidentes. Post l?"

certüo

horam cubitum rediimus. Sed totam noctem fulgurabat: et per inter-

adiut

ualla retonabat: feré singularibus tonitribus, non statim pluribus. All-

n0ste)

so maechtiger Gott, ein schraeckliche nacht. óiópevot 0ovéeotot, à Deo conser-

qu 4

uati sumus. L. D. Nihil nocitum, nisi parum, pulchris vineis. L. D. |

eui i

à00p

1 796. Tüschordnung: l. Lansius. II. Ort. Praeceptor filiorum. D. Haf. D. Hafenr

III. Vxor eius, corpulenta. Vicini praedicti uxor. IV. Occas. Crusius, Zieglerus. Vi-

T0Sun

cinus eius, scil. Ziegleri, Sebast. Willing, Onoltzpachensis.

2 Spálterer Zusatz

Turis

£w uxor: Àgatha.

2 Spáterer Zusatz: obiit ea 19. Maii 99.

2 661.

8 107.

QriO

9 Zu detinetur: postea, etiam dimissa, iussu principis.

12 Vlmáà. 798.

16 Teut-

postet

sche Chronie M. Henriei Buntingi, Braunschw. und Lünaeburgisch, apud nobilem

ä

——

iuuenem Hermannum Oxenbach, hic. Vtebar his diebus.

19 86.

20 Chartis

39.

20 '793.

21 47.

91 gpovxtai x« owwmot.

1

j

9TT

18 Zu Q 8. 9. 60 Z MT

p Àu

——

87

——

93

Lrjo. I

Aug. 3. Die 2l. nubilo, lucido. Noctem pluit.

Iu

Audio, D. ZEntzlinum Argentinam profectum esse: quod Caesar pro-

scripserit eos: et cogat, ut Carthusam reaedificent, quam proximo bello

I post

destruxerint. Ipsos emisisse nuntios in plures urbes. Concionem Graecé

5

Scripsi.

l. Diss

M. Thomas Lansius, mané 5. cum nuntio discessit. In Senatu eramus.

Disputationem Concionatores exercent Luschnouiae, in vicino pago,

1b u

apud Specialem huius loci: sicut M. Isrüel Wiel. nuper dicebat mihi,

l. Atg,

fore. Se tunc mei fore memorem. Nihil spero.

M. Saltzhuber, ex Austria (.ubi apud Baronem Loserum scholam 10

rexerat.) remigrans cum uxore huc, me invisit: hanc hyemem hic man-

Ssurus.

Vesperi literas à M. Thoma Birckio accepi, mittente Gruppenbachio.

plitz

Agit gratias pro triplici meo Epigrammate: Sueuica nulla habet. Epi-

gramma mittit in Homerica mea commentaria, Germanicorum 63 Di-:5

stichorum: in quibus mentionem meae Postillae facit. Thut nichts. Con-

D

vertere Latiné coepi 44 conciones meas Graecas in Psalmos.

| adhuc

Aug.4. Die Q. simili.

Literae à M. Iacobo genero. Vxor eius (.L. D.) bene valet. Pecuniam;

lauium,

quam misi, accepit. Multae etiam circa illa loca tempestates, fulmina,eo

- L. D.

]l n-

incendia, fuerunt. Placent ei progressus filii Ioan. Iacobi apud me. De

bello T'urc. nihil. Papistae, si id confectum sit, dira Lutheranis minan-

Iness]s,

tur. Canant suo impio capiti, ista. | Literae ab Hoeschelio. Responderat 794

! omnes

mihi per Augustanum nuper ad singula: sed is non vénit: Nunoc subitó

l clarà,

ex memoria respondet, non habens meas literas ad manum. Non habetes

15 ete.

Scaligerum: sed ex viro graui cognorat, honorificam ab illo fieri men-

folgura,

o, ]*

tionem mei. Ex suis Scalichianis literis, haec ponit. , De Martino Crusio

certiorem me facias, an viuit? Ego ex illus Philellenismo plurimüm

' jnter-

adiutus sum. Cuius librum antea non videram: priusquam Vulcanius

s. All-

noster copiam eius nobis fecit.^ Deinde Hoeschelius. Nihil à Graecis,so

COnser-

qui Augustáà transierint, ex Italia ad se mitti, praeterquam à Margunio:

I-D-l

cui inscribere cogitat Mystagogiam Maximi Monachi. Laonicum meum

——

. Eafenr

accepit: quem vel ipsum, vel ei adiunctum librum, licet perquam lacu-

nosum, edere animus est (.invitante ad hoc D. qui vocatur, Freherus

us, TT

y Zustiz

Iuris Consultus.) si patronus quispiam expensas fecerit. Chartas 0035

8 0T.

qectou, 8 Ternionum ; mittit: ab X usque ad Ee. Sed « O et P oblitus,

10 Teut-

E

posterius mittet, si à me moneatur.

nobilem

| Cbartis

1 782. 799. óveip. &xX&nvjokv wov x&poc xot vwvec BigAou &x xob poocetov.

6 790.

8 .

17 818. 792.

19 Werdà. 777. 809.

OTRU CH AAE a tctido m ER

129 VnderTyrcà. 783.

24 Augustà. 779. 767. 148.

88 Zw adiwunctum : Annae Caesarissae.

——

88

—

) D

Mecum erat aelius meus D. Hamberger: orans, ut sibi postridie (.cras.)

adesse velim, in sponsalibus filii. Converti Lat. cum praeced. 2 psalmis,

Jjus,

t:o, Von himmel hoch.

o

Aug. 5. Die fi. nubilo, pluuio interdum.

virol

x

helti

9

Horáà 8. usque ad mediam 10*" interfuimus sponsalibus: quae con-

Hani

795iracta sunt inter | loan. Georg. Hambergerum, et Ohristinam, vicini

mei Ludovici (.Cellarii) Riepii F.

Nos ambientes, in domo Cellarii: D.D. Georg. Hamberger, et gener

(o

eius D.D. Dauid Wilhelmus, et ego.

li

10

Ex altera parte:

cedil

D.D. Henricus Bocerus, D.D. Daniel Moeglingus, et Cellarius. Postea

Tj

advónit et pater eius, senior Rudolfus: qui, et ego, anno 1559, unà in

Q0S,.-

Franciscano Coenobio habitauimus.

vider

D. Wilhelmus verba fecit 1. petit Ioan. G. virg. Christinam in coniu-

Me 6

15gium: si fieri possit cum consensu utriusque partis, etc. Excessu facto,

g ]

et reditu: respondit D. Bocerus, Cellario placere, etc. Post aliquot

Ifi

partium exitus et reditus, tandem convénit. 1. ut coniugium fiat. 9. Ioan.

Toan!

G. fiat Doctor med. primo quoque tempore. 3. alantur ambo véeyaqot,

aliqu

in mensa Hamberg. per !/; annum, aut plusculum, 4. Hamb. doti dat

n

Y)

20filio C C fl. Cellarius, de bonis filiae (.ipse habet iam secundam uxorem,

huei

Spirensem.) C C C C fl. etc. Cras coena erit apud Cellarium (.communi-

thor:

bus impensis socerorum.) 2 mensarum, et ante coenam desponsatio.

pogo

Mit den faellen, wirt kain Notela auffgericht: sonder man sol| dem

Landraechten nachgaehn. Dise abredung soll à D. Wilh. verzaichnet

25 Wwaerden. Cellarius in suo priore coniugio, Zu Cell, etiam ius Wirtemb.

et non Marchionum, secutus erat, etc. |

inter

Lj

"

96

oL &v 1Q véo xoAAmyip Bdpmvec, xAv«üfjoovvot mpbg 1b paytotéptov, ei

GegX

&YYeypopatat mapà v péxtept.

qu 1

Aug. 0. Die (2). nubilo, interdum pluente.

ad x

30

. t

Conc. 1. seripsi Graecé, concionante D.D. Hafenr. ex Genes. 4.

Converti, Der tag der ist S(o) F(rewdenreich).

a

]

Vesperi H. 7. eclipsis (.

(s n

Horáà media 6. in domo Lud. Cellarii, tum desponsatio, tum coena,

ad v

actae sunt.

Wt

35

c. Eramus in Museo Cellarii, viri et foeminae. Tum D.D. Matthias

RT

conti

Hafenraefferus orationem habuit. 1. omnia, in nomine Dei incipienda.

——

E

Ergo etiam matrimonium: quia, valde necessarium. 2. contractum est

61

matrim. inter D. Ioan. Georgium Hamberg. et inter virg. Christinam

rüs, h

IV' M

Riepinam, D. Cellarii Lud. Riepii F. cum consensu parentum, etc.

8 796. vouxá.

13 iox&pevot.

94 795.

Süepe

9 Tul

4 plunio Hs.

24 [

ä

—

89

—

(T3g)

*

3. Date ergo inter vos dextras. 4. Fausta precatio,

a

singulis astanti-

ülmis

bus, etc.

£. Ascendimus in superius hypocaustum, ad coenam. Mensa 1. erat

virorum. 2. foeminarum. Inter foeminas, Bocerina, Hambergerina, Wil-

$ Cn

helmina, Moeglinga, Essingina, iunioris Rudolfi, Cellaria, sponsa, Cathar.5

Yi

Hamberg. et filia mea 'Theod. |

197

gener

Aug. 7. Die ((. nubilo, lucido, humido.

Converti cantum, Haerr Christ D(er) E(inig) G(ottes) S(ohn).

Literas à D. Matth. Reisnero accipio, 21. Iul. datas. Meas cum Epi-

Posten

cediis accepit. Primarius nunc Basileae Typographus, est D. Waltkirch 10

Ihà m

Typographus: habens characteres, elegantes, Graecos, Lat. et Germani-

cos. Cum eo locutus est ipse de comment. Homeri meis. Cupit ille primó

COn1U.

videre opus, et legere. Si non maximum volumen sit, impressurus est.

facto

Me ergo posse D. Reisnero transmittere. Honiger mortuus est. Orat sem-

per Reisnerus pro me, etoc.

15

Ji

Quo

EY

Ioan

Literae

d

M. Dauide Langio. Remittitur filius fratris eius, M. Ioannis,

T0

loannes Langius: et mihi commendatur. Prior Buchshaimensis promittit

aliqua collecturum de illo Monasterio: sed nihil erit. Ioannes praedictus

& dat

iunior, bene respondit, examinatus à Visitatoribus, etec. Nuntius eum

OT

Imuni-

huc reduxit: et ait, eum fore convictorem D.D. Zebelii, schier beimm Hack- ?o

thor daussen. Er waerde sich bessern. Der Laminet predigt all wochen in

183110,

pago: et quotidie 5 horas in Schola docet. Sic etiam Haeselinus, ut puto.

| dem

Yhnel

Aug.8. Die ($. sereno.

temp.

1. D.D. Anomoeo, copiosé scribo. 1. Tydaeum esse Magistrum 4? loco

inter 34 competitores, doctum, et mihi charum. 2. gratulor ei de suc-s5

, &

eessione in Scholam. 3. literas | antehac ipsius plures non accepi: alio- 798

qui respondissem. 4. spero, posthac nobiles ex ista Schola Discipulos,

ad nos missum iri: quod antehac non factum sit, sed A rgentinam missi

1

5. Semper gratae erunt mihi eius literae. Datum 9. Aug. 98.

2. In alia charta, describo ei opus meae Postillae, et de Typographo so

(.à modó Maecenates essent, expensas daturi) et locum posteriorem,

(0618,

ad verbum, ex Testimonio Facult. Theol. Witemb. pono. Me 39 annos,

Wirtembergiae inseruiisse: sed Maecenatem non invenire. At si istinc

ytthnas

contingerent: eis dedicarem honorificentissimé: et Geenealogias ipsorum,

35

jenda,

só acciperem, insererem, etc.

D est

6 791. 801. Virorum consessus: I. Occas. Sponsus. Cellarius. II. D. Moegl. D Boce-

linam

rus, Rud. Riep. senior. III. Ort. D. Hamberger. D. Hafenraeff. Rector magn. Hochm

IV. M. Crusius. D. Dauid Wilh. M. Rud. Riep iunior. Noua affinitas.

'Terna fercula,

, elt.

—

saepe Aromata quaedam. Bibimus vinum 6f. Post X. horam noctis abiuimus.

9 Tullico, Dillingà.

16 Memmingáà. 745. 813.

16 Zu Langio: affine.

—

24 Lincium. 763.

——

90

—

3. In scheda abolenda vypdéqwo: me testimonium Witenbergense, ante

(

gunt

annos forté !/, et catalogum omnium concionum, et specimen, concio-

gtati

num 2 de lohanne Bapt. misisse ad. Memh. et Haunoldum, sed frustrà.

Aliquoties ergo repetiisse illa, sed mihi non remitti. Ergo me superiori

en

cuit

5 tempore scripsisse ad eum, ut ipse fiat Maecenas, càm opes à Deo habeat.

De quo dubitare aliquis possit. Ergo D. Anomoeo commendo, ut tentet

Für

M:

apud proceres, si nihil facturus sit Memhardus.

D.D

Conarer eius Scholam ad coelum efferre, etc. Mitto eidem szixóv«

meam 2 Exempl. etc.

chio

10

4. Omnia 4 horis scripta.

na)

199

Noua Roneriea sunt eadem cum proximis Wel|lingianis. Wallonum

Q

veró 8 signa Vlmam venerunt. Conflagrarunt 17 domus in Vlmensium

al

M

pago, satis magno, Pful: et suspensi sunt 2 Wallones, qui ignem subie-

cerant. Constantinopolin allatá fama de pacificatione Occidentis, T'urcis

gepi

D

15 terror incidit.

Supplicaui per epistolam D.D. Nicolao Varnbyl. pro Ioanne Petro

notu

Raifschneidero, Ioannis, Phorcensis Diaconi, filio, contubernio famulo:

cun

Cont

ut recipiatur in Stip. Mart.

Ecd

Aug. 9. Die $. pluuio toto. Inundatio.

20

d

a

Horá 8. nos collegae, in domo Facult. nostrae congregati, cum De-

Reu

cano nostro inde descendimus (.praecedentibus Pedellis 2 cum sceptris,

et 34 Candidatis sequentibus, qui totidem habuerunt facigeros.) in Au-

lamque nouam intrauimus. Non multó post Decanus Doctor Zieglerus,

Ii

orationem habere coepit: sed ingrediente Principe lIoanne Frid. et 5

(20

es Baronibus eius, ac Comite Waldeccio (.Landauus Baro, morbulo uuulae

impeditus.) et Comite Albino Schlickio: Decanus intersiluit, dum sedis-

fa.

Dia

sent. Postea prosecutus orationem, absoluit horá 9. Ea erat de Philo-

6 he

sophia: quod necessaria sit ad Medicinam, Iurispr. et '"Theologiam.

gedis

Auditàá hora X. cum tantüm duo primi, et Respondentes eorum, dixis-

Qu

so sent: iussit gratias agi. Quo facto: Princeps, et illustres, exiuerunt: nos |

800cuncti in Templum iuimus: et, precibus habitis, in cauponam Ouis,

bini, longissimo ordine, iuimus. Ibi prandimus usque post horam 2*",

M

Tum, plerisque abeuntibus, rationes nos (.collegium.) putauimus cum

tetur

caupone, 8!/, bac. pro singulis personis. Tunc primüm (.propter cari-

P

as tatem vini, et rerum aliarum.) imposuimus candidatis (.nouis Magistris.)

dom

ut singuli etiam pro se ipsis symbolum soluerent. Hoc, murmure magno

8

indigné ferebant tres (.M. Iacobus Andreae, M. Ioan. Reinöl, et M. Mat-

Deen

thaeus Lanius.) quod antea factum non esset: sed compesciti à nobis,

lach

25 W

5 Commisi totum fasciculum Tydaeo 9. Aug.

10 Vlmá. 791. 801.

11 809.

Dent

13 Conbussissent totum pagum: nisi Vlmenses subvenissent.

18 793. 810. óvetp.

l5

óu t1ó poucstóv poo, xal 7| xovóc, &veo v pévo. BAonY|O .

Ztchi

Ó

——

—

91

. lo

ODng.

Cauponi soluerunt. Nam fiscus noster aliter damnum pateretur. Solue-

runt singuli 38 (.nam 34'* in prandio non fuerat, scil. Tydaeus: sed

Ustrà.

statim post actum discesserat. Cauponi pro suis hospitibus singulorum:

'enior

deinde, pro communibus suis hospitibus: als 6 Stattknaechten, qui à

begt,

ciuitate vinum donauerant: et pro Archigrammateo, verba. faciente, etc.5

tentet

Für die gestolnen gleser, 1 hospitem bezalt.

Eï"/.ö*)a

Sedebam ego (.procuratione Decani mei) in prima mensa: ubi et

D.D. Ioan. Pappius: qui intra 14 dies Onoltzpachum migrabit, Mar-

chionis Medicus factus. Ait mihi, se pev& vv BouAcutüv locutum esse

lonum

xepl víj; pou Toot(ÀAme. | Se per oceasionem v «bto0 oO doyxovvoc 801

locuturum. Aderat etiam socer eius, D. Ioan. Esthouerus, Concionator :

Distum

Calvensis.

Subje-

'ureis

M. Gorg Waloh, Notarii nostri frater, Rotenburgi Nicri, hodie ibi

sepultus est.

Dominus Samuel Mack Launsensis (.sub Vlmensibus.) mihi 1544.15;

Petro

notus Vlmae, me salutat: sicut mihi dixit hodie M. Gallus Mann, Con-

mulo:

cionator zu Bitzfeld (.im praefectura Wéeinspergensi) cuius filius Ioan.

Conr. Mann, hodie Magister factus est. Maccus, totus canus, Pastorem

Ecclesiae agit in pago Walpach, eiusdem praefecturae, iuxta Monast.

1 De.

claram stellam, Liechtenstern. M. Raach Reutling. nihil mihi ex codiceao

eptis,

Reutling. M. Socr. affert.

n Àu-

Noua Wellingiana.

Dlerus,

Nostri Totisam expugnarunt.

Literas mihi ante Actum Magisterii reddidit | Andreas Brentius 802

TE

qdulae

(.mox Magister factus.) à M. Dauide Aubelino, Weihingae 6. Aug. datas.25

gedis-

xepl AopytxGv. Gratias pro lrenae oratione agit, etc. De ea inquirit.

Dicit, patrem meum bene notum suis parentibus fuisse. Patrem suum

Philo-

6 hebdom. olim Cantorem Vlmae fuisse:

et me in lectionibus eius

0giam,

dixis-

sedisse. Is pater fuit Albertus Aubelin: et ultimo Septemb. 97. obiit,

cüm esset 84 annorum. Mater adhuc viuit.

30

: 008

Aug. 10. die obscuro, frigido, postea claro.

(Juis,

j Qam.

M. Dauidi Aubelino rescripsi: Gratias ago pro benevolentia. Soisci-

$ Cum

tetur de Irena, Gamundiae, et alibi, etc. Mitto ei iconem meam.

! (ari-

Pransus sum apud D.D. Andream Planerum: qui nuper migrauit in

jstris)

domum: quam de socero suo, D. M. Georgio Lieblero sene, praeceptore s5

]agno

8 804.

10 808.

19 Prima mensa. 796.809. T'íschordnung: l. Septent.

. Mat-

Decanus meus. D. Pappius. II. Ort. Rector Hochmannus. Esthouer. IlI. Merid. D. Ger-

AL

lach. D. Hafenraeffer. IV. Occas. D. Laubmaier. Crusius.

22 '798. 808.

98 Totis.

10biS,

Dd

25 Weihingà. 778.

82 Weihingam. 818. 822.

35 Optimae forellae pisces,

11 809,

Dentzlingae.

). óvetp.

15 Launsensis, d. h. aus .Lonsee àm heutigen Oberamt Ulm.

91 Die Tagesbe-

zeichnung 9. fehlt.

i

—

92

——

nostro, emit, in Neccarica platea. D.D. veró Magirus, in domum, ubi

803ipse prius habitauerat, inter Hochmannum et Hamberg. migrauit. |

prà

D.D. Pappio dedi 2 conciones Graecolat. meas de S. Ioanne Baptista,

specimen Postilae: xai noAAX GeAcEdiuy «üQ: Og x«l mávrx immyyet-

pack

]am

5Àavo. Vesperi.

gj

Si M. Erh. Cellius velit cvxoüv psalmos poenitent. ego honorarium

dedicationis cum eo partirer.

es !

Literae humanissimae à D. Assumo. Dabit operam.

Aug.11. Die Q. pluuio.

10

Iterum in Acad. docemus.

pOG[

Respondeo generoso et illustri Baroni D. Iohanni Vlrico de Starhen-

berg. Literas G. T. clementer et benevolé scriptas, cum voluptate per-

máti

legi. lohanni Hiltebrando adiutor fui. Itaque Pseudofridericus, excusus

8

est: et Grupp. affinis meus, Exemplaria mittit. Gratias ago, quod mea

cond

15 Scripta Generositati T. placent. Hortatur ea me ad pergendum in Sparta

Tuve

mea? Feci, et facio. Sed non habeo TTypographos ad duo Opera magna.

Tur

1. Postillae. 2. Catecheseos maioris, cum concionibus in Psalmos. Habe-

colai

rem veró: si forté: 3!/, fl. pro Exemplari Postillae, et fortà 2 fl. pro

doce

Exemplari Catech. persoluerem: ac trecena Exempl. utriusque operis

edit

20 acciperem. Sed pauperior sum, nec Maecenates habeo. Ita videor adhuc

dedh

operam et oleum perdidisse. Comment. etiam in omnia Homeri scripsi,

Soll

Typographum quaerentia. V.

ergo

Mitto iconem meam. |

lll

us

804

Aug. 12. Die h. feré pluuio, satis etiam frigido.

d

em

&

Il

25

Absolui Lat. conversionem Pass. Ó maensch B(ewein) D(ein) S(ünde)

st

Tui

G(ross). Accepi responsum à M. Oesterlino. Accepit meas literas hac-

tenus omnes: mittit unas membraneas veteres literas. Ait, à multis

pie

at

il

meam OCoronam anni desiderari. Promittit eorum catologum, triduo

denc

post S. Barthol. diem. Petit, ut per literas Germanicas moneam se:

ficer

30 ne tam sit remissus in colligendis Antiquitat. ex Parthenone Wittichen.

hae

Aug. 13. Die (2 pluuio, mané frigido, interdum ridente.

tum

Conc. 2 Graecé annotaui. In Senatu fui. Converti x15, Christ lag

18 :

l(n) T(odes) B(anden).

g

YIgO

i

y

un

2 801. 811. Tóschordnung: l. Sept. M. Myller. Vxor sequentis. M. Georg Liebler,

absc

Pastor Wachendorffae, senioris F. II. Ort. M. Georg. Planer. M. Ioan. Planerus, heri

(ic

li

Magister factus. IIIL. Merid. D. Andr. Planer, pater Georgii et loannis. M. Georg.

Bauarus, Dentzlingae Concionator, aelius Doct. Planeri. IV. Occasus. Crusius. D

9 800.

8 Weickershaimo. 779. 837.

10 784.

11 Viennam.

Ziegler.

D

189.

26 Sultzà. 778. 819.

dj

—

93

—

j übi

Aug. 14. Die (. nubilo, interdum clariore.

Literas scribo prolixas D.D. loanni Pappio, Medico: illustrissimi

J

Brandenburgensis March. Georgii Frid. Medico: (.breui hinc Onoltz-

T'Tel-

pachum x«votxi abituro.) gratulans de conditione: et orans, ut Postil-

lam Catechesinque meam, Celsitati illius commendet, etc. Itaque multiss

AT

Seriptis ipsum instruo, qui sunt.

1. Scheda, ubi, describo Coronam anni, vel Postillam. Et adiunctum

est exemplar 'Testimonii Facult. Theol. Witenberg.

2. Quatuor Tomorum catalogi concio|num, in 4 libellis.

805

9. xavQxfjoeec maioris descriptio: cui accedunt conciones Psalmorum,:o

poenitentialium 7 et Germanicorum 52.

Lrhen.

4. Duae Icones meae faciei, ut Cellius seorsim nuper, cum Epigram-

: per

mate meae vitae, excudit.

QUs

Sententiae, quibus utor in epistola ad D. Pappium. Sit felix ista

| mes

conditio. Nam etiam mihi prodesse poteris. Scripsi multa, ad utilitatem 15

parta

iuventutis, et ad honorem Dei, quae excusa sunt: ut Germanograeciam,

àgna,

Turcograeciam, Acta et Scripta Constantinopolitana, Compendium Grae-

Tabe-

colat. Heerbrandi, Politeuma coeleste, quod in Paedagogio Academ.

l. pro

docetur alternis cum Demosthene, etc. Deinde scripsi 2 opera, non

operis

edita: quia Elector Saxon. p. mem. D. Augustus, cui compendium Theol. o

adhue

dedicaram, hortatus me clementer per D.D. Polycarpum est: Crusius

Crips,

Soll vermanet waerden, das er mehr solche nutze opera schreibe. Opera

ergo sunt, Corona anni, et Catechesis cum psalmis. Velis tu, D.D. Pappi

ilustrissimum Princ. tuum nomine meo humiliter orare: ut impensas

clementer det, ut Palthenius excudat, Exempl. CCC ab eo redimendis, »5

Titido)

et initió aliquid prae manibus dando: qui | vir est doctiss. et typis in- 806

structus. Haec laus erit magni et potentis Principis maxima, inseruire

hac

mullüs

pietati promouendae: cüm alii diuites luxu, et citó pereuntibus volup-

tmduo

tatibus, saepe magnos sumptus faciant: cüm saepe aliquis 2000 fl. lu-

dendo unà nocte perdat, nec ei gratiae agantur. Stabilior erit haec bene-so

n 36.

ichen,

ficentia principis, quam saepe urbs et arx munitissima. Testabuntur

haec opera: quanta sinceritas Religionis Christianae sit Lutheranorum,

tum aliis exteris, tum Graecis. Maximos labores pertuli. Sum iam feré

t lag

72 annorum. Si obtinueris à Principe: prae laetitia saltabo: et nouus

vigor ossibus senis accedet. 'Tum, si videro haec opera excusa, dicam :5

——

Nunc dimitte, Domine, seruum tuum in pace. Scripsi haec opera, ne

jgblet,

absconderem talentum Domini: ne mihi dicatur ex Hierem. 48. Male-

dictus, qui opus Domini negligenter tractat. Concionatores honorem

g, heri

Georg.

8 800. 811.

4 805. 808.

14 804.

ius, D.

96 Vgl..Luc. 2, 29 : Nunc dimittis servum tuum Domine, secundwm verbum tuwm in pace.

xnnan,

97 Vgl. Diarium 1596|97 S. 328 Z. 30 und 1597|98 S. 23 Z. 32.

——

94

——

Dei promouebunt. Habebit Princeps, et nobilis aula, et Eocclesia, per-

petuum, quoad viuam, intercessorem pro ipsis ad Deum. Haec, in hac

epistola.

Promisit Pappius, se erga me functurum officio Christianissimi et

—

807fide|lissimi amici . Ideo capturum occasionem apud Aulicum Concio-

enatorem: et apud Principem, forté in venatione. Prius tantum res suas

ilie ordinaturum. Marchio est 60 annorum. Onoltzpachum distat 'Ty-

bingà 18 milliaria. Colligauit 2 concionum excusum specimen, cum

caeteris scriptis, quae ei dedi, suprà enumerata. Ait, se die abhinc 8?

D

Conn

10illuc discessurum. Ostendit mihi libellum rerum, quas notabiles inscrip-

serat. Ibi rubricà ante triennium inscripserat: Crusii opus Postillae

mll

Gd

esse memorabile: et sumptus ad eius editionem dandos: sicut olim gene-

nibus

rosus D. Vngnadius Ioan. nostram religionem, Sclauonicé conversam,

in illas terras miserit. Postillam ergo propter Graecos esse edendam,

p,dïäl)ï

Ifii

15 etc. Haec, tunc.

Postea dedi schedulam M. Philippo Alberto Halae, (.quam includet

mitit

suis ad patrem literis. quia Sutor meus Philippus descendat Franco-

fordiam: per eum mihi mittat, si quid de Apologia excusum sit. Ago

Ho

ei, et fratri, gratias, pro Graeco vino. luuet ipse, et Palthenius: ut

cular

20 Homerica, saltem à Rihelio Argentin. excudantur. Dicat Palthenio, ut

paratus sit de Postilla excudenda: quia sperem me comparaturum Mae-

ii

cenatem. |

serpt

808

Wa

Aliam misi epistolam ad D. Pappium.

1. legat literas Palthenii recentissimas ad me, quam promptus volun-

Tpson

horà .

25 tate sit. Me Palthenio modó scripsisse: me sperare de quodam Principe.

2. Si Deus gratiam dederit: Peto me instrui, quibus et quomodo dedi-

mar

cem: nomina, titulos, res laudabiles. De Principe ipso, v& x«A& *xoi

das fe

ànatvetá. Slic et de illustrissima Domina: cuius etiam dextra mentio

8tere .

fieri à me possit. 3. Memor etiam tui in dedicando ero: et «b O6pov

sosequetur, obv 9eQ. Reponatur hoc Epistolium ad priores meas ad te

chartas, ceu Memoriale: ut inde instrui possim. 4. Omnium «eóyaptocuc

Cor

v

meminero, qui opera haec diuina iuverint, nec Christi negotium &oepóüg

ag

In

impedierint.

qui

Aug. 15. Die $. nec sereno plané, nec frigido.

IUAI

35

Noua ab affine W. R. sed eadem sunt cum Wellingianis proximis.

I ——MÓ€

psalm

Noua mihi à generoso D. Conrado Bappenh. missa, Vienná 11. Aug.

dam

eeri

scripta. Sunt Wellingiana.

——

B bnscyópwvw mxovíptoy &xOypucov (.Entypucov Hs.)

9 805.

16 F rancofor-

$ In

diam. 789. 825. 829.

28 804.

85 Vlmà. 801. 818.

86 817. 818.

12 Wa

tüptyor

—

per-

'Totis.

1 lae

Gostes.

Nostris, partim

Schambock

| el

à Turcis conces-

Vesprin.

OTRUR

$a3, partim dedita,

TSAokoa.

[9]

) SUds

intra 9 dies feró:

Pállota

! Ty

Tiaro.

B

Wals. |

n 9

EY

D. Hoeschelio scribo. Scaligerum et Vulcanium

a

me salutet. Annae809

nscrip.

Commnenae versionem XX librorum Venetiis indaget. :ó O et P Photii:o

stllae

mihi mittat. Ad caetera etiam respondeat.

ene-

Genero scribo de sponsalibus Ioan. G. Hambergeri, et de nouis affi-

BI'S&IR,

nibus nostris: Riepiis, Moeglingis, Bocero. &néó0p«o«v oi &fpatot mpar-

hdam,

paceutat. Gratulor de uxore restituta, etc.

Literas à D. Matthia Welpero, Emetingáà accipio amicas: quibusis

cludet

mittit mihi fundationem Monasterii Tennenbachensis.

'ahp-

Àp

Aug. 16. Die $. sereno.

$; u

Horá 7. usque feré ad 9. reddidit Oeconomus Bursae rationes parti-

, uf

culares i. e. unius Ángariae.

. Mae-

Elisabetae, Vesenbeccii D. uxoris, Demlerinae, 5. Aug. Noua huc»e

seripta.

Wallones, horá 10. noctis, Pfulam inflammarunt, 18 tectis combustis.

volum

Ipsorum duo sunt (.combustionis auctores.) suspensi. Antea veró 21. Iul.

nipe,

horà 1. noctis, zu Vlm, ob der hütten (.ubi Ecclesiasticae res tractan-

de(i-

tur.) ein grosse haelle amm himmel gesaehen: und ist in grosser anzal,:s

»ä '/uïï

das feur auffs tach, on schaden gefallen. Nach solchem, ein grosse fin-

nentio

stere gefolget. Wier haben vil schraeckliche waetter. |

Qiüpoy

Aug. 17. Die ?l. semisereno.

810

a te

^l

Concionem Graecé in Templo scripsi. Vertebam Psalmum, Auff disen

tag.

30

ictpüc

In Senatu, 2!/, H. Tunc 2 nobiles mulctauimus binis Philippicis:

quia cauponam Ouis noctu irrumpere voluerant.

D.D. Hafenraeffero, sub horam 55* vesperi, misi per nepotem meum,

al cai asbl ii

TRS

psalmos 8 in 6 capita catechistica: orans per epistolam, saltem quae-

dam ab ipso legi, cüm alioqui sit occupatissimus. lta eius iudicio, uta;

Àug

egregii 'l'heologi, subiicio, mihi peramici.

9 Augustam, 748.

ncofor

5 In sylua, 14 currus mulierum et puerorum Turc. capti.

19 Werdam. 7983. 817.

15 Emetingá.

20 Vlmá,

229 785. 199.

24 nbp

obpavonetég. (45. 183.

33 779.

84 Sunt 33 chartae.

34 catech. conciones.

m

96

Aug. 18. Die Q. sereno.

pec pl

0986 5

óvetp. &xiÀuov pa,mtXe, p3] ot(yotg Émetvely vÀ tob qotoyxAtvou.

pibli

Converti latiné z5, Christ fuhr gen H(émmel). Et, Nun bitten W (ir

fibro.

den heilgen Geist). Horas 1l'/, in Senatu.

gliano

Aug. 19. Die fi. nubilo, postea sereniore, et calido.

D.' Va

Cu1Us

Ab hora 6. usque post 9. correxi Declamationes.

Verti Lat. Kumm H(eiliger) gaist. Et, Danck sagen W(ir) A(lle).

Gerha

Et, Nun lob M(ein) seel.

qy, t

Mecum erat Christoph. Fabri, Modist zu Stutgarten: dicens mihi, se

Da

i0legisse meas ad viduam Wollaeberi literas: sed illa Sueuica M. Scr.

invita

5 I

esse Stutgardiam vecta. Ergo se nihil admodum reperisse. Putabat, me

811habere oppida cuncta Wirtembergica | depicta. Cupit talem tabulam

Yer

conficere, ubi distantiae etiam locorum eius sint. Monstrabat mihi ta-

bellas 2 unam, quae habeat 32 auos nostri Principis: alteram, quae

].]

15 Principissae. Rogaul, ut mihi etiam exemplar mittat. Promisit, etc. In-

das H

telligpo, eum habere complures Genealogias, etc.

Àec

Invitor, ut cras apud generosum D. Conr. Bapp. prandeam. Ad

1559.

X

coenam (.me hortatore.) in hospitio Ouis adhibuimus D.D. Ioan. Bappium,

annum

perendie abiturum: et fratrem eius Ándream, Secretarium futurum apud

eogenerosum Lympurgium, D. Albertum. Sedebamus in superiore, forum

versus, hypocausto, in angulo sinistro.

Sul

quAXGc, xal A«püos, x«l cegpóveoc. Vsque ad mediam XI.

horam.

lales (

Doctori Pappio Distichon ante coenam dedi

Sit felix, iter hoc: longé felicior istic

quod |

tor tei

25

Conditio veniat: det bona cuncta Deus.

glano

Si quis Theol. praestans mittat mihi concionem aliquam: Graecé ver-

Conek

tam et Postilae addam. Ait ipse, se minimé de successu nostro dubi-

paueul

tare. Vsque ad diem ?l. erit Caluae: quatriduo postea,

Onoltzpachi.

sià, sl

Collega eius, Rauchii gener, D. Bruno. |

nol. E

812

Aug. 20. Die (2) obscuriore, postea sereno.

91

Scripsi Conc. 2 Graeceé.

Pransi à X* usque ad mediam 1?" sumus apud generosum D. Conr.

Àet

Bappenhaimium. Colloquia. Sensit ipse, solis S. Bibliis standum esse:

ceps T

2 Doh

1 799

6 769. 816.

10 745. 7406.

21 802. 812. T'üschordnung:

L. Or. D. Ioan. Pappius. M. Burc. II. Merid. Andr. Papp. Dec.D. Ziegl. III. M. Cellius.

Princi;

M. Vit. Myllerus. Ioan. Rauchius, oppidi Senator. IV. Interdum Caupo, Ioan. Mockel.

—— —

9T

Maestl. Crusius.

28 804.

Hochma

8 Vgl. S. 74 Z. 25 u. S. 82 Z. 87 der Léedanfang: Christ fuhr gen. Himmel àst. óm

$4899

82 pransus Hs.

CUA

, Gross Kérchengesangbuch" von 1596 micht nachewweisen.

N

Diorii

R s RI EE DI ETTREHRPEPETIETEETHERICRUCVEUPEEEUR

——

97

nec probat confectionem libri Concordiae. Respondi, Bibliis omnino solis

esse standum: sed librum Concordiae, inde sumptum esse, et cum S

Wi

Biblis concordare. Attamen probationes religionis, ex Bibliis, non ex

libro Concordiae, in necessitate sumendas esse. Vult, nos debere Clhri-

stianos nominari

non Lutheranos, non Cllvinistas

Sané. Filius eius,

D. Maximil expectatur breui rediturus. Videtur agere in causa patris,

cuius innocentia iam apud Principes clara sit. Ait, sibi nocuisse D.D

A (T

Gerhardum Hieronymum, xai papv. vbv diyQavvbv, xod vbv 6otavyOpov Aou-

Ili, ge

X&v, eic

Deinde H. 1 in Senatu eramus

ubi D.D. Andreas Baier, Senatum 10

l.

invitauit ad Actum et prandium, Doctorum die $. creandorum 6 scil

, me

5 Iurisc. et 1 Medici

ibulam

Verti Lat. Gott der vatter W(ohn) V(ns) B(ey). |

lhi ia

y (Uae

Aug. 91. Die ((. sereno

813

6 n

D. Pappius x«vowxi post horam 8. discedit. Converti cantum, Es istis

das H(eil) V(ns) K(ommen) H(er)

ü, Àd

Accepi Noua ea, quae D. Bappenh. mihi miserat Aug. 15. Hoc die

ppium

1559. primüm docere Tybingae coepi. Ergo hodie 1598. incipio XL»

i apud

annum docere: et docui Cicer. in orat. pro Murena et Odyss

forum

20

Aug. 22. Die $. pulcherrimo

Sultzam Germanicé scribo M. Michaéli Osterlino: petens, ut antiqui-

tates ex Parthenone Wittichen, et circüm, mihi comparet, ac mittat

quod plura Sueuica (.post Annales.) conscribere cogitem. Literas audi-

tori tertiae classis dedi (.ancillae, illuc mox profecturae, dandas.)) Seba-

stiano Haschio Sultzensi:

cuius frater, M. Iacobus

hodie Feurbachii 25

(6 VOL

o dubi

Concionator est, olim meus convictor. M. Dauidi Langio affini, rescribo

paucula: Ioannem reuersum, nondum mecum fuisse. Oro Buchshaimen-

pachi

sia, si fieri possit. Converti Latiné, Nun frewt euch. Et, Aus tieffer

not. Et, Ich rüff zu dir

Aug. 93. Die 5. simili

30

Verti Psal. In dich hab I(ch) G(ehoffet) H(err)

.. Conr

Actui et prandio Doctorum 6 creatorum interfui. Actui interfuit Prin-

D €836

ceps loan. Frid. et Comites, Schliccius, atque Waldeccius:

Barones,

——

j

2 Bohemi 3 Gor|geri, et Landauus. Omnes etiam, in prandio, praeter814

Principem.

85

Cellius

Mocke

9 In medio hypocausti. 814. 811. Tiüschor dnung: Y. D.D. Pappius. II. Rector magn.

r

IOT CUCIBERS IRSINMEE

Hochmannus. III. D. Bappenh. IV. Crusius.

17 Vlmá. 808. 816.

91 Sultzam

g isi m

804.838. 95 Zu Haschio: Habitat i in domo G. Calberi iunioris

26 Memmingam. 797

í

$

928 Nune Hs

Diarium Crusii II

98

——

Creati 5 Iurisc. à Rectore magn. D. Ioanne Hochm.

]. Elias Reinhardus.

Mei

2. Simon Haendl. Gratias voce et gestu bene agit.

fnterf

3. Iustus Eccardus Hessus Alsfeldianus.

5

4. M. Ioannes Sorg Stuccardianus. Patri eius assidebam in proxima

For

post Rectoris, et generosorum, mensam: ubi et D.D. Nicol. Varnbylerus

sedit. Pater ille est pannorum tonsor: dicebat, sibi damnum ex aére

Verti

H

in 5b vineis accidisse. Habet alios filios, Magistros: 1. Concionatorem

2. concionantem. Ipse, lata fronte calua, naso in medio depresso, barba

19non canà, qualis mea. Ignorabam eum initió.

Con

5. M. Christoph. Besoldus.

Creatus à D. Daniele Moeglingo, Medicus, Caspar Beus, wovoovAAdQoc. |

Com

CS

Gb fr

815

Rediü domum medià H. 4. comitatus

a

nepote Ioan. lac. sobrius.

L. D. Noctu pluit.

15

Aug. 94. Die ?l1. nubilo, sereniore. Nocte pluit.

(ral

Converti, Wer in dem schutz. Et, Es woll uns Gott. Et, Nun welche

die ho

Com

hie ier H(offnung) H. Postridie veró, ó herr waer W(érdt) S(eim)

W(ohnwng) H(on)? GCone. l scripsi. Mané domi manseram. Dicitur,

feste D

nocte ante hunc Barthol. diem, nobilem senem Pfaeffingae Gyltlingerum,

^

Nippen

zo missis multis militibus, captiuum abductum esse

a

nostro Principe. At

nunc P

uterque, pater senex Paulus, et fil Ernestus, effugerunt.

à pago

Filia Theodora, apud M. Casparem Bucherum, convictores habentem,

pari H

coenata, medià 11. domum rediit: ubi etiam aliae virgines coenatae, et

diser C

tripudiis hilaratae.

25

Nachtrag zw effugerunt: Ernestus Gyltlingius, antehac ebrius sclopo cer-

Àqui

uum petierat in sylua prope Waltenbuchum: et seruum Principis sylua-

morbo

num, qui occurrens reprehenderat, percussit, ipse et seruus. Ergo heri, ante

diei ortum, 500 viri, missu Principis, alterutrum vel ambos Gyltlingios,

capere voluerunt. lpsi autem praemoniti, vim aduenturam esse, diebus

Gene

e

*

somno

so aliquot anté profugerant. Remanserant mater et filia, etc. quae

Magnae

excussae, coactae sunt omnes arcas et conclauia aperire. Inde, aliquot

Huc,

scyphi ablati. Mulieres nunc etiam abierunt, custode tantüm arcis relicto.

Cathar

bum, s

Iste Ernestus, c(Aotvoc, anseres etiam suorum Rusticorum iaculari solitus

est. Pater veró Paulus, &vópéptov pium est: sed uxor, Bio. |

Trangy]

12 825.

Vert

19 819. Téüschordnung: 1. Occid. M. Barthol. Haettler. M. G. Bur-

eardus, Sorgii affinis. IL. Sept. D.D. Vlr. Varnbyler. Barthol. Ziegler, Stutg. diues.

ltss

IIL Or. M. Cellius. M. Maestlinus. Hic erat etiam Halensis Iur. D. Wilh. Widman.

——

30 Exercitus

IV. Merid. M Crusius. Sorg pater.

95 Pfaeffingae. 816..831.

— Ó —

2 80).

erat 500 virorum, ex Leonberg. praefectura.

didit qui

ine aqc

17 Wie ist das letzte H. aufzulósen? Im ,Gross Kirchengesangbuch* von 1596 lautet

der Anfang dieses (2) Lieds : INun welche hie ihr Hoffnung gar auf' Gott den Herren legen.

X Colleg

4

ïäï

——

99

—

816

Aug. 25. Die Q. simili, sed frigido.

Mei Auditores horá 3. declamarunt, Graecé et Lat. carmine et prosa.

Interfuit M. Erh. Cellius.

)I'OXima

Aug. 26. Die h. sereno, frigido.

Dylerus

X üüy

Horà 3. materiam declamandi proposui. &Aovcdjwv 3v mu&A oixot.s

Verti, Wol dem, der I(w) G(ottes Forcht steht). Et, Ach Gott. V(on

torem

, harba

Himmel sih darein).

Aug. 27. Die (-). sereniss.

Conc. 2 Graecé scripsi.

Asfuc

Converti, Mag ich unglück. Et Verleih uns friden G(nádiglich). Item, 10

Sobrius,

Gib frid Z(u) V(nser) Z(eit).

Aug. 98. Die (. pluuio.

Orationem, de laudibus "Theologiae, Ciceronianam habuit M. Rosa,

velche

die hoc S. Augustini.

S(rin)

Converti Lat. Erhalt uns Haerr. Et, O Haerr ich rüff. Item, Ein:s

Dicitur,

feste Burg. Audio, quod 6 dpgyv occupauerit Scheckingam, pagum nobilis

|gerum,

Nippenburgeri (.propter venationes contra se.) cuius filius Nipp. est

pe. At

nunc Praefectus maior hic in nouo collegio. Pagus ille non longé abest

Dentem,

à pago Weissach (.praefecturae Maulbrunn.) qui est patria senis Cas-

pari Herteri, qui à me solet commodató accipere Noua. Vesperi audio, o

la, el

diser OberHofmaister sei auch abgesetzt. Omnia vera sunt.

Vlmá, ab affine. W. R.

Jpo cet«

Aquisgranenses proscripti, infestantur. Nostri in Vngaria, aestu et

5 Sylta-

morbo afflicti, retrocedunt. |

Y1, ünte

(Tingios,

Aug. 29. Die 3. pluuio, sereno.

817

diebus

Gener M. Iacobus mihi scribit, uxorem valere, et grauidam esse.se

Somno

Magnae fuerunt inundationes aquarum, nocentes plurimüm, in Bauaria.

aliquot

Hue, venit Transyluanus quidam, bene loquens Latiné, Bartholomaeus

relieto,

Catharinus: qui ait se Concionatorem ibi fuisse: et propter capitis mor-

| solitus

bum, suasu amicorum, peregrinari, ut melius valeat. Est ex Saxonibusso

Transyluaniae: non ex Siculis et Vngaris, ibi habitantibus.

r

Verti Lat. Waer Gott N(icht) M(it wns dise zeit). E, An wasser

, G. Dur-

fl(üssen) Bab(ylon).

p, diues.

Widman.

Prercibus

2 810.

5 838.

13 821.

16 815.

17 Zw venationes: Eas pro-

didit quidam eius minister: quem capitaliter punire volens, tamen dimiserat, exul-

——

tione accepta.

96 lat

21 Abrabam Bellinus, nobilis, morum magister Principis in

N. Collegio, Diseit Graecé à M. Kunio. 786.

22 Vlmà. 813. 827.

26 Werdà.

ven lgt«

809.

772:K

—

100

—

Aug. 30. Die $. sereno.

Noua Wellingiana.

Char

Vienná. 27. Aug.

Confirmatur incendium, Sigethi factum. Ipsum etiam fertur à 3000

?V

spraedonum nostrorum (.Freibeuterorum.) occupatum esse. Turcae ex

ciuitate Quinqueccl(espiensi, omnia sua extulerunt, et profugerunt.

Pállotae reperta sunt 14 tormenta, et 20 centenarii pulueris.

Von Sorat aus, 9 fanen nostrorum herausgelockt durch 100 Türcken,

interfecti sunt, et capti unà cum 4 Ducibus, à 5000 Turcis.

10

Venetiis. 28. Aug.

Arabes sibi praefecerunt Ducem Mustapham: et indies viribus au-

gentur: id quod res Turcarum in Vngaria impedit.

Colonià. 27. Aug.

Die stadisch haben ettliche spanische, so auf der Mosa ein Pancket

818 gehalten, ertappt, und ins wasser gestürtzt. | Polonus R. cum 100 naui-

isbus petit Sueciam, ut eam sibi rursus subiiciat: sed Dux Carolus ex-

pectat illum, resistens cum 200 nauibus. De Aquisgrano melius spera-

tur.

Converti Lat. Mitten wier im laeben. Et, Herr Iesu Christe W (ahr

20 Mensch wund . Gott).

Ttem, Wann mein St(dündleim) V(orhanden ist).

Pransa nobiscum est luditha, Bossannae beatae F. uxor M. Dauidis

!

Welcii, ludi Spirae Moderatoris.

Admisimus 44 candidatos Baccal.

25

Aug. 81. Die ?l. nubilo, sereno.

Concionem in templo Graecé scripsi.

ä

Literas à Studioso, Principis Beneficiario, in Maulbrunnensi Monast.

accipio, Ioanne Alberto Aubelino M. Dauidis Entzweihingensis Pastoris

].|

F. quibus mittit mihi quasdam eius Monasterii antiquitates: sed, quae

30feré in meis Annalibus sunt.

Catec

, |

Qonverti Lat. Mit frid und freud. Et, nun lasst uns den leib. Deni-

Ivoc

que, Christus wirt kummen zu gericht.

Sic absolui Dei beneficio opus hoc 44 Psalmorum Germanicorum.

poste

L. Christo. Chartae sunt 128.

gratia

85

Ín Senatu 2 horas eramus.

hgen

97 Maulbrunná. 830.

28 802.

38 Post horam 4.

l5

9 808. 827. 828.

vesperi. 799.

0.

39 Zu

tut 10

6 Quinqueceliensi Hs. Civitas Quinquecclesiensis — F'ünfkirchen.

plar o

Christus wirt kummen zu gericht vgl. S. 74 Z. 34 Amm. dieses Bandes.

!

iT

101

euas

Omnes sunt Chartae

o [ 31 in Psalmis 7 poenitentialibus.

]

33 in Psal S catecheticis.

|

199 et confectum est

Chartae ä

P

hoc opus hebd. 17

198 in Psal. 44 ab Adami lapsu,

|

i 300

usque ad extremum ludicium.

dieb. 3. |

(à8 ey

|

B'. De Postilla mea, vel Corona anni, meà manu seripta.

819

nt

Tomi pri-

Chartae 2959.

ml sunt

üdken,

[ Conciones 138.

'Tlomi se-

Chartae 195.

cundi sunt

Conciones 115

l$ àu-

Tomi ter-

Chartae 994.

10

tii sunt

Conciones 149

Chartae 238.

Tomi quar-

'ancket

tüi sunt

Conciones 115

( naui-

Chartae 986.

lus ex-

Omnes

15

ïï

Conciones 517.

spera-

Y. De Catechesi maiore. M. Scr.

Wal

quaterniones 21.

Catecheseos l

conciones 88.

De recta in-

quaterniones 5!/,;

[auidis

vocatione Dei,

conciones 18.

20

|

Ethicorum Chri-

quaterniones XI.

stianorum sunt

|

conciones 40

Summa, chartae

150

conciones 146

Monast.

xpte (moo0, profer omnia in lucem. Amen. |

25

Jastoris

Restant haec mihi opera, nondum excusa.

820

], quae

1. Catechesis maior (.ad differentiam Politeumatis Coelestis i. e. minoris

Catechismi: qui in Paedagogio Acad. hic, cum Demosthene, docetur.).

; Deni'

2. Corona anni, vel Postilla, quatuor Tomorum. Hanc incepi scribere,

invocato Deo, ut tantüm tam diu viuerem: donec eam absoluerem, etso

TCoru,

postea excusam viderem. Prius vidi, gratiá eius: alterum nondum à

gratia eius impetraui. Sed «poc$4]x»» dedit, Annales Sueuiae excusos,

ingens opus. Deinde sequentia, nondum excusa.

Postillae,

joram 4.

1 680. 749.

( Conciones

Cateches.

15 664.

Psalmorum,

æ sunt omnes 722.

669.

23 820.

97 Zu 1. Catechesis: Constaret 1 Exemplar excusum, bac.9

99 u

aut 10 sed cum Psalmis, 1!/, fl. circiter.

99 Zwu Corona anni: Constaret 1 Exem-

plar circ. 4 fl

91 Ehicorum Zs.

28 Klammerschluss fehlt àn der Hs.

ä

——

102

—

3. Commentaria in totum Homerum.

geru

4. Conciones, quas mensibus pauló plus 4 recens in Psalmos con-

genS

1nqu

scripsi. Laus Deo.

Catech. maioris 150.

W

5

|

N

Chartae

| Postillae 986.

omnes simul, 1996. Fast

ä Homeri 668.

?

4 Riss Papiers. Sed dempto

Grat

omnes,

l

I Psalmorum 192.

Homero, sunt Chartae 1398.

g

bacil

Sueuicae M. Ser. chartae erant 760. Eas Postilla superat 226 chartis. |

TIISS

821

Mense Septembri.

10

Die 1. Q. sereno.

Horas 2 interfui Disputationi Theologicae (.praeside D. Gerl. et

(

respondente M. Ioanne Erh. Cellio, Bursae Rectore, optiméque respon-

dente. contra Huberum: qui adhuce Spirae est, et ibi fautores habet.

Interfuit Princeps loan. Frid. noster, atque contra opposuit. Primus

of

i5 Dux Wirtemb. qui disputauit. Idem, fecit et Magister inferior aulae

venit

eius, nobilis. Doctoribus, mihi, et collegis, honos obiiciendi delatus: sed

liber

studiosis 'l'heol. locum permisimus.

el «

Ordinaui Catech. et Postillam, etc. ut in praeced. folio notaui. Es

Mon

zaechete infrà, in hypocausto nostro, M. Rosa, et duo alii, M. Bucheri

nilil

20 convictores. Vendimus enim vinum in plateam 2 . etc.

tacet

Septemb. 2. Die fi. mané nebuloso, postea sereno.

Interfui plus 2!/; H. praedictae Disputationi, de electione hominum

In

diuina. Ibi est Decretum Vniuersale, Deus vult omnes homines saluos

paün

fieri: et Decretum particulare, Deus vult tantum credentes saluari.

defer

25 Dixi, potius esse unam coniuncté propositionem faciendam: Deus vult

dam

8220mnes credentes saluari, et non credentes damnari: quia sic | Huberus

ne m

non possit dicere, esse contradictoria, illa 2 Decreta. Dixi etiam, Totum

Tn6]8

et partes esse simul. Ergo non recté dici, Vniuers. decretum esse prius:

1n Su

et particul. posterius, etc. ltem, contra 105. propositionem, quae est:

st ]

soiustificari nos non propter fidem, sed per fidem: dixi, Abrahamus quia

&Oc

credidit Deo, reputatum est ei hoc ad iustitiam. lItem, peecatrici re-

MR WUITIRTIIERUN EH POIIET

Tutit

missa esse peccata multa: quia dilexerit multüm. Ergo, etiam propter

exie

fidem, et propter dilectionem. Responsum est, t5 propter fidem, reiici

propter Pelagianos, quia id intelligant, propter opus operatum, etc.

Hi

935

M. Dauid Aubelinus misit mihi picturam allegoricam Franciae, Papae,

fero

etc. Item, arborem (.ysveaAoyíav.)) Hohenstauffens. Ducum Sueuiae, etc.

Gamundiam scripsit explorandi de morte lrenes causá. Per Eisenmen-

09

fordia

5 664. 819.

18 816.

21 «x&AXapog xYvstog xotvóc.

35 Weihingá. 809.

8930.

85 Zu piciuram: factam. 1460. anno.

936 Zw allegoricam : vpovyvo-

6]

OtTUAÓV.

0 yrii

ii

—

103

—

08 Con

gerum inquirit de libro rerum Hobenstauff. apud Praepositum .Elwan-

gensem: à quo is 50 fl. honorarii loco accepit, quod eius Genealogiam

inquisiuit. Àd autumnales ferias, Abelinus mihi mittet vitam, et m«-

$Mjuera, patris sui beati:

Nocte, post horam 8?" Mittit mihi D. Cellius collega, meum carmens

Q

Graecum, quod in Iubilaeo coniugiali D.D. Nicolai Varnbyleri est, corri-

28

gendum: quia, prioribus 600 Exemplaribus hie distractis (.singulis, 2

hartis |

baciis.) ipse nunc opusculum hoc recudit: (iterum 600 Exemplaria.)

missurus ad nundinas: |

823

'erl el

Septemb. 3. Die (2. nubilo, sereno, paulum tonante.

'65p0n-

Cone. 2 scripsi Graecé in Ecclesia.

11

labet,

Literarum scriptio ad has nundinas.

Prinus

1. Rostochium, D. Chytraeo.

' aulae

Officium scribendi non desero. Quod 6 qO«og tuus census nobis non

ü$: ged

venit: tribuimus non tibi, sed alicui infortunio: pro praeterita tamen i5

liberalitate tua gratias agimus. Operibus meis GraecoLat. concionum,

et comment. Homeric. nondum invenio Typographos, aut Maecenates.

Wl Es

Ducheri

Monstra tu, tíj:e, viam aliquam. Semper Deum pro te oro: etsi diu

nihil de te audimus. T5jv sixóv« cou xo9. Godelmannus ad meas literas

20

tacet. Datum 3. Sept.

ynmum

2. Lipsiam, D. Matthaeo Dressero.

Laudo eius constantem erga me amicitiam. Multa passi sumus et

- saluos

patimur: quod artes dicendi, et puram Lat. linguam, contra nouatores

saluari,

defendimus. Nec me Scriptorum meorum editorum poenitet. Epistolam

üs vuli

tuam addi iussi Apologetico meo, si modó nunc é nundinis exibit: quia 25

[uberus

ne mortuis quidem adversariis, pace frui senex situs sum. Veto etiam

Totum

meis Auditoribus, ne imitentur nostros poétas: qui Ápollines et Musas,

| prous:

in suis carminibus introducunt, cum velint Christiani esse. Qui nouator

je est:

est per inusitatum genus loquendi, mihi Calvinista est, aut non alienus

Is (quià

à Calvinistis. Leo | ille oxotewóc àvüpernoxatanów, non uno modoS24

"0 re

nititur puritatem corrumpere dicendi, et Deo credendi. Dominus per?i

propter

extremum iudicium finem miseriis humanis faciat. Vale. Sept. 3.

, 16l0

3. Mercatori Hans Jacob Krafften.

etc.

Huic Germanicé scribo, et gratias pro pileolo ago, et mea officia de-

Papie,

fero, etc. Addo meam sixóv«.

95

ye, etc.

b 588.

12 544. 689.

91 Dressero. 710.

39 Franco-

enmen-

13 Chytraeo.

——

fordiam, Cratoni 723.

"

npopn

6 Vgl. Diarium 1596[97 S.410 Z.11 Amm. 2. Abt.

80 Vgl 1. Peir. 5,8:

ó &viíüuxog uv OwífoAog g AÉv d)guö[u&vog zttgUteT6U Cqrü)v Tívo xctoztUEUv.

—

104

—

Àd

4. D. Georgiö Halae.

fatur

Gratias ago l. pro felici optatione ad meam senectutem, et reprecor.

aelio

2. de bono domum reditu gratulor. 3. Pro Corinth. vino gratias ago:

cuius pars mecum fuerit in coena D.D. Hafenraefferi 1. Aug. quando

datus

Ti

sliteras et vinum hoc acceperim, et 1559. ''ybingam ma«votxi invectus fu-

erim. 4. Saluto eum à D. Zieglero, et à mea uxore ac filia. 5. Bene sit

fabri

No

à Christo illustribus comitibus Erpachensibus, Dominis meis clementibus,

decip

omnibus. Mitto ei 2 imagines meas.

5b. D. M. Zachariae Palthenio.

eum

10 Valde humaniter rescribo, orans 1. ut cum D. Osea-Hala agat apud

in pt

0l

Rihel. ut excudat co(m»ment. Homeri. 2. ut expectet, dum ei scribam

de Postilla: quia spem habeam ex loco praediuite: et mihi scribat,

victti

0 18

*1

quomodo ei pecunia curanda sit, etc. Opus fore Concionatoribus uti-

mulie

lissimum, etc. eixóva meam. |

825

6. D. Oseae Halae.

lura,

16

Significans ei 2 res, de quibus Palthenius scripsit. Oro 1. ut eum

adiuuet apud Rihelium Argentinensem, aut Waldkircherum Basiliensem:

T

ut opus excudatur. Dentur Typographis praescriptiones (.dudum istuc

deind

missae.) quas in excudendo obseruent. Mihi in tempore significetur à

20 Typographo: ut praefationes, ad initium, et in 4 Hexades, et in caeteros

To

b bac

libellos (.qui nequaquam omittendi sint.) conficiam, et in tempore mit-

cipis

tam etc. Odysseam esse eiusdem magnitudinis: quam missurus suo tem-

pore sim. 2. De Corona anni i. e. Postilla, ut ipse in proposito, quod

quam

affert

promisit, maneat: quod spem habeo. Sed breui cognoscam, et obv $ej

ferias

5 significabo. De trecentis Exempl. et de parte pecuniae, initió ei danda,

confirmet Palthenium. Deus gratià sua adsit. 'l'unc accedet alterum

Wire

Sngy

etiam opus, catecheticum 146 et psalmicum 59 concionum. Prius est

lionel

approbatum à Witembergensibus, alterum à Tybing. Theologis, etc. Nunc

iudio

tjv &xoAoyíaw expecto, etc. Pro Corinth. vino gratias ago, etc. eixóv«

post |

30meam.

nohil

Pransus sum, invitatu D.D.- Gerlachii, in Stip. illustri, hilarä. Era-

tendi

mus 95. |

aelius

1 Gen Klein Heidpach, illustris comitatus Erpachici ad Moenum. 789.

9 Fran-

iame

cofordiam. 789.

15 12 epistola.

16 D. Oseae. 789. 807. 831.

31 814.

serit.

832.

81 Plures quadringentis causae (.sachen.) sunt hic in Iudicio .Aulico.

No

91 Tüschordnung: l. Merid. Crusius, Iudex Aulieus. IL. Procurator Gusmannus.

IIL. Sept. D. Haf. IV. D. Gerl. Zu Gusmannus: Dat mihi liquorem ex herba Vale-

riana, Baldrian: quam debeam extra oculos circüm inungere. Me debere octauo die

Y

redire ad prandium: ut significem, ecquid inde sim adiutus. 829. D. Hafenr. mox

à mensa abiit, quia vesperi concionaturus.

15

11 Coment Zs.

ll

ä

;

—

105

GL

Ad nuptias (.12. Septemb. in caupona Coronae, in foro Tybing.826

JTetor.

futuras.) per literas Germanicas invitor à D.D. Georgio Hambergero,

j ago:

aelio meo: quas filius eius Ioan. Georg. Hamberg (.Medicinae candi-

Jumdo

datus.) celebrabit. Invitor ego, et uxor. Filia Theodora, per virgines.

Qs fu.

'T'heodora filia leuat ex S. Bapt. Lustenouiae, vesperi, loannem, filium s

Ve gl

Fabri tignarii Pfrondorffensis.

ntibus,

Noctu quidam adolescens, allato adulterino Philippico, in tenebris,

decipere voluit Theodoram, ut mutaret eum 21 baciis: sed ipsa repulit

eum. Volebat:emere vinum, et sanéó 1 mens. emit: quia vendimus vinum

i üpud

10

criham

in publicum 2 solidis.

Olim puella quaedam, à D. M. Georgio Lieblero (.qui in Stip. illustri

Cribat,

l uti-

victum perpetuum habet: et moAugéyoc, pinguis, repuerascens feró, est,

EY

6 xoÀbg x«l &Yy«99c: nec ingredi valet: cui etiam cibus ingeritur à sua

muliercula in os.) huie puella quaedam, pecuniam ab ipso mutuam sump-

tura, dixit: se virginitatem suam ei pro pignore daturam.

15

i eum

Septemb. 4. Die (. nebuloso, sereno, nubilo.

/iSem :

]stue

Incipimus Baccal. 44 examinare: et hoc die examinauimus, mané 2 2

eiur à

deinde post merid. 3 3 3.

Leteros

Fornax mea reficitur inferioris hypocausti. Emi ein eisine platten 4 fl.

? Duil-

5 baciis. Sunt 130 € et unaquaeque 2 kri* de Prae|fecto ferrario Prin-827

) lem-

cipis hie. mpótepov émeAcetto l & Quinario duplo. ld est, 139 minoris,21

, quod

quam 2 kr*. M. Erhardus Agricola, Paedagogus filiorum Gruppenbachii,

affert mihi meam minorem Rhetoricam, revidendam: quia debeat per

9b

danda,

ferias nundinarum Francofurt. recudi, ne operae sint otiosae. Episcopi

|terum

Wirceburg. Iulii responsum ad senatum nostrum, de negotio M. Erh.2s

üs est

Sneppfii (.qui sororis suae vevenxetvopévic causá fuerat Wirceburgi, cita-

.Nunc

tionem afferens nobili Diemestainio: debere 14. Septemb. comparere in

E

iudieio matrimoniali Stuttgardiae: sed à nobili iniqué tractatus fuerat.).

post horam 12. in Senatu recitatur: quo Episcopus xoóqoegc excusat suum

Era

nobilem, ut fidelem consiliarium. Id decernimus, Stutgardiam esse mit- ao

tendum. D. Melchior Nórdlinger, V. I. D. mei Decani D. Ziegleri

Llb

aelius, iam ultrà 2 menses à March. Durlacensi captiuus tenetur: nec

Q Tran-

tamen ei causa indicatur: licet noster Princeps ideo ad March. scrip-

81 814

serit.

Aulico.

nannus,

Noctu accepi Noua ab aftine W. R. Sunt autem illa 817. Wellingiana. s5

3 Vale-

Septembr. 5. Die 4. plenilunio, pluuio. Nocte 8* H. tonitrua.

uo die

r, mox

Vrsi apud meum Advocatum M. G. Othogem, et apud Archigramm,

15 Pignus.

35 816. 827. Vlmá. 823.

11 Z. 14 ff. Anakolwth.

s

—

106

—

]ea*

et apud suppraefectum, appellationem meam iudicialem contra fimum

gddi

Stetteri. Examinauimus 3 et 3. Deinde rursus 3 3 et 3.|

fore

828

Septemb. 6. Die 9. humido, nubilo.

]o

Examin. ante prandium 3 et 3. Sic post prandium 3 et 3. M. Kunius

jitd

5mihi sacros Hymnos dedit: quos é Latino in Graecum vertit.

tione

Noua Wellingiana.

Cassouiá. 26. Aug.

H

Transyluanus Princeps, in cuculla Monastica, per Poloniam recurrit

(

in Transyluaniam: et 21. Aug. Clausenburgi, bei der frummen F'ürstin,

totul

10quae ibi manserat, haimlich erschinen. Cüm in urbem eam venisset:

nodi

ciues sibi coniunxit. Er klagt über'"n Kaiser, und die Rhaet: se post

M

traditionem malé tractatum esse. Ergo se coactum esse ad sua redire,

Tinun

et Erlauam velle recuperare. Commendat tamen se Caesari, freuntlich

ubl a

und dienstlich. Habet uxorem in sua potestate. Haec etiam (.4. Sept.)

À

15 Venetiis scribuntur, illum recurrisse in suam regionem. Indidem scribitur,

Bassam Calcairiae recusasse tributum usitatum Sultano. Ideo missum à

ag

non

Sultano quendam ad illum strangulandum: sed hunc esse à Bassa stran-

hanc

gulatum. Sultano praedictum esse à quodam Santone: eum 1600. Regno

expulsum iri. Aquisgrani, Euangelicis Senatoribus cedentibus, totus Se-

git $

alita

20 natus Papisticus successit. Hispanus R. filiae suae tradit 17 Belgii pro-

Ten

vincias. |

e lx

829

Valerianae distillatam aquam mihi D. Gusmannus misit, ad oculos

extrà oblinendos.

uean

empt

Septemb. 7. Die ?l. sereno, frigido.

debe

25

Toto die descripsi 2 orationes meas, quibus Baccal. creaueram, anno

550,

89. et 91. quas adiungam Quaestionibus minoris meae Rhetoricae: et

Te

eas inscribam affini G. Grupp. qui Rhetoricam recudet. Addet libenter.

Sept

Ei etiam 6 epistolas, quas proximé sceripsi, in nundinas dedi.

modi

em

Septemb. 8. Die CQ. nebuloso, sereno.

30

Hora 6. et 7. examinauimus 2 postremos candidatos. Reliqui enim

nobi

2 morbo prohibiti sunt, ne adessent. Ordine nostros 19 locauimus, pro

qui

dignitate eorum: Monasteriales, non.

Aummpà &pol ofjnepov 1. &vOgpdroy nap' $oU xprpiatx, £m &An(OL tpuYT-

(

toU &yo$o0 OavetGecdat pouAopévov, xZ[.o0 vOy cóx sómopoüvtoc. 2. Óu

Sept

a5 3j Yuvi] &menóppec eig ieo(yyav vóv uíovóv pou, x«l aotoc pevk Xxpnpdtov,

P

&ig vóxta pgóyt; &mavij 0.

9. 6w 6 xoptog &A« vpdubac 24. Aug. (.quas

Ti

literas modó noctu hodie accepi) nullam facit mentionem Apologiae

8 708. 711. 833. 241.

22 825.

4]

5 767.

6 817.

8 xpuocótouc.

15 n

36 Francofurto. 807.

UEL

—

——

—

107

fimm

meae, in his literis, nec in filii literis. 2. Rihelius cupit Historica lliadi

addita, sicut Palthenius, omitti. 3. Palthenius promittit, se constantem

fore ad aestatem de Postilla: si de 300 Exemplaribus certificetur. |

loanni Alb. Aubelino rescripsi: gratias pro Antiquitatibus agens, etc. 830

Kinins

Literas Ioanni Breunlino dedi. Praefationem ad Grupp. in ambas ora-5

tiones composui. Ei placet.

Septemb. 9. Die fi. serenissimo.

éCurrit

Horá 7. usque ad 8!/,. absoluimus omnia Candidatorum, etc.

Fürstin,

Correctori in TTypographia Grupp. M. Theodorico Smolio, tradidi

CDlsgel

:

totum libellum Rhetoricum: orationes ambas (.quas heri, vesperi et:o

X post

noctu, perlegens correxi.) ei suo tempore etiam traditurus, addendas.

Telire,

M. Dauidi Aubelino, loannis Alb. patri, remitto per Ioannem Breun-

Untlich

linum, vevexAoytav Hohenstaufficam: proximé t5 xpoyvoottxóv remissurus,

' Sept.)

ubi à D.D. Hesso accepero.

:l'ibitur,

Ad Oseam Halam. Doleo, te nihil de Apologia scripsisse. Gratias i5

SSUI À

ago pro constantia Paltheni, in Corona anni. Deinde pugno, Historica

| St'4m-

non esse remouenda

a

*

comment. Iliados. 1. Calabrum, quia complerat

Wegno

hanc. Et Daretem Dictynque, quia et ab ipsis tota Historia Troiana

tus Se-

sit scripta: et utile iucundumque esse, videre quomodo poéta aliter,

aliter ipsi, et verius, scribant. 2. Patriarchicas Epistolas, peregrinatio- 2o

i pno-

nem Schweickeri, et 2 Graecorum, cohaerere cum lliade: ut, et vetus,

oculos

et hodierna Graecia, $& &vxt9éosogc cernantur. Si Historica haec remo-

ueantur: lacerari mea commentaria, etc. His libellis omnibus non grauari

emptorem, sed varietate et copia rerum delectari, etc. Typographis esse

debere gratum, tantum opus, à me ita sane scriptum: et eis bono ominie5

, ànno

esse, etc. |

àe: &l

Tertiam epistolam, sed breuem, ad D. Oseam scribo, tanquam XI.$31

benter,

Septemb. datam: qua hortor iterum, ut illa Historica tueatur ommibus

modis: sed ad extremum, si omnis spes cadat, dicat: Recipite modo,

et incipite excudere. Ego et Crusius sumus fratres: persuadebo ei, utso

nobis assentiatur, etc. Videat tamen Hala, ut saltem Historicos libellos,

| enim

qui Troianam historiam lliados complent, obtineat, etc.

)s, pI0

Septemb. 10. Die (-). simili.

TPU]/'Q-

Conciones 2 Graecé scripsi. Materiam oratiunculae ad Baccal. 27.

9. (

Sept. cbv 9ejQ creandos, collegi.

985

uicu,

Puer 4 annorum, Lanii Stephani Grüningeri filius ipso absente, in

EY

( quas

riuum Ámeram incidens, periit: ac diu quaesitus

a

multis, postridie

Erd pE

jlogiae

4 Mauvbr. 818.

9 pag. 1.

12 Weihingam. 822.

15 22 epistola.

90 0.

15 Francofordiam. 829. 831.

17 &xoXoy(e pro additamentis comment. Iliados.

27 9* epistola 825.

28 Eódem 890.

sR

—

108

—

N

mané repertus est. Noctu, horá feré media prima, sclopo bombardae

Po

magnae ex arce, excitatio fit ad succurrendum incendio. Conflagrauit

cunde

arx Paul Gyltlingii in pago Pfaeffinga, noua, circumdata stagno: cüm

Cer

lIs

ipse degat, post fugam suam, Rotemburgi. Das gesind hatts verwar-

mhll

5 lost.

diz,, (

Septemb. 11. Die (. mané nebuloso, vesperi pluuio. Vnser imbd nit

habe?

einbracht.

Do

Vesperi Reihinga, cum filio Vrbano, hue venit, et ad Coronam coenat. |

008,

832

D. Ioan. Iacobus Plattenhard, affinis meus ab uxore mea praesente,

8!h

10 Stattammen Esselingae, 29. Aug. descendens vom Steurhaus, als er ein

diffc

tudin

vertrag hatt haelffen machen, cecidit per scalas YjjtrAwxvoc. Refectus

deinde, et sequentibus diebus loquens, et coenà Domini procuratus,

D.

semel et iterum rursus ictus, Septemb. 1. obiit pié, et 3. Sept. in coeme-

c0101

terio inferiore sepultus est. Erat senex et canus. Ein grosser herrlicher

lt

10

15 man, humanus.

50 2

Reihinga, seruus, et ancilla nobiscum diuersantur.

nepol

p

emp

Septemb. 12. Die ($. sereno.

Y

Nuptiae affinis mei, Ioan. Georgiü Hambergeri, fl D.D. Georgii

Hamb. Med. D. et ordin. Tybingae Professoris. Interfui concioni, quam

20 habuit Diaconus M. Sam. Magirus (.ex Prouerb. bona uxor, Dei donum.).

In

Interfui prandio in hospitio Coronae. Sedi in prima mensa, quartus

Deca

post Rectorem magn. Hochmannum locatus. Hilaris ego satis, pro senec-

H

tute: suauiter edens et bibens. Domum redii media 4* hora, cum XI»^

hora prandere coepissemus. |

ytiali

&t tà

833 Decem scil. Doctores, et unus: Hochman, Varenbyl 79 annorum,

C

?e Hafenreffer, Harprechtus, Dauid Magirus, Andler, Maegerlin, Hamber-

domi

ger, Belzer, Moeglingus, Halbritter. Tum senex Rudolfus Riep Cellarius

Tacol

antiquatus (.pro quo, Cell. Lud. consocer D. Hambergeri) et M. ego

Crusius, habens adhuc 8 dies ad completionem 72* aetatis annum meae.

epist

dpi

30 Laus Deo. Nam ego, suauiter edens et bibens, et sobrius domum redire

ium

solitus: comitante, humanitatis causá, D. Maegerlino, antehac Discipulo:

Caxt

qui est ciuis Memmingae, et intra mensem eó migrabit, Reip. ibi inser-

poss

uiturus.

9

9 Pfaeffinga. 815.

24 825. 835. Tüschordnung : 1. Occ. D. Nicol. Varnb. Rec-

tor Hochm. II. D. Hamb. D. Botzer. D. Moegl. D. Halbritter. III. Rud. Riep. senex.

Tran

D. Maegerlin. D. Andler. IV. Merid. D. Magirus. (.D. Mag. Magirus .Hs. Das ge-

consti

flossene Mag. durch Magirus ersetzt.). D. Harpr. M. Crusius. D. Haf.

Tng.

D. W

20 Vgl. Proverb. 19, 14: domus et divitiae dantur a parentibus, a. Domino autem

prech

proprie uxor prudens.

—

—

109

lbardae

Noua ab affine W. R. quae sunt eadem cum Wellingianis 828.

dgrauit

Postea legimus Wellingiana, in prandio nuptiali mihi missa, ex se-

cunda mensa, a Praefecto Baebenhusano G. Kienlino. Res de Transyl.

'QWar.

certissima est. Vult scire à Maximil. pacem ne velit, an bellum. . Suá

nihil interesse. Post huius diel concionem, Doctori Boz. et D. Halbrit.5

d nit

dixi, quid mihi à M. Iac. Haettlero acciderit. Rogaui eos, si occasionem

habeant: me rursus missurum epistolam primam ad Transyl. |

Donaui ad has nuptias, per filiam Theodoram 4!/, fl. nempe 3 Fran- 834

0enat. ]

cos, et 2 Philippicos Taleros. Valet Philippicus 21 baciis: Francus,

esento,

81/, baciis. .Fürs mal ward zu bezalen, für weib und man, (.in hac:o

&h em

difficultate temporum.) 18 bac. Vxor mea semper domi manet, ut vale-

efectus

tudinaria.

ràtus,

D.D. Nicol. Varnbyl. hilaris nobiscum, et me vocans amicum vet.

COeme-

colendum, egoque ipsum patronum bene meritum (.quia 1559. pro me

Tlicher

ultró scripsit Stutgardiam, ut reciperer, etc.) ait: se iam habere filios 15

€

50 annorum. Interim, post lubilaeas suas nuptias, sibi natos esse

Ó

nepotes. Ego iam XX XX "" annum doceo híic. Multae quidem, in tanto

tempore, tribulationes: sed semper viuo honoratus, ope Dei, cui laus.

Vxor D.D. Halbritt. vocatur Euphrosyna Kirwangin.

Jeorgi

, quam

Septemb. 13. Die $. subsereno, subpluuio.

20

Jnum, ,

Interfui visitationi nostrorum Auditorum, in domo Facultatis nostrae.

fuartus

Senec-

Decanus inscripsit profectus eorum.

Horá 11? iui in cauponam Coronae: et à 12* horá, in repotiis nu-|

n XI*

ptialibus Hambergerianis, usque ad H. 4*"* interfui, liberaliter bibens, $835

et tamen sobrié domum rediens. L. D.

25

Dorum,

Cum H. 4* praeterirem domum M. Barthol. Hettleri: ipse stans ante

amber-

Jlarus

domum, excusauit filium, nolens eum vanum videri: dicens, quod M.

M. ego

Iacobus filius, etsi in Cancellariam Maximil. dederit meam ad 'Transyl.

epistolam, tamen repoposcerit: volens ipse apud Erlauam Transyl. Prin-

Ineae,

redire

cipi dare: sed interuenisse cladem Erlauensem. Respondi, me conten-so

tum esse, et abiui. Etsi mirum videtur: alicui literas reddi, quas in

cipulo:

Cancell. dederit, ut aliquis putat. Prouocat ad M. Rufum, qui testari

Inser-

possit. Sit ita.

——

T

2 Vlmàáà. 840. 827.

2 Zu Wellingiana: ex Clausenburg 25. Aug.

9 Zu

, Senex.

Transyl.: Habet 3000 milites. Niari Paulus iussus est à Maximil. Gros. Wardin ad

Das gt

constantiam hortari, Transyluani 25 000 Ducati capti.

25 882. 886. T)schord-

ää

»wng: l. D. Occ. Nicol. Varnbyl. Senior Riepius Rudoelphus. II . D. Hamberger.

——

D. Wilh. affinis. III. Or. Iunior Cellar. Lud. interdum. D. Moeglingus. IV. D. Har-

) (uien

26 838. 71.

precht. M. Crusius.

——

110

——

[nsun

Vxor mea, heri et hodie debilis est. Filia choreis et epulis nuptiali-

chunm

bus interest, «exocuYvpévn.

Jinus.

Multa in hoc prandio, cum D.D. Nicol. Varnbyl. quuxóg collocutus

sum: et fassus e0yaototoc, me literis eius Stutgardiam scriptis, T'ybin-

Haent

chismi

»gam 1559. venisse. Hilares eramus. L. D. |

836

Ve:

Coenabamus apud D.D. Georgium Hambergerum: et H. 10 domum

rediiimus.

Audit

penat'

Cons. Cellensis, supra Cellenses balneas, Górg Einmedórffer, homo

facetus.

post ]

Maie

10

D. Wolfgangus Schaub. Concionator Planckenlochi, in Durlacensi

datur

praefectura, Pfortzemensis.

hus à

Septemb. 14. Die ?. sereno.

Coneionem Graecé scripsi. Supplicatum pro uxore mea: cui postea

p

i?)

[«

S. Coenam Domini, Diaconus M. Ioan. Henricus Wielandus dedit:

8

15 péAvtotoc, qui longaeuus sit, et felix: pro quo Deum orabimus.

Coi

Coenaui apud affinem Cellarium, D. Lud. Riepium, valde lauté. Botri

generc

magni, et pulcherrimi. |

831

eüm (

Septemb. 15. Die 9. pluuio interdum, calido.

pi, k

Literae à D. M. Iohanne Assumo, humanissimae. Impetrauit à generoso

Sigua

20 suo D.D. Wolfg. Comite ac Hohenlohe, etc. ut ex M. Scr. antiquitatibus

janua

ad me missurus quaedam post vindemiam sit, fihis eius 2 ad ipsum

Coner

profecturis. Reihinga et ego vocauimus ad nos D. lohannem Waideli-

gu]:

chum: dem haben wier Reihingae filium Vrbanum, in mensam, habi-

Post.-

tationem, et disciplinam, umb 52 fl. per annum verdinget. Soll Vrba-

m u

25 nus post vindemiam bei im anstaehn.

PETIBBNEINEUN TP NT EUETEPUUIRTURCNUBURRANIURUSEERENENSUOUPRIREEUERIRUERIENUT H PRIUIEURIREERCUPEEEERERENERREREIEBT TOE

Se

Vesperi mecum fuit M. Georgius Haenghaehr: qui salutauit me no-

(oi

mine M. Oesterlini: dicens, ilius Monasterii Monachum factum esse

Provincialem illius ordinis: qui, ubi redierit, daturum antiqua. Dispu-

ponen

tarunt his diebus Concionatores sub Oesterlino: quibus ipse de mea

hp

30 Corona anni dixit: sed Haenghaerus non tam diu mansit, ut sciret, quid

diem,

responderint. Deinde haec mihi dixit. Baro Ferdinandus à Graueneck,

Burgbergae habitans 4 circ. mill . ab Vlma, arcem, et villas aliquot:

E

vendidit pagum Marschalekenzimmer, Principi nostro 37 millibus fl.

audtt

4 885. Tüschordnung: l. Sept. Consul Cellensis. D. Dauid Wilhelm. II. Or. Foem.

b od

D. Hamberger. Foem. III. Merid. Hambergerina. Reihinga. Susanna Hafnerina, Lud.

drei,

Riepii uxorcula. IV. Occid. Schaub. Lud. Riep. vicinus. Crusius.

12 835.

14 7'7.

ln

1"7 Tüschordmung: l. Lud. Cellarius. D. Dauid. Wilh.

N. II. Vrb. Reihing. Sponsa.

liegl.

Ioan. G. Hamb. veóyopoc. IIT. Vxor D. Dauidis.

Hambergerina,

Doct,-

Reihinga,

]sorores. IV. Crusius.

D. Hamb.

Vidi primüm scloppi genus, carpinum.

19 Weickershemo 809.

97 Sultzáà. 818.

D

L

À

Fa

e-lvER

111

Eu

iptg]r.

Insunt 8 agricolae, et 33 mercenarii. Communicantes ibi, 150 et cate-

chumeni 59. Initió | ibi semel atque iterum concionatus est D. Oester- 838

lücutus

linus. Postea pagum eundem reformauit (.die Palmarum 98.) ipse M.

Tybin.

Haenghaer: cuius institutione iam pueruli et puellae 24 tenent cate-

chismum.

5

lm

Vesperi docui horá 3. in Thucydide: oblitus meum exemplar: et in

Auditorio sumens exemplar ab Auditore quodam. Fui multorum inter-

lomo

pellationibus, et Reihingae mnegotiis, distractus. Filius eius Vrbanus,

post horam 4?" in superiore hypocausto nostro, à Depositore M. Ioanne

laceng

Maiero, initiatus ritu Scholastico est. Depositio priuata, kostet 1 fl. qui1o

datur contubernio. Depositori bb. Famulo 3b. sociis famulis absenti-

bus 3b. et Rectori magnif. pro inscriptione 5 b.

Postea, ab hora 6. usque ad 10?" apud me coenati sumus.

postea,

di: 6

D.D. Hamberg. aelius meus, tumefacto sibi sinistro crure, non vénit.

Septemb. 16. Die fi. simili. Vesperi, et tota nocte, pluuio ac ventoso.

15

- Bolri

Correxi Declamationes, à 6. H. usque ad 9*", | Vesperi horá 6839

generosus Dominus comes Waldeccensis D.D. Habritteri convictor,

cüm diu febrim habuisset, et nunc Guotvtep(av, diem suum obiit, valde

Diéroso

pié, loquens usque ad extremum spiritum: praesente D.D. Ioan. Georgio

Siguardo, rever. Parocho nostro: qui haec mihi postridie dixit ante2o

tatbus

ianuam suam: cüm concionatus mané fuisset de X leprosis: quam con-

]psum

Aideli

cionem ego Graecé notaram. Dicitur hic Comes, ultimus esse generis

Sui

et habuisse 31 dominia, vel ditiones. Habet valde piam matrem.

habi-

Post ist immerts hin und wider gangen: et à pia matre mandatum: ut

Vrba-

in curaà eius, nullis sumptibus parceretur. Nunoc tristis nuntius ei veniet, 25

]6 D0-

Septemb. 17. Die (-) pluuio toto, ventoso. Sic et totam noctem.

l| 6896

Conc. 2 Graecé scripsi. Orationem ad promouendos Baccalaur. com-

Dispu-

ponendo absolui, vix, inter plurima impedimenta: postquam 11. Sept.

) T03

incepissem. Ist meer, dann 3 bogen, noch nit mundiert. Reihinga totum

80

, qui

diem, et filius eius, apud Hamb. comederunt.

eneck,

Septemb. 18. Die (. toto pluuio, frigido, obscuro.

iquot:

Es ist lauter Zorn Gottes: von waegen dess kostlichen fraessens und

bus dl

sauffens, auff so viel hochzeiten, und | maalzeiten: darinnen man 4 oder 840

—

, F'oem.

b oder 6 oder 8 trachten, iah wol meer, auff ein mal auffsetzt: und das

a, Lud.

drei, oder vier, mal: nit allain herren, sonder auch gemaine leut. Gotts5

41

Sponsa,

189 Téischordnung: l. M. Ioan. Mart. Beccerus. Theodora F. II. Vrbanus. III. D.D.

Ziegl. Decanus, Reihinga. IV. Hambergerina. Crusius.

16 816.

17 Solius

Orustus.

Doet. Hessi ecuráà usus dicitur.

20 802.

92 N.B in Form von: WE

H

—

112

——

gep!

kan den Waelschen pracht nit leiden. Venditur mensura vini veteris,

in platea, 3 baciis, aut 6 solidis: tamen etiam pauperes, prae viliore

p

horà

vino, emunt. Darnach ist dess fluchens, und verteurung aller ding, kain

end. Deus det omnibus nobis sanam mentem.

jl

5

Septemb. 19. (.meo 1526. natali, Grebernae vel Walckersprunnae,

sump

Beiersdorffum et Bottensteimnum versus.)

besci

Die &. nubilo, frigido (.calefeci meum Museum.) humido, nec sine vento.

n !

Noua ab affine W. R. eadem, quae à M. Henrico Wellingo suprà

venil

habui. Additur, Regem Hispan. Phil. certó obiisse. Ilta certó ditionem

i0suam recuperauit ó xypucóOougc.

caru

x& Énópeva, &v dXv PiBAo.

dona

. ANNO CIDO. IO.

hr

XOVIIIL. À Die Se-

cendi

ptemb. XIX. meo

dantt

15

1526. natali, à me

M. Martino Crusio, Tyb. Pro-

(o

fess. Diarium conscriptum.

In Nomine S. Tri-

mislt

nitatis. Amen.

fu.

M.

20

Septemb. 19. post horam

nobil

3. vespertinam. pluuio. $.

Gmae

Sicut hora 8. in Cicer. pro Muraena docueram: ita hora 3* usque ad

Inc

4*" in lib. 8. Odyss. (.de saltatione, post pilae lusum, filiorum Alcinoi.)

1n6p

docul.

25

Sed medià H. 4.in numeroso Auditorio, dixi: hac hora, media 4. me

19. Sept. 1526. natum esse. Ergo coram ommibus gratias egi Deo, quod

Annos compleui nunc septuaginta, duosque..

lo

Sit tibi laus omni tempore, sancta 'Trias.

Ànna

TTunc summissé cecini (.opponens meliorem cantum, cantui Demodoci

1p

so de Marte et Venere: cuius catastrophen, ante pilae lusum absolueram.).

Seph. |

Cecini primum et ult. systemata psal. 31. Germanici: In dich (hab» ich

a.

tris E

gehoffet, Haerr: et, Glori, lob, ehr, und herrligkait. |

M. Georg. Rosa Hamburg. erat post H. 4*" infrà apud meam fami-

libris

Uniyer

2liam. Affinis mea, soror uxoris meae aegrotae, Anna Reihingi Bernh.

n 14

ass Consulis Esseling. uxor, mecum pransa, et apud aelium meum, D.D.

mehr

Georgium Hamberg. qui habet sororem eius Magdal. coenata est.

ton. u

gtlang

8 Vimà. 833.

90 490. (419 Hs.)

98 490.

96 pag. hac 2. intrà.

Diar,.

19 Beginn des 7. Bamdes der Hamdschrift.

93 Hom. Odyss. 8, 377 ff.

(ie (

Til de

Diy

—

113

—

Veteris,

Vili()re

Septemb. 20. Die $. post totam noctem ventosam, pluuio, frigido, tristi.

Paulum ninxit. Reihinga, et filius eius, et ancilla, cisio suo avehuntur

J kain

hora 8. Esslingam versus. Nam vindemia ibi instat.

Noua, à M. Henrico Wellingo.

lo

Transyluani suum Principem, Sig. Battorum, oratu eius, rursus as-5

sumpserunt. Seiner Gutschen, und silbergeschirr, quae intercepta sunt,

Yento.

beschicht auffbehaltung, bis auff weittern beschaid. Groswardini manent

Suprà

in fide Archid. Maximiliani.

Hie à Raaba Comorram cum exercitu

tü0nem

venit. Expectantur plures pedites et equites. Tum scil. aliquid tentabitur.

É Constantinopoli scribitur: quod Wa|lachiae Vaiuoda, auxilio Tur-3

carum, Michaélis Vaiuodae 8000 milites vicerit. Nuntio huius rei, T'urca 11

donauit einn güldinen Sarck. Al. rock.

Regina Angliae, ad pacem inclinat:

Hactenus triduo (.inter alios labores: ut bis quotidie in Schola do-

cendi.) mundé descripsi orationem (.zepi Gpyóv, de principiis. qua (.Deo15

dante.) post 7 dies creabo 42 Baccalaureos bonarum artium.

Septemb. 21. Die ?l. nubilo, frigido.

Conc. 2 Graecé in Ecclesia scripsi. Nobilis quidam, von OCostentz,

misit ad me, petens 2 Exempl. Irenes: quod, Grupp. absente dictum

fuit, nullum Exemplar hic esse. Nec ego potui dare. Cognoui postea,?o

M. Stetterum cum eo in caupona Coronae pransum esse. Nuntiaui illi-

nobili, ut Annales Sueuicos emat, ubi multa sint de lrene, vel Maria

Graeca. Vult Francofurto emere.

Que ad

Incepi sextum librum Chronologiae Krausiorum (.cum primum librum

lcinoi)

incepissem 31. Ianu. 94.) conscribere.

25

4 me

Septemb. 22. Die 9. nubilo, pluuio.

, quod

D. Augustinus Brunnius mihi misit videndos Annales suos miracu-

lorum aà tempore Christi, usque ad nostra tempora.v Saepe citat meos

Annales. |

modoci

2 pag. 2 sup.

9 362. Ex Cassouia, Sept. 9. vel Aug. 30.

8 Ex castris,

a.

Sept. 14.

10 Venetiis Sept. 18.

138 Anverpià Sept. 12.

24 22.

ib idi

24 .Diese Chronologia Krausiorum, die den Titel trdgt: , Martinorum Duorum, Pa-

iris Et PFUüwW, Krausiorum Bottenstainensium, Chronologia, Cum Historiis Permultis,

| fami-

libris quinque. comprehensa. Martino Crusio Conscriptore, Tybingae* ist. àm. "Tübinger

Universitütsarchiv ( XV, 26) heute noch vorhanden. Sie geht von den Schicksalen des

Dernh.

um 1490 geborenen Vaters des Crusius aus und mimmt in den spáteren Jahren immer

.DJ.

mehr Tagebuchform an. Sie endet, zuletzt auf zehn Bücher gebracht und zum Schlusse

j

—

von anderer Hand geschrieben, mit dem 31. Máüvz 1605, wührend das hier zum Abdruck

gelangende Tagebuch, das viel ausführlicher ist, wur bis eum 19. Sept. 1604 reicht, vgl.

[rà

—

Diar. 1596[|97 S. XIII. Eine Abschrift (Sign.: cod. Tub. Mh. 443) der Chronologia,

die Crusius der ArtistenfakultGt 1594 schenkte und damn moch ergümzen liess, findet

muüt dem Jahre 1596 ihven Abschluss.

Diarium Crusii II.

8

——

114

—

9,

4 Auditores mei declamarunt horá

[»)

€9

usque ad 4?*", Satis bene. Inter

Consta

quos loan. Christophorus Assummus, carmen Lat. quod mihi perpla-

u

cuit. Árgumentum erat, de modo assequendi summum honorem.

Septemb. 28. Die fi. paulo lucidiore.

8

b

Mané H. 6. rationem reddimus lectionum habitarum per Angariam

franc

, !

proximam. Nemo nostrum quicquam neglexerat. Inde, Senatus habitus

de certis negotiis. Vacatio vindem. incipit.

m /

Scripsi ad M. Iohannem Assummum: Aulicum Concionatorem apud

1)

l

ilustrem Comitem Hohenlohensem D. Wolfgangum: Egi gratias, quod

i0studeat mihi Antiqua mittere, et Genealogiam illorum comitum: prae-

ho d

sertim, quod Comes Wolfg. ad haec promptus sit. Haec ergo humiliter

12

0p

et reverenter peto: praesertim, si quid inveniatur de Sueuis, Barbarossa,

et filus, Impp. et de Irena Graeca.

gerun

mihi

gerull

15

Augustinus M.

charl

(

Filii Assumi 2 þIohan. ;

Christophorus, |

sunt.

nitül

ü

Aio, heri perbonum carmen Lat. ab Ioh. Christoph. recitatum esse.

scribi

Mitto iconas meas

Á

9

eond

I

5

Septemb. 24. Die (2 nebuloso, nubilo.

20

Óvetp. 0X AÓc. ov tte &nl xeqaMjc, &x to0 &ym voO oixou pou, Égepey &A«

D

te, xal O00 uey&Amg BtfAoug moaAotAe, X&tpoypo«pouc: & atT), & &p&c (.emep

Opeg obx cÓ Tioetv: &AAA OvelOlov abTiv, Og xA&mtQy.) &est)ov, warvetxov,

&

o08' &vviAEYoUsav sixov. 7joav mepl courpixGv, ( &86xet, npovyputxoy.. dmefjA-

citer

$ev abri otyf.

tam

25

Catalogum omnium nouorum librorum, his Nundinis Francofurti ex-

Gras

positorum, auctore Iohanne Saur, perlegi. Nulla mentio Apologiae. Inde

N

excerpta

CaTe

1. Theatrum Genealogicum, ostentans omnium aetatum familias, Mo-

ettw:

narcharum, Regum, etc. Philosophorum, Oratorum, Historicorum, etc.

soà condito Mundo, usque ad haec nostra tempora: per Hierony. Hem-

H

minges Lunaeburgensem. Magdeburgi fol. Kirchner.

2. Illustrium miraculorum, et historiarum memorabilium, ante annos

Qu

400 Caesarii Heisterbacensis, Coloniae 8. Birckman.

V

audi

3. Mart. Lutheri historia, Dresseri . Lipsiae 8. Apol.

85

4. Iosephi Scal. de emendatione temporum, quasi nouum opus. Fol.

elau

—

Lug. Batauorum. |

1j

0CCe

8 Weickersheimium. 53.

3 r

20 12.

95 Nundinae, 230.

28 228.

I

20 uvyoc Hs. uvyAós uotwóc?

20 &AAX xe Hs.

90 Im Titel des Buches

heisst es Henminges.

35 Vgl. 8. 55 Z. 32.

2

—

—

115

Intel

5. Chronicon aller Bischoff, Ertzbischoff, Patriarcharum, Caesarum, 6

J&tyla

Constantinopoli et in Germania. Franckf. 4. Iohann Spies.

6. Oldenburgische Chronic. Fol. Spies.

7. Baierisch Stammbuch 2. tail, per Wiguleum Hund. Ingolst. fol.

8. Annales Marchiae Brandenburg. à 1416 usque ad 1596. Fol.s

Va

abils

Franckf. Oderae, Hartmann.

9. Antiquitates Helueticae, Francisci Guilielmi. Friburgi Auentico-

rum 4.

üpud

10. Kostlich new kochbuch, fraw Anna Weckerin. Amberg. 4.

quoq

prae.

11. Wie das Kriegswesen in Vngern zu reformiern: auctore Rein-:10

holdo de Grotibeck, 4.

uliler

TOSS&,

12. Nicod. Frischlini Comoediae 6. Trag. 9. Argent. Iobin. 8.

Operum Poéticorum Frischl pars Epica, edita per Georgium Pflu-

gerum. lobin. 8. Nicod. Frischl. orationes insigniores aliquot, per Pflu-

gerum. Iob.8. |

15

Conc. l scripsi, vespertinam. Hoeschelius: Scholae Annaeae Rector, 7

mittüit mihi 2 terniones, qui mihi in Bibliotheca Photii deerant. Nihil

€886,

scribit. Satis &y«píoc:ec, postquam meum Graecum Laonicum Chalco-

condylem accepit, quem ei dudum commodaram.

44

Septemb. 25. Die (. obscuro fere, nec pluuio, nisi paulum.

20

Domi totum diem mansi, in Crusiologia pergens.

LT

Noua ab affine Wolfg. Ronero.

£O

Sunt illa sup. pag. 9. Wellingiana. Filiae Theodorae crurä, jam cir-

i?ï'f] )x'

citer ter tumuere: ipsa semper est pallida: non obseruat bonam diae-

-i eX'

tam. Abstineat a salsis et austeris: sicut ei ante quadriennium D.D.25

Inde

Grawer praecepit.

Noctu, uxore quasi moriente, hora XI. surgere coacti sumus, et vo-

care sororem eius, Hambergerinam, quae hie pernoctauit. Postridie,

Mo-

ettwas bessers. 'Tussis.

&

]em

Septemb. 26. Die sereniore, et tamen nubilo.

BIU

Heri redierat D. Maximilianus BDappenh. Pragá. Pestis ibi est, et

108

circüm. Caesar excessit in quandam venatoriam arcem.

Vxor Chrysodontis, Clausenburgi habitauerat: | et, quo die Missam 8

audiuerat, et inde migrare voluerat, subito ipse Chrysodus venit, portas

Fol

clausit, ipsam recepit, ditionem suam rursus habet. Ita ArchiD. Maxi- a5

milianus, dum in pompa magnificé ingrediendi, aestatem triuit, morá

occasionem perdidit.

D

loanni Kaechelio Vracensi, candidato primae laureae, qui cras post

iches

|

16 Augustá. 925.

28 Vlmàá. 2. 18.

?

98 Xpucó8ouc. 950.

8*

—

—

116

Tun a

creationem Baccal. gratias aget; Gratiarum actionem horis 2 correxi

nimia demens, alia mutans, etc.

s 6

Hala -

Bodelshusano Concionatori, M. Ioanni Staebio, scribo (.monitus a

Curati

filio eius Helia, Discipulo tertiae classis.) ut mihi moAet& coumpuxà mit-

ä

5 tat.

ag]t y

sponsu

Sept. 27. Die $. nebuloso, lucente, nebul.

ï

yi frà

Medià H.8. mané, mihi M. Phil. Alb. Hala, ex literis sibi à patre

Mane!

praemissis ante secuturas, indicat. Apologiam meam à Typographo nunc

qui dä'

non potuisse imprimi, propter alios libros necessarió absoluendos: (.sicuti

E

19 nec 2 orationes M. Viti Mylleri.) sed dixisse Typographum, se excusurum

Mari

proximé, so war Gott laebe, nisi Crusio aliud videatur.

Eor

9 Fuit ante mensem hic M. Iacobus | Frischlinus, Scholae Reutling.

ydrof

Moderator: petens à M. Erhardo Cellio, collega nostro: ut excuderet

N«

eius Rhytmos Germanicos magni operis, de nuptiis et vita beati Prin-

excude

iscipis Ludovici. Inter quae, etiam erat Iubilaeus Acad. Tybing. Cellii,

E

barnun

ab isto Frischl. Germanicé versus. Habuit literas intercessorias

a

vidua

In

ilustrissima D. Ludovici, Nyrtingae viuente: quae volebat Cellio dare

20 fl. e& insuper redimere 50 Exemplaria. Cellius recusauit modesteó.

Post horam 8** huius 97. diei Septemb. usque ad H. 10*" in Aula

Init

Tite

zorenouata, per 3 quadrantes horae recitaui (.utens tunc primum per-

Menu

spiciliis.) orationem de principiis, xepi Gpyüv: et mox post nonam creaui

49 Baccalaur. artium et utriusque linguae. Postea bene pransi sumus

nme lu

ibi Pn

pluribus mensis in caupona Ouis. Hora 5. vesp. redii domum. Sedimus

in prima mensa. |

10 Noctu, hora 8.

íe

Per

26

.

?

Ilóg oby 6p& qGgc Épy &po

ob taUT dpéíoxs. t Vei;

oüro memAfjpe a. Xpóvoc,

&cuYxpiteg coqpmtépo.

Die

30

Septemb. 98. Die ?l. sic satis sereno.

Grupp. ? nundinis rediit; et mihi literas à D. Hala attulit. Acce-

üjet

perat is utrasque meas literas. Nec Rihelius, nec alius, comment. Homeri

du |

Typographus est, quod sint nimis prolixa ipsi Rihelio x«yxvuSéppo, etc.

£

Statim rescribo D. Halae 1. ut Apologia mea omnino excudatur. Videat,

ad me

ssne impediatur ab Iobino. Retineat libellum secum, donec incipiatur.

Q3 1

8 Bodelshusam.

6 Botri putrescunt.

8 Francofurto. 6. 10. 18.

Litt

19 Baccal. 211.

92 Pro prandio bono,

14 picyA. 76. 222. '13. 909. 525.

100 (

quisque 8 bac.

94 14. Tüschordnung: I. Magn. Rect. Merid. D. Hafenraeft.

OT

Hochm. IL D. Harprecht. D. Dauid Magirus. III. D. Moeglingus. Misit iam filium

——

à1,

quintum nobis. Dec. Ziegler. IV. Crusius. D. Gerl. Procancell. Laus Deo. 32 Franco-

furto. 8. 78.

94 1. Francofurtum.

M. 16,

c N

—

COtey]

Tum aliquas chartas primó det, postea alias. Promisit Typographus: So

war Gott laebe, woll ers ietzt trucken. Ne fiat in Deum periurus. 2. Vt

)nitus 3

Hala retineat diligenter mea Homerica: quae optem, ad me referri.

"! mit.

Curaturum id, si Philip. Walther, Sutor meus, istuc eat. 3. De Postilla

agit in loco praeclaro, quidam vir pius, ultró, spei plenus. Expecto re-5

sponsum. | Dolet mihi magis feré, quod tot molestias tibi toties exhibui, 11

À patre

mi frater in Christo colende: quam ipsae meorum operum repulsae.

0 nune

Mane tamen im amicitia mea, ut spero, etc. Literas dedi affini G. Grupp.

(.Sieuti

qui dabit aurigae, quem conduxerat Francofurti: quia ipse de arca, in

AlSürüm

ea urbe, in sua taberna libraria, cecidit, crure dextro male sauciato. 10

Marcus Sehmidlappius, panni mercator, in hac profectione mortuus est.

eutlng.

Horá 3. sepultus est Doctor Iuris Alexander Faber Bietigkaimensis,

Cuderet

hydrope mortuus, sex menses aegrotus.

UP nn-

Nieolaus Bassaeus Typographiam suam vendiderat: sed tamen curat

. Cdli

excudendum, quicquid vult, suis expensis. Nunc quidem Matthioli her- :5

à vdua

barium, aliquot millibus florv»,

lo dare

In foro Tybing. proclamatum, ut cras incipiatur vindemia.

lesti,

Septem. 29. Die 9. pluuio toto, et sequenti nocte.

I Aula

lnitium vindemiae apud nos.

lD per-

Literas accipio ex nundinis, à Studioso philosophiae, Greorgio Zornio 20

1 Creaui

| gumus

Meinungensi, pridie Nonas Septemb. Ienae scriptas. Post prolixam erga

me humanitatem, ut gratus Discipulus, petit: ut se D.D. Mylio, aliiue

Jedimus

ibi Professori, commendem. |

Septemb. 30. Die fi. vario, sicut in Aprili.

12

Perceucurri historicam Relationem Iacobi Francki.

25

Mense Octobri.

Octob. l. scripsi (.Die (2)) conciones 2 Graeceé.

. Dies mediocriter serenus.

Octob. 2. Die (. frigido, postea remisse, nubilo.

, Àcte-

Ovetp. TaQTWv, Óve véog maxpupyme xevotavuyounóAsme EmenoUyto: «alao

Éomeni

Opeg pev ato0 Toay póvoy O00 dyOpsc. Énetta, DiBAdpta, ob vém, &v olc

, elc

&ixóvec Tjioav, Ébpov. M. Memhardus iam bis ad M. Lebemycum scripsit,

Videat,

ad me nihil: nihil etiam de meis ad se literis. Sed vult, ut Lebemycus

ipiatur.

cras nobis in caupona Ouis det coenam, mihi et aliis, ipsius sumptu.

p*

Literas mihi affert Studiosus Adamus Venator Turingus, ab affiness

lo bono,

meo Christoph. Helmreichio. Bene valet cum uxore sua Barbara, mea

fenraeti

consobrina, quae me salutat.

m flium

! F'ranoo-

2.2.

4

9

[»)

20 Ienà. 202.

99 Vindemia.

30 5

92 Lincio.

14. 16.

96 Beiersdorffio.

—

118

OE

hactel

Chronicon Germanicum de Papis Rom. perlustro M. Georgii Nigrini. |

omia

18

Vesperi nobilis Carolus Daxperger, olim convictor meus, per famu-

serips

lum petit à me Annales Sueuicos sibi donari. Se quid aliud melius

me i

mihi daturum. Respondi, me non habere superfluum Exemplar. Princeps

frostt

5noster noctu huc venit, nos latens.

ej n01

Octob. 3. Die $. sereno, nubilo, pl.

indic

Per schedam rogaui hunc nobilem, ut ad me veniret. Vónit media

hened

hora 9. in Museum meum, gravitate cum humana. Ei dixi, me Exem-

laude

Mi

plar meum ei daturum. Visurum de alio. Inscripsi ergo in frontispicio.

10 Nobilitate generis, et virtute, praeclaro viro, Domino Carolo à Dachs-

No

Tien.

perg, in Zangberg, Tornberg, et Ramfels, illustrissimi Wirtemberg. Ducis

copiarum equestrium Duci, sive Hipparcho, Domino suo colendo, Auctor

Pome

9. Oct. 1598. D.D.

Noua, ab aff. W. Ronero, et à M. Henr. Wellingo.

15

Ies

Multa et varia sunt. Tartari illi; qui cum Turca sunt, 5000 circiter

homines nostrorum, occiderunt et ceperunt. 'Transyl. Princeps detinet

Commissarios Caesaris: dum sibi sua, quae ab ipso detinentur, reddan-

Id

tur. Phil. Rex Hispan. obiit Regina Angliae auxiliatur Stadenis i. e.

gnni.

ordinibus in Belgio, qui contra Hispanos sunt, etc. |

1eil (

14

Rex Gall. excludit Iesuitas Regno suo. Destituta urbs Aach ab Evan-

Was

»1gelicis Principibus (.unoquoque suis rebus tantüm intento.) retinetur in

frem

Papatu, Senatu Euangelico abrogato, etc. Staden haben 1830 faendlin.

D

Visitaui D. Conr. Bappenhaimium per horam. G6foc véov vsAOv.

x

Coenatus sum in hospitio Ouis, sicut et Baro D. Henr. Landauus,

25 Praeceptor Lebemycus, D. Halbritter, Maestlinus, Cellius, M. Israél

h

Wielandus, et alii. Nam M. Memhardus Lincio scripserat ad Lebemyeum

st

(.nihil autem ad me.) ut nos ipsius sumptibus invitaret. Fuimus ibi us-

que post XI. H. noctis. De Postillae negotio, mihi ex literis Memhardi

(

Lebemycus dicet. Wielandus ait, se Stutgardiam de Postilla scripsisse.

hebd

30 Ex ommnibus, M. Felicem Bidenbachium bene respondisse. Multos Con-

Quai

cionatores hoc opus optare, etc. Bappenh. mihi dixit, se heri ad D.

C S

Pappium scripsisse: quia nuntius ab eo hic fuerit. Nihil Pappius ad

Ü

me scripsit.

Octob. 4. Die $. non sereno.

Prac

Sic

35

Scribo Leinstettam, ann luncker Hans Maxen von Bubenhofen. |

Tepe

15 Es seie fast 2!/, iar, das ich im ein gebundenes Exemplar Sueuiae ge-

T

schickt habe: welches über 7!/, fl. koste. Me diligenter petentis ipsius,

UI

et 3 fratrum eius, stirpem descripsisse. Pro meo sumptu et labore,

* Dachspergius. 14.

11 7 17. 920

15 Sept. 24. ex Cassouia.

95 17.

n

26 12.

28 9.

95 19. Leinstetten.

il

—

119

——

Vitrini

hactenus ne gratias quidem uno verbo mihi actas esse: etsi monstrare

* fami.

hominibus possim literas eius: quas ad D.D. Heidenum piae mem.

| lüelits

scripserit: ubi opus et approbet, et remunerationem promittat. Ergo

-innceps

me mittere hunc Nuntium, monendi causa (.quod etiam multó ante, sed

frustrà, fecerim.), ut aut seruet promissum, aut (.meo sumptu et operas

ei non placentibus.) mihi opus meum remittat. Sin minus: ut aliis etiam

indicare possim. Addo ad Verbum: ,Debent nobiles viri esse grati pro

t Dedia

beneficiis: ut retineant ad horam mortis bonam conscientiam, et interea

| Exem.

ïtisplCiO.

laudentur apud alios.* Datum 4. Oct. 98.

Misi inclusam meam faciem, cum Epigrammate M. Cellii.

10

Dachs.

Nobilis Dachsperger, ex arce misit nobis assam carnem cervinam.

? Dueis

Aucty

Item D. Bappenhaimius, einn Raechschlegel, de ceruo, sibi à | nostro 16

Principe donato.

Octob. 5. Die ?1. mediocriter sereno.

Circiler

lesingà 2 cados musti accepi. Domi in 6? libro Krausiorum scripsi. :5

detinet

eddan-

Octob. 6. Die Q. sereno, frigido.

llS ]. €,

Ich hett vermaint, M. Haunoldus solte laengst die fragmenta Coronae

anni D. M. Crusii überschickt haben. Soll noch geschaehen. Fürwar die

) Eran-

zeit gibts nit: das unsere herren vil auff ieren kosten trucken lassen.

etur m

Was ich thun kan: schreib ich herrn Crusio saelbs. Den wolt garzo

freuntlich grüssen.

endlin,

iiy,

Datum 1. Octob. vel 21. Septemb. 98 Lincio.

idauus,

Octob. 7. Die fi. nubilo, pluuio.

Isradl

Horá 12. in Senatu eramus. Totum diem in Chronologia Krausiorum

Tyeum

scripsi, in anno 1596.

25

]hi us-

Octob. 8. Die (2). serenescente.

mhardi

Conc. l scripsi Graecé, vespertinam. Rationibus contubernalibus 4

]psisse,

8 Con-

hebdomadum interfui. Positio singularum, fere 169. In Senatu eramus.

ad. D.

Quaestio grauis, petente Principe à discedentibus, die nachsteur. X de

C. Sie, ab haereditantibus, et discedentibus. |

30

jus ad

Coenatus sum apud generosum D. Baronem Henricum à Landau, eti7

Praeceptorem M. Georgium Lebemycum, domi D.D. Ioan. ;Halbritteri.

Sic et D.D. David Magirus. Domum horá 8. reversus, aegrotantem valde

ofen. |

reperi F. Theodoram.

iàe Qe-

ï

Tempus huius diei pomerid. à Principe nostro seniore et iunioress

]pslus,

consumptum est in ipsorum Lustnauiae portae horto, equitando ad

lahore,

——

17 Verba Memhardi, in literis ad M. Lebemycum. 12. 29.

22 Nihil accepi.

95 11

91 14.

95 Zum Ringlin geraennt.

—

120

—

suffitum annulum. Erant 4 praemia. Primum, poculum 20 Florenorum:

J Ti

eulogo

quod Magister Curiae abstulit: aliud, Dachspergius, etc.

et al

Octob. 9. Die nebuloso, sereno, (

X

Horá 12. affini Grupp. attuli 2 oratiunculas, compendio Rhetoricae

ssubiiciendas, cum praefatione ad ipsum. Princeps noster discedit mané.

Octob. 10. Die 4. semisereno.

Sgi

Noua, et literae, ab affine W. R. Sunt eadem, quae Wellingii ante

lrans !

8 dies.

alierà ]

Barbar

Meae, iuxta lectum meum plurimos annos stantis, hastae pertica,

ioCarie corrosa, in medio fracta in 2 partes. Venabulum eo substitui.

T

Literae ab affine mea, Anna Reihinga, Consulis Essling. uxore, de

tur, Hl

cum 9d

18vino mihi mittendo. | Attulit eas gener eius, affinis noster, luncker

Emerich Neuhroth. Mansit nobiscum.

Budan

Octob. 11. Die 9. nebuloso, sereno.

V

15

1. Literas rescribo ad aff. W. R. omnia felicia precans, ad eius profec-

accept

tionem Silesiacam et Saxonicam. Commendaui te Dresdam ad D. Godel-

aureo !

mannum, et Electoralem Cancell Davidem Peiferum: ut tibi monstren-

plaria

tur, quae ibi visenda sunt. Si non eo veneris: illas literas mihi reddes.

F. Chr

Schedam, ut salutetur D.D. Polycarpus Leiser.

Neu

20

2. Scribo ad Peiferum. Nobili et ampliss. viro, Domino Davidi Peifero,

de me

V. I. D. et Sax. Electoralis Gubernationis Cancell. sapientissimo, D. et

sm n

fautori suo colendo. Huic 1. Commendo affinem meum Ronerum, ciuem

bit N«

Vlmae honoratum, virum nobilem et pium: ut possit ibi tà à&obéae

videre. 2. Conqueror ei, meae Coronae anni, et Catechesi (. Witebergae

s5 et "T'ybingae testimonio probatis.) non esse Typographos, nec Maecenates.

Ne

19Quae tamen opera, diuina vocatione | scripserim: Electore beato Au-

Tite

gusto, compendium meum Theol. Heerbrandi Graecum bene remunerato:

ego el

et me ad similia opera hortato. Haec D. Peifero scribo, ut conquerens.

ner 1

Sed nihil peto. Iconem meam mitto.

0b

30

3. Godelmanno scribo. Nobili et cl. viro, Domino loanni Georgio

Decen

Godelm. V. I. D. et Electoralis Sax. Aulae Consihario prudentissimo,

D. et fautori suo colendo. Scribo haec. 1. quod Catechesin ad me rece-

perim: quia Bassaei gener, Petrus Kopfius, non voluerit excudere: sicut

a

*

me, altero tanto maiorem

Sq

Godelmannus promiserit, etc. Eam nunc

il

Condi

as factam esse, etc. 2. Commendo ei affinem meum Ronerum, etc. 3. Pro-

ad m

miseras, quod tui honorificentissimam in Annal. mentionem fecissem,

literas cum munere. Nihil apparet, etsi aliquoties interim ad 'T. excel.

ll

scripserim. Nunc à te gratam animi significationem per affinem expecto, etc.

9 Oe

? Vlmáà. 13. 18.

11 Esslingá.

15 Vlmam. 17. 88.

260 Dresdam. 81.

90 Eódem. 81.

I$

—

—

1921

—

loty.

4. Lutzhausae Concionatori, Tobiae Eisenmengero. Gratias ago pro

eulogio patris mei misso. Mittat mihi Sueuica, ex libris suis excerpta,

et alia, etc.

Vorieae

D. mpbg tby Yapobv, mspl toO vio0: Ó mapà& xb mpootjoy moteL, etc. |

9

luanj,

Noua Welling.

p

9

6

Aus dem Faeldlaeger, Octob. 3.

Septemb. 27. exercitus noster Vaciam pervenit. 29. Sept. pontem inde

l ante

trans insulam fecit. Absumus tantüm 1!/, mil. à Buda. Hodie etiam

altera pars, in regionem Budensem parabitur. Tum ipsam urbem petemus.

Jettica

Barbarus castra iuxta Pestum posuit. Nos per delectos pedites et equi-io

m

tes, illos invadere clam cogitamus: quia non ultra 10 millia esse ferun-

I6, de

üneker

tur. Herbersteinius, et alii, interfecerunt Ture. 300 et totidem ceperunt,

cum Sali aga: regionem ad 6 milliaria vastarunt. In animo est, obsidere

Budam. odé.

Romá 3. Octob.

15

)TOfec

Vicerex ex urbe Messana, Cigalae petenti (interea obsidibus ab eo

Gode

acceptis.) matrem ipsius, ad 4 horas misit. Eam ille, et adiun|ctos, 21

ISUTem

aureo vestitu bene ornatos remisit. M. Henricus Wellingus, mihi 3 Exem-

eddes

plaria duarum (.de suo socero et socru.) concionum, dono misit per

20

F. Christophorum. Cappelbeccia obit.

elfero

Neurhotus, de suo negotio (.an possit Praefectus feri BDalingae.) et

D.et

de meo (.de Postilla.) interrogauit D. 7Entzlinum: qui de me vult seor-

Quem

sim monere Principem. Nam in eonsistorio, nihil esse. /Entzlinum mone-

at

bit Neurhotus. o0o0ày &Anio&ts ttg &v.

Verpüe

Octob. 12. Die ?l. nubilo, pluuio post merid.

25

nates,

) Àt-

Neurhotus horá 10. discedit.

erato:

Literas accipio à D. Martino Rulando seniore, Med. D. quibus invitor

ego et uxor, ad nuptias filiae eius AnnaMariae: et D.D. Andreae Pla-

Q'n8,

neri nostri: illic 23. Octob. futuras.

OR

Obiit pauló ante noctem, Margareta Calberina, olim D.D. Iac. Cappel- so

beccii Pandect. Profess. lurisc. uxor, hydropica.

i,

Tece

Octob. 13. Die Q. nebuloso, pluuio.

gicut

Sepultam Capelbecciam in Coemet. Tlransamerano prosecuti sumus.

|Qrem

Pro

Concio M. Wiel. psal. 90. de brevitate et miseria vitae, ac praeparatione

95

sselb,

ad mortem. |

xeel,

1 Lutzenhusam. 92.

4 Werdam. 96.

9 13

27 Lauingà. 28. 56.

$80 Octob. 11.

——

) elt.

), 8l.

18 Bei vestitu bene LLesung micht gamz sicher, da die Stelle verkorrigiert.

-—

——

12

i

22

Octob. 14. Die fi. hilariore.

]

Ó

Domi semper in Chronologia Kraus. scripsi. D.D. Moeglingum, de

s

salute Theodorae F. hora 3. consului: quia malé valet, inclinans ad

]uc 7

x«xssav Pulcheriae beatae. Praescripsit huic ille pharmaca quaedam:

TIS

5 habeat bonam diaetam: abstineat à salsis, ab amaris, etc.

Octob. 15. Die (2). toto pluuio, mane nebuloso.

Via maximé lutulenta, et difficilis. M. Albertus Kunius, mihi egregium

carmen Graecum Alcaicum attulit. Audiit, Budam à nostris captam esse.

Octob. 16. Die (. pluuio. Etiam per noctem.

10

Absolui Chronologiae Krausiorum libros 6. et 7* in chartis 33. Laus

Deo. Inceperam 21. Septemb. praesentis anni. Finiui horá 9. pomeridiana.

D.D. Moeglingus horá 3. pomerid. ultró venit, F. meam Theodoram

'visens.

uti perspicilis. Coepi 94. Aug. 98 uti.

TFunu

15

comedere ientac. sicut diutissimé feci.

Mihi pro-

tis W

Mané

Museatnuss, oder Calmus, kowen,

dest,

ad cerebrum confortandum.

p. W

Eme:

| Foeniculum mandere, ad oculos. |

2

D

[3J

Octob. 17. (.Die $.) obscuro, pluuio. Gros gewaesser.

Prop

20

non s

Chronologiam Krausiorum, hora 1. attuli M. Vito Myllero: qui curabit

ä

eam collegio nostro, ad priores 5 libros describendam.

hanc

Affixum est programma, à M. Cellio excusum: ut cras tota Vniver-

onam

et qu

sitas, ad domum D. Ioannis Halbritteri conveniat post horam 8. mané,

ad funus Comitis Waldeccii deducendum ad sepulturam in Templum.

Chon

gtaha

25

Gunther, Comes Waldeccius

|

Filius humandus,

Temo

Margarita, Com. Gleichensis ;

Wilh. Ernestus

et 'l'honnana

à SUg

|

Octob. 18. Die 9. S. Lucae. Niuali, obscuriore, perfrigido.

Horá 7. rescripsi D. Rulando Medico Lauingam. Invitas me ad dilec-

30 tissimae filiae nuptias, D.D. Planero nuptae? At supergressus 72* annum

aetatis, quomodo tam pluuio tempore, tanta inundatione aquarum, vi&

tam lutulenta, praesertim longiore, venirem ? Ergo sim excusatus. Vos

hilares este. Christus nuptiis benedicens:

3 Theodora.

8 26.

9 óvetp. póAcg stAov miova Opviy, vj EEfjg voxst. 23.

Hoe die, apud Nordlingam, nocte diem 16. Octob. secuta, nix improvisó, arbores

fregit, evulsit, strauit. Qua de re, concio Melch. Fabricii extat.

10 3. 23.

20 22.

29 Lauingam. 21.

27 Thonnana — von Tonna. Die Grafen von Gleichem hiessen wrsprünglich von

Tonna wnd mannten sich danm mach der Bwrg Gleichem bei Wandersleben in Thà-

ringen.

——

$!

——

P

Süme

123

etgfjvwv, Biovov paxoov, xaÀà m&vra Oubot:

Wl d

x&precty pexk taOT dOvevoto Biov.

allg a

Si nuptiae hic fuissent: prompté venissem. OwpíGtov, ubi noui coniuges

huc redierint, dabitur. Pro D.D. Phil. et fratre Iac. Deum (.Hailbrunne-

z

ris. semper oro. Pro me iconem meam mitto. |

2

Descensus Senatus Acad. ad domum D. Halb- 24

Ante

ritteri et expectatio.

Segim

conci-

|

Funeris

Latinus Praeceptor cum

ll esso.

onem. l

elatio.

Scholasticis canens,

[en

1. an non prae-

1 Mitten W(ir) I(m) L(e-

). Ls

properum sit hoc,

ben) S(ind)

ilima

si moriatur homo

et ad templum iens.

doram

in adulescentia!

ante funus, duo pueri,

Negat Solomon.

cum binis cereis arden-

Senectus enim

tibus decussatis. Sic

15

Funus Comi-

venerab., etc.

et post funus.

tis Waldeccii,

Fide et virtute.

ad latera funeris, qua-

D. Wilh.

2. Quas ob

terni pueri, cum binis

Ernesti.

causas citius

cereis.

lpsa concio,

é vita tollatur!

20

funus, à 12 homini-

Propter frigus

D.Siguardi, ex

Ideo, quod placet

bus portatum.

Curabit

non scripsi

4, Bap. Solom.

Senectus

Deo: et, nedepra-

14 viri peregrini, alius

hanc conci-

vetur mens eius

l'nivet-

venerabilis.

post alium, a Comitissa

onem.:

aliqua haeresi, et

missi.

Itj

et quia in

mores vitiis.

Rector Hochm.

25

nplun,

Choro templi

Post conci-

3. Hic generosus

et D. Conrad. Bappenh.

stabam,

onem, inter

comes, pietate

ComesSchlick.et Barones.

remoté satis

canendum,

senex fuit: licet

Nos personae Senatus et

3 suggestu.

funeratio,

aetate tantum

Professores. Oppidanus

30

Sarcophagi

XVI. annum in-

Senatus. Studiosi.

dilec-

stanneli,

gressus. Psalmos

Mulieres.

149 memoria te-

ATU

Tepte CU At LÉVOU

Introitus in Templum

demissio in

nuit. Dicta ex S.

, Ylà

porta australi. Equus

literis salutaria

vacuus, introductus.

; Vos

sepulc. iuxta

altare.

sibi conscripserat. Noluit

85

cupumocoe:

sine necessitate diuerti in

vi, 29.

ante domum.

Calvinisticis locis. F'amilia

Arbores

3. 3.

eius, à 1100 annis est. Pié obiit ex Psal. 31.

animam suam Deo commendans.

ch von

Caeremoniis illius regionis, etc. usitatis

40

n Thi-

humatus est, non Papisticis.

6 Waldeceii Com. funus.

27 Zu Barones: 3 Iorgeri. 2 Schwanenbergii.

28 Die von Crusius gebrauchte Abkürzung 4st micht sicher mit satis zu lesen, das dem

Sinne nach sonst wohl am Platze würe.

124

—

25

Diuisa est horá 12. eleemosyna in pauperes. Fuit ultimus in hac linea

po

Waldeeccii generis. Semel ego, atque iterum, in domo D. Halbritteri

est I

cibum cepi, ipso, e& Barone H. Landauo, assidentibus. MeA«vó9giE. Se-

pulerum est ante Ohorum Templi Sangeorgiani, ad partem sinistram

Deoa

s altaris, si ex aede templi ascendas. Ibi mulieribus coena Domini datur:

Deca

terit

nempe ad Septentrionem. In der klag, ad primum stantem dixi: Der

barmhaertzig Gott, tróste die frumm christlich Graeuin.

natu

0Axv ad orationem Amalasunthae colligebam.

eoru

egre

Octob. 19. Die ?]. nives minante.

10

]gt*

óvetp. óp(v»totk o B. mapexédn.

nibu:

Literae à Dauide Hoeschelio. Commendat mihi «A£2A«v« iuvenem,

autel

Georgium Kornhoferum Hilperhusanum Francum (.3 meil von Koburg.)

elige

cui dedi instructionem, ad Rectorem Bursae M. Cellium: et ad alios.

108

Petax est Commentariorum meorum Graecorum in Hermogenem. Nul-

dexi

15]am Chalcocondylae facit mentionem, etc. Dedi huie iuveni eleemosy-

9.$

nam, Sic et Ludovico Belcero Moenofrancofordiano, propter Euange-

quàc

lium e Styria pulso.

meci

Octob. 20. Die 9. obscuro, nubilo, non pluente.

Y

solti

Interfuimus orationi M. Erh. Celli, plus 1!/ horarum, de Comite D.

EY

26 Waldeccio | defuncto, pulcherrimae, in Aula noua. Postea,

a

media

Si

231 XII. H. usque ad H. 3. Senatus Acad. et caeteri Professores, pransi

sumus 4 mensis in caupona Ouis: invitatu nobilium et doctorum Lega-

torum: qui à Comite generosa Waldeccia missi fuerunt ad curationem

MPRTTNURIUNTTINNURERIPIIERENTETUENEREEREEET TU P

funeris. Ego (.cum M. Burc. et M. Cellio.) retentus in symposio, modo

25 horà 6. vespertina, domum cogpov redii, oóg o068v x«$«ov. L. Deo.

Prius autem horá XI Iohannes Laurentius Medelerus Noruegianus,

a

EY

per schedam petens,

me accepit eleemosynam, Studiosus errans. Nova

habuimus in mensis conviuii praedicti: 10. Octob. (.30. Sept.) à nostris

expugnatam esse inferiorem ciuitatem urbis Budae. Interiisse D. Lan-

$0 dauum. Haec noctu, ante horam 7?* (.post conviuium.) vwgáAtog in-

Scripsi, ad lucernam, anno aetatis 73? L. D.

Iam ante aliquot dies audio: Princ. Elect. Haidelberg. nactum esse

Hs

27 patris sui pii testamentum, quod Calvinistae aboleuerant: | et iam licere

Palatinis hominibus, accedere ad conciones orthodoxas. 6 xóptog eDo8otv.

Pri

1 Zu pawuperes: numero circiter. 800.

11 Augustàá. 7. 123.

12 Baltasar,

a Franckenberg, nobilis Silesius, hic in N. Collegio. Petenti 19. Oct. recitaui meam

ad Dentem aureum epistolam.

22 Sedi

—ï

20 Waldeck, 40 milliaria a Tyb.

]

in 2, mensa, cum ommnibus collegis, tantüm absente Decano Zieglero. Assedit et

Doctor Tob. Hessus, et Doctor Halbritter.

28 91.

29 22. 362. 51.

ii

la

10 Oo(91d uou Hs.

—

125

——

: liney

Octob. 21. Die hi. sereno.

tiller

& .

Pomerid. tempore, legati Waldecciani discedunt. Rector Acad. factus

est D.D. Georg. Hamberger: et M. Martinus Crusius (.6 txmetvóg &y0.)

iStl*am

Decanus Facult. artium, nunc septimüm. Deus bene vertat. Nam prior

d&tur :

Der

Decanus (.D.D. Ziegler.) gratias agens pro honore Decanatus, sibi prae- 5

terito anno mandati: et deprecans, si qua in re errasset: deposuit Deca-

natum, et noui Decani legendi potestatem collegio dedit. Prius, manu

eorum accepta, fide obligauit: eos idoneum electuros. Singuli (.cum

egressi hypocausto maiore Ácademicae domus essemus.) alius post alium

ingressi, suffragia sua priori Decano revelarunt. 'Tum introvocatis om- 10

Clem,

nibus, ait: Quod felix et faustum sit, factus est hic Decanus. Prius

autem, antequam antea exissemus, recitarat D. Zieglerus Iuramentum

burg.)

alios,

eligendi Decanum: 2ac, dextrá data (.ut dictum est) promiseramus,

Nul.

nos idoneum electuros. Post declarationem, Exdecanus (.obligato per

dextrae acceptionem.) tradidit novo Decano 1. librum Statutorum. 15

mosy.

iDge.

2. Sceptrum. 3. Sigillum. Deinde novus Decanus, in locum Decani sedens,

quaesiuit 1. de Senatum secum ingressuris. 2. de Consiliariis. Senatores

mecum, Maestlinus et Cellius: Consiliarii, Exdecanus et Burc. eíc.

Vesperi ante concionem Diac. Wielandi, confessus mea peccata, ab-

e ,

solutus à Diac. Magiro sum, | cras, Deo dante, S. coenam accepturus. 28

nedia

21

Sic et affinis, Ioan. Georgius Hamberger.

'angl

1. Mortuorum sepultura est dili-

J

genter (.nec sine impensis etiam.)

D em

Breuis concio,

curanda: ad testandam resurrec-

nodo

de

tionem ex morte.

25

cap. 50

2

losephi clementia, fratribus igno-

ADus,

Genes.

Scentis ex animo.

Vorà

stris

Sua quoque ossa transferri in

teeram Chanaan mandantis, etc.

[an

Octob.

30

$

22. Die (2. frigido et sereno.

Scripsi 2 conc. Graecé.

CS86

Ante horam X** aecessi ad S.S. Coenam Domini: datam

äJ DODO

|CeTe

Hafenraeffero, et à Diacono M. Ioan. Henr. Wielando. t xvpío 9652.

0.

Coenae horà 5. adhibitus sum in collegio N. ad mensam illustrissimi

Principis, D. Ioan. Friderici. Ante horam 7?* fui rursus domi.

85

a5a1,

Multa loquebar (.Magistro Aulico causam dante. de Buda, de Pa-

1821

2 530.

4 5838. 512.

20 '14.

33 169.

Sedi

36 53. 133. 61. (62 Hs.)

29. Tüschordmung: I. Aust. Princeps. IL Occ. Sehwanb. et 3 lorgeri. Hofmaister.

ii &

IIL. Sept. 3 Praeceptores. IV. Ort. Structor. Crus. Sechwanberger. Zw Schwanberger:

Ioan. Erasmus.

Georgius Ehrenricus.

198 Decandum Zs.

ienccset

126

—

Cart

29triarchà Achridarum, de Annalibus, | de Corona Anni &tvoxo:Q. An

tino C

non continuem Annales? Non, quia nobiles nihil conferrent. Dixit ipse,

( &«,,'aä

in Nouis esse, quod Patriarcha Hieremias obierit. Multa dixi de Au-

x |

gusta lrena: et de Seriptis et Actis Constantinopolitanis. Interrogatus

vespt?

senim. Placebat eis et Praeceptoribus: quod multos proceres et nobiles,

giastic

in Annalibus pono sub Acad. Rectoribus.

Jan-e?

Octob. 23. Die (. mané frigido, postea tepescente, et nubilo.

eompo:

In lhiteris Memhardi, ad M. Lebemycum 16. (.6.) Octob. scriptis, pro-

[n«

o

mittitur ab illo erocum uxori meae, sicut antehac: et additur, de Corona

i0ànni mea, his periculosis temporibus (.eiiciuntur Euangelici Conciona-

tores 6 Graecio, etc.) nullam spem esse. Mea M. Scr. de illo opere, esse

ERURSRRETNOENUNT VLVTRU T OO OCDOEAGHRSRSSAESLZLuÓÓ:

Aff

apud M. Haunoldum.

Caenatus sum in Senaculo sapientiae. Erat Coena Rectoria, et tres

Dixi

eius mensae. Sedebam ego in secunda, cum collegis: et Doctoribus,

et del

erratis

15 Moeglingo, Harprechto, Magiro, Dauide Wilhelmo. Cibi, ex hospitio

Coronae, vinum illaudatum. Nam novum, asperum: vetus, semiaqueum.

yilil (

Laus Deo.

prodes

Octob. 24. Die q. satis sereno. |

Q0g),

De Bi

30 Literae ab affine Emerico à Neurhot: petente scire, an hic sit D.D.

Is

eo /Entzlinus. Rescripsi breviter, eum hodie ad noctem hic expectari.

Correxi primam faciem orationis meae de Pyro et Pyrastro: quam

àmpl,

ä

ad finem Epitomes mearum Rhetoricarum quaestionum imprimit affinis

1]

G. Gruppenbachius. Literae à D. Georgio Hala, paterno et charo amico

|

meo, D. Oseae fratre. Acceperat meas tunc, quando generosus eius

feudur

à Liel

25 Dominus, D. Georgius, Comes de Erpach et Dominus in Preuberg, etc.,

ä

8

cum toto Gynaeceo apud ipsum diuerterat. Cuius clementiae unam

duarum Iconum, quas ad Halam miseram, ipse dedit in coena: et verba

est E

41

mea, quae in calce literarum addideram, ostendit: Bene sit à Christo

ïäï

i Su

ilustribus Comitibus Erpachensibus, Dominis meis clementibus, omnibus.

so Quibus ipse delectatus, postea 7v sixóva«, ad parietem sui conclauis

L$

e

haimi

affixit. Eius gener est inclytus Comes Henricus à Plauen,

[^)

&pptoxopoc

vart

(.medius inter 3 fratres.) habitans in Schletz. Hic à G. Hala emit meos

Annales: et me (.nquit Hala.) agnoscit praeceptorem, ut olim meus

haben

31'Tybingae auditor. Generosi Domini ab | Erpach priuigni duo, illustres

Ea

ss comites a Waldeck, haereditario iure nunc possident totum comitatum

Waldeecensem: cum Tybingae obierit generosus D. Comes Wilhel.

Ser

Ernestus, etc.

litera:

li5

8 287.

8 Lincio. 16. 49.

10 Componere coepi orationem de Amala-

suntha. 38.

19 28.

19 Ex pago Calvensi Dachtel.

21 84.

98 Ex

1]

Klein-Heidpach ad Moenum in Comitatu Erpachensi.

ïgg

landia.

89 Zwu Sc?zletz: in Voit-

—

127

—

Ài

Carmen Graecum pium, D.D. Matthiae Hafenraeffero, et mihi Mar-

li lpse

tino Crusio, inscriptum, offert mihi M. Albertus Kunius Leomontanus,

ie Au

6 &ya9ó6c.

Ogatus

Ex pago Erlikaim, ad oppidum Biniken pertinente, ad me venit sub

oj R

vesperam, frater generi mei D. Sixtus Maier, functione sua ibi Eccle-;

siastica dimissus, à plerisque eorum locorum nobilibus participibus,

Jan-erben. £AeG tv 80onvov. "lestimonium, à Facultate mea decretum,

composui M. Noae Eningero Groningensi.

à pro

Aotona

In oratione, ad diem S. Catharinae habenda, meditabar.

xoAÓ0TOYOe YjnÉpo.

10

(C10D

€, esse

Octob. 25. Die ?. nebuloso mane, postea sereno.

Affinis Sixtus ante prandium discedit, per Stutgardiam domum versus.

i treg

ribus

Dixi, ut aut | leni deprecatione utatur apud suos nobiles, et Magistratus: 32

et defensione moderata, quoad defendere possit: oretque, se retineri,

JSitio

erratis ignoscendo: Se posthac in officio diligentissimé (sic) fore. Siis

Veun

nihil obtineat: patienter ferat, et alibi conditionem quaerat. Non enim

prodesse, si hic lurisconsultum consulat: quia neminem Dominum posse

cogi, ut retineat seruum contra suam voluntatem, etc. Vult obedire.

D)

De Binigkaimo oppido, quadrato et amoeno.

j

Ist ein Jan-erben haus: und gehort pagus Erlickaim, ins Binicker ?0

quam

ampt, distans ab eo fere itinere 1 horae.

altimis

Vtrunque divisum est in 4 partes.

C0

l. Ist Archiepiscopus Moguntinus, Schutzherr. Eam partem habet in

lus

feudum nobilis Albertus à Liebenstain. Item particulam Ioannes Philip.

j 6lt.

à Liebenstain, cognatus eius.

25

ünam

2, Pars est duorum Gemmingerorum, Pleicardi filiorum: quorum tutor

verha

est Eberhardus ab et in Gemmingen.

hristo

9. Neidpergii: cuius tutor est Georgius | Christophorus à Venningen, 33

tIbus,

in Sutzenhausen, in Palatinatu.

"Jauis

4. Saxenhaimensis pars: quam obtinet, (.quia nullus amplius Saxen- so

haimius est. Albertus à Liebenstain. Ibi etiam partem habent 2 Wel-

10005

Ine08

warti, Georgius Wolfgangus, et frater Sebast. Ibidem etiam particulam

Ineus

habent 1. Georg. Ludouiecus. 2. Bernhardus, ab Aurbach.

|sres

Eadem participatio est etiam pagi praedicti Erlickaimi.

atum.

Noua ab affine W. R.

85

ilhel.

Scriba eius significat (.Claus Rantz. suum herum accepisse meas

literas: et 18. Oct. iter ingressum esse.

mala-

Rex Hispan. iam est Philippus III. Fertur Poloniae Regis classis,

3) lx

4 Erlikaim.

5 905.

2* 504.

95 Vlmá. 18. 38.

Voil-

29 Sutzenhausem — Zuzenhausen im jetzigen badischen Bezirksamt Sinsheim.

—

128

—

ventis disiecta; et ipse in arce Suecicilittoris, obsessus esse, et captus |

a Duce Carolo.

[tem, Varadinum à Turcis obsessum esse. A Turcis et Tartaris ali-

quot millia miserae plebis, ubi Transyluania est, concisa esse.

5

Inferior pars Budae, 10. Oct. (.31. Sept.) à nostris capta est.

Octob. 26. Die ?L. obscuriore.

94

Esslinga 2 Aimer 2 Ime weins, accepi. | Correxi 2. faciem orationis

pis

de Pyrastro, et de Hercule.

Octob. 97. Die 9. post nebulas sereno.

UNENETTNEETUNTETEEIUNTUNNTIUPRIENERI TTTE TUHUU U2

Mai

10

Domi in oratione Amalasunthae componenda versatus sum.

"

cum à

Oetob. 98. Die fi. toto nebuloso.

Dacht

Conciones 2 Graecé scripsi.

vitae

Octob. 29. Die (-). nebuloso minus, et postea sereniore.

pediar

Seripsi conc. 2 Graecé.

eum |

15

Correxi semichartam de Hercule, id est, Philosopho Sophistas vincente

Profe

Nicodemi Frischl. opera excusum iri,

In i

Collega M.

promouente Hieronymo Megisero, per

Maí

Cellius mihi

Spiessium, sine Polemicis.

Placiu

dicit:

Iacobi Frisch. Nuptias Heching.

Not

20

à se excusum iri. |

bescht

1

Pernt

Octob. 30. Die (. sereno post nebulas.

o —

polifl

Hora 8. usque ad 9?* interfui Disputationi Baccalaur. de Anima:

Y

praeside collega m:eo, D.D. Mich. Zieglero: et respondente Daniele de

Verneto Montbelgardensi.

25

Obieci contra diuisionem animae agentis et patientis.

Dis

Obviàm mihi facta est anus, Margareta 70 annorum: quae fuit olim

n

fu

uxor Davidis Vngeri, etc.

—

Matthias Haupertus figulus, Pfrondorffio Ietenbruccam figulina vehens,

in Nicro, ipse et iuuenis alter, summersus periit, cum equo. &vOp&otov.

Ge

3o Debuit fornacem letenbruccae facere. Aliquot diebus ante, obiit Lapi-

CUSAU

cida Martinus Vogel: qui membra fregerat ex casu de tecto: als ein

I

Qu

newe latten mit im gebrochen war. Refecerat l. Aug. proximi, sacella

9 mea in coemeterio, l'[,f?* iniqué: quia paucas tegulas reposuerat.

Poscebat 3 fl. xAsovextoxüg. |

o

86

Oectob. 31. Die nebuloso, humido, obscuro.

Ep

36

Bis in schola docui: proponens etiam materiam declamandi.

4

4 90.

20 76. 84.

99 Rediimus ad docendum.

36 52. 62.

qdies g

——

4 concissa MHs.

LE

Tjia

—

129

—

i Captus

Óct TÀEOVEXTUXOTEQOC,

Aris g.

mác &otly OAQubtepog.

&nóÀoto cfj vAsoveE(a,

À«oO xavxpo xol xap&. |

Mense Nouembri.

J'àtonis

Nouemb. 1. Die £. toto pluuio, obscuro.

Bis docui. In Amalas. oratione composui.

Nouemb. 9. Die ?l. sereno.

Mané mecum erat collega, M. Vitus Myllerus. Supplicanti priuigno

eius Horbensibus pro stipendio, in collegio Martiniano, in literis ego:0

cum aliis subscripsi. Ait decere, ut funebris oratio habeatur M. Iacobo

Dachtlero piae mem. Respondi, ut à nepote eius, M. Rehe, cursum

vitae illius mihi comparet. Tunc aut ego componam orationem, nisi im-

pediar: aut dispiciemus de alio. D. Weigemaierus Patauii viuit: et ibi

cum Iludaeis versatur, discendae Arab. L. causa. Nam Arabs Romae :5

IDcente,

Professor, haeret. prauitatis Inquisitor est. Hactenus Myllerus. |

In Senatu 9 H. eram.

38

Matriculae librum Stipendii Martiniani mihi commodató misit M. Mich.

Placius, ibi Magister domus.

Noua. Acerrimé Varadinum à Turcis oppugnatur, aus 6 schantzen o

beschossen: Budae reliqua, nondum capta: sed nec facilé capientur.

Perüt ibi Gaudentius à Rechberg. Walachus T'urcas cecidit: ad Nico-

Ànma:

polin tendit, etc.

ele de

Vxor D.D. Vesenbeccii obiit Vlmae, liberis 5 relictis.

Nouemb. 3. Die 9. pluuio, etiam per noctem.

25

Bis docui. Orationem Amalasunthae absolui. Es sind acht Bogen,

!

l

t olm

aeng geschriben.

Fui hor& 12. in Senatu. |

vehens,

Nouemb. 4. Die fi. nubilo, subsereno, sereno, nocte item.

39

Qpiquol,

-

Georgius Rosa Hamburgensis, heri rursus

a

me apud Rectorem ac-;i

t Lapi-

als em

cusatus, hodie remisit id, quod dudum F. meae Theodorae ademerat,

xepuxApniov, ein Armbaendlin, precii circiter 1 'Taleri.

sacella

suerat.

Nouemb. 5. Die (2 pluuio, valde obscuro.

Conc. 2 Graecé excepi.

Epicedium Lat. 9 versuum composui de Regina Amalasuentha. Id as

20 Vlmà. 33. 49.

20 51.

22 Steur und schatzung hie ausgeschrien, intra 14

ä

dies zu erlegen. Textores et pannarium negotium Vraci instituetur. 926 29.59. 3559.

21 capienter H.

Diarium Crusii II.

——

130

—

porà 9

horá l. pomerid. dedi M. Zachariae Schaefero, Praeceptori

"

2 Baronum

Ioan. Erasmi.

PapiStiS

ä

Bohemicorum: D. l Georgii Erenrichi.

Dedi autem ideo, an id velit 4 aut 5 vocibus musicé componere.

5 Respondebit intra biduum.

Iu Senatu 2 horas eramus.

Nouemb. 6. Die (. sereniore, calidiore.

gä

Habe

Per literas ago gratias M. Ioannezri Iacobaeo, Pastori Holtzelfing.

Das er mir gute rüben geschickt hat. Faciem ei meam mitto.

10

Vicinum meum, D. Ioach. Fabrum literis moneo: curet, ne mihi sui

Pron

molesti sint. Non hic erat. |

D.D. E

40

Nouemb. 7. Die 4. sereno.

cunque

Laboriosus mihi dies, bis docendo, multis interpellationibus.

zabetae

Consilia

Mecum erat Paulus Florenius, Theol. D. sed non concionans. Erat

1:;cum generoso D. Conrado Bappenhaimio. Bohemus est, ex Valle Ioachi-

D. K

nupia f

41mica. Viuit Haldenstaini, in | Rhaetia inferiore, semihora à ciuitate

Curia, bidui itinere à Tiguro. Habitat in Palatio Haldensteinensi: aedi-

Viseero

et ipsu

ficato ab Henrico III. Galliarum Rege, quem Monachus interfecit. Aedi-

ficatum erat ut ibi habitaret perpetuó Legatus: qui solueret stipendia

95. Mat

incessu,

20 militibus, Castilioneus Mediolanensis. Emit id Comes loan. Henricus

Hentzelius Augustanus. Qui D. Florenio habitandum commodat. Zimm-

D. $8

Vult et

42lich alt. | MeAzvonóyov. Ait, se in insula Creta fuisse. Bene legebat

Graecé, et intelligebat. Vt, in Pindaro.

Viennae cum Ilesuitis disputauit, et multos contra eos confirmauit.

Bis (

25 Romae ex Vaticana Bibliotheca Papae, multa Graeca descripsit. Habet

CODSUI

multos libros Graecos M. Ser. Pistorius Apostata provocat Tigurinos

lo

43ad disputandum. | Quibus cunctantibus, ipse prouocat Pistorium. Multos

meos libros inspexit. Et videtur bene de me sentire. Vtinam nme sit

FTEU

Zuinglianus, etc.

Üpy

$0

Vesperi mecum erat D.D. Michael Ziegler. Ait, rediisse M. Lansium:

M. Vii

Baronis Vlr.

Starenbergii.

qui mihi salutem dicat

Arconati,

nomine

mea Scripta

95

probantis.

In $

Nouemb. 8. Die $. sereno.

Aff

D.D. Mich. Zieglerus, Decanatus sui gesti rationes in collegio dedit,

Q al

2 Schwanbergii Barones, 98.

8 Holtzelfingam.

14 Notus D. Gerlachio

BN

— n

—

131

—

horá 8. usque ad 9. Postea alia negotia habuimus. Horá 3. mihi (.suc-

cessori 1n Decanatu.) traditionem fecit. Persecutio fit hoc tempore à

Papistis in Austria, Styria, etc. |

Petebant

JDere,

Gordianus Boler, Pfarrhaerr

44

ergo stipem,

5

zu Graetz.

Esslingae

nunc hae-

Andreas Frantz, Pfarrh.

rentes

zu Westheim.

Leling.

Habebant bona testimonia.

Nouemb. 9. Die ?1. obscuro, serenescente.

10

li uj

Pransus sum in Stipendio illustrij invitatus à D.D. Gerlachio, et

D.D. Hafenraeffero, humanissimis. Iubent me ultró venire, quando-

cunque velim. Post horam 3. Vniversitas prodiit in funus virginis Eli-

, Erst

zabetae Kyngspachiae: quae fuit filia Iacobi Küngspachi D. et olim

Consiliarii apud Principem Wirtemb. Christophorum. | Vixerat illa domi 45

[oachi-

D.D. Kellenbaentzii, ut soror uxoris eius, gibbum habens. Vxor illa 1. 16

Tultate

nupta fuit D.D. Chiliano Voglero Iurisc. et Professori. 9. D.D. Ioanni

: d-

Viscero, Medico et Professori. Nunce habet D. Kellenbentzium Iurisc.

Àedi

et ipsum. Coneionatus est Diaconus Magister Ioan. Henr. Wieland, ex

pendia

25. Matth. de X Virginibus: quia defuncta virgo sic voluit. In funebri»so

oiTicus

incessu, ego et Christoph. Brentius, utriusque I. D. iuimus una. Est gener

Linm-

D.D. Samu. Heideni beati. Nouit nobilem Bubenhofium Leinstettensem.

epebat

Vult eum monere, ad me pro Annal. Sueviae munerandum. |

"Iàuit,

Nouemb. 10. Die 9. sereno omnino.

46

Bis docui. Hoc triduum in rebus Decanatus mei, quoad Rationes, s5

Habet

JUS

consumpsi, ut recté inscribam.

Multos

Et officia Decanatus, per totum annum agenda, annotaui mihi,

ne s

Nouemb. 11. Die h. S. Martini. Sereno.

Opposui in Disputatione Ethica (.de liberalitate in genere.) praeside

Dsnum :

M. Vito Myllero.

80

Bernh. Loher Syndelfing.

Exhibuerant mihi

Frid. Prenninger Rotenb. Tub.

carmina, die

Frid. Mergenthaler Stutg.

Martini:

M. Andreas Faber Ebingensis

M. Albertus Kunius, Graecé. |

385

In Senatu 9 H. eramus.

47

Affinis, nobilis Emerich Neurhotus, ad nos diuertit. Wirt Obervogt

dedit,

zu Balingen werden. Salutat me per M. Andream Faberum Ebingensem,

xlachio.

,

12 NB!

37 50.

O*

—

132

—

Walt

Abbas Murrhartensis, Dominus Ioan. Humelius Ebingensis, .qui et ipse

HaunOI

conscribit Annales, meam Sueuiam legens.

yili a

Xetpóypoxov meum [ Andreae Fabro

fiesa

dedi Magistris

J

Ebing.

el de 0

Stipendii illustris l Wilh. Gmelino (.Lentulo.)

guxc /

Gertringensi.

Paradi

Laboriosissimus mihi dies. So vil überlauffs, unkostens. Flaisch zu-

us Di

kauffen, zimmerman zuzalen, Wescherin zalen, candelas kauffen, Iunckern

scripli

und knecht haben. Etiam Reihingae F. Vrbanum ettlich wochen: quia

THas

i0tardé huc rediit sein tischhaerr Waidelich. Morgen soll er bei im amm

tisch anstehn. Es ist mir dess abfraessens vonn leuten kain aend. lch

Hs

kans nit erschwingen. |

48

Princeps Ioan. Frid. noctu petiit Noua à me. Misi, legit, remisit.

nudius

Nouemb. 19. Die (-). nubilo.

15

Conc. 92 Graecé notaui.

Gru

Post

Literae à D.D. Matthia Anomoeo. Fideliter appellauit nobiles, aut

proceres: ut Tsermembl, Baronem literatissim. Laborem meum promo-

pangen

Tunc

uere cupit, sed priuatim negat. Vt Achacius Hohenfelder est. Hie; m

res deferatur ad Senatum Procerum, deesse non vult.

hi, m

libus, 1

20

religionis

est nunc

politiae

turbulentior, etc.

Sed status i

|

49

Tentabit Anomoeus rem proxi|mis in vere comitiis. Etsi de effectu

valde dubitat. De Memhardo, nihil spei. Haec, ille. Facilé praesagiebam

Ex (

haec á&moceóypaa, eb Yàp xai vt x«Abv, Y fjo0, &v Oveípoto modvto: eic

pus, at

?5 t£Aog o0x &y«. wÜpte $i, zDg obtog EyxovaAsiretg v& cou Épya;

steckt,

Mundius describere Amalasuntham incipio.

liberis,

us s

Nouemb. 13. Die ((. medioeriter sereno, non sine nubibus, vel nebulis.

Hod

In Senatu eramus (.Rector, et Decani) propter Albinum Schlickium

29. ()e

Comitem: qui hac nocte rursus importunus in vigiles fuit. Denuntiabitur

Fert

a0ei per scriptum, ut melius sibi prospiclat, etc.

Tureas

Nova.

Ànb

Ex Cassouia. 29. Octob. Waradin noch gefaehrlich belaegert.

lonige,

Pluuiae obstiterunt, ne quid contra Budam perficeretur. Reliquissent

obsidionem nostri: nisi 200 fossores cuniculorum venissent. Chrysodus

——

1 li

as est Christianis constans.

Graecio Archidux eiecit M. Osiam, Euang. Concionatorem. 1bi, nul-

2 4 1

3à Polo

lum amplius Euangel. et Schola.

26 52.

97 larmarck.

um

11 50.

16 Lineio 102.

16 &nro:isbYy1oxa.

81 Vlmáà. 38. 51.

—

—

133

& ipSQ

Walachus cepit 2 Bassas, et Nicopolin. Literae à M. Ioan. Wilh.

Haunoldo, Landauorum aliquot Praeceptore. Non accepi, quas remisisse

mihi ait. |

Rescribo 1. D.D. Anomoeo: Gratias agens pro studio eius erga me:950

et de opere meo eopiosé. Posse Graecos inde discere concionari. Annum s

nunc 40? hie doceo. Opus, eloquens, perspicuum, non modó pium.

&tl m.

Paradisus quidam. Nullus tamen Maecenas, etc. 2. Haunoldo, me priores

unckem

eius binas literas non accepisse, etc. Me non intelligere eius obscuras

l: Quig

scriptiones. Me nihil mittere ad quenquam, nisi antea relegerim, etc.

lD àmm

Has prioribus inclusi, et Lebemyco curandas transmisi.

10

d. I

E

Nouemb. 14. Die

i,

. pluuio, et valde obscuro.

lii

His diebus in describenda mundius Amalasuentae oratione versor,

nudius tertius exorsus.

Novemb. 15. Die ?

sereniore.

Grupp. affinis mihi 2 Exempl. Epitomes Rhetoricae meae dono mittit. 15

s aui

Post horam 3. comitati sumus funus M. Ioan. Christ. Molitoris Back-

promo-

nangensis, in Stipendio illustri mortui. Concio M. Wiel. ex Psal. 90.

Hi, si

Iuncker Neurhot mané? abiit, mihi biduo non visus. Delatum ad eum

fuit, mihi molestum esse, eum toties xavcqeyetv me. | Sumptibus inuti- 51

libus, me attenuantibus, gravor. (to, p/| t«yb &xavixo.

20

Nouemb. 16. Die ?l. obscuro, pluuio.

effecti

Noua Wellingiana.

gieham

Ex castris iuxta S. Andreae, Nouemb. 4. Nostri propter pluuium tem-

7: d;

pus, aus Ofen abgezogen: baides, Stettel und Vorstatt in prannt ge-

steckt. Archidux plus 7000 dedititiorum Rusticorum, cum uxoribus et25

liberis, ex insula 14 pagorum, abduxit. Discessum est à Buda Nouemb. 9.

|bulis.

Eius serenitatem Schwartzenbergius cum reliquis sequitur.

lickium

Hodie nuntiatum est, Varadinum à 'Turcis relictum esse: et nostros

tiabitur

29. Octob. castra mouisse, ut se cum Chrysodonte coniungant.

Fertur Michaél Vaiuoda totam Bulgariam percursasse: et inde 10 0000

Turcas (.viros, foeminas, pueros.) abduxisse.

Antverpià 7. Novembris. Confirmatur ex Amsterodamo: Regem Po-

loniae, cum suo consilio, à Duce Suetiae Carolo, captum esse: et Sa-

juissent

yeodus

l Lineio. 50. 29. 61. 102.

4 Lineium. 49. 102.

18 47. 51.

19 50

22 49. 55. 58,

294 Ofen verlassen. 52. 302.

28 38. 249.

92 57.

j, nul

92 Polonus R. captus. Praecessere prodigia dudum.

99 Sarmata Rex captus, raptus, raptoribus aptus:

ymnarok.

Et Iesuitis ritó repressa sitis.

ä«

——

134

—

comi

cerdotes lesuitasque eius, in mari suffocatos esse: ac plerosque Polonos,

od

j

interfectos.

'i

M

Hisp. Rex, plura millia in Hyberniam contra Anglam missurus. |

Conr:

5

d

9

Nouemb. 17. Die 9

ET

mediocriter sereno.

cardi

b)

Bis docui, et in describ. oratione Amal. perrexi, quam postridie ab-

comp

braet

solui. Sunt 12 chartae, mundius descriptae.

1581.

Nouemb. 18. Die hi. nubilo, postero subridente, tum pluuio.

strip

Horá 7. usque ad 10*» Declam. correxi. Graecum Epicedium in

M.

s

Amalas. 9 Hexametrorum composui.

uxo

10

Princeps iunior nocte, cum iturus essem ad coenam, Noua

a

P

me-res

|

mem

quisivit. Scripsi eius cels? 1. Budae obsid. esse solutam: et nostros ab-

In

duxisse septem millia hominum ex insula. 2. T'urcas etiam soluisse ob-

sidionem Varadini.

3. Walachiae Despotam Mich. percursatà tota

Bulgaria, abduxisse decem hominum millia. 4. Posui meum Distichon.

Ia

15

Sarmata Rex captus, raptus, Raptoribus aptus:

vinist

Et lesuitis ritó repressa sitis.

(alm

et n

Nouemb. 19. Die (-). pluuio, sereno paululum.

Perlegi horis circiter 2 meam Amalasuntham, an recte descripserim:

De

nec in antemerid. concione fui.

20

Horá media 1. Rector magn. per Notarium Walchum recitauit Statuta

Iu

53in Aula Nova, etc. Venit uxoris frater Nicolaus. Per literas in| vitatur

|

H

à Barbara Brentia, Exabbatissa Hirsaugiensi (.nunc híc habitante.) filia

ferus

mea Theodora, ad nuptias filiae eius Rosinae et loannis Linsemanni

illust

(iuvenis docti et pulchri, ut audio.) Sculteti filii zu Nideraw, ubi sal-

centi

25 Sidulae sunt aquae: quae nuptiae hic celebrabuntur 28. Nouemb.

canti

Sponsus ex Papismo ad nos transiit. Coenauimus usque fere ad X*"

N

in Senaculo Vniversitatis 2 mensis. In prima, Rector, et 'Theologi, et

3

lurisc. etc. In altera, hi. (s. wnten)

Novemb. 20. Die (. sereno, nubilo.

30

Literae à Studioso paupere, satis bene Graecae, Georgio Kornhofero:

qui ante mensem mecum fuerat: et iu egestate se consolatur. Respondi

ei Qu G Boayémv, Otmptotov méprov.

Literae a Domino M. Ioan. Assumo: quibus mittit mihi yeveaAoytav

Comitum illustrium Hohenlohensium, et.alia: quam mihi ad tempus

Ie

$ 49.

5 38.

8 4. 36.

9 34 (35 Hs.)

11 51.

12 58

h

15 158.

Polo

(b7 Hs.)

15 Feceram proxima praeced. nocte dormire non valens.

234.

98 56. 98. Tuüschordnung: Y. Notarius. Syndicus. II. Maestlin. Cellius.

III. Merid, Crusius. D. Dauid. Magirus. IV. Mich. Beringer. Vitus Myl.

90 Halà

»

DEY

Sueu. 54.

30 75.

88 Weickershaimio. 4. 67. 77. 99Q.

:

——

135

—

?olonog,

commodató dat generosus comes Wolfg. cuius frater Philippus militat

ordinibus Belgicis. |

ua[

Affinis D.D. Tobias Hessus lurisc. patria Noribergensis, beati M. 54

Conradi Kienlini gener, mihi commodató mittit libellum Iacobi Bro-

cardi librorum 2 quorum unus ad Christianos de Prophetia, quae nuncs

( gh.

compleatur in his, quae sunt secundi adventus Domini: alter ad He-

braeos de primo et secundo eiusdem adventu. Lugduni Batauorum excus.

0

1581. à Carolo Sylvio. Additi sunt varii numeri M. Sim. Studionis, M

lum in

scripti, de completione prophetiarum, per Numeros, etc.

M. Conradini Kienlini ópafpov, Sebast. Kienlinus Med. D. habuit:o

Tle je.

uxorem Felicitatem: quae fuit soror meae primae uxoris Sibyllae piae

mem

(T0S 3).

In literulis Graecis ad Kornhoferum, in fine.

85 ob

( tola

ai&v dptovteosty Onó QAGpeot pj 9 dxoxdpwetv.

15

stiehon,

posvat Éx Octyv, oUc meqÜmxe, Veóc.

Iampridem sparsum est, Electorem Háaidelbergensem dimisisse Cal-

vinistas quosdam Doctores et Consiliarios: Testamentum patris, ei à

Calvinistis occultatum, emersisse: Organon musicum in templo extruere:

et nunc esse Stutgardiae, ipsum, et Onoltzpachensem March. etc.

pserm:

20

Det gratiam optimusque et maximus Deus. Amen. |

Statula

Nouemb. 21. Die $. nubilo, pluuio.

55

|itatur

Iamdiu, in tam humida tempestate, difficiles óSotroptos.

Hora 12. invisebam D. Bappenhaimium. Horá 2. M. Zachar. Schaef-

te.) fila

Yeranni

ferus, cantionem Amalasuentae 6 vocum attulit.

Eam ad Musicum

illstris Stip. M. Ludovicum Caboyum misi: ut cum Musicis adoles- z5

)

,Ubi sil-

centibus eam non grauetur exercere: quia sperem, in loco digno illam

a:d A

cantatum ab ipsis iri.

Nova accepi Vlmensia: quae sunt eadem, quae illa Wellingii.

logi, &

Sueciae Reges.

Ericus.

30

Ioannes — Sigism. R. Polon.

hofero:

Gustavus,

captus. Voluit Papatum

gspondi

Dux

(-instinctu Papae et

Carolus

lesuitarum.) in Sueciam

introducere.

35

ao

fenpus

Iesuitarum malum consilium, fuit ipsis consultoribus pessimum

—

Antea, circa 16. Maii, notae multis millibus scandularum, in tectis

1 58

15 158

Poloniae inciderant, quas sic interpretor.

. Cellius.

9 Hessus.

14 53.

25 58. 63.

98 Vlmàáà. 51. 72.

29 236.

90 al

91 57. 178.

36 65.

—

136

—

Non

-T YZWX. Crux (.calamitas.) Regi.

g AU

—ÓÀ

naves.

, vexilla navium.

j Cillit!

^

Titet

Non potuerunt

E

scandulis exuri. cio« vàp 7v (.classi) d&moAéoQat,

Tohann

Odyss. 8. |

9

E

6

tinianu

Novemb. 22. Die 9. nocte dieque pluuio satis.

E

6

?ä

Praecedente nocte, usque ad mediam XI** coenatus sum apud D.D.

M.

Andream Planerum, semper humanissimum. Ei munusculum yojuxby eo

cimend

die miseram: cum ad eius, cum D.D. Martini Rulandi Medici F. An-

sed Yi

naMariae nuptias fuissem 192. Oct. invitatus.

fregii 1

10

Getryov TOuwotov. Heuchelius est anno 93. à me Magister creatus, pro-

cerus. Est iam per 4 annos Praeceptor filiorum Palatini Neoburg. D.

Phil. Ludovici. Huc missus est, comitatus duobus aliis: ut conduceret

mensam et habitationem suo discipulo, Principi Augusto, 17 aetatis

^8

annum agenti qui &bv 9ei post 2 menses huc veniet habiturus circ. 10

Es

15 homines secum, et 5 equos: quos semper hic alet. Habitabit in vicina mihi

Hochmanniana domo: et cibum apud D. Bocerum capiet. D. Hochm.

bürger

Turc

pro habitatione petit 72 fl. D. veró Bocerus, de quatuor primae mensae

Misi

57(.ubi Princeps.) ternos | hebdomadatim fl. pro solo cibo. Nam pro vino

seorsim soluendum. In prandio semper 8 fercula erunt: et in coena 6

conduc

ïx

leriüs -

:o fercula. Caeteri in 2* mensa 4 fercula habebunt, et quadrantem men-

surae vini. Pro singulis soluendi 21 bac. etc.

Media Maii 98 notae tales in scandulas tectorum Poloniae inciderant

Yesp

multorum millium.

yum be

Id est (.ut ego intelligo.)

ä

In B

4-——&1

25

d

Rex patietur erucem i. e. calamit.

Tegi

In navibus.

uaut I

In quibus vexilla, aut in

Toonitu

malis (.votg totoig.) vela.

gunthar

Tsl eà

Nec ullo modo potuerant elui, aut eradi, tales notae. Ignis etiam

:g;

Post

30 accedens, extinguebatur. Moipe v&p 7j d&moAXéc9o:, Odyss. 8. Fatale fuit,

EY

Regem postea capi

"p

atruo Carolo. Notas istas mihi hic eventus de-

Ot

mum declarauit. Antea in Scheda Nouorum, quae 18. Iul. acceperam,

non intellexi.

Gott laebt, und regiert, noch.

|

8 66. 76.

9 160. 53. 59. T'üschordnung: l. Ort. M. Caspar Heuchel Lauin-

ganus. M. Erh. Cellius. II. M. Georg. M. Ioan. filii D. Planeri. III. Occas. Vxor Planeri,

13

Crusius

Kópwm &nowvevf. Geschwei (— durch Verschwüágerung verwandte weibliche Person. Denn

TY. Frid

ihre Tante (vgl. S. 141 Z. 21) war die Frau Nicolaus Vetschers, des Schwagers des Cru-

sius.) IV. D. Planer. M. Crusius.

18 191.

22.51. 52. 55. 191. 221.

ducipien

yer fons

9 Hom. Od. 8, 511.

35 6

30 VS. . d.

D Hofer

—

137

—

Nouemb. 22. me salutabat M. Ioannes Georgius Märpachens. etiam

P

ex Austria expulsus

a

ministerio Ecclesiae. Habet testimonium bonum

a ciuitate Steureck ob der Entz, in Austria, et alia.

zi

Literae à D. Iohanne Raifschneider, Eeclesiaste Pfortzae: qui filium

lohannem | Petrum mihi rursus commendat: ut recipiatur in Stip. Mar- 58

tinianum. Rescripsi mox (.dans literas M. Iohanni Mart. Beccero.) mihie

,

flium curae fore. Coenarunt mecum amici.

Xby )

M. Kaboy, cum 12 concentoribus paratus est. Rector Hamberger, de

'An

canendo post orationem meam, die Sabbati habendam, non permittit:

sed vult cras in Senatu proponere. Vicinus Doctor iam iterum curru:o

y DI«

fregit meam portam.

g. [)

Nouemb. 23. Die ?l. aliquantum sereno.

üCeret

Noua Wellingiana.

Lelatis

Ex castris bei Waitzen, Nouemb. 11.

te. 10

Bei Gran wird exercitui abgedanckt werden, scil. Nou. 18.

15

à tl

Ex super. Vngaria. Vmnser kriegsvolck soll vorgestern zumm Siben-

ochm,

bürger stossen.

ID

Turca Nouemb. 3. re infecta reliquit Groswardinum.

0 YIo

Misit Chrysodus his diebus nobilem quendam ad Caes. petens saluum

ena 6

conductum suae legationi ad Caesarem: qua vult se sufficienter de prae- »o

Tüen

teritis factis purgare. |

Vienna. 18. Novemb.

59

lerant

Vesperá& Sabbati apparuit rubor coeli ibi. Quidam dicunt fuisse cur-

rum bellicum, et exercitum.

25

In Belgio, bellum inter ordines et Hispanos viget.

Reginae Angliae fecerunt insidias Hispani: sed ipsam rursus conser-

uauit Deus. Hoc 23. Novemb. pransus sum in Stip. illustri, hesterno

monitu M. Caboii. Tunc ille bis, cum adolescentibus, decantauit Amala-

suntham. Placuit D.D. Hafenraeffero: perplacet mihi. Est 4. Toni. Postea

etiam

misi eam cantionem ad D.D. Zieglerum.

30

Postea in Senatu, horáà 12. eramus, Rector, et 4 Decani, aliique.

e fut,

s de-

Rector.

Dec. Hafenr.

Ort

Notarius

Dec. 7Entzl.

eram,

Dec. Planer.

D. Varnbyl.

D. Hochmannus.

85

Dec. Crusius.

|

]aun-

l 59.

4 Pfortzemio.

* 66. Tüschordnung: l. Vxor. Filia. IL. Kein Gast.

laneri,

Crusius selbst mennt sich micht. lIl. affinis Nicol . Vetscher. D.D. Mich. Ziegler.

Jeonn

IV. Frid. Prenninger.

8 55.

10 60.

129 Concionem Graecé scripsi,

s n

ineipiente D. Parocho Siguardo 1. Cap. Epist. 1. ad Corinth.

18 51. 72.

97 Nu-

—

per fons est ab arce deductus in Stip. illustre. Petit à me D.D. Hafenraef. Epigramma.

30 56. 61. T'schordnung: l. loan. Rauch. Procur. Gusman. II. M.lIoan. Georg exul.

D. Hafenr,. III. Ort. D. Gerlach. Crusius. IV. M. Beringer. M. Vitus.

—

138

—

60

Rector mihi indicauit: videri Dominis praesentibus, ne canatur mea

conce

cantio, quasi non sit ex honore meo. Ego postea (.monitu benigno eius.)

3,b80h

Éo

scripsi Petitionem, tum ad Rectorem, tum ad ampliss. Senatum. Facite

g,

mihi potestatem canendi. Ratio 1. quia etiam lrene est cantata ante

5 annos sex. 2. Amalasunthae carmen meum, quod est cantilenae T'extus,

tjonis

est tanquam meptoyY et &miAoyog totius orationis. 3. Magister Zacharias

Schaeffer in Nouo Collegio composuit cantilenas. 4. Hodie in Stip.

Ho

ilustri sunt decantatae. Iam in utroque res est nota, eas satis cantatum

de B

iri. Quod si non fieret:ego leuis existimarer, aut non sine magna

2

drant

10 caàusaà prohibitus. Quod non esset ex honore meo. 5. In Ecclesia orna-

praec

mento est Musica. Ergo et in 'Theol. Auditorio, quod est tanquam

Ader

Ecclesia. 6. Insigne dependens de aurea catena, eam ornat. Sic et haec

1

Jinti

cantio, orationem. 7. Erit ultima mihi, homini agenti LX XIII^ annum,

p.H

cantio. Non viuam sex:post annos. Et minus alacriter recitarem ora-

les, à

i5tionem, si cantus mihi negaretur. Vestra autem sapientia non volet me

et s

61humi tristem abiici. | Misi ad Rectorem per meum nepotem: qui ait,

tum statim circummittere ad Senatores meam petitionem, etc.

Multi me Studiosi interpellabant: ex quibus partes Declamationum,

cras horá 3. ab eis recitandarum, auscultabam. Nunc invitor à M. Zieg-

——

M

20lero, Hohenfelderorum ministro: ut cum ipsis coenem, ut canatur Ama-

gicor"

lasuntha.

Meck

Literae à Memhardo. Commendat mihi nobilem stud. lIoachimum

Grünthalerum, et famulum Spiessium. Salutant me, vidua Landavia

gun

CU

(-Baronissa, Baronis nostri Henrici mater.), et Caementarius, Lofflerus,

Z

25 et Heerbrandus.

Paucis scribo ad D.D. Med. Ioan. Pappium: ut me liberet longa

suspensione: sive sit illic spes, sive non.

Coenaui ego, et D.D. Magirus, domi D.D. Ziegleri. Ibi, ter cantata

Amalasuntha, etc. Placet ea Zieglero, etc. |

gï

M

6

E

9

Nouemb. 94. Die O. frigido, satis sereno.

31

Post 8. interfui Disputationi, M. Vito Myllero praeside, de fortitu-

|

dine. Opposui.

Horà 12. accessi D. Rectorem magn. qui ait, recitationem orationis

1 Zu Dominis: Varnb. et /Entzl. puto.

2 58. 62.

8 $$f atumotc.

22 Lincio. 101. 49. 240.

24 Zu Loffler: M. Marcus Loftler.

25 102.

26 Onoltz-

pachum. 114.

28 Zw Ziegleri: filiolus, est Ioannes Walther.

29 59. 69. 71.

ZY

cauntu

Tüschordnung : I. Occ. M. Thom. Lansius. Erasmus Heckelberger. II. Sept. D. Magirus.

——

Hohenfelderi, Otho et Ohristoph. IIL. Ort. Abrah. Holtzlin nobil. Crusius. IV. Merid.

?l

D. Ziegler. Holtzlini Praeceptor Gaenslin, Bassista.

33 60.

ftogr

ton 1

S Hinter eas erscheint hier die gleiche Abkürzung wie S. 128 Z. 28, die am besten

mait satis aufäulösen ist.

dem ]

Vehir

at ao arei t

m

U! Ws

concedi. Velle tamen libenter Dominos, ut uná hora et oratio et cantio

0 eius,)

absolueretur. Dixi, non posse fieri: me tamen abbreuiaturum.

Fa

Horá 3. complentes mei ad Magisterium, declamarunt septem: reliqui

u ante

sex, posterius aliquá hora declamabunt, pro 3 actibus unius declama-

Textue,

tionis, merces mea sunt 2 fl. 7 B.

Lcharias

Nouemb. 95. Die fi. sereno, frigido, etiam nubilo.

1 li,

iaf

Horá 9. in Aula nova, in cathedra Theologorum, recitaui orationem

magna

de Regina Italiae Ostrogotthicae Amalasuenta: et absolui plus qua-

À Ofna-

drante l horae post X** horam: multa hinc inde omittens, sed tamen

Alquam

praecipua fere omnia commemorans. Auditorium fuit frequentissimum. 10

& haec

Aderat Rector magn. et Theologi, lurisconsulti (.praeter Varnbyl. et

nnum,

AEntzlinum.) Medici, et Professores artium ac philosophiae ommes. Baro

1l op.

D. Henr. à Landaw: Barones 2. Bohemi Schwanbergii Hohenf. Nobi-

olet Ine

les, aliique Studiosi, plurimi. Oratione absoluta, Amala est grauissimé

et suavissimé cantata. |

15

QUi aif,

Catalogus eorum, qui

68

Amalasuntham

Aionum,

cecinerunt.

EI. Zleg

[ Ama.

M. Lud. Caboy, Stutgardianus. Cuius pater fuit unus in collegio Mu-

sicorum Principis Christophori, et Pr. Ludovici, 24 annos. Nunc est20

Meckmylae Scholae Lat. Moderator, patria Meronaeus Athesinus. Syner-

ehimum

andavia

gum habet

M. Michaél Schaeffer,

oflenus,

G. Ordo vocum.

Bassum

Petricellanus, frater M. Zachar.

cecinerunt.

t longa

M. Ioan. Conr. Mann Bitzfeldensis

25

M. Blasius Braun, Stutg.

cantata

Ioan. Iacobus Notter complens,

Tenorem 2.

Erdmanhusanus.

c^€P

M. Iacobus Henrici Gruonauianus

lTenorem 1.

30

forttu-

Bernhardus Prothagius complens

Goppingensis,

8

M.Ioan. Bilibaldus Bintthel, Stutg.

——

rationis

Altum.

Ludovicus Caementarius,

ic n

Wilensis sub Teck.

ï

6 Onoltz-

9 936. 65.

18 28.

19 55. 414. Musieus ordinarius in Stip. illustri. Rexit

à, 69, 11.

Magirus.

cantum.

V. Merid.

91 Meronaeus Athesimus d. h. aus Meran am der Etsch. Dies ist insoferm eine kleine

geographische Ungenauigkeit, als Meran an der Passer liegt, die allerdings micht, weit

——

von Meran in die Etsch mvündet. Mit dieser Heimatsangabe dst wohl die F'rage nach

a besttn

dem Vaterlamd des álieren Caboy (Cabey) gelüst, àn dem G. Bossert eimen Lothringer

vermutele. S. Württ. Vierteljahrsh. f. Landesgesch. N. F. 7 (1898) S. 137.

140

ÉEor

M. Ioannes Geer, Vrac.

Christoph. Volmar Haga-

! Discantum 1.

Absoh

noénsis.

Nor

mThe

p!

Ioan. Balt. Alber Vnderbrindensis compl. |

Disc. 8.

Bernh. Reichart Mytschele Stutg.

]

|

prandi

64

Abbgt

Fs

Nouemb. 26. Die (2 frigido, sereno.

Conc. 2 Graecé scripsi.

——

Statuta Facult. nostrae recitaui Studiosis nostris, in Aula renouata

Fui in Senatu.

Lih

10

Novemb. 27. Die (. frigido, obscuro.

Cor

Praecedente hunc diem nocte, 2 sonis bombardicis ciues excitabantur,

In

ex arce Tybingana, tanquam incendium esset circa Herrenbergam, post

fuit à

horam noctis primam. Sed dicitur fuisse ardor coeli, et saltus lunae.

Mul

Horá 8. usque ad X*" huius diei, visitauimus Contubernium: Statu-

quia 1

15 ts elus, à Rectore eius recitatis: ac me sciscitante, ex Rectore et Oeco-

nomus, de victu et moribus, numquid emendandum. Érant tunc mensae

et La

recipi

9 et Magistri circiter X.

Tempore pomeridiano, multorum interpellationibus distractus fui. Mihi

attulit nobilis iuvenis Bernhardus Helffrich, hic Iuri operam daturus,

20 apud M. G. Burc. viuens, orationem Rigae excusam, à Dauide Hilchen

65(.Heli|conio, qui olim apud nos studuit.) et ab aliis nobilibus, 1597.

ad Regem Poloniae nominae Liuonie supplicantis, habitam. Ipse Hil-

chenius, est S. R. M. per Liuoniam Secretarius, et Notarius terrestris

Yn

Liuon. Ait, Regem suum Poloniae, à Carolo Duce, terra marique vic-

richts

25 tum: millia 5 caesa: Sacerdotes et lesuitas CC in mari suffocatos. Ger-

manos et alios milites, altissimae rupi per biduum impositos, dimissos,

ne unquam contra Suecos amplius militent. Regem fuisse per triduum

amissum. Postea inter repertum, et Carolum, colloquio habito, Regem

esse dimissum. Classem procellis fuisse disiectam. Ita tamen Rex sané

Hohe;

s0fuit instar captiui.

torem

Ho

Nouemb. 28. Die $. humido, nubilo.

bernii

Horá feré prima, eram cum affne Gruppenb. narrans ei de Rege

Polono: quae libenter audiuit. Rogaui etiam (de» Amalasuntha excu-

ä

bonan

N

denda. Spero, ipsum suo tempore facturum: quia dicit, Ich bin euch

moder

35 doch nie aus den haenden gangen.

19

21 80.

24 Polonica. 55. 74.

32 8l.

25 9)

4 Vnderbrindensis d.h. aus Unterbrüden im heutigen württ. Oberamt Bácknang.

94

—

141

—

Horá 3. proposui materiam declamandi, de liberis bene educandis.

Absolui etiam librum 8. Odysseae.

Nova. Sponsa Regina Hispanica, Papae pedes osculata. |

Theodora F. interest hodie, et altero die, nuptiis (.in Templo, et 266

prandiis. loannis Linsemanni, Brentii flam ducentis, beati Hirsaug.5

Abbatis.

His diebus Nicol. Vetscher affinis nobiscum est.

Quafa.

Novemb. 29. nebuloso, post horam 2. sereno. Die 9.

Librum 9. Odyss. explicare publicé coepi.

Novemb. 30. Die ?l. S. Andreae, frigido et sereno.

10

Xatur,

Conc. 1 Graecé scripsi, vespertinam.

l, post

In Senatu fui. l'evexAoyía» Hohenloénsem, ex Tabula, quae missa

lunae,

fuit à generoso D. Wolfgango, excerpsi.

Stahz-

Multos dies híc erat uxoris meae frater, D. Nicolaus Vetscher, &92«o;:

(eco-

quia uxor eius ante multos annos ab eo discessit, xo*y| x«l (vvv : 15

D 6nsae

et Lauingae apud matrem suam viuit. lpse iam diu laborat, ut eam

recipiat: sed illa non redit. Sunt 4 sorores: quarum habet

. Mili

Martinus Rulandus, Med. D.

[

àUrus,

Reichardus Iurisc. Sultzbachii, Can-

Dilehen

unam

cellarius.

20

1597,

Nicol. Vetscherus.

e Hi-

|

Archigrammateus Essling. piae mem.

Testrys

Vnd ist doch meus affinis Nicol. ein feiner lustiger, wackerer, aus-

& Yi

richtsamer, mann. Sed nemo sine vitio est. |

; Ger-

18908,

Mense Decembri.

67

1duum

Decemb. 1. Die 9. sereno, nubilo.

26

Regen

À 929. Novemb. usque ad 1. Decemb. absolui Genealogicam mihi

P

x Sané

Hohenloénsem Tabulam, sed sine figuris: describens

E

genitore ad geni-

torem subinde.

Hora 9* usque post X** in Aula noua, M. Ioan. Erh. Cellius, contu- so

bernii Rector, funebrem de M. Iacobo Dachtlero piae mem. orationem

Rege

bonam habuit.

excu-

| euch

Natus fuit circ. 1525. in op. Balinga: Parentibus, Iacobo ibi ludi-

moderatore: et matre Maria Herrenbergensi.

162. 1.

3 Vlmà. 72.

12 67.

14 Abiit Dec. 1. 58.

18

9

[

6

25 53. 66.

91 M. Iac. Dachtler.

hang.

94 Sed nemo..

ist spáterer Zusaiz.

—

—

142

- Rotwilae, postea Rotenburgi, Scholas visitauit, À Rotenburgensi Coeno-

biarcha deductus est 1539 Tybingam: ubi sustentatus est in Stip. Mar-

tiniano.

Adu

DBiennio post, Baccäl. factus: Magister veró, 1544.

b

Pastor Ecclesiae factus est Eberspachi. Vnde, bello Smalcaldico ex-

tss atlb ia

pulsus, Tybingae in contubernio vixit.

Horà

Anno 1554. testimonium ei datum est à 'Theologis, dibgentis com-

Angat.

pletionis ad Docturam in Theologia. Biberaci fuit Diaconus circa 1556.

Bori

Duxit Catharinam, Brandmylleri F.

(ausis

68

Filius eius, Theophilus, est Procurator Argentinae. | Etiam filia Blan-

Eori

11 dina nupta est.

N- qui,

A. 1558. Wisenstaigam vocatur ad Euangelicum ministerium, à Comite

orgii, €

Helffenstainio Sebast. A. 1567. Comite Vlr. recipiente Papatum, inde

Siguard

mense Aug. remotus est, cum bono tamen Comitis testimonio. Ita rediit

1e auü

i5'lybingam: et ordinatum est ei per dies vitae stipendium à Duce Chri-

peanus

stophoro. A. 68. M. Ioanni Hiltebrando successit in professione He-

h sUl

braeae linguae.

Ex Acad. Tybing. primàm in Germaniam exiuit studium huius linguae.

Tac, M«

Professores eius, Tybingae.

Philoso

20

1. Ioan. Reuchlinus Pfortzensis: qui Romae, Iudaeo dederat pro sin-

Praece

gulis horis 9ió«xtpov singulos coronatos.

Tneus

2

Ionas Iurisc. Postea R. Ferdinandi Consiliarius.

Forsterus, qui Witebergam venit.

mn

Osualdus Schreckenfuchsius. Postea Friburgi Brisg.

Frant :

25

Theodoricus Snepfius.

F.l

M. Ioan. Hiltebrandus.

DJ. N

Iac. Dachtlerus.

die S,

Ooo -10» QU u- C

Georgius Weigemaier.

Reliqui

9

Vicarius nunc eius, M. Michaél Beringerus Vlbachensis. |

69

Habuit ultra primam Dachtlerus, duas alias uxores.

ï

81

Valetudinarius erat, etiam 1561. Wisenstaigae.

Obiit apud nos, valde pié 15. Maii, hoc 98. anno: et postridie huma-

tus est honorificó, comitante Academia, et aliis bonis. Vocabatur vulgo

Cont

Decan:

pius Dachtlerus, Der fromm Dachtler, etc.

DANUNIPEUE I ETUTE

85

Dicitur, hodie obiisse D.D. Iac. Scheckius. Invitatus sum ad coenam

egregi

à nobili Abrah. Holtzlino, appellatus in Museo meo à Praeceptore eius

nàui, (

—— —

M. Gaenslino.

29 &

—— —

88se (in

18 Hebr. lingua.

32 Zu humatus: exira op.

85 Zw Scheckius: Verum.

96 61.

Nam f

38 71. JTüschordnung: l. Merid. D. Zieglerus. M. Gaenslinus. II. Occ. Heckelberger

enei

nob. Hóltzl nobilis. III. Sept. D. Magirus. Vitus Myll. IV. Ort. Maestl. Crus.

6 La

z (

fi

——

143

meme

erno.

Amalasuntha.

M.

Post coenam, cantata

Impp. Phil. et Irene

Sanctus, S. Sanctus.

Adiuuantibus Dominis Hohenfelderis: etsi coenae non interfuerunt.

(0 g.

Decemb. 2. Die hi. frigido, nubilo, humido.

5

! (Om-

Horá 8. usque post decimam, Oeconomi Bursae rationes totius (?)

1550

ïï

Angar. audiuimus et alia egimus. |

Horá 12. usque ad 3*" oconsistorium reximus, Rector et Decani,70

. Blan.

causis 6 tractatis.

Horá 3. usque ad mediam 5*" prosecuti sumus funus D.D. Iac. Scheckii 1

Cotite

N. qui, ut et pater, et auus, sepulti sunt contigué ad Templum $. Ge-

orgl, extrà, qua respicitur ad septentrionem, ad domum D. Parochi

) inde

Tedit

Siguardi. Concionem habuit M. Ioan. H. Wielandus, ex psal. 51. Domine,

2 Chrj.

ne aufer spiritum tuum S. à me. Partes 2, una, ut gratiam Dei reti-

neamus: altera ut crucem patienter feramus. Ipse Schegkius, quotidie ;;

lg He.

in suis precibus illud Dictum Dauidis usurpauerat.

mpuae,

Schegkii, omnes mortui.

Iac. Med. D. t. et

Iacob. V. I. D. et Assess.

Philosophiae,

[ Consistorii Aulici.

0 gin

Dauid, V. I. D.

Praeceptor

|

Chilianus, Herren-

20

|

meus,

bergae ante 4 A. mort.

Bernhardus.

Omnes (.excepto auo D. Iacobo.) phthisi, vel hectica febri, mortui.

Erant antehac iuvenes fortes, alacres, pulchri. Funera et aui, et Dauidis

F. et Iacobi N. prosecutus sum. Iacobus N. reliquit uxorem, neptem s;

D.D. Nieolai Varnbyl. senioris (.qui hodie funus prosecutus est: et pri-

die S. Nicolai proximé venturi, LXXIX" annum aetatis complebit.)

Reliquit et paruos liberos. Pii et boni, omnes.

Vnde tibi, Crusi, sunt tantae tempora vitae?

Vnius veniunt munere missa Dei. | Cui L.

380

Decemb. 3. Die (2

71

hum

Conc. 2 Graecé scripsi. In Senatu fui. Domi consceripsi mihi officia

: vulgo

Decanatus recté administrandi. Domi D.D. Mich. Ziegleri, invitatus ab

;Joenam

egregio iuvene Austrio, M. Thoma Lansio, invitatus iam secundum, coe-

re elus

naui. Concinuére praeclari iuvenes egregias cantilenas.

985

29 Audio, M. Jacobum Frischl. Reutlingae ludimagistrum, iterum (.ut ante annum.)

——

esse dimissum. Spáterer Zusaiz: Verum est, Er soll ad diem $. Georgii abziehen.

96 6l.

Nam Reutlingensis quidam, erit Scholae tune Moderator. 78.

] berger

6 Lesung von totius unsicher.

28 .Die Schlussklammer fehlt, am ihrer. Stelle

seizie Cr. ein. Komma.

27 Der Klammerschluss fehlt àn der Hs.

—

—

144

In me transierunt.

Coni

Deus misereatur 8 vocum.

hf

Irenen et Philippum Impp. 5 et 6 vocum.

Pulcheriam Crusianam 5 vocum.

qun p

yecentt

Amalasuntham 6 vocum.

tiones

Clamauerunt. lubilemus, etc.

l——

Papist

Post horam 9. eram domi, à Lansio et meo nepote reductus. |

Noctü

172

Decemb. 4. Die (. sereno, frigido.

Iu«

Horá 8. usque fere ad 11** et H. 2. feró usque ad 6*" eramus in

10 Senaculo domus Sapientiae: ut transigeremus controversiam et male-

el viti

dicta, inter Reutling. Praedicatorem M. Tobiam Kindsvatterum, et M. G.

Prin

Othonem. Itaque non docui. Ab una parte sedebamus, Rector et Decani,

Varnbyl. et D. Magirus: ab altera, 4 Reutlingenses ? Senatu. D. Hafen-

a

E

II

raef. et D. Varnbyl.

nobis foras emissi ó Senaculo, utramque partem

15 inflexerunt: ut committant causam praedictis arbitris. Postridie, à media

Myllex

quia d

8* usque ad mediam 11??* transactio tandem perfecta fuit, et discessum.

foeni,

Decemb. 5. Die

E

Hori

9)

nubilo, humido, nebuloso, obscuro.

indicau

Nova. Graecio Euangelium expulsum per Archiducem Ferd. à prae-

debean.

ceptore suo Sacerdote impulsum.

Paul

20

Nobiles Monomachi, in Gallia suspensi. Anglicae Reginae insidiae

D. Msl

factae.

Duos libros accipio, Augustae mihi emptos. 1. Caesarii Heisterbachen-

intraba

sis Monachi miracula. 2. Francisci Guillimanni antiquitates Helueticas.

propter

mentiag

Nihil literarum ex Donawerda accepi, per Ioan. Costum. |

Hac

79

Decemb. 6. Die $. frig. et nubilo.

aub m

26

Ovetp. «'. ydpot eiprivme tíjg &YyéAve. p'. cuAAexvpia, wal &vépat vépov.

O. tOTCAL.

Bex

Laboriosus dies.

Nam H. 8. usque ad X** et H. 12. usque ad 3?" visitauimus nostros

30 Auditores. 1. Complentes ad Magisterium. 2. Quatuor Paedagogii clas-

Mulí

sium. Domi deinde res describendas habui. Inscripseram nomina omnium.

SCripsi,

M. Erh. Cellius collega,

Coenan

et uxor elus, Barbara

( aegrotant.

eftpg

Demlerina periculosé,

Jety a

D fpo

6 61. 69. 87. 95. Tüschordnung: l. Merid. D. Ziegler. M. Genslinus. II. Occ. M. Lan-

sius. Heckelberger. IIL. Septentr. M. Lud, Caboi. Otho et Christoph. Hohenfelderi.

——

IV. Ort. Hóltzlin. Crus.

18 Vlmáà. 55. 58. 65.

20 '14.

178

11 Reutl procerum.

22 NB!

26 22. 19.

80 Non docebamus.

A T

Diorig

T T UT TTTE U U E —

miiiscmidci

—

145

—

Decemb. 7. Die ?l. frigido, sereno.

Concionem 1. Cor. l. Graecé scripsi.

In Senatu Decanorum fui. Protestatus sum, me nihil rei habiturum

cum poémate Germanico M. Iac. Frischlini: quo nuptias Zollerenses

recentes Comitis Ioannis Georgii describens, laudat Papisticas instaura-s

tiones coenobiorum, etc. Aio, non posse Tybingae sine scandalo excudi.

|]

Papistas enim eum librum contra nos, citaturos, etc. Xoipov &90capiev.

Noctu cantores et cantatrices: Der Vogel in der Awe. |

Die 8. Decemb. O. frigido, sereno.

44

AlUs im

l malo.

In collegium convocauimus priuatos Magistros Discipulorum nostrorum: 10

t G

et vitia Discipulorum eis indicauimus, etc.

Princeps noster hic in arce latet.

Deeuni,

. Hafen-

Die 9. Dezemb. fi. frig. et humido.

partem

In Disput. Ethica, de Virtute morali in genere, praeside M. Vito

à media

Myllero, opposui quod etiam ex affectu laudetur, ut ex bono bonus, homo: 15

SCCSSUTD,

quia Q/Ao; S. Steph. et ipsius Phinees, laudetur, qui non sine affectu

fuerit, etc.

Horá 1. usque ad 2?" Magistris, quos revocaueram, nomine collegii

à prae-

indicaui, et hortatus sum: quibus modis obviam ire Discipulorum vitiis

debeant, etc.

20

lnsidioe

Paulo post horam 3*" confessus sum peccata mea, ete. cl. V. Domino

D. Matthiae Hafenraeffero, extra chorum sedenti, quando à septentr.

tbachen-

intrabam. Absoluit me, pié et et efficaciter: Miserrimum animal, homo,

]ueticas,

propter peccatricem naturam: felicissimus rursum homo, propter cle-

mentiam Dei, et Christi meritum, etc.

25

Hac hebdomade, tantüm semel docui: quippe quotidie, aut in Senatu,

aut in Facultate, etc.

M yion.

Ordines,

Angla,

; bellum reparaturi contra Hispanos.

Rex Polonus clam ex Sueciae captiuitate aufugit. |

30

| DStrOs

Decemb. 10. Die (2. simili.

15

gii das-

Multae et continuae pomerid. interpellationes. Concionem Graecé

omnium,

scripsi, ex Luc. 21. D.D. Siguardi. Accessimus sub horam X. ad S.

Coenam, ego, et nepos Crusianus. Literae à Geeorgio Kornhofero, Graecé.

eDyoptotel mepl [uxpoO: voU 900 Ónip ipoU Ostot: &vventotoATV xal pa-ss

——

Xst«v oivet. Rescripsi ei mox Graecé, óu &yaxG abcby & xpuwc :

ETE

» Lan

xal mpoosbxetot bnép &po0: Óc a vv eocepGv ÜmepevreoGetg motoboty

&pto

E;:

yenfelderi

99 74

4 3. 9.

10 Zu Magistros : 91.

21 168.

28 28. '75.

28 '72.

29 65. .

33 14.

94 Halà Suevica. 58.

Diarium Crusii II.

10

—

—

146

&by Bíov £ml yífjig émtmAetov xapapéve. Salutet uxorem Consulis (.dess

stof

Stettmaisters. Hambergeri: filiam olim Vlmae ante 56 annos praecep-

P(

toris mei beati: D. Gregorii Leonhardi filiam: cui det hane mei inclu-

sam eixóv«, etc. Me nunc agere 73* annum aetatis.

5

M. Michaél Oesterlinus, mittit mihi per M. Andream Wern Sultzensem,

jex

in Stip. illustri viuentem, libellum quendam, M. Scr. consignationem

breuem antiquiorum rerum habentem.

verg

Literae à D.D. Henrico Bocero, de crimine x«$octcswc quaerente.

X/

Respondeo, esse x«t& tíjg ócíac, contra sacrosanctam Maiestatem: quod

10 crimen debeat 6ote009ot, expiari poenis dignis.

ä

(ne

16

Literae à Principis nostri Consiliario, | Domino Iohanne Bischlero:

qui et suo nomine, et affinis sui meique, commendat mihi Ioannem

Burgium Studiosum, in Stip. illustri viuentem: qui proximé honorem

h

Magisterii petiturus sit.

oD

15

Vespertinain ex Genes. 6. D.D. Hafenraefferi conc. domi breuiter

a

Graecé notaui. Nam hoc tempore, tenebris in Templo scribere vesper-

tinis impedior.

Decemb. 11. Die (. lubrieo, humido, tenebroso.

8u0

Bis docui, et in Senatu fui. Cupiebat iterum sub Vniversitate esse

Frs

20 Georgius Wildus Freifechter: qui superioribus annis, carcere perfracto

N

Academico, profugerat, v0AA& movwmpsuod|ievoc.

M. Iacobo Frischl. sui libri redduntur: ut eorum impressionem im-

med

petret Stutgardiae, aut Ingolstadii in Papatu, etc. quia Senatus non

disc

sinit eas hic excudi. Papistis enim ille adulatur, etc.

stan

25

Decemb. 12. Die 4. lucido, niuah.

deni

Andreas Rulandus affinis, mecum est: salutem mihi à patre suo D.D.

Cyt

Martino dicens, et opem uxori meae pollicens. Sultzensia excerpo. |

Mac

16 (

riri

Decemb. 13. Die ?. niuoso.

&i t

Horá 7. usque post 10?* corrigo Declam. et subscribo.

80

Conor nancisci iuvenem doctum: qui praesit Scholae NidernHalensi:

EY

sicut heri

a

me petiit vieinus meus, M. Laurentius Cellarius, nomine

Senatus illius oppidi. Doceret solus in Schola, habens 80 fl. per annum.

ON

D

Distat NidernHala 3 milliar. à Weickershaimo: cuius pars pertinet ad

generosum D. Wolfg. Comitem Hohenloénsem (.qui habet collaturam

$

s5 Ecclesiae ibi: et Euangel. Concionator ibi est D. Ioan. Peperius, olim

1100

16 '

hic studens.) pars, ad Archiepiscopum Moguntinum.

Coll

1 105.

5 Sultzà. 76. 140.

8 Tybingà.

11 Stutgardià. 132.

22 94.

26 56. 96.

pres

19 Zu meique: Emerichi Neurhoti.

29 19. 9. 19.

Is

27 '15.

27 Absolui Dec. 13.

29 65. 9.

39 59.

Üney

20 F'reifecchter Hs.

—

—

147

dey

Carmen bonum, de recta edu&atione liberorum correxi Ioanni Chri-

,

leCep

stoph. Assumo.

ll

li

E

!

E

|

Paulo Wernero Silesio, carmen &exuxbv danti, àAewpocóvny dedi.

Noua Wellingiana.

lisem

Ünem

Viennae, et Pressburgi, et in superiori Vngar. lues animalium hor-s

renda est. Itaque multa millia expirant.

Ex Hamburgo, Antverpiam. Rex Poloniae, in freiem feld mit H. Carol

a

le

quoq

verglichen: quae pax ad Trium Regum publicabitur.

Venetiis Decemb. 11. Sultanus Episcopum Graecum occidit: quod

Caesari Rom. consilia Turcarum contra Vngariam, patefecisset.

10

lleto:

lmem

Angla, et Ordines, contra Hispanos. |

LOTem

Decemb. 14, Die ?l. magna copia Niuis iacente.

78

In Senatu 3!/, H. eramus. Wildus, in carcere oppidano tenetur: xoi

UT Ler

ónó coU Ünoctpatíyoo, monitu Senatus nostri, zv Beuk ttyxg Yuépogc

äsper-

exBAvbjoetat víjo móAsOG.

15

Decemb. 15. Die 9

A

simili.

Horá 4. Epistolium affert mihi M. Philippus Albertus Hala, à patre

- CSS0

suo D. Osea: qui mittit mihi primam chartam mei contra tertium Nicod.

Tacto

Frischlini Poppysmum Responsi: quod excudet M. Georgius Draudius.

Seripserat D. Oseas 9. Nouemb. 98.

20

| m

Antea post horam 9.cüm exirem é disputatione Theologica de Christo

! Don

mediatore (.praeside D.D. Gerlachio: Respondente M. Mich, Schaeffero.)

discedente comitatu nostri Principis (.qui et ipse postea aliá porta abiit.)

stantibus aliquot Studiosis hinc inde: me, et M. Maestlinum, descen-

dentes (.ante mnos stante hospitio Angeli) improvisó eques quidam 5

IA

Cyclops rapidé sequitur: cui vix ego dextrorsum (.ad fontem versus.)

|

Maestlinus, sinistrorsum, cursu cessimus. Deus solus me conseruauit:

ne ab equo valido (.humeris meis iam imminente.) illius, supervaderer,

et conculcarer. T'ales ac tanti reperiuntur Aulici Cyclopes, et Centauri.

lensi

Laus t cwcíüpt Xptto.

80

T01n6

49

Decemb. 16. Die fi. valde frigido, niue alta | iacente.

TU

óvetp. media 4. H. ante lucem. Met& «oAX6v ópyoupévov, mepl pova-

el

ad

ocnptou zeptotÓAtov, Qc lpoeyUnc: &yO, xetpbg Getlg Éymvy. t5v xX0ptoy odvvv

Til

pl

o

4

4 '14. 81.

7 921. (231 Hs.)

13 76. 83. 130.

14 Zu

om

ózooroeryov: VnderVogt.

17 Francofurto. 8. 10. 79. 85. 199.

19 73.

16. 71. M.Iacobus Frischlin est eius frater.

19 Zu Draudius: Typographus

Collitzius, dysenteria obiit cuius apud viduam Draudius est Corrector, et nunc im-

1

pressor.

0. 96

nus factus.

20 Zu Nouemb.: Quo die suspensus est Iudaeus GxoxAénTvc, Christia-

28 Zw abüt: ob moAb totg Acoig &xuTby óp&w T QÉy ov.

29 xw8byoo

ÜTtexquY,.

32 3. 107.

98 Zu iomdvvgv: beatae memoriae Abbatem.

14 sexà xwàg Hs.

10*

p

—

148

hre

^&by Bo£vztov, xoxuc xepuopyrodquy x«l abrbg (.rpic, &e olpat) al xoXGc

&véAeox Ti Ópynouw.

pOS

Horá 8. usque ad 9. interfui praecedenti Disputationi. Scarificatione

sun

usus sum.

b5

|

lian

H. 19. usque ad primam, Senatulus Rectorum et aliquot Decanorum.

ï

Frischlinus de utroque libro suo supplicauit Principi nostro heri: qui

I)OSI

unis eius literis inscripsit, Es gilt uns gleich: alteris, Man mag's trucken,

oder nit. Et prima charta, à Cellio excusa aderat. Ipse falsó in Sup-

plicatione posuerat ad Principem: quod Senatus legisset librum nup-

i0tialem: et, quod non habeat, quod dubitet: er hab kain bedaencken

derohalben. Abiimus, re indiscussá.

m

Meos 8 psalmos (.Germanicos, quos Graecolatinis concionibus expli-

g

caram hoc anno.) repetii à D.D. Matthia Hafenraeff. quia non habet

dati

otium eos perlegendi: sicut ideo dudum ei miseram.

15

(oe

Horá 3. usque ad 4*?* mei Auditores, Graecé et Lat. declamarunt,

1062

praesente M. Georgio Burcardo, in Homerico (.de more in hyeme.)

000

lectorio. |

Y

80

Decemb. 17. Die (2). frigido.

Conc. 2 audiens in Templo, domi breuibus Schematismis Graecé notaui.

20

In Senatu 3!/, H. eramus. M. Iacobi Frischl. libri permittuntur excudi

hic: prior, de Duce Ludouico, apud Grupp. alter veró, de nupt. Zoller.

Paet

M

apud Cellium: sed ita, ut prius à Decanis perlegatur, et Papistica inde

deleantur, quae Autor in Comite laudat. Ego me à legendo excusaul

Ineul

argumentis validis, etc.

adfe

25

D. Kirchberger, ante mensem circiter Rotenburgi obiit. Filius eius,

SIaS

quem Romam in collegium Germanorum miserat, est nunc Patauii,

Well

studens. Et M. G. Walchi, qui hoc anno etiam obiit, filius, etiam e

hebd

collegio illo discessit: et fortassis breui in patriam redibit: ut ex No-

len

tario nostro, D. Andrea Walcho, intelligo. Ambos parentes, ne ad Anti-

urüs

sochristum filios suos mitterent, antehac literis dehortatus fueram, sed

frustra.

(o

Decemb. 18. Die (. non frigido.

D

Scribo nobili et magnifico viro, Domino Dauidi Hilchen: S. R. M.

per Liuoniam Secretario, et Notario terrestri Liuon. Domino meo hono-

ssrando. Gratias ago pro memoria mei, et pro oratione missa. Mitto ei

ii

Ante

S1Irenen. Scribo ei de Postilla mea, quae care|at Maecenate, quam

hodie

1 Zu ntsgwopynodumv: cum ipso.

6 76. 78. 80.

15 77. 81.

20 '79. 83.

I IRET

33 In Liuoniam. 64. 82. Rigam. 455 (445 Hs.)

1

98

80 s. Diarium 1596/97 S. 23.

14 I

—

149

——

')XU)

breuiter describo. Fasciculum D. Bernhardo Helffericho mitto: an eum

possit cum literis illuc mittere, etc.

lone

ä

Hora X. cum affine Gruppenb. loquor: qui vult excudere Amala-

suntham: quam ei postea inspiciendam misi. Potest eam etiam in Ang-

"um

liam mittere.

5

qui

Horá 3. materiam declamandi de Semine benedicto (.Genes. 3.) pro-

ken

p

posui.

Dup-

Jï

Decemb. 19. Die $. niuali, humido, lubrico.

ken

Post H. 8*" interfui disputationi Ethicae, de felicitate humana, mpo-

BXAAov: praeside M. Vito Myllero.

10

xpli

Literae ab affine Wolfg. Ronero. Rediit feliciter ex Silesiaca pere-

ibet

grinatione: et Dresdae profuit ei mea ad Cancell. Peiferum commen-

datio: cuius beneficio monstrata sunt ei, quae voluit. Godelmannus, ad

Tuni,

Caesarem missus est Pragam, propter negotia Saxonica. Eius uxori

g

meas literas reliquit. D.D. Polycarpo mea salutatio gratissima fuit,:5

ToSoty p vtt.

Noua. Eadem, quae supra Wellingiana.

fani,

Decemb. 20. Die 9. tepido altis niuibus liquescentibus.

xeudi

Absolui Auditoribus orationem Cicer. pro Murena, in quarta classe

oller,

ä

Paedagogii. |

20

inde

Mecum post 12*" erant, alius post alium 1. nobilis Helfferichus, qui $2

A

meum curabit fasciculum ad Heliconium. 2. M. Georg. Saltzhuberus,

adferens supplicationem: qua petit, si M. Ioan. Erh. Cellius ad Eccle-

elus,

siast. functionem abeat, se recipi Rectorem Contubernii. 3. M. Henricus

iaui,

Wellingius, mihi sua Nova legens: quae, ut spero, etiam ego, alterass

am à

hebd. ab affine W. R. accipiam. His diebus totam orat. pro Milone per-

N

legi: et hodie mpoAeyópev« scripsi, ut proximé, Auditoribus explica-

Ànti-

iurus.

, s

Decemb. 21. Die ?l. S. Thomae, calidiore, niuibus diffluentibus,

Conc. 2 scripsi Graecé. In Senatu fui. Audio, Durlaci mortuum esse 30

D.D. Philippum Schopfium.

R. M.

hono

Decemb. 29. Die 9

B!

simili.

ilo el

Gruppenb. dedi Exemplar M. Ser. meae Amalasuentae, qui excudet

ante Nundinas proximas. Dicabo 1j &yyAtac BaoU8t: quam Dedicatoriam

quam

ä

hodie composui: et praedicto affini| post horam 19. recitavi. Addita s;

10. 83

est ad finem Exemplaris, cantio Schaefferiana 61 Vocum. Sub noctem

9 85. 82.

4 238.

6 79. 190.

1i Vimá. 91.

12 18.

13 19.

H .

27 98.

84 8]. 83.

ä

—

150

nel

nostri milites redierunt ex Vngaria: Capitaneus Sebast. Hoeschlin, et

07

uxor eius: Stockhammer, etc.

83

—

Perit | Studiosus Schlaier, qui carcerem Acad. ingredi noluerat.

Decemb. 23. Die fi. nubilo, tepidiore, postea fridigiore.

]

5

Horá 9. orationem in Aula noua habuit M. Hauber, de natiuitate

[

nu

l

Christi, et absoluit ante horam 10.

Horá 19. usque ad mediam 4* in Senatu eramus. 1. Wildus, ? car-

ph

cere oppidano emissus, in Senatu nostro obstrictus est: ut domi paren-

val

tum se contineat: donec post natalitias Domini ferias, de ipso amplius

10 deliberetur. Promisit.

ï

D

Deinde unanimiter reiecti sunt libri M. Iaeobi Frischl. ne híic excu-

bin

dantur: quia inepti Versus, vel Rhythmi: et quia multa falsa insint.

i

M. Oellio, qui primam chartam excuderat, res damno est. Non enim

Mi

consuluerat antea Senatum. L. D.

15

Decemb. 24. Die (2 nubilo, nocte pluuio.

Conec. 2 in Templo Graecé seripsi. Quaedam Amalasunthaeae ora-

tioni, recepta, addidi. Orationem ad proximum Magisterium scribere

84coepi. D. Cellio repulsa Frischl. | dolet: quia sibi, qui excudere coe-

diet

perit, fraudi esse plus 40 fl"», Doleo de damno eius. Reposcat à

ben

:o Frischlino. Sed dudum ei impressionem hano dissuaseram.

Decemb. 25. Die (. pluuio et sereno.

Epistolam, quam mépuct scripseram ad Brun. et Lünaeburg. Princ.

p

Augustum luniorem, addidi (.describendo.) ad Orationem Amalasun-

"

thaeam. Nune ea (.cum omnmnibus adiunctis.) est 16 aut 17 chartarum.

25 Epistola illa, ei negotio aptissima est. T'alis debuisset esse filius Amala-

suentae, etc.

»

gan

Wingartner Anna, Hans Hoeschlin Vinitoris uxor, obiit. Cui pau-

1168

peri, ut sepeliri possit, colligitur de me, et aliis, eleemosyna. Resurgat

i

beata. Olim nostra ancilla. Postridie humata.

Fra

30

Seripsi in Ecclesia conc. 2 Graecé.

M. Albertus Kunius mihi donauit Elegiam: quam Graecé scripsit de

Cat

Natiuitate Christi. Dicebatur, nuper Esslingae ignem de coelo cecidisse:

ï

olim

extra Stutgardiam spectrum, ceu exercitum, noctu conspici. Hispanos

qu

irruisse in ditionem Magdeburgensem: Papam Archiepiscopo Coloniensi

lich

35 assignasse Episcopatum Magdeburgensem. |

|

85

Labaco expulsi sunt Euang. Concionatores. Obiit Labaci Iloan. Gard-

lm .

16 84. 86. 86 —

19 34. 85.

20

v« 6;

11 80.

91 Ohristtag.

98 83.

91 91.

382 Nova. 86.

iE

Id

18 coeperitt Hs.

&i

ä

——

—

151

j &

s diit

neru's, Med. D. qui diu hic in Stip. Mart. vixerat. Säx inde Conciona-

tores Euangelici, expulsi: suas res relinquere coacti. lesuitas Deus perdat.

Decemb. 26. Die $. frigido, sereno.

Conc. 2 Graecé in Templo scripsi.

lale

M. Cellius mihi iterum roganti, misit primam chartam Frischl des

nupt. Zoller. etc.

CT

Vxor mea his feriis aegrota decumbit. Hodie liquorem 10 baciis ex

Ten-

Pharmacopolio ei emi, ex praescripto D. Hambergeri Nec filia bene

plius

valet, àe a.

Schedulam, literis M. Phil. Alb. Halae includendam dedi, ad patrem :o

XQU-

D. Oseam. Si libellus est excusus: mittat mihi per hunc nuntium (.Ty-

sint,

bingensem, cras profecturum.) exemplar illius. Si nondum absolutus:

mm

in fine, ad Versum (.Qui male gratus: eum puniat ira Dei) addatur:

Ad Poenitentiam Et Salutem.

15

ä

Pro 100 Exempl. proximé soluam.

Qra

Decemb. 27. Die 9. sereno: S. Ioannis, Euang. et Apostoli.

|here

Conc. 2 in Ecclesia Graecé scripsi.

86

Domi in oratione (.quam 24. Decemb. de Gradibus Scholast. et de

MU

ab À

dignitate Magisterii, ad futuram promotionem scribere inceperam.) scri-

benda perrexi. Sic postridie quoque.

20

Decemb. 28. Die ?l. frigido, obscuriore.

nne,

Affini Grupp. restitui ego Amalasuntham: qui incipiet, ut primum

poterit. Pictor Iacobus Züberlinus mihiin trabecula depinget v5v &ixóv«

aSUn-

Tfjo &YYAwjs peo:A(Goc, precio 1 fl. Postea Ioach. Laederlinus exsculpet.

iTum.,

25

mala

Orationem Magistralem absolui 5 chartis.

Prodigia, quae ante natiuitatem visa sint, vulgo dicuntur: ignis Stut-

gardiae super arcem lapsus, et Esslingae, et Herrenbergae, etc. Homi-

pu

nes amissi, et quarto die reversi, etc. M. Erh. Cellius, non pridem mané

at

vidit Solem sanguinei coloris, crassi, lam diu dicuntur Hispani, apud

Franconiam Iulii Episcopi versari, etc. yuvatxoq9opt(e, &Qpevepaotia.

90

Locauerat uxor mea, aediculam nostram (.censu 7 fl. annum.) viduae

gt de

Catharinae: | quae neptis fuit Ioannis Krausii, V. I. D. et Consiliarii

(Isse:

olim Wirtembergici. Habet secum 3 liberos xoi xvogopsi ex marito,

panos

qui obiit. Fuit bis pro suggestu dictum in Ecclesia: es sei ein F'ürst-87

Djensi

lich tischtuch verlohren. Qui reddat, ei praemium datum iri. Rescitum

5 84.

10 Francofurtum. 78. 192.

14 Spáterer Zusatz: Sed libellus fuit

0a

iam excusus, antequam illam schedulam Hala acecepit: ut 9.Ianu. mihi respondet.

22 83.

24 8'.

25 85—130.

26 84.

99 «xAom.

jstlag

14 Die Worte: ,ad poenitentiam et salutem eius^ hat Crusiéus tatsdchlich an das

oO NUE

-Ende des für den Herzog bestimmten Dedikationsexemplars seines Antipoppysmus ge-

schrieben (S. 94), das heute àm Besiz der LLandesbibliothek zw Stuttgart «st.

n eiziecis

|

—

152

—

est, quod ipsa habeat, et vendiderit. Es seie in 9 tail zerschnitten wor-

den. Periclitatur ipsa, xoi &yew&. Pauper est.

b

.

Decemb. 29. Die O. simili.

May

Pictoris filius Apelles, mihi affert pictam in trabecula «Xv &YYAta.

5 Pro imagine 1 fl. pro trabecula l bac.

Impunitas contigit praedictae Krausiae.

Decemb. 30. Die fi. valde frigido, sereno.

Totum diem mansi domi. Ioach. Laederlinus sculpet «v &YyAÀton 2

Taleris decenorum octonorum bac. Ei priorem dedi.

10

Decemb. 31. Die (2. simili.

Cone. 2 Graecé scripsi. Domi D.D. Halbritteri pransus à X* usque

post 3*" sum: invitatus à generoso D. Barone Henrico à Landaw. Sic

et D.D. Ioan. Harprechtus, quem ipse audit docentem. QConvictores

C

M

sunt X. |

88

Hoc anno, in Vngaria, et alibi, facta.

jl

16

Raaba, recuperata. Quaedam item alia.

E

Buda, praeter arcem, capta: sed propter pluuias deserta.

pend

6 xpocócouc, in suam T'ransyluaniam recurrit. Pax inter Reges Hisp.

TUII

et Gallum. Regina Angla, et Ordines Belgici, nolunt ea pace compre-

20 hendi.

N

Concionatores Euangelici, ex Styria, Carniola, etc. expulsi.

anni

Rex Polonus, à Carolo Duce Sueco victus, et lesuitae mari Baltico

0a

i

submersi. |

89

Labores à me Crusio hoc98. anno peracti.

Mag

25

Quotidie bis docui, quando nihil obstitit. Commentatus sum in post-

remos 4 libros Odysseae: et in Qarpexopvoouextxv, et in Hymnos. Epi-

belhh

tomen feci in Q. Calabrum, in Daretem Phrygium, et Dictyn Creten-

P

sem. Vsque ad Martii 15.

aura

Conciones Graecas et Latinas scripsi in Psalmos 7 Poenitentiales.

so Scripsi et 8 tales conciones catecheticas, in 8 Psalmos Germanicos.

He

equit

Scripsi et Graecolat. 44 in totidem Psalmos Germanicos, Vsque ad

—— Ó

ultimum Augusti.

lx

unt ]

Conseripsi VI*" et VII* librum Chronologiae Krausiorum.

Scripsi, Carmen Graecum, Latinum, et German. in Germanicam

lii

35 Comoediam M. Thomae Birckii.

U j

d (

Scripsi Orationes.

l. De principiis: qua recitata, creaui 49 Baccalaureos.

sprac

1f

4 86

8 101.

11 71. 248.

u t

ulceri)

—— Ó

153

TOP

2. De Regina Amalasuenta: quam recitaui. |

3. De gradibus Scholasticis, et de dignitate Magisterii: qua, si Deus 90

volet, creabo proximé Magistros.

N

Aliquoties correxi Declamationes, quas hoc anno complentibus ad

Md

Magisterium proposueram.

5

ï

Satis validus, aetatis

anno 739.

M. Mart. Crusius

YP

t $s0

ä

Gó&a.

10

Noctu haec inscripsi.

|

91

ue

Anno CIO. IO. IC. Crusianae Ephemerides.

Sit

lanu. 1. Die (. frigido, sereno.

OTes

ï

Conciones 2 Graecé scripsi.

M. Albertus Kunius mihi carmen Graecum, bene precans, et 45. Psal- 15

mum, exhibuit, ac donauit.

Epigramma Graecolat. octonorum Versuum, in fontem nouum Sti-

pendi Theologici illustris composui: et ad D.D. Matthiam Hafenraeffe-

Ti

rum (.qui ante 6 circiter hebd. petierat.) misi.

pre-

lanu. 2. Die $. frigidissimo.

20

ïï

Nihil iam priuatim scribo, et quasi sum otiosus. Mirum, quia mihi

]tico

annis plurimis inusitatum. At praeparabo etiam alteram Magistralem

orationem: qua, si vixero, mense Aug. erunt, si Deus gratiam dederit,

Magistri promouendi. Nam otiari non possum.

Nova ab affine Wolfg. Ronero.

25

post

Regina Angliae, et Ordines, non curant Hispanicam pacem: sed adï

p

bellum continuandum inclinant.

eten

Papa hospitatus alicubi, puerperae hospitae | filiolum fecit equitem 92

iales

auratum: daturus ei singulis mensibus, 14 coronatos, per totam vitam.

11608,

Henrieus Dux Brunsuic. habet aliquot millia peditum, et 4 milliaso

equitum: ob Episcopatum Hildeshaimensem ab Hispanis defendendum.

ead

.Ex Roma, Dec. 19. Pestis Constantinopoli desiit: sed ulceribus pere-

unt homines, et iumenta.

Literae à M. Tobia Eisenmengero. Ich hab Mariae Graecae (.inquit.)

joam

cor6Yocoov offt in der hand gehabt: eh Caroli quarti Bibliotheca istss

gar distrahiert worden. Aber ich hab mich dazumal der Griechischen

sprach nichts geacht. Alioqui possem nunc 3 Scripta tibi Irenes mittere.

I 12l

15 84. 121.

17 M. Memhardus et uxor, haben sich saelbe zu bett

und tisch geschaiden. $5otponoc, «bvf.

18 107.

25 81. 94. 97.

382 Zwu

ulceribus: Blatern.

94 Lutzenhusio. 19. 94. 145.

$5 sipYvn.

—

154

—

1. Das lied von der hoffart, welches ier wirt zugelegt, vnd soll sie es

;g

saelbs componiert haben. 2. in quo Euangelium de magna coena expli-

n

catum est: quod in eius nuptiis à quodam Neithardo sit praedicatum.

3. Quaestio tractatur: an expressum testimonium in Veteri Testamento

5reperiatur: ubi concedatur viduis denuo matrimonium inire. Non enim

Qu

Billz

93 exemplis, sed legibus, iudicandum esse. Dise 3 ding | hab ich wol bei

der hand, aber nit Graecé, sed Rhythmicé: sicut Maximilianus primus

( gtl

G

reliquit: vel potius, quomodo Willichius et Sabinus secundum analogiam

fidei correxerunt, etc. De Frid. Barb. et Philippo, multa collegerat Bris-

Àni

10 mannus, ante non multum temporis: sed, quocumque venit cum suis

Antiquitatibus, neglectus fuit, et pro mendico amandatus. Barbarossa

Y

Sueuis ex Zachar. 5. aenigma proposuerat: vomm weib, auf eimm schef-

fel sitzende: über welcher ein centner blei schwebe. Philippus Dictum

!

Gregorii explicandum proposuit: quomodo Impii malefaciendo, nobis bene

i5faciant, etc. Promittit quaedam, si velim.

pat

fei

Nova ex Dantisco 12. Decemb. 98. quae missa sunt mihi à generoso

Prr

D. Conrado Bappenhaimio.

Pol

Rex Polonus, in fuga sua ex Suecia Dantiscum versus, valde peri-

clitatus est. Nam in sentina nauis, in aqua stetit usque ad cingulum:

94et coactus | est, sicut caeteri, aquam exhaurire. Ita cum Proceribus

?1 et Consiliariis, ac sorore, malé contentus, Dantiscum appulit. Eó serip-

22

dine

sitei Dux Carolus: ut ad comitia, quae ipse indicturus sit, compareat.

hom

Quod ni fiat: de alio Rege eligendo actum iri. Videtur ergo Regnum

ace

id amissurus Polonus.

25

Post meridiem fuit mecum D. Iacobus Andlerus: propter sortem pecu-

niae, quam ante 2 annos ei mutuó dederam: ipse autem Gyltlingero

""

(.nunc Praefecto Schorndorffae. mutuó dederat, etc. Mittet literas ad

illum, etc.

lanu. 3. Die 9. perfrigido.

I

30

OM

Rescribo affini Ronero, gratulans de* bono reditu: et rogans, mihi

breviter 689otroptxóv suum describi. Me Deum semper pro ipso orasse.

li

Taby

Oro, ut inclusas Lucenhausam mittat.

Rescribo M. Tobiae REisenmengero. Vtinam habuisses illas lrenae

literas Graecas. Nunesaltem Latinas, aut Germanicas, mitte: et aliquid

s5Impp. Frider. ac Philippi. Breui remittam, sine impensa tua. Vbi est

ille Brismannus? Mihi hactenus ignotus. Optima quaeque tibi precor. |

Tnea

95

Coenae me adhibuit D.D. Mich. Zieglerus: praesentibus eius gene-

ia

rosis et nobilibus convictoribus, qui antehac. Horá 5. accessi, et horá

8. domi eram.

jW

1 145.

18 96.

80 Vlmam. 91. 99. 106.

.99 Lutzenhusam. Tempora

itpd.

97 1.

det Vitae Dominus tibi fausta vieissim. 92. 145.

2

MC

155

ie &

Cantata sunt ab eis:

Xpli

In me transierunt. Amalasuntha. Irena et Philippus Impp. Pulcheria

um.

Crusii. Et aliae 9 cantiones.

lento

D. Weigemaierus literas ad D. Zieglerum 5. Decemb. Venetis dedit:

enim

| bsj

RA

quae hac vespera venerunt Augustá. Salutat me ille praecipué: et ait,s5

meum nomen sibi multum profuisse apud Graecorum Episcopum Venetiis

rimus

giam

(.scil. t«pà v vappuA, tG quAaSeAqsíac.) qui ei comparauerit Iudaeum,

Grammatices expertem, et malé Italicó loquentem: à quo tamen discat

Dris

Arabicam Linguam, veterem et vulgarem. Kostet vil Cronen.

SUls

Ianu. 4. Die 2l. remissiore, nubilo. Via lubrica.

10

T0ssa,

Chef-

Nova ex lena 10. Decemb. quae mihi D.D. Hochmannus dedit.

icbum

Papatus videtur praegnans esse magni [ infortunii. Hispani haussen 96

|Dene

in Westfalia gar übel. Dicitur Colon. Archiepiscopus affectare. Episco-

patum Magdeburgensem. Papa dicitur Reginae sponsae fratrem Austrium

UT

fecisse Cardinalem: eique Episcopatum Vratisl. datum esse. Nostrii:s

Principes dormitant. Dubitatur, an Regem suum, qui Dantiscum venerit,

par-

Poloni iterum velint habere.

dlum:

Ex Venetiis. 1. Ianu. 99.

ribus

Papa 20. praeteriti mensis Romam eum magno triumpho rediit. Nocte

sqnp-

23. mensis, Tiberis ita exundauit subito: ut 4 pedibus priores altitu-»o

areat,

dines superarit. Pontem S. Mariae, cum domibus plus 50 abstulit,

um

hominibus ad 2000 summersis. Damnum aestimatur trium Millionum

accidisse.

Fuimus fere 3 H. in Senatu.

petu-

EY

Literae

a

genero. Dolet ei de filio negligentiae accusato, etc. Dataess

ngen

às ad

31. Octob. 98. Hortatur eum &ig peAitova.

Ianu. 5. Die 9. remissiore, sereno.

Literae à D.D. Martino Rulando, per Andream F. medicamenta prae-

qh

scribente uxori et filiae meae.

Literae ab Ioan. Alb. Aubelino: ad quas breuiter respondi. Promittit so

J'à$86.

Tabulam Adelberg. Ei remitto aliam Tab. patri dandam. |

Attulerant mihi has literas,

Iac. Haistung Stutg.

97

[renae

liquid

adduecti à M. Blasio Braun,

]

Abel Erh. Weinsperg.

Hoc die affinis noster, Andreas Ruoland, praescripsit uxori et filiae

hi est

etUr. |

meae Regimen quoddam, 7) 9(atx«v, ad sanitatem, iuvenis bene doctusss

in arte medendi. Gott gaeb gnad.

gene-

- horà

98 Weigemaier. 210.

I 97.

16 93.

20 Exundatio Romae. 97. 99.

25 Werdáà. Vxor eius valde ter aegrotauit.

26 19. 128. (129 Hs

98 Lau-

——

ingá. 76.

80 Maulbrunná.

94 98. 120.

empora

26 BéXwova Hs.

—

—

156

lanu. 6. Die fi. nubilo, interdum pluuio.

À

Seripsi in Templo 2 conciones Graecé.

I

Ianu. 7. Die Q misto nubibus et serenitate.

gmniw

Seripsi Conc. 2 Graecé,

Noua Wellingiana.

In

Ex Antverpia Decemb. 924.

adert

Ibi prohibita vini importatio, ex Hispania, Gallia, Rheno: nisi certo

quodam loco. Caesaris et Iuliacensis literae, de extirpandis illis, qui

linus

sunt reformatae religionis.

ï

ml

10

hardi

Sunt deinde ex urbe Roma 1.Ianu. et ante, de reditu Papae Ro-

mam: et quod urbs tota steterit in aquis.

Hie :

Chris

Hispanus magnam classem contra Angliam paraturus: Archiduci Bel-

gii, tantüm proventus et reditus concessurus.

te

Item ex Vienna. Tartarus pacem conatur inter ambos Imperatores

g

15 utrique commodam. |

TOigT:

98

Mané ante concionem, per Pedellum affixi ad tabulam "Templi pro-

Ceu j

gramma: si qui velint Magisterium philosophicum petere: ut apud De-

Tippi

canum nomina sua profiteantur, m«o' &pot.

illo p

tinus

lanu. 8. Die (. nubilo, nebuloso.

20

haere

Iterum docemus omnes. Incepi Prolegomena dictare horáà 9. in Ho-

merico Auditorio, in orationem pro Milone: audientibus etiam Baronibus

p

brau

Schwanbergis Bohemis.

pact

Pictor Hans Iacob Beck, hat mir Philippum et Irenen schón aus-

gestrichen: sicut ex formula lignea excusos habeo. Baciis 3.

j!

?il

orati

25

lam plures dies revideo concionum, quas multis libris (.6 in membrana,

dimis

et 12 in asserculis, omnes 4** formulae.) Graecé conscripseram, in Ec-

Coro

clesia scilicet, multa millia: et obiter Indices in iisdem libris, locorum

rediti

communium, conficio.

Vxor, acceptis praescriptis medicamentis, valde aegrotauit. Praesertim

monl

30 dolore dentium. Hodie scarificatione est usa. Pauli nunc melius habet.

Quàe

;

heng,

éyOÀ vlv xeqaMmv éxoupsótemv. |

^A

künd

99

Ianu. 9. Die

Ó

mitto.

Ti

Nova accepi ab affine W. R. quae sunt eadem cum Welling. prae-

werdi

cedentibus. Postridie M. Wellingius mihi sua misit, recentiora. Angla

Vi(

»5parat classem, ut recipiat Hyberniam. Ordines bellum instruunt: ad

——

v

(

quod Gallus R. fertur clam dare pecuniam. 6 Xgpuoó8ovg nocuit Turcis.

Romae inundatio, et calamitas, confirmatur.

N

& 91. 95. 99.

11 96.

11 opus nauigiis fuit.

16 M. Kunius rursus

mihi earmen dedit. 148.

20 82.

21 39.

28 329.

25 121. 129.

ls

29 97. 108,

98 Vlmá. 97. 106.

ïä

—

157

—

Ianu. 10. Die E. serenior(e).

Admisimus Candidatos Magisterii 7.

Literas à M. Christophoro Neubergio accepi: quibus mihi optima

omnia precatur: et Christophorum Beurerum commendat.

Ianu. 11. Die ?L. sereno.

In Senatu, mané, et post meridiem, eramus: quia Commissarii Principis

Cerio

aderant: 1. Landhofmaister, Baro Lympurg. Eberhardus. 2. Cancell. Mar-

) qUI

tinus Aichmannus. 3. Praepositus Stutgard. Ioan. Magirus: qui gratulans,

n

mihi etiam alteros 73 annos à Deo optabat. Item Secretarius, Ioan. Bern-

hardus Sattler, filius Sattleri illius, qui fuit 1559. Notarius Vniversit. nostrae. 10

| Bel.

Hiec me amicé salutauit nomine nobilis, Principi nostro acceptissimi,

Christophori Degenfelderi. De Cancell nouo Acad. | in locum x«t«- 100

Yevqpexóvog D. Iac. Heerbrandi, successuro, actum est, nempe D.D.

VOTeS

JEgidio Hunnio. Vniversitas dabit ei (. Witebergá huc ad Pentecosten

migraturo. zumm auffzug 200 fl. Reliquum vero, Princeps noster. Can- 15

| |o-

cell. Aichmannus mihi legendas dederat literas Comitis generosi D. Phi-

| De.

lippi à Nassau: quas 7. Ianu. acceperat, Ianu. 9. datas. Quibus hic ab

illo petit: ut sibi mittat M. Ser. Chronicon: cuius mentionem faciat Mar-

tinus Crusius, gewaesner Professor Graecae L. et petat à vidua, vel

| Ho-

haeredibus eius (.putat, me esse mortuum.) citans 3. Dodec. L. 8. c. 15.0

nibus

pag. 456. anno 1479. exaratum. Er wolts gaern zu einem Stammgemael

brauchen. Seripsi Epistolam Aichmanno. 1. D. Hermannus hic Oxen-

| QUs

pachius habe es. 2. Petat à generoso Comite, si quid habeat de Impp.

Philippo et Irena, circa 1200. annum: ut ille ad me mittat: quia libenter

J'nà,

orationem de Irena meam, secundüm editam, augerem. Promisit, post s

) E.

dimissionem Senatus, mihi Aichmannus, se facturum. Monenti mihi de

QT UT

Corona anni, | seu Postilla, respondet: me debere, ubi Firxius brevi 191

rediturus sit Praga, [debere] se (.Aichmannum.) literis monere. Tum se

ertm

moniturum Firxium, gratia valentem apud Principem. Mea Scripta,

quae sibi ante feró 2 A. dederim (cóctactv operis per "Theologos Wite- so

habet.

berg. etc.) reposita esse ad Acta. Item, Hunnius waerde mir haelffen

künden.

Titulus: Philippus Grave zu Nassau, zu Sarprucken, und zu Sar-

pne

werden, herr zu Lahr, etc.

Angla

Vidi hteras M. Ioannis Kaepleri, Styriae Mathematici: 9. Decemb. a5

t ad

(.25. Novemb.) Graecio scriptas. Eiectos esse Concionatores omnes: qui

uros.

8 Haidenhaimo.

94 138.

96 Ad M. Maestl.

——

TUISUS

1. 12

l serenior. Hs.

20 Das Zitat bezieht sich auf die annales Suevici.

d

158

—

lateant nund in arcibus: et in Vngariae Croatiaeque finibus. Sibi per-

gnn

[

! mitti manere, modó nihil moueat in religione. Dubitat de manendo.

gunt

lanu. 12. Die 9. sereno.

nl ts u

aper

Trabecula imaginis Reginae Anglicae Elisabetae, allata. £86wx« Lae-

fosst

s derlino alteros 18 bac. et affinis Grupp. mihi donauit Exemplar D. An-

vel ]

dreae Osiandri, Papa non Papa. |

in 6

10

d

9

Ianu. 13. Die h. subsereno.

ad $

Hora 7. usque ad X** in Senatu. Examen neglectuum. Ego nihil

Jl

hae Ángaria neglexeram in lectionibus.

Elec

10

Literae ab Anomoeo.

suh :

o08Ey Ovatat mspl TOU pou ocvegávou agi: quia Caesar iussit omnes

Qeps

Euangelicos Concionatores, Lincio et Austria, intra 8 dies excedere.

ais od usl ii

Cu1

defat

Agitur causa iam diu apud Caesarem.

À Memhardo, nihil: quia plurimüm est mutatus ab infausto coniugio.

um :

i5 Haunoldus dissolutissimé Lincii vixit. Ideo, à proceribus reiectus. Re-

dedit

uocatus domum, etiam remouetur ab Hero, à conditione. Plurimas dedit

doti

Scholae Linciensi turbas. M. Iac. Heerbrandus, qui omnibus fuit accep-

esb, -

tus Concionator, redibit Tybingam.

otCt]

Literae à D. Augustino Brunnio.

e08 (

20

Mittit mihi pulcherrimorum pomorum corbem: et duo quaedam petit.

l. ut, quia tribus Electoribus dedicauerit suam 'Triadem, quae iam Typis

(

Spiessianis proditura sit: D. Godelmanno Exemplar illuc mittendum

In

commendem. 2. ut filium suum, qui petat in Mart. Stip. recipi| com-

exee]

mendem aelio meo D. Hambergero SuperIntendenti. |

If

108

Bose Zeitungen.

babu:

26

Ego respondens, ago pro munere gratias: et 1. dico, quia Godel-

——

Henr

mannus non sit gratus pro mea ipsius laudatione in ÀÁnnalibus, et saepe

olm

non sit domi: melius fore, si Brunnius velit, ut Cancellario Peifero scri-

berge

bam. 2. me de filio sic facturum: sed non facilé aliquid futurum: cum,

Orai :

so reditibus Stipendii hoc tempore non sufficientibus, pecunia in id mutuó

Titera

sumatur.

— — —

T

In Senatu Rectoris et 4 Decanorum, &x vo0 *vuptou aivtQAtvou.

Hispani vastant (.nullo respectu religionis.) ditionem Iuliacensis Ducis,

Leon]

et Electoris Coloniensis. Dicunt, se esse missos ad extirpandos Haere-

]psum

(

35ticos. Ipsi obsederunt in arce munitissima comitem Falckenstainium

(Antelligo D. Sebastianum, qui olim cum fratre D. Wiricho beato, me

3!/, annos in Cicerone docentem audiuerat: ad quem etiam ante duos

Ex

4 81.

5 109.

10 Lincio. 65. 48. 50. 62. 114.

12 &wvypóc. 129. 180.

12

15 49.

19 Iesingá.

38 vpevvxó. 111. 157. 129. 203. 218. 351. 362.

96 Zu

25 Ea

Sebastiamum : Posterius cognovi, non hune esse: sed D. Wirichum, cognatum eius.

ET

—

159

—

ii per.

d

annos, literis quendam commendaram.) qui habens 300 milites secum,

tamen coactus est deditionem facere. 'Tum milites eius, contra fidem

sunt occisi. Ipse, captiuus detentus, cum aurae capiendae causa se in

a

BN

a

apertum emitti petiisset: stipite

quodam prostratus, et ab alte|ro con- 104

5.

Àn.

fossus, est: Vxor, magnum uterum ferens, re cognita: una oscitatione,s5

vel potius sternutione, edita, statim extincta iacuit. Duo fili Comitis,

in Gallia propter studia versantes, ad pedes Regis iacuerunt, operam

ad sua omnia erepta recuperanda petentes.

- Dihil

Elector et luliacensis, opem suppliciter ab Hesso, ut vicino, petierunt.

Electores Ecclesiastici conventum agunt: nostri Electores et Principes, 10

sub finem huius mensis, per Legatos consultabunt Francofordiae. Prin-

Omnes

ceps noster, opem rogatus, respondit: sibi neminem opitulatum esse,

'dere,

cum sua Mompelgardia vastaretur. Se tamen tempore necessario non

defuturum. Hispanorum Dux, accedens ad quandam urbem, habuit se-

liugio,

cum saeerdotem, et carnificem, et quendam funes monstrantem. Poposcitis

S, Re.

deditionem urbis. Aliter se omnes, etiam infantes, suspensurum, sacer-

; dedit

doti prius confessos. Dediderunt se: et tamen crudeliter cum eis actum

i.

est. Saeuiunt plus quam 'Turcicé, in West|falia, tota devastata, tota105

occupata, praeter Monasterium urbem. Sunt iam aliquot millia contra

eos collecta.

20

- pett,

lanu. 14. Die (-). nubilo.

Typis

endum

Conc. 1 (.vespertinam.) scripsi Graecé.

In Senatu 2 H. fui. Domi Indicem, in concionum mearum Graecé

m

exceptarum librum membraneum quintum, feci.

Literae à Georgio Kornhofero Graecae. Salutat me amicé ab am-ss

babus (.nam Hermanniana etiam vidua adhuc viuit, habens filium Frider.

Godel-

Hermannum.) sororibus Leonhardidibus (.D. Gregorii Leonhardi filiabus,

; Süepe

0 SCII-

olim praeceptoris mei Vlmae fidissimi) quarum illa, quae Cos. Ham-

bergerum, habet, mihi mittit, ein laebküchlin und 1 fatzehlin. Deinde

: Qun,

orat me, ut se Iohanni Mosellano, Med. D. Scholae Hal. Rectori, perso

mulu

literas com| mendem. Doceri ibà mea Grammatica, et Rhetoricam minorem. 106

Rescribo ergo Latiné 1. ipsi Kornhofero: gratias agens, et resalutans

Leonhardidas, etc. 2. Rectori Mosellano, àpà (.96 0t94oxaAov.) &Yomóvt,

Ducis,

Haere-

ipsum commendans.

Comes Schlickius iam in Nouo Collegio viuit.

85

ainium.

10 06

Ianu. 15. Die ((. sereno.

o (u0S

E

Examinamus examine priuato 4 Magistrandos: Postridie, tres reliquos.

——

39, 180.

1 232.

4 Zu confossus est: in aediculam coniectus et cum ea combustus.

25 Halà Sue. 75. 148. 167.

97 Zu Hermannum: Doct.

36 Zu

m ls.

18 totà devastata Hs.

99 fatzehlin — Taschentuch.

— 1601 —

ob u

lanu. 16. Die . sereno, vesperi (.post Novilun.) pluuio.

geli

Mané erant ternae nuptiae: quartae etiam huic diei destinatae fuerant:

panti

M. Georg. Thomae (.Thumi. cum 'TTheodora, F. D.D. Stephani Ger-

matt

lachiü: sed eam post horam tertiam, ad sepulturam (.in coemet. 'Trans-

peten

5amerano.) tristes prosecuti sumus, de Academia frequentissimi. Concio-

——

Jicet

natus est Diac. M. Ioan. Henr. Wielandus, ex psal. 783. Si modo te habeo,

Jnt

Domine, non curo nec coelum, nec terram, etc. Pié Obiit.

dio I

Literae, et Noua, ab aftine W. R.

noste

Bene nobis precatur: et Epitaphia Fribergensia mittit. |

Pr

107

Noua, sunt illa p. 99. Wellingiana.

hehd

11

Romae ist das wasser 9 claffter hoher gestanden: quam anno 1530.

sub Papa Clemente VII.

Dixit nobis heri Candidatus Magisterii Wolfg. Zürnerus Francus: se

(

aliquot annos vixisse Schlackenwaldi (.ciuitate recenti metallica, ubi

Y

15 Stannum effodiatur. 4 milliaria à Valle Ioachimica. In illa ciuitate esse

h

Scholam 8 classium, 700 aut 800 Discipulorum. Ibi doceri M. Crusii

11S,

Grammaticam maiorem Graecam.

&

TU

S. Cüm Dominus Crusius multos nostrorum Poétarum vincat: opera

danda singulariter, ut nostram gratitudinem sentiat.

Be

20

Matthias Hafenr. D.

tempi

Ianu. 17. Die $. nubilo.

po

óvetp. eloT]A9opev eig veov cwya, Ó Apepyfioog (.c SGoxel.) wXyo: xoi

Ex

bnb doel omouOaímy véoy xoavuévov &upupeda: xal 6 iv xadéope &otügc

Wes

&xxAmotaotiüc, vtv &OcEtocato Yjusc.

Elc

25

Ronero rescribens sbyapíotoc, à Facultate mea 2 fl. ei, et Scribae

Tem (

1086 bac. includo, pro Novis per totum annum missis. | 7:0AAot pot ofjsepov

C0me

xepuonacpot. Bis etiam docui. Vesperi, horá 5. uxor accepit S. Coenam

Es

Domini, à Diac. M. Ioanne Henrico Wielando: qui eam promptissimé

TT

et efficacissim? consolatus est, plurimis S. Scripturae Dictis.

E

380

lpsa, &&v &motvm,

fliam Theodoram ha-

D HUR ER

die w

X£Aeoet vaOta: ut

beam mihi commenda-

tam

Py

ipsi D. Diacono dem

SUDTI

&pyupobv mOoTfjotov.

Ix

35

Deus novit, quis ante alium moriatur.

Suam

lanu. 18. Die 2l. nubilo, obscuro, humido.

Orien

Concionem Graecé scripsi. Antea mané horá 5. uxorem debilissimam,

ola, /

8 Virgo sponsa, sepulta.

8 Vlmáà. 99. 107. 116.

10 109.

11 Sub

& Iu

Clem. 89*.

19 NB!

14 Schlaekenwald. 133.

20 Ad. M. Vitum Myllerum. 91

22 '19. 124.

25 Vlmam. 106.

27 289.

30 338.

84 2321.

81 98

l)

Dia

E

——

161

—

et tussientem, consolatus cum precibus, tanquam morituram. Nunc pauló

nl

melius habet. Nam etiam in Ecclesia pro ea orandum curavi, concio-

Ge

nante D.D. Siguardo Parocho. Horá 129. usque ad mediam 5** in Se-

?rans.

natu fui: et proposui quaedam de Magisterio instante. 1. impetraui,

Ollcig.

ä

petens Collegii nomine, à Senatu: ut liceat nobis creare Magistrum,s

ln

lice& Baccal. non prius factum, Wolf|gangum Zürnerum, filiorum D.D. 109

ZEntzlini Praeceptorem. 2. ut, quia pauci promovebuntur, absint à pran-

dio Doctores, qui non sint Professores. Aliter grauaretur nimiüm fiscus

noster. Sunt enim feré 80.

Promisit Grupp. per nepotem meum se velle Amalasuntham proxima 10

1530,

hebdomade inchoare imprimere.

Ianu. 19. Die 9. pluuio, lutoso.

I$; ge

À llbl

Candidatis Magisterii, bona noua dedimus: ab H. 8. usque post X?»,

6 ESse

Vxor alterum porcum nostrum mactauit, iacens semper in lecto.

Crusii

Horáà 12. usque ad mediam 4** in Senatu Rect. et Decanorum era- i5

mus, inquisitionem. habentes in 2 Studiosos, qui inter se pugnauerant,

Opera

et vulnerarant.

Nova Wellingiana.

Begus Tartarus, captus: licet non multa à nostris agi potuerint pluuio

tempore. Apud eos 1 & butyri constat 5 kr.

20

)

Post maiora pecora, nunc sues moriuntur.

p

&t

Ex Antverpia 9.Ianu. vel Decemb. 30. Hispani, inopia coacti, diré

Westfaliam devastarunt.

Electores, et Principes, ut Magdeburgum defendant (.habentes Caesa-

(cribae

rem contra|rium.) collecta habent 6 millia equitum: quorum fxxapyoc, est110

Tepoy

comes Hohenloénsis Philippus.

26

Qenam.

Esseck, cum XX millibus pugnatorum ab Angliae Regina in Hyber-

tissimà

niam mittitur.

E. Colonia, Ianu. 7. vel Decemb. 28. Freibeuter hawen den Fuhrleuten

die waegen auff. Almiranus cupit religionem delere ex Cliuensi regione. so

Ex urbe Roma.

Papa solatur miserias hominum, inundatione afflictorum. Vni Cardinali

summersi perierunt 1800 homines, etc.

Ex his, et superioribus, apparet: Papam uno feré tempore tentare,

suam superstitionem ubique velle inferre, puriore religione delenda. Vt ad ss

Orientem, in Austria, et adiunctis 3 regionibus: Styria, Carinthia, Carni-

Siman,

ola. Ad Septentr. in Suecia, per Polon. R. Ad Occid, circa Aquisgranum,

15

et Iuliac. agrum. Sed Romae xavexAocpig nihil boni ei | praesignificat, 111

n. l.

10 101. 114.

18 107 111. 116

25 113.

3i 88

Diarium Crusii II.

1l

—

162

——

Legebat nobis hodie D.D. Hafenraefferus in Senatu nostro, horribiles

fürste

crudelitates et libidines Hispanorum, nuper perpetratas. Vt, dissectiones

pel'ii

Dicu

uterorum, foetuum exemptiones, etc. Gott schlahe mit feusten drein.

Das richtet alles der Antichrist an.

I

Romae

[ septimo 1530 graue

dilu-

ari

sub Papa

Ànt? à

Clemente

uium.

i octavo 1598 grauius J

potesta'

Ianu. 20. Die h. obscuro, sereno.

Ex scheda generosi D. Conradi Bappenhaimii, mihi commodató ab

Fort

10 60 data.

Extract aus der Gülchischen Gesanten klag, so zu Franckfurt in der

po Y

For:

Versamblung übergaeben: de tyrannide Hispanorum in ciuitate Vesalia,

Hen.-

et aliüs locis.

Fád.

Ciues extra urbem suspenderunt ex collis: qui semineces horas ali-

guntha:

15 quot pependerunt. Rusticos etiam varié cruciarunt, suspensione et igne:

tum in

in manibus, pedibus, pudendis, soleis pedum.

et um

112

Septem Hispani, Iudicem Duldensem in | sella hgarunt: et singuli

und di

uxorem eius, in conspectu ipsius stuprarunt.

Nandir

Puellulae manus et pedes alligarunt 4 palis in terra: ipsamque ad

em Tri

20 necem 6Otexóproav.

accepi

Pugioni, terrae infixo, ancillae crines implicuerunt, ipsamque viola-

CaUSam

runt, post captam arcem Breidam.

mogno:

Capta Bellingia domo, et aliorum nobilium domibus, dispoliatisque:

mum.

multas matronas et virgines stuprarunt: etin plumis, quas in area horrei

Prindy

as effuderant, exutas ac nudas, supra capita statuerunt, etc.

Cipis, €

Hispanus quidam matronam, cuius nomini parcitur, stuprauit: et cum

(at, et

suo' alBelp aioyicTx, doprww, facere coógit. Cogunt zu Rees, et alibi,

mus, 9

senes: ut recipiendi causa suas filias stupratas veniant: ut etiam in hos

Tese

illudere possint.

&edot

30

Zu Niflich, mulieris praegnantis crura, quod stuprari nollet, perfo-

V100.6

bl

derunt. Ita ipsa, abortu facto, periit. Multos cives et rusticos, in toto

enm f

corpore conciderunt: wie die Schneider ein klaid zerhaecklen.

Nuntii Vesaliensis, cui mercedem promiserant, ut ab eo ducerentur

TOU &

in quendam locum, manus ita dissecuerunt, ut perpetuó miser sit. |

quam :

relinqu

113 Plurima alia, plus quam Turcica et Tartarica, quae verbis exprimi non

g

—— —

se possunt, ab istis facta sunt, et fiunt.

Ial

Ex Noriberga. 99.

115. 458

Marchio Onoltzpachensis, mustert ietzt bei 6 wochen in seinem gantzen

eium, ]i

IMRSURUT

2 112

9 103. 109.

11 Hispani. 181. 201.

19 111.

94 eic 16

3 M

o1óna OfysoQat.

98 110.

femeint,

24 stuparunt Hs.

allium

:

J

—

Do2 -

ribiles

liones

Fürstenthumb: et aliquot millia seligit: dicens, se cum Principibus Im-

perii Rhenensibus, contra Hispanos acturum.

drein.

Dicuntur ambo Episcopi, Wirtzburgensis et Bambergensis, mortui esse.

Ianu. 21. Die (2). nebuloso, humido, frigido. Nebula alba semper humi.

Scripsi in Ecclesia 2 conc. Graecé. Feré 3 H. in Senatu eramus.;

Anté autem, horá 10 candidatos adducens Procancell. D.D. Gerlachio,

potestatem publici examinis impetravi.

N

Ó ab

lanu. 22. Die (. serenusculo.

Horá 8. examinaui candidatos publicé: in Homero, Thucyd. et Cicer.

I der

pro Milone.

10

etlia

Horá 1. Notarius in Senatum ibat: et post semihoram Diac. M. I.

Henr. Wielandus, vocatus, ibat. Non sum ego vocatus.

8 g]i-

E&dem H. 1. dedi affini Grupp. 19 bac. à 6 Magistrandis, Amala-

i lrne:

sunthas empturis, si| excusa fuerit. Ait ipse, cras eam collocari incep- 114

tum irl. Ascendi in Typographiam, quae in altera celsiore domo est::15

neuli

et cum Vlrico Feringero locutus sum, qui cras incepturum se ait. Er,

und die andern, wollens in der Fasnacht aenden, 5 septimanis ante

Nundinas. Sie müssens nur extraordinariis horis setzen. Hab ich im

Jue ad

ein Trinckgelt verhaissen. Diligentiam promisit. Anté vero, sub H. 12*»

niola-

accepi literas humanissimas à D.D. Ioanne Papio. Ait, se diligentissimé 20

eausam Coronae anni egisse (.apud Eocclesiasticum Senatum, aliosque

Dque :

magnos viros.) sed desiderari Facultatis apud nos Theologicae testimo-

horrei

nium. Omnem rem commisisse Papio. Si Testimonium veniat: se ei ad

Principem non defuturos. Nondum ei data est occasio compellandi Prin-

et cum

cipis, etc. Misit mihi etiam 9 Argumenta, quibus illud opus commen- s5

P

dat, etc. Has literas,

a

nuntio allatas, mihi misit D. Ioannes Gusman-

; alibi,

in hos

nus, Stip. illustris Procurator.

Rescribens D.D. Anomoeo, doleo mepi vfj; tv eüwyyeAvxGv xnoóxov

perto-

£GeA4oeGc: et opto, ónó to0 | otpedtxapotou $e&00, vàg 1Gv xparobvtov 115

n toto

xapolas &miotpégsoUot. lam non miror, carere successu i&p4. Sataguntao

enim fautores, ipsi rerum suarum. t xupío pepóg6o optarem, ut partem

rentur

100 Écuto0 mAobtoo, potius ad &óbav $&00, xol vüy (Blav vu]v, conferret:

quam t& mdvvx, Gy«ptovot XA7povó|iote, aut xojfjen mymvia, dxotvljoxov

r sit.|

mi non

relinqueret. t$ v6A89 wb&cpwmv &v vpévac BeAxtovac. Ago gratias, quod

14 109. 116. 121.

90 Zw literas: 15. Ianu. datas.

20 Onoltzpaccho. 61.

115. 458.

21 Onoltizp. distat à Tybinga 18. milliaria.

22 285. 2806.

28 Lin-

eium. 102. 945.

92 246.

antzen

&c o

98 Mit xow5rgs noyovía; — langhaariger Schnurrbart, ist die Gattin des Memhard

gemeint. Vgl. 5. 71 Z. 32f: Eum incidisse in vetulam viduam (.Kühbergerinam 50

milium dominam, os barbatum peplo tegentem.) . ..

II*

—

164

—

etiam studia tua posthac polliceris. Ich hab meine opera mit Gott an-

& (on

gefangen, gemittelt, geaendet: und mit Gott, ordenliche mittel, sie an's

giants

Geni

liecht zubringen, auff's fleissigst gebraucht. Nondum succedit? Sit nomen

Domini benedictum. Non despero. Bene vale. Tui semper in precibus

abique

5meis memor sum. Scripsi 22. Ianu. 99.

fpistol

Rescribo D. Papio, gratias pro fidelissimo studio, et 9 validis Argu-

coniune

mentis, agens. Sic et praeclaris, reuerendis, et sapientibus viris, negotio

ficium ]

pio fauentibus. motfjoopot &mwpéAeuxv 00 Aapévetw coóotaoty | t00 mody-

Hunc

116 avog xap& xxi xv ToBeyyatov $eoXóyov. Vxor mea fere semper decum-

illos, ul

iobit: x«l Ostvat &vaOuopu kv g Éxdctote. Fero diuino beneficio crucem

Mox

patienter. Hispani dira fecisse dicuntur. ó m&n«c; conatur ubique sua

senectul

intrudere. Faciamus omnes officium in primis poenitendo, etc.

ticos 8C

Misi

Ianu. 93. Die $. frigido, nubilo, sereno.

ante 0

M. Maestlinus examinat in sphaericis. Epicedion Amalasuentae feci

Sed ad

15 Germanicis Rhythmis. Horá 3. in Odyss. docui. Horá 4. in Senatu fui.

Tntelles

Indicem in librum 1" concionum mearum Graecarum in asserculis, feci.

TTheol, ;

Nova ab aff. W. R. Sunt superiora. Welling. nisi quod additur: in

orthodo

diluuio Romae 460 domos periisse: domos usque ad secundam contig-

Annale

nationem in aquis stetisse.

zonnum

Àt, 0

20

Ianu. 94. Die nubilo. 9.

logi, pe

Supplicationem mané conscripsi ad Facult. Theologicam Tybingensem:

Nibil

ac postea ad Decanum eius, D.D. Matthiam Hafenraeff. misi. Senten-

quà &

tiae breuiter sunt hae. |

tesque.)

117

S. per unicum Saluatorem nostrum Emmanu.

25

mendati

Accipe, veneranda Facultas, hanc piam xei wepurad4 supplicationem,

saltem ]

placido vultu. Sceripsi ante multos annos, invocata anté S. Triadis ope,

(s 8l Y

per 4 annos, Tomos 4 Postillae, vel Coronae anni, laboriosissimé et

Tudiceti:

orthodoxé, ex concionibus nostrorum Theologorum, in Templo habitis.

legit (

Causae fuerunt hae:

Sintgan

30

l. ut talento meo ad res pias uterer.

molestu:

2. quod Sax. Elector Augustus, approbato meo Graeco S. Theol. Com-

Yocando

pendio Heerbrandico, scripserat: Man soll Orusium, ad similia opera

Obserna

zumachen, anhalten.

äï

st

3. quia meum oüpávtov moA(csupx, in paedagogio hic, cum Demosthene

dala es

35 docetur, propter linguam Graecam et pietatem discendam simul.

Qones

4. quod ex his concionibus, etiam Graeci discere concionari possunþ:

osti, ()

i 445.

8 285.

14 114.

17 Vlmà.

ä

Vaiss O

6 Onoltzpachum. 114. 468.

106. 109. 128.

91 Ist l gantzer bog, utroque folio perscripto.

95 Ad Fa-

Opt. :

cultatem Theologicam. 208. 286. 378.

2 U

16

QlE an.

et Concionatores Germaniae habent ibi mepío0ov totius anni, ex prae-

: Domen

stantissimis Tybingae Theologis, ad huius Acad. etiam laudem.

Técibus

Genus dicendi, in utraque lingua purum et exquisitum: compositio,

ubique dilucida. Coenciones ternae, ad pleraque Euangelia: binae, ad

À

Epistolas. Passio Domini, ter exposita. Vetus et Nouum | Testamentum, 118

Tetotio

coniuncta i. e. praedictiones, cum eventu veritatis. lta factum est aedi-e

fieium magnificentissimum.

j Epi*l/.

Hunc inaestimabilis Thesauri laborem, non habuisse successum apud

deeum.

ilos, ubi maximé speraueram, scitis, cum quotidiano moerore meo.

QTütem

Mox totum opus subiicere volui venerandae Facultati vestrae: sed et10

TU sua

senectuti D. Cancell. Heerbrandi, et xoAspuxoig collegarum contra haere-

ticos scribendi occupationibus, parcendum fuit.

Misi ergo Witenbergensibus Theologis, licet et ipsis occupatissimis,

tàe feoi

ante 6 annos. Hi tamen opus praefatione commendarunt, quam vidistis.

'atu fui,

Sed adhuc iacet opus: non habens Typographum, nec Maecenatem.:5

is, feci

Intellexi autem ex amico quodam prudente: si à Tybing. etiam collegio

t m

Theol. aliqua praefatione commendaretur: certiorem spem fore patroni

orthodoxi adipiscendi. Cogitaui, bonum esse consilium: quoniam etiam

*

Contig-

Amnnales invenisse Typographum: cum accepissem

a

Senatu Acad. testi-

monium. |

20

At, ó bone Deus, perlegere ne poterunt occupatissimi Domini Theo- 119

logi, per meam adhuc breuem vitam?

Tensen:

:ï

Senten-

Nihilominus tamen, spectatissime D. Decane, veneranda Facultas (.pro

qua et omnibus piis ubique Ecclesis, Deum ego quotidie oro, dies noc-

tesque. cüm tandem necessitas cogat: à vestra reuer. D':* operis com- ss

iMionem,

mendationem oro, et supplico. Etsi, enim non potestis omnia legere:

(is ope,

saltem Marginalia, argumentum concionum continentia, inspicere potes-

gume el

tis, si vultis, et pauculas conciones legere: ex quibus de toto opere

ludicetis. At etiam 2 primos Tomos, D.D. Siguardus, parochus noster,

habitis.

legit (.et ne unum quidem verbum correxit. Nam approbauit.) antequam so

Stutgardiam misissem. De reliquis duobus, non ausus fui occupatissimo

molestus esse eidem. Postea Witembergenses approbarunt, Insigne opus

jl Com-

vocando. Hic iam habetis occasionem, de sene Crusio, perpetuo vestri

& opera

obseruatore, bene merendi: eius ossa exiccata propter Mundi &yapi-

oitav, medullà recre|andi. Sicut à prioribus beatis Theologis commen- 120

yostlhene

data est mea Catechesis maior, nondum edita: cui addidi mépuo: con- so

jl,

ciones de Geermanicis in Ecclesia Psalmis: sicut tu Decane D. Matthia

yossunt:

LEU RCR

nosti. Optima spes me tenet. Das ist mein letster wurff. Nacb Gott

waiss 1ch kainn andern mehr.

f Vlmà

Opt. maxima Trias £vtaíe tptcuróotatoc, ne desere opus tuum. "T'alen- 40

j ALPe

29 144.

ROSPOETRUUONUSEU

——

166

VAE

repellf

tum, quod dedisti, tuo munere bene collocaui. Non torquebis in me,

illud Hierem. 48. Maledictus, qui opus Domini neghngenter facit.

blli 1

Reuer. D** V. observantiss. Martinus Crusius. (254. Ianu. 1599.

Quam laetabor, meos labores non dissipari, qui brevi &àva2ócw &v9év6e,

.

sab haeredibus! Possum enim Bibliothecam meam (.totam, vel partes.)

fieri ]

legare, cui et quibus voluero. Reseruaui mihi potestatem in sponsalibus

vendel

121meis. | Vellem, me viuo prodire mea, praefationibus decentibus praefi-

pargt

xis. Afferam vobis, si iubetis, omnes 4 Tomos: aut, si vultis, solos

Àgat

catalogos concionum, et Auctorum:

ealist

10

D. Zieglerus examinauit horá 8. in physicis. Haec inseripsi huc

AÀnal

usque ad mediam XI*?*» horam. Interfui etiam examini. L. D.

ad il

D.D. Hafenraefferus, cui media. XII* misi praedietas literas, respon-

salten

dit: se collegio suo rem propositurum: ut breui responsum accipiam.

excud

Ti

Ianu. 25. Die ?l. frigido, nubilo, ningente, claro, obtuso.

15

Augüs

Concionem Graecé scripsi in 'Templo.

Antea Indicem in 2" librum asserculatum mearum Graecarum, in

aliera

Hot

Ecclesia olim exceptarum, concionum confeci, heri inceptum.

j

Primum latus primae chartae, in mea de Amalasuenta oratione, ex-

cusum, correxi: quae est praefatio mpóc vXv avyAXtóa paotuocav. Excu-

rel

jilo

Ves

20 dentur Exempl. 500. In Senatu H. 12. plus 1 H. eramus. D.D. Hafen-

T

122 raefferus, mihi diligentiam, Senatu | dimisso, promittens: mox, nobis abe-

untibus, cum D.D. Gerlachio in hypocaustulum anterius domus Sapien-

tiae ingressus est: propter meam, ut credo, causam: Dixeram ei, me non

Hoi

libenter eis molestuim esse: sed necesse esse.

Ier kündt mir haelffen.

ginus,

?5 Vel, Von euch kan mir geholffen werden.

unoqu

Móvov &mxípysiat pot qofetcóe: pj 6 mp&ypa sig Tüv mapoucíav vo0

Hoi

XOyXeAA. obvv(ou Onep9vro.. Dominus Deus det gratiam. Vesperi H. 5.

queret

literas à D. Osea Hala accipio per Helmstad. Tabellarium, Wilhel. Henck-

Clara

lamp, ut puto., datas lanu. 9. Accipio simul Exemplar 1l «00 &6

jsse, (

80&yvmorzucpo0, à M. Georgio Draudio 6 chartis in octaua excusi.

Proba

Consules tunc illic erant, Hieronymus Zumm Iungen, Patricius et Sca-

DBene

binus: et iunior Consul, Daniel Stephan, Patricius et ipse: non Soca-

binus, sed ex medio Senatus ordine. ob xe(pet tó &opytxbv quAovetk(atg eic

Eb

énvupíaw, votyapo0y &ppédw abvolc, Móvov pyoac vpopuquxtxic etvau.

35

xi: s

Hispani feruntur concessisse fere usque ad ditionem Nassouii Comitis

Vhm

123 qui Dilligenbergae | arcem habet. Vnde, plures conventus habiti, de illis

conibt

11 116. 122. 129.

i7 98.

18 114. 1294. 189. 89. vévsotg *jc Apo.xcobv9 .

PUITMOTEIumIEEN

22 121.

98 Franeofurto: 78. 85. 123.

Tebus,

Puer attulit, Andreas Klotzlin.

Queite

98 A Francofurto distat Helmstat 40. milliaria.

28 Zusatz zu Hencklamp:

L CUHMMIE

Hackmaier.

30 222. 143. 229.

AT

29 Vgl. S. 54 Z. 8 dieses Bandes.

9 4. Ianu. Hs.

18 excusam Zs.

106. 16

—

167

—

| m U.

lt

repellendis. Metuendum, ne ad ver progrediantur longius. Designatus est

belli in eos Dux, Mauricius Landgr. Castellanus.

309

Ianu. 26. Die Q. magno írigore, et serenitate.

äVö*ä*/ög,

D. Oseae Halae rescribens, gratias pro fideli opera ago. Vellem, si

Dartes )

Ü

Jisalibus

fleri posset, ne ante mercatum Draudius (.6 tumoYypdqoc.) Exemplaria 5

venderet: at nec in mercatu, uni omnia, aut multa: sed ut in varios

S praef.

spargerentur. Item, ut in catalogum librorum nundinalium referatur.

, &olos

Agat Draudio gratias. Per Grupp. ei pro 100 Exempl. ubi dederit,

ID lue

satisfaciam. Heri coeptum esse, addo, orationem quandam meam (.de

Amalasuenta. excudi: quam dedicem «; &yyA(à Quomodo Exemplar 10

| Tespon.

ad illum perferri possit: ipse et Grupp. cogitabunt. Vtinam Palthenius

Capiam,

saltem periculum faceret Homericorum Comment. in sex primis libris

excudendis. De Postilla nihil intentatum relinquo, etc.

)

Literae ab Hoeschelio, quibus commendat mihi M. Andream Eram

Augustanum, qui viuet in Contubernio. In Photio cessatur. | Correxi 124

16

lum m

alteram faciem primae chartae Amalasuentae.

Hodie D. Ziegleri socer M. Myllerus. in Ethicis examinauit. Ego H.

I0ne, er-

19. proposui Candidatis materiam orationis faciendae, de occasione

y, Exet-

retinenda.

. Hafen-

Vesperi mihi Pedellus orationes attulit. óvetp. x«AGc popáy Gupmv2o

)bis ahe-

qéquoav bnàp motaióv.

| Bapien-

Ianu. 27. Die fi. perfrigido, et sereno.

T& non

Horá 8. usque ad X** locatione Magistrandorum facta, omniaà pere-

haelffen,

-

gimus. Actus erit 14. Febru.

Cauponi Ouis, Ioanni Mockelio, pro

25

joty tU

unoquoque conviua soluentur 9 bacii.

Horá 19. me accessit Ioan. Iacobus Aulberus, V. I. D. iuvenis: con-

er H. 3.

querens, quod in 3. parte Sueuiae, pag. 795, in anno 1585. posuerim;

|. Henck-

t duo0

Claram, Matthiae Aulberi Theol. viduam, Stutgardiae in Hospitali obi-

isse. Ostendi ego ei, me non sic scripsisse: sed ipsam ibi esse sepultam.

i OXQUSl

Probaui, hanc sententiam esse, ex similibus aliorum annorum sepulturis. 30

ÉN

non Se3«

Bene acquieuit.

WVevoovupos.

eadtuc &

Eberhardus Wolfskael ab Alberspach: Talem enim se Tybingae fin-

x'

xit: sed fuit Aurificis Wirtzburgensis F. Fuit hic circ. 4 hebd. bei dem

i Üomitis,

Vhrmacher, | in platea Neccarica: et se insinuauit studiosis hic Fran- 125

j de illis

conibus. Hat vil creditores falliert. Tandem spoliatus gladio, et alisse

——

aob

rebus, cum baculo albo per portam emissus. Talis fuit olim (.ante annos

& 85. 183

circiter 10.) quidam impostor, qui se Iunckerum Rauschenbegium voca-

Jenchlamp:

4 Francofurtum. 122. 199.

14 Augustà. 25. 128.

16 121. 127.

20 107.

um

97 126. 157.

Hs

126. 164.

26 160.

—

168

ii

bat: qui etiam, creditoribus fraudatis, discessit: viri cuiusdam pecuarii

Scho

filius: qui tandem alibi suspendio periit. Miserat ille PseudowolfsKae-

Prm

lius Tabellarium Wirceburgum, ad verum Wolfskaelium: dicens, se Ty-

bingam appulisse, ut fiium eius. Ergo pater sibi mitteret 9 equos, et

bergiUS

Secul

$400 fl. ut posset redire. Sed dixit alter Tabellario, hunc esse impo-

storem: quia filium sciat periisse in bello Turcio.

ert

(ont

Dicebat candidatus Magisterii primus mihi, Wolfg. Zürner Variscus:

Yrbi

ég& &AÀayo0 Ovopactóvatoy civon (.pXAXov moAÀAG, T &v "ToBtyym.) àAA&

voptCeotot, 6t Tior ve9viixouu. Se valde gaudere, quod à me honorem

Papist

10 Magisterii sit accepturus, etc.

X. E

Ianu. 28. Die (2. simili.

excudel

Totum diem domi manens, Indicem | in tertium codicem M. Scr.

126 asserculatum meum feci. &v óveíp. qAegotouíav Onépevov &v 1 dGptwrepip

gunio |

()eto?

Bpaxtovt: xal, wfjmo veAecSetovc, à£unv(oOmv.

Gene

15

D.D. Aulber mihi tertiam Dodec. quam heri à me commodató acce-

Potus

perat, per stud. Iuris Paulum Magirum remisit: et unà 3 codices liga-

tos M. Ser. rerum Wirtembergicarum, et quaedam non ligata, commo-

eonduci

Terum,

dató misit. Sed quendam illorum codicum antehac Stetterus mihi commo-

dauerat, ut video.

rum 14l

20

Corre

Vesperi M. Pollio, qui &xt9aAdjov Graecum filio Gruppenbachii sponso

scripserat, petebat à me id corrigi. Recusaui, quanuis instaret: eo quod

Tanu,

Dialogum fece(r»at: in quo Dii Ethnici colloquebantur, ut Iuno, etc.

Dixi, s1 Ethnicos Deos tollat, me correcturum.

Horà

Postea venit afünis charus, Andreas Ruoland: qui dixit mihi, se

MC

25proximo die Veneris vocatum esse ad collegium Medicorum: qui sibi

Matth,

prohibuerint, ne amplius medicinam hüc faciat. Discipulus enim ipsorum,

Liter

nec dum Doctor. At circiter 70 hominibus utiliter hic Tybingae con-

suluerat, ut clarus, etc. |

ä

quo «

ate m

127

lanu. 29. Die (. longe frigidissimo.

t conq

30

Redi ad utranque meam in Schola leetionem. Correxi chartae B.

multa 2

prius latus.

la, et

Nüerla

Ante paucos dies,

[ M. Christoph. Beurer Haidenheimen-

ex Stip. illustri

sis. Mihi charus.

Aliun

lacobus Gluegius (.Glühe.) Sultzensis,

panos,

85

evaserunt,

;3

complens.

larum :

Dicüntur Romam petituri. Miror. Modo ne à fide deficiant.

Teligion

——

BU

18 124.

15 124.

20 127.

24 97.

80 124. 128.

95 Spülerer

d. 96.

Zusaiz hinier complens: Postea rediit.

l16 198,

29 feceat Hs.

ET

—

169

—

atj

Ex D. Magistro Ioachimo Pollione Vratislaviensi.

J

Scholae in patria eius, tres.

e T

Primaria, ad D. Elisabetam: cuius Rector est M. Nicolaus Stain-

08 gt

bergius.

impo.

Secunda, ad D. Mariam Magdal. Rectore M. Ioanne Hockenshafeno. 5

Tertia, ad Spiritum $.

istus:

2

Concionatores Euangelici, orthodoxi, XV.

i

[eu

DI

Vrbis sunt Templa XXVIII. Quorum tamen quaedam tenentur

DOrem

Papistis. Sita ad Oderam f |

Ianu. 30. Die d. leniore, nubilo, pluuio.

128

M. Hoeschelio scribo. Vellem mihi remitti 16v A«6vtxov: et in. Photio 11

. Sq,

excudendo procedi. Icones 2 meae faciei addo: quarum unam Mar-

gunio mittat. Locum Scaligeri (.de me.) peto rursus. Quid agit D.D.

'.OTEQQ)

Occo? etc.

aCC

Genero meo. Commotius scripsisti: sed ego nihil uxori et fibae dixi.:;

) hga

Potius literis mitigares eas. Nam 6 vióc, oüx àvapcptqtvoc. Non amplius

tno-

conductum habeo ei priuatum Praeceptorem. In tanta enim charitate

tmo-

rerum, c:evoOpa:. Faciat officium, ut offensas deleat, ete. Vlnam ligno-

rum iam emere cogimur 34 baciis. At antea, 22 etc.

Correxi chartae B. latus alterum.

20

pongo

quod

Ianu. 31. Die $V. post noctem pluuiam, obscuro, post sereniore, tum

L: 80

obscuro.

Horá 5. mané usque ad 8** totalis eclipsis (.

li, se

M. Cunius mihi elegans à&Aeyetov, de nauis et maris perturba'gione, ex

j sibi

Matth. 8. affert.

265

orum,

Literae à genero, 20. Ianu. scriptae. Sollicitus de filio apud me: de

. C0l-

quo ego uxorem meam, g év Gtvexe? vóog mpóg aotToy, G0otponoy, ommni

arte mitigo (.sic enim, literis prioribus schedulá iniecta respondeo.)

et conqueritur, ter suam uxorem mépuc: lethaliter aegrotasse. Papistas

ae D

multa moliri, etc. Literae et Noua, ab aff. W. R. | Foedus, inter Ang- 129

lam, et Ordines Belgicos, renovatum. Rex Hisp. hat die übergab dera

Niderland revociert. Walachus 'Turcis C. Coronen eripuit, etc.

Aliunde scribitur, Iuliacensem petere per legatum auxilia contra His-

panos, à Palatino Neoburgensi. Proceres dicuntur Austriae, et adiunc-

tarum regionum, bellum suscipere contra Ferd. Archiducem, propter ss

religionem.

—

1 196. 130 (136 Hs.).

9 Presslaw.

11 Augustam. 125 155.

15 Wer-

dam. 96. 128. 155.

20 127. 190.

24 91. 148.

26 Werdà. 128.

380 Vlmá.

pütere

116. 138.

93 1028.

94 102.

—

32 Das C vor Coronen dürfte mit C(astellum) oder C(ivitatem) aufzulüsen sein.

—

—

170

Absolvi, satis hactenus, Indices in meos M. Scr. concionum Graeco-

ran

fit

rum libros.

Greot

Mense Februario.

E

Febru. 1. Die 91. mista obscuritate et serenitate.

5

ydi

Testimonium M. Henrico Gerhardi Münsterdresensi Palatino, de vita

hor Is

et studiis, ex consensu collegii, optimum scripsi, et Notario describen-

gonni

dum misi.

Magi

Eramus in Senatu 2!/, H. Postea, cum inde exiremus, D.D. Hafen-

raefferus Decanus, sponte mihi indicat: se, et D.D. Gerlachium, opus

frusttl

J

10meum Coronae anni lecturos, etc. Petere tantum, ne ita citó urgeam.

victo

Se enim semper negotiis occupatos esse. Egi gratias. Monui, an non

possent ideo vacationem à docendo, aliquam hebdom. à Senatu impe-

Ifi

trare: sicut de Annalibus factum esset, etc. |

130

Carmen, quo gratulatur cuidam Magistrando, Ioannis Christoph. Assu-

iores

i5mi perlegi. Placet. Tantüm monui, ut pro Diis Gentilibus, Christiana

nomina ponat, etc. Virgilium imitatur bene. In Senatu recepimus tan-

Y

M

dem Wildum: sed probandi causá, ad 5 menses: ne tamen habitet cum

M

uxore, nec ei molestus sit: antequam iudicio, etc. permittatur, etc.

Exultionis literis, et iuramento, astrictus est.

domi

20

M:

Febru.23. Die O. nubilo, humido, tepido.

D

Prius latus Amalasunthae in charta C correxi. Conc. 9 Graecé breui-

A

ter scripsi.

Orationem meam de Gradibus Scholasticis, et de honore Magisterii,

ad futurum Magisterium, denuó describo. Absolui Febru. 5. chartis sex.

D

25 Vxor, in maiore et communi hypocausto, paruulum sibi hypocaustum

asseribus novis includit.

Àj

hic 1

Febru. 3. Die fi. nubilo, humido, tepido.

Si

Horá 7. usque ad X*" Declamationes correxi, ac subscripsi. M. Kunius

M

mihi Graecolat. elegiam dat: quam, ut spero, in fine libelli Amalasuen-

30tae addam.

0

Horá 3. usque ad 5?" perlegimus in domo Sapientiae, priore hypo-

causto, orationem de clade Varnensi, ex periurio Card. Iuliani ortam. |

Tanu

191

Y

Eam Studiosus, nobilis Francus scripsit: ut Papistae tale periurium

vitent: et Principes Germani concordent. In phrasi correximus multa:

lao

35 orationem ipsam à Cellio excudi permittimus. Lavi noctu.

lu

Accepi tunc etiam Epistolam honorificam M. Erhardi Cellii Germa-

H k

nicam: qua invitat me, et uxorem (.illam valetudinariam.) et Theodo-

jä

i

Ls

21 128. 193.

23 86.

1 98.

8 121. 140.

15 127.

98 81. 140.

Ekin!

dio (

—

ram F. ad nuptias filii sui egregii, M. Ioannis, Celli: qui hactenus

fuit Rector Contubernii: et postea fiet Concionator in pago Wancken

Georgii Ehingeri. Nuptiae erunt Febru. 12.

Hoc die ita occupatus fui (.Scholasticis laboribus, et plurium inter-

de vità

pellationibus.) ut in oratione mea Magisteriali, tantum 3 et vix diuersiss

xQtiben.

horis, periodos describere potuerim: ,Magisterium autem, sine dubio à

?

nomine Myog originem habet, etc.'

usque ad verba: ,Sit Philosophiei

| Hafen.

Magisterii". Et tamen inter horam 3. ac 5. ab aliis 4 Interpellatoribus

l, Qpus

frustra quaesitus fui: qui, ut spero, cras venient.

ü'team.

Dictum fuit, Hispanos illos crudeles et libidinosos, à nostris pugná:o

L non

victos esse. |

! impe.

Febru. 4. Die (-) simili, interridente Sole.

132

EY

Literae amicae

a

coaeuo M. Leonh. Engelharto. Vnde, hi Conceiona-

1. Àgyi.

tores Stutgardiae: concionantes,

Iistiana

M. Tobias Lotharius, die (. in lib. Samu.

15

US (an-

M. Petrus Huber: die $. in Epistolis Petri.

lt cum

M. Daniel Schrotlin, die . ex Actis.

ete

M. Melchior Bengel, vel M. Hippolytus Brentius, Diaconi, ex Epistola

dominicali, die ?l.

20

M. Ioannes Magirus Praepositus, die Q. ex psalmis.

Die Sabbati, ab uno ex Collegis, ex iisdem psal.

à breii-

Ab eodem Praeposito, die (-). ex Matthaeo.

Hos vult semper audire.

igisteni,

Biblia.

TU sex,

Librum Concordiae.

25

caustum

Domi legit i

Chronologiam Kreutzliemii, etc.

Agit mihi adhuc gratias: quod, quoties ad me miserit (.dum olim

hic vixit. Versiculos:

Si quid iuuare me potes, iuues rogo:

, Kunus

alasuet

Mittas mihi duos've, tres vel Aureos:

30

nunquam passus sit repulsam.

Optat mihi omnia optima, fratrem chariss. appellans. Datum ult.

e hyo-

Tanü. 99. |

ortam. |

ermurmum.

Vespert. conc. gudiui, matutinam non. Correxi alterum latus char- 133

tae CQ.

95

; nulia:

109 111.

19 Stutgardia. 75. 171.

M. Felix Bidenbach.

Germa-

14 Aulici ibi conc. ;

M. Erasmus Groninger. Factus Magister 1586.

34 130. 138.

"Theodo-

A T TET

2 Wancken — Wamkheim, Dorf àm Oberamt Tübingen, damals den Herrn von

3 80

19 domieali Zs.

Ehingen gehórig.

26 Legt hier eim .Lesefehler vor und ist

die Chronologia Leonhard Krenzheims gemeint? Vgl. S. 211 Z. 30.

sl fot

Coenavi in Novo Collegio, post 5*" usque ad 7*",

Omnia,

Principis praeceptor (.antequam sederemus.) ait: se Gorlicii didicisse

oquel

meam Grammaticam Graecam: et eam denuo ibi esse excusam: et illis

qntellig

regionibus, atque in Poloniam, dispersam. Crusii honestam memoriam

5 esse.

plius [!

g (

In mensa Principis. Magister literas habuit nuper à Professore Graeco

ci? T

Helmstadiensi, D. Ioanne Caselio, qui me salutet. Eas literas etiam

üxi: À

Princeps I. Frid. se legisse ait. Idem Magister ait Theol. Hofmannum

cuius p

omnino reiicere linguam Graecam, et Philosophiam. Dixi, ipsum inven-

pes, IK

i0turum, à quibus bené refutetur. Addidi: Ich wolt, das er die stiegen

intellig

einfiel, sed sine morte.

184

quaeda

Idem me | noua interrogauit. Dixi ei, quae sciebam. De operibus,

ac 10l

àn quae non excusa habeam, interrogauit. Respondi, omnino me habere.

qu.0

Vt, Coronam anni, seu Postillam: sed non habere Typographum, etc.

0 qpo

15Primo videbatur serió agere: postea veró, secus. Respondi: Ich saeh

ge Ann

wol, ier vexiert mich. Expectassem solatium, etc. Ego Deo committo,

ronis J

etc. Postea Schlickius ait: Ego opus comburerem, non habens succes-

nilil p

sum. Respondi: Non faciam. Ego initio Deum oravi: ut tantüm tam

detur 1

diu me sineret viuere, dum id absoluerem. At non dixi, ut puto, Dum

20 etiam excusum esset. Committo Deo: siue velit id promouere, siue minus.

Mentionem fecit M. Cur. Poétae Ariosti: an legissem. Omnino legi,

et quidem tam pertinaciter, quam nunc dicam. Anno 1558. cum essem

Moderator Scholae Memmingensis: uno et eodem die haec ommnia feci.

195 Restabant mihi duo postremi libri, quodam illo die, quos nondum | lege-

Haere:

?5 ram. Surrexi mané: legi, quó usque potui. Deinde 2 horas antemerid.

hodie

in Schola docui. Sic rursus, horá 12. usque ad 2*". Hora 2. usque ad

Diabol

9*" mater pia et ego, sponsalia tractauimus. Horá 3. iterum docui. Horá

exattat

4. usque ad 6** Ariosti illos 2 libros absolvi. Post H. 6. mihi copulata

priscae

1 28. 142. Tüschordnung: l. Pr. Ioan. Frid. II. Barones 2 Bohemi. Barones 3

barbar

Görgeri. Magister Aulae, vel morum Praefectus, D. Abrah. Bellin, Spüáterer Zusatz :

et Pp

nobilis doctus et acer. 258. IIL. Septentrio. Praeceptores (die auch moch mach der

JDarstellung des Crusius einen Teil von Tischseite IV einnehmnen). IV. Adolescens in-

mi red

cendi

seruiens. Crusius. Com. Schlick. (Zusatz:) Albinus. 910.

4 107.

6 Zu

Magister: COuriae Magister, Abrah. Bellinus.

8 197.

CaUSd

9

*a«:X oU0 &£ytxoclon

non ego

OtEQAyoU OU.

! Eeclesiastici, l

reiicior,

j;

oatpovysc

Aulici.

ó Deus:

sed opus et

Tsj

Verbum tuum.

Ioan, F

illagtris

12 Coeperat is L. Graecam ex M. Kunio discere. Desiit.

14 Nur ein Postilla.

CCIENNENS

15 Zusatez zw secus: Respiciciens ad iuvenes assidentes, risu ait: Conferemus ne

2$ ]

nummos ad editionem? 544.

16 247.

19 Zusaiz zw pulio: at ita sensi,

Topolitg

aut eliam dixi.

20 meptetoykecay mOAAOL vEXv(OXot,, g Orwpéctat.

iller ge

"————————— —— IDENEENEREES

i7

est foedere coniugali sponsa dilecta. Tum hilaré coenauimus. Haec

licse

omnia, uno et eodem die. Tanta erat pertinacia Ariosti absoluendi.

BU

Loquebantur tune inter se Italicé Schlickius, et Magister Aulae. Num

loriam

intelligerem? Dixi, me quidem iam ab annis plus 40 non habere am-

plius usum Italicé loquendi: sed tam intelligere, quae Italica legam,s

JlAeto

quam Germanica. An legerim (.quaerebat Schl) Decame|ronem Bocca- 136

etiam

cii? Totum, inquam. Est in sua lingua alter Cicero. Magistro Curiae

A

dixi: Ariostum esse eruditissimum Poé6tam: praestare Amadi Gallico,

llven.

cuius primos libros 8 Gallicos olim perlegerim: qui habeat fictos Caesa-

liegen

res, nec legerit Auctores Graecos et Latinos, quos Ariostus legisse:0

intelligatur. Erat Comes Schl. humanissimus (.sicut et Princeps ipse,

riDus,

quaedam clementer et benigné loquens.) et veréó amabilium sermonum

àbere,

ac morum.

N

xai obteo, cvta voO &ntpaveotdtou Geonótou dxobovtoc, SAeutépmg SAdAoUy:

| Sàeh

09 qQpovttov, Gxotec ày Éxaotoc aox& 6£Eacto. Ait Comes Albinus Schlickius : 15

titfo,

se Annales meos Sueuicos 8 Septimanis totos perlegisse, Exemplari Ba-

WOCes-

ronis Henrici Landaui utentem. Quaesiuit etiam Magister Curiae, an

l íam

nihil pergerem addere Annalibus? Negaui, me pergere: quia nihil mihi

Dun

detur materiae, et homines talia non curare. |

Thons,

Non solüm contra S. sinceram Theologiam:

137

2

0 ]egi,

Papistas, Calvinistas, Anabapt. Schwenck-

€SSem

feldianos, etc.

à feci,

Graeci hodierni reiiciunt Hebraeam L.

| ]ege-

Vt, quod in tertio suo Responso Patriarcha

Haereses

ner,

Hieremias nobis obiicit: nos iudaissare, quod

25

hodie

u6 ad

ad Biblia Hebraica confugiamus.

Hor

Diabolus

Sed

Graecam L. oppugnat iste Helmstadii Hofmannus.

excitat,

etiam

Grammaticam meam Lat. et Graecam oppugnauit

E

pulata

priscae

contra

Nicod. Frischlinus.

0nes 9

barbariei

Linguas

Dialecticam, scribens contra Organon Aristotelis, so

/ugtlz :

et Papis-

et

Petrus Ramus.

1. der

mi redu-

Philo-

Rhetoricam idem Ramus castrauit: reiectis

ens m

$ Zu

cendi

sophi-

officiis Oratoriis ad Dialecticam, Inventione,

CA3usa

am

Dispositione, Memoria.

Philosophiam idem ubique convellit.

35

Philosophiam, ut dicitur, totam reiicit Hofmannus.|

lV Spáterer Zusatz: Obiit sequenti tempore in Italia hic Bellinus, eó cum Princ.

Ioan. Frid. profectus. Corona veró anni 1609. Witebergae excusa est, expensis

ilustrissimae Sax. Electricis D. Sophiae, Christiani L. viduae. L. Christo.

ostilla.

27 193.

25 Vgl. Ácta et Scripta theologorum Wirtembergensium et/ Patriarchae Constanti-

)us 1€

| eII8,

nopolitani D. Hieremiae, quae uitrique ab .Anno 1576—1581 de Augustana Confessione

ónter se miserant, Wüitebergae 1584 S. 369 und S. 377

u

174

——

post

138

Febru. 5. Die (. nubilo, non frigido.

A

fone, f

Duobus, Magistro et Studioso, tradidi testimonia:

a

me composita, et

à Notario D. Andrea Walcho descripta. Ad Principem nostrum à No-

tario paravi literas: ut mittat ex Monasterii, si habeat, candidatos

Hora

s Daccalaureatus: quia die V. post Invocauit candidatos inscripturi simus.

et Oett

M. Ernfr. Gaenslini nuptiae: cuius Discipulus fuit nobilis Holtzlinus.

Sultzen

Febru. 6. Die $. simili. postea sereno.

reddent

Prius latus chartae D. in Amal. correxi.

9g attü

qureo, :

Febru. 7. Die 9. simili, postea pluuio.

österlir

10

Nova, ab affine W. R.

Inter Chrysodontem et Caesarem, offensio: quae ad bellum erumpere

posset. Circa Waradinum, arx quaedam Caesari se dedidit: Chrysodus

E

aliam arcem obsessurus videtur. Bellum erit inter Anglam (.cui adiuncti,

mei d&

Ordines Holandici, etc.) et Hispanum: belli praeparatio.

Nod

15

Freibeuter, apud Budam 100 'Turcas ceciderunt. Sultanus, unum de

tribus Budanis Bassam strangulauit: quod is deditionem Budae suaserat.

Nassouius comes vallum iacit, ad excludendos Hispanos. Cardinales

Conc

1397 | mortui intra 10 menses. Post diluuium moriuntur homines Romae.

Magist

Neapol. et Sicilicae naues, Reginam novam in Hispaniam comitaturae.

gternum

20

Ex Scripto Procerum Graecii 2. Ianu. 99. (.28. Decemb. 98.) ad Archi-

ducem edito, contra Edictum eius de eiiciendis Euangelicis Concionatoribus.

Hori

Demissé et reverenter ad eum scribunt. Mirantur improuisó editum

Edictum, citra conventum, et causas redditas.

Sapient

D.D. H

Conqueruntur, sibi quoque atrociter mandari illam expulsionem: qui

—

magnan

»; hane religionem verissimam agnoscant.

Citius sperasse ab Archiduce defensionem: si alius sibi propter reli-

natus e

gionem molestus fuisset. Fieri hoc contra ius suae nobilitatis. Se vitam

ad Dar

üngi d

et sanguinem hactenus contra Turcas profudisse, pro Austriaca domo.

dantur

Religioni pacem fuisse à Maioribus eius concessam,

29

De m

380

52.

Hori

anno 15

19, hor.

59.

67.

die sch

Vocant Archiducem ad conventum, ut rationes reddat. Si nihil obti-

ib Er

s&neant: se pro HReligione usque ad extremum spiritum bellaturos. |

Ti0re l

——

140

Febru. 8. Die ?1. nubilo.

1199

In Senatu 3 H. eramus. Concionem Graecé scripsi. Correxi alterum

21 Celli

latus chartae D.

10 Vlmà. 128. 145

19 Zu arcem: das neustettlin.

8 139. 140, 140—.

17 101.

20 xox& Ou»ypob. 167. 174. 180.

91 Zu eius: 98. (.18.) Octob. 98

editum.

28 419.

99 138.

9 Du

——

175

—

Post Senatum, D. Procancell St. Gerlachium de Coronae anmi lec-

tyet

tone, et testimonio, oravi. Valde humaniter respondit, fore

À N

ldlpy

Febru.9. Die Q. simili

Sts

Hora 7. in collegio deliberauimus, de nouo Rectore Contub. eligendo

et Oeconomus Contub. rationes trimestres reddidit. M. Andreae Werns

hnus

Sultzensi dedi libellum, in patriam Sultz profecturo ex Stip. illustri,

reddendum M. Michaéli Osterlino: quem libellum mihi Wernus 10. Dec.

98. attulerat. Narravi ei hodierna Noua: de Hispanis, Austriis, et Dente

aureo, ac de mea ad hunc ante annos epistola, ei non allata. Literulas ad

Osterlinum amicas inclusi

10

Tlpere

ysodus

Febru. 10. fj. simili

lundij

H. 12. usque ad 3. interfui consistorio nostro. Horá 3. usque ad 4

mei declamarunt

um de

Nocte (.mediá 7.) correxi prius latus chartae E

iserat

15

linales

Febru. 11. Die (2. misto

Conc. 2 Graecé scripsi 1!J,

in Senatu fui

Tunc M. Henricus

0mae

Magistrandis comitatus, Rectorem et Senatum invitauit ad horum Magi-

Arge

A

Archi

sterium, ac Prandium, 14. Feb. in hospitio Ouis futurum. |

Oribus

Febru. 12. Die (. simili partim nubilo, partim clariore

141

editum

Horá media 9. ascendimus (.prius filia Th. deinde ego.) in domum o

Sapientiae. Inde bini ordine nuptiali (.in nuptiis M. Ioan. Erhardi, cum

1: qui

D.D. Harpprechti priuigna.) in templum, descendentes, iuimus

inter

magnam spectantium utrinque turbam Studiosorum, et populi. Concio-

r rel

natus est Diac. M. Ioan. Wielandus,

ex Tob. 7. de hortatione Angeli

mtam

ad Raguelem, ut filiam daret Tobiae

Ibi l. nuptiae eorum, qui coni-ss

domo

ungi debeant, in coelo praeparantur

2. Bona mulier, bonus maritus

dantur a Deo regulariter. Interdum

bono coniungitur malus, occulto

Dei iudicio, alteri in bonum, etc

Horá media 12. in hospitium Ouis, singuli et singulae venimus. Post

X

12. horam prandium coeptum, durauit usque post 4?" horam. Darnach, so

die schaencke. Dedi filiae, pro nobis donandos 8

fl. Nec coenauimus

] obti

ibi. Erant 4 mensae marium, et 5 mensae foeminarum. Alles in supe-

riore hypocausto, in forum.versus. |

1 129. 149

9

m

ultizam. 75. 162

13 130. 151

14 1838. 144

]lerum

21 Cellianae nuptiae. &8opmoápwy fl. 3

Das maal, pro f mare 10

——

foemina 7

; Baec. Cauponi

à Cellio verdingt

gtettlm

ob. $

9 Das erste n in non ést sehr undeutlich

——

l/6' —

14

!

9

Interfuere praestantissimi hospites: ut, Rector Hamberger, Baro Lan-

post.

dauus, nobilis Gorg Ehinger, D.D. Hafenraeffer, Medica facultas tota,

hestern

Philosophica facultas, D.D. Hochmannus auro catenatus, D.D. Nicol.

Varnbyl. octogenarius, etc.

g

5

Inter foeminas, erat nobilis uxor Georgii de Ehingen: et aliae pri-

yob. G.

Brentiu

mariae, matronae et virgines, etc. luvenes denique, etc. 3 mensis, in

hypocausto inferiore.

meas DT

Multa nobis dicebat Pastor Metzingensis, M. lacobus, de interitu

ex Trent

nicis: (

Nicod. Frischlini. Cüm per fornacem repsit i. e. per praefurnium: prop-

ioter angustiam loci reliquit, erepens, carnem et cutem, pectoris et tergi.

tendam

Indutus fuit tantum indusio, femorali (.gesaeD.) et uno tibiali (.mit einem

Gallu

143 stumpf | allain.) quae ei princeps Lud. fecerat. Nam eius propriae vestes,

pediculis et squalore carceris tetri, in quo per initia fuerat, corruptae

Venel

n einal

fuerant. M. Iacobus Andreae vidit, et palpauit, cadauer eius: quod 8

(per Ti

15 dies (.in frigore hyberno.) insepultum mansit: dum rescriptum à Prin-

cipe veniret de sepeliendo. Tunc breuiter scriptum fuit, seorsim (.in

bellum :

sissmna :

loco separato.) sepeliendum esse. Intellexerunt homines minus: et, ut

mediam viam tenerent, sepelierunt eum get«tb tGv xaAXoxeya0Gv, woi

gold un

tv ünb O«uíou xexolacpaévov. Pileus eius ex serico villoso, diu alté in

20 vepre haesit, quando ipse decidit: quem pileum brevi aliquis magno

periculo ascendens, sibi abstulit. Manus et facies fuerunt integrae: nisi

Febru.

quod frons contusa fuit. Sed ossa lateris confracta erant. Quae à M.

Iacobo tacta (.licet cutis ubique integra esset, et nullus uspiam sanguis

Horà

effluxisset. sonabant. Nullo calceo indutus fuit. Annulus non furüm,

&t de d

sssed aperté, ablatus fuit. Fortuna eum ad iniquissimum locum muri,

quens a

144seu fenestram, detulerat, ut inde decideret. | Pro concione M. Fabricius

Darone:

(.Vraci tunc Concionator, postea peste mortuus.) Secretarii Laur. Schmid-

gensis, .

lini frater, commemorauit: virum praeclarum fuisse, sed donis suis su-

decrelo

perbia abusum fuisse, etc.

tamen «

30

Alterum latus chartae E. vesperi correxi.

Sub ]

D.D. Siguardo, càm mediáà 5* à nuptiis rediremus, ante portam domus

eius indicaui: quod de Postilla mea supplicauerim Facultati Theol. et

Rem

dixerim, Tomos 92 priores ab ipso dudum perlectos esse, etc. Benigné

Iéà 1

Inter

respondit, operi favens.

ä

—————

4 Mensa virorum tertia. 133. 144. Tüschordmnung: l. Septentr. M. Iac. Andreae,

à 10

]. Hoch

Pastor Metzingae. D.D. Dauid Magirus. Hat alles fürgeschnitten. II. Ort. Cos. Tyb.

& Lucen]

Moser. M. Maestlinus. III. Merid. M. Mart. Plancus, Eccles. Winedensis. M. G. Burc.

14 $ptoyAtvoo 9&vaxoc. 122.

90 140.

Yetp. Tan

IV. Occas. Doctor Moglingus. M. Crusius.

Ttensa, ]4

150.

94 119.

elus, (há

12 stumpf — sirumpf.

r

9

9 ...erant. quae Hs.

IiL. Meri

EU

1 7u

Digriur

fg

ORU

——

PDer

t

10 g.

Febru. 183. Die nubilo, et interlucente, 4

38 folg.

. Nioy,

Post H. 11. pransus sum usque ad H. ferà 4*" in repotiis nuptiarum

hesternarum.

Eit vina, et edulia, fuerunt hesternis meliora. Laus Deo. In 2* mensa,

li€ pri.

*HSis, ill

nob. G. Ehingenus. Ei suum de Maioribus suis librum reddidit Doctor ;

Brentius. | Literae à D. Tobia Siderocrate, Eisenmengero: qui negat,145

meas proximas literas sibi allatas esse: et mittit Invectiuam (.tanquam

Interita

ex Irena Augusta à se conversam.) contra superbiam, Rhythmis Germa-

H proy.

t terei

nicis: quam petit à me curari excudendam hic: aut, nisi fiat, cito remit-

tendam: Oredo, quod ipse composuerit.

10

l einem

Nova, ab affine W. R.

* Yestes,

trüpíae

Gallus R. videtur Stadenis (.ordinibus.) et nostris, favere.

Venetiis 5. Febru. Anglam Reginam aegrotare. Sie habe den Kraebs

quod 8

an einer brust, und ein fieber: ita, ut periclitetur de vita. Ergo Regno

à P

W (in

(.per Testamentum.) praeficere Regem Socotiae: sed ita, ut continuetis

bellum contra Hispanum: cuius gerendi modum docuerit ipsum. Precio-

et, uf

sissima nauigatione, noua Regina in Hispaniam vehenda. Die saegel mit

Ny, al

Lalb m

gold und perlen geziert, etc.

Ex alüs Novis. Insidiae

Regis Gallorum.

| Dàgno

factae nequicquam vitae

]

Chrysodontis.

20

'36: nisi

8 à M.

Febru. 14. Die W. obscuro, post meridiem clariore, postea maiuscula

SQDguis

niue cadente.

. furün,

Horá octaua usque ad 9?" orationem habui de Gradibus Scholasticis,

m mur,

et de dignitate Magisterii Tunc creaui 7 Magistros. | Auditorium, fre- 146

abricius

quens admodum. Rector Hamb. abfuit, valetudini consulens. Affuerunte;

Sehmid-

Barones 3. Gorgeri, et Baro Landauus. Etiam M. Wielandus Tusslin-

gUIS u-

gensis. Ait, répuct decretum esse à Theologis, manendum esse cum primo

decreto i. e. non promouendam auxilio esse Postilam meam: licere

tamen excudi.

» domus

Sub horam vesperi sextam modó redii domum, sobrius, primus abiens. 3o

Rem in Actu omnem videor bene peregisse. À nemine adhuc, oratio

'heo].. ef

Denigne

mea reprehensa. L. D.

Interfuit Actui et prandio, etiam M. Martinus Planck, Ecclesiastes

——

9 142. 146. Tüschordmung: l. Ort. D. Harprechtus. D. Magirus. II. D. Moegl.

. Àndreae,

(os. Tyb.

D. Hochman. III. Occas. D. Siguardus. D. Planerus. IV. M. Burcardus. M. Crusius.

6 Lucenhusá. 92. 94. 152. 160.

8 92— 161.

11 Vlmá. 188. 147.

19 Ant-

[. G, Burc.

werp. Ilanu. 29. 159.

28 utens perspiciliis.

99 Prima

3014.

24 Magisterium, 161.

mensa 144. 152. Tüschordnung: I. Sept. M. Crusius. Iunck. Gorg. von Éhingen, socer

eius, (ndmlich des Urban Closner) lL. luncker Hans Vrban Closner. D. Hafenraeffer.

III. Merid. D. Laubmaier. D. Harprecht. IV. D. Moegl. D. Planer.

18 Zahl verkorrigiert, auch 3. Febru. $st móglich.

Diarium Crusii II.

12

lm

178

um

Winedensis, D.D. Siguardi nostri propinquus. Oramus Deum pro nobis

a de

invicem.

jse &

Febru. 15. Die ?L. frigido, sicco.

nl (

In Senatu 3 H. fuimus. M. Ioannes Ocker, electus est Rector Con-

5 tubernii. |

Litert

Ex Novis Wellingianis.

amicae:

147

Antverpià 29. fanu. Die Stadischen, noch in grosser Kriegsrüstung.

Annale:

Fertur, das Reich lasse in Franckreich Reuter und knecht annemen.

Tabing.

Ergo Rex Imperio favere videtur.

nobilem

10

Colonià 3. Febru. Hollandi 400 equites, habentes singuli in tergo

ommibus

singulos sclopetarios, urbem Aquas (.Aach.) miseré depraedati sunt.

ei poc

Romá 30. Ianu. Moerorem diluuii, Papa Iubilaeo quodam solari vult:

Coronar

ut omnes à peccatis absoluantur. Sed haec gratia tantum 40 milliar.

de prin

xóxÀo dabitur. Die alte Kaiserin, und die Infantin, imm Closter delle

Hora

15 Scaltze, à Rege Hispano visitatae.

D. Y

Vienná 9. Febru. Nunquam pauciores Turcae fuére Budae, quam

tradidi

nunc: sed praecipui in op. Pesto.

in|terpe

Fertur, insidias esse Chrysodonti factas, 1. veneno 2. sclopi iactu.

melns à

Poenas de insidiatoribus sumptas.

20

Antverpiá 6. Febru. Equites et pedites, in Hassia, Brunschwigia,

H.8

Saxonia, conscribuntur: ita, ut 24 horis uná esse possint 6000 equites,

et 19000 pedites. Hamburgi congregatio est legatorum, de non con-

liberaht

Horá

148ferendo subsidio | Caesari contra T'urcas. Eius sententiae, Dania, et

ciuitates extra.

n

25

M. Ioan

Coloni& 11. Febru. Legatus ab Admirante Coloniam venit, cupiens

scire: qui sint illi calumniatores ipsius, et Hispanorum, ad Caesarem:

Hiöa

nalibus

das er, und die seinen, in die Acht und Aberacht gethan worden. Ist

schimpflich abgewisen.

fect, i

Zu Vrsell, die calvinische Predicanten ausgeschaftft.

mendaui

30

Francofurto Febr. 19. Moritz, oberster Kriegsherr, lasst umbschlagen.

UTNPUTII OT DN

In Ar

Breui 4000 Heluetii, ad Comites Nassouios venturi.

MK

Venetiis. 19. Febru.

Orati

Albertus, cum Infantina, ubi nuptias celebrauerit, in Belgium veniat.

quod in

Ein Cappuciner Münch, weltlich beklaidt, Regem Gall. interfecturus

legendar

s5 erat. Sed à suis ouppiováyote proditus, effugit.

Horá

Concionatoris Halensis Weidneri literae amicae. D. Mosellanus Histo-

lic dies

ricum opus confecit: cuius pagellas aliquot mihi ait missurum, Ó xgt-

Fehm

vooytt Ofjkev.

Cone,

Respondi Weidnero postridie amicé. M. Kunius mihi Elegiam Grae-

AT

9 145. 152.

38 Spáterer Zusaiz zw Infantina: Isabella Eugenia Olara.

Is i

386 Halà Sueu. 105.

39 98. 128. 150.

$ Kaj

3 14 1

—

179

——

L0 Diobis

cam de 114. Psalmo ättülit. Collega meus D. | Cellius mihi orationem, 149

à se excusam, dono misit, Danielis Bernholdt ab Eschaw, fidem hosti

semel datam seruandam esse.

Ui Oon.

Febru. 16. Die 9. sereno et frigido. Niues iacebant.

Literae à D. Iohanne Sartore, Pastore in pago Kai (.supra Iesingam.) 5

rüstung,

amicae: quibus simul mihi donat poculum alabastrinum operculatum.

lInemen.

Annales Suevicos, quos ab eo commodató sumpserat dudum Comes

Tubing. Conradus Herrenbergae Praefectus, ei nondum reddidit. Habuit

1 tergo

nobilem Turingum secum, nomine Creutz: qui eos legit (.pius et doctus.)

Sunt,

ommnibusque modis laudavit, etc. Respondi mox, gratias pro benevolentia 10

àn vuli:

et poculo agens: quod per occasionem velimus simul vino imbuere.

Wulliar,

Coronam anni iacére. Amalasuentam esse sub praelo: orationem veró

er delle

de principiis (.quam hortatur excudendam.) nondum, etc.

Hora 3. Primum Tomum Coronae anni, Decano Theol. Facultatis

^ Quam

D.D. Matthiae Hafenraeffero, domum eius accedens, in Museo ipsius 15

tradidi, et commendaui, etc. Benigné respondit. O laboriosum diem,

1 lach,

in|terpellationibus hominum, et pecuniae expositione, Im'm Schwais 150

meins angesichts. Bis etiam docui.

clvigia,

Febru. 17. Die fi. nubilo, lucido.

equites,

H. 8* in Disputatione Magistrali fui, praeside M. Vito Myllero, dezo

OD COl

liberalitate speciali. Obieci. Materiam declam. composui.

ania, et

Horá& 12* in Senatu Decanario fui.

H. 1* in collegio, accepi iuramentum à Nouo Rectore Contubernii,

Qupiens

M. Ioanne Ockero.

LOSATOID ;

H. 5* (.praesente Procancellario D. Gerlachio, et collegis.) contuber- 25

den, Tst

nalibus Magistris et studiosis (.9 mensarum. Multi domum erant pro-

fecti, instantibus Bacchanal) sistens illum Rectorem, oratiuncula com-

mendaui, ut ei obediant.

chlagen.

In Amalasuntha, semichartam F. correxi. Sequetur iam cantio 6 vocum.

M. Kunius mihi rursus carmen Graecum obtulit.

380

Orationem meam, de Gradibus Scholast. praesertim de Magisterio,

n veniat.

quod in suo genere Doctoratus sit, à M. Vito perlectum, M. Maestlino

Yfectürus

legendam dedi, an ferri possit. Sic et caeteris, suasu M. Mylleri, daturus. |

Horá 3. materiam contra Bacchanalia declamandi proposui. Sic eti51

ys Histo-

e

hie dies erat laboriosus.

85

D

Febru. 18. Die (-). frigido, aliquantum, ningente. HaerrenFasnacht.

n Grae-

Conc. 8 Graecé scripsi. In Senatu fui. Per literas invitor ad nuptias

ibetu o

(.27. Febru. futuras in caupona Coronae auratae.) à ciue Tybing. Ioan.

nia Clal'a

5 Kai.

14 140. 162. 208. 229. 286,

29 144. 158.

30 148. 155.

94 140. 168.

12*

E

180

——

ye ÀD

Spindlero: nuptias celebraturo cum AnnaMaria, D.D. Tobiae Hesseni

gensi; L

Basen.

gi E

Febru. 19. Die (. quasi simil.

fofurüs

Domi satis quietus, ex M. Scr. libro 3? (.nàm ex 2 prioribus, ante

Acad. $

5aliquot annos.) c& &níome excerpsi, mepl obipte[umepytxGv mpovyputtoov.

eisi hel

Sub noctem corrigendum venit latus 2* cantilenae de Amalasuenta.

eausa, à

Misi corrigendum (.nepote meo Ioanne Ilac. portante. in collegium

optimä T

novum, ad auctorem M. Zachar. Schaeferum. Quo absente, misi in Stip.

Ante

illstre, vel ad Caboy, vel ad alterum Schaeferum. Ambo coenabant

cum 0s

1. apud D.D. Magirum. Sed npo9Opoc inde in Stipendium reversus Schae-

hestellt

ferus, correxit: atque ad coenam rediit. Corriget totum cantum. |

cpi in

152

Febru. 20. Die $. subnubilo.

Ghugard

Literae à Tobia Eisenmengero. Addit paginam superiori misso Ger-

venturus

manico carmini.

(libos p

15

Nova ab affine W. R. Eadem feré, quae superiora Wellingiana. Pro-

coena 1

ceres Styriae, et eaeteri, literis ab Archiduce petunt restitutionem suo-

rum Concionatorum.

Fui in Senatu 1!/; H.

Norà

Baptismo filiolae D.D. Dauidis Wilh. affinis interfui. Nomen est ei

Turcas,

20datum lohanna: leuata ex S.aqua, à D.D. Ioan. Halbrittero, et ab

Regina

uxore D.D. Matthaei ZEntzlini. L. D.

qua non

Febru. 21. Die $. sereno. 5 Caesio.

gare nos

Cami

Hor& XI. usque post V?* in Curia oppidi, more solenni, pransus

Litera

sum, sedens in secunda mensa. Nam in prima sedebat Maior Praefectus,

pretatio

:5 et D. Moeglingus, D. Ioan. Bidenbachius, et caeteri, qui erant nobiles. |

158

Solui pro iure, in senaculo oppidi Tybing. sodalitatem habendi per

Magyooy

Litera

annum, Crucigeros 15 et pro prandio solvi 7 bac. Deinde, quia Musici

flium..

peregrini, artifiido»si Panduristae, musicen luserant, et alii etiam

saltus mirificos ediderant, et quidam ep9gps(og (geucklei) exhibuerat,

gloriari,

so omnesque hi orbiculum, cultro infixo, proposuerant: dedi in orbiculum

(.sicut et caeteri, suo arbitrio quisque.) 2 bacios. Bonus cibus, vinum

Theod

bonum unius generis: humanissima colloquia. Occasione data, immiscui:

oppid, ]

1 Sutor.

6 150. 161.

18 Lutzenhusá. 145.

15 Vlmà. 145. 147. 155.

19 Horáà media 4.

94 Erant mensae. 9.

95 146. 168. Tiíschordnung: Y. Cru-

efam m

sius. D.D. Laubmar. II. Cons. Schaertlin. Winther. III. Iac. Liebius. Nicol. Kummerel-

lus. Consul. Mich. Kienlin. IV. Consul. Zachar.

Cum

22 Zum Zeichen KQJ verdanken wir der Güte von Herrm Professor Dr. Caspar n

Stuttgart- Cannstatt folgende wertvolle Auskunft: ,.Das Zeichen steht unmittelbar vor der

Ecclesia

Angabe der Farbe des Himmels, die als blaugraw (caesio) bezeichnet àst. Nun war jedem

EM

Planeten ein Metall zugeordnet, dem Merkur (die . — die Mercur) das Quecksilber.

8 fpil

So kónnte vielleicht jenes Zeichen (das auch dieses Metall bedeutet) darauf hinweisen,

M Augus

——

dass die Luft quecksübrig gewesen ist." Zwm Zeichen vgl. auch z. B. E. O. von Lápp-

mann, Entstehung und Ausbreitung der Alchemie 1 (1919) s. 351.

98 artifieisi Hs.

2 E

—

181

—

Hss

me Annales Sueuicos, ante feró 3 annos, donasse Magistratui Tybin-

gensi, ubi Tybingam celebrauerim. Respondit. Consul Schaertlinus, es

sei unvergaessen: man wisse es, das ichs wol maine. Quasi mihi honor

US, dnte

futurus sit. Hortatus eum, et Tybingenses, ad concordiam semper cum

dy,

Acad. sum. | Haec sic ruditer horà 6. vesperi huc inscripsi, v/jpov: 154

lasüenta.

etsi bene potus, ter de mensa in Curia exiueram, urinae deplendaee

ïollegium

causa, anno aetatis meae 73. Laus Deo. Etsi interim uxor et filia, non

LIn Stlp

optimé valebant: et tamen me isti prandio interesse voluerunt. Iterum L. D.

Qenabsn

Ante prandium, à Principe aderat ein Furier: quia forté Princeps

S Schae

cum hospitibus huc venturus sit, hat er für 2 pfaerd in meo horreo:o

i.|

bestellt. Sumus quidem nos Academici, liberi à tali onere: sed Prin-

cipi in tali casu parendum est. Nam dicitur Elector Haidelberg. et alii,

880 (Jer

Stutgardiam ad Bacchanalia venire: et Princeps noster, cum eis huc

venturus. Custodiat nos Dominus. Amen. Filia rursus meliusculé valet.

a, Pro

Cibos ipsa, et 2 ancillae, bené paraverunt ad coenam: quanquam mihiis

lem suo

coena non opus fuit. |

Febru. 99. Die ?l. nubilo.

155

Nova Wellingiana. Caesar, Hispanis illis iratus. Walachus cecidit

U est el

*

Turcas. Caesar opem militum et pecuniae

E

roceribus Austriae petit.

0, et ab

, &

Regina Angliae, Irlandiam datura diripiendam. Turca pacem optat: ?0

qua non obtenta, ipse contra nos profecturus. T'artari, partim pro Cae-

sare nostro, partim contrà.

Carmen mihi M** Cunius offert.

, pransus

aefectus,

Literae à D. Hoeschelio. Dono mihi mittit Adami Coslaui Poloni inter-

nobiles |

pretationem. Analyticam libri 1. Ethic. Aristotelis. Videtur Md&&upwog 625

endi per

Maovoóvog Augustam vere venturus, amicos visendi causa.

-

a Mosiei

Literae

à gen

ero M. Iacobo 1. ad me. 2. ad uxorem meam. 3. ad

li elam

fillum. Pro hoc orat, eum commendat, eum obiurgat. Hispanos ait

rhibuerat,

gloriari, se contra Lutheranos missos esse, etc.

rbieolum

Febru. 923. Die 9

RUE

sereno, nec frigido.

30

is, vinm

Theodora F. aegrotat, etiam dolore dentium, aliquandiu. Imposuit

immiseu:

oppid. Magistratus campanulam supra turrim portae Luschnauiae. Sic

etiam in caeteris portis fit. Cum item horologiis. |

inp: L Qn-

Kumnerel-

Febru. 24. Die fi. S. Matthiae, sereno.

156

D RÓMÀÀ

Cum mihi nocte abtópatog x&9apctg accidisset: domi mansi, non in s5

(agpar i

for tor der

Ecclesiam iui. Diem describendo meAoetà obtpreppepytxX consumpsi, etc.

| ar jedem

Quecksilbeï.

9 Spüáterer Zusaiz: nihil, ne 1604. quidem.

18 152. 157.

28 150. 172.

^ hintpeisen,

94 Augustá. 198. 193,

27 Werdáà. 128. 212.

| vom Lipp

32 supera Hs.

viificisi D.

——

182

—

Febru. 25. Die (2 sereno.

Conc. 2 Graecé scripsi.

Legimus excusum Germanicum Scriptum 4!/, chartarum, de tyrannide

Francisci de Mendoza, Admirante de Arragonia, et exercitus eius Hi-

5Spanici: qui plurima oppida et arces, Westfaliae, et luliacensis Ducis,

et Coloniensis Archiepiscopi Ernesti, expugnarunt, funestarunt, spolia-

runt: exitum minantes omnibus Haereticis: atque etiam Papistis, qui

Praed

eos ita crescere hactenus siuerunt, etc.

(.ante j

pulsum

Affixi programma de petitione Baccalaureatus. Postea, et postridie,

10 multi mihi sua nomina dederunt. |

)

"

T2

157

Febru. 26. Die (. sereno.

Mand

hei dei

Bis docui. Latinae L. interfuit iunior Baro Bohemus.

Frater erat

Stutgardiae.

Absolui omnia M. Scr. Doctoris Aulberi.

15

Febru. 27. Die $. pluuio, sereno, pluuio.

Lectioni Cicer. pro Milone, ambo fratres Bohemi interfuerunt. Maior

natu fuerat in Bacchanal. Stutg. et heri cum Princ. Ioanne Lud. rediit.

Á

Crusii (.imó Dei.) Corona anni, ist noch nit auffzogen.

pazal

Literae à W. R. affine. Sunt superiora 155. Wellingiana.

Stute

20

Et ante biduum, et hodie, legi excusum Scriptum Germanicum 5

(loco (

chartarum, de immanitate Mendozae Admirali, et Hispanorum eius,

manos,

declaratá apud Cliuenses et Westfalos: occupatione plurimarum ciuita-

radi, À

tum, arcium, pagorum, et depopulatione: de perfidia ipsorum, de

Adint.

plusquam Sodomitioa impuritate, etc. Propositum eorum est, exequi

a5 articulos Hispanicae Inquisitionis, quam olim Dux Albanus exercuit:

ceps Di

und P

non modó pessumdando Lutheranos: sed etiam Papistas illos, qui

Hoc

non obstiterunt mutantibus Religionem. Proinde nullam fidem datam

veleri 1

servant: pacem Religioni datam disturbant: tanquam iussu Regis Hi-

;

Tone

spani. |

158

Sic

Vesperi cum Noua mea misissem legenda generoso D. Conrado Bap-

pos, (

si penhaimio (.sicut singulis hebdomadibus, ei, et Baroni Domino Henrico

D0n po

Landauo.) ipse mihi per nepotem meum significat, Regem Poloniae

;

mortuum esse.

1294

9 157.

4 157. 102. 159. 161.

14 124. 160.

18 159.

19 Vlmá. 155.

fices Py

159. 165.

90 Sind zwaierlai Trucks. 156.

23 onsstoco.. 156.

99 Zusaiz

Pfamer ;

zw moriwum: contrà, 253.

Schilin

li in f

12 L. ést hier — Lectioni vgl. Z. 16.

90 Bappenhainio Hs.

I57, 6;

m

—

183

——

Hic voluit Sueciam cogere ad Papatum:

terra marique victus est, à

'àttide

patruo suo, Duce Carolo.

us R.

sed

in tempestate carinam nauis

: Duis

exhaurire coactus est.

! S])Oha.

Nune moerore extinctus est.

s qui

Praedixerant Astrologi nostri, in suis de hoc 99. anno prognosticis

(.ante permultos mépoc. menses. Regem, aut magnum Principem, ex-

VO

pulsum iri, aut infamatum iri, aut etiam moriturum.

Sarmata Rex, captus, raptus, raptoribus aptus.

10

&g &nóAotto x«l &AXog Papisticae ligae: Mc&Xtova, 6 pevooGatog dupavoc.

Mandavi vesperi meae familiae: ut quotidie canant: Erhalt uns herr

Mer ert

bei deinem wort. |

Febru. 28. Die $. misto, postea sereno.

159

Hispane miles, quid furis sic impié?

15

Horrenda poena, nexque dira, te manet.

i. Maior

Mendoza, fieri tanta scelera cur sinis?

Dei tamen vincet manens Ecclesia.

( redii,

Audio, 60 millia Saxonum, Brunsuic. Hessorum, et Rhenens. com-

20

parata esse contra Hispanos.

inieum 5

Stutgardiae veró, die proximo Q. waren kostliche zierliche Auffzüg

(loco Comoed. et Tragoediarum, vel circensium ludorum, apud Ro-

Um eis,

Y Gluita-

manos. darunder auch ein Venusberg Tybing. Comitis illustris. Con-

rum, de

radi. Aber kain auffzug Coronae anni: nec ulla de Hispanis cogitatio.

Adfuit etiam Brunsuic. Dux, etc. Nachhaer, noctu, bei 2 stunden, septi- 25

i, exequi

exereutt:

ceps Draco, cum Babyl. meretrice insidente, und anders, voll Racketlen

llos, qui

und Pulverwaerck, etc. feurige knellende kurtzweile, etc.

Hoc 28. Febru. admisimus 23 candidatos Baccalaureatus. Egi omnia

m datam

veterl more.

leris H-

30

Ronero breuiter rescripsi amicé. |

Sic etiam D. Tobiae Eisenmengero: me tentasse duos hic Typogra- 190

ado Dap-

phos, Grupp. et Cellium: sed eos Irenen, hoc tempore occupatissimos,

| Henrico

Polonise

non posse excudere.

Grupp. post Nundinas forté posset: quem ut roget, suadeo, per epi-

—

1 234.

2 52.

9 Sarmata rex victus, moerens in morte relictus. Carni-

VIni. 135

fiees Papae, te Deus oro, rape.

* Zu Astrologi: M. Melchior Schaerer Stutgard,

99 Zusatz

Pfarrer zu Widern. M. Ioan. Paulus Sutorius, Ecclesiae minister Noribergae. M. Ioan.

Schülin Crailshaimius, Concionator. Georg. Creslinus Onoltzpachensis, collega Seho-

lae in Eger.

10 255.

21 163.

24 157.

26 150.

80 Vimam.

157. 165.

81 Lutzhausam. 145. 161. 191. 257.

11 Vgl. Hom. Ad. 1,47: &c &xóXowo xci &XAog, b$o"g totxÜvA ve DéGot.

——

184

—

stolam: et promittat, se soluturum pro 50 aut 60 exemplaribus. Vtinam

Titerà

posses Graecum lrenes Exemplar nancisci: ut, à Bibliothecario Hugone

Michäöhf

Blotio, mihi per literas olim noto. Curarem cum oratione mea Irenaea

]au (.qu-

excudendum, tuo cum honore. Sed tuam Germanicam si vis mox tibi

Jene à-

s remitti: faciam, etc. Spero etiam, me brevi [tibi] aliquid meum excusum

bulänte:

tim d

tibi missurum, etc.

D.D. Hochmannus equile aedificat, in area domus suae mihi vicinae:

thäliüm,

quod die (. Palatinus Neoburgensis sit venturus, et 7 ibi equos aliturus.

nobi]ium

D.D. Ioanni Iac. Aulbero, suos 3 ligatos M. Ser. codices, et 9 fasci-

yus D

totum. ;

10 culos non colligatos, quos melius ordinaui, ebyop(ctog remitto. Promisit

per ancillam meam, se post 10 dies etiam alia mihi missurum.

anni, à

D.D. Andler, Iudicii Aulici Assessor, indicat: nobilem, qui à me ante

pguperta

Mecut

2 A. 500 fl. acceperit, mihi cum censu redditurum Paschale. |

161

Jans Sir

Mense Martio.

15

positorm

Mart. 1. Die ?!. humido, postea sereno.

prandioll

Concionem Graecé in Templo excepi.

umbschl.

Orationem proximam de Gradibus et Magisterio recognovi. Chartae

mani -

G. latus prius cantilenae, correctum à Schaefero.

contra 71

Nepos meus mihi descripsit Rhythmicam lrenae x«to«opáw Omepr-

Reginae

20 qavtac.

hi cuba

Mart. 2. Die 9. sereno.

Chart;

Audio, Landgrauium Mauricium cum 30 millibus bellatorum proficisci

6 dpyi

contra Hispanos: Mendoza nihil, nisi superbum, respondente. Profectos

4 TTonnx

contra eum etiam alios.

Augusta

25

F'ertur, tobg a0tobg obGiv Étt cuvetoo(oetv seig tbv toupxixby móAepoy:

&ÀXà xa«9' éxuvobg &vttotüjoectat voig to0pxotg. val pv, x«l xatà cÓv

(onc.

& otpuxxGv.

Wol

Mart. 3. Die hi. sereno, vesperi nubilo.

Donem !

In Senatu fuimus: ante prandium 3!/; post prandium totidem, horas.

—

Bolbri

:0 Nihil hac Angaria illegitimé neglexeram, in Lectionibus meis Acade-

pistiea f

mieis. De consensu Doctorum Facultatis Theol. rogaui Rectorem magn.

iobuit ]

162ut in proximo Senatu proponat: | me petere, ut liceat Dominis Theo-

C6DS 10

logis, interdum unum et alterum diem feriari à docendo (.sicut criticis

ïï

—— ——

1 Suli

etiam quatuor permissum fuerit 94. aut circiter anno, qui meos Annales

berg clos

35 Sueulcos perlegerent.) uüt, cum aliás nimiis negotiis occupentur, possint

159,

legere meam Graecolat. Coronam anni, et commendare, etc. Proponet,

22 161, ]i

ut ait.

32 Spiler

4 56.

9 124.

17 145.

18 151. 163.

19 145. 160.

22 156.

partem, «

163.

32 149. 208.

Eberstair

esnesesc

94 Die Zahl 94. ist micht sicher lesbar, da verkorrigiert.

3 cne

EPT m

18

Vtil]am

Literae mihi per M. Andream Waen Sultzensem redduntur D. M.

ügone

Téges

Michaélis Osterlini. Fuit cum maiore suo Praefecto, Friderico à T'eger-

nau (.qui Tybingae inter Aulicos ludices est.) in Parthenone Kilberga.

OX (ibr

*

Bene

a

Priorissa, per vertibulum colloquente, et per 2 cancellos confa-

XCUsqm

bulante, exceptus. Aluntur ibi hodie 43 Moniales. Pransi ibi sunt. Tan- ;

tüm viderunt Priorissam, et suppriorissam, et formosissimam Kalten-

Yitinae:

thaliam, Degernauii neptem ex sorore. Viderunt monumenta virorum

iib

nobilium in Templo, praesertim comitum Hohenbergensium, quae spera-

À fasej.

mus missum iri Conflagrauerat id coenobium 1537 cum Soriptis feré

"tonisi

totum. Ex Parthenone Wittichen, quotidie | multa expectat. Corona 168

anni, à Concionatoribus, qui sub Oesterlino sunt, non curatur:. alio::

Ile ahe

paupertatem, alio se habere antea Postillas, etc. excusante.

Mecum erat seniculus (.natus 1527. anno.) Tabellarius, Latinus, Nico-

laus Sirichius: donans Psalmorum, Germanicis Rhythmis recens com-

positorum, libellum, Stutgardiae excusum, uxori meae. Ego ei 3 bac. et15

prandiolum. Ait, noster Princeps werde post biduum in Ducatu lassen

umbschlahen, contra Hispanos. Reliquit mihi librum 4** formae, Ger-

Charlae

manicé Versarum ab Helia Reusnero, concionum et deliberationum

contra Turcas: quod Depositum, ubi huc redierit, à me recipiet. Ait;

fmqu-

Reginae Angliae zépuo: factas insidias, lecto eius venenis infecto. Canes 2 2o

ibi cubantes, mox mortuos esse.

Chartam G(.cantionis de Amalasuenta excusam.) accepi.

toficisci

Tofectos

6 &pyov Yiv dicitar Ducatum à Postfeudo liberare: dandis Caesari

4 Tonnis fl. et iam esse magnam partem eius pecuniae missam in urbem

Augustam. |

25

OY

Mart. 4. Die (2 satis sereno.

164

V. t)

Conc. 2 Graecé in Ecclesia scripsi.

Wolfgangus Zeidler, egenus Musicae studiosus, mihi M. Scr. can-

tionem 5 vocum offerens, aliquam stipem petiit, et accepit.

, horas,

Boltringam, quae hactenus sub Eberstainia comitissa Felicitate, Pa- so

Àcade-

pistica fuit, hoc die primüm concionando S. Euangelium, sincera pietate

1 mag,

imbuit Parochus noster, D.D. Ioan. Georgius Siguartus. L. Deo. Prin-

$ Theo-

ceps noster id iuris ibi nactus est, ut puto. Alii dicunt, Mersburgensem

; Crilicis

Ànnales

1 Sultzà. 140. 435.

8 Zu Tybingae: habitans domi D.D. Facundi.

38 Kil-

berg closter — Kürchberg àm Oberamt Sulz.

5 Kilberga n«p9evov.

17 161.

possint

159.

17 Dicebat, M. Christ. Gailingium Concionatorem obiisse,

20 1| &YvrAc.

roponet,

22 161. 169.

98 Abtpoctg yÓpogc.

98 Zeidler.

30 Pagus. 190.

——

99 Spéterer Zusaiz: lmó sic se habet res. Princeps noster ibi habet unam tertiam

partem, et Ehingenus unam tertiam: et de tertia parte Comitissae, cum ea litigat

2 150

Eberstainius Comes.

——

4 cancelles Hs.

—

186

—

Comitem, et nobilem Georgium ab Ehingen, id habere. Non tamen sine

auctoritate Princ. res facta est. Comitissa noluit Templum aperire: sed

per fenestram inscendit quispiam, et aperuit.

Mart. 5. Die (. simili, calido.

5

Hora 7. Baccal. examinare 93 coepimus.

Mart. 6. Die $. nubilo, serenescente pluuio.

óvetp. &Xov doepaéxg Xeipag ego: gemmatas scil tamquam gemmis

Ordin

viridibus.

helli est

Postea Talerum accepi

a

*

à Mex

Rectore magnif. D. Hambergero, aelio

10 meo: ex deliberatione et consilio, quod 3. Mart. de quaestione in Senatu

voluenul

sunt,

dedimus: in negotio matrimoniali, de quo Lübecenses quaesiuerant,

nuntio huc misso.

Tanu,

Examinauimus 8 candidatos. Visitaui charissimum nostrum senem,

165 compatrem, et praeceptorem, | D. M. Georgium Lieblerum, in Stipendio

15illustri à Principe beato D. Lud. victalitium perpetuum habentem. T're-

mit semper dextra. Ipse, obeso corpore, ire solus non potest: sed à

sua muliercula Margareta leuatur, promouetur, etc. Etiam difficulter

audit. Est biennio senior me.

Literulae ab affine W. R.

Exat

20

De Hispanis, et nostris Principibus. Es geht die sag, man stercke

sich auff baiden seiten haefftig. Principes aperiant oculos. Fertur, Cae-

sarem dehortari Principes: et Hispanos ex Imperii solo abituros. Es

hat aber ein schlaechts ansaehen.

Nova. Pragá 27. Febru.

25

Chrysodontis 16 Gutschen ankummen, ad impetrandam ei veniam à

Vene

Caesare. Exequiae Regi Hispano ibi celebrantur. Pappam Turcae dicun-

gscISCe?

tur recepisse.

1 tutel

Francofurto Febru. 26. Legati Electorum et Principum, quotidie con-

sultant.

pacatos

Termtu

80

Catalogus copiarum contra Hispanos in Westfaliam ducendarum.

Dux Brunsuic. Henricus. pferd 3000. Zu fus 9000.|

ÀdY

166

Equites

Pedites

abripui

Dux Lünaeb.

3 000

2 000

n His

Brandenburg,

2000

4.000

In $

35

Sachsen,

2 000

4. 000

lones e

—— —

* 124. 224.

19 Vim &

6 Nocte magnus ventus, frigidus, impetuosus.

2 T

159. 191.

24 157. 167. 170.

96 Zwu celebrantur: Non interfuit Caesar. M&v

9l Zu B

&néSjave; 171.

80 Hui katz. 157.

33 Germani Principes erwartend ettlich

in um !

tausent Kyrisser aus Burgund.

—

187

16 sime

Palat. Elector,

1 000

4.000

lre SQd

4.000

Wirtemberg,

1000

Marchio Onoltzpach

1000

4.000

1000

3 000

Landgr. Hassiae,

Graf von der Lipp,

500

1000

14 500

35 000

Antverpià Febru. 20

SellIls

Ordines Belg. equites 3800 ped. 23000 contra Hispanos, quorum autor

belli est Albertus, Excardinalis Austrius

sed Dux eius, Ámiralis Franc

, ge]io

à Mendoza. Hispani, die praeterito Sabbati Bergam ciuit. occuparet:o

1 Seng

voluerunt, sub tempore concionis

sed eorum 300 occisi, et multi capti

Slüerant

sunt

Lugduno Febru. 25

[ Senem

Ianu. 30. Lotharingi nuptiae, cum sorore Regis Galliarum

Ipendio

Erhalt uns Herr bei deinem wort

15

em, T're

und stürtz dess Pabsts und Turc. mort

U: ged à

Amen

|

tfficulter

167

Mart. 7. humido, frigido, sereno. 5

Examen Bacecal. absoluimus

| Stercke

M. Michaél Zellerus,

20

ür, Cae

Biberacen-

Mart. Vngerus, fibium habens

Q10$, Fs

Ses tepoót-

Melchiorem: quem optat, in

QX OvVOt

me-

cum erant

Stipendium Glockianum pro-

moueri, si id incipiatur

Yeniam à

Venetis molestum esset, si Styrii, etc. Proceres T'urcam sibi patronum ?5

e diun

asciscerent: quia cum periculo Venetae ditionis fieret. Potius ipsi eos

in tutelam reciperent: sic, ut ad Archiducem scripsisse dicuntur, ut eos

idie con

pacatos relinquat. Nunc arma utrinque (.inter Archid. et proc.) pararl

feruntur. At etiam ad Caesarem scripserunt Veneti.

arun

80

Wellingiana Nova, meis recentiora

Ad Valentzinam urbem (.intelligo Valentiam Hispaniae.) maris impetus

abripuit terram ad 6 milliaria: et tonitrua fulguraque acciderunt. Sponsa

in Hispaniam versus nauigans, tempestatem sensit

In Styria 4000 Rustici concurrentes, Ecclesiastas sibi praeficiunt. Wal-

lones ex Vngaria contra eos vocari dicuntur

95

—

18 Vim à

179

25 189. 174

90 165. 170

981 Zwu Valentzinam 2l1. Valentzam

aesat, MW

981 Zw Hispaniae: Num est Valentzina Belgii? Zuerst war nisi geschrieben. Es scheint

end ettlich

in num geündert zw seim ohne Beifügung des P'ragezeichens

—

188

——

Mart. 8. Die ?1. sereno.

Concionem Graecé scripsi. In Photu Bibliotheca legebam. Schwais-

Xulla

bad. Literas accepi à Kornhouero binas, Graecas, beneuolas. |

168

x Ü

Mart. 9. Die 9. sereno.

5

cum TAl

Kornhofero breuissimé respondeo Latiné. Preces piorum OCrusium

suffuleiunt. Coronam anni dudum esse absolutam, sed non excudi, etc.

qui ]os

amiseru

Examine heri absoluto, hodie 23 Baccal. locauimus ordine, etc. Pro-

motio erit 28. Mart. nempe die ?. ante Palmarum.

Card.

Coenam nobis lautam dedit Ouis auratae hospes, loannes Mockel.

de t&1T'

10

Mart. 10. Die fi. sereno, frigido.

Pron

Horá 7. usque post 9?" Declamationes correxi, et subscripsi. Postea

guni; 8

aegrotantem Rect. magn. Hamberg. visitaui.

Don

In vespertina conc. ex 24. Leuit. (.Diac. M. Ioan. Henr. Wielandi.)

Àntver]

fui

antea confessus peccata mea, et absolutus, à Diac. M. Samuele

Princip

e

169 Magiro (.Rom. 5b. o0. &nAeóvaoev

7)

&axptia: Omepemnspioosucev | Y) Xdpte.)

Pax

16 Cràs oby QeQ xotwvevrioov.

magis.

Mart. 11. Die (-) subsereno, nec frigido.

petites

Conc. 2 Graecé in Ecclesia excepi. SS. Coenam, horá X. manu D.D.

Hafenraefferi, et Diac. M. Wielandi, accepi. Laus Deo.

Higp

20

Postea 11!/, H. interfui disputationi Baccal. (.praeside D.D. Zieglero.)

Dieu

in Homerico auditorio.

.,.f*.g'xn: :

parati

Post concionem vespertinam, M. Ioannes Erh. Cellius, à D.D. Si-

Sese C0

guardo éyetpotovíjow, in Eocclesia frequentissima: Concionator futurus in

Rees b

pago nobilis Georgii ab Ehingen, Wancken.

du

25

Photii (igAto94xvc "Terniones (.quotquot adhuc mihi, Augustae Graecé

o

in magno folio excusos, D. Hoeschelius misit.) partim méguct, partim his

diebus, percurro legens.

Hen

Mart. 12. Die (. frigido, humido, pluuio, sereno.

Myller,

[Horá 12.] H. 9. orationem habuit, die S. Gregorii, M. Erh. Cellius, Ex-

so Rector Contub. et iam Pastor Ecclesiae Wanckensis, De ingratis Dis-

Liter

cipulis. Gratias etiam Praeceptoribus egit pro sui institutione.

Epit

descrip

Chartam H. in Amalas. excusam aecepi. |

2 Halà S. 105. 168.

D Spálerer Zusatz: D. G. Weigenmaieri obitus Patavii

Italiae. 210.

5 Halam 167. 380.

9 152. 192. Téschordnung: l. Maestl. Cel-

Cone

lius. II. Myller. Ioan. Rauch. III. Mockel. Vxor Mockeli. IV. Crus. Burc. Post horam

10. redii domum.

II 151. 189,

18 74.

18 28. 298.

18 Concio non

Psal

potuit haberi Boltringae: quia 2 Missifices obstant, adiuti ab aliis. Itaque Templum

id ab eis firmissimé clausum est. 190.

terat, ]

Ee

82 163. 180.

25 Zusatz zw quotquot : Ab A. usque ad

24 s. S. 171 7.2.

29 Am 12. Márz 1597 hielt. Cellius am Gregoriustage, einem

3 155

heltyo,

Schulfeiertage, seine -Hede wm 9. Uhr, vgl. Diar. 1597/98 S. 295 Z. 8. Nur eine Zeit-

bestimmung ist móglich.

P

—

——

189

1

Vvais

Mart. 13. Die $. semisereno.

Nulla ab affine accepi Nova.

Nova Wellingiana.

Ex Cascha 24. Febru. Tartaris saeuientibus, noster populus et nobiles,

JTüsiom

cum familia, et rebus suis, Cassouiam confugerunt. Nostrorum aliqui,s5

ldia &te,

qui hostem discedentem insgcuti sunt, nihil effecerunt: sed 50 viuos

l. Pm,

amiserunt.

Ex Antverpia 6. Mart.

OCkel.

Card. Albertus dicitur Mastrichum proficisci: ut faciat Almirantem

de terra Imperii exire. Quis credat?

10

Postos

Provinciae 4 (.Brabantia, Flandira, Artois, et Hennegola.) assensae

sunt: se singulas legiones suis impensis alituras.

ielandi.)

Don Louis de Valasco, General über die Artiglerei, dixit: se ex arce

Samuele

3

Antverpiana, et Gent, 100 bombardas conducturum contra Germanos

Principes.

15

| Xpc)

Pax Religionis concessa, Lutetiae et publicata est, et publicabitur

magis. Die Staden bringen zusammen 27 fahnen Reuter, und 18000

pedites. | Gerent bellum terra marique.

171

hu D.D,

CQolonià 11. Mart.

Hispani pergunt aedificare pontem Rheni ex nauibus.

20

jeglero)

Dicuntur Germani Principes cum exercitibus suis ad proficiscendum

parati. Ideo Hispani sese coniungunt. Denen von Rees, seer bang: et

).D. Si-

sese communiunt. Hispani lassen tag und nacht an der bruggen vor

lturus n

Rees bawen: Studiosus Medic. qgi?egixog 6 $uvt£Atoc, padmuéveov xoi

Seudtev eiboc, Aéyet pot: bv vv Doejuxiov obtoxpivopx &v ppwyst veAsu- ss

: Grraec?

víjoetv, Y| yoOv &v v vOv Évet. elvat éx6v uG vv fjAwtGav.

üm hs

Mart. 14. Die 9. sereniss. et pulcherrimo.

Heri et hodie, per !/, dies, in meis 2 hortis operatus est Chilianus

lius, Ex-

Myller, Principis Ioannis Frid. hortulanus.

BIU

ls Dis-

Literae à M. L. Engelh. quaedam logica quaerente.

Epitaphia quaedam Wirtemberg. Prócerum, à Frid. Rittelio datorum,

descripsi. |

——

as Palaril

Mart. 15. Die ?l. sereno.

172

sest]. Cel-

ost horam

Concionem Graecé de veteri meo more, excepi.

0nc)o non

Psalmum 104* quem pulcherrimo carmine Elegiaco Graeco conver-ss5

Templum

terat, M. Albertus Kunius mihi inscriptum obtulit: qui Psalmus agit

usque d

9 165. 167. 2083.

4 191.

9. 178

12 201.

14 179.

25 Z"-

i, cintm

usiocat. 165. 172.

36 155. 219.

eM fat-

30 Stutgardia. 132. 191.

—

190

—

gowvü

de verno tempore, et nxpovoía Dei.

önlüïï [

Visitaui generosum D. Conradum à Bappenhaim (.qui nunc agit 97

ày t

capüuitatis annum hie: 9épjiv &x voO0 xóopou Gmo8Ovelv OOupóuevog pév,

d !

bropévov 8 Ópoc np&oc.) qui mihi donauit Einn Extract ettlicher Ar-

Episcop

sticul, weilund Kaiser Ferdinandi Reversierung und verbindung gegen

15. V

den Churfürsten, etco. Ostendit mihi etiam literas, quibus tenetur 6 Yjióv

Tatnae

&pyov tb qe0Ooy vónou 1tyóc map' «oro0 Aoppavew. Ipse putat, in Belgio

medicinz

Cardinalem illum ideo habere Hispan. exercitum, ut occupet Caesaria-

Noctü

tum. etc. Ipse habet Germanica Biblia Lutheri, quae frequenter legit.

ex Titen

10 Áit sibi esse multas literas Engeni: quas Imp. Fridericus II. ad ipsius

Maiores quondam sceripserit. Filium suum D. Maximil. profectum esse

p met

Ferdina

178 Haidelbergam: | filias suas Engeni bene valere. Ait, lesuitas ex For-

Styriae

mula Concordiae nostrae sumpsisse occasionem, Caesarem et Austriacos

Ious D

Archiduces hortandi: ut etiam ipsi remoueant Lutheranos ex suis regi-

15 onibus: sicut nos remoueamus Anabaptistas et Caluinistas, etoc.

Tày Tfj; c«Sow(ag tonotnpruyy, Y| &mupeAxTüv, toig lomavotg mpQw«v T5

ES

Q xetbot-at, x«l mpooxeiodot. vobc «boTptexoUc, ToÀby T?v Xpóvov omou8d-

Jegendu:

Gety, 0x' éautotg moteloUa. Tv óopatOóx GpyTv, x«l tà mvta ébovsotQtoDy.

Tybingà

&ya$&g &AntGxg Eml v YaA Bacust, xab vfj, 8E &yyvAimg BactUMOt, Éyet.

]. De

20

Audio, Archiducem Austriae rursus concedere libertatem Religionis,

Tivoniat

Styris, Carinthii, etc.

Borusso

In membranam Friderico Rittelio scripsi.

Vsor

Quemadmodum herba quaedam, quae Aglaophotis dicitur, noctu claré

vixit tre

fulget: et mutatione loci (.res mira.) manus comprehendere conantium

InS SUs

25 effugit: ita vera ex Verbo Dei in Christum Fides, in tenebris calami-

nulla: «

tatum et tentationum eximié splendet: atque Diaboli et Mundi assultus

dntus su

tutó declinat, atque salute potitur. |

nullus: |

2 Bappenhaim, Oppidum et arx.

* ZWw rómov: vendidit nuper quidam Baro

vulsum

Graveneceius.

* Marschalekzimmern.

S IL 170

18 ZXw«psiocot.

rübrum

15 Zu Anabaptistas: At hi non continentur in pace Passauiensi, Religioni nostrae

data.

17 180.

20 174.

20 Spáterer Zwusatz: nihil.

28 &yvAaoqoic.

Viraque.

j;

Qirisa, 1

1 Vielleicht hat dieses Gedicht Albert Kwun (.Kunius, 1575—1610), der von Crusius

trahs: ]

zum Nachfolger bestimmt war (vgl. S. 9 Z. 2 ff. dieses Bandes) und. auch von 1607 bis

parus c

zw seinem. frühen, m Jahr 1610 erfolgten Tode den Lehrstuhl des Crusius eimnnahm, als

——

Vorstudie gedient zum 1. Bwuch seiner Preoorewíe sive Corona ammi. Hier gibt er von

3Zuo

Vers 266 an bis zum Schlusse (Vers 404) eine Paraphrase des 104. Psalms. .Das

jl

10 Das D

3. Buch des Kwwschen Gedichts, das wohl nicht zufüllig den gleichem Titel trágt wie

2 419

die 1602 und 1603 erschienene Predigisammlung des Crusius, hat H. Flach 1876

——

1 nj

herausgegeben. .Die drei übrigen .Bücher veróffentlichte mit. der lateimischen, schon von

Kun beigegebenen Uebersetzung Moritz Gürsching 1994 als Bayreuther Schulprogramm.

Schien, die

laite, Hi,

Die Handschrift, die so lange auf die Veróffentlichung warten musste, ist àm. DBesiz

der Tübinger Umniversitátsbibliothek (Sign.: M b 5), vgl. W. Schmid, Verzeichn. d. griech.

Test lgt

Handschr. d. Kgl. Un.-B4bl., 1902, S. 11f.

u"(),uö'vr,g.

——

M

191

Bovvv dyAaodpotig uóvr, tocoOtov ày voxccl À&umet, $cov Y) mpoomyopia 174

&git m

OxAot: w«b vby émtüupoUvva Aagety cebyet: xol vaUva, iQpi;ouévm: tómov

Vs uby

&x T6xoU mapÀ qbcty pevafavovoa. oà Yàp mpóosot oic &ppteopiévotg

'her Al'-

xivmots Y| pevapotuxf. Photius B(AwoS4jmc pag. 353. ex TTheodoro, Tarsi

Episcopo, pag. 342.

5 Bum

b

0 fuiy

15. Mart. 1599. Senex, iuveni charo: M. Martinus Crusius, eloquentiae

l Belgi()

Latinae et Graecae in illustri Tybing. Acad. doctor: Friderico Rüttelio,

Aesaria.

medicinae Studioso, qutotwp qiMotop. vey9elg 19. Septemb. 1596.

t lerit

Noctu, cum adhuec coenarem, famulus D. Baronis Landaui Henrici,

( ipsiqs

ex literis M. Memhardi, mihi huius nomine salutem nuntiat. Se mihi:o

ÜI sge

pro meritis meis animam debere: cogitare, huc venire. Significat, Archid.

&F 0T-

Ferdinandum, rursus Concionatores Evangelicos concedere Proceribus

ltriacos

Styriae, etc. Modó nulla fraus Iesuitica subsit, nec unquam accedat.

ls Tegi.

Laus Deo. |

Mart. 16. Die Q. sereno.

175

Oi r

Ex Scriptis, mihi à nobili Liuone, Bernh. Helffricho 14. Mart. adie

OROUd-

legendum commodatis: cum ipse suos libros et res, vix tandem hic

A tpLUY,

Tybingae accepisset.

.föl, ä*/jl.

I. De monstroso partu 18. Aug. die 1595. in districtu Aschemdensi

dlimionis,

Livoniae Vltradunensis edito in lucem, etc. autore Daniele Hermanno o

Borusso. Rigae excudit Nicolaus Mollinus 96.

du dan

Vxor Rustici cuiusdam illum pepererat partum: qui puella fuit, et

vixit tres hebdomadas: nullo unquam ploratu edito, sed tantum conti-

ynantoum

nuis suspiriis tractis. Caput, iusta rotunditate: supra oculos, supercilia

| Calami-

nulla: sub fronte, nulli oculi, nullae palpebrae. Loco dexteri oculi,ss

assullus

intus sub cute globus erat, se mouens, quasi cernere cupiens. Nasus,

nullus: nares, nullae. Auriculae breuissimae. Superius oris labrum, re-

idam Baro

vulsum et dilaceratum, praebens foramen. Supra foramen, trifolium

Lqueltyou.

n nosirae

rubrum carneum: subinde suspiriis, quae trahebantur, se mouens. In

eraoguri.

utraque parte superioris mandibulae, dens extans. Lingua, in duas partes 0

MU LE

divisa, immobilis: palatum interius, fissum: et per id, quasi sanguinea

y. Crusis

trabs: hiatus, in testa capitis. Digiti manuum, truncati | et concreti, 176

n 1607 Uis

aol ls

paruis cum unguiculis. Digiti etiam pedum, concreti. Reliquum corpus,

gibt r v0n

9 Zu o) y&o moóosort x.T.À.: Hoc ei mon scripsi.

9 Martinus Welser,

ulms, Dus

10 Lincio.

10 Das Datum 18.(3). Martii.

14 Zwpetoocec. 139. 167. 173. 205.

] trijf vit

284. 419.

98 cépag.

Tac. 1876

4 Crusius zitiert nach. der Ausgabe von David Hóschel, die 1601 zu Augsburg er-

sthon vont

programm,

Schien, die aber Crusius am 4. August 1598 (vgl. S. 87 Z. 35 f.) bis zu S. 354 in Hánden

halte. Hier beginnen auf S. 342 die Exzerpte aus des Diodoros von Tarsos (-Hóschels

m Desitz

; d. grie

Text bielet Osodwoov, vgl. jedoch seine Note zu dieser Stelle S. 959) Schrifi zarà si-

ueguévng.

90 utroque .Hs.

n

—

192

Prior

solita puellae forma. Erant ergo quasi Ouidii variae et novae formae:

3 filios

in quo opere, maxima philosophiae pars est sepulta.

nati, $

Descripsit Autor Heroico carmine Monstrum: cum discursu Ethico,

palis,

Physico et Politico.

Succ

5

Maternas nequit haec proles monstrosa papillas

uxore (

sugere: nutritur peregrino at lacte petito.

Obiit

Plus solito crescit more: omnia membra videntur

nis F

augeri citius.

Palat.

Tj9tx&. Politica.

0bi

10

Viuimus extra omnem morem, rationis egentes:

(bi

ïï

Consilique inopes, et iure et lege carentes.

Wilbel

Inde intus vacuum caput est, etc.

Obrt

Ecclesiastica.

Ducis I

Hie etiam status est, haec relligionis imago.

15

Capti oculis, lingua scissi, lacero ore labrisque,

Pomer.

Qhit

saepe odio alterius, malesuadaque ambitione,

ex alis alia inventis inventa nouamus, eíc.

F. grav

I]I. (

Quin et paulatim doctorum copia deft:

quando Scholis, doctisque viris, alimenta negantur:

gCripser

gealicos

20

exigua aut dantur, non ut vitae exigit usus.

Nanque Scholis dederat quae quondam large vetustas,

Seque

Regni (

haec variis divisa modis tenet ordo profanus, etc,

Omini adest Numen: ne temnite in omine Numen.

essel: F

émtypaqy Praefationis.

25

Ad illust. magn. et generosos Dominos trium Praesidatuum in Liuonia,

Tllust

guberna

Wendensis, Dorpatensis, Pernauiensis, Praesides: nec non arcium in

eadem provincia Capitaneos, et uniuersam trium Nationum nobilitatem:

Illust

177

tum et spectabiles, nobi|les, clarissimos, et prudentissimos, civitatis

Rigensis, Metropolis Liuoniae, et aliarum ciuitatum, Magistratus, praefatio.

Tenel

$0

Illust. Magn. generosi Domini: spectabiles, nobiles, clarissimi, et pru-

dentissimi, viri.

Consilio

Ill. magn. et gen. D.D. VV.

hare, Q

addictissimus seruitor, Daniel Herman. Boruss.

et alieni

Deum:

II. Ex aliis excusis.

deret, e

s5 March. Brandeb.

Christiano.

Georgio Alberto.

6 filiis:

loach. Ernesto.

Sigismundo.

Dicit

Obiit 8. Ianuar 98.

panum,

Ioan. Georg. Elector

l Friderico.

Iohanne.

Brandeburg. anno

Magdalena, Landg.

Agneta.

Audi

783. aetatis: relictis

40 ex postrema coniuge,

4 filiabus:

Hassiae Ludouico,

Elisabetha Sophia.

qui hort

Elisabeta Anhaltina,

——

| Georgii F. desponsa — Dorothea Sibylla.

DES

Diariun

1 Ouidii pevapópqootc.

!

L

193

-

Prior uxor, fuit Sabina, March. Georgii pii Ansbacensis F. Ex qua

3 filios habuit, immatura morte extinctos. Filias autem 8 quarum minima

: Elling,

natu, Sophia, Christiano Electori Sax. Augusti fllio nupta fuit: Erd-

mutis, loanni Friderico: Anna Maria | Barnimo, Pomeraniae Ducibus. 178

Suceessit mortuo primogenitus, loach. Fridericus: natus ex prima 5

uxore (.1546.) Friderici Lignicensium Daucis filia.

Obiit eiusdem Ianu. Idibus 98. Richardus, Comes Palat. Rheni, Ioan-

nis F. senex, in op. Simmern sedem habens. Friderici 4. Electoris

R

Palat. patruus magnus.

Obiit non multo post Fridericus Palat. Wolfgangi F.

10

Obiit 17. Ianu. 98. Henricus, Dux Bruns. et Luneburg. Ernesti F.

Wilhelmi frater, Tannenbergae ad Albim victitans, Augusti Ducis pater.

Obiit Ianu. 25. Olara, Bogislai 13. Pomer. Ducis coniunx, Francisci

Ducis Luneburg. filia: Philippi 2. Francisci Bogislai, Georgii, et Vlrici,

Pomer. Ducum, mater.

15

Obiit 31. Ianu. nostri, Anna, Poloniae Regina, Caroli Archid. Austr.

F. gravida.

III. Quia Imp. Rodolphus, Mercatores Anglos ex toto Imperio pro-

scripserat: Regina Elisabetha vicissim omnes Germanos, in primis Han-

seaticos, ex suo Regno proscripsit, mense Ianu. 98.

20

Sequenti, aut praeced. potius, tempore: cum Sueciae Dux Carolus,

Regni Gubernator à Rege Poloniae Sigismundo 3^ ut patruus, relictus

esset: Rex multa ab illo innovari querebatur. Ille se defendit 96. |

Titulus Ducis Caroli.

179

| Liuonia,

Illustrissimus Princeps Carolus, Sueciae Princeps haereditarius, acss

um in

gubernator: Sudermanniae, et Nericiae, et Wermlandiae Dux.

biltatem

Consiliariorum.

cimtatis

lllustres, magnifici, et generosi Domini, Regis Sueciae Senatores.

Ex Responso Caroli, et Consiliariorum.

praefatio

jj el pru

Tenetur Rex, quisquis híc (-in Suecia.) existens, Sueciae Regnum, ex so

consilio suorum Senatorum, Suecorum nimirum, et non aliorum, guber-

nare. Quantó magis ad idem faciendum obligatus: dum est remotior,

et alienis auribus atque oculis uti cogitur? etc. Non, quo cultu religionis

Deum: sed, qua fide et integritate Regem suum Sueci colant, consi-

deret, etc.

Alberto.

35

Dicitur, hic Principi nostro conscribi milites clam. Non auditur tym-

o

panum.

Mart. 17. Die h. nubiliore, sereniore.

H

Audio, literas ab Onoltzpachensi March. interceptas esse Caesaris:

ïha Sophi& ï,

qui hortetur Ducem Hispanorum: ut expectet, dum aliunde etiam Ccopiae 40

iea Sibyll

21 55.

96 166. 201.

99 Zwnueitocat. 362. 170. 901. 983,

ET

Diarium Crusii II.

13

—

194

—

conveniant, Se pacem cum Turca facturum, et Vngaricum exercitum

transren

(.faciendo pacem cum 'Turcis.) contra nostros Principes missurum. (.Haec

versantfï

contrà

ego xgoóctog iamdudum dixi ad amicos, et collegas, sic fore.) Nostros

autem copias maiores contrà comparare. Papistae bello Turcico, nostros

fesp

180 milite et pecunia hactenus emunxerunt. | Cogitant scil. o& Abotptot iam-

E

edudum, Haereticos delere (.ut nos vocant.) et Europam sibi subiicere,

Praecty

mittere

Imperio Romano quasi deleto.

In Amalasuntha, charta I. cantionis corrigitur. Correxi ego chartae

sCjentió,

K. 1* latus. Et semichartam ult. L. Denique co0, K. 27 latus.

que 008f

10

C'onfessi

Mox mihi À D. Ioanne Gusmanno literae Germanicae mittuntur, de

persecutione Euangelii in Oriente: Geermanicae, ex quibus haec summa

Christia

est à me excerpta.

RegeS: 2

A. 1598. Septemb. 13. (.nouo stylo.) Archidux ediderat Ferdinandus

Trgo, $

Scriptum ad Ordines Styriae: auszuschaffen iere Sectische Stifftprae-

sehrifi |

15 dicanten, und unkatholisch exercitium, in Kirchen und Schulen, intra

die ang

stracks

14 dies. Nam Archiducem ad id impulerat Laurentius Sunnabent, Pfarr-

herr zu Graetz. At pater tuae serenit,, ut longé prospiciens Princeps,

periculm

nobis Relig. nostram, quae sola vera et saluifica est, clementer reliquit:

tant eg

nec conscientias in religionis negotio grauandas duxit. Also sind wier

potestate

20bei hochcontestierter hailsamen Religions pacification,

bis anhaero

el subsic

würcklich gelassen worden. Quia nos ei in graui aere alieno dissoluendo

habituru

i81adiutores fuimus. Darumb er hat beteurt, | er woll uns der Religion

das of

halben kain haerlin krümmen. Falsó etiam conqueritur Parochus: wier

em Wae

braechen im seine substantialia et accidentalia dess einkommens ab.

Durchla

25 Sed nolumus eius nostrarum animarum curam, Wier haben in nit spott-

Religion

lich abgewisen, wie er sagt: aber er ist uns mit veraechtligen anzügen

molestus gewaesen. Tua Seren. iam cogitet, quid ex suo nobis impro-

Respo

viso Decreto damnorum maximorum sit secuturum, si id in publicum

landleut]

exeat. Nam difficulter tributa soluentur à subditis, tam tristibus tem-

wier dis

30 poribus. Militibus Styriis singulis mens. 30 mill. fl. solvenda sunt. Sorori

patre se

seri* T. (.sponsae Hispanicae.) vix munus conficere potuimus. Sed ini-

der Ral

mici pacis, tuam Ser'*" ad turbas excitant contra eos, qui semper pro

Officere -

ea sanguinem suum profuderunt. Resipiscant illi, quippe graues rationes

es, se-

Deo reddituri turbatae pacis. Ideo obsecramus, afflicti et moesti, tuam

gionis, |

35 Ser'" ut promissam Religioni pacem servet: ut Ministri Ecclesiarum

Parodhi,

et Scholarum, in officio suo pergere possint: modesté hoc, hortatu nostro,

Dichts m

facturi. Ne patere te, Domine, perniciosis hostium nostrorum consiliis

NIBESLSDAS M

7

1 362.

6 173.

8 169.

10 384.

11 219.

13 199.

13 180.

10 g. (

18 1. ó £pycv.

14 Zu auszuschaffen: zu Graetz, Iudenburg, und allen zugehöri-

Ciea Pmpf

1* Carolus

gen steiten und merckten.

17 2. Herren Verordnete zu Steyr.

Sponsam |

JTume. at

huius Ferdinandi pater.

20 Zu hochcontestierter: ab ipso Carolo.

21 183.

9 we

——

À—ÀÀ

195

Xettiftm

l (Haee

transversum agi. Interea Decretum tuae ser. celabimus. Sed, si ipsa ad-

N Ogtt0s

versante, cogemur conventum Procerum agere: res tristissima fiet. N emo,

» llóstros

contra conscientiam cogendus. Graecii 19. Sept. 98. |

Respondet Archidux, illorum deprecationem intempestiuam et illicitam 182

010. 1am.

esse: et se in sententia persistere: ideoque etiam Concionatoribus ets

Sübicere

Praeceptoribus scribere, ut provincia excedamnt: quas literas ad eos

) Charlae

mittere debeant Proceres. Se non impulsu aliorum, sed suapte con-

1

)

scientia, haec velle fieri. Se etiam neminis conscientiae imperare, eam-

que cogere. Suam seren. valde offensam esse: quod ipsi iere verführische

ütur, de

6 Sümma

Confession, allein saeligmachent genennt. Quo dicto, suam veterem, 10

Christianam, Catholicam Religionem, in qua sui Maiores, Caesares et

Reges, ac Principes, à multis seculis huc usque vixerint, condemnari.

nandus

Ergo, so sollen die herren Verordneten, den Concepisten, so berürte

gtifftprae.

len, intr

schrifft gestellt, als bald namhafftig machen. Deinde prohibet, das sie

i, Pfarr.

die angedeute zusamenerforderung dess Grossen ausschuss, in allweg 15

stracks einstellen. Quod minentur, innuendo et amplificando hostium

Prineeys,

periculum (.Ture.) ipsos significare, se non fovere bonam causam. Omit-

' reliqui:

tant ergo tales minas, ipsis non convenientes, nec utiles. Nec esse | in 183

Snd wier

ühhaero

potestate ipsorum, convocare conventum Procerum. Quod si tributa etiam,

issoluendo

et subsidia, contra hostem negent: se illos, qui faciant, pro perduellibus 20

habiturum: nec ratione eos ulciscendi carere. Denique se non passurum,

- Melirion

das offtgedachte StifftPredicanten, ierer bosen vermaessner art nach,

lus: wier

1meng ah,

ein waeg als den andern, noch taeglich und unauffhorlich, ier Für.

Durchlaucht, die ierigen, und die ware allein saeligmachende Catholische

nil spott-

Religion, starck angreuffen, und calumniern. Se non amplius passurum. 25

l ànzügen

Decretum per Ser" Archid. 23. Septembris 98.

]s Impro-

Respondent 26. Septembris 98. zu Graetz, die anwesende herren und

publicum

übus tem-

landleuth, Augsp. confession. Wier sind bei unserer confession (.darumb

nt, Soroni

wier dise waenig iar haer fast zwo Million golds an parem gelt, pro

patre ser. T. Domino Carolo bezalt haben.) widerumb 89. wol verbrieftso

.. Sed 1ni-

der Religion halber worden. Et quanquam non defuerunt, qui nobis

mper pro

officere vellent: T. Seri** in optima et solenniss(im?a forma protestata

s Tal0nes

est, se non permissuram nos grauari in exercitio nostrae verae Reli-

est, tuam

gionis. | Ideo mortifer nobis iam dolor accidit: quod Ser*** T. instinctu 184

eclesiarum

Parochi, et lesuitarum, et Exterorum pacis inimicorum, die imm land5

j hu nostro,

nichts zu verlieren, die mit der innwoner unglück schwanger gehn, et

5 oonsiliis

WTRT

4 Zu Archidux: homo adulescens.

4 8. 6 &pyov.

8 Factum reclamat.

10 Aug. Confess.

|

1 18

, 27 4. Die Verordneten,

29 180.

91 Ferdinandi Tur-

cica propterea clades ante Canischam 1601. anno.

85 Zu Exterorum: Scil. qui

n zugehöri-

sponsam Rhegi Hisp. inde duxerunt.

11 Carolus

91 182

32 solennissa Hs.

pE

LL

—

196

hjegen |

horum s'anguine ditescere volunt, se contra mnos, obedientes subditos,

fsendisd

ad conatum abominabilem, periculo praesertim "T'urcico, incitat. At

Predige

sanguinem nostrum pro te, et Maioribus tuis, profudimus: pro aere

(ies eX!

alieno vestro soluimus. Meliorem gratiam expectauimus: quam istud

g, ol

s abominandum, et inusitatum, Decretum ac processum. Videant Suasores

oportebä

tuij ne pupilam oculi Dei tangant. Ais, quod nolis contra nostras

sb prio

conscientias facere. At maximé facis: dum priuas nos Euangelio, sacra-

pürgern

mentis, omni consolatione in morte. ludicet Deus, et tua Ser'?* ipsa.

incitatur

Non cogitant impulsores tui de periculo 'Turcico: darinn wier Rütter-

herren u

iolich, unsern schwais, gut und blut, zugesetzt, und lang auffgehalten

die Mini

haben. Aber die zeit bringt rosen. Euwer Für. Durchlaucht saehe wol

Cbristior

auff, mit waem sie iere Rhatschleg communiciern, etc. Sie wolls umb

liari, i

185 Gottesbarmhaertzigkait willen in acht | nemen, etc. lam cessant pen-

etiam vit

siones tributorum, etc. Die vermüglichen werden aussm land ziehen, etc.

fasque. :

15 Confidere non poteris tutó aliis, peregré introductis. Nec Imperii ordines

cionando

contribuent ad bellum Turcicum. Nec vera Religio pessundari potest.

contra 1

Ne urgeant lesuitae, qui se intruserunt, gladium: sed docendo vincant.

adhuc fa

Patres Ecclesiae pii, non usi sunt brachio seculari. Sed et prisci Prin-

se, &t T

cipes tulerunt eos, qui etiam diuersum in Relig. sentirent. Non possumus

30 recedere

a

*

tiabo om

nostra Relig. veri Verbi Dei: sed sang. et vitam pro ea

sini evas

profundemus eitius. ler, unser geschworner herr und landsfürst, waerdet

Walachi

nicht wider patris vestri verschreibung handlen. Oportet nos Deo magis

cum dam

obedire, quam hominibus. Confidimus in solo misericorde Deo nostro,

nos àb eo defensum iri. Affertur ad nos, quod T. Ser^* colligat peregre

nobis Ev

domu f

as militem. Rogamus, ut omittat, ne concursus populi fiat. Obsecramus

quam gri

autem per S.S. Triadem: ut ipsa rem arduam melius perpendat. Maiores

tui, valde providi fuerunt. Nos tempore pestis, sine Concionatoribus nostris

et Tureis

Q

186non habemus solatium. | Ergo abroget T. Ser^?* istud Decretum.

B

n0bis CU

noles, sed urgebis: coram Deo, et Caesare, et tua Ser/(* protestamur:

(aes, Mf

sonos de Religionis nostrae exercitio non cessuros, in optima forma, ne

mom, N

in minimo quidem, etc.

Datum 6

Ad tuam M** confugimus: ad hanc, tanquam ad sacratissimam an-

choram. Dann Ferdin. unser geschworner gnaedigster herr, und Lands-

Hem ]

fürs(t», agit pacificierter Religions vergleichen zuwider, und imm hul-

al D.

bo s LL UMETUNE

s5 digungs landstag fürgeloffínen handlungen, und sonderlich eingewenter

2 Ym,

Protestation und condition ungemaes: gleichwol, wie vermutlich, nicht

8 Nm, &

für sich saelbst, sonder nur aus ungestümms, zu disen one das hoch-

D0gtrarum

3à Zu Sty

kümmerlichen zeiten und leuffen, unreiffs instigiern, der übel practicie-

renden und unrüwigen Ordensleut der lesuiten, so wol auch dess all-

382 Postea.

382 5. Supplicatio ad Caes.

94 Landsfürs Hs.

—

197

il

hieigen Graetzerischen Pfarrherrs, und anderer übel affectionierten aus-

cllat. At

laendischen Personen. Hat uns den 13. Septemb. aufferlegt, unsere

D!0 aee

Prediger, etc. in 14 tagen abzuschaffen, etc. Nihil obtinuimus: sed intra 8

2 jstod

dies exire de provincia sunt iussi, bei verlierung | leibs und laebens, 187

làsQres

etc. Conventum egimus Procerum: qui seripserunt ad Archid. sicuts

! Dostros

oportebat, sed frustrà. Nam Ministris mandatum est, bei Sonnenschein,

ioy Satya.

sub prioris poenae comminatione, das land zu raumen: und ist den

3rï8.ï

nv

bürgern 1 faendlin knecht eingelosiert worden. Insuper Archidux tener,

T Rüttoy.

incitatur ab illis: ut etiam per Scriptum mandavit: das auch aus der

Drehallen

herren und Landleut aigenthumlichen kirchen, schlóssern, und heusern, 10

Saehe wo|

die Ministri ausgefertiget sollen waerden. Sed multa millia animarum,

Ts umb

Christianis Euangelicis concionibus conversae, non patientur iis se spo-

SADL pen-

liarijin hac et adiunctis 2 provinciis: sed potius ommnia amittere volent,

ehen, etr.

etiam vitam. Sed adversarii, bonis piorum ditescere volunt, contra ius

li otdines

fasque. Nec Deus uspiam praecepit, Religionem gladio cogere, sed con- :5

1l potest

cionando plantare. Si in hac re ab adversariis pergetur: portae T'urcis

0 vineant,

contra nos apertae sunt: quos nos semper summa fide repulimus: et

isci Prin-

adhuc faceremus, si per Archiducem liceret: qui causam dat perdendi

possumus

se, et fratres ac sorores suas, inscius, | malorum consiliis. Interim nego- 189

l pr ea

tiatio omnis, pensitatio tributorum, cessat: dispiciente quouis, quó reseo

, vaerdef

sint evasurae. Nec Stipendia propugnatoribus regionis persolvi possunt.

)eo magis

Walachi ergo, qui ad nos transierunt, ad T'urcas iterum deficient, magno

0 D0slro,

cum damno nostro, eos adiuturi. Quid cogitabunt Germamni Principes,

il peregr

nobis Evangelicis per lesuitas oppressis? Semper nos fideles Austriacae

Dsecrams

domui fuimus. Si ethnici aliqui tuam M**" iuvarent contra 'Turcas:ss

. Majores

quam gratum esset hoc! Cur ergo nos, qui sumus orthodoxi Christiani,

Jus nostris

et Turcis fidissimé resistimus, opprimamur? Cur emigrandi ex patria

retum, Si

nobis causa detur? Ergo per misericordiam Dei obsecramus: ut tua

YXestamur:

Caes. M'** missa legatione, Archiducis animum mutet, et quidem sine

forma, ne

mora. Nam in hac periculum est. Nos promerebimur humilimé, etc. ao

Datum Graetz 8. Nouemb. 98.

imam an-

Verordnete in Steyr.

nd Lands-

Herr Erenreich von Saurau, Landmarschalck in Steir 13. Ianu. 99.

imm hul-

ad D.D. Ioan. Papium Med. omnia scripsit, vir pius et optimus. | Ait, 189

ingewenter

2 Num. l.

3 Num. 9.

4 Num. 8.

5 Num. 4. 5. 6.

6 Num. 7.

lil

jch, nicht

& Num. 8. et 9.

9 Num. 10. et 11.

22 4 millium.

98 Sciunt iam

nostrarum regionum aditus.

das hoch

39 6.Saurauius, einer aus den Verordneten in Steyr.

38 Zuw Sawurau: Serau.

94 Tybingae studuit.

practicie-

94 Duo mihi

1. Conseruatio

; dess all-

Euangelii

I

hae hebd.

i

in Styria. 192.

gratissima

2. Amalasuentae

|

contigerunt

absolutio.

T

J

—

198

pii.

inter Austriacos, Styrios, Carinthios, et Carniolanos, esse praeclaram

elchet €

animorum coniunctionem. Nondum esse responsum à Caesare datum:

prachium

quia adversarii practicieren starck. Electoribus, Principibus, et Imperii

ordinibus, ex Praga res nostras afflictas significauimus: et à quibusdam

paniae.

5iam consolationes accepimus, etc.

Vespel

Ex literis herrn Adami Venedigers, einer ers. Land. in Steyr Cantz-

lers, ad D.D. Papium, 14. Ianu. 99.

ediissen

mum (.m

Dieweil breui ein Fürstentag zu Franckfurt wirt waerden: nostrae

calamitates eis exponentur, ut intercedant: et ad alia loca significabuntur.

roegnete

10 Die burger zu Graetz, sollen kainen Gottesdienst ausser hieiger Pfarr

]ieruu

besuchen, bei straf an gut und blut. Sic et omnes officiales, bei ver-

lierung ierer diensten, etc. Haec, hactenus.

Xor-

Sub noctem absolutus est, imprimendo, totus Amalasuentae libellus.

TTobias

Sunt 9 integrae, et duae dimidiatae, chartae. L. D.

tatem,

15

Hora 3. usque ad 4* declamarunt mei. L. D. |

Toan.

190

Mart. 18. Die (-). subnubilo, illucescente.

gtiper p

M. L.

Conc. 2 Graecé in Templo scripsi

Operae Typographicae, Amalasuentam typis edentes.

1. Orationis, Sebastianus

Hora

20

Collocarunt

Zesinger Tybingensis.

2. Cantionem, Petrus Colbius

literas,

Margburgensis.

vel typos,

3. Additamentum, Ioannes

EM

Schaudele /Entringensis.

In do

25

Petrus Fluuius Magdeburg.

Ib g

Saxo.

Excuderunt,

lllostriss

Ioan. Iacobus Feringer

üma pn

Tybingensis.

giter /

Dedi Exemplar Amalas. et lrenes, etc. Ioanni Gerstenmaiero, «j

Capelbe

30 &yYA(G. ornaté ligandum.

dorici,

Boltringae res successit. Nam concionem habuit Concionator noster

Conenic

ordinarius, Templo aperto. Attamen Praefectus Horbensis maior, prae-

i quo

sens fuit: et nomine generosae Comitissae contra vim protestatus est,

Aurust:

UE

Iudieio ipsam experturam legitimo.

lET

35

Mart. 19. Die (. subsereno, postea pluuio et niuali.

Loser, fi

100, 193,

scbur d

191 Multa Exempl. Amalasuenfzae, dono mitto | Doctoribus, Magistris,

et aliis.

exereitm

T. Nob, [

6 7. Adamus Venetus.

7 Hoc 17. die Mart. 1559. Memmingenses me dimi-

Hafenr, ]

serunt

p

x

Rectura Scholae suae. Mox 4.lIun. Deus me deduxit Tybingam L.D.

13 121. 190.

15 200. 168.

18 189.

29 195. 163 (164 Hs.).

31 164. 169. 209.

TOi alge

AUAT

——

199

—

ao

Phil. Walther nuntius, mihi aífert pictum piscem, Lübeci excusum:

j datum ?

welcher ein kros ümb den hals hat, torquem: et suprà, tanquam in tergo,

i Imperii

brachium extensum: in cuius manu, rubra virga ad percutiendum. Cap-

UibUSdam

tus inter Cronenburg et Helschenburg, milliaribus 5 à Coppenhagen

Daniae.

5

Tt Cann.

Vesperi horá 4. huc venit (.antequam à lectione mea Graeca domum

rediissem.), illustriss. Palatinus Neoburg. Princeps, D. Augustus, in do-

- lostrae

mum (.mihi &vxxpóconov.) D.D. Ioan. Hochmanni, etc. Es schnie und

cübuntur.

raegnete undereinander.

et Pfan

Mart. 20. Die 4. sereno.

10

Del ver.

Iterum multa Exempl. Amal. donaui aliis.

Nova bina accipio, quae ante 8 dies Wellingiani habuerunt.

Tibellus,

Tobias Siderocr. libenter videret, suam lrenes hortationem ad humili-

tatem, contra superbiam, híc excudi.

Iloan. Ammannus Rudolfstadensis Turingus, carmina mihi exhibens, 15

stipem petit. Accepit.

M. L. Engelharto Amalam mitto. |

Mart. 21. Die $. sereno.

192

Hora media X* descendimus ex domo sapientiae, hi quatuor Decani:

Hafenraefferus.

20

Doctores

Hochmannus.

Planerus.

Et M. (.£yo.) Crusius. Quo?

In domum D.D. Hochmanni.

Ibi gratulatus est D. Hochmannus, nomine Rectoris et Academiae, 25

ilustrissimo Principi Augusto Palatino, de huc adventu: et omnia op-

tima precatus est, Germanicé, etc. Gratias egit itidem Germanicé, Ma-

gister Aulae: et suum Princ. Academiae commendauit. Etiam D.D.

1aiero, ^j

Capelbeccius, D.D. Iacobi beati F. Consiliarius Palatini, D. Phil. Lu-

dovici, Principem commendauit Rectori et Senatui: et Hochmannusso

r noster

convenienter respondit. Tum ibi prandio sumus adhibiti. Ego Museum,

jor, prae-

in quo nunc duo (.alter post alterum.) sint Augusti Principes, appellavi

atus es,

Augusteum, «bYoucetov. |

1 xépag. 57.

5 222.

5 Dicebat veró 14. April 99. Marescaleus Hans

4 56. 192.

12 Vlmà. 170. 199.

13 Lutzhausá.

Loser, figmentum esse.

160. 193.

17 Stutgardiam. 171. 201.

24 Negatur Caesar mortuus. 201. Nihil

A

scitur de Styriorum pace Religionis: sed Venetos eis fore patronos, et colligere

Maristris,

exercitum. 189.

24 Willkumm.

29 191.

33 168. 207. 256. Tüschordnung :

——

I Nob. Lemblin. Capelbec. II. Nob. Hofmeister Brand. Hochm. III. Princeps. IV.

g me dimi-

Hafenr. Planer. Hafenr. Crus.

ngam L. D

2 Krós — Krause vgl. S. 212 Z. 35.

5 Cruswus hat dieses Bild m Tagebuch

. 180.20.

roh abgezeichnet. Seine Wiedergabe erübrigt sich durch die Schilderung.

7 Der

Klammerschluss fehlt in der Hs.

—

200

—

193

jpeli n

Horam post tertiam sepultus est Lud. Penselius Pharmacopola, xuAopéc

Novi collegii. Prosecutus sum funus forás. Concionem habuit funebrem

Diac. M. Sam. Mageirus, ex Genes. 15. Abrahamo promittitur longa vita,

foan. D]

(rusi ^

et pacifica sepultura. Magnum beneficium Dei. Ioabus cum dolore canos

$suos deduxit ad Inferos.

fac *

Ronero

paucula scribens, mitto

Albino 5

Eisenmengero

)

Amalasuentas.

De Irenes Invectiua

in

Principis

Superbiam, dispiciam post nundinas, an possit habere Typographum.

Hen Y

Nunc parantur ad Nundinas.

eorum, M

10

Mart. 22. Die, mané nebuloso, postea sereno, ?l

Concionem Graece scripsi.

Ab Hoeschelio Dedicationes rerum simplices, Graecé et Latiné accepi

Ànnotà

excusas. Sind 29 chartae.

dam ad 1

Serenissimae et Potentissimae Dominae, Dominae Blisabethae: Angliae,

Tn Cah

15 Franciae, Hyberniae, etc. Reginae: Dominae suae clementissimae Sub-

, Cate

iectissimé reddantur, unà cum libro adiuncto. |

194

7 Pal [

Salutem Ab unieo Salvatore nostro lesv Christo. Amen.

solitos. C

Dignare, serenissima et celsissima Domina Regina, placido et miti

II Cor

vultu, munuseulum hoc, quanuis tenue, literarium accipere, ab humili

furti: 8T

20 M?* 'T. Regiae seruo, occasione Francoford. nundinarum subiectissimé

Nam unu

missum: ob causas, quae ex praefatione Orationi Amalasuentaeae prae-

Approl

posita, aliquantüm cognoscetur.

bere, The

"H pév 8j mpóbeotg vo0 Go0Aou co0 (.tb oby OnépAapmnpov xpdátog, xal

Q 0

Tiv mepuoyupoy Gpetiüy, mpooxovoüvtog.) óAodoxoc &ya9T, xai sopsvoüg

x Xoto

25 rpocóéGenc eÜcAmtg: Y O& vo0 VQ'poaAémc Om &pc0 Émoyetprüévtog Éxfaotc,

ticnc 005

QeóPcv sboOo0cecOo. (.o0x dvycu depuoy Ye &pov süxv.) Éporye mpoc-

Terta,

GOx.t[toc.

3eii, elto

Sie sis viuax, sic victoriosa, sic felix et beata, Heróis inclyta, cui me

Tooynog,

summa cum reverentia commendo. Tybingá XXII. Mart. M. D.IC.

vj ajcU

30

Regiae Ser. T. subiectiss. seruus, Martinus Crusius, Tybing. apud

elptym v

ilustrissimum Wirtemberg. etc. Principem Acad. Professor publicus. |

II Ài

195

loan. Gerstenmaier Bibliopegus, mihi attulit librum, «j &àYyA£&t mitten-

pus mag

dum: ligatum in Sehwartzbappen, mit vergultem schnitt: auff baiden

AUL super

seiten allso mit gold gestaemfft,

ILII. (

85

In eo codice, 2 finger dick, mit grünen seidenen baendeln, sunt hi

Caetera, oi

MA E

6 Vlmam. 191.

* Lucenhusam. 191. 257.

12 Augustáà. 212. 155

Ligatu

14 259. 499.

92 190. 206. 591.

39 Ligatura, 12 bac. mit seiden baendeln

CIEUPIgN at

l4 $ pj

94 In der Hs. findet sich am ddeser Stelle eine von Crusius entworfene flüchtige

LU (r 6,57701 t

Skizze des Einbandes, die hier micht wiedergegeben wird.

E

|

g,

201

——

Ril

libelli Crusiani.colligati: 1. Amalasuenta. 2. Irene. 3. Dux Eberh. 4. Imp.

FUllebrem

Barbarossa. 5. Calvensis oratio. 6. Duae Conciones Graecolat. de Festo

158 Yif

loan. Bapt. 7. Pulcheria, Crusii F. 8. Vrbanus, Crusii F. 9. Martinus,

JT6 Càhos

Crusii F. nempe horum Epicedia mortuorum.

Hac vespera misi Principi Ioanni Frid. Wirtemb. ligatam in albas

membrana, oder copert, Amalasuentam. Non ligatas vero 1 Comiti

CÜng n

Albino Schlickio.

1 Baronibus lergeris. 1 Bellino, Magistro morum

Sràphum.

Principis.

Heri veró 1 fratribus Schwanbergüs Baronibus, et 2 Praeceptori

10

eorum, M. Zachariae Schaefero.

Mart. 23. Die Q. nubibus et serenitate misto. |

ID ACc6yi

Annotaui paruá scriptura in Exemplari, quod Reginae mitto, quae- 196

dam ad margines.

Angliae

In Calvensi oratione, pag. 56.

ae Sub.

I. Catechesis maior.) Nondum 1599. excusa. Interim 1598. scripsi in i5

7 Psal. poenitentiales: et in 52 Psal. Germanicos, in Ecclesia cani

solitos. Conciones sunt 59 Graecolatinae.

0 el miti

II. Corona anni) Nondum 99. edita. Haberem Typographum Franco-

. hunili

furti: si possem COCC Exempl. praesenti pecunia redimere, &A2 oox. £yc».

ectissimà

Nam unum Exempl. constaret circiter 4. fl*

20

én0 prae-

Approbauit id opus, Praefatione ad me 96 missa, Facultas Witen-

berg. Theologica, Insigne opus vocans. Sic et "ybingensis approbat.

Wt0c, 341

Gbc, & Xptotà, patowfjvav, Yitot Bowdov: xey vobto, Yj va0ty, T& Oi«

BUTETS

xxl xpvoutrevx cou Épya mpocqovfjsotpt G. &i O &y abtote xpoc Aapympo-

ao

^

t&tv»e Gób"e xal &eqvfjotou cpc. Gpv.

25

tc mpo

o

Tertia, quod sperauit.) &ij v &AA|&$« Guméjxecd at Ouvmeeiev àv, obv 197

QeQ,. eimcav ÓGv tà vexuTOpieya mXyva, t00 v&c Oamyae ei; tX Épyo xopn-

à, Qu me

).1C

YoUvtoc. Goc, & mavaytotdy) Évta(a tpiàco: xol tíy Yépovto. co0 BGo0Aov mpo

»

t/jo «0ToO0 TeAÀsutijg eÜqpotye. Tóte O'àv cUmowuu dqatopóg 16: NO0v dqsg &y

y. apud

etp/jv tov 8o0A6y cou. G.

980

iblicus, |

lII. Annales Sueuici. Hi tandem 1595. et 96. Francofurti excusi sunt:

) mitten-

opus magnum, cuius magnitudinem aequaret Corona anni, vel Postilla,

[ baiden

aut superaret.

IIII. Opus recens.) Postea in totam lliadem, in totam Odysseam, in

, sunt hi

caetera omnia Homeri, commentatus sum accuraté.

95

——

.002 15

5 Ligatura, 12 bac. 2 kr.

boendeln,

TTR

14 S. Diar. 1596/97 S. 335 Z. 31.

29 Vgl. Luc. 2,99: Niv &noAvsg róv doUAóv

; flüchttgt

cov O£ozora vgl. S. 93 Z. 36.

:

202

—

l. explicans Textum, fabulas, mythologias, veras historias inserens.

" pocasi

Apologiä'

2. resolvens artificio oratorio omnes orationes, plus mille. 3. Posui ubique

$i ne IH

doctrinas Ethicas, Oeconomicas, Politicas, Physicas, etc. Opus feré

yi fortas

Suevicos Ánnales adaequans. Caret etiam Typographo et Maecenate:

Grupp.

198etsi ita explicatum, ut antehac nünquam | ullo tempore. Ex his com-

«mentaris demum intelligeretur: quantus sit Poéta Homerus, quantà

bulos (

Londini !

sapientia.

Item pag.49 in Scholiis in Irenam. Tam liberalem Irenam.) Non

[Joctor l

fogaai f

babent Typographum (.quia expensis aliquibus opus esset: quas Crusii

labore I€

10tenuitas suppeditare non habet. nec Maecenatem. oí y&p &v9pwmot, cig

Habita

t& pév ToÀutQEAT, xal wotwepeAf, qetOmAo(: sig 88 vX pudg 7 600 Gpàvy

£

»

$

rl

,

qistas. B

Àe, qtAoOdTxvot, xol peyoAoBknavot. xÜpte, oó«tcov aUto0s.

Ad pag. Irenes 31. et ad pag. Amalasuentae 23. ubi de me Graecé

die Grup

Titerat

loquor, posui notam NB!

15

Ad latus alterum prioris in libro ligato tegumenti scripsi: Ad serenis-

simam Reginam Angliae, Franciae, Hyberniae, etc. Dominam Elisa-

Quida:

betam.

quit Alm

Addo etiam alterum ligatum (.sicut est Principis Ioan. Frid.) Exem-

Card, el

aliquid c

plar: cuius prioris tegumenti alteri lateri affixi chartulam, his ver-

20 blS.

fautor), -

199

ind. vers

Illustrem virum, aut Heroém, quisquis fuerit, | in cuius manus hic

fasciculus pervenerit, humiliter rogo et oro: ut eum serenissimae Do-

recipierii

minae Reginae Elisabetae, quamprimum fieri poterit, fideliter Dei timore

Cavere, (

reverentiaeque motus, demisissimé nomine meo tradat: sibi hoc à me

gl DaI.

25 Exemplar, cui haec petitio affixa est, clementer et benigne retinens.

pandos Y

Sic sit viuax, et felix. Amen.

Hac h

Martinus Crusius,

sonum)

Amalasuentaeae huius Orationis auctor.

Tybingá. 23. Mart. 1599.

platz be

Vtrunque fasciculum Gerstenmaierus mihi seorsim colligauit. Maiori

30foris inscrlpsi emtygotv ad ipsam Reginam: minori veró, in hanc sen-

Scrips

tentiam: cui dabitur hic uterque fasciculus (.ambos iam colligaueramus.)

is minorem inde rescindat, maiore illaeso: aperiet, sibi eum retineat:

Meinung

Brendeli

et ex eo sciet de altero ad Reginam tradendo. Intelligo virum in Aula

Heidenu

degentem, etc.

35

Tunc mediáà feró XI^ hora, cum literis ad D. Oseam Halam, Grup-

quàs ad

Cang eid

penbachio tradidi, qui cras abibit: et omnem diligentiam adhibebit.

———

200 Halae scripsi. 1. ut | duo Exempl. Amalasuentae à Grupp. accipiat,

520

sibi et fratri. 2. ut consilio adsit de fasciculis Gruppenbachio. Si non

Mart, 95.

tutó et certó ad KReginam perferri possint: interea secum retineat, et

18 10 9]

peregrinas

35 291.

97 Francofurtum. 193. 230.

Fngen.

|

—

203

Ilsren

de occasione bona intentus sit. 3. Grüpp. persoluturum pro 100 Exempl.

Yi Uiqe

Apologiae. 4. Theologica et Homerica mea sibi commendata habeat.

^DUS for

Si ne nunc quidem Homerus Typographum inveniat: eum mihi. remittat:

Aetinat

ut fortasse quaedam insignia amplius inspergam.

i C0m-

Grupp. sperat, se per Holandiam (.ubi Mercator, vir doctus est, ta-5

5 Quantá

bulas Geographicas sculpens.) in Angliam posse mittere ad quendam

Londini versantem, qui olim híc in Stip. illustri vixerit: et (.nisi fallor,

RB

Doctor factus, propinquitate Grupp. attingat.) curare ad Reginam posse.

l8 Crngi

Rogaui Grupp. ut ei scribat cum fasciculis: minoremque sibi pro fideli

DUOI, G

labore retinere iubeat.

10

660 (E).O(ï]')

Habita est disputatio, praeside D.D. Hafenraeffero, contra Anabap-

tistas. Sed ego, his scriptionibus impeditus, interesse non potui: Postri-

le Graec

die Grupp. abibit, ut ait. |

Literae à M. L. Engelharto. sóyeptoret Firx est Pragae.

201

À serenis.

Merckliche Zeitungen.

15

m Eliss.

Quidam ex Bruxellis ad quendam scripsit. Luis, Hispanus Dux, mo-

nuit Almirantem: Germanos Principes magna vise contrà parare. Alberti

d) Exen-

Card. et eius responsum est. Pergatur. Non metuimus. lstorum quidam

; lg ver-

aliquid conantur: caeteri, his victis, facilé Caesari (.nostrae susceptionis

fautori, etsi dissimulat. et Hispano sese dedent. Germani Principes, 20

Dànus hie

sind versoffne leut. Si nos invadent: cedemus, aut in munitas urbes nos

simae Do-

recipiemus. Ita ipsi pecuniis suis exhaurientur. Non poterunt etiam sibi

Dei timore

cavere, quó minus in compotationibus veneno tollantur. Sie Casimiro,

hoc à me

sic Sax. Electori, accidit, citó morientibus. Nos ad Haereticos extir-

. fetinens,

pandos venimus. Ist alles allenthalben wol versaehen, etc.

25

Hac hebdomade, hic et alibi in Ducatu, milites clam (.citra tympani -

sonum.) conscribuntur. Es soll über 8 tag, alles volck auff den Muster-

art, 1599,

platz bei Rotenburg an der Tauber, zusammen kummen. |

jt, Maiort

Mart. 94. Die fi. serenissimo.

hane sen-

Scripsi Studioso (.à quo 29. Sept. 98 literas acceperam.) Geeorgio Zorn 202

vneramus,)

Meinungensi; antea hic, nunc lenae, studenti. Salutet à me Zachariam 31

| retineal:

m in Aula

Brendelium, Med. D. et Physieae ibi Professorem: atque M. Wolfg.

Heidenum, Logices et Ethices Professorem. Hanc epistolam inclusi literis,

quas ad Georgium Mylium, Theol. D. et Professorem, scribo: signifi-

an, Gro-

cans eidem, meos Annales Suevicos, Augustae ante biennium à Senatuss

adhibebit.

, accipial,

5 233.

11 Materiam declamandi H. 3. proposui. 189. 359.

13 Sed abit

Mart. 25.

14 Stutgardià. 191. 219. 111.

17 Almirante, siue ViceRex Aragoniae.

j», Si non

23 Cur itaà admittitis

etineat, &t

18 170. 213. 381.

19 T.

20 2.

92 8.

22 4.

peregrinas et Papisticas gentes? Sapite, 0 Principes.

26 179.

27 Bei

[ ETE

[f

Vffingen, vel Vffenhaim. 223.

30 Ienam. 11.

04

—

priori d

repulsos fuisse: quod in eis posuerim, ut mihi dicitur, annum et diem:

geben.

quo Concionatores Euangelici fuerint expulsi.

Sabatt

Gruppenbachio tradidi, qui cras Francofurtum ibit. Inclusit meum

Anglicum fasciculum: inclusit 300 Amalasuentas. Vas iam est in via,

fegna

5ad nundinas tendens. Horá media 8. Pedellus (.cui Programma dedi,

ankume

cras, de Baccal. promouendis die proximo Mercurii, affigendum.) ait:

Vecodh

Rectori nostro magn. (.qui iam tertiam hebd. decumbens compleuit.)

Dassae 8

coenam Domini à D.D. Hafenraeffero datum iri. Crura ei valde intu-

muerunt: et dolor ingens nunc ascendit ad superiora. Kopte i*500, Bofj-

Jiteris

H

Jassa, Ol

10 9e. Y|utv. Sana ipsum, charum aelium meum. |

208

£y otouxxapelac poxpoxpovio ouvó8g, t( &yG vodpupa &xeb09 (.Gg AÉye-

Magna p

Titerae

tat.) Bapstag &mtupMoetc, Qv xotvovopet, Éxov, mAstotov Onxoypapávtoy. od

Clhristopl

«orbg OcvOc &üujuotm. mÀTv sciprveoOm mávva, &xpocqaM, vevópeva. Mor-

Xetot, x«l BAaodqnptot, qóoyvat Bapsiat, xol moAXxyo0.

glen 90 :

15

Wellingiana Nova.

poena 20

Pressburgo 17. Mart.

natur, 8€

19 dies.)

Petit ab his regionibus Caesar 8000 equites, et 16000 pedites. Re-

sponsum est, non plures, quam ante annum, datum iri.

haubtmar

cultatibus

Tatari vastarunt omnes pagos à Sancto usque ad Ker. Centum sunt

20caesi, et signifer captus ipsorum, von den Rot und gelb rocklin.

Attuht

Tatari 6000 iuxta Pestum castra habent, et plures expectantur.

Principis

Rascii à Bozmogio mx«votxi fugerunt trans montana, propter crudeli-

in 4 ang

tatem Tatarorum.

-

exterioris

Antverpià 18. Mart.

—

Illostri

25

Anglica classis, parata est. Regina mandauit, ne molestetur ulla

Duci sup

nauis, Galliam et Italiam petitura: sed tantum illae detineantur, quae

Donino

Hispaniam petent.

eD]ens,

Colonià 18. Mart.

feliciter |

Hispani occuparunt Emericum, et praesidio firmarunt. |

|

204

Graefin von Mors, ab Almirante coacta, hat iere Praedicanten ab-

s1geschafft: sed aliquos in arce retinet. In ciuitatem Sacerdotes et Mo-

nachos coacta est recipere.

a,

Mauricius Nassouius, in Schenckii munitione est cum 2000 militibus:

et casira suorum posuit in Geldria.

g

Exemp

35

Es soll ein Friesisch Regiment knecht in der Staden laeger sein: et

Nobili

filius Principis Vrani, cum 3000 pedit. et 800 equitibus, ex Gallia.

Pliliypo

Vesalienses soluerunt 100 * Taleros Almiranti. Diuites sua bona ex-

simi Pal;

portant.

Romà 13. Martii.

Pio t

40

ET IGl

In proximo consistorio, Papa Patriarchatum — Constantinopolitanum,

4 229.

"* D. Hamb. morbus.

11 220.

15 170. 211. 213.

13 ö'(s)*(!

——

205

—

Priori des Barfuser ordens, mit iaerlich 2000 Cronen einkummens über-

geben.

Sabaudus et Gallus, de Marchionatu Saluzo discordes.

SCIm Tia,

Venetiis 19. Mart.

l qeii

Regina sponsa, zu Villa Franca angelangt. Soll in kürtz zu Valenzas

1 aj

ankummen.

Qpl

Vscochi locum quendam Venetorum vastarunt. ludaeis Bosnensis

ilde inty.

:

Bassae gemmas 50 millium Duc. eripuerunt. |

00 gcfl

Literis ex Styria significatur, Turcas à Persis caesos esse. Ebraimus 205

Dassa, Oberster zu land: und Cigala, Oberster auff dem mehr, erklaert. 10

( Xre.

Magna praeparatio contra Hungariam, etc.

i"'fwv. Y

Literae huc veniunt à D. Acacio Hohenfeldero, ad filios eius Oth. et

l, Mor.

Christoph. quibus me, et caeteros Professores salutat. Habet Ecclesia-

sten 80 annorum: quem Caesar removeri iubet, et expelli regione, sub

poena 2000 Ducatorum. Quod non facienti, D. Acacio, mulcta gemi-i5;

natur, seu duplicatur. Proceres agebant tempore datarum harum (.ante

lles, D.

12 dies.) Lincii conventum, nunc tertiam iam hebdomadem. Der Lands-

haubtman Loblin treibt die persecution. Sunt proceres in magnis diffi-

n?um suni

cultatibus. Non conferunt quicquam ad bellum T'rcicum. etc.

lin

Attulit mihi Gerstenmaierus Amalasuntham (.triduo ligatam ita, ut20

Dtür,

Principis Wirtemb. Ioannis Frid. in weiss berment, mit güldinen zaichen,

t crude]i-

in 4 angulis: et maiore nota, vel ductu, in medio, (.utriusque | lateris 206

exterioris.) in cuius initiali pura charta scripsi sequentia.

Illustrissimo Principi ac Domino, Domino Augusto, Palatino Rheni,

etur. ulla

Duci superae inferaeque Bauariae, Comiti Veldentiae et Spanhemii, etc. 25

ür, quae

Domino suo clementissimo: qui feliciter 19. Mart. 1599 huc Tybingam

veniens, Hochmannianas (.mihi &vttrpocomou;.) aedes habitat: quas et

feliciter posthac quoque, cum nobili et honesta sua familia habitet.

Amen.

anten ab-

30

Splenduit Augustus prior hic: splendebit et alter

s el Mo-

Augustus. Pietas, virtus, doctrina, dat augen.

&or*», splendorem: à quo Germanicum, Aug.

qilitbus:

Martinus Crusius, libelli auctor, 25. Mart. 99. |

la

9

07

Exemplari secundo non ligato, in frontispicio infra inscripsi.

, gein: &l

Nobilitate generis, et virtute Christiana, praeclaro viro, D. Wolfgango ss

Gallig.

Philippo à Brand, Auctor 25. Mart. 99. T'ybingae. ut fidissimo illustris-

Dona ex-

simi Palat. Princ. D. Augusti morum Magistro.

Tertio inscripsi.

Pio et erudito viro, D. M. Casparo Heuchelio. Praeceptori illustris-

olitenum,

18 éwvpóog Austrius. 174.

20 Ligatura, bac. 4. 2. kr.

28 195.

QU gUtiem u

22 Die erste Klammer fehlt n der Hs.

—

206

—

poct. 0h

simi Palat. Princ. D. Augusti fidelissimo: amico bene noto, et charo

m

Auctor, 25. Mart. 99.

Postridie per nepotem meum dono eis misi.

Mart. 25. Die (-). (.S. Mariae annuntiationis.) serenissimo.

fori !

5

Tantüm vespertinam conc. Graecé scripsi. Pransus sum (.invitatu D

aliero 0

Procuratoris Ioan. Gusmanni) in Stip. illustri. |

yfilone.

d

9.

08

D.D. Steph. Gerlach. in mensa mihi gratias egit pro Amalasuenta

tatis, o

et sibi eam orationem placere ait.

Recttà

Post H. 19?*» eramus in Senatu, ProRectore D. Hochmanno. Dixit

dari vin

10 mihi uterque Theologus (.inter exeundum.) alter post alterum: se hac

nosti P

hebd. occupatos esse Rationibus Vniversit. putandis: deinde sequenti

(308; €

hebdom. concionibus Paschalibus. At postea se Coronam anni lecturos,

gaia, P.

vel iudicaturos: Gerlachius ait, se intra bidui spatium, fere inspectionem

febri, qu

finituros: adhibito etiam D. Parocho Siguardo: praesertim, cum 2 primos

tisima.

i5'Tomos antehac dudum legerit. Rogaui, sic fieri. Me, si ab eis testimo-

Obit .

nium adeptus sim, sperare successum editionis. Mortem non longe à me

ei Acad

amplius abesse: me non habere filium: Coronam anni esse mihi pro

Tieglero,

filio, ad relinquendum: quae alioqui post mortem meam posset dissi-

FEremtar

pari, et perire. Benignissimé respondit. Da, Christe, gratiam. D. Nicol.

Scnps

20 Varnbyl. octogenarius, antequam in Senatu consideremus, mihi etiam

Magnif

pro Amalas. gratias egit, sibi placere ostendens. |

209

Eodem die literas prolixas, et humanissimas, accepi ab Euangelico

Tonn.-

Ratisbonae Parocho, M. Anshelmo Hageloio Boeblingensi Wirtembergico:

lavino,

qui ait, se 1577. Aug. 14. à me esse creatum Magistrum, habentem

Nieola

25inter 28 candidatos locum tertium. Emit meos Sueuiae Annales, 7 fli

Erat 1

ligatos: diligenter perlegit: attestatur, me vera ibi de sua patria, etc.

tle Veni

scripsisse. Miratur in his, et aliis, in tanta aetate prodigiosam scribendi

D. Iu

diligentiam.

mentio i

Mittit mihi Thema natalitium, quod de me constituit ipse ex meo

excutient

sonatalij quem in Annalibus pono. Turcograeciam non vidit, sed optat.

Iam a

Cuperet etiam Testimonium de suo Magisterio, etc.

D. Magi

Princeps noster vesperi huc in arcem venit. Non diu mansit.

Haec,

Mart. 26. Die (. sereno.

M. Is

In Senaculo domus Sapientiae, transegimus contentionem: quae erat

Dobili fa

35 inter M. Felicem Bidenbach. Aulicum Concionatorem Stutgardiae: et

Noua

IIEXXS

6 199. 219. Tischordnung: l. Oriens. D. Gerlach. M. Felix. Bidenbach, Aul. Con-

cion. lL. D. Siguardus Parochus. Burckvogt Ochsenbach. III. Praefectus Abbaticae

1 Acla

17 117. 149. 162.

Bebenhus. domus. M. Mich. Beringer. IV. Gusman. Crusius.

Hafenaet

228. 285. 2806.

93 Ratisboná,. 25. Febru. 215. 470. 480.

24 NB!

29 Nati-

Magirus. |

uitet.

32 Comes, gener Comitissae Boltringensis, rursus vetuit, ne noster Eccle-

13 EI' k()g

siastes ibi concionetur. Sie cessatur. 292. 190.

—

207

——

D) Chal'():

Doct. Christoph. Brentium Iurisc. cuius pater fuit Abbas Hirsaug. D.D.

Ioan. Brentius Theologus. |

Ti

Mart. 27. Die q4. sereno.

210

Diafo T

Horá 9. aliquandiu lectioni meae interfuit Comes Albinus Schlickius,

altero comitatus: cum inciperem explicare confirmationem Orationis pros

Milene. Post semihoram Pedellus me subitó vocat in domum Vniversi-

ilaguenia:

tatis. Consedimus in minore Hypocaustulo, una mensa:

Ito, D)xit

Recitauit xsv)oAéac nobis literas, D. Hafenraefferus, de obitu prae-

clari viri, amici nostri charissimi, D. Georgii Weiganmaieri, Hebraei

li ge hag

* SeQüenti

nostri Professoris: qui Patauii vixit cognoscendae Arabicae linguae 10

l lecturos,

causa: et iaàm plurimum profecerat: ac, Insubriá videndi causa pera-

grata, Patavium reversus, aegrotare coepit 5. Mart. (.98. Febru.) 1599.

peetionem

12 primos

febri, cum epilepsia. Nihil profuit medicatio cl. Medici Patavini diligen-

tissima.

H

I$ festimo-

Obiit 19. (.9.) Mart. valde pié: commendatá sua ux. Principi nostro, :5

0nge à me

! Irlhi pro

et Academiae: constitutis Tutoribus (.D. Magiro, M. Myllero, et D.

SSel Qissi-

Zieglero.) suis 3 filiis, et 2 filiabus. | Sepultus est Patavii, in Templo 211

D. Niool,

Eremitano: honesté ab utraque natione Germanica deductus.

Whi efam

Scripserunt haec literis 21. (.11.) Martii, Patauio huc ad Rectorem

Magnif. et Senatum amplissimum, hi tres, se subscribentes:

20

Ludovicus Hohenfelder in Aisterhaim et Almeck:

Euangelico

embergico:

Ioan. Conradus Grammer, artis Medicae studiosus in Gymnasio Pa-

tavino.

habentem

Nicolaus Bula Languisensis Thuringus.

ules, T ff*

yatria, ett.

Erat iam ad nos rediturus pius Weigenmaierus, praemissa supellec- s5

üle Venetias: sed Deus eum in Italia retinet.

n seribendi

D. Lud. Hohenfelderus, etiam ad me Crusium Italicà Scripsit (.sicut

mentio in literis aliis fit.) sed non allatae sunt: fortasse luctu memoriam

8e ex Ieo

excutiente.

sed optat.

lam ad Principem res commodé scribetur, etc. per D. Hafenr. etso

D. Magirum.

jsit.

Haec, in una horá hodie mihi acciderunt. Heu, doleo. etc.

M. Ioan. Neobolus, pastor JEntringensis, mihi attulit Scriptum de

. (uàe enat

nobili familia Stadionia, cum Genealogia huius.

'ardiae: &

Noua à W. R. affine, qualia sup. Welling.

985

E ITTTIRUEBNRRMS

cb, Aul, Con-

us Abbaticae

4 Acta un& hora tristem nobis rem habente.

4 GWzordnung: l. Crusius.

]. M. 16

Hafenraeff. IIL. Hochman Prorector. III. D. Mich. Ziegler. M. Vitus Myller. IV. D.D.

99 Nali

Magirus. D. Planer.

9 95. 309. 168.

10 Eó profectus fuerat 29. Maii 98.

18 Er kostet Principi 380 fl,

93 221.

95 Vlmá. 203.

yoster Ecde

08

Mart. 28. Die 9. sereno.

gpanus, :

yipattd

M. Michaél Maestl. creauit 23 Baccalaur. habens orationem pathe-

ticam, qua invocauit Deum contra Hispanos, nobis imminentes, etc..|

21

9

d

E Mel

In prandio, plures mensae. Pro singulis hospit. ?/, fl.

Tolone )

5

" Mart. 29. Die ?2L. serenissimo.

fragium

Genero scribo de filio eius, quod mihi curas afferat. Sit obediens.

Constà

Mitto ei Amalasuentam. Quam et D. Hoeschelio. Rogatu Prorect. D.

er vwoll ]

Hochmanni, examino (.adhibito collega M. Erh. Cellio.) Ioan. Vlricum

Ruecerum: adductum mihi à Med. D. Mich. Ruccero, patruo eius, Cal-

Der m

10 YVàe Medico: D. Med. Michaélis beati (.mihi 1559 fauentis, viri optimi.)

millia 6s

filio. Adolescentulus est 15 annorum. Obtinui in Senatu pomeridiano:

nuni, sed

213ut ei stipendium DBiberacense, piae mem. | Viti Beclini Cos. collatum

sit ad studia. L. Deo.

Nepotem meum, auiae, uxori meae reconciliaui, etiam M. Vito fauente.

y, Wi

atiulit M

15

Nova Wellingiana.

Suinfri

Antverpià 20. Mart.

landante.

Videtur Almirans petiturus Geldriam et Holandiam bello. Ergo spe-

ratur, Caesarem dehortaturum German. Principes ab expeditione contra

Dispat

M. Vit

Hispanos ut ea magis fiat contra Turcas.

20

gent 1am

Coloniá, Mart. 28.

Colon. Prior Augustinianus, à Stadeniis dimissus, confirmat, huc rever-

mihi con

eorum C

sus: Almirantem, ipsum et alios 8 Hispanicos Duces, cum aliquot donis

ad Caesarem destinatos, captos esse, und in die Schenckische schantz

eingebracht sein. Fertur, Hispanos hanc munitionem, et Neumagum,

?5 obsessuros. Ideo magnam Reesae et Emerichae praeparationem fieri.

Italus quidam ibl ait, se praeparare posse tale instrumentum: cui nulla

]. Aln

ciuitas resistere possit. Etiam globos parare tali veneno ac foetore, ut

2, Reg

odor eorum necet olfacientes. Tales multi parantur.

fingere, «

Holandi 1l. arcem quandam adorti, Ludouici de Valasco fratrem,

3. Deh

:0 Ducem, nact, securi percusserunt. |

9

cibum, or

p

14

Francofurto Mart. 97.

10n poss

Heri Dux Brunsuic. cum alüs Dominis huc vénit. Dicitur Hispanus

4, Mer

miles illum, et Hassum, adortus esse.

ticos, aul

Roma Mart. 20.

$, Eun

35

Si Marchionatus Saluzianus addicatur Regi Gallorum: legatus Hi-

6. Epi

9 Baecal. 9.

4 In prima mensa, hi. 207. Tischordnung: 1. M. Cellius. D. Pla-

explorent

nerus. II. Prorector Hochman. D. Halbritter. III. Dominus Vlricus Varnbyler, Essling.

T. Epi

D. Harprecht. IV. Doct. Nórdlinger. M. Crusius.

6 Werdam. 155. 2710.

6 218.

eorum r

? Augustam. 193. 270.

14 212. (214 Hs.).

158 209. 222.

17 108.

22 Almir.

[ —

non eaptus est ipse, sed eius Vicarius Leutenant. 221. 201. 215.

97 Venenati

1 Regin

globi. Nihil postea de his audiui.

29 201.

Seriplo (f

Diaritm

ï

—

209

——

spanus, Roma residens, contrà vult protestari: ut pax Hisp. cum Gallis

VL patho.

rumpatur.

Venetiis 96. Mart.

ntes) ete. l

E Mediol. scribitur, Reginam Hispanicam tempestate in portum di

Tolone iactam esse (.verweht sein.) et é Geenua scribitur, magnum nau-5

fragium passam esse: perrexisse tamen velificando Valenzinam versus.

- Obediens

Constantinopoli Sultanus den hailigen fanen auffgesteckt: anzuzaigen,

Toreet D.

l. Vhiem

er woll personlich in Hungern ziehen.

Vienná 24. Mart.

eits, (h].

Der marckt zu Canischa, gar ausgebrannt. T'artarorum dicuntur 9010

i Qptimi)

meridiano:

millia esse. Granenses, 3 Ducibus Turc. occisis, praedam magnam cepe-

runt, sed rursus amiserunt.

: Collatum

Mart. 30. Die Q. nubilo, serenescente.

10 faente.

M. Wilh. Frei Echterdingensis, in Stip. illustri viuens, mihi imaginem

attulit M. Hermanni Hen]|rici Frei, Pastoris Ecclesiae in Imperiali urbe 21

9

E

Suinfurto: ab eo mihi cum salutatione missam, Annales meos Sueuicos ;;

Ergo spe.

laudante.

(ne contra

Disputatio Magistralis, cui non potui interesse.

M. Vitus Myller, horáà 9. (.càm, habita ista Disputatione, non ades-

sent iam mei Auditores Ciceronis.) mecum ambulauit: et ex Scripto ao

luc verer-

mihi conspirationem Papae, et Hispani Regis, atque adeo &jugt(fAotpov

iquot doris

eorum contra totam Euangelicam Germaniam, narrauit: tanquam

he sehantz

Rex Hispaniensis

Europam sibi subiicere.

Veomagun,

unam Papisticam

onem fieri,

Papa Clemens 8.

; velit

ubique Ecclesiam facere.

25

: eu nulla

l. Almirans, ViceRex Hispanus, solle Bruxellis alle ding verordnen.

foetore, ut

2. Regem Gall. debere permittere Religionem Lutheranis, et sectariis:

fingere, se eis fauere: ut, qui ii sint, ad perdendum cognoscantur.

o fratrem,

3. Debere praecipuos viros érepoOóEtoug tollere. Tum subitó per exer-

citum, omnes eius Regni Haereticos esse crudelissimà perdendos: quo so

non possit gratior cultus Deo praestari.

: Fispanus

4. Mendozam tunc ubique per Belgium debere trucidare omnes Haere-

ticos, aut qui saltem cum eis rem habuerint.

5. Eundem pergere in crudelitate, quanuis Caesar vetet.

egalus T

——

6. Episcopus Wirtzburg. et Bamberg. et Eques ordinis S. Iohannis, a

explorent consilia hostium: resistentes sibi, veneno alitérve tollant. |

Jlius, D. Pla-

ylen Bieling.

7. Episcopi Catholicij cum Haereticis Principibus se coniungant, et?216

j

6 215.

eorum omnia consilia explorent, ac clam Catholicis indicent. Ad haec

88 Alnir.

97 Venenadi

4 Regina.

14 Freii.

16 209.

28 201. 255. 309.

26 Paucula ex

Seripto Coloniensi, dato 26. Ianu. 99. 218.

27 488.

32 368.

Diarium Crusii II.

14

—

210

braten ]à

Bauarus scriptis, Leuchtenbergius profectionibus (.adhibitis callidis Ie-

gge 0Hl

suitis. rem gerant.

8. Lotharingus et Burgundus efficiant: ne Heluetii subsidium Belgis

Malieres

den bOdel

mittant, aut superiori Germaniae.

ä

5

müïiti& à

9. Persecutione universali decussatim per Germaniam grassante : 'Tyro-

lenses et Athesini, armis Lombardorum et Hetruscorum, invadant.

exanit: (

10. Nouus Sax. Elector, Brandenburgensem Electorem quiescere iu-

prae funi

beat, et ipse nullam opem ferat, tanquam ipsis nullo periculo imminente.

|

culos, &

Sin Imperii Principes invalescant: ille in eos impetum faciat.

sanguiné-

10

Moniales,

11. Omnes Episcopi, et Praelati, Monachi et Monachae, sumptus ad

haec conferant.

gore, d t

Haet s

19, Contra ciuitates Imperii, magnam vim pecuniae comparent, ven-

ditione etiam rerum et vectigalium suorum. Omnia eis restitutum iri.

eni, in ]

18. Ex nobilibus, quibus magna officia committantur, omnia arcana

15 expiscentur: et captos, bene asservent.

y. C

14. Caesar et Papa, hic suos ad arma concitet, ille alteros ab armis

sum, obta

deterreat.

Hypooa

217

15. Simuletur, omnia comparari contra Reginam | Angliae: ut Ger-

Legmu

mani, negligentiores et securiores fiant.

99. Archi

20

16. Mendoza, aliás cedat é terra Imperii, aliàás redeat: rursus cedat,

Àd dict

redeat: ut Principes, irritis militum conscriptionibus enerventur.

audivmus

17. Catholici proceres, vias muniant, et pontes faciant: ut Admirans

e] exponu

facilius cum copiis transire possit.

persoler:

18. Haec consilia, possunt augeri,minui, mutari: dieweil es alles am

Turamentt

25 glücke, und guter weisheit, steht. Semper consilis adhibeantur illi, qui

Videtur

de societate (.lesuitae.) sunt.

hinc mde

Durchteufelte Hispani.

Der Almirante ist mit 30000 zu Ross und fus, auf dess Reichs grund

À

und boden, under dem schein der Rebellischen Niderlanden, gefallen.

80

Cone, 3

Nullum iuramentum dedentibus se seruavit, ne Papistis quidem. Dicit

Lemnh, E

enim eis: seins konigs befelch sei vil grosser: dann das er ainigen aid,

sterum F

wie hoch auch er in beteurt hette, halten solle. Euangelicis dicit: das

gemahdl

er bei verlierung dess himmelreichs, kainem Ketzer kainn aid halten

foernt? |

dürffe. Dann der seie aus dem mund dess Bapsts inn abgrund der

profugit ]

218hellen verdammt, der eimm Evange|lischen glauben halte. Darumb hat

se er sieh auch Pontificij Caesari, et Regi Hispano, et Principibus eorum

Seheda

deren von

Ecclesiasticis, ac Politicis, zu den vorgehnden Artickeln, mit hohen

110 7

eidspflichten verbunden. Derhalben seine Hispani haben mit glühenden

tevtlaius, 9

spiessen, ettlich personen gespisst: bei glühenden kolen gemaechlich

M lotrioe.

9 Inite consilium, et nihil erit.

95 Dei nulla fi& mentio.

98 201.

90 Ereyt;

35 Mendoza Teufel.

39 Mendozae Ritterliche thaten.

Ctmeini ig

Sdiey Bprag

b

ründwzg (

——

—

ALE

il T.

braten lassen. Alios veretris suspendit ante domos ipsofum, sicut. In-

Q Bol

signe cauponis pendet: aquae potu refecit: ut sic ad 10 dies vixerint.

Mulieres hat diser Mendoza, durch haend und füs mit hufnegeln, auff

lle: Tm.

den boden lassen auffnaglen, und zu tod schaenden : praesentibus eorum

Mdant.

mariüs, ac liberis. Dissecuit grauidas mulieres. De eis immaturos foetus s

exemit: dilacerauit: pendentibus viris, et matribus, ad ora ligavit: ut

eStere u-

littinente.

prae fame et siti, inde aliquid comederent, et sugerent. Infantes anni-

culos, et ultra, in vuluas dissectarum mulierum indidit: obligauit, in

sanguine illarum suffocauit. Alios utriusque sexus, etiam Monachos et

Ilptus od

Moniales, nudos exuit in hyeme summa: calcanea abscidit: ut Sic fri- 10

Tent, ven.

gore, et effluxu sanguinis, perierint.

Haec sic egit in Tuliacensi agro, in Electoratu Treuirensi et Coloni-

t ii

ensi, in Monasteriensi dioecesi, etc. l

lA aTtana

Mart. 31. Die i. satis sereno, tonante.

219

j ab amis

M. Cunius mihi Psalmum 46m QGraecé à se duplici carmine conver- :5

sum, obtulit.

: u Ge-

Hypocaustulum, siue Museum meum, et fenestrae, lotae et mundatae.

Legimus summam libelli supplicis ordinum Styriae, etc. mense Ianu.

99. Archiduci Ferdinando exhibiti.

ISUS cedaf,

tur,

Ad dictum à te diem magno numero convénimus: Propositionem tuam o

Aduirans

audivimus, etc. Petunt, sibi Religionem veram relinqui: cuius summam

ei exponunt, qui non legerit. Pro patre eius, aes alienum ad 9 milliones

persoluerant. Ipse etiam Ferdinandus stabilem promiserat fore religionem

s alles am

Iuramento nobis sanctissimo obligatus es, etc.

i 1l qui

Videtur res ad vim apertam ventura, etc. Multa his diebus legebam ss

hinc inde in den Tischreden Lutheri.

Mense Aprili.

jchs grund

, gefallen

April l. Die Palmarum, mané nebuloso, postea sereno.

dem. Diat

Conc. 3 audiui. Literae à M. L. Engelh. In Chronologia Germanica

Leonh. Erentzhaimi dicitur: anno | Christi 815. aedificatum esse Mona- 920

jnigen aid,

dicib: das

sterium Franconiae Schwartzach, von Graue Megingund, sampt seineras:

aid hallen

gemahel Ymina. Quid si Eginhardus, et Caroli M. F. Imma, fundatores

ymund der

fuerunt? Datae Dominicá Iudica (.Mart. 25.) Stutgardiae: unde nuper

arumb hat

profugit Tudaeus, qui sal petrae coquebat, etc.

EY

us eorum

Scheda à generoso D. Conr. à Bappenhaim. Interrogat de familia ss

deren von Wytingen.

mit hohen

1 108. Tyrannidem hanc iam plus 800 locis Imperii exercuit.

2 Antichristus,

glühenden

revelatus. 927.

6 302.

15 172. 229.

18 180.

29 Stutgardià. 201. 373.

emaecllich

94 iooBatoc. 908,

88 901.

30 Erentzhaimi: Es dürfte sich vielleicht um einen -Lesefehler von Crusius handeln.

Gemeint st wohl die Chronologia des Leonhard Krenzheim (1582—98), die in deut-

Scher Sprache in 2 Bánden 1576 zu Górlitz bei Ambrosius F'ritsch erschienen dst.. Die

Gründung des Klosters Schwarzach findet sich dort 2, 170.

14*

—

L

212

yabet 10

M. Ioan. Assumus mihi affert cantum, ó mensch bewain dein sünde

gros: quam meo rogatu Latine, etiam rhythmioé, composuit.

fitoram.

a'*ll"/)u':öa 1

Literas scripsi ad D. M. Iohannem Assum, Ecclesiasten W eickers-

haimensem: remittens Genealogiam Comitum Hohenloénsium, generoso

jlle, 102

s D. Wolfgango humiliter et sbyopíctoz restituendam. Indidi orationes 9

scil. de Irena, de Calva, et de Amalasuenta. Scribo de obitu D. Weigen-

[ncipil

maieri. Oro contra crudelitatem Hispanorum. Cano, erhalt uns herr

g N0T

B(ei) D(einem) W(ort). Oro pro D. Assumo. Scribo de Postilla, et

— À meertÓ—Á— u ( —— ——

suan), Vä

comment. Homericis. Portabit illuc filius eius, Ioannes Christophorus

classert.

10 Assumus, etc.

t Scoti

Filius huius Comitis Wolfgangi G. Fridericus, Dux erit Peditum

yos scril

Onoltzbach. contra Hispanos. |

inde p

221

April.9. Die (. sereno, inde ventoso.

M. Iac

Generoso D. Conrado Bapp. collegi, petenti, quaedam de nobilibus

ai 1005

j.e. Tybi

15 Weitingensibus: quia (.ut puto.) habent feudum ab ipso, ut Stulingensi

Ducatum

Landgrauio.

Éorà 1

Descripsi mihi quaedam de Stadionia nobilitate: quam mihi M. Ioan.

Dud, &

Neobolus, Pastor /Entringensis, dederat Mart. 27. Postridie genero eius

Carolo Calbero, Iacobi filio, cum literulis eyaptottxotc, ciui Tybingensi,

portam (

Neurhot,

so misi: qui D. Neobolo remittat.

hodie ad

April. 3. Die 4. sereno.

elus Mag

Bis docui; absolui librum Odyss. 9.

profectus

Nova, ab affine W. R. quae sunt illa sup. 213. Wellingiana: nisi

Àpr

quod hic scribitur, non ipsum Almirantem, sed eius Locitenentem, cap-

25 tum esse.

Pulche

Mira copia germinant omnia, quia calidior aér.

Cone.

obx &Tlvwoev eig vb xfjooc,

ml m

vo0 BaotAéeg GuAGoU £v npáYm

qiuisse :

&p 6 abToxQa-

t0p ÉveAeÓtYos

obx aitet otpatby c008 Xpn-

artes occ

lanum d

30

vbv Btov; 6t

paxa, $ml vobg vo0pxouc, Qomep

npótepoy Get.

| quasi Rex Polo-

Concio

Notae hae, JA/kf$. -- mm-, potuissent intelligi sic:

niae fuisset calamitatem (.crucem.) Suecis impositurus. At contrà, ipsi

de Schol

labendai

222huic Regi calamitas in mari il|lata fuit. Sic posset nunc aliquis putare:

——

0 Vacal

35 quia torquatus piscis circa Daniam cum virga visus fuit: Regem Daniae,

aut potius tv QacUB« cfj; "AyyMec, quae in picta icone circa collum

218 093 (

&sse. Herm

Torr I ELEREENEE

3 Iohan. Assum Nyrting. ex HerrenAlbae monast. fuit creatus Baecalaureus

3 Weickershaimum. 59. 367.

ld.

4. April 1571. Tybingae à M. Nicod. Frischlino.

Sthutztell

17 211.

98 Vlmá&.

24 213. 222.

82 Z«ustoca 57.

35 191.

Scib, 3

——

——

—

213

habet torquem (.ein kros, oder Pfifferling.) victoria potiturum, aut po-

tituram, de Hispanis: sed oretur Deus, ne contrà Hispani vincant civ

WeiCkers.

&yyA(G« in mari, classe ibi instructam. Eventus docebit. Piscis tamen

' Belleroso

Làtlones 9

ille, non in ditione c/; &yyA(Goc captus est.

b

: Wigen.

April. 4. Die $. sereno.

Incipiunt xunpíGety arbores, blüen. M. Henricus Wellingius legit mihi

: l$ has

atl &

sua Nova. Turcae magnus apparatus. R. Hispanus expectat sponsam

fistophorus

suam, Valentiae. /| &yyAig classem mittit in Hyberniam. Hispanus parat

classem. Sic et Spinola Genuensis, classem contra Holandos. Gallica

i. Petitum

et Scotica subsidia Ordinibus Belg. veniunt. Nihil de Polono R. hacte- 10

nus scribitur, nihil de Caesare. Forté oí qovxyfjo, à quibus nova hinc

inde proficiscuntur, xpümtouct và p ómép tv mTOmtotOv.

M. Iacobus Frischl. (.aàit Wellingius.) reperit M. Scr. Historicum, usque

- hobilibus

ad 1205. | Christi scribentem: in quo sint etiam quaedam de op. Toingen 228

Slingensi

i.e. Tybinga: quem librum donauerit nostro Principi Viam iterum in:5

Dueatum sibi munit.

i. M. Iosn.

Horá media 1* Minoris nostri Praefecti, Valentini à Mylen, F. Ioannes

Denero elus

Lud. et Carolus Egen studiosus Austrius, etc. equites per Lustnouiam

l'ybingensi,

portam discedunt, ad militiam contra Hispanos. Noster affinis Emericus

Neurhot, Rotenburgi Tubari dicitur à meo affine Nicolao Vetschero (.qui 2o

hodie ad nos Esslingá venit. esse, ut eandem militiam sequatur. Vxor

eius Magdal. est Vlmae, apud affinem Ronerum. Contra eosdem etiam

profectus est Michel Schott hinc; qui iam etiam contra Turcas militauit.

iana: nisi

April.5. Die 2l. vfj ueyd2x] néprt$y, amm Grünen Donderstag,

eDen), eap-

25

serenissimo.

Pulcherrimé virent omnia, florent arbores.

Conc. 2 Graecé scripsi passionis Domini. Affinis Nicolaus Vetscher

mihi in coena dicit: se Esslingae ex uno filiorum Frischlini Nicod. au-

diuisse: nostrum Principem sibi donasse 1000 fl. quod eum docuerit

artes occultas et minutas literas scribendi, quae apud ferentem Tabel- so

larium deprehendi non possint. |

294

April. 6. Die 9. sereno.

Bex Polo-

Conciones 2 Passionis Graecé scripsi. Incepi orationem componere

contrà, ipsi

de Scholarum utilitate, et fine studiorum: fortassis in proximo Magisterio

habendam.

85

juis putare:

6 Vacatio nostra Pasch. incipit.

6 Etiam manus meae, scabie.

ra as

en aniae,

irea collum

218. 238. 229.

9 Spinola.

18 ooioyA. 192. 928. 229. 297. 9. 378.

14 Videtur

/

esse Hermanni Aeditui.

19 476. Contra Hispanos. 201. 227.

28 222.

Baccalaureus

1 krós — Halskrause. Pfüfferling bezeichnet auch das am .Leuchter angebrachte

yum. 9. 96

Schutztellerchen, das zum Abfangen des Wachses oder Unschlitts diente s. F'ischer,

191

Schwáb. Worterbuch 1,1042.

—

—

214

1

Annal

April.7. Die fi. serenissimo.

um Il]is

óvetpot. l. ante praecedentem diem: f4AXov &yó, £xoyov oO BoXouévoo

ii primO

wp&y|wrvoc, sb xol póytg. 2. ante hunc diem, mpó Tfj; 9' vuxteQtvi|s mpot

Den *

Qpae: maic ttg X«AbG T|veyxé pot elg xb doel [youcetóv ioU, &ntotoAXe covmn-

Q

5

(losnem

5 puéyxg O00, 7| tpeie, £XnvuxAg: x

D

YO vey($*og eirov, 6tt Yodupoata x Kov-

Tuncker?

ctavi[vou mÓAÀewg: xal dvo(tas, obx Gvéyyev, o06& xà &vóvva Émiovoqun:

joblichen

&AA& DpaSóveov Onb olovel &oopuococ, xod ebBoxlac, npoünstunv(odmv. 6 8E

grosarbei

vaic, wal veypapévov xoAGc mívoxx (.otxt Bvetyoe puev d vV, tv dei-

Kaiset^ |

xapüévov.) &neBeBdxet Mot: Byü Ob Wóvov vàg &mtotoAXg medabpiaiov.

BIUNIVENTRUNRUPITN TEURU UT Ut

und Sad

10

Horá media XI. mecum erat Hieremias, adolescens 16 annorum, filius

al Jobi

D.D. Ioannis Georgii Gódelmanni: qui ab Administratore Sax. missus

thateh, |

est Stutgardiam: ut nomine Administratoris, et illustrissimae Electricis

Sophiae viduae, petat: D.D. Hunnium, qui vocatus erat in nostram Acad.

hen gefi

Jixpor

226ad munus Cancellariatus, diutius Witenbergae | relinqui. Adolescens hic

Tam COl

15 me nomine patris salutauit: qui mihi gratias agat, quod ita ho(no)rifice

ipsius in Sueuia meminerim: qui velit mihi Stutgardiá scribere: et, ut

dntellezi

e0ca€.

intellexisse videor, munus mittere. Resalutavi. Non videtur huc venturus.

Administrator sequentium trium pupillorum, Elect. Christiani (.quem

Hieremias Calvinistam vocabat.) filiorum, Electoris Augusti nepotum,

Pereu

20est Fridericus Guilelmus, Dux Sax. Tutor, et Electoralis Administrator.

de crud

Christianus,

|

mani: d

Pupilli 4 Ioan. Georgius, ; Dux Saxoniae.

de coni

M. G.

| Augustus,

|

Oj

Habet D.D. Godelmannus secum 92 Ministros, et hunc filium. Vnà

liber D.

?5 vénit Stutgardiam Hans Liser auff Pretsch (.ciuit. T'humprobst zurr

Conci

Naumburg, Erbmarschalck der Chur Saxen.

Perie

Administrator non iuuat contra Hispanos: sed Caesarem iuuabit

dimus,

contra "urcas: quia, si hi Viennam caperent, esset scil. Dresda in

periculo. Marchio Onoltzpach. et Henricus Brunsuic. etc. (.Caesari nihil

Quida

se Indic

30 conferentes.) bellant contra Hispanos. D.D. Chytraeus bene valet. |

226

Inscripsi in librum Hieremiae, ex Psal. 121. ó xóptoc quAXGeié oe, etc.

Rostochii natus est.

Concionem de sepultura Christi, Graecà in Templo scripsi. Tabellario

Ypist

Nicolao librum, quem apud me deposuerat, reddidi. Pax in Alsatia est.

ad convi

85

April 8. Die (-). Sancti Paschatis sereno.

converte

Duas Conc. Graecé scripsi.

p

——

2 164. 228.

10 248.

17 At vénit. 246.

223 252. 247.

22 Sie

19 NB

staehen auf Talern gemüntzt. 1598. et 99.

25 249.

25 Zu Liser: Lóser.

ET

32 Fuit olim cum parentibus suis in hac domo mea, lactens puerulus.

P

15 horificó Hs.

2 Kilj

—

215

—

Annalium meorum Sueuicorum codicem, in asserculis (.17. Bac.) liga-

iï;x)xoluävou

tum, misi in pagum Kilbergam, in arcem, nobilibus donans: sicut haec

i

$ Roj

in primo folio inscriptio habet.

|

M

&'S UUVW.

Den edlen und vesten, Georgio von Ehingen, und Iohanni Vrbano

H 8. Ky.

Closnern, seinem vielgeliebten tochterman, meinen grosgünstigen liebens

dy

p

«V

a

Iunckern, verehre ich M. Martinus Crusius, Professor ordinarius bei der

38!'?'* ö öä

loblichen Hohen Schul allhie zu Tüwingen, underdienstlich dise meine

[ T?(V de-

grosarbeitsame Schwabische Chronicken: in welcher über unzalbare

lacoy,

Kaiser, Künig, Fürsten, Herren, Adels, Stetten, Klostern, geschichten,

FU, flius

und sachen, der hochloblichen Schwübischen | Nation: auch das seer?227

AX, hlsss

alt loblich Adelsgeschlecht deren von Ehingen, sampt ieren rümlichen:i

Electriri

thaten, bei ieren jaren unsers Erlosers Christi, mit allem fleiss beschri-

m Aesd.

ben gefunden werden.

éSCens hie

Exportauit hinc in sporta supra caput ancilla, meam filiam Theodo-

Xno)rifi?

ram comitata. Accepit D. Georgius, et remunerationem promisit: Non :5

T: & ut

intellegit ipse Latiné: sed gener eius, tunc etiam praesens: aliàs, Neun-

! Yenturus,

eccae.

ini (.quem

April. 9. Die (. sereno.

Diepotum,

Percucurri Germanicum Po&ma M. Ser. &vóvupov, excudi petitum:

dnistrator,

de crudelitate et libid. Hispanorum: de tetris erroribus Antichristi Ro- »o

mani: de Legato eius, hortante Papisticos Germanos contra Euangelicos:

de contra hoc contradictionibus.

M. G. Lebemycus, mihi Disputationem excusam, de tribus virtutibus

hum, Vnà

6peoxaic, affert: quam ad diem T. defendet Discip. eius, generosus Baro

Fobst zurr

liber D. Henrieus à Landau.

25

Concionem tantüm vespertinam scripsi.

Periculum belli hodie extenuatur, tanquam sit sedatum. Nos non cre-

m muabi

Dresda n

dimus.

esart nihil

Quidam &vóvuproc longam praefationem Germanicam scripsit (.perlegi.)

valet. |

se 1ndicem Chronicum omnium temporum, et historiarum, conscripsisse. |o

& ot, ett.

April 10. Die $. ex obscurioribus nubibus serenescente,

228

vesperi paululüm tonante.

Tabellario

Epistolium mané ad D.D. Matthiam Hafenraeff. scribo: offerens me

A ]satia est.

ad convertendum Graecé: si unam aut alteram suarum concionum, mihi

convertendam mittat, etc. Precor ei, et venerando Collegio, mpovupíav, ss

oüSepíav &oyoAiav, GAX& 9e(av yápw: ad iudicandum et commentandum

—

19 NB!

20 218.

2* 2298.

80 NB! Est Mosellani Halae Sueu. 380.

92 Sit

Jigr: Loser

88 óvetp. BiQACoOv, x« Enecvx &pov5na üveo Aex(ónv, &pot &569w. 224. 269.

34 208.

35 229.

—

2 Kiüberga — Kilchberg, Dorf im Oberamt Tübingen.

—

216

—

opus Coronae anni: sicubi vel hoc medio Deus Maecenatem daturus

sit. Salutem opto per Saluatorem nostrum, tbv peyaAonaOd,, x«l moAu-

Fispat

,ai

TO , xai &vatutonaO , x«l onepaveéponona07. Crusius, venerandi Theol.

Collegii cultor humilis.

par J

b

Respondit D.D. humanissimé, hodie ipsis constitutum esse tempus: quo

Alnit:

notum laborem suscipere velint. Optat à Deo successum. Sed conciones

dare denegat. l. quia tantüm habeat consignationes breues. 2. sibi non

um x

esse otium, ex professo conscribere conciones. 3. extenuat suas res.

Catalogum ex Nundinis legebam. Hic tantüm unus conficitur: et

Gall. B

Domi)

10 quidem à Senatu Francofordiano, haec consuetudo coepta est nundinis

proximis autummalibus: cüm antehac 2 aut 3 catalogi, ab Augustanis,

propte? (

Maltos I

et Francofurtensibus Oderanis, confici solerent. Nunc, non amplius. In

hoc Catalogo sunt:

In His

conscribe

1. Theophylacti Simocati opuscula.

15

2. Hennenbergensische Cronie, Cyriaci Spangenb(ergii).

Lilens

229

9. Martini Crusii Responsum adversus tertium | Poppysmum Frischlini.

Sed oratio de Amalasuenta non est posita. Miror. Forté Grupp.

vento. &

oblitus est. Excusus est iste Catal. ante 8 dies.

feruntur

xanis Pi

Nihil de Hispanis, nihil de expeditione contra eos, adhuc sciuerunt,

20qui ex Nundinis reversi sunt. Nulla Relatio historica, nisi Aytzingeri,

|, d!

in Catalogo: nihil de Styriis, nihil de Hispanis, editum, in eo. Vehe-

menter miror.

fratri Ge

Post H. 5** S. Vespertinam, D. Hafenraefferus, Studioso misso, invitat

sente, C0

me ad coenam Stipendii: et petit, sibi 2^ et 3* 'Tomum Postillae mitti.

Apolo,

constant

25 Pro coena gratias egi: quia manus meae, sicut arbores floribus, ita

ipsae scabie (.contra quam lauacro ex nucibus pineis utor.) effloruére:

Ex n

'TTomos veró 2 misi.

Quia ]

Gott geb gnad gunst gaelt g'sundhait g'sicht.

lis temp

Bonus M. Kunius 997v mihi eig x&oy« offert.

Seript

Bonon

80

Aprilll. Die $. nubilo, humido, sereno.

expositio)

Mané H. 7. cl. D.D. Iac. Andlerus, mihi à nobili Iac. Gyltlingensi,

Praefecto Schorndorff. censum pro 5 quadrantibus anni affert: qui etiam

2 M.

sortem ipsam à nobili recepit: quam huic ipsi D.D. Iacobo, ad annum

1 petenti, mutuam do.

qui amic

II

$5

Nova Wellingiana.

Antverpia 3. April.

Spor

Classis Anglica, 31. Mart. Hyberniam petitura. |

9 Catal. 284.

18 5.

16 122. 222.

17 202. 284.

LU

25 269.

4

!

27 228. 149. 245.

29 219. 2170.

31 Multi mihi hodie labores, et commoda

L. D. 254.

35 229. 258.

EI"

Tofmam,

2 xoAuxa9w Hs.

'übriciug,

J

2l

dl

9

30

Coloniá. 8. April.

xaä Tw)xU'

Hispanorum pons, trans Rhenum absolutus. Comes Mauricius, 3

T

schiffbrucken über die Isel geschlagen.

Pax Religionis, in Galliis publicata. Rex 8000 milites Protestantibus

llpus: Quo

conducit.

b

Conciones

Almirans dicitur Schenckium, aut urbem Neomagum, obsessurus, et

: SI. non

vim extremam tentaturus.

28 TO

Romá. 3. April.

dlur: e

Gall. Rex Marchionatum Saluzzo non vultSabaudo reddere, sed defendere.

: Dundinis

Domi Mercurii Cardin. fuit congregatio nova contra Germaniam habita: et 10

lgüstamis.

propter Caesarem, qui ad Vngar. bellum petit sibi percipere aliquot decimas.

plius, Tn

Multos Duces à Papa esse constitutos: qui milites in Vngariam conducant.

In Hispania 40 signa peditum conscribuntur: et altero tanto plura

conscribentur. Omnia contra classem Anglicam.

15

Venetiis 9. April.

F'rischlini.

Literis 20. Mart. é Mediol. confirmatur: Reginam sponsam, contrario

[ Grupp,

vento adhue Marsiliae teneri. Mox tamen inde soluisse. Bernenses

feruntur milites 9000 et Tigurini 2000 colligere, ad opitulandum Ger-

SClerunt,

manis Principibus.

iringeri,

Ex Nundinis accepi literas.

20

&0, Yehe.

l. D. Oseae Halae. Agit gratias pro exempl. Amala|sunthae, sibi et?231

fratri Georgio à me donatis. Gruppenbachius fasciculum Anglis, me ab-

80, Invilat

sente, commisit, fidos homines dicens.

]lae-mitli,

Apologias 800 Typographus excudit: de quibus mihi 100 mittit 4 fl*

ribus, ita

constantes.

25

eflomuére:

Ex caeteris vendidit publicé.

Quia Homerus, propter defectum 'Typographi, praesertim turbulentis

EY

his temporibus,

a

me repetitur, eum remittit per Gruppenbachium.

Scripta mea Theol. laudantur quidem, sed nemo dat sumptus.

Bononiá specimen Indicis Homeri, Graeci et Latini, cum vocabulorum so

expositione, fecit: ut Hala desistat edere patris sui Homericum Indicem.

nithngensi

Datae 4. April.

qui etam

9. M. Ioannis Posseliü, loannis beati F. Professoris Rostoch. Acad.

ad annum

qui amicitiam mecum renouat: Epitaphium Graecolat. patri suo à me

9 Rex Hispan. Philip. obiit Idibus Septemb. 98.

Albertus Austrius Excardinalis, in Belgio bellans.

Sponsi, i

Eugenia Clara.Isabella, praemortui R. Philippi F.

et hodierni III. Philippi soror.

20 5.

21 Francofurto. 199. 354. 858.

29 199.

24 281. 257. 286. 813.

$5 262.

41T.

24 251.

99 Rostochio. 478.

o commoda

90 Gemeint ist wohl Ascani Persii index in Homerum, Bononiae 1591, s. S. F. W.

Hoffmann, Bibliograph. Lexicon der ges. Léteratur d. Gréechen 2. Aufl. 2, 361; I. A.

F'abricius, Bibliotheca Graeca 4. ed. 1, 489.

E

—

218

imá.

j

petit: ac 7 excusa Scripta mihi donat. Ob man für dem sterben fliehen

moge, Lutheri. Orationem suam de Alexandro M. in promotione Magi-

strorum. Preces quotidianas pias Petri Bambanii. Orationem suam de

bello AntiTurcico. Epithalamia duo. Mulieri Epicedium. Anatomiae

5 Programma. Datae Mart. 11.

9. D.D. Davidis Chytraei, ad me Crusium, et ad M. Erh. Cellium.

IRENERENUIT ETUTE m Hv O r

x al

Excusat silentium raritate Tabellariorum. Donat nobis singulos Ducatos

232binorum fl. et mittit excusas quasdam chartas. Eae sunt. | l. Quinque

Der J

Tohann.

chartae, Grypswaldiae excusae 99. de rebus Anglicis, Belgicis, Vngaricis,

10 Suecicis, etc. 2. Epistola et Epigrammata quaedam ex Suecia, ad Pau-

iren D

Medicus

lum Seargam, Generalem ordinis Iesuitarum per Poloniam: quibus hic

impius belli instigator irridetur. 3. Ad Germaniam, Cineres generosi

i Pat

Herois Warici: Comitis in Falckenstein et Eberstein, Domini in Broch:

ii uD

gehwesté

perfidissimé ab Hispanis, contra omnia pacis, belli, et neutralitatis, iura,

15in Imperii territorio et arce sua obsessi, capti, spoliati, trucidati, et

Welling

Carm

exusti.

Quó calor antiquus, pugnax Germania, cessit?

Fuit in

Quó vicina fides? Quó decus Imperii?

Afna,

Hispanus fugiens Gallos, metuensque Britannos:

Quod

20

Non audens Batauo castra tenere solo:

in e0 8

Bibliopo

Audet in Imperii terras, et flumina, et urbes,

vertere Barbarici saeva trophaea iugi.

ait Gu

Iactitat, in lepores tot degenerasse leones:

est, ett.

et pauidas gelidis dentibus esse feras.

Vespt

25 Proh pudor: ó Proceres hos scire patique latrones:

Praefc

atque aquilam externis cedere vulturibus.

tudinan

Non ita: nec brutas spargit cinis ista fauillas

sit Iber

nec sunt Principibus frigida corda viris.

Anno M. D. XCIX.

Starg

80

4. Epistola Meletii, Papae ac Patriarchae Alexandrini, etc. Praesidis

Qu pe

Constantinopolitani; ad Ianum Dousam, Nordovicei Dominum, super

aliis qu

233 obitu filii, consolatoria. Quam Georgius, | defuncti Dousae frater, post

ahie Re

continuam quinquenii peregrinationem, domum suam Constantinopoli

eliam e

redux, attulit pridie Idus Maias Anni 1598. Excusa eodem anno.

35 Data fuit Constantinopoli X. Kalend. Novemb. 1597.

N

5. Laur. Rodomanni Oda dicolos pentastrophos: Iambico dimetro

constans, et uno brachycatalecto inter binos versus.

6 419.

13 Wirieh. 103.

30 299. 481.

90 Meletius.

1i Scarga.

81 239. 235.

32 Iani Duzae Nordovicis, libri ad XX poématum variorum, in

nova Lugduni Batavorum Academia 1576. excusi, in Octava. 258.

1290,

2852.09

13 Dominum 4Zis.

ET

—

—

219

a Hiehen

Ex Teutonico Hymno: Warumb betrübst du dich, mein hertz.

n Magi.

Quare meum cor angeris,

Sim qe

doloribusque frangeris

iafomias

ob frivolas opes?

Quin in Deum locas tuam

. Ül

spem, qui creator omnium, etc.

8 Ducatos

Ex affine Grupp. cognovi sequentia.

' 'Qüinque

Der Buchfürer zu Lunden, dem der fasciculus übergaeben, haisst

Difariis

Tohann Waldmeel: das er solchen Danieli Cellario Germano, der vor

) ad Pau.

iaren imm Stipendio allhie (.Tybingae. gewaesen, und ietziger zeitio

Quibus hie

Medicus zu Lunden ist, liefere: dem ich auch (.ego Gruppenbachius.)

! Denerosi

imm Packet desshalben geschriben. Diser hat ein bruder zu Schopfloch:

1 Broch:

ist ein Pfarrh bei Kirchen. Augustinus Brunnius Yesingae, hat sein

RUs ftma

schwester gehabt, etc. Nova ab affine W. R. quae sunt illa pag. 222.

Vidalj, et

15

Welling. |

Carmen Nicolaus Henningius Danus mihi exhibet, eleemosynam petens. ?34

Fuit in Gallia, Italia, Sicilia, Romae, in Sardinia, Creta, Corcyra,

Africa, etc.

Quod Amalasuenta non est in catalogo: etiam alii plures libri non

in eo sunt: quia sub Magistratu negligentius agitur. Ideo Augustaniso

Bibliopolae, pleniorem sibi catalogum Lauingae curabunt excudendum:

ait Gruppenbachius. Tardius venerat ei vectura, ac postea ipse oblitus

est, etc. Non multi Mercatores adfuerunt, motibus hisce ortüis, etc.

Vesperi H. 5. usque ad 6. hab ich geschwaisbadet, magno sudore.

Praefectus maior, luncker Gedeon von Ostheim, uxori meae (.vale- 25

tudinariae, et exteros interdum cibos appetenti) carnem aprugnam mi-

sit liberaliter.

Epistola ex Suecia ad. Scargam.

Scarga, consilium istud tuum, de Haereticis 6 Regno Sueciae, vel

- Praesidis

cum periculo amissionis Regni exterminandis: quod R. M nmobis etso

Um, supet

alis quam plurimis audientibus, in comitiis Warsauiensibus proximé

Tater, post

ante Regis ad nos profectionem, sanguinaria voce dedisti: id nondum

lantinopoli

etiam ex animis nostris deleuimus, nec delebimus unquam. etc.

lm anno.

Epigramma.

35

Scarga sui Regis mirandum iactat amorem:

Q dimetro

sed non consilis hunc probat ipse suis. |

285

Haereticos toli ferro persuadet, et igni.

—

Sic Princeps Regnis excidet ipse suis.

30 Meletius.

variorum, in

* 200. 499.

8 81. 313.

13 501.

14 Vlmá. 222.

22 228. 229.

——

28 52. 232. 158.

18 Kirchen — Airchheim unter Teck in. Württemberg.

—

——

220

Ttem ]

Hiéó ne amor? Haeó ne fides? Ego, Scarga, fidelius illum

pala PI

diligo: consilis et probo dicta meis.

q. DI

Suadeo, te laqueo donet, sociosque capistro.

Tj o

Sic Princeps Regnis consulet ipse suis.

&

Meletius, Patriarcha Alexandrinus, in illa consolatoria epistola.

fst Q

Orator Anglus Constantinopoli, est Eduardus. ,Filius Dei sese ipsum

sua illa maiestate exinaniuit: dum saluti consulere hominum contendit.

co, "d

Nos, nescio quae imperia extruimus: in perniclem, et cum pernicie,

hominum: et haberi volumus pro Christo, illo, cuius studiis nostra studia

io8lg && macó6v dissonare deprehenduntur. Causa odii in nos Graecos

est i.e. orientalis Ecclesiae alumnos: quod veterum patrum dogmata

incontaminata, traditionesque, observantes, sectamur: et nullis ullorum

hominum novitatibus, xe:vovopíosg falsis, abduci patimur nos ab iis de-

cretis: quae septem tota concilia universalia (.ut provincialia praete-

Et pr

236 ream.) sanxerunt. Athanasio falso adscriptum Symbolum, | cum appen-

posuit !

16dice illa Romanorum Pontificum adulteratum, luce lucidius contesta-

r

mur

Rom. Pontificem, Romanum agnoscimus Pontificem. Christum

Horta

unum, Vniuersalis Ecclesiae uniuersale caput, cum Paulo praedicamus*,

TT vici

etc

ajcy

20

Ex Chartis Chytraeanis de septentrional. rebus.

Stephanus, Princeps Transyl. 1561.

Rex Poloniae creatus 1576. Obiit 1586.

Stephanus

Qua

Christoph. Princ.

Bathor,

&nripe

de Somlio,

Transyl. post

hp i

25

Palatinus

ratrem, Regem

factum 1576.

Sigismundus, hoc

Y

Transyl.

cuius Vxor

obiit 1581.

tempore Princ. Transyl

Imeus u

Cathar.

Andreas, Isabellae

Steph. ad Plescouiam.

Sed |

Baltasar.

''elegdia

Reginae Vngariae

1 Xpf

380

Palatii Prae-

Andreas Cardinalis

Dein

fectus.

Bathoreus, Episcopus

Centies

ei Ven

Warmiensis in Borussia. |

dosius

291

April.12. Die ?l. obscuriore, sereniore.

literas ;

Concionem egregiam Siguardi Parochi, ex 1. Cor. 8 Graecé scripsi.

quas hi

85

À Gruppenb. Histoericam Franckii relationem emi. Per eundem, mea

Fuerm

in Iliadem commentaria recepi, et ordinaui. Etiam 100 Exempl. Anti-

———

poppysmi, vel Apologiae meae, accepi.

l sed

5 282. 271. 299.

5 Verba Meletii. 304.

10 Hic non fauet Papatui

15 Hiere

Quomodo ergo Alexandrinus Patriarcha, sicut mépociy in Novis legebamus, se Hom

31 Eyist

Pontifiel subiecit? 304.

20 55.

26 250.

28 583.

96 2931. 515.

—

—

Item Epistolas Graecas quinque, Constantinopoli à D. Theodosio Zygo-

mala Protonotario scriptas.

«'. Prima, ad M. Crusium.

T& cogeáto OUxoxdAm YAoo0c0vV xoplov Gj«potépov, papztyo: xpouoto,

Ittla.

£0 Éyety.

5

^6 Ingtm

Est querela de suis miseriis, ab annis iam octo, Be«ouketac &mavf-

cOntenqit.

ceoy, xal &xxAÀnotag Tfjo &vraO0, &5 Tc vb GOnw &moptzopav.

Derticie.

QULOV.

d udia

Xpucóoepuv.

! Oraetoy

Ergo petit eleemosynam,

Gt9o0XyyaY.

10

dogmata

propter etiam suos liberos:

60 yvrv.

$ ullorum

Quintum Téxvov,

h ls de-

quod non nominatur.

À praete-

Et propterlabores in negotio Religionis (.quando ipse Responsa com-

ln àppen-

posuit ad nos, iussu Synodi, et Patriarchae (íepsuíou, Og eig $bv | &&e- 238

Contesta-

16

Ofjmoe.) praestitos.

Ohristum

Hortatur ergo me, o

bfjvopa veotóptov, xol qov, pevà voO quooóqou

camus*,

pou vuio0: ut suadeamus,

tv à&Aewmpocówr cuvay04: xai GuX Bevettac mpoc

«0toy OtxcOo 0.

20

&rà Tfjg XevotavttyoUTtÓAe0c,

« qqio

vogptQptou

Veoo6otoc CuYopuxAGg Ó mpmtovotaptoc.

Quia iam moetGotprBet: petit libros sibi mitti: coutó«vw, dotovoqgávo uev

&EmyT|oecc, fjotoGov, sbpuntómv, mivOGapov: invicem daturus QiBpAov maAoctàv

op9Tv, &rumov Étt.

25

Dico ad haec.

Vt D. Cancell. Iacobus Andreae non amplius viuit: ita nec filius

j

meus ullus. Laider. cupacoyo &x doyfic v1j xevío. charissimi D. T'heodosii.

Sed quomodo impetrarem ab hominibus eleemosynam? oí dpyovtsg,

xai xphjxvx Éxyovvec, non curant Graecos.

30

Deinde, quomodo tutó pecunia per Venetias Constantinopolin ferretur?

Centies interciperetur. Saepe ad ipsum Theodosium, ab annis 13 scripsi:

)

et Venetias ad Gabrielem Episcopum, tv quAaSeXqg(ac, misi. Sed Theo-

ia |

dosius nihil accepit. Ait ipsemet, quod per 8ex«stf| ypóvov, nihil per

literas invicem collocuti simus. Hae denique ipsae quinque | Epistolae, 5

ob geripsl.

quas heri accepi, fuerunt resignatae, ablata obsignatione "Theodosii. 239

idem, meà

Fuerunt omnes 5 inclusae una simplici charta, cuius inscriptio erat:

ypl. Anti-

1 sed heri. 239.

1 256.

2 À Constantinopoli. 239. 257. 971.

4 241.

15 Hierem. Patriarcha obiit. 29.

el Papatui

26 Responsio Crusii.

27 239.

28 244.

us &€ Bom

91 Epistolis et pecuniae, via non tuta.

36 237.

91. 915.

s um

Doctissimo viro, Martino Orusio, Graecarum literarum Professori eximio.

7,;&0153'/1 (*5

Tubingen.

Binc )

Nescio iam, quis, et unde, haec scripserit et miserit. Videtur tamen

Ego ]

mihi, quod Georgius Dousa, Constantinopoli illas Graecas literas in

ää

habult, a

5Holandiam (.ubi Dousae sunt.) attulerit pridie Id. Maias 1598 cum

Latina Meletii consolatoria, ad Ianum Dousam super obitu fili (.Iani,

potest I

vel loannis.) epistola. Nam Constantinopoli seripta haec fuit X. Kal.

Novemb. (.28. Oct.) à Papa et Patriarcha Meletio.

'Theodosii autem Epistolae, 6. Novemb. 97 sunt scriptae: id est, 14

10 diebus post: nempe non nimis multó póst, sed feró eodem tempore: cüm

E

scil. Dousa Geeorgius non statim post epistolam Meletianam discederet.

Et quis novit, num adhuc viuat bonus Theo(dosypius?

&'. Secunda epistola D. Theodosii. Ad D. Iacobum Andreae.

At hic 1590. obierat 7. Ianu.

15

Veniss

Literas 1597. Nouemb. 6. ad plures amicos scripsit: nempe ad D.

Steph. Gerlach. (.has non accepi.) ad Crusium, ad Solomonem Schweicke-

Vs u

rum (.ct9mxóv.) etc.

Affüci

240

chram s

Oonqueritur de suis 8 annorum afflictionibus. | Nisi aegrotaret, ad

nos venisset. Petit subsidium mepuodrüc.

siam, &

20

Titulus: t coqoc&tp xupío (wxopo xwyyeAapio cfj; 9eoqppoupf|vou pe-

Tierum

militibus

yaAonóAeoc Toptrywe, €0 mp&ttety, £v *oplo Yjv

;

700 xptotG.

Eccles

Subscriptio:

&Y

$eoBóctog mpoertovotüptog Ó X&

I^

,

OtxatoqoA«G cíj; Ouotuxoüc &xxAnctac

Patriarcl

. v tptrpyetou.

qui parti

25

Y. Tertia eiusdem epistola.

copiy, 7

,

w

1( &y &eoAóyotc Togtryne 9eogpougritou coqeáto xvp

( &yOpéq, &v Xpoti

S A

xupi Tiv &b mpcviety.

Diu nihil inter nos scripsimus. Post Hieremiam Patriarcham cala-

li

mitates. Theodosii exactiones, à T'urcis illatae, ad hoc in Vngaria bellum.

ao Vocatur haec exactio, x«ocrÀy^n, apud Agarenos. Quid ea est? Gyopa-

dosi

qopey Éxactog &AUOV ypotxGv, Gobdvrev coTot; Exetv t (.oixtav, ) xat v

hoc

&yorpxoto. T00 & TAoUtoc Gxobetos mxp! Tilv ;.) xpatr, npopaov viiv Tiuépay

hr

taÀÉpou &vbg: Oucdvec, Og mAcivxt T pxéAQ. xaxpéyo|ev O& aDvolc, Ouk

xb Buxtpéqectat to0c &tv orpaveuopévouc, xal pueytot&yae, tà topltoy vo0 |

2416Ao0 &vaAapávovvec. Durat hoc malum iam 8 annos. Qui non dat, sed

14 238.

4 Dousae. 232.

5 Zw atiulerit: Sic est. 248. 245.

19 241.

"( mo

96 Quasi hie Andreas sit diuersus à praeced. ioxóo: Cum tamen sit idem. 242.

96 At cl D. Andr. Cancellarius noster, iam 1590. Ianu. 7. obiit.

28 298.

l mpool

85 O Gott.

30 242.

82 Zu xgaín: *p&a.

Petit &

19 Theodius Hs.

930 Nach gütiger Auskunft von Herrn Professor Dr. Littmann-

At milie

Tübingen dürfte in xec«nAn, wohl eine Verschmelzung von zwei türkischen Formen,

nàmlich qassáblyq und qassábje vorliegen. Das erstere Wort bezeichnet den Fleischer-

——

laden und. das F'leischerhandwerk, das letztere die auf diesen ruhende Steuer.

24,

22

l &ximio

vel unum diem moratur. )vavoc, Y) Gmuí(a: OX ot9$püc, sineiv, Ddpoou:

Uingen.

XAoty, quAAXT, xoal vv &meyóv:oy lg GOmv.

Hine bonus Theodosius, ex mediocriter divite depauperatus.

Ülerng i

Ergo petit eleemosynam. Non enim viaticum saltem huc veniendi

398 eum

habuit, alioqui venturus: et vetuit id x«i y7pac, xai xsv(«, et quod nons

TTR

potest relinquere liberos suos:

p9

qottoc, 15

Xpucobe[uc, 12

qui sunt,

annorum.

let 1

cocáyyv, T

J0te: cüm

tovvnc, 4

10

itederet,

Epistola quarta eiusdem.

i

t onoubatotXt xuplo

coAoMGvtt. t otomtx ,

£y xupio xatpetv.

& ad ]

Venisset ipse huc, nisi impedimenta obstarent. Prius ma«puxpyeiov (.1515

Chweleke-

Tf wooxxotovou.) nunc (papévtoy est i. e. Moschea T'urcica.

Afflictus, 6 xóptoc $9eo86ctoc, à Nicephoro quodam. Coactus est pul-

Jarel, ad

chram suam domum, 2 regione portae «00 xo$otoeüéviog mapixpystou

sitam, et alia bona, paupertate vendere. |

jofsc) u-

Iterum describitur exactio xac«rxAw«, Theodosio detrimentosa, T'urcicis 242

militibus carnes comparans.

21

Eecclesiae ibi miser status. Eam Nicephorus turbarat, eiecto bono

Bodapias

Patriarcha Hieremia. Septem post hunc Patriarchae np5g 9Ayov fuerunt:

qui partim mortui sunt, partim expulsi. Nunc tamen, inquit, habemus

coqbv, 1àó Éxdtepov, matpiipyny, xol dyadoy dy8pa, xal Boxuwiovia v a5

f

& ypori

xpstvtova, G OOT Qeóc.

Quasi sint duo

ham cala-

oX

w ov

diuersi. At est

1à bellum.

Literae Theo-

&yOp

[

unus, Iacobus Andreae.

L2 óyopi-

dosii ad amicos,

BepboAo|atov, t6V move mnpéopu.

380

N LR

hoc tempore simul:

Est Barthel. Baetzius, z«mtovíj.

rj p

Tpbc

ovégayoy (.Gerl.) &yomqcóv.

ayvoit, 0

Haec epistola non vénit ad me.

Qitty 00

Xpobotoy.

) daf, sed

coAopvca.

85

19 211.

tGv moAÉpovy, x«l cuvetotopGv, xal dAAmv 8etyGv, mj óvtov Yg: ul

xlem, 222.

$8 298.

xai mpooboxGs Toety: sb j xal xà ii xOvà moAf[oat, uÀ xÀ Xpeuben;

Petit ergo eleemosynam: et item pro hac ad Principem scribi. Hanc

——

». Littinann-

Gabrielem qtA«882tas.

40

pn, Formen,

ait mittendam esse Venetias, adi

Margunium.

n Flaischer-

9 240.

6 237. 243.

17 2438—

21 240.

28 298.

V.

24

Promittit vicissim velle ex montis Atho

F'ortas:

Bibliothecis huc libros curare M. Scr. |

Aï

243

Senectute et infirmitate huc proficisci prohibetur.

ad (uoS

Legito, GycGv, caeteras etiam meas ad amicos literas: *oi CuvavAGaV

cellarius

vide pa

s8£vqoiv mpbg toüg ÉXovcag Otopau: vv OU &pà &Aempocóvrv attrGate. EYO

Georgius

yàp, Üroo &oxeqavó nv etpfvry, BvovxGv, ob ovatxóc: xol s«v GxoSoy Tv

seriptae €

maytl omou8aie xol yeppavi vaOra, motO, &g xxi &AXoy(pup vovtt l'empyto

suipia &

Q^

«ey9epoc. Meus socer

Non lod

mevUepa

10

Toden

Salutant te,

eigzjvv) pou. Vxor.

dono us

toy ÉV yptoti

(QUtOG,

XgucóPeutc

Donuni

&onaopiby

tà TOX [OU.

GoX Yyvya,

censendu

Q^ .t34 34 O^ 734 —

odv ynic,

M. Fri

15

Grenerosl

& voxwWpópog «otóc, vv mAÀaocevoc, sig &yyonv peydAvw onéero: xoi

quam eli

y.o)ug (QgUYO 7oUg CTX voOyTac. O XuptoG XQUX "VVf XOUALOCV (COCOU &ytamoS0 Hi

Membard

Epistola Theodosii Zygomalae quinta, ad Barthol. Baetzium.

T& xepupaveotéto cuppobAo

t &y a«0Mj Xpioctavuxotktou aroxpd-|

t nunc ]

Saluta

244 vopoc Quptatov, *opi LOU Bap&olop.ouw, vix(v sÜxouat QeóUey Exety xat

nate soll

20 E ohoQv, óystaw, xal àxb wj ete TuWv ocvocþcþoww.

Ó cur non effugi hinc tecum?

omnem ]

Malitia enim, iniustitia, auaritia, rapinae Turcarum, infinitae sunt

pi QxImils

convictor

&maycÉg elot Ddf8og otw»p&: G oxsóv wepopéoc, cuvtp(Bovvec mévmvac.

Postri

ll'heodosius éx«tóv x«l tputxovva &Ompco 0v xtÀutSxc Gpyoplev. xat névrc

dolu. de

258otl: xal mwoyí(a, t moAUxeqdAQ Onolo, maatet.

sunt 3250

6 x m

130 millia Asprorum, si 40 Aspra faciant 1 Talerum

'Taleri

CT

DJ. 1

Ach Gott. Brevi tempore

Obitus D. Georgii

mihi acciderunt 9 dolores

Weiganmaieri

retinendu

30

Egestas D. Theodosn.

Tnissus f

OLX d potot :

Dixerant ante

luril

plures annos Graeci,

Haerr Gott, hilff

ad me venientes, eum

M. Eu

Ego non video auxili-

obiisse. Sed viuit

contr P

um

Viuat melius.

Doetorih

SluL ani

4 ZWu «xouti

vOD0 TO

10 241

15 241 —

924 Mille Asperi, sunt 20

Tohannis

Coronati. Ergo 180000 Aspri sunt 2600 Coronati. Centum Asperi, sunt 2 Cor. 262

94 Iactura Theodosii

98 254. 473

80 238

&nnum h

u t

6 Crusius schreibt eipvqv, um durch. den. Strich sigvqv als Eigennamen zu . kenn-

1 NB!

98 &xavvsg sici Hs

bl

zeichnen. Vgl. Z. 10

J

Ti886 3oy

Digrium

Fortasse filius eius Photius aliquando huc veniet. Lass saehen. Ego

ipse tenuis fortunae sum. Theodosio autem multa pecunia opus est. Hi,

EWUMV

ad quos hae literae sunt scriptae, partim obierunt, | nempe D. Can- 245

:jGC(ïe. ä(d)

cellarius Iacobus Andreae: partim longe absunt in locis mihi ignotis:

f &noöox*m

videl. Barthol. Baetzius, et Solomon Schweicker, & ouxtxóc. Cur illes

Georgius Dousa ommes literas resignauit? Cur eas ad illos, quibus in-

'- S(l)p*(f[pl

scriptae erant, non misit? Cur etiam Epistolam, quae D. Gerlachio in-

scripta erat, non huc misit? Cur mittere (.ad XI fere menses.) distulit?

Non laudo infidelia facta.

Eodem 12. April. M. Vitus Mullerus, collega meus, mihi Exemplar 10

dono misit suorum 2 Actuum Magistrorum Philosophiae.

Dominis Theologis petentibus, misi quartum Tomum Coronae anni

censendum.

M. Fridericus Koberus, Lincium petiturus, ob Paedagogiam alicuius

f'röïo PUl

Generosi quaerendam, à me commendationem ad M. Ioan. Memh. petit: 15

Vtttodonm

*quam etiam ei postridie scripsi. Attulerat mihi haec verba, in literis

Zuüm

Memhardi ad M. Iac. Heerbrandum, qui Minister Verbi fuerat Lincii,

aözoxpi—l

et nunc hic est, scripta.

Bjey vu?

Saluta (inquit) D. Crusium meo nomine officiosé. Ego de Maece-

nate sollicitando valde sum sollicitus. Et quidem videor, me rem propé o

omnem perfecisse. Sed scribam ea de re ipse ad D. Crusium fusius

Dae suni,

proximis literis. | Iussit etiam salutem ascribere D.D. Springerus, olim 246

RYU.

convictor, etc. 24. Mart. stylo novo.

ET

Postridie ego Memhardo scribens (.Koberum breviter commendans.)

dolui de negotio Religionis, quod Proceribus facessitur. àAA& QOTà GOL5

unt 3950

6 9ebc mÀo0Tov Ébwxe. v(yt &O xorvoetbete, &b p3] £xetc véxya ; &pa xaa-

YeMot xal àxaplototg xXAnpovóuote ;

D.D. Ioannes Godelmannus, ob D.D. Hunnium diutius in Saxonia

retinendum, ab illustrissimo Administratore Stutgardiam iam pridem

missus fuerat. Hic vénit hoc 12. April. Tybingam, mit dreien Gutschen, ao

et pluribus comitibus itineris: de quibus, postea.

April. 13. Die Q. quo pluit.

M. Erh. Cellius, collega, mihi dono misit (.cum à me Apologiam meam

contra Poppysmum tertium accepisset. Cuius Exemplaria etiam omnibus

—

Doctoribus Professoribus, et Collegis meis, alisque multis, dono misi: s5

i, sunt 20

sicut antea etiam Amalasuentam.) mihi, inquam, misit pium libellum

0 or. 282,

Iohannis Schopfii, Abbts zu Blaubeyrn (.olim auditoris mel, nunc XL,,

—

annum hic docentis. | Das Wetterglöcklin, Cellianis typis excusum.

247

j z. kenn

1 NB!

6 239. 481.

12 229.

14 367.

15 Lincium 114

965.

19 Ist langsam. 247.

24 Lincium. 61,

31 248,

94 Zu acce-

pissel: 9aopáQov xó &véAmtocov.

98 über der Seite 247: oxeqdávou &£wavowitop &Aníc.

Diarium Crusii II.

15

—

—

226

ublic. à

April.14. Die fi. mané pluuio, postea sereno. |

(are Insi

Me convénit H. fere 7* D.D. G. Godelmannus: humanissimé. me

j coena !

salutans, colloquens, et X 'Taleros Saxonicos mihi donans: pro mea,

geas CUl

quam ipsius homnestissimam feceram, in Annalibus meis mentione. Collo-

iyci, d

5cuti sumus etiam de Corona anni: ad quam promovendam apud illu-

*

strissimum D. Administratorem, ipse xpóQupov se significabat.

fieuerel

Postea 2 horas, in Aula renovata interfui Disputationi Ethicae (.de

Pragposit

virtutibus ópuXuxotc: humanitate, veritate, et comitate, ex 4. libro Ethic.

arescha

atque etiam quaedam argumenta contrà opposui.) usque ad H. XI. finita

Ji sic :

10 disputatione. Praeses, M. Vitus Mullerus: qui nihil interfatus est: sed

En sd

honorem generoso Respondenti, D. Henrico Baroni à Landau reliquit,

angesict

satis bené defendenti. Interfuit ante me illustrissimus etiam vicinus meus,

5;:7, (*(El')

Palatinus Augustus, opponens et ipse. Interfuóre multi Doctores omnium

e Godel

248 Facultatum. In Aula renouata. | Postea, apud eundem Landauum, domi

D. God

i5 Halbritteri, splendidé pransi sumus, usque post H. 3*^ M. Müllerusq

Donino !

praeses, et ego.

dalam: 4

Postea vocatus sum in domum Abbaticam vicinam (.auffs Abbtshof:

yiat, eiqu

darin Pflaeger ist D. Georgius Kienlinus: Ibi diuerterant ol mepl 1by

(nesar re

Tl'o8eApxvvów.) et ibi coenavi, praesente etiam Capitaneo nostrate Hen-

soningero. D. Hunnius conceditur adhuc biennium D. Administratori.

Man? n

Catalogus Legationis ab Administratore

pruna, P

Sax. Stutgardiam, propter Hunnium.

Anteme

1. Hans Loser, Praepositus, etc. Proximo loco in consiliis post Ad-

]. Nota

ministratorem sedens.

25

Familia.

seral mes

Rabe Arendt von Veinhausen, nobilis Westphalus.

Sirism. s

Hans Friderich von Schonberg, nobilis Misnicus.

Sübscrips.

Me ann

Adam von Kiau, nob. Silesius, Leibiung.

Samuel Hentz, Amanuensis Praepositi.

v per M.

Clonatores

30

2. Tohan. Georgius Gódelmannus D. cum aurea catena.

Sed eos di

Ei Amalasuentam dedi.

Familia.

ens, quoi

Liepold Holdschuer Noribergensis.

quibusdam

eonor ad

Ieremias Gódelmann, Doctoris F. Ei Antipopp. dedi.

49

ad Caes.

Ioannes Nienborg Frisa Butiadianus, | LL. studiosus, et Notarius

Ileam imo

3 Zu Saxonicos: Der iungen haerren, 225.

5 Zu de Corona: Oecasionem

ll Dauide Peifero, se favere huie operi

. Bu

ipse dedit, salutem dicendo mihi à D. Cance

schalcum,

significante, etc. 194. 245. 249. 251.

10 Zu disputatione: me suadente desini,

15 87. 254. 253.

124 9

quod generosus D. Respondens satis laborasset. 488.

94 224.

baeltz. Sa,ng

21 246. 259.

23 191. 249.

doucodoyn,

——

85 LL. — Laterarum.

11 Lollen

—

22

EE

publice. à D. Godelm. (.qui est Comes Palat. creare valens Notarios,

Büm) m

dare Insignia, legitimare spurios, etc.) creatus. Bonus iuvenis, me domum

pro lleg,

à coena et prandio deducens. Ei donavi Antipoppysmum, et 2 facies

I&. Collo.

meas cum Celli Epigrammate. In librum eius inscripsi 7. Act. xópte

.&pud illu-

!

(oo0, eic.

"'Titulus.

ghica

£ ( de

j

Reuerendo, nobili, et strenuo viro, D. Ioanni Loser, Domino in Pretsch,

]hro Rthic,

Praeposito Ecclesiae Cathedralis Naumburgensis, Electoratus Saxonici

- X], finita

Mareschaleo haereditario, et Consiliario, D. et patrono suo colendo.

5 esi; ged

Ei sic Amalasuentam inscriptam dedi, ante coenam.

10

1 reliquit

Ein schoner herr, mit weisgaelbem kolben und hofbart, rotlaechtem

us llus,

angesicht, von leib wol gesetzt, cum aureo monili.

8 Omhium

émXYyetXavvo pot divpo (.mxpó to0 Oe(mvou, xal pevà 1b Getmvov, Loserus

Uu, domi

et Godelm.) se promoturos tóv cxéqavov vo0 évwwxovob. Gott gaeb gnad.

. Müllers

D. Godelm. dedit mihi Instructionem nuntii: ab illustrissimo ac mag. 15

Domino Michaéle, Vaiuoda Walach. ad Caes. Mt*» 1598. Nouemb. 91.

Abbtshof

datam: ad petendum, ut Caesar Transyluanum Princ. in gratiam reci-

l mepl ciy

piat, eique Groswaradinum reddat. Er mag sich Polono adiungiert, si

tale Hen

Caesar recuset. |

iratori.

9

April. 15. Die (-). Quasi modo geniti. Frig. sereno.

[

50

Mané magnum frigus fuit: et Vites eo corruptionem senserunt. Eratei

EY

pruina. Postea vites

a

vinitoribus desectae.

; post Ad

Antemerid, tempore, usque feró ad H. X *" haec composui, aut scripsi:

l. Notarii nostrij D. Andreae Walchi, seriba Marcus, mihi descrip-

seraí meam, ante triennium fere ad Dentem aureum (.Transyl. Princ. ss

Sigism.) scriptam epistolam, mundé. Huic ego manu mea nomen meum

subseripsi. A ddidi.

Me anno 96. bis conatum esse, has literas ad Cels?** eius mittere.

«'. per M. Steph. Ruef. 9. per M. Iacobum Haettlerum, castrenses Con-

cionatores inter Sueuicos equites et pedites, in Vngariam tunc missos.so

Sed eos dicere, se illas amisisse: praesertim Haettlerum, in clade A gri-

ensj, quod quasi dubitem. At iam antó, hae meae literae Principibus

quibusdam descriptae contigerant, etc. Nunc veró 15. April 99. denuo

conor ad Cels"*" eius mittere, per D.D. Godelmannum: qui Pragam

X Notarius

ad Caes. M'*" à Saxoniae Administratore, brevi mittendus sit. Indidiss

PA o EEE

meam imaginem, cum Celliano Epigrammate. |

- (ecasionem

ye uic operi

2. Scripsi supplicationem (.fast einn Bogen.) ad praesentes, D. Mare- 251

schaleum, et D.D. Godelmannum: atque absentem etiam Cancellarium,

ylente desini,

4 9240. 225.

g. 254 2

13 247. 258. 594.

15 Zu dedit: Item, den Iesuiter schaf-

baeltz. Sanguinarios eorum conatus. Ist Teutsch.

17 250.

18 51.

28 npóc

Xpucóbovva. 7. 236. 249. 289. 290.

34 404.

9« Uxexsta.

37 916. 317. 408. 247.

11 kolben ist eine kurze Haartracht s. Füscher, Schwáb. Worlerbuch 4, 572

15*

—

228

—

;

que gt

D.D. Davidem Peiferum, admisceo: ut apud illustrissimum Sax. Ad-

ono p

ministratorem, orent: ut eius serenissima Cels?* Coronam anni clementer

ediam

promoveat. Argumenta sparsi. l. Sicut Cels?^ eius iam gaudebit, D.

valedixts

]edi

Hunnio iterum ad manendum obtento: ita ipsa etiam Crusium, com-

senmst

5 potem faciendo, gaudio affieiat. 2. Describo, quanti constiturum sit opus

ä

Postea

apud Typographum: cuius operis ligati, duo codices futuri sint. Typo-

graphum PFrancoford. (.M. Zachar. Palthenium, Graecis characteribus

e Dres

Audii

instructissimum.) velle excudere: si pro 300 Exempl. sibi soluatur statim

gillia À.

pecunia: ac, si ad incipiendum centuriae aliquot Florenorum dentur.

den il

10 Exemplar quodque constiturum circiter 4 Florenis.

Eorà

3. Mitto unà cum hac supplicatione, Testimonium Theologicum Witen-

A

pant. Fe

bergense. Aio, omnes quatuor Tomos nunc legi

a

'Theologis Tybing.

]eiz vil

qui etiam praefatione commendaturi sint, brevi tempore. 4. Me non

danum,

9529 habere filios. Hoc opus mihi esse pro filio: | quod petierim à Deo, ut

]i &

15 perscribere possem, et excusum videre. T'um me dicturum: Nunc dimittis,

Domine. Prae eo enim malle perire omnia alia mea Scripta, praeter-

ctygpov

Tabor

quam Theologica. 5. Mitto unà Calvensem orationem: et paginas noto:

ubi deseribatur hoc opus. 6. me habere legitimam vocationem ad id

Grala

scribendum, ex testimonio Electoris Sax. Augusti beati (.et paginam

ceptione

20indico eius, in Calvensi mea oratione.) Sub cura autem Proelectoris

(uodan.

ium mu

sunt nepotes Electoris illius pii Augusti: qui clementer acceptáà mea

Graeca conversione compendii Theologiae D. Heerbrandi, scripserit ad

selio, l

D. Polycarpum: Crusium ad alia similia opera scribenda hortandum

doleo. 6

Litera

esse. 7. Vná mitto conciones 2 Graecolatinas, hic excusas, ut specimen

eb conat

25totius operis. 8. Mea senilia ossa, ad exultationem recreatum iri: si

voti compos fuero. 9. Me fore semper precatorem pro Cels'^ eius, et

1586. in

Ihler se

Saxonica domo, etc. Ita oro Dominos patronos, ut causam meam agant, etc.

Caesarei

Horá feré X* ascendens in domum Abbaticam, dedi Epistolam Chrys-

953 0dontis (.quam pridie Godelmanno legeram, et | ipse approbarat.) at-

Haec

8 408.

11 Zu supplicatione: 231. Hane mihi Oseas Hala cum Homeri com-

demum -

ment. commodé remiserat, non petenti. 7Ma» erwariet statt hanc hoc. JDenn es kann

lezendi,

mur von dem testimonium der Wittenberger die Rede sein. Crusius hat jedoch das Zeichen,

l—

mit dem er 4m Text auf die Randbemerkung verweist, über supplicatione statt über testimo-

( Rex

nium gesetzt. 19 Addidi, me etiam Maiorem Catech. et ad 60 psalmos German. habere,

(5 Is)

concionibus Graecolat. explicatos. Item, totum Homerum. Sed me de Corona laborare.

&ramus, |

Quanquam ó, Catech. et Psalmorum opus, fortó non 2 fl. constiturum, etc. Das

sicher zw lesende Ó

A^

wirkt àm Zusammenhang recht hart. Das Zeichen nach. dem ó kann

II D. Go

loser. D.

statt eines IKKommas auch ein Strich sein.

21 225.

24 Oro quoque, mihi

significari, quibus debeam dedicare, quo titulo, quibus rebus memorandis, etc.

M 28 :

99 Godelmannus fuit quindecies Pragam legatus. 249. 594.

I. Merid

]. Hafenr

4 Ueber die Bemühungen Württembergs, Hunnius wieder in seime Heimat zwrück-

zuholen vgl. W. Gós, Blütter f. Württ. Kürchengesch. .N. F. 27 (1923) S. 64Tf. *

210, 299

15 Vgl. S.93 Z.36.

90 S. Diar. 1596/97 S. 176 Z. 15 .Anm.

—

229

——

JX Ài

que supplicationem ad ipsos. Haec Notarius in arcam inclusit, Ego,

Iementer

bono promisso accepto, retentus sum ad prandium: ubi mansi usque ad

ldlit. ]

mediam tertiam H. Postea 'Templum ingressus (.càm Dominis prius

l, QQ

valedixissem, gratias egissem, bene precatus essem.) concionem Graecé

8l Opus

scripsi. lpsi inter concionandum discesserunt, Reutlingae pernoctaturi.5

Tme

Postea Vlmam, Noribergam, etc. petent. Diebus 14 ait Gedelmannus

ACter]bus

se Dresdae iterum fore. Esse illuc à Tybinga 72 milliaria

W satim

et ad 17

Audiuimus, eos iam 7 hebdom. fuisse in hac profectione

l dentm

millia fl. consumpsisse. Die diener, wann man stil ligt, fraessen fast

den gantzen tag

10

i Wilen

Horá 3. D. Nicolaus Varnbyler P. et D. /Entzlinus, 6odem venie-

| Tybine

bant. Fertur /Entzlinus habuisse ante 3 annos, circiter 16 catenas aureas

Me non

Ietz vil meer. | Nocte coenatus sum apud generosum Baronem H. Lan- 254

i Deo, w

dauum, usque ad H. X*^ noctis, lauté et hilaró rursus

dimj

Ita totum biduum extra meam domum cepi cibum, semper tamen i5

! plaeter

ctpovay.

1às nolo

Laboriosa mihi quibusdam diebus haec fuit hebdomas.

m al

Grata habuit multa. Literas Halae, et Apologiam (.ab Hala.) et re-

pamnam

ceptionem comment. Homeri. Pecuniae acceptionem 31!/e fl. ex censu

oelectoris

quodam

et 1 Ducatum, ac chartas novorum excusas, à D. Chytraeo:20

p mea

tum munus à D. Godelmanno. Item literas, et scripta excusa, à M. Pos-

Ipsent d

selio. Literas Graecas ?

D. Theodosio

sed miseriam eius vehementer

ortandum

doleo. Gratus erat honor conviuiorum. |

specimen

Literas eodem 15. April

genero accepi: ubi de Papistarum insidiis, 255

1n m 8

et conatu delendae purae religionis, dira scribit: praesertim S. Ligam s

* qus, el

1586. initam, et 98. renouatam, contra nos. In qua regiones Germaniae

3232 elt.

inter se dividunt

sicut olim Pompeiani, Romam et provincias, contra

m Chrys

Caesarem, falsa victoriae spe inflati

parat)

Haec quae sunt dierum April. 13. 14. 15. et ex parte diei 12. hoc

Jomeri com

demum 16. April. inscripsi

citius inscribendi et Graecas literas per-so

en o kann

legendi, otio carens

dàs Zoicun,

iber testumo

* 258

6 Rex Poloniae reparat bellum in Suecos, ait Godelmannus. 77. 158

nan, babere,

(458 Hs.)

"7 At suntb tantüm 56

8 248

10 248. 254. In prandio hi

na laborare

eramus. Jüschordnung: L. nobilis Iosua à Schaer, optimus

Capitan. Haemminger

x elt, Das

II. D. Godelm. D. Siguardus. Postea Aulicus Magister Bellinus. 133. III. Merid. Herr

den ó n

Loser. D. Hocehmannus. IV. D. Gerlach. Crusius. Loser et losua

Romae fuerunt

aoque, mili

14 248. 253. 256

Tischordnung: l. D. Planer. D. Ziegler. N. (G'ast ohne .:Namen)

rndis, elt

IL Merid. M. Beringer

Convictores

IIL D. Halbritter

nobilis

IV. D. Gerlach

——

D. Hafenr. H. Baro. D. Siguard. Crusius. D. Magirus. M. Cell

18 229

24 Werdà

imat zurücl

212. 270

25 159. 215

») $ 6Lf

——

230

—

as l

fom )

Contra Lutheranos.

B. Liga.

Ligetur ad patibulum. Sanctaligische verbindnus wider die

Jegen n

den v0n

Caluinisten vnd Lutherischen zu Ferrar Anno 86. 12. Iunii bschehenn,

vnd Anno 98. wider ernewertt.

den v01 :

3, $l

5

Nach dem vnser heiligkeüt Bapst zu Rom vnd kinig in hispanien,

Qoln "

sampt seinem anhang herzog von Lothringenn, auch bischoff von Cóln,

ein herte

sampt dem Churfürsten von Trier, Mentz, vnd Speier, mit bewilligung

des beüerfürstenn, auch bischoff zu wirzburg, bamberg, Aichstett, mit

qulassen

sthafit Y

sampt dem von Salzburg, auch herzog vnd fürst zu Grütz, mit bewilli-

4, 80l

i0gung des kinigs in polen, sampt vnserm erwólten Rómischen keüsser

land d

Rudolph, seinem bruder Maximiliano, Alberto, vnd Mathiasen, welche

für ihrer

durch einnemmung des pabsts Gregorii vnd kinig in hispania ihm 86.

gusrotter

Iar den 12. Iunij zu Ferrar ain Sanctaligische, quisische verbündnus

s. Sol

wider das heilig Rómisch reich gemacht, vndt beschlossen beü Aidts-

den, $aJ

15 Verbindnus die Caluinische lehr auss zurottenn | vnd die lutherische

fischen k

státt vnd firstenthumb mit gwalt dahin zu nóttigen, das noch lautt

zische h

der Augspurgischen Confession, sie die Alte Catholische kirchen vnd

peterfüm

klóster sollenn, vnd miessen annemmenn, oder thonn, das sie beü der

Sanctoligischen Aüdsverbindnus mit der hilff gottes die fürstenthumb

6. Bol

20 vnd státt, so der catholischen kirchen mnit gemáüss, ausszurottenn, vnd

land, de

dinal m

catholische Thumhern vnd lesuiter an ihr statt setzen, so war Gott

helff, nit nochzulassen, bis solches verricht vnd ins werck gesetzt wer-

Aügden |

Rón, ka

den soll, eh man zehlett 1600, darauff wir bemelte personen mit bewilli-

das die

gung des pabsts vnd kinig in hispania sampt der keü. M* verbündnus

a5 ainen auferweckten Aidt gethon, vnd ihm fall einer vnder disen in

bischod

1. Sol

der Liga verbindnus abstirbt, kein anderer an die statt gsezt werden

wortel Y

soll, er verbinde sich dann mit einem offentlichen Aidt, in die Sanc-

toligische verbindnus, darzu vns Gott seinen segen geben welle. |

vud solle

8. $o

1

Zum 1. soll angriffen werden die pfaltz am Rhein, die wider alle

den, do

3o Mandatt vnd gebott gehandlett nit noch zulassen, bis alles aussgerottet,

bis alles in die Róm. catholische kirchen gebracht wirdt, vnd in das

chen gel

seühen |

fürstenthumb soll gsezt werden herzog vnd Cardinal in Lothringen.

1 x«p& 100 vappob 15. April 1599. ex Danub. Werda. 6 Kpobotog.

1* (Hie)

Mathias

fortassis intelligunt (pa)pisticam (A)ugustanam (c)onfessionem, ut et (pyostea.

kirdhen

Einige Buchstaben sind, durch. .Beschneiden des Eandes weggefallen.

gerechti

1 Jeses Stück von 8!/, Seiten, das zelich an. diese Stelle gehórt. (vgl. S. 229 Z. 24 ff.),

9. So

folgi àm 7. Bande des Tagebuches auf den zu Anfang stehenden Indezx. Von dem Tage-

buch selbst ist es durch 3 freie Blátter getrennt. Geschrieben hat es wahwscheinlich der

thunb e

Schwiegersohn .M. Jakob Maer, damals noch Pfarrer $n Berg bei Donawwórth vgl.

d m

Z. 1 Anm. Der Scehluss einer Seite wird. durch einen. senkrechten Strich gekennzeichnet.

ihme (i

2 Diese ,verbindnus* hat mie existiert. Vgl. z. B. Nuntiaturberichte aus . Deutschland

1585—1590 Nr.197][198 S.250f. ( — Quellen w. F'orsch. a. d. Geb. d. Gesch. hrsg. v. d.

10. N

Górres- Gesellschaft 4, 1885), wo sich ein. Flugblatt dhnlicher .Avt findet und. wo Lite-

ratwr düber diese angebliche .Liga. verzeichnet dst.

E

9 LöWl

—

—

231

Zum 9. soll Albertus mit 100000 mann sich für die Statt franckfurtt 2.

Vider qio

legen, vnd zu einem Rüómischen kinig erwehlt werden vnd in der zeütt

SChehenn,

den von hanaw angreiffenn, die graffschafft aussrottenn, vnd ohn die stett

den von Mentz einsezen, dem soll die ganz landschafft eingeraumbt werden.

. hiSpanien,

3. Soll dem bischoff von Cóln das stifft Münster sambt der statt9.

Yon Oö)n,

Cóln vnd graffschafft Gülch leibeigen eingeraumpt werden, vnd ihn füre

trilimn,

ein herren zuerkinnen geben werden, die ümpter zubesezen, zuthon vnd

hStett'; lmt

zulassenn nach seinem gfallenn, vnd sollen ihme die stifft vnd her-

liE Dbewi.

schafft vnderthónig, vnd zu Lówen gemacht werdenn. |

" kelisser

4. Soll der (sic) bischoff zu Trier die Musel sampt dem luzelburger 4.

l We]che

land vnd herschafft eingeraumpt werden die ihme zu lehen geben vnd::

A lm gg.

für ihren herrn erkinnen sollen, alle caluenische vnd kezerische lehr

'erbündnus

ausrottenn, vnd lesuiten an ihr statt zusetzenn.

hel Aidis.

5. Soll die reichstatt Augspurg dem Baürfürstenn eingeraumpt wer-5.

lutherische

den, sampt aller herschafft, die kirchen noch lautt der Alten catho:- s

hoch |nutt

lischen kirchen besetzen, die regierung seinem willen nach, in die fugge-

tehen w]

rische hand zugeben, doch solches alles in bewilligung vnd macht des

& Deii der

beüerfürsten, die lehen zu leühen, wem er will.

'stenthum]

6. Soll der bischoff von wirzburg vnd bamberg auss dem Teutsch- 6

Itenn, vnd

land, der von wirzburg herzog zu ferar, vnd der von bamberg ein Car- o

war Golt

dinal zu FElorentz, der bischoff zu Aichstatt soll zu Niernberg beii

setzb wer-

Aüden erwehlt vnd eingsezt werden, vnd soll die statt so lang die

nit bevilli-

Róm. kaü. M* wil beü der Augspurgischen | confession bleüben, doch

das die clóster vnd stifftungen, vnd was zu den clóstern gehórig, dem

rerbündnus

' dien m

bischoff zu lehen geben werdenn.

25

vb werden

7. Soll dem bischoff zu Salzburg das làndlin ahn der Ens eingeant- 7

die Sant-

wortet werden, vnd nach der Alten Róm. Catholischen kirchen besezen,

vnd sollen ihm die lówen vnd zehenden eigenthumlich eingeraumbt werdenn.

li. |

8. Soll dem fürsten zu Grethz das hauss Osterreich übergeben wer-8

wider alle

den, doch der gestalt, das es zuuor in die Alte Róm, catholischen kir- ao

üssperoliet,

nd m das

chen gebracht werde, es sollen ihm die lehen nit mehr geben werden, es

1ngen,

seühen ihm dann zuuor die kirchen vnd clóster alle besetzt, Erzherzog

Mathias soll die lehen vnd zehenden einnemmen, so lang vnd vill bis er die

T (Hio)

&t (pyostea,

kirchen und clóster zurecht bracht hatt, als dann sollen ihm die lehens

gerechtigkeüt vnd herschafft sampt dem zehenden eingeraumpt werdenn. s;

299 2.24].),

9. Soll dem Mathias das hauss Obersaxen sampt dem chur|fürsten- 9.

n d Tage-

thumb eingeraumbt werden, vnd mitler weil die clóster vnd stifft besezen,

vheimleh. der

vaorth ogl.

ynd ihme die herrschafft sampt dem zehenden eingeraumbt werden, vnd

dhennzeu hml

ihme die herrschafft zu lehen gebenn.

Dleuschiand

10. Maximiliano das herzogthumb francken vnd Marggraffthumb bran- 10

d hrgg. ?. d.

md u Lütt

denburg, voytland, vnd preissen, sampt dem '"Teütschen orden vnd Teüt-

9 Lówen — Lehen vgl. Z. 27.

—

——

—

232

schen meister, der Róm. cathol. kirchen gebracht werden, vnd ihme

zulehen geben, vnd ihne für ein herrn erkhennen, doch das alle Státt

vnd fleckenn zur Róm. catholischen kirchen gebracht werden, vnd ihme

zu lehen geben.

LE

11. Sol dem bischoff von Speir das fürstenthumb Saxen eingeraumpt

Vxor.

e werden, sampt der landgraffschafft hessenn, doch das alle clóster vnd

stifft widerumb zu der cathol. kirchen gebracht werden.

Filia'

12

12. Soll der Edwardus der von dem kezer von Durlach vertriben,

i Ecde

wider eingesezt werden, das ganz | Marggraffthumb baden vnd Durlach,

Ego !

108ampt dem herzogthumb Wirtemberg, doch das es alles in die Róm.

num, 60

Cathol. kirchen gebracht werde.

fihero, (

13

13. soll dem kinig in polen, Schweden sampt allen stütten einge-

qu(? epiSW

raumbt werden, die Rómisch kirch von newem wider aufgerichtett.

À 06

Róm. k(aiserlich)en M.* soll in der cron behem vnd vngern bleiben, vnd

tinensis,

15 Soll die bübst. heiligkeütt sampt dem kinig in Hispania, nach der newen

gethonen Aides verbindnus so zu Ferrara A? 98 gschehen, das sie beü

verlust leib vnd lebens sich nit wellen zu ruh begeben, es werden dann

alle obgeschribne Artickel ins Werck gesezt, dazu der bapst vnd kinig

in Hispania sie mit gelt vnd vólck versehen wellen, das man nit soll

20 nochlassenn, bis es alles verrichtet werdt. |

], Ài

Als dann sollen sie mit grosser macht wider den Erbfeind ziehen,

a

g, Ad

vnd mit nachlassenn, bis er ausgerottet vnd vertriben werde, dauon

vns nit zweüfflett, so wir die kezer aussrottenn, wir werden den sig

Cl

9. De

wider den Erbfeind haben vnd einnemmen, dazu helff vns gott gne-

25 diglich.

Cal

Der Róm. kinig soll verbunden sein, alle stánd vnd leüt in rechte

4 Ep

ordnung zu bringen, vnd alle T'eütsche kinigreich, fürstenthumb, vnd

eui

Stett helffen einnemmen, vnd noch lautt der Articul bsezen, darzu alle

MUl

schütz so ihn Teütschland gefunden werden, solle gebrauchen, in man-

Faden

sogel dessenn, wil der bapst vnd kinig in Spania dabeü thonn, so lang

Comp

sie land vnd leütt habenn, bis es alles zu einem hirten vnd herd ge-

superbia

bracht wirdt. Darzu gwislich gott sein gnad vnd gedeien geben wirdt,

optimun

wie er selbs gsagt hatt, eh die welt soll zugehn, | soll es zuvor ein

M. Ta

hirtt vnd herdt werden.

pyemum,

35

Gschehen zu Ferar in der Quisischen Sanctaligischen verbindnus,

die pflicht. gethon, vnd das Te Deum laudamus gsungenn.

Conci

April 16. Die (. magis nubilo, humido.

—— ——

Totum feré diem scribendo, ut modo dictum, consumpsi.

À Postt

£. Tis

M. Phil. Alb. Hala noster, his diebus aegrotauit, émOwmbí« interdum

Brandus,-

40 Correptus: et D. Moeglingi opera usus. Convalescit. L. Deo. |

19 Fatuu:

—

36 Hier endet das eingeschobene Stück s. S. 230 Z. 1 Anm. 2. Abt.

26(1'»;,

233

"d

llme

&ig 1óy mpoeAéxtopo.

256

Alle gt

mÀoix vÓv xpouctayA &v

D ihme

OeAdkcov, 6p« 6 xóptog

&ig tóy Xpuoó6ovta.

eig &yyAGxv.

&£UnAOtXY.

ä;

vb pepixpSov.

Berütmyt

Vxor feré semper decumbit.

April. 17. Die ($. obscuriore, sereniore, obscuriore.

Vertriben,

Filia Theodora, nuptiis vicini Dauidis, des Dickel Baestlins sohns,

| Durlach,

in Ecclesia, et prandio, et choreis, interest. Bac. 129.

(ie Rüm.

Ego vesperi apud vicinum meum, illustriss. Princ. Augustum Palati-

num, coenatus yAuxíoc sum: loquens (.veniá petita. more meo, animo 10

J einge.

libero, de variis rebus: nec puto me quenquam offendisse. Ostendi quo-

htett

que epistolas Theodosianas quUotxttppióvog.

ben d

À coena Princeps mihi nummum aureum D.D. Alfonsi, Ducis Mu-

ler neyen

tinensis, propter Amalasuentam. |

5 Sie Deii

April. 18. Die 9. lucidiore.

257

den dam

Zeitung, à D. Andrea Bohemo, ciue nunc Vlmensi.

16

Thd Linig

Homo fatuus, aus Bischoffs zu Würtzburg hof.

! nit. sol]

Hie praedixit.

Ad quendam. Eil haim: Cüm properauit: invónit arcem suam

( ziehan,

ardentem.

20

le, danon

Ad alium. Mane, noli abire. Non obediens, crus in via fregit,

| den sig

curru everso.

gott- gne-

De cane. Haec in utero gerit 2 mares, et 2 foeminas. Occisa

cane sic, sic inventum est.

,

in rechte

Episcopo praedixit (.sed non anté, quam is impunitatem promisisset.) 25

ümb, md

eum suspensum iri. Volens is sua xeuwWAwx exportare, à Canonicis

jarm alle

comprehensus est. Nescitur, ubi aut quid eo factum, sit.

, n man-

Eadem Francofurti in Nundinis dicta fuerunt.

, 80 lang

Composui Graecolat. Epigramma in Eisenmaengeri lIrenes contra

herd ge-

superbiam cantum. Nullus Typographus recipit excudendum, quanuisso

en windi,

optimum.

Quvor em

M. lacobus Frischl. est hic: habens iam sine dubio meum Antipop-

pysmum. D.D. Gerlachio literas ''heodosii monstravi. |

orbindnus,

April. 19. Die ?l. sereno.

258

35

Concionem egregiam Graecé scripsi.

4 Postea 271. Venetias et Constantinopolin.

12 287. 269.

12 254. 312.

421. Tüschordnung: Y. Praeceptor M. Heuchel. II. Stetit, structor. Magister morum

interdum

Brandus. III. Occasus. Princeps. IV. Crusius. D. Bocer.

17 Iuli Episcopi. 368.

|

19 Fatuus.

29 160. 193. 510.

92 231. 222. 395. 237.

—

2 60* Hs.

13 D.D. — dono dedit.

—

294

—

ID IETEERU UCH UNCHT TU N

Nova "Wellingiana. Nam ego nulla accepi.

Regina Angliae instigat Sultanum contra Hispanum. Tunc ipsa classem

Sultano 25 triremium adiunget.

Hispana sponsa, tandem ad portum Cataloniae appulsa.

5

Gallica subsidia Ordinibus venerunt.

Nihil de Caesare, nisi quod subsidia contra Turcas ex Italia petit.

Nihil de Polono, Styrii, Principum mnostrorum apparatu. Papistae

Augustani talia omittunt, etc.

Petit

Frater D.D. Godelmanni: (.Stiefbruder.) mihi salutem ab eo (.comitatus

Imi. À

i enim abeuntem.) dixit: monens, ne schedam de Iesuitis editam, alicui

astitta

meorum Seriptorum inseram. Quia sibi offensos fuisse Pragae lesuitas,

quod Biblia secum habuerit. Non est, quod quiequam metuat. Nihil

goplus,

16. Iun.

tale edo.

Profectio Godelmannica.

E E

15

Die (2, Reutlingam. Die (. Auracum. Die $, Minsingam. Postea Bla-

dureh À

Chio

byram. Die ?|. (.hodie. Vlmam modó venturi. Ergo mense 1l vix Dres-

dam redibunt.

Rastici

Oculis hodie perlustrabam Odas, et alia diuersa carmina, Iani Dousae

tenent. .

el inhal

Nordovicis. |

259

Lib. 3. Odarum 2.

arcis, À

21

D. Elisabethae, Britannorum Reginae, Principi opt. max.

tiorum,

partm ]

Regina, magnis edita Regibus:

ipsa erudita ó Pieridum manu:

nenine

alia ali

ó Gratiis secunda nulli:

25

Qu reot

si quid ab Imperii ordinandis

Vacare rebus te iuuat, ad mea

quot m

demitte vultus carmina: et aurei

Tarcae,

gervituli

flexus ocelli, regioque

cuncta supercilio mouentis.

mmune

30

Nec docta, nec te digna, vel auribus

dam ha

aliquot,

istisce puris, quae damus (.hoc enim

quis possit?.) at testantia omne

atte, ve

in te animi studium, fidemque, etc.

putaba

Ausa et Papalis concilii minas,

sed Lul

85

fulmenque sacrum, spernere, et impia

Dicunt

——

decreta: vicinis quod olim

10 Zu

Regibus incutiat pudorem, etc.

Inaree (]

diues: om

1 229. 282.

15 253.

18 233.

21 193.

91 Steht auf Blatt G. 1ff. der 1576 zu LLeyden erschienenen Ausgabe, die den Titel

Ausyale,

irdgt: Iani Douzae Nordovicis novorum poematum. secunda Lugdwunensis editio

helle'nique

locupletata et aucta.

94 Ist Strophe 7 der Ode.

XVI gi

dem. (s

AUE

235

-—

At tu,' Britanni quae sola temperas.

à lissems

Regni, idque nostro non procul à mari,

flos principum illibate: quotquot

Sol oriens videt, occidensque.

Facunda, quantum vix homini datum est,

à petit

rerumque prudens: quodque rei est caput, |

Papistae

extorribus quae Christianis

260

perfugium toties fuisti, etc.

COlnitolus

Petit auxilium miseris Belgis. Insunt libro etiam carmina Hadriani

i, aliei

Ilunü. Ait Academiam Lugduni Batauorum recens à Princ. Arausino :0

! lesitas

institutam esse, scil. 6. Idus Febru. Hadrianus Iunius Hornanus, Philo-

Uàt, Nihil

sophus, Medicus, Poéta celeberrimus, Batauiae historicus fideliss. obiit

16. Iun. 1575 cüm vixisset annos 63. Filium reliquit Petrum Iunium.

Ex Epistola Iacobi Palaeologi. Sind 83 bogen, getruckt zu Vrsell,

osten. Dla-

durch Nicolaum Henricum 1594.

15

Yix Dres.

Chio ins. et ciuitati (.quae nunc est latibulum furum.) praesunt 9

Rustici, olim florentissimae. Vrbs, inculta et dissipata. Arcem T'urcae

. Dousae

tenent. Palatia ampla, olim habitacula Principum et Dominorum, diruta

et inhabitata. Circuitum moenium habitant Turci vigiles. Portam unam

arcis, Aga Ianizerorum: alteram, Aga Asaporum, seruant. T'ecta Pala- 20

dX

tiorum, nudata: Palatia, facta praeda militum. Foeminae nobilissimae,

partim priuatae bonis, partim libertate. Perpluuntur palatia, et ruunt,

nemine | emente. Pialius Bassa, qui cepit urbem, habet 32 viridaria: 201

alia aliis dedit. Nulla ibi ingenua foemina: nisi quas aetas, aut gravis,

e

P

aut recentis natiuitatis, fugere

malis prohibuit. Remanserunt et ali-25

quot monstra nobilitatis: qui olim fex et lutum erant. Multi Chii, facti

Turcae, et nonnullae foeminae. Exactiones, crebrae. Qui fugere vult

servitutem: Turca fiat, necesse est. Nam omnes Turcae, ubique gentium

immunes ab omni onere sunt. Templa arcis, Turcus habet: arulam quan-

dam habent Dominicani. Extra urbem Graeci sunt omnes. Franciscani 30

aliquot, in quadam domo extra urbem. Matrem Palaeologus invónit in

arce, vegeto adhuc corpore: quae somnium se videre, ipso conspectu,

putabat. Periclitatus est ibi à Papistis: quasi nihil crederet de Deo,

sed Lutheranus esset. Defendit eum Cadi magnus (.Praetor.) dicens:

Dicunt te Lutheranum esse. Nos Lutheranos defendere solemus: quoniam s5

10 Zu Princ: Guilelmo.

15 Sceripta 1573.

16 Xiog. Fuit. 1566. amissa.

In arce Chii fuerat natus hic Iac. et ex eo pependerat totainsula: doctissimus, nobilis,

UET NUN.

diues: omnia relinquens obstudia.

i7 264.

381 Zu Matrem : Thomasynam. 262. 268.

1 Strophe 23f. der Ode.

——

9 Blatt Ee 1ff.der S. 234 Z 21 Amm, genannten

jie den Titd

Ausgabe.

14 Dieses Schriftchen ist abgedruckt bei Émmile Legrand, Bibliographie

hellénique ow description rassonnée des ouvrages publiés par des Grecs auz XVe et

j edltio DEU

XVIe siécles 4 (1906) S. 326—341. Ein Exemplar dieser Selienheit, das aber nicht

dem Crusiws gehórt hat, ist m Besitz der Tübinger Umniversitütsbibliothek.

ii

——

—

236

——

anHOS; q

melius de Deo sentire videntur, et nobiscum parum dissentiunt: multum

vestts ?

autem dissentiunt Papistae, qui imagines faciunt Deo, et illas colunt.

& alia |

Ait Palaeologus, se non curare Papistas: à quibus olim, ante fores in

oli, (

262 Chio sibi adsistentibus, honoratus fuerit. Si vellet fieri | 'Turcus: vellet

Tllusü

5efficere Praetor, ut Begus fieret i. e. Prorex: quanuis ea vox etiam

bum 708

minoris dignitatis sit. Sed noluit alter. Improbus Monachus volebat

(,(mom'

testari, eum esse Turcam factum. Reclamauit Palaeologus. 'Tum Praetor

tibus, &

vetuit ex Passaporto Magni Domini Sultani: ne quisquam D. Iacobo

eanus P

Palaeologo iniuriam inferret: sub poena 300 plagarum et 1000 Aspero-

ingratan

10 rum 1. e. 20 Coronatorum. Amurathes Celebi, magnus Cadi Chii. Zeffer,

Const:

Praeco praetorii.Facta sunt haec 24. Mai. Tunoc, extra arcem manere

quondar

volenti, cautum est contra pericula. Discessit, valedicens matri, 6 Chio

14. Iun. (.antea tempestatibus detentus.) et Constantinopolin, unde vene-

fibertatt

Tiam, Dd

rat, rediit 21. Iunii.

15

Hortati

Chii, cüm 'Turci lustrare vellent Templum S. Dominici (.in quo pater

lacobi erat sepultus.) omnia ossa et cineres ibi sepultorum, disperserunt

Cnete

addictos

in mare: e&£ omnem memoriam monumentorum expunxerunt. Ideo patri

mubilium

erexi (inquit.) cenotaphium. hoc.

O AI.

Io. M

Tudaeus

20

Osco86pp OAopmuOapsio t maAwtoAÓYo xouuopévo, xab S«puxovo cfj

Selimo

xA«udpy Gaon, YoveOot pev, Yevéoer xal &yoyoy T (.fort. GYyevyti.) &rtotetxoue |

263 02, £V totc 100 Veo0, xal tGv Gyüporov: vOpup, x«l covqeety Gyowois Goxt-

velus aj

potc. e0oepeot«otc.

Sed nel

(Xxepoc Xtoc.

tempera

25

Tiv map(Ox Olg, bvav Ó YjÀtog Éqeyyev, &Aeugépav wl ix cp(tou pumvoc

cognato

(.debet esse póvwc.) t&e dxpec, xotwf, ovypU BooAopévme Geuyvóvat, GcOou-

attrahel

Aopévmv, óp&v DouAópevoc, Edmxev.

Fu (

Haec, in triangulari lapide, cuius basis terram tangit, ex uno latere.

tempus

Ex altero autem: mapáostvypu vevopevog vv & Tíjg Éxavéípac vOyme, xail

perium

o ty Guvapévov nb taiev, &cegobüc Guoxwvitou Qivmc, aOox(ou YAOTUf,

me vidt

O65nc, Xstpoc, npteoc, ysvécUot, &yOpl &rapouAdxvoc twpobyvvt cautoy G

pax cu

&y9pdGTv, npbg vobg xat Gpetàg mXyvXc GmeyUc EXOvvY.

CUNS (

Pro matre 4 Taleros, quos ea debebat, soluit. Intra hos autem 7

de sua

8 Proclamatum Chii per praeconem fuit.

8 2606.

8 215.

19 Inter-

classem

pretor, 9eQ &Qav&wp tepóv.

20 Theodorus Olympidaxrius.

20 Thomasyna

1a, B

Chlauara.

21 261.

22 Epitaphium.

26 Ueber &xoag: cornua.

30 Ueber

gtantinc

duveuévov: quae possunt.

30 Ueber fuetow: vi.

80 Ueber Óívuc: limae.

81 Ueber óó£qc: opin.

91 Ueber cavrov: Fort. &«vcóv.

89 Mater eius. 261.

multtu

Em

9 vgl. S. 7 der , Epistola*.

10 Amurathes Celebi, magnus Cadi Chii Zeffer.

Praeco praetorii Hs. Vgl. Legrand a. a. O. 8. 329.

21 Vgl. Legrand a. a. O.

97 In der

S. 332, der &veyoyi liest.

25 Legrand a. a. O. 8.332: wiüjvge.

(ie Seegc

, Hpistola lacobi PalaeologV* folgt auf ..

&£)qxev (Z. 27) und ..

g&yóvtov (Z. 32)

193 fs

jeweils die lateimische Uebersetzung ((S. 10 f.).

posteq d.

—

237

——

* Ihültm

annos, quibus urbs et omnia capta sunt à T'urcis, vendere coacta est

5 Colunt.

vestes et libros, non omnes tamen. Habebat adhuc annulos, argentum,

BOC

et alia ornamenta. Refocillaui illam, et curatorem ei reliqui, Ohii, Galli-

US: velat

poli, Constantinopoli. |

OX efiam

lllustrissimus D. Milos, Transalpinae Vaiuoda, Constantinopoli Iaco- 264

? Yolelat

bum rogauit: ut 100 Aureis in Chio, quos ipse ei dederat, praediolum o

l Praei,

(-ómocTacxóv.) Monachis S. Basilii Graecis, locum véxv poviv habitan-

). Tatoby

tibus, emeret: quod literis Patriarcha Hieremias confirmauit. Sed Rusti-

) Aspero.

canus Praefectus Chii, monasterium eo beneficio priuauit. Ideo patriam

l Zef]'er,

ingratam lacobus deseruit.

10

1 Dlinere

Constantinopoli eum visitarunt, boni Domini, et Dominae Chienses:

Iu Ü OhIO

quondam florentes rebus: tum summam in paupertatem redactae, et

lde vene.

libertate priuatae. Nam non permittebatur eis inde in Italiam, aut Gal-

liam, nauigare. Itaque erant cum liberis, et familiis, in luctu perpetuo.

JO pater

15

Hortatus ipse est omnes ad patientiam, miserorum portum.

perserunt

Caetera non deplorabant: sed filios paruos, raptos, et servitio regio

de0 patri

addictos: per vim circumcisos, et factos T'urcos. Item onus filiarum

nubilium, et suam viduitatem.

Io. Michaàl (.qui nunc nominatur losephus Naason, ex Christiano

00j 1j

Iudaeus factus: Dux Naxi, et 7 insularum /7Egaei maris Princeps, àso

t

Selimo R.factus.) obtulit mihi (.inquit Iacobus.) unam | insulam, ut 265

dtic Qoxt-

vetus amicus, si manere vellem. Sed nolui, ne cogerer fieri "Turcus.

Sed nec apud Patriarcham volui manere, me hortantem. Sic nec ob-

temperare lacobus fratri suo voluit: qui Romae Cardinalis erat: et

10). Ug

cognatos utriusque sexus ad se in libertatem, et ad suam sententiam, ss

til, 0c0QU-

attrahebat.

Fui (.inquit.) Constantinopoli, à 21. Iun. usque ad 8. Tul. intra quod

20 latere,

tempus multa acciderunt. Mehemetus Bassa primarius, qui totum Im-

r x

perium 'Turcicum solus fert, et Amurathes Aga, summé desiderabant

"u

me videre: sed classis emissione totos dies impediebantur. Facta eratso

Xry d.

pax cum Venetis turpis, et Christianis infamis, T'urcis desideratissima:

cuius confirmatio venerat Byzantium. 3. Maii. Sed Turci erant solliciti

; autem T

de sua classe (.magna quidem, sed feré tota tyronum.) ne in Hispanam

19 Inier-

classem incideret. Arabs hanc, Messanam audacter ingressus, enume-

Thomasyna

rans, Bassae renuntiauit. Ea postea 1571. T'ureicam vicit: Cum Con- ss

30 Ueber

stantinopoli discessurus, iam equum conscendissem: convénit me magna

[m]g.' hmä«e.

multitudo eorum: qui ex Christianis facti erant 'Turci: alii capti bello

r eius, 26l.

8 260.

11 Nobiles foeminae.

981 Pax Veneta.

(ui lr

i a. d. O.

35 vgl. S. I4f. der .Epistola.

85 Crusius scheint hier zw 4rrem. Em meint wohl

9t In de

die Seeschlacht von .Lepanto (1571). Der Brief von Iacobus Palaeologus ist jedoch erst

) (Z u 32)

1573 geschrieben, vgl. S. 235 Z. 15 .Amm. wund, Legrand a.a. O. S. 340, 341, so dass

posiea des Sinns enibehrt.

r — —

—

238

GA

conscen

Veneto, alii sua sponte, alii saevitiae Papae fugiendae causá. Inter quos

digere.

. fuit miser Nicolaus, SuperIntendens olim Middelbergensis: doctus Latiné,

gecta,

266 Graecéó, | Hebraicé. Multum ille fortunam suam, clam aliis, deplorauit

Paps, €

apud me. Metuerat, ne à suo Principe ad mortem quaereretur i. e. a

Ianizefi

5 Vaiuoda. Byzantii, in senatu Bassarum publicé, audiente Rege, petiit

ex IäniZ

fieri Turcus. Datum est ei spatium cogitandi octo dierum: quod nollent

bui, M

quenquam, nisi sua sponte, fieri Turcum: audiissent autem, eum fuisse

quid (

Episcopum apud Christianos. Post 8 dies reversus, Turcus est factus,

Rever

et receptus inter milites tertiae legionis equitum, cum salario 12 Aspe-

cum 688

i0rorum in die i. e. 21 Cruciferorum. Duo tantüm Verba ei dixi: et poe-

Ài

nitens exclamauit: Vtinam haec mihi in Transyluania dicta fuissent.

E 1

Nunquam Byzantium venissem. Certó, si spem vitae apud suum Prin-

Addi

cipem haberet, reverteretur.

ians Ch

Ante discessum etiam ex Byzantio meum, vénit oratio Latina, versa

15ex Boiemica: quomodo Regis Galliae frater esset Rex Poloniae creatus.

Captum

debiles.

Eam curauit in linguam Turcicam verti Mehemetus Bassa. Laetabantur

À prae

'l'urcae, dicentes: Regnum Poloniae, obnoxium 'Turcico fore. Quod mihi

illam es

displicuit, iugum 'T'urcicum Poloniae impositum iri, in Christianarum

provineiarum perniciem.

20

Passaportum accepit Iacobus à Sultano per Mehemetum Bassam: ut

In 8

tutus esset Gallipoli, in Transyluania, in Chio (.ut ex hac caperet |

Grasman

967sua bona: nec ei quisquam resisteret, terra marique, sub poena amis-

Nioer

sionis gratiae Regiae.). In quo scripto (.ut fieri solet à Turcis, in forma

fectura,

optima.) idem mandatum ter inculcatur.

25

Abiit Iacobus 8. Iul. cum Legato Regis Muldauiae: et post multos

Manà

errores Silistram venit (.olim Axiopolin) ad Danubium situm. Ibi in-

Derendi

venit Emericum Morauusky Morauum: qui in direptione Lipae captus,

puer abductus in 'Turciam fuerat, et Turcus factus. Peritus linguae,

tione a

cogitabat ad Caesarem nostrum venire.

30

Ex Silistra vónit Bucarestam, in Transalpinam: exceptus honorificé

Cone

à Rege, omnia necessaria mittente. Habebat ille uxorem Chiam nobilem,

Suà Se0

ex Saluaresarum familia, opulentá et splendida olim: quae lacobum,

Apni, ]

ut eciuem suum, honorauit.

Christoy

Antea 7. Iun. Constantinopoli Sechus (.Sacerdos, vel Monachus, sanc-

Suo Ma

——

35 tissimus, apud Turcas.) occisus est à caeteris Sechis: quod diceret (.sic

2 fae

etiam docens suos Discipulos, ad 5000.) quod, inquam, diceret, fabulam

Tischordy

esse hoc, nec Alcorano admiscendum: Deum 7 orbes, 7 coelos, creasse:

Gerach.

perque Archangelum Gabrielem misisse equum ad Mahometem: quo

äïlpdjpyy

Q* öpw;

2 Nicolaus Chraverus.

6 NB!

15 Polonia.

20 262.

23 Scrip-

REU

tum Constantinopoli anno 981. sed Christi 1578. Etsi, cum Christianorum annus sit

1 4y

lat Cris

Solaris, Turcarum Lunaris, non bene sic inter se respondent. inquit Iacobus.

v

239

—

ler qu

conscenso, illos lustrare posset: ibique locum sibi-$uisque »habitanäi

ls Latinä,

eligere. 'Tulit mortem constantissimé. Aliis diebus etiam alii, eiusdem

lenlorgu

sectae, occisi. | Contra hanc haeresin, sic crudeliter se Muphti i. e. 208

t i. ET

Papa, et aliü sacerdotes, 'Turcici, opposuerunt: quibus adversabantur

$6 petnt

Ianizeri et Solachi, aliique nominis viri. Audiens de morte Sechi unuss

X nollnt

ex lanizeris: accurrit, et super corpus eius, praeciso sibi iugulo, occu-

UL fujsse

buit. Milites, qui ex Christianis facti sunt Turci, quando interrogantur,

i facius,

quid credant: respondent: Id, quod Rex credit. Sic evadunt periculum.

12 Aspe.

Reversus est lacobus 12. Aug. et de ipso fuerat falso sparsum, T'ur-

l: l poe-

cum esse factum, in oenopolio cum 'Turcis Constantinopoli sedentem. 10

füsent.

At in Turcia infame est, in oenopoliis versari. Ipse autem suam es960o-

U Pri.

&av, in tota Tl'hracia et Graecia notam, noluisset contaminare, etc.

Additur Germanica Epistola, 6 Byzantio 19. Nouemb. 94 scripta: hor-

, vergy

tans Christianos contra Turcas: qui ipsimet dicant, Constantinopolin

€ C'ealus,

captum iri à Christianis. 'Turcos esse bello strenué persequendos, utis

etabantur

debiles. Nihil esse eis credendum: mihil parcendum, sed occidendos.

'ud mihi

À praeda neminem debere impediri, quó minus eos persequatur: sed

ianamum

illam esse certo homini colligendam interim mandandam. |

269

April.20. Die Q. serenissimo.

1S8m: ul

In $Stip. illustri coenauimus hilares, invitatus à Procuratore loan.so

cüperet |

Gusmanno.

13 ais

Nicer fl. reisst seer umb sich: frisst wisen hinwaeg. '"Tybing. prae-

h forma

fectura, 5000 fl. minus forté 200 ad redimendum Postfeudum contulit.

April. 21. Die fi. sereniss.

&& mullos

. Ib -

Mané horá 6. usque ad 8** ego, et M. Vitus Myllerus, ambulauimus 5

Derendingam. Tardé, et cum taedio, pergo his diebus paucis, in ora-

|e. CapUU,

s Iinguae,

tione ad futurum Magisterium. Absolvi rudius April. 23.

April. 22. Die (3). seren.

honorifie

Conc. 9 Graecé

Scripsi in

Ecclesia.

Salutem,

et Epithalamia

? nobilem,

sua secundi coniugii cum Anna Vlmünna Augustana, ante 9D. A.so

Tacobum,

April. 19. celebrati, mihi misit D. Christophorus Neubergius, per M

Christoph. ZEntzlinum, Stipendii illustris hic alumnum. Inscripserat

hus, sànc-

Suo Martino Crusio, Neubergius senex seni, dicit salutem plurimam:

ceret (sic

2 Haereticus Sacerdos, apud Turcas, et martyr.

20 229.

21 256. 285

; fabulam

Tischordnung: I. M. Beringer, M. Mich. Schaefer. IL. Gusman. Ioan Rauch. lII. D

N

Gerlach. D. Planer. IV. Crusius. Cos. Schaertlinus. M. Vitus.

98 228. 318. óvsto

lem: quo

&upópyy ónó vày 9eoAóvOov Tjuv, xeAeuópevog mpó abcGvy BablCsty, xoi Tjvouvó]uny &Y

—

29 Haidenhaimo. 284.

àA2^ E. 985.

9) Sarip-

annus sil

13 Awf S. 22f. der Epistola lacobi Palaeologi.

39 Über das z im Aentzlinum

hat Crusius, ohne etwas zu tilgen, nachtráglich mit voter Tinte noch ein s gesetzt.

'obus,

——

240

—

ä

grates agens quam maximas precibus pro sanctis et piis, pro se

fusis

55«;51&1:1

Ti ïïPbä

saepissimé. |

2

9

)l 0 |

r

10

Ecce tuis precibus sanctis seruatus in horam

MOEV.

Praesentem viuo, qui moriturus eram.

iri) &

Lustra favente Deo, iam vixi quinque, secunda

"m

Coniuge cum chara, quam dedit Ille mihi.

i

April 23. Die (. seren.

u Ü

EY

Psalmum 93. Graeco carmine

a

me versum mihi attulit M. Kunius.

yäpaa [

Genero M. Iacobo scribo: filium nunc se bené gerere: reconciliatum

n

10 esse meae uxori et filiae. Weigenmaiero successurum (.ut omnino credo.)

A$p06.

M. Mich. Beringerum Vlbacensem D.D. Hunnium, adhuc per 2 annos

relinqui à Princ. nostro in Saxonia. De Hispanis dici, eos à solo Im-

auydmt

perii evanuisse. Etiam nihil dici feré de expeditione Principum: neque

ao

de Styriis, etc. Scribat ipse nobis. Mea uxor cuperet habere eius filio-

xal CUj

15]am secum, etc. De paupertate vo9 xopiou 0'eoGootou, etc.

QO

À D. Hoeschelio peto: ut literas inclusas, Venetias ad HEjpiscopos

ambos, Gabrielem et Margunium, quamprimum mittat: et Responsa

I 1

eorum, si venerint, mihi mittat: quae cum ipso communicare velim. tiy

n 6

yaXxoxovS0)y mihi remitti vellem. Peto chartas qotavdc. Quaero de libro

] 1

20 T'orneamentorum, qui ante paucos annos exiit: qualis,

et quanti, etc. |

C. V

271

Constantinopolin et Venetias seriptio.

Qotepoy

I. 4- Tó cogectáto xopio 9eobooio t

Val r

Cuyo|aAg, víjs xwvotavttyounoAGtt60G

0

Xpuoto0 ÉxxMrotag mpmrovoapto.

1 àgt

2b5

'Ev xptotQ oo8 xatpetv.

f(b d.

"Ayte xÓpte 9eoBócie: Éypodac vij c'. vosupp. «.q.q. G. && EmotoAAc.

X

D 1

Q

?

^

Xv xe) A dtpuov

a. mpbc xbptov BaptoXojotov, xatoxpog mpsopeutí]v: D'. mp

,

tífe o0i

OG,

etot: OnAaOT,

Üdxtoov: Y'. npbc xoptov &yOpetay (.0U dj«po elc, xai ó at

tOUtOG

& idxtoBog &vBp£ou xorxeAAdptoc.) 9'. npbg woptov ctéqawov (Syuc oUx TA9e

V00 d

8

e

mpbc fjMg.) &'. mphg xoptov ctomixbv: c'. mpbg &pà vbv xpoóotov. &Oebduny

————

iyà mácac, mapextbg vfjg vo0 wuplou oceqdvou, Tij ('. v00 vOv «oq.

1 Se

vpÉXovtog Évoug: Alav Odà, xal máoag &miotuc nepp9e(oac (.o0x olóx, bnb

12 Resn

x(yog.) x«l émtAeAUUévAe, Kveu oqpoy(omy. ( Tij xaxíac. víc T|v, Quyt Emne-

18 Inclo

Os6ÓxXetc; oUto xoal tà Bpà vpdjquva, & moXAà &v Exwpópotg Xpóvotg &c

lus nosi

C AUSCONSP

8 229. 282.

9 Werdam. 212. 255. 312.

15 Augustam. 212. 312.

4 Dj

21 235. 29T.

24 Hanc Epistolam inelusi in literas quas ad Max. Margun. scripsi.

28 Literae tuae,

Wchgety

271..218.

95 Manus nepotis mei Ioan. Iac. Maieri Crusiani.

8 Ton j

sero redditae.

883 Infideliter.

Ils

91 Die Anschriften

8 à me versum wielleicht verschrieben für à se versum.

z Abkü

und die Ammerkungen zu demn Briefen hat Crusius geschrieben, die Briefe selbst der

lYane j

KEnkel I. I. Maier vgl. Z. 25 .Amm.

ledeujol

Digri

—

241

—

& fügis

Bevextory éxenópupety, &b Bdexa. &xGv, xal npb | eoxGv, &mXovto, ob XO|ALo 0 Ev- 272

1« xgóc G&. 00X o(6a. G, ro0 vv tb Blov motetvot 6 BapSoAopotog, ol Ó cuont-

Xóc. Ó O& xÜptoc xo'yxeAMdptoc, t ag q *

&ret &l Viv Gpetyova Gov à6e8-

p.ï,cev 6ca0toc xal ó xÜptog Xwémqtog. ÉAeyoy 88 xal &uot mpó &5 mou

£v6v EJ)wvec: g xal ) xoptótng cou, mpbg tbv o« tfjoc xptotby petéotw. s

us O.

ET

xai

VOv

Og &An(Qo, ydpit $e00. àAAk Yodiow co0to,

&v CoymO W. tdyiota, G &v sibüpev: Alav y&p mepl col qopobpuet. ó8ovo-

Künins

pebo. O OXodóyrc, viv mepl Ój vaAaumoplav Yvóvteg: xal vo0 Q«eoU 6cT-

dciliadum

Uépot xepl Djv Geópetha. &i 8b xol npotüpuog ày pofjeuky vv nocotpe&a

TXoÀUg 6 xvGuvoc, &v 666 abvijy ómb DucoeQGv, x«l &Oxev &yOpirOv, v 610

Q credo)

2 annos

xócpog TÀTenc, pevaEo mepxopévry &practdjoecta. Gu ofjurvov Tity c& mepl

lo In

Dp&c, G ÉXet. cuptpépot O'dy xal matpipyuxov Yecppux xotg coO0 vodpuuxot 973

l: Deque

cuv&mtecUat, x«l Otüpo Épyectat:

Éppeco, & dOe(a xal quadt xegoMj:

1Us filio

mayovxl bm" &poU (.Gc xal | vo0 xupíou oteq. to0 Yeplayiou.) quAa E quc

X« cupma0Gc Xornao)stc

-

15

QTO TU

Poryne, vfj xv

JpISCODOS

&mptÀ(ou, Évouc to00 « q

esponsa

Mapzivog 6 xpobotoc, atel mepl co0 t $&6 ÉytU YX v ovy

IL Tó copecáto xopío $eo80cío t CuyouaAG, vijg Év xevotavyttycu-

elim, d

móÀAet Éxx)moíac xptotoU mpmtovotaplo

0 de libro

Ev tQ covíj: xaípety. "Tüus xópte $&0860t, mívts émiotoÀAg Ónb GcoUs0

fj etc. |

vosuBo. « qQ mpbc fjc vooeoxc, &Y cyxsbbv Évet Evb xol fjktoa

Üorepov, tí| (B'. &mpuAtou, to0 vOv a q ". Éxvouc, &xojtodpmv: &ogpaytotms

x«l &mniottc, obx ol9 0«q' o0, nspcp&a[cocg Tx9écüqv ob petplogc. Y) pàv9274

8y t xupí(9 ctegávo 16 Fsplaxtw émtypaqpelca, oUx Tjéy9m: at 8 dÀAou,

tív &pibpóy mévte, Ó piv xÓptog (dxefoc &v8pEou mpámvw xa (xeMocpæucocg,m

100

xpb $. éxGy dmídavye: xal 6 Qeocspéotatog YijuOv dpyev, 6 xÜptog Aouco-

Xj atuoy

Bixoc, mpb oysbbv Eb Évv: wal vOv dpyet xÜpwog qpisepiyoc, Anpunpótatog

n

Vf obtprepemepytae xai vexxíag Bo0b. moAAX) xGv mp«ypáev pevxQoAXi, &v

tobxots voie Éveaty. 1] && 'eogpobprtog boxmota, xol dxobrula, TjuGv, xdpu

QT

À

dc

^

$eoU £xt Guxpévet: móAepuot qofepol, iy àvarcoA) xoà G0cet: vij uàv 00 &YO- 80

&0€

m

eqi

* Seribe ad nos

9 succursus periculum

11 Nihil tutum est mittere

i, Urà

12 Reseribe. Lesung wnsicher, da diese Stelle der Handschrift. stark verschmutzt. ást

p

ene

18 Inclusi in Epistolam «00 quAaSeAgsiag. 279

21 Literas tuas accepi

28 Sta-

ius noster praesens

90

El,

. 012, 912

4 Die Worte xci ó xUpg.oc Zvénquog — Üije d'évu. sind von Crusius auf dem Rand

un, stripst

nachgetragen, da sie der Enkel ausgelassen hatte

6 Czc Hs

6 Ypadov Hs

lerae tuae,

8 Von óonuéoct — zívdvrvog &y Hand des Crusius

11 ap3» Hs

16 cxvpiryoc

Hs

AE n

22 éxopokpav Hs

2b5 xópie Hs

30 ovos. Hs

30 "Avaprvyóoc

Anschriften

— Abkómmling der Hagar (1. Mos. 16, 1. 25, 12). Da im Mittelalter und. spáter. der

gibst der

JName dieses arabischen Stammes allgemein für die Muhammedaner gebraucht wurde,

bedeutet 4yeonvóg hier den türkischen Sultan

Diarium Crusii II

16

-—À

242

—

TI].

pjvoO, tj 66 oO Pepatoo &yvoyptocou, Tiv Sptopoxo0vvoc, xaxi &psSpebovtoc.

Y

Aay && voig cou Boctux(etg AumobpeSa: xel oüx Éxopev, v(. Rv mpaGoptev.

pE f

&AAà OpAov Yjv vévotto, sb dpa Év (.5g Tiv &Xmíc.) émi vfjig "iv cóQ, |

275 rotetvÓvorve. ei tG uevà moptepXtxo0 cuotoexo0, xoxl pevk oGv EmtoTOAOV,

V

l

Bu

5 6s0po ÉAdot (.Gg moAAdxtc mpóvepov &yévevo.) $G6v v« &v vüv si; móXov oo0,

r t

Yévovto. Nóy 8& &miotía AMav v wócp émwoAXGe: xaib peooXapobuevat

riujas

ápndGovvat ab Dofj9ewu. moAXAdxug &mo O*X EtOv xl &ymtéípo, npbc s

d àd)

én£oteta: xab xà yodpquxca v quaxoeA gt elc Bevevtay Énepubo: G7 0068v

p. Dau

ópàó cot xoamep«pé6y. vOv OT omAeyyxvucopevog Opuv, ob mabopuxt t d'eQ

oty 1j

10 ürepevvoyxdvay. Abo 68 vUv mpbc cà EmtovoAAg véypo«a: pixv uiv, OuX 00

d)eto

qtAaSeAqac, &xépay 68 Bu vo0 xuptou Wapyouvtou. xal 6 papyobvytoc, £v yvent-

ote(nc, doqad g S0vorvat &x. Bevextac, eig móXtv a yobotav cocyOeADuov, tc aC

p p

!G;

Ü

Víjs tufÓyyms Biéxoucav, Buxrápymety mpoc xoptov OxplO aloyxEXcv (.vfjs avvata

aOx60. cyXoXfje, 7| mxtBeUTQo(oU, Déxtopa, Trvot mpoctdvry.) wl obtoc, mpbc

276 &pé. &ond|Gopot, £yó, xol wÜptoc yepAdytoc, o ve, xal tobg cobe mdvtac,

16 quirjact &yte. Yodspov t xal tovoptxóv. x( xb Ovo|pu voO mevüepoU, xal víjc

xEVepAc, oou: xal toU mÉjutoU TV qüXtdvy cou matOiov; 1&, vb Ovopu

IN

r

|

to0 vUv mapuxpys0oytoc, x«l to0 mpoevovotaptou; típmojuat, tà vbv dyamm-

tGv &lBbg: oUto t& [AAAOV sig tb mpoosóGacOat bnip avv Oteyetpopuat:

pacxin

eo 0omep vOy Évt xadmuépay, mepl mavvb; to0 &AXrvUxo0 mpoceDyopat: lv« elg

Uiv &XOuvyv $eoyveotav, xoal xpuovoyvaotav, &mtotparpüoty.

[nye

£opeco, t xeqgaAT, xol Tv peuvmuévog OuxtíAet Go tuporyye, Tí]

t

X0 . GTptÀ.

«eqd).]

fpurtoyG

EU$e p

éoxAmoovümcay at xapBleat vv émni voO wopiou iepepíou &mtoxó-

Qumium

a5 T0v D[LOV:

6ve tà fj eDuxpivoOc Tjv mioveoc mpoc e0vobc 0 Tiv énépi-

tioo

9779* stQuev &y &xdxepot, uía &v vQ wopip E&xxXmola: wxal moAXol &v tV

Doct

xap' fjiw, vaig xpelotg Ojv mpotupótspe cuvüpdiuotey. &AX xal (g xm(o6-

s

an0$ |

pedxx OpOYy:

QUTU)

Móvov vaig $&omveDototg Ypoxpaig, xl voig ctTato cujWpovobot, otoU(o0-

Tàp ano

80 [tev T]ietg: xol, 6oot. &v porvot mapatóoete, &xelvotg &vavttoupevot, dmopptn

D

0Y,

tOley :

&

Ü

j cetvo

ag Yj vjAuxG i

tfj; o0GuYyoc xuptag eipTvme, Y oTjepov ;

Atrey, 0

T&à óouwtktp xvopio Mao&üup Mapyouvío vüjg vv xo9Tpov vfoou &Emt-

,

Yug

85 OXÓTUD, &

t

Ox»uóvoc So9«etv. |

—— —

2 Pel

9 Viuisne tu adhuc?

* Non tutum aliquid mittere.

10 Epistolas 2

10 Quie;

tibi mitto.

14 Rescribendi facultatem habes.

16 Petitio.

26 sbyT

DN (

&mto1poqiic.

82 Religio nostra.

34 2'11. 555.

Diese T

—— —

* Bócexa Hs.

18 &uwnépvew Hs.

18 aioysXtov Hs.

16 vpddov vt Hs

1 Cni

19 «& Hs.

97 vüc xpsiouc Hs.

32 Von rí; bis do9«(y Hand des Crusius.

Stelen o

feschriebi

—

243

—

59560*1*.0;,

,

III.

'Ev xptotQ xatpatv.

278

r

Ewþev.

Me" óowg 8Óvaqut oiOo0c, GÉopial. cou, 6otbxae xópte Ém(oxome, &e( iot

:V G(;):-ü,

Vipe: Üv vb évvaO d. EyxexAetouévov vodpuux, elg xny. véay $o mpóc tby

MCto)y

58'0*/ ooü,

GoYopixA&y S'enoóotov, vbv BéXvtotov, xal Bóotqvov (.Gg cüx v O£0t.) &vy8pa,

arïd)pevaz

Gumépubwe, Gc &v Guyme4js doqaAéotwta x«l cdytoza. Otapépet Yàp moAÀU,5

Q d

mpbc $xetvov oUt Zuwxojuo)Mvox. "Hy ve dmóxptotg map' éxsiyou fibv, oThV

Y ojiy

népupeté oou 1b &Bloua p3] &xpodopoc elg iv «OYoOotay, mpbc xptoy Baió

by ótox&Atov, xotbv Yiv q(Aov. Includat tua reuer. D** in literas ad

0 d

| od Ia

D. Dauidem Hoeschelium; qui deinde ad me mittat. £v &' &voummpetsiy

) üyer).

900 71j óctóvyt t& Buvoi& Étoqtog. ; VÜv motpiapysüst éxsi; tíg Tijv1o

C uus

&AsGayOpelag atyUmtou &xxAnola» xaonécate | 19 iv vfj naAe& Dóur279

i Gd

&pytepst; oUvw v&p vevíctkat dxooonev. ápo 6 mámac xl motpuXoXve uweAé-

106 ; Ébpeco, vuuóyvare, od YAoxéoy oo vrpaquidircov Ti pecabonvot GEl ooy.

)

310;, fipoc

£x tuDUrYae, vf x9'. &npu.. vo0

6 Rf

«qQqd)' Écouc.

15

h l t

Maptiivog 6.

t övopoc

Kpobotoc.

y &*(ar;f[-.

IV. Tà mavwegodvo quUBeAos(ac, xoplo YopujA, vfjg xv &v Bevezie

efepouat:

YpotxGy éxxAmolas aibeotum vt Entoxónt, Godein.

: Wt d

Xalpety &y yptotá.

20

31

1

llawepóare xÓpts énioxone, 8foMat cou aiBot keytovr: vüv ivveQetoay

Ti

ET

vaTy ÉmtotoAyv, eig vhv xevotayiiyou mpbe xÜpioy CuYOL4ARv, bv mpumy

Tpwtovottptov, ómb voO cou dGturtoc, &oqXAGc, Gg &v téytotx Guv

V EnoX)-

&uxmépmeodot: | xol, dv àmóxptoig EXd«, elg abyobotay mpóc t1by qüXoy 280

1 endy-

Mou xotübvecüot: pevà Aotvurfe, $&v Box, émvyponpijs votxbtrc:

2b

ol d z

Doctissimo uiro, Domino, Dauidi Hoeschelio, Annaeae apud Augu-

üc -

stanos Scholae Rectori

: qui Tybingam transmittat ad Crusium.

obto 9] Xapicéct, và

ve xupt« deobocto, xàuol, Y) x vtepóvrs oou. vpdtypuc

, Gnogo-

Y&p oroudatoy. &Aniu O2

"&yU, totc Gmoig Étt cuvOtxcplBety vbv xípjuov $eo-

Mi

G6otov.

30

éveAeUtmosv &v mf bv Biov, 6 dpitóg pou qüXos, XÓptog YeoOpytoc

Ó oberyopotoc, dpaBexhy vAG Tv p moslov : xol uéya. ntvooc Yjv xaé-

Awmey. &v 6 xpiotbg eig Tiv aiówtov CY* dveyelpot : | óc xol dfac, t 281

1000 ént-

xoplo évamotavyóvvae, mvvac. Gufv

—

9 Petitio, has literas 271. mittendi.

* Responsa ad nos mittendi facultas.

10 Quaestiones.

18 279. 396. 548.

fpistolas ?

21 Petitio de literis. 590.

26 Kuopio

90 eji

$o5 v AicyUup, &v abyobovy obtwO0sAUXT, lva mpóc Kpobotov elg 7Yv vopCryny &ucepuo9 .

Diese Eandbemerkung von des Enkels Hand. 32 Weigenmaieri obitus.

——

didoi ". Is

1 Crusius hat hier die Züffer IIl. gesetzt, die eigentlich schon vor «à ócwrdro x. a.

"us

stehen sollte.

11 x«A«v& Hs.

19 vA»xsitov Hs.

18 Z. 18, 19 von Crusius

20 xa$)u)95ysc9o. Hs.

geschrieben.

25 &navpaíüjc Hs.

16*

244

C

£opoco &v t( owvíjot mv eet.

é£y voftyyq, víj x9'. àmp. « Q q8/. 6 k mavtepóumt& cou oiSo0kevoc,

Maptivog Ó xpobotoc.

Pragt

Indidi Theodosii et Margunii literis meam cixóv«. 'Tabellario nostrati,

ei addl

sambos fasciculos tradidi (.1. ad generum. 2. ad Hoeschelium.) Ioanni

]tem uf

Costo. Genero mitto Antipoppysmum.

April. 24. Die d. sereno, vesperi humidulo.

Hostt

cum B

D.D. Adami Morderi, Assessoris Spirae, filius Iustinianus, Iuris Licen-

eun d

tiatus, me Stutgardià salutat, per Frider. Ryttelium.

10

Bis in Schola docui: incipiens 10. librum Odyss. Sed et toto fere die

vaegen

Deich 6

praecedentes literas absolvi.

Die ;

Mecum erat D. M. Ioan. Weininger, Concionator et Generalis Roetelae.

?82 Habet | conflictus cum Doct. Calvinista Grynaeo. Adduxit adolescentes,

last ge'n

Alni

et mihi etiam commendauit, permissu Marchionis suij, Domini Georgii

15 Frider. Hochburgensis, etc. quia Basiliensi in Schola, cum periculo

Zuinglianismi versatur iuventus, Grynaeo insidiante. Contra hunoc curabit

Pap

hic quaedam Germanice excudenda: quae nunc leguntur, et censentur,

quui

à Theol. nostra Facultate. Invitauit me ad coenam, die 2l. hie horàá 5.

Deum :

apud Ouis hospitem futuram.

h$

Muli

20

Scribam D. Matthiae Welpero: Consiliario et Registratori illustrissimi

Lustnoi

Principis, D. Georgii Frid. Marchionis, Badensis, et Hochburgensis, Land-

gravii Sultzburgensis, Domini Roetelanae et Badenwil. ditionis, amico

Hodi

suo. Sultzburgi.

fuerat,

Psalmum 64. Graecé in carmen conversum, mihi attulit M. Kunius.

Carniol

25

Ab affine W. R. veniunt Noua, tum quae ante 8 dies omissa fuerant,

qui oli

Zinme

tum recentiora. Caesar milites parat contra Turcam. Angla Turcis favet

contra Hispanum. |

hi $

83

Almirans suas copias contrahit: et subsidia opesque eis à Colonia

T Qrà

libenter

veniunt.

30

Romá& 10. April.

han e

Messiná scribitur huc, é Constantinopoli allatum esse: Reginae An-

9* leua

Horz

glicae nauem venisse Messanam: in cuius fundo latuerint 40 tormeníta,

et multi globi, ad Sultanum Turc. mittenda.

Post

p

Sabaudi conatus transigendi cum R. Gall. de Marchionatu Saluzzo.

à 280

85

Die Infantin (.Alberti uxor.) 6000 Hispanos in Belgium missura.

14 Hui |

18 Haid

12 285.

13 Zu Grynaeo: quod Ilesum Christum nominans, tantüm Deitatem

Essig,

eius significat, quia humanitas ambulet in coelo. Ergo ego posthae addam 3$e&v-

14 Erexit Roetelae ipse, et 2 Synergi, Scholam, approbante orthodoxo

cutus fil

$'oomnov.

Tosing:

eius Prineipe, adolescentium iam circiter 30 de quibus ipse alit 16 convietores. L

D. Habet doctum filium apud nos: M. Ioannem Weiningerum.

18 285.

20 285.

meae (*

24 311. 270.

20 Vlmá. 258. 283. 292.

109, 196

Sultzburgum.

—

—

245

l

I!

April. 25. Die 9. lucidiusculo

öoüg

W

Nova Wellingiana

Vienná 20. April

Dogtrat

Pragense decretum, Chrysodontem debere excedere Transyluania: et

] ïoanm

ei addi adhuec unum Dominium praeter priora

et quotannis 50000 fl. ;

Item unum ex Archiducibus, in Transyl. debere fieri gubernatorem, etc

Antverpià 17. April.

Hostes expectat Mauricius, et munit se. Metuitur, ne Angla faciat

n8 Lieem

cum Hisp. pacem. Sponsa pervénit in Hispaniam. Sed Comes Esseccius

cum classe in Hyberniam vectus est. Das auch die Fürsten imm Reich, 10

) ferb die

waegen der Spanischen Liga, darein der Kaiser sich auch gegen dem

Reich eingelassen, ier bestes nit erwinden werden lassen. |

Toe

Die Staden rauben tapfer die spanische schiff und güter, scil. 700 284

lescente

last genommen, und alle Spanier über port ausgeworffen

1 Georeii

Almirans, ad castra Schenckii obsidenda profectus

15

peneul

Roma 17. April

lC Curabi

Papa dicitur exercitum ex lItalia in Vngariam missurus, etc

ensentur.

qtÀv6c rescribens D. Neubergio, et Antipoppysmum mittens, pro 1pso

t hori j

Deum semper oro et orabo

In Senatu H. 8* per 0l!/, H. eramus

20

strissu

Mulieres T'ybingenses, retinent suas vaccas domi sollicité: quod vaecae

3s, Land

Lustnouienses moriantur in pascuis, quae veneno infecta feruntur, etc

I$, amico

Hodie audio (.exule quodam Concionatore, qui 47 hebd. captiuus

fuerat, et lacrymans stipem à

à Senatu petebat.) Styriis, Carinthiis, et

; Kunyus

Carniolanis, iterum concedi Euangelicos Concionatores: et M. Coóllinum: 25

, füeran

qui olim hic in Mart. Stip. vixit, Graecii successurum in D.D. Wilh

ais faret

Zimmermanni beati locum. L. D

In Senatu 1'/[, H. ante meridiem eramus. Syndicus Acad. nostrae

Colonia

me orat: ut sibi filiolam hae nocte natam, é S. Baptismo levem. Annui

libenter: quia etiam puerperam ipsam olim e S. fonte levaueram. Ergo so

hanc ego, et filia D.D. ZEntzlini (.pro matre eius | absente.) horá fere 285

]h3e Àn

3? leuavimus, cui infanti est nomen HRosina

tormenta,

Hora 3? in Homero docui

Post lectionem meam Graecam, mihi dicit D.D. Gerlachius

se, et

| Saluzzo

2 282. 289. 290

4 250

292

6 Maximil. Pfaefflin

11 179

188ur'à

14 Hui Katz

16 Dies laboriosus mihi, et honorificus. L. D

is 399

——

18 Haidenhaimum

269. 399

24 xaAóv. 174. 967

28 M. Ioan. Conradus

) Deitatem

Essig

28 M. Essigi socer, est D. Rudolfus Riep, alter Keller allhie zu Tübingen

ddam 960

32 956

32 Zu

; orthodoxo

cuius filius est D. Lud. Riep, nunc Cellarius, affinis meus

JRosina: cuius matrem Cordulam etiam levaueram 23. Ianu. 1560

38 Vxori

aetores. L

meae Coenam SS. dedit Diac. D. Wielandus fidelissimé. L. D. 108. 320. 114. 908

90 285

269. 286

246

—

goniu

D.D. Hafenraefferum, absoluisse inspectionem et xpío:w de mea Postilla:

ao

ac mihi eam die Sabbati ab Hafenraeff. (.thermas petituro.) cum testi-

monio mihi satisfacturo, redditum iri. Laus Christo opt. max. Amen.

pal'tes 8

cor pg *

Coenati sumus hoc 25. April (.non 26. April) in Caupona Ouis,

5 lautó.

Tesum.

ey p*

Commendauit SuperIntendens Weininger nobis suos 6 studiosos, quos

Tnteri

adduxit. Ego gratias egi, pacem et longam vitam illustrissimo Marchioni

centi, Ta

precans. Sie et ipsi Weinig. Erunt nobis commendati. |

ienies. 1

286

April. 26. Die 2l. sereno, post noctem pluuiam sereno.

mine do

10

Post decimam sonuére tonitrua, fulgura, grando. Concionem 1. Cor.

Poste:

E

3. Graecé scripsi. Postea in Senatu fuimus.

vecitaui

April.27. Die OQ. sereno, frigidiusculo.

fuberi -

Horá post 7. fuij ad horam fere X** partim in Facultatis nostrae

r K

domo, convocatis Oollegis ob causam quandam: partim in Disputatione

E

15 Iuridica Doctoria. Palatinus, et Landauus oppos.

g, i

Relegi meum excusum Antipoppysmum. Horá feré 4. pomerid. omnes

meos Quatuor Tomos Coronae anni recepi, cum Epistola humanissima

D.D. Hafenraefferi. Attulit mihi priuignus eius adulescens, Spindlerus:

Quaeö

anui, Bi

cuius pater beatus, Concionator Lincii fuit. Dedi ei dono 1 Franco-

20 nem, monetam. Socribit ille: , Percurrimus Coronae tuae annuae quatuor

(lonc.

tomos. Quid autem de illis sentiamus: reverendus Dominus Collega

(.Gerl) iam Decanus, hisce diebus D. Praeceptori est expositurus.^ |

Gehel

287

Deinde orat, ut pro se, et comitatu (.D.D. Mich. Zieglero.) cras in

Vuiverg

golenni,

Thermas (.Cellenses.) profecturis, Deum orem pié, pro bono reditu.

26 Datae 27. April. 99.

Ego statim rescripsi (.ein halb blat, oder seiten, in folio.) gratias ex

ÀM,

animo agens venerando Theol. Collegio: quia gaudio. afficiar. Promitto

Yocum

etiam perpetuam gratitudinem. Nam licet non sim xpuco0 xal Gpyopou

quem v

xÀo0ctoc: tiamen me suo: tempore aliquid facturum: ac Deum, quoad

Resp

30 viuam, pro ipsis (.qui sint mei zveupuxvoxol vxtépec, xal ebvobotaxo,.) Deum,

inquam, oraturum: sicut iam etiam moAÀbv Xpóvov facere (.etiam pro

gervari.

omnibus piis Ecclesiis, et Doctoribus.) soleam. Me, ubi bonum Teesti-

Tigendis

nos. Mi

4 282.

————

b 269. 288. 204. T'schordnung: l. M. Ioan. Wein(inger). P. qui pro filio

1 ND!

orat. 282. Ei literas amicas ad D. Matthiam Welperum dedi 286. Dominus Anton.

Sehweickardus. D. Ioan. Harprecht. IL M. Euseb. Stetter, Ait se meum Antipopp.

praefatii

cum voluptate perlegisse totum. M. Maestl. III. Cellius. M. Ioan. Weininger F. Mihi

M. Berin

supplicationem ad collegium dedit, ut sibi disputationes aliquas cum Baccal. exercere

26 Tam:

10 nocuit vitibus.

16 231.

17 114.

1 mell,

liceat. IV. Caupo Mockel. Crusius.

117. 285. 289. 310. 445.

24 9356. 959.

27 quod inter tot occupationes suas

teuitiaf,

r

legerint: cum etiam &E£w9ev ad ipsos, $g vfjg &Aw9e(ag &coAov, confugiatur.

16 n

—

247

——

Posil;.

monium accepero, de ulteriore quoque operis progressu mA(/pogpopnT-

UO dogtr

cec)««. Precor, ut Deus lauationem ipsorum felicitet: ipsosque in omnes

Ten

partes sanos valentesque reducat. Salutem autem collegio ipsorum pre-

li Ouis,

cor per Christum, t5v 9e&v9pomov: quia Calvinistae, quando nominent

Iesum Christum, tantüm eius Deitatem intelligant, | humanitatem &i 8288

tóy obpavby ÉxvoniGovtec, etc. L. D. O. M.

6

Iarchioni

Interim eleemosynam dedi Petro Tunderensi Holsato, erudito adoles-

centi. Iam diu, quotidie feré veniunt tales homines, eleemosynam pe-

tentes. Es künden die Geleerten nit dienst, oder hilff, bekummen. Car-

10

mine docto petierat.

NU

Postea, medià quinta H. accessi in domum D.D. Steph. Gerlachii.

Ei (.quia contra Huberum sceribit, ex 1. Cor. l. locum explicans.)

recitaui ad verbum: quomodo ego anno 96. eum locum Casparo Hirschio,

Huberi óp09689, interroganti, explicuerim. Locus hic est in meo M. Scr.

! Dostrae

libro Kevoz«vvvounóAeog e'. id est, in huius Diarü mei (.in asserculis 15

Qutatione

ligati) anno 1596. pag. 610. 611.) etc. 'Tàntum ei res placuit, ut me in

Stip. illustri ad coenam adhibuerit. L. D. |

]. omnes

289

iATussima,

April. 28. Die fi. sereno.

idlerus:

Quaedam pauca, quae Domini Theologi notarant, corrigo in Corona

anni. Bis docui.

20

Franeo.

: quatuor

April. 29. Die (). pluuio.

Collera

Conc. 2 Graecé scripsi.

lurus,'" [

Gehet S. Gorgen Iarmarckt hie ein. Manó in Ecclesia fuerunt nostrae

) cras in

Vniversitatis priuilegia recitata de suggestu ab Archigrammateo, more

) Teditu,

solenni.

25

April.30. Die (. nubilo, ridente, nubilo, pluuio.

Talias ex

Promitto

À M. Andrea Pico, Beilstainensi Parocho, literas accipio: et libellum

dpypon

vocum Germanicarum, ex Hebr. et Lat. et Graeca linguis ortarum:

quem vellet à G. Grupp. excudi.

, quoad

Respondeo, Grupp. velle considerare: et libellum interea apud meso

.) Deun,

jam pro

servari. Etiam esse difficilem lectu scripturam. Suadeo, ut Hebracici»s cor-

rigendis, si libellus excudatur, praeficiat per literas M. Beringerum apud

m Test-

nos. Mittat mihi Sueuica.

j pro flio

4 NB!

16 Ait, se legisse quoque Responsum meum ad D. Hafenraeff. et

us Anton,

praefationem iam à se mihi feré paratam esse.

11 285. Téüschordnung: Y. Merid.

Antipopp.

M. Beringer. II. M. Graeter. IIT. M. Myller. IV. D. Gerl. M. Crus. L. D. O. M.

19 286.

er F. Mihi

26 Iarmarckt.

], exercere

27 Beilstaino. Ligt 4 meil under Stutgart. Ergo distat hinc

"7 meil.

30 Beilstainum, 371. 30. Iun. audio, quod Gruppenbachius ei exemplar

[ 114

remittat, ub non satis literis Heb. paratus.

jones Suas

16 pag. 610. 611. — Diariwn. 1596[97 S. 30 ff.

91 Hebrais Hs.

—

248

—

Nova Wellingiana, vel Bappenhaimia.

(hrys

E Grano 22. A pril.

;

pon hu

Schwartzenbergius, cum octo millibus contra Budam profectus. Scham-

290 bock à nostris occupatum, ein Raubhauss. | Es eruolgt noch, dass der

veniubt

non al

sSibenbirgisch fürst dasselb fürstenthumb dem Cardinal Andre Batori

übergeben. Wie man sagt, solle gedachter Sigismundus sambt der Erz-

Tie p

Felicita

herzogin zu Bosen wohnen, und er ihme die selb Statt neben ettlichen

schlóssern vorbehalten.

exceden

Clausenburgum à Caesare defecit, ac vult transitum dare Turcis Bu-

Mai.

10dam versus: item obsidere maius Wardinum, Transiluanis adiuvantibus.

Ideo Stephanus Istuan subsidium petit, loci Castellanus.

eleginn

Die fürstin in Sibenbirgen, mit ihrem hoffgesind und klainetten zu

Norà

Maurici

Sackasmar glücklich ankhommen. Num ueró Cassouiam ventura sit, ad-

huc nescitur.

Tum hal

15

Ex Antuerpia 24. Aprilis.

sich für

Ordines Reginam Angliae, à pace, ad quam inclinat, per legationem

Marchi

291 auertere | conantur.

Prote

Aus Mittelburg hatt man zeuttung, das die Schweden ein andern

sibi alu

künig erwólt, und ihren rechten künig für feind erklárt habemn.

milites.

20

Ex Colonia 29. Aprilis.

Sunt

Almirans et Hispani, duce Alberto (.ieder ein hauffenn.) aduersus

ginus, e

Schenckium venturi. Ex altera parte, etiam Ordines magno exercitu

Studios

parati.

Tamd

Ex Venetiis 30. Aprilis.

2b5

geriptun

Die hispanische Künigin hatt ihren einzug gehn Valencina gar statt-

ged eam

lich. gehaltenn.

garis di

Tartarorum Han Vschegh, facto cum 'Turcis foedere, misit ducenta

quise:

millia Tartarorum contra Persam, à quo exercitus Persarum, occurrens,

in Belm

victus est. Postea ueró ipse Rex Persarum ueniens, ipsos uicit, octoginta

Diciti

so millibus ipsorum occisis. |

quibus -

291

Ex Roma 24. Aprilis.

Hispani

Turca misit legatum Hydruntum, iturum in Hispaniam: den abge-

storbnen Spanischen künig bei seinem Sohn, dem iezigen künig, zu-

klagen, und ihm glück zur hochzeüt zuwüntschen. O wie ist ihm so

Conc,

——

35 ernst!

1 Yln

1 Generosus D. Conrad à Bapp. mihi misit, 283. 293. 294. 309.

5 283. 353

5 a.

6 292.

lectissimi

6 81 erederem: dicerem, Pfui dich.

6 305. 362.

dies. All

11 ad id tuendum.

16 g.

16 350.

18 Sueci. 309.

21 Albertus

iste, Excardinalis, frater Caesaris, cadet.

8tickt, I

2 289.

——

2 Hand des Enkels Iohann Iakob Maer von Z. 3 — Z. 35. Die Anmerkungen sind

von Crusius geschrieben.

9à M.

—

—

249

Postridie accepi Noua Ronerica.

Chrysodus dicitur regionem suam fratri suo Andreae tradere. Cur

: Scham.

non Austris? iceg dqpov(poc, tv« pj vob0rotg. Haec Nova, partim con-

lss der

veniunt cum superioribus 283. Wellingianis, partim diuersa sunt. Ergo

& Baloy

5

der Ej

non eadem Nova, licet eodem tempore, à Fuggeris exeunt in vulgus.

Die proximo Dominico, Boltringae praedicatum Euangelium, Comitissa

ettliChen

Felicitate nostro Principi cedente. Sacerdoti Missifico, domo parochiali

excedendum. Ipso absente, sein supellex à nostris heraus gethan. |

Urtis Bn.

Mense Maio.

293

IVàhtihus.

Mai l. Die $. illucescente. Seripsi conc. 2 Graecas. Ante h. 129*"1o

elegimus Rectorem Vniversitatis, D.D. Ioannem Harprechtum.

leen m

à gil, d.

Nova dicebantur. Marchionis Onolzpach. exercitus proficiscitur ad

Mauricium Hassum. Principes 19 et Rex Daniae, Magdeburgi conven-

tum habebunt. Rumor est, Danum fore Regem Romanorum. Waerde

Pationem

sich für Franckfurt legen: quia omnes exercitus ibi conventuros esse.15

Marchio Onoltzp. dicitur iam eó profectus esse.

Proceres Styriae, etc. feruntur, renuntiatà omni Archiduci obedientia,

1 andem

]

sibi alium Principem praefecturi. Heri (.imm Jarmarckt.) colligebantur

milites. Archiduci, ut dicebatur. Sic et hodie.

Sunt his diebus hic Commissarii 2 Scholae nostrae: Praepositus Ma- 2o

aduersus

girus, e& Caneell. Aichmannus: qui inquirunt in Stipendio illustri, in

exercitu

Studiosos pasquillifices.

lamdudum audivimus, Marchionem G. Frid. Onoltzpach. esse pro-

seriptum à Caesare. Noluit is pecuniam conferre ad bellm Turcicum:

par stall-

sed eam Francofurti deposuit. Superioribus annis, legatus quidam Cae- ss

saris dicitur Francofurti, per errorem suam ab ipso Instructionem reli-

; Qducenta

quisse: ex qua patefactum sit, pecuniam, quae contra Turcas conferatur,

CCUTTenS,

in Belgium mitti. |

octoginta

Dicitur Onoltzp. Marchio literas habere 680 xe«íoepoc, interceptas: 994

quibus ad fratrem Albertum scribat: ipsum nimis cito coepisse cum so

Hispanis saeuire. Man mercke ietzt den bossen, etc.

len ahge-

Maii 2. Die 9. aére vario, pluvio.

iimg, 2U-

t ihm so

Conc. Rectoriam, à M. I. Henr. habitam ex Rom. 13 Graecé scripsi.

PA Ea

1 Vlmá. 282. 283. 290. 310.

6 209. 316.

12 289.

15 X signa

j 18), 999

lectissimorum ózAvóv, iam Smalcaldiam tetenderunt: à mediis noctibus, per totos

0 305 962,

dies. Alle, wol besoldet. Milites 2 in tanta itineris contentione, in armis suis er-

] Albertus

19 295. 356.

stickt. Imperator generalis, Dux Brunsuic. fertur, Henricus Iulius.

29 289.

——

ampan sind

98 M. I. Henr. ist. der oft genannte Diaconus Iohann Heinrich Wieland.

—

—

250

Coenauimus in domo Sapientiae 3 mensis: praesente D. Cancell. Aich-

manno: qui de prima mensa quxvéponoc mihi propinauit.

ilius 68

uerati j

Maii 3. Die ?l]. lucente.

E

nempe )

Heri literas acceperam

a

Pastore Memming. Ecclesiae Langio Io-

Dis h

tss

shanne: qui de studiis quaerebat fili lohannis, an proximé Magister

j Tenj

possit fieri? Se ante 28 A. à me Magistrum creatum esse, cum gaudio

EY

accedere

295 patris sui. Hodie respondi, filium mépuotv

a

me mo]|nitum de diligentia,

Jileras, (

non exhibuisse mihi interea Declamationes: sed disputasse mepi (puyijc

fileras l

opextXfc. D. Zieglerum, et M. Burc. in 'lThermis abesse. Nec heri ad-

cos $at

10 fuisse M. Myllerum. Si interea faciat officium: me de benevolentia colle-

gddac:

garum bene sperare, etc.

habent 1

Etiam Memmingae colliguntur, sicut hic, milites. Nescitur, quó. Dici-

suas cyj

tur tamen, in Vngariam.

H

:

Graec

Archigrammateus Laureacensis, M. Ioannes Spereisen, 17. (.7.) April.

Tatell

15 Scribens: mihi gratias agit pro Testimonio Magisterii sui, quod feré ante

10 fere

biennium mihi misit: et commendat mihi 2 Pannonios Sopronienses

spuy

adolesc. studiosos. Hi apud

ïepepfa'h

M. Casparum Bu-

Iohannes Schifer. complet.

100 yu3

cherum viuentes,

|

Erhardus Artner.

Poste

20

vocantur:

Primanus est.

Hodic

Heri et hodie, quinquies eleemosynas dedi. Tot studiosi peregrini cir-

Progran

Hebraie

cumvagantur.

Putah

Maii4. Die Q. sereno.

nam m

Semper uxor (l:orpore misera est, sed mente valet. Parum cibi ad-

25 mittit: quia intus collum est exulceratum, aut quasi convulneratum.

negotin

Meme

Horá 3. prosecuti sumus (.o( vfjg &àx«OvMac.) funus Barbarae Oxen-

esse Le

bachiae: cuius vir Stockhammer, iam diu militat in Vngaria. |

296

Maii 5b. Die fi. lucido, nubilo, rorante.

Mane

Iuncker Philippus Christoph. von Menchinzen, gener Dominae Agnetis

30 Megizzerinae, natae de Anweil. Menchingen, arx, ipsius est: non autem

absoluti

L.

2 In seeunda mensa sedebamus. 285. 408. Tschordnung: l. Merid. D. Magirus.

Interf

D. Moegling. II. Diac. Wiel. Maestl. Beringer. III. Anton. Schweicekard. Cellius

Conc,

IV. Spitzer. Crus.

M. Michael Spitzer, Ecclesiastes Leonbergae est, &joi sÜvouc.

Moni

4 Memming. 442.

13 299.

14 Laureaco, id est ob Ens, op. superioris

Austriae.

18 412.

23 305. Incepimus, ego et M. Caspar Bucherus Profes-

scriptay

o ERE EEE

sor, horà 9. à lectione, ambulare ante portam.

26 Frater eius, Castellanus hic

5 209,

arcis est. Frater item, Hermannus, doctus.

21 NB!

29 Elüngeheftet/ zwischen S. 294/[5 w. 298/99 ist eim Blátichen mit. Autogramm n

9 Diegh

deuischer Schrifi: philiphs christof von Minchingen. Cruséus hat beigeschrieben:;

dimus,

——

9. Maii 1599. Rechts oben sieht vom jüngerer Hamd &vwip(eqov).

3 Am,

—

——

251

ll Aigh.

pagus. Distat 1 mill. à Stutgardia. Hochberg, 1 hora inde, arx et pagus,

ilius est. Egit mihi per ancilam meam gratias: quod petenti significa-

ueram in scheda: quo anno noster Princeps Frid, celebrauerit nuptias:

mgio Io.

nempe 22. Maii 1581. ut in 3. parte meorum Annalium est.

Magisto

Bis hodie docui. Horá 4 pomerid. confiteri (.post lectionem Graecam.) s

1 pandio

in Templo cogitans, et absolutionem accipere, ut cras ad S. Coenam

ühgentla,

accederem: in via Portarium Neccaricum obuium habeo. Reddit mihi

B du

lniteras, dicens 2 peregrinos foris esse. Domum cum eo meam veniens,

&n ad.

literas legebam. Commendabat mihi D. Ioan. Guilh. Stuckius, duos Grae-

lia colle.

cos satis proceros, fuscos. Hos per meum nepotem curavi mihi in platea:o

-

adduci: et eos in cauponam S. Angeli, ad Vlr. Moserum deduxi. Non

uà, [jei.

habent ullas literas: sed ommes sibi ereptas aiunt. Iussi eos conscribere

suas cuppopcc. Cras videbo.

7.) April

Graecorum duorum adventus: |

Intellexi, eorum unum esse 'Aj«vdotov, to0 xupíou YafpujA, qui ante 297

Íero ante

TODenses

12 fere annos hic Tybingae fuit, in Episcopatu vel Patriarchatu «fjcie

xprc touotytavyfiS, cum ille sit mortuus, successorem. Alterum, esse

tepeptov, tv vfjg meAoyov(ac et Perleapi émíoxomov: qui illo tempore, tec&

to0 YapowjA hic fuerit. Iussi expectare in crastinum.

Postea domi &Aevodpmy, ypstav Eycv.

20

Hodie 7. H. antemerid. in domo Facult. nostrae eramus. Composui

erini cit-

Programma, et sigillavi, cras affigendum, de petitoribus sueccedendi in

Hebraieam lectionem D. Weigemaieri piae mem.

Putabam, me hoc die nihil habere negotiorum: et deliberabam, quid-

hi ad-

nam in posterum conscriberem. Nihil occurrebat. At misit mox Deusss

atum,

negotium Graecum hoc. L. D.

i Oxen-

Memento tui operis ó Deus, in Saxonia. Spero, nunc domi (.Dresdae.)

esse Legatos, D. Godelmannum, et caeteros. |

298

Maii 6. Die (-). sereno.

o Àmetis

Mané horá 7. confessus in Adyto Templi, D.D. Siguarto mea peccata so

Qn autem

absolutionem accepi. Postea, horá 9. ad S. coenam Domini accessi.

L D.

), Magirus.

Interfuerunt Graeci,

a

A

meo nepote introducti.

d. Cellius

Conc. 2 Graecé scripsi.

yol. ejwg.

Monitu meo 6 tfjj meA«yoviac x«l wepAedmou iepeu(ac, Graecé mihi de- ss

guperioris

us Profes-

scriptam attulit, suam et socii &9vaoíou fortunam. Item, Sultanicam

ellanus bie

5 298. 218.

11 299.

21 307.

9 Tiguro.

16 31. Aug. 1587.

——

24 NB!

25 921.

80 169. 296. 2'76. 493,

91 dantibus Gerl. et Wiel.

94 Dicebatur, Bamberg. Episcopatum à March. Onoltzb. occupatum esse. Non cre-

ggramm il

dimus.

yschriden:

4 Annal. Suev. 3, 776.

—

252

—

Aq Tl

oblongam chartam, pulcherrimé Arabicá L. scriptam, cum Sultani M.

(.Meepévou.) signo (.wie ein "Türckischer bund, oder hut: und darunder

ä

überzwaerch, schier wie ein tolch. Mit vergulten zügen, und buchstaben.

Das ander, schwartz. quae charta ante 6 annos scripta, testatur: eos

Girae

um —

5 concessu Sultani esse Archiepiscopos factos. Haec non est eis Medio-

Qiana6,

lani erepta, quia non intellecta.

Hià

giruct

Patriarchae Constantinopoli, ut D. Hieremias ait, à 6 annis plures.

1

8686, al

ó tepep(uc: ad quem saepe Tybingá scripsimus. Obiit 1595.

Neapoh]

2

Mac?eioc, hodiernus Patriarcha. Semel eiectus, mensibus scil. 6

maniam

10

post mortem Hieremiae.

habiti: (

YeBouj^: qui fuit anté &pytemnioxomoc Thessalonicae. Hic obiit. |

alios, d

299

O.oybotoc Ó xapbxnc, Eipiscopus. 1. quAmounóAeoc. 2. &imvGv: postea

(,quöd j

Patriarcha. Tunc obiit.

gent; (

MeAéwoc, 6 &AebayOpetac mmme *X mavpuípyme, Constantinopoli Pa-

gare: i

15

triarcha £tog £v: sed émtpomtxüc vó metptupxetoy xopepvficac.

ridiculä:

6

Nunc iterum, ó Ma«c9«tog.

Janensi

Vidit Pragae 'lurcograeciam meam Archiepiscopus Hieremias: et

dumque

dicit, omnia vera esse. Itaque placet ei opus. Et hodie à me commo-

eruperu

dató sumpsit Exemplar meum: cum quo etiam ligata sunt Acta et Scripta

(.spolial

20 Constantinopolitana, quae non vidit anté. Dicit, Rectorem Acad. Pra-

mendati

gensis esse Martinum Bachatium, qui me noverit. Non esse Papistam,

Tybing:

sed Hussitam.

exponer

Aderant 1587. initio Septembris cum D. Hieremia híc:

ximo q

quisque

&y9toc, &ypeto0v apyiavop'vnc, tepo[vóvayoc. Adhuc viuit.

25

M

$e6800poc, víjc &ypetó0v &xxAmoiag Orvpévnc. Viuit.

(odco«p, &pyxi6uwoxovoc. Nunc est Episcopus detoO0, xoi &YYeXoxdotpou,

—

&y vjj £AAA4Ov: sub Archiepiscopatu Naupacto et Artae

à 8.

(o&v. péveote, Tpotoxayoydoyme.

omplure

Annal. meorum 3. Dodec. lib. 12. pag. 808. |

9 1uillia

300

Regem Hispanum.

Constant

Habuerant à

91

Albertum Archiducem.

Tyeui,

Caesare Epi-

A

stolas senas:

Legatum Hispanum.

tipeztol

Ducem (.")yeuóve.) Neapolit

TT Zud

scil. ad:

Commen

Ducem 8Siciliae.

eleemos;

mis,

5 Zu factos: Vtroque 1000 Ducatos dante.

* 240. 242.

14 235. 233.

19 296.

gumento

—— .

1 Du

geschnigli

—

253

——

ütini

Ad Illustrissimos Principes, illustres Comites et Barones, reuerendos,

a'Undey

nobiles, clarissimos, doctissimos

lchstahen'

quosque, ac pios, viros.

lt en.

Graeci hi duo, Archiepiscopi sunt: unus, Achridarum primae Iusti-

l Medio.

nianae, in Bulgaria: alter uero: Pelagoniae et Perleapi, in Macedonia.5

Hi à Synodo suae gentis emissi, ut tria millia armatorum, cum in-

| plures,

structu bellico, à Caesarea M'* impetrarent: quibus Bulgari Graecique

95'

sese, adiunctis suis uiribus, in Libertatem exoptatam uindicarent: primo

l ggl, 6

Neapolin, deinde Romam, uenerunt: insalutatoque | Papa, rectá in Ger- 301

maniam contenderunt. Pragae ab Imp. clementer accepti, liberaliter 10

habiti, cum literis ad Regem Hispanum, ad Archiducem Albertum, ad

obit, |

alios, dimissi sunt. Cüm autem Mediolani essent: Papae procuratione

!/: posteg

(.quód ipsum Graeci non reuerenter accessissent, et pro capite agnouis-

sent: quód item Graeci, Libertatem adepti, possent Synodum congre-

Vopoli Pa.

ts

gare: inibique Pontifieis cadpà& xol YsAou$8€, ut ipsi uocant, putrida etis

ridicula, Dogmata, condemnare.) Papae procuratione, inquam, à Medio-

lanensi Episcopo, et quibusdam Dominicanis, in custodiam dati sunt:

»

Na: el

dumque Papae decretum de ipsis ueniret detenti. Sed ipsi

e

custodia

6 COmmo-

eruperunt, noctu euaserunt: in fuga triduum sine cibo continuarunt

et Beripla

(.spoliati omni|bus Caesareis Literis, et Graecis Latinisque sui com- 302

(àd, Pra.

mendationibus, equis et vestibus.) donec in Heluetiam peruenerunt. Inde?:

Papistam,

Tybingam quoque intrarunt: et nunc ad Imp. redire, fortunamque suam

exponere, constituerunt. Interim pauperes sunt, et opem aliquam à pro-

ximo quouis misericorde Christiano, reuerenter petunt. Faciet eorum

25

quisque officium, pro sua pletate. Ipsi gratis animis agnoscent.

Martinus Crusius, utriusque eloquentiae Professor T'ybingae,

6. Maii 1599.

(451000,

3 308.

6 Zwu emissi: nimiis enim exactionibus a Turcis grauati. In via Turcas

complures ó &$av&ctoc, ab Epirotis adiutus, occidit.

6 Athanasius ait: Si haberem

3 millia fortium Germanorum, aut Vngarorum, bene instructorum: ego caperem

Constantinopolin.

9 Zu Neapolin: Neupoli nihil impetrarunt: quod ille

T'epv, sibi potestatem esse negaret.

19 Papa eos vocabat oxtcopocxobe, xoi

«tpetxobc. Examinari eos voluit, an in Germania cum Haereticis cibum cepissent.

1v Zu dati: armata manu. Exuti suis &pyteporcxote vestibus.

22 904.

26 Hane

commendationem, sigillo meo testatam, eum in Novum Collegium, petendae ipsis

——

eleemosynae causa, vesperi 6. Maii 99. misissem: Princeps Ioan. Frid. eam non re-

misit. Sie denuó eam Graecis postridie descripsi. Quibus et Germanicam, eodem ar-

4 25, 299.

gumento dedi.

1 Der Brief und der ihm folgende Saiz sind von dem Enkel Iohann Iakob Maier

geschrieben, die Anmerkungen von . Crusius.

15 ysXowbo« Hs.

r —

—

—

254

Mane

Epistola Sultanica, ante 6 annos Arabicé scripta, est TTestimonium:

) Dar

ipsos esse suo concessu Archiepiscopos factos, etc.

Simile Germanicum cucc«ttuxbv eis scripsi. |

21 Y.

Barones

308

Mecum coenati sunt ambo Graeci. Varia locuti sumus. Cum Athanasio

s de Religione contuli. Consentimus in his.

Omnes naturá sumus corrupti.

Audi

Erecti sumus promissione seminis in Paradiso.

gauense

haec praedicatio fuit apud Patriarchos.

facbum -

E 05 N n

In populo Hebraeo, peculiariter electo, fuere t0mot xoal oxw de

10

Archi

Christo.

distorial

Christo exhibito, veritas et «qóc venit, illis abolitis.

Aftni

Iustificamur et conseruamur sola fide i. e. fiducià Christi.

eam qu

7.

fidem debent fructus i. e. bona opera, testari, opera charitatis.

MY

De invocatione dissentiebamus. Ille Sanctos invocari volebat: quia

Professi

15 anima ipserum, sit condita xv sixóva $s00: quia sit iam mveOpo purum,

et coram Deo agens, etc.

Colle

tionem :

Respondi ego, non sequi inde invocationem. Non esse invocandos:

el exeus

quia nullum extet in S.literis, eius rei praeceptum, nullum exemplum,

Cum

detrahi Deo suum honorem. Christum dicere, Venite ad me: non, ad

dos: di

20 Petrum, Mariam. Dicere, Pater noster. In Psal. 50. Invoca me: Non,

304alium. In Esaia dicil, Abraham nos non novit. | Sanctos non esse om-

Me non

nipotentes, esse megtoptopéyouc, non ubique esse, etc. Quieuit. Dixi,

loc ps

Wt verai

pépyrc9e vobótoy tGv AÓvov.

nunc u

Ipsi non audent redire domum. Habent hostes, Turcam et Papam.

26 Veneti ipsos metuunt: ut qui Vscochis vicini, cum eis contra eos fecerint,

1 nosti

apud Aulonem, iuxta sinum Adriaticum. Ait &$«váotocg, se et ducentos

esse arl

lac hue

secum, mortem 500 'lurcis ibi intulisse: caeteros fugisse. Fuisse totum

(.Dremi

exercitum 5000 Turcarum. Sultanum éxtx(puxsüco. 10000 Ducatos suo

capiti. Cogitare 1lam, non velle redire Pragam: sed Noribergae manere

dare: sl

30ad tempus: et Caesari scribere, atque ibi responsum expectare. Ait,

lus 108

suum ex fratre nepotem, adhuc Mediolani teneri: sed dimissum iri, ut

Dicu

adolescentem. Non Meletium, sed quendam alium (.ex Haeretica secta

pium. ,

Sinanen

lacobitarum.) Alexandriae degentem, Papae se subdidisse. À Meletio

damnari Papatum, et concilium (.1438.) Florentinum. Nunc iterum esse

Sigiu

38 Alexandriae.

Caesari

Michai]

4 Ostendi eis meas M. Ser. conciones, et unam ex eis legi: cuius óp$oSot(«v

108 ex

probarunt.

8 Iustificatio.

14 Invocatio.

94 M. Albertus Kunius, eis

Graecum carmen scripsit, et dedit.

30 902.

81 Zwu nepotem: io&vvnv.

—

15

83 295. 907. 306.

factus e;

153j

20 vgl. Psal. 49, 15: .Et énvoca me àn die tribulationis.

21 vgl. Ies. 63,16: Tu

enim. paler noster, et Abraham mescivit nos et. Israél ignoravit nos.

82 319,

—

—

255

totim.

Munera eis data, me agente. A Rectore magn. D.D. Harprechto 3 fl.

A. Barone D. Henr. Landauo nihil. Nescio, quare. Facultas mea eis dat

2 fl. M. Henricus Wellingius 6 bac. Princeps Ioannes F'ridericus, et

hanagio

Barones, 3 fl. 3 bac. Princeps Palat. Aug. 20 bac. |

305

Maii 7. Die (. serenissimo.

Audimus, M. Bucher et ego, per !/; horam ambulando (.ante Hirsch- e

nauiensem portam, trans Nicrum.) ex Parocho Clebero, Chrysodontem,

9. de

factum esse Regem Poloniae. Sic Augusta scriptum esse.

Archiepiscopus íepep(ag describit mihi Graecé, in caupona Angeli,

-

historiam suam amborum.

10

Affinis (.frater generi mei, M. Iacobi.) Sixtus, conditionem Ecclesiasti-

ritatis.

cam quaerens, ad me vénit.

Jal: quia

M. Valentinus Laettenbaur, supplicationem exhibuit mihi, de Hebr.

2 puram,

Professione.

Collega meus honorandus, M. Erhardus Cellius, mihi dono misit ora- 1

*

Ocandos:

tionem funebrem, de vita et morte M. G. Hizleri beati,

a

se habitam,

templum,

et excusam.

10n, ad

Cum Pedellus attulit 3 fl. à Rectore, et Senatu nostro, Graecis dan-

: Non,

dos: dixit (.ego non aderam.) eam pecuniam in mei gratiam dari Graecis.

€86 0m-

Me non nimium debere eredere, cum non habeant testimonia. Cogitaui20

lit. Disi

hoc ipse quoque initió: sed quia ó (epepíag ante ll'/, annos adfuerit,

ut verax et honestus vir, cum Gabriele, Patriarcha Bulgaro: non derogo

; Papan.

nune utrique fidem. Praeterea, verisimile est, neminem eà Graecia venire

fecerint,

in nostras regiones sine Testimonio. Ergo non contra similitudinem veri

ducentos

esse arbitror, illos habuisse, et eis priuatos esse: sicut aliis etiam ante- 25

se totum

hac huc venientibus acciderit. Dicunt, ea Lindoae à Ludimod. Martino

"al0$ SUO

(.Bremio.) visa esse. Denique neminem | cogo, talibus pauca multaue 306

) manere

dare: sed liberum cuiusque iudicio permitto: atque adeo, si rogo, roga-

are, Ait,

tus rogo.

Dicunt Graeci, Walachiae Despotam hodie, esse poo3A, Graecum 30

m in, ut

12 secta

pium. Ad hunc, ut videtur, se conferent. Dicunt, omnes illas contra

. Meletio

Sinanem praeclare gestas res, ab hoc Michaéle, non autem potius à

TUm? 6886

Sigismundo Transyluaniae, gestas esse. Hunc Michaélem obedire nostro

Caesari: Moldoblachiae veró Despotam, Regis Poloniae patrocinio uti.

——

Michaélem contra Turcas omnia hactenus fortiter gessisse. Sic audio apud ss

üpeotottn

nos ex aliis etiam: omnes magnas res, quae hoc bello contra T'urcas

Kunius, eis

j; lub

1 305.

6 295.

8 290.

11 31. 311. Sixtus Maier Beielsteinensis

n

factus est Baccalaureus 31. Mart. 1574. à M. G. Bureardo. Vixerat Herrenalbae.

13 297.

18 304.

20 NB!

20 848.

26 307. 311.

30 304.

(2,16: Tu

32 9319.

—

256

—

gic di

gestae sint, à Lutheranis gestas esse: sed à Papistis adscribi suis Duci-

ä

5

m

jexo.)

bus. Sic Raabam à quodam nostrorum esse recuperatam : càm Schwartzen-

Y

Ü

bergius aliquot milliaribus adhuec à Raaba abesset. Vocat nos 6 àWavyá-

postri

oto; non Aoufpxvo0c, sed yptottavooc. Sic nos appellandos censet. In-

5spexerunt ambo hoc biduo meum librum, habentes in hospitio, Acta et

!

gane di

'Scripta Constantinopolitana. Hodie etiam eis, ad horam unam petenti-

t V

bus, misi Annales meos: quia ostenderam eis, ibi scriptum esse: quo-

307 modo 1587. initio Septemb. nobiscum | fuerint, Patriarcha Achrid. apprnA,

Toan.-

et ipse msA«yov(ac tepsp(mc. Descripserunt, meo rogatu (.ipse iepepac.)

sua D6

i0suam historiam et fortunam, 1!/; chartis (.8 foliis.) Graecé: et vesperi,

sum ded

ad me venientes, mihi cum libris reddiderunt. Possunt ferre, ut ali-

LC

quando (.cum alio aliquo Scripto meo.) publicem. Dixit mihi à9:«v&c

o

haec. Ánte 8 annos fui Romae. Tunc unus Cardinalium (.sedente Papa

f À

Gregorio IIIL) Sphondratus, fame interemit (.Gméxtewe.) spatio duorum

Hispani

15 mensium, éxatbv xal veooapáxovce millia hominum: dum suum frumen-

Hisponi

tum, alió exportatum, vendiderit.

spetie h

Meletius (inquit idem.) x«Ast vjv éxxAwotav Tf Gopvc, péAoc osoa-

ralius 9

xpupévoy : xal GuX voUto &méyerot obvije. vljv Év dqAwpeyti« obvobov, xaAet

Tegen I

xovro&v cOvo8oy. xai O& voüvo Gubvoyvat (.opytGovvat.) ot Aaxtvot (. Pontificii.)

profectu

20 Q1 .

erat pni

Ait, omne genus scelerum committi Romae: mopveíav, ooZopetav, puat-

gubicere

308 oviíav, etc. Papam capere tributum quotannis, à permul|tis millibus

magis ol

TopyOv.

Audio,

Dedi, postridie discessuris, omnem pecuniam, quam eis collegeram : quae

Exhib

25fuit ad X fl. Tiguri acceperant X coronatos (.ut Stuckius scribit.) ut

quenda ]

Graecae linguae purioris admodum periti, in S. literis satis versati.

Augusti

Dedi eis Commen-

Latinam. Suprà.

ingensis

dationem, ad quosvis,

]

Germanicam, eiusdem sententiae.

Dedi Schedam,

locorum itineris Noribergam.

ut paterna chari-

1. per Vlmam. 2. per Ga-

E (

tate pro eis solli-

mundiam, Bpeyotépav.

$0 plaus

eitus,

Phrases et Verba Germanica,

ad interrogandum de via

et necessarlis.

Yenel

95

Qisco. Me

Ipsi mihi gratias saepius egerunt: longam et tranquillam vitam, feli-

Bappe

citatem omnem, saepius precati sunt. Vltró promiserunt, se de sua

—

fortuna ad me Noribergae scripturos. ó &à$«v&ctoc, etiam 47jv mapX co0

0 lil g

11 289, 3]

xaícapog &moAoy(av l. e. quid is responsurus sit.

EE

11 305.

17 304.

Em——u

1 NB!

17 Dissidium inter Graecos, et Papam Rom.

24 300.

9 vilac

Worden ii

Diarium

251

m

ts D.

Sic dimisi eos (.Athanasio me ultimüm, ut anté saepe fecerat, com-

hWartzen.

Ó &üw;d.

plexo.) omnia fausta precatus: Ó xóptog quAdEetey Ojv vjv BEoBoV, xl

tiv sicoOov: &mb toU0 vOv, xal Éw voO oiüvoc.

gl Tn.

Postridie, hospiti persolutione facta, honeste circa H. sextam Vlmam

j Acta el

! petenti.

mane discesserunt. Optavi xà BaeAeyíag MorfA, poxpkw xod VOURUX V 5

SSe: quo-

Qofjv. Vult ei indicare. Dedi eis 9 stxóvag (wov. |

l.) '(a*þlü'."ä)x,

Maii8. Die (. serenissimo.

309

"tac )

Ioan. Gaspar Giengensis, M. Ioannis Ludimagistri ibi F. cum matre

t Tegper,

sua mecum. Petebat testimonium vitae ac studiorum hic suorum. Bo-

& ul ali-

num dedi.

10

&ind'.o;

Noua Bappenhaimia.

Ex Antverpia 2. Maii 99.

Dte Paya

) duomm

Zu Ambsterdam Zeitung ex Dania gehabt. Marchio Edvardus, Regis

| frumen-

Hispani minister, aliquandiu fuit cum Rege Poloniae: et de pecunia

Hispani R. cum Polono R. erat classem 160 navium paraturus, subis

lts ottt-

specie Regni Sueciae oppugnandi: ad quam classem, si veniret, Admi-

00 d

ralius Sueciae defecturus. Sic ambo coniuncti, debebant invadere in

"otlifi)

Regem Daniae, et ipsum subigere. Quam ob causam, Edvardus in Daniam

profectus, spe comparandorum proditorum, captus est. Scopus autem

, quat-

erat prioris belli Polonici in Suecos: ut non magis Suecia, quam Dania, »o

; moillibus

subiiceretur; sicut etiam Hispanus, qui in foedere cum Polono est, non

magis ob Holandiam, quam Germaniam, subigendam, laborem suscepit.

'An: quae

Audio, M. Iacobum Frischl. esse Scribam Vraci factum.

eribit) ut

Exhibentur mihi (.supplicante M. Valentino Laettenbauro, de conse-

ersati,

quenda Hebr. lectione.) literae pro ipso Palatini Princ. (.vicini mei.) D. z5

Augusti, | ad Decanum et collegium philosophicum illustris Acad. Tu-310

iv

bingensis.

Maii 9. Die $. sereniss.

Wellingiana Noua.

.Ex Comorra 1. Maii. COC Freibeuter, sub Buda eripuerunt Turcisso

50 plaustra spoliis onusta, cum hominibus, et prole.

Venetiis 7. Maii.

Veneti, Duces et milites parant contra Vscochos, Imperatore Fran-

cisco Martinengo, etc.

jtan, feli

e de suà

Bappenhaimia, ex his sumpta sunt, etc.

35

L

ID

apä 100

3 Ait saepe Athanasius, me mavwwyo0 vij; "EXAdBog Yvópuiovy esse.

5 319.

11 289. 310. 318. 349.

13 Eduardus, captus.

16 291.

20 NB!

21 215.

E PU.

29 9. 314. 458.

24 210. 346.

29 349.

95 309.

apam Ron.

9 vitae óst ón der Hs. dwrchgestrichen, ohne dass sonst eine Tilgung vorgenommen

worden ist.

Diarium Crusii II.

17

—

258

—

Remitto M. Tobiae Siderocrati (.literis ebxapíototc, et Epigrammate

Graecolat. in lrenen eius, scriptis. suam lrenes hortationem ad humi-

novum (

litatem. Non enim invenio Typographum optimo libello: etsi obtuli, ip-

RIMVUMMVNINIIEERUNUEUPETEEEENO CT U

Fuimu

sum 60 Exempl. eí me 20 Exempl. redempturum. Opto, ut alibi excuda-

Titeral

5tur. Inclusi in literas ad affinem W. Ronerum: orans, ut Lutzenhusam

Nihil 168

fasciculum mittat.

F 6p

Visitavi 19. H. D.D. Gerlachium, qui sanguinem miserat: narraui ei

Àodio

omnia de Graecis 9. Ipse ait, Bulgaros esse miserum, et egentissimum,

Pastoren

populum: Epirotas, qui sub T'urcis sint, esse milites proceros et fortis-

i0simos. Nondum est mundé descriptum, Testimonium de Corona anni:

annos 21

8 No[ue

311sed, cum D.D. Hafenraeffer ex Thermis | redierit, addetur aliquid, nunc

p Vil

deficiens, post 14 dies. Ait, mihi placiturum.

tiuga

Maii 10. Die 2l. interdum rorante, seu minutum pluente.

apud Ty1

Concionem Graecé seripsi 1. Cor. 4. mecum in Ecclesia sedente affine,

vererente

15 D. Sixto Maiero.

Taetü:

Bis in Senatu fui.

Grupp.

esse, aul

Maii 11. Die Q. pluente, illucescente.

tetendissi

Horas 2'/, Disputationi iuridicae (.praeside D. Bocero, et respondente

Val. Steinmetz Lipsiensi.) interfui. Interfuerunt ambo etiam Principes.

(onc.

20 Opposuit Palat. Augustus: non etiam Princ. Ioan. Frid.

Discessit ante H. 10** affinis Sixtus Maierus, Epigrammate Lat. mihi

Statut

eucharistico relicto. Caret conditione miser. Kópte &Aémoov.

pientiae,

Scholae Lindauiensis Rectori, D. Martino Bremio, sOvotxóg Scripsi:

Ànna

utrique nostrum de longae vitae diuino dono gratulans: et veteris (.1546.

venit, ad

et eurmu

?5 circiter.) Argentinae convictus y8éec recordans. Peto, ut mihi de pro-

ximis Graecis scribat, an ipsorum viderit testimonia et literas, etc. Lite-

tus Prae

ras nostrati Tabellario, quem D. Varnbyl. mittit, Ioanni Nettle dedi.

p

In Senatu fuimus. Dedit mihi carmen M. Kunius, quod illis 2 Graecis

yuc ul

scripserat.

Eramu

30

Maii 19. Die h. mané nebuloso, postea sereno.

aliera, ]

M. Ta

Declamationes correxi (.H. 7. usque ad 10.) et subseripsi. |

Vraci (

312

Pransus sum apud vicinum meum, D. Palat. Augustum.

Titeras, (

Dixi eis de meis 9 Graecis: et Principi, nomine eorum, pro xenio

Tingensi

gratias egi. Locuti sumus et de rebus praesentis temporis. Nihil de

ss exercitu nostrorum Princ. et de Styriis, audimus.

l. de

——

5 Vlmam. 292.

6 Zu mittat: Misit 13. Maii,

135,

1 Lutzenhusam. 257.

25 305.

per filium eius.

11 286.

21 305.

23 Lindoam. 348.

ET

28 282. 917.

39 956. 314. Tischordnung: l. Oriens.

Praeceptor. II. Magister

D. Dauij,

Ab H,. medià 11. usque ad 123m.

IV. . Wa

morum. [II. Princeps. IV. Crusius.

AMyller di

J

259

Nudiusquartus | huc

Rudolfus Tieffenbach,

Baro-

&d huyj.

Heri

]

Jbtul

J venit

Vngnadius, Davidis F.

|

nes, in

l ip.

novum Collegium.

ll extda.

Fuimus, Rector et Decani, in domo Vniversitatis.

Tenhugam

Literae à genero.M. Iacobo breues, Gaudet, bené nunc se gerere filium. 5

Nihil respondet Hoeschelius: sed tantum 6 Terniones mittit to0 qutou :

QAITAU] 6l

Ff. Gg. (.deest tamen prima Ternionis charta.) Hh. Ii. Kk. L.

Kssimy,

&t foriis.

Audio ex Wilh. Frei Echterdingensi: M. Hermannum Heinricum Frei,

Pastorem Ecclesiae Christi in Imperiali urbe Suinfurto fidelissimum (.per

ODà amni:

annos 21.) die Palmarum (1. April) 1599. diem suum obiisse. Qui mihi:o

àd, nune

8. No|uemb. 98. imaginem suam excusam miserat: ego autem 30. Mart. 99. 313

per Wilh. Frei acceperam, hac inscriptione: Olarissimo, pietate et mul-

nle.

tiiuga eruditione praestantiss. D. M. Martino Crusio, utriusque linguae

apud Tybingenses Professori, et Historico fidelissimo, Praeceptori suo

Dte affine,

reverenter colendo.

15

Laetus in aeternam mecum vitam ille resurgat.

Grupp. existimat bona cum spe, meam Amalasuentam bene redditam

esse, aut redditum iri. Nam Librarium rectá ex Nundinis in Angliam

tetendisse.

spondente

Prindipas

20

Maii 18. Die (2. sereno, cum nubibus, ventoso.

Conc. 1 Graecé scripsi.

| Lat tü]hi

Statuta Rector magn. recitauit. Inde coenati sumus in Senaculo sa-

pientiae, feré usque ad XI. H. noctis.

k Strpsi:

Anna Reihinga, Bernhardi Cos. Essling. uxor, post horam 4. huc

ris 1546

venit, ad nos: comitata seruo et ancilla, cum 3 equis in curru. Seruum ss

i de pro-

et currum remittit domum. Gener ipsius, Emericus Neurhotus, non fac-

ete, Lite-

tus Praefectus Balingae, Marchionis Onoltzb. militiam secutus est. ob

tle dedi.

vépnevat Ti Yuvouxi, o08& oixovoUíg: moÀO dÀA«xo0 mÀ«yopevoc, xal Onmá-

9 Craecs

v«c Totobtevoc. |

Eramus 2 mensae, in illa nostra coena: in priore, 8 sedentes: in314

altera, hi 7. (s. wnten .

81

M. Iacobus Frischl. factus est Secretarius: "Textores, et res eorum,

|

Vraci (.ubi 1590. frater eius periit) notans, etc. Attulit mihi Reihinga

literas, et carmen de Sachsiis Germanicum, à Christoph. Sachsio Ess-

pno xenio

lingensi Senatore.

BI

Nibil de

In coena praedicta, historiae dicebantur.

ET

l. de unico superstite Hirschhornio (in Palat. Haidelb.) qui horta-

1 953.

5 Werdà. 270. 856.

git 19. Ma

6 Augustá. 270. 410.

8 Frei.

17 2338.

25 90.

24 329. 364.

27 3595.

91 312. 872. 579. Tüschordnung: I. Merid. M. Crusius

D. Dauid. Magirus. IT. Anton. Schweich. M. Myller. III. Septentr. Andreas Notarius.

TI. Magistet

IV. M. Maestlinus. M. Cellius.

32 309.

94 Esslingá. 353.

37 M. Vitus

Myller dicebat.

94 Hirschhorn.

11*

—

—

260

tionibus impulsus, pulcherrimam virginem duxerit. Ipso, breui mortuo,

uxor foetum mortuum edidit. Tunc, tanquam stirpe extincta, haeredi-

y, Eb

|

petae suum negotium egerunt. Ipsa aliquantó póst peperit filium: egit

|

meo ng

de omnibus possessionibus eius, multis et magnis; malée audiit, tanquam

Toserum

eantur.

simpudica: sed, Medico Haidelbergensi defendente, vicit. Fuit émwxbmot,

superfoetatio. Ita stirps Hirschhornia superest.

y, Kui

915

2. Mirandulani illius doctissimi, cuius scripta | extant, origo. Olim

cando 0f

filia. cuiusdam Imp. et pauper, vel ignobilis, Minister, amore copulati

Frideni

clàm profugerunt: et longé in pago habitantes, vitam rusticam egerunt.

hi at

1 Ipsius opera, in consilis à Rusticis est probata. Quodam tempore, ab

amputalld

Imp. ipse aliique in consilio auditi sunt. Placuit ipse, et Domino cle-

üyc i

mente usus est. Tum ipse et uxor, liberis iam aucti se illi aperuerunt,

senper h

veniam orantes: quam et consecuti sunt, et bonis aucti. Hinc, oppidum

Pragae ?

Mirandula: hinc, op. Concordia.

ve)eutoe

15

3. Haidelbergae quidam nobilis, ducta vidua morosa et pessima, in-

l. quod c

felix fuit. Hano, post multas irritas admonitiones, ipse et seruus, in cella

nulla mel

vinaria exuerunt: virgis ceciderunt: in pellem tauri sallitam insuerunt.

CIhroni

Ipsa deprecata, et oboedientiam in posterum pollicita, conservata est.

hiduo pe

Elector, interrogans maritum, quomodo se illa nunc gereret, quae sem-

Fidem

»oper apud priorem maritum pessima fuisset, Audiit, quod bene. Non cre-

Glntgandi

didit, nisi vocata, statim compareret in Aula, in habitu, quo deprehensa

Hac n

esset,. Vónit (.aernstlich vermanet à vocante, rem non intelligente, Bei

der haut, quod ipsa intellexit.) vónit statim, in pallio et pileolo balne-

atorio. Sie enim inventa fuerat, tanquam lauatura. |

byep. 1

3916

4. De Landauo quodam Barone. Hic ante O annos, in bello Maxi-

AEEYOY,

ss mil. L. contra Heluetios depauperatus, et sui generis ultimus, Bessere-

néyte. j

rinam quandam Rauenspurgi duxit divitem. Hinc, hodierna nobilissima,

Qb mapay

et praediues, Landauorum stirps: ex qua est noster Henricus, Baro L.

Hori |

hic studiis deditus. Ita coyypecocpg ille, vpbg &AXfAoUc TBéoc Seppav-

in Senal

ao 9£yrov, familiam sustentauit, et dilatauit. Itaque hodie sunt 16 eius

illustri, |

stirpis mares, in Austria habitantes.

gessiseel,

Boltringae fuit ciuibus 25 hinc comitatus, Praefectus noster maior:

lalem m

et aliunde adiutores aderant. Erepta sunt Comitissae et Missificis, om-

Cani, oui

nia sua tria Templa: nec Rotenburgenses, et Horbenses (.literis à Prin-

füimus, (

as cipe nostro auersi, ne se commouerent.) obstiterunt: nec, qui antehac

Posl :

asperé se opposuerat, Comitissae gener Wolckensteinius Comes. Habet

nobilis, ]

plurimas antiquas literas Princeps noster: aus daenen er wol befügt ist,

(iri, etc

tertiam partem loci habendi. Sic et Eberstainius Comes. Ipsa dicitur

—

DP

pecunias, et res suas, Oenipontum conferre.

* D. Magirus.

* Mirand.

7 Zw doctissimi: Frane. Pici.

15 Crus.

quia ipse

16 Ochsenheuterin.

25 Crus.

25 Landau. et geAttopt«.

32 Boltringa.

dintius ]i

292.

30 365,

—

261

—

l Dorfg

Maii 14. Die (. sereno, ventoso.

» Dieredi

M. Erh. Cellius, collega meus, filio suo Ioanni Anastasio scribens,

a

EY

) t&nquam

meo rogatu indit schedam,

se bene compositam: qua | is moneat D.317

Laeserum, et D. Godelmannum: ne Crusiani operis promouendi oblivis-

il

cantur.

5

180. (lim

M. Kunius mihi affert Elegiam Graecam, ex Euang. Ioan. 16 de pre-

cando compositam.

* COpulati

Q egermt.

Fridericus Prenninger (.Studiosus, nunc D.D. Hochmanni Soriba.)

Dlpore, ab

mihi narrat (.ex relatu Nuntii cuiusdam: qui caput suum devoueat, decies

amputandum, ni verum sit. tóv óQwpuxteov abvoxpdtopa dmobavetv: &AX 10

Omino (le.

Dauerunt,

&yv a«UtoO0 vtva& GAXovw, Ópvotompócwmovy xai ópocymTiova, Gebxvuctat. Sic ego

; Oppidum

semper hoc anno existimaui: quod 1. non interfuerit exequiis R. Philippi

Pragae 2. quod in tribus Prognosticis extat huius anni, péyav Bacuéa

ssIma, in-

teAeut/|oetv. 3. quod ó abtoxpéteop nulla subsidia petit contra 'Turcas.

is, Tn ce]]a

4. quod oí xamtotal Goxoüct wot aliquatenus languere in agendo. 5. quod 15

IDsuerut,

nulla mentio fit eius iam diu in Novis.

IYata, esf,

Chronicon Germanicum Misnense M. Petri Albini Niuemontii, hoc

biduo perlustro, ab affine Grupp. commodatum.

qUae sem-

. Non ere-

Eidem Gruppenbachio misi 3 Exemplaria Antipoppysmi: quae mittet

20

leprehensa

Stutgardiano Bibliopolae, petenti.

Hace nocte, mihi et aliis, pisces ex fonte S. Georgii furtim ablati.

ente, Dei

olo balne-

Maiil5. Die (. serenissimo.

Óvetp. mpot. &xo jv Bv vpaméGotc, $V. | p£ al éxépo, mx0XXGv cuvava- 318

lo Maxi-

xeutévoyv, xai &A)Xmvy. Guvpexóvvov. eivd juot. &reS60moay 800 xXAxpovoptot, xol

, Dessere-

méyte Av y&va, &x O00 vÓm0V: al myva tà &mtTÀ taOTa, Utxpd. Osbdqevoc 25

obilissma,

6E, mepuppyópamy Voaupdov.

, Daro L.

Horá 8. usque ad 9*» Argumenta Discipulis ex Cicer. correxi. Inde

)c Upuag-

in Senatum convocati sumus: quod Rotenburgi captus esset, ex Stip.

nl 16 eius

illustri, M. Ernfrid Graeter, tanquam in Templo ibi se contumaciter

:

j

gr maior:

gessisset. Ideo 2 Doctores, Hochmannum et Moeglingum, in illam civi- so

tatem misimus, etc. Vesperi H. 3. usque ad 5*" Rector tantüm, et De-

ilficis, OU.

cani, cum octogenario nostro D. Nicolao Varnbyl. P. in Senaculo nostro

ris à Prin-

fuimus, ob eandem causam, et aliam, etc. Ita H. 3^ non docui.

u antehac

Post H. 12*» invisens D. Conradum Bappenhaimium (.cum quo et

vs, Habel

nobilis, Iosua à Schaer: et D. Maximil. Bapp. Qrat.) eis de illis 2 Graecis s5

Defügt is,

dixi, etc.

)5 dicitur

2 251.

4 251. 929.

6 311. 318.

10 Spáterer Zusatz: Falsum fuit:

15 Crus.

quia ipse adhue 1604. viuit.

11 owqsetoco.

12 Soror uxoris meae Reihinga,

? Boliringa.

diutius hic nobiscum mansura.

19 354.

23 269. 329. 387.

94 320.

30 365.

26

M. Kunius mihi carmen de suo natali (.qui est X V. Maii.) affert.

Reue

Nova, quae affinis W. R. miserat, erant etiam de Eduardo capto.

AAMN

üdelissim

Maii 16.-Die $. serenissimo.

AA

2

8 pd

ä

Vxor hac nocte aegrotissima, x«l xoAb atj« $po0cc, nobis plurimum

Wieland

snegotii fecit. |

max. d

319

Rationibus à Rectore Contub. Ioanne Kegelio putatis, horá 7 et

jodi al

Senatui, horá 9 interfui.

i Chris

Cras videbatur in Collegio nostro agendum esse, de successore W eige-

tionis D

maieri in Hebr. linguae Professione. Scribit ad me, lauans in Thermis

foit: bat

10 Blasianis, collega M. Georg. Burcardus, se ideo non posse adesse. Sed

dantis)

differetur deliberatio, dum collegae omnes adsint.

Quia &2

Dono accipio Disputationem de Typhomania i. e. vigilis comatis na-

plenissin

tura: missam Hailpronna, ab Iohanne Mynstero Heilbronnense, Pala-

beneficia

tino, Philosophiae Magistro, Medicinae Baccalaureo, et P. Laur. Cae-

eb um !

158sareo: quam 28. Febr. 99. Basileae defendit: et ibi Doctoratum conse-

fieri p0s

cutus est, olim noster Discipulus.

spiraret,

Auss pressburg vomm 28. April 99. Gleich dise stund kombt zeüttung

praestar»

auss Oberungern, vomm herrn 'Tertzki, Verenzen, so: der herzog von

Christo .

Malchawiz, dem herrn Khelemeschi schreibt, das der Weida Michael,

aliqua $

20auss Podolia, vnd uon andern ortten, kriegsleütten einen verstand ge-

habt, 20000 Tarttarn vnd 9000 Türcken auffs haubt geschlagen: vnd

320erlegt, vnd | darnach über den Nepper gesezt, Cassan vnd Prelacken,

Claris

zwo fürnimme 'artarische Stáütt, mit andern ettlichen Stáüttlinnen ein-

Tyb. ex

genommen, vnd den Bassa von Predesor sambt seinen leüthen nider-

paitono

es gehautt, auch noch auíf den heütigen tag drinnen ihm land ist.

8 pe

1 317. 2346.

2 Vlmáà. 309. 356.

5 320—

10 Blaesibad.

17 349.

meam (l

21 6 M. 308. 306.

migrati

8 Zu den astronomischen Zeichen zum 16., 17., 18. Mas (S. 262, S. 263 wu. S. 271) ver-

sed per

danken wir der Güte von Herrn Professor Dr. Caspar- Cannstatt folgende wertvolle Auf-

klürung: ,Die Zeichen beziehen sich auf die Órter des Mondes, weil ja der Mond für die

tionis (

locatam

Wütterung besonders àn Betracht gezogen wurde. Die ZaM hinter x ( Wassermann) gibt

die Anzahl der Grade 4n diesem T'üerkreiszeichen an. Wenn Crusius also schreibt. s

valle, i

15

, So wiwde dies bedeuten: der Mond befand sich àm Wassermann, 15* vom An-

fang dieses Zeichens entferni, gegen die F'üsche (()) ew. Die letztere Angabe 1st eigent-

assumps

lich überflüssig ; Crusius lüsst sie auch am 16. Masv weg. Er selzt sie aber am den bei-

Christia

den folgenden Tagen, wm hervorzuheben, dass der Momd zwischen Wassermann und

1 Obit

F'ischen. stand, weil ilum die. schóne Wetterlage und die Mondstellung bemerkenswert vor-

Vetscher

kamen. Vgl. David Origanus, Ephemerides (1599) zu diesen Tagen. Die Abweichung

dus nep

der Zahlen bei Crus. (2, 15, 27) w. Origanus (12, 26, 10 d. h. 40) rührt wohl. daher,

5 Mene

dass die Zahlen bei Crus. u. Origanus für amdere Zeitpunktie der betreffendem Tage

studiorm

gelten. Jedenfalls deutet die RHeihenfolge der Zahlen 2, 15, 17 bei Crus. auf den Mond-

——

Charissim

lauf hin, da der Mond von eimem Tag zum andern um 12—14? auf der Ekliptik

weiterrückt.*

iv Von auss bis M. Mllerus (S. 264 Z. 39) Hand des Enkels

lZ ;

I. I. Maier. Die Anmerkungen rühren von Crustus her.

20 verstand — Enver-

ton. Crus

stündmis s. F'ischer, Schwüáb. Woórlerbuch 2, 1358.

u Chs

—

——

263

Aff

15 Q. MaiilT?. Die 9l. serenissimo.

Càpto,

Reuerendo et Doctissimo uiro, Domino M. Ioanni Henrico Wielando,

fidelissimo Tybing. Ecclesiae Diacono, Domino sue colendo.

Dlirimy

S. per Christum. Reuer. et Doctissime uir, Domine M. Ioannes Henricé

Wielande, Diacone Tybingensis Ecclesiae fidelissime: tandem Deus opt. 5

max. charissinagm meam uxorem, per annos multos ualetudinariam,

hodié ante horam quartam mané, cruce illa sua diuturna liberans, semper

in Christo confisam, et moriendi cupidam, ad se gratia sua, die assump-

'e Weige.

! Temis

tionis Domini, clementissimó assumpsit. Hanc (.cuius | ultimum Verbum 321

ewe, gl

fuit: baettet ein heiligs vatter vnser: antea semper se Christo commen- 10

dantis. cras horá 3* ultimo honore, honestae sepulturae, afficiemus.

Df ma.

Quia autem V. D** saepissimé ei S. Coenam (.uiaticum consolatione

e, Pala.

plenissimum.) ita Christiana promptitudine dedit: ipsaque agnouit uestra

beneficia maxima, et ea semper praedicauit: denique semper dissolui,

àür, Cne.

et cum Christo esse, orauit: ideo D** V. reuerenter oro: ut ei (.modó 15

I COnge.

fieri possit.) praedictá hora pomeridiana cras (.sic etiam, cüm adhuc

[ zeüttung

Spiraret, uolenti. extremum funebris concionis habendae beneficium

praestare dignemini: et quidem de hoc ipso dicto, Cupio dissolui, et cum

&T20g YOl

Christo esse. Quod mihi et meis, erit gratissimum ; ac promereri (.saltem

- Michagl

322

aliqua suo tempore significatione.) conabimur. Valete in Donino. |

stand pe-

Ex Museo 17. Mai 1599.

21

en: d

Rever. Di* V. obseruantiss. Martinus Crusius.

Jrelacken,

Clarissimo uiro, Domino Ioanni Harprechto. V. I. D. et Ordinario Acad.

DInen em-

en nider-

Tyb. excellenti Professori, hoc tempore Rectori eius M.*». Domino et

patrono suo colendo.

25

Ist.

I CMMRIERI

S. per Christum. Magnifice Domine Rector, patrone colende: uxorem

[ 24

meam charissimam quae iam indé a Caluensi nostrae Acad. (.1594. anno.)

migratione, nunquam potuit pristinam recuperare ualetudinem firmiter:

$, 271) ver-

sed perpetuo morbo conflictata est: Deus opt. Max. hodierno assump-

rivolle Auf-

'ond für dit

tionis Christi (in quo ipsa omnem spem salutis suae constanti | fide323

mam) giit

locatam habuit. die, mané ante horam quartam ex hac laehrimarum si

gehrebt w

ualle, in coelestem beatitatem (.sicut ipsa semper precata fuit.) paterné

5* vom An-

assumpsit. Cui matronae, cras herá pomeridiana tertia, funus facere

j st tigont-

an dm Qa-

Christiano ritu constituimus.

ovmani wid

1 Obitus tertiae uxoris M. Martini Crusii, Catharinae: quae filia fuit D. Vrbani

gnetbert vor-

Vetscheri, Senatoris Esseling. et M. Magdalenae Giglinae, vel Giglerinae.

9 Ma-

Abweichumg

nus nepotis Ioan. Iacobi Maieri Crusiani.

2 389. 285. 318— 337. 9369. 427.

apoli. daler,

9 536. 939.

5 Meae xA"povoptoc (.318 pag.) Heu.

11 Heri, peractis meis negotiis

fmden. Tage

studiorum cum cogitarem, quid deinceps meditari et scribere vellem, ecce coniugis

' den, Mond-

charissimae inexpectata mors. Ist zu schaffen gnug. 297.

18 344.

20 108.

28 997.

lr Ekliptik

1 Zv l5

s. S. 262 Z. 3 Anm.

2 Henrico von Crusius beigefügt.

4 Henricé

des Enkels

von Crusius beigefügt.

18 vgl. Philipp. 1, 28 ... desideriwm habens dissolwi, et. esse

] -- Diner-

cum Christo.

27 charissimam von Crusius egefügt.

—

——

264

Quapropter M**" V. ego et filia mea Theodora, atque adeo Senatum

ampliss. Professoresque omnes, et studiosam iuuentutem, reuerenter et

y.)

YT

enixé oramus: ut à M."* V. huius rei publica significatione facta, cle-

W 1

menter et beneuolé, hoc postremum illi defunctae officium, prosequendi

5 honorificé funeris, et concionis audiendae, praestetur. Oro ego quotidie hac-

y, $

M i

tenus, et orabo posthac etiam, pro totius Vniuersitatis, et omnium uestrum,

I

324 longa uita, et bona pace. Bené ualeat M* V. | cui me demissé commendo.

17. Man 1599. M «92tise V, obseruantiss. Martinus Crusius.

Wal

waerter

Clarissimo et Doctissimo uiro, Domino M. Vito Myllero, ordinario

Sie ha

10 Ethices in Acad. Tyb. celeberr. Professori, illustrisque Stipendii Guber-

natorij, D. et collegae suo honorando.

nübeste

J

S. per Christum. Cl. uir, honorande D. Collega, M. Vite Myllere:

hodié, quando assumptionis Christi Festum celebratur, uxorem meam

exit. M

charissimam, tot à Caluensi Academiae reditu annis semper ualetudi-

Filiu

Gene

15nariam, ante horam 4'^" mané opt. max. Devs, unicé in promerito salu-

D. 8

325tari Christi nixam, ad se ex longo terre|stri exilio, in coelestem patriam

benignissimó assumpsit. Ei cras pomeridianá hora tertia funus fiet.

heatae,

D. 6

Quod ut honorificentius sit: etiam atque etiam D'*" T. oro: ut certos,

quotquot suffieiunt, pios et honestos luuenes, meo nomine oratos, deli-

Mais

20gat: qui cras domi meae tunc compareant, et honesté pieque funus ad

D. 8

D.l

sepulturam efferant. Quod ultimum, defunctae praestitum, officium, mihi

pergratum erit. Christus uos, uestrosque omnes, benigné quam diutissimé

D.

conseruet. Amen.

D)

Ex Museo 17.Maii 1599.

D)

25

Dis et human* T. Studiosiss. Martinus Crusius.

D.

Spectatiss? et eminentiss? Viro, Domino M. Martino Crusio, Decano

Tiem

et praeceptori suo. |

MI

326

Salutem à Christo Domino nostro. Clariss. et spectatissime uir, Do-

B

ldl

mine praeceptor honorande etc.: Vicem Domini pr. ex animo doleo.

Filia

s0Quoniam veró haec est Domini Dei nostri Voluntas, quam infrin-

gere nemo potest: et discessus coniugis p. m. abitus fuit ad uitam

Qui :

gecuturi

meliorem: nemo invidebit ipsi defunctae, gaudia aeterna: uestraque

spectabilitas luctui modum ponet.

Qu j

Caeterum, quantum ad me attinet: paratiss. sum inservire Domino

Prae

35 praeceptori non modo in funeris baiulis conducendis: sed aliis etiam

D)

omnibus, quae à me proficisci possunt. Modó V. Spect. me quouis tem-

habitan

pore faciat certiorem de iis, in quibus usui esse possum. Deo, quod

Ipee

reliquum est, nostro, V. Spect? pié commendo.

Pie

327

Datum 17. Maii 99.

V. Sp. additiss. M. Myllerus.

Pon.

9 337.

Qilectan

29 pr. — praeceptoris.

32 invidebit isí von Crusius eingesetzt.

34/85 Die

u Ro

Worte: paratiss., servire (1n 4st von I. I. Maier geschrieben), baiulis sind von . Crusius

139

eingesetzt.

96 V. Spect. — Vestra Spectabilitas.

97 Die Worte: Deo und

nostro bjs commendo vühren von Crusius her.

97 Statt Deo schrieb Crusius zuerst

Domino (Dno) und àánderte dann. Den Abkürzungsstrich hat er micht getilgt.

xä

—

265

—

enti

Portatores funeris, ex Stip. illustri ordinati.

frenter el

Michaél Maier.

acta'u Ole.

Iohannes Schad.

OSeQendt

lohannes Reichard. M. Matthaeus Feinaug.

)tldle ha[;.

Steph. Kienlin. M. Samuel Werlinus.

léstrtm

EBEBSBERSE

Iohannes Faber.

Tümendo.

Daniel Scharpff.

s

Welchen zurr leich gesagt worden, durch das Taeglins Mareilin, Seel-

Otdinario

waerterin: quae est mater Doliarii, seu Vietoris mei, Andreae Taeglini.

ii Cb

Sie hat mir alles treulich versaehen (.mit brief austragen, Vespillone 0

zubestellen, mit aller anderer ding verrichtung.) tanquam pia mater. | 328

Myllere:

« meam

D.D. Hamberger, aelius meus: qui ipse diu aegrotauit, nec domo

exit. Medicus.

taletudi-

Tlo sglu.

Filius eius, D. Ioan. Georgius Hamberger, Med. Studiosus.

Gener eius, D.D. Dauid Wilhelmus, V.I. D.

15

1 patriam

D. Sebast. Vogler, Senator oppidanus, secundae meae ux. Catharinae

lus fiet.

beatae, frater.

U cerlos,

D. Georgius Gruppenbach, etc.

itos, deli-

Maister Gorg Breg, Goldschmid, etc.

fünus ad

D. Rudolfus Riep, alter Keller.

20

l, mili

D. Lud. Riep F. eius, ietziger Keller.

diufissimi

D.D. Andreas Planer,

Medici Pro-

fessores.

D.D. Daniel Moegling,

F

D.D. Henricus Boeer, V.I. D. et Professor.

J'üsiUs,

D.D. Zebelius, V. I. D.

25

, Decano

Item D.D. Hess, Iuris.

M. Ioan. Conradus Essig, Vniuersitatis Syndicus.

ui, Do-

mo doleo,

Etiam ali: ut, M. Andreas Ruolandus.

Filia Essigi, quae Diacono M. Samueli Magiro nupta est

n I

al utam

Qui nobis affinitate iuncti sunt: et sperantur cras funus cum luctuso

uestraque

secuturi, cum suis liberis, etc.

Qui ipsi non venient: mittent suos.

: D'omino

Praeterea vocati sunt vicini: ut,

is eham

D.D. Barthol. Faber, M. Eusebii Stetteri domum (.meae contiguam.)

jouls tem-

habitans.

35

)eo, quod

Ipse M. Stetterus.

Pflaeger, auffs Aptshof, D. Georgius Kienlinus, etc. |

TUS,

——

Pomeridiano quoque tempore (.duabus circiter horis.) depinxit mihi 329

dilectam uxorem, sicut pallidé mortua in lecto iacebat, Pictor, qui ima-

p

yon. Crisit

1 937. 943. 360.

12 345.

: Deo und

igiis us

j

ï

—

266

—

De !

gines Professorum iamdudum depinxit (inter quas etiam meam, in

Senaculo Academico.) Antonius Ramsler, artifex laudatus.

Natà

tias Ié

Postea, Taeglina, et Feronica Brotbeckina (.virgo 23 annorum, mea

spirit. filia.) et ancillae meae, in loculum (.vÀv copóv.) circa H. mediam

v1tati5;

Pflnege

feré 4*" vestitam (.tYv veAeutfjoaoav.) vexponpenüx«, indiderunt. Ipsius

iam 8uce9í« ab 8 circiter diebus aut 14 sensa fuit. Ergo balsameo

Constat

(.vulgari) odore opus erat. lpsa quoque, iam à quatriduo conquesta

U UïZO

*(*/(i)[).w'l

nepïi OucoO(xc gutturis sul fuit.

(9,9 cm)

ayietd)

Mensura mortuae, sedecies sumpta.

hodie $

10

Loculus veró, 3 j'4 elem.

servet.

'l'ristatur soror eius, Anna Vetscherina: quae coniux est D. Bern-

n pl'Of»

hardi Reihingi, Consularis Esselingensis. Venit ea huc, A«v mpoydovep,

datus |

o08& x«AGg Oyus, sororem visitatura. Visitauit ultimüm. xópte &Aévoov.

plurimi:

Procera, Heroica.

15

lia (p0

Praesignificauit mihi hane crucem, ó mpb Tf i& toO ptou ÓOvetpoc.

»on fu

Nemo enim haereditatem adit, nisi aliquo prius mortuo. Ego autem

ge Insil

cogitabam, aliquid boni mepi vo0 &vwtxuotatou ocegávou significari. |

perii, $

330

T'evezAoyta vfjs poxxptvtóoc Yovatxóc proU.

Vetscheri.

corante

perand(

20

1) Magdalena, D. Hamberg.

Vrbanus 1536.

uxor, adhuc 99, annorum 62.

ciliatat

Obiit 1577.

4) Anna, Reihingi Cos. uxor.

ler pe

EberlinVetscher

M. Magdalena

Christoph.Carolus,infans obiit.

xlentid

7) Catharina, M. Crusii uxor,

(bl v.

25

1536.

Giglerina.

quae 17. Maii 99. obiit.

Anna

2) M. Vrbanus obiit.

Aetrot

N

Knobacherin

Etiam 3) Eberh. et

sed ple

Vet-

5) Christoph. qui etiam obierunt.

medica

8) Ioannes 99.

30

scher,

Maria infans obiit.

um s

10Yi: 8

genannt

Nicolaus zunfft-

6) Conradus obiit.

und lu

Haber-

9) Nicolaus 99.

kaern:

maisterzu Esslin-

Pia c&

Vrbanus

Barbara Schreibeysin.

536

gen 1546. Cuius

1532. do sie ein Leibding,

übique

985

Vetscher.

uxores fuerunt:

in xenodochio Esslingensi

8 quar

S. Catharinae, kauften.

morbo.

Waldpurga Sigmundin

Calvae

Stutgardiana,

Ordo superiorum D. Vrb. et Magdal. libero-

das Burgelin.

maxilla

excider

4) rum. 1. Magdal. 2. M. Vrb. 3. Eberh. 4. Anna

uae postea virum

Reihinga. 5. Christ. Carolus. 6. Christoph. | habuit 1567. Michaélem

ET

7. Conr. 8. Maria. 9. Catharina Crusia.

Schmidium: qui 4. Iul.

Tuisse D

10. Ioannes. 11. Nicolaus.

1582 sepultus est. Gu-

Tereng p

te Leutlin.

|

illam D

2 98.

8 8335.

11 318.

15 318.

16 9317.

18 355.

21 363

00 oyQ

21 Unter Vrbanus zwei getilgte Worte, deren zweites sicher Haberkaern lautet

Untier dem erstem mácht mehr zw lesenden steht die Zahl 1541.

—

267

—

leama in

De vita et morte charissimae uxoris, &0tooys6tox.

331

umu Tnea

Nata fuit Esselingae 1549. Die Dominico post Ioannis Bapt. et nup-

Tediam

tias mecum 12. Aug. 1567. honestissimas, multis egregiis hospitibus in-

vitatis, celebrauit, apud parentes dilectos: imm Costentzer Hof, darinn

L. Is

Pflaeger war pius socer meus, pater eius: licet ille locus ad Pontificios 5

bals&meo

Constantiae Canonicos pertineat. F'uit formosissima, &ote xol qyovetosat

Oluesta

pe Onó uvyoy veotépoy, coTijs toxstv. Vixit mecum feró 32 annos: íOto-

— (839m)

YvG&uoy. Écxty. Óve, xl moAu8dnavoc, Goté pe noAAdxtG Bagovecdat: caetera,

cuvevy, xal mpoxwxf. Peperit mihi XI pulcherrimos liberos: de quibus,

en

hodie sola 'Theodora restat, quam Deus mihi (.feré 73 annorum.) con- 10

D. Bem.

servet. Satis enim afflictus in rebus domesticis fui, tribus in matrimoniis:

ts

in professione autem mea Tybingae (.fere 40 annorum.) semper lau-

ä)xftï]öov.

datus (.gratia sit Deo: qui nec me in senectute abiiciat.) et Scriptis

plurimis, Graecis ac Latinis, longé lateque notus. Ipsa autem haec ter-

! Diee,

tia (.post Sibyllam Rhonerinam, et Catharinam Voglerinam.) uxor, elata 15

20 autem

non fuit animo: nec nobilibus foeminis, à quibus saepe appellabatur,

.

se insinuauit, sed suas res egit. Ante plurimos veró annos, nixu | puer- 332

perii, strumam sub mento accepit: in qua curanda, non uno tantüm

curante, sumptus frustra fecit. Valetudine adversa (.quam sibi non tem-

A

amberg.

perando

a

nocturno potu, quod tot partubus sibi diceret sitim esse con- ao

inorum 69,

ciliatam, accersiverat, ut arbitror.) plures annos antequam Calvam prop-

J08, VXO?,

ter pestem 1594. cum Academia concederemus, usa est: sed tamen

Infansobiit,

identidem, sic satis convaluit. Post Calvensem autem 95. reditum nostrum

'üi] uxor,

obut,

(.-ubi valetudo eius, nempe Calvae, destructa fuit: ut quae bis ibi eig

[

Aewxotupiav lapsa, caput offenderat.) nunquam feré amplius convaluit : z5

sed plerunque decubuit: et ubique (.Tybingae, atque aliunde ex pagis.)

m obierunt,

medicamenta quaesiuit. Quae res (.per plurimos, anté et tunc, annos.)

quam sumptuosa mihi fuerit, et rem familiarem minuerit: ipse nimium

li

novi: gravatus expensis in Pharmacopolia, et alió. Ist aber phthisica,

und lungensüchtig, gewaesen: ac mirum, eam tam diu viuere potuisse. 80

gl

Pia certé fuit, et honestatis perstudiosa: Magicarum foeminarum, quae

ibding,

ubique plurimae sunt, inimica acerbissima: ut quae Deo gratias ageret,

si quando aliquas tales supplicio affectas | audiret. Praecipué autem 333

Ihgensi

flen.

morbo pressa mépuot fuit, et praesenti anno: sicut et 95. anno. Putabat,

jn

Calvae et Tybingae, se à Magicis mulieribus ita laesam esse. Saepess

maxillae eius intumuerunt: frequenti dolore dentium (.quorum aliqui

exciderant.) afíflicta fuit. Patienter autem ferebat morbum: et semper

iälem

1 Sic etiam de Augusta lIrena, et similibus Heroinis, vel minutà quaeque, scripta

fuisse optarem, de vita et morte illarum.

10 335

29 Et tamen patienter

Tul

C

ferens plerumque (.etsi ad modum facultatum nostrarum tenuiorum hortatus.) minimé

illam ope et opera destitui.

85 ónó xopovepAÀvywwe, &v Tofiyy. bxó vfg tcxdgoo

.L'/

100 ox(ÀAe YvuvatxOoc, $v &A py.

94 334.

81 262.

em li

——

268

—

iil

——

Jahorios

ex hac in meliorem vitam transire orabat. Postremis his annis, non

dolens)

poterat quanque rem suo nomine appellare: ut, quod pro ouis diceret

tussit f

gallnas. Theodora, seud dem Vatter zwai hüner. Sic etiam pro aliis

Hora

rebus, vicina nomina sumebat. lItaque cogebamur, frequenti interroga-

valere !

5lione circumstantiarum venari ipsius sensum. Et cüm rem coniecturà

egl, qu)

tetigissemus: aiebat, Ja dás. Ita nec propria nomina plerorumque noto-

egdem !

rum dicere poterat. Interim res domesticas, et alias, probó meminerat:

(iebus ]

ac sollicité, quanuis lecto plerumque affixa, consiliis et mandatis rem

ne ioti

familiarem administrabat. Dolebat, si quid non posset nominare. Dice-

(Aofo8 €

j

iobat: Ich kan mit schwaetzen. Saepe, praesenti et praeterito anno, dixit:

turbarer

Mi here, haberem multa tecum loqui: sed non possum proferre. Saepe

waeg 5

334putauit, se mox morituram. Consolatus | sum: meliuscule habuit. Chara

Nl d

uxor, laudo te: quod ita patienter, tam longum et gravem fers morbum.

fuerat

Christus est unicus noster Salvator: qui in cruce peccata nostrum om-

tempus

15nium expiauit. Sanguis lIesu Christi, fii Dei, emundat nos ab omni

batar p

peccato. Sic Deus dilexit Mundum. Qui credit in filium Dei, habet vitam

ülis &

aeternam, etc. Credis haec? Niteris fide in solo Christo? Respondebat

macris

alté clamans: Auwie ia, in der ewigen freud und saeligkait. Dicebam:

Theodo

Sei kaeck: Du bist dess herrn, du laebest, oder staerbest. Sag allwaeg:

cogar, ]

20 Herr lesu, in deine haend befilh ich meinen gaist. Sagt sie allwaeg:

cubaren

Ja, in die ewigen freud und saeligkait. Singula autem S. Dicta non

viuam Y

conglobabam: ne eius intelligentiam et memoriam turbarem: sed alio

cedebat

die, alià hora, aliud, e& unum tantüm, ingeminabam. Dixit iamdudum,

Theodo

se nunc tantüm posse Dominicam orationem recitare: caeteras, quas

Unser, !

25 permultas tenuerat, non habere amplius ita in memoria. Respondebam:

bergerir

satis esse, modó semper crederet in Christum. Ipsa, quando sola iace-

bat, frequenter orationem Domini recitabat. Ita, inter labores Scholasti- |

ponae a

nocte ej

335 cos, et scriptiones in Museo, xat& Owcvíji«v« ipsam accedebam. Feré

bammus |

nullo amplius cibo delectabatur: non ouis, non vitulina aliaue carne,

sonon piscibus, etc. Ferinam interdum carnem, Maior Praefectus D. Ge-

Deo sj

Tinteo 1

deon Osthammerus misit: qua tamen etiam mox obsaturata est. Sal-

Christi

monem appetebat: interdiu, sed raró, contingebat. Postremis diebus ait

ficans, ;

(.cüm ita quotidié tussiret, ac cruorem eiiceret.) sibi nihil sapere: omnia

intra collum suum putére. Non pepercimus sumptibus: et Theodora F.

Tun jl

tionem

4 Zw vicina: Das warm, pro Beltz. Das in der nacht, pro Kyrsenwasser.

Das

—————

maedlin, pro Büblin.

11 337.

13 333.

[o L: loan. L2

16 Ioan. 3.

6 Yal

24 838.

29 339. Itaque non raró exclamabat: Man thut mir weder rhat, noch

Capile d

that. Sie etiam impatientia quaedam quandoque ei accidebat. Attamen vim diu-

21 Chara

iurnam morbi patienter ferebat, nihil prorsus contra Deum murmurans.

94 329.

Nam |

34 331.

34 Die $. (.pridie mortis.) dixit (.zur wirtin Hirschanna, et alios,

trüoris, «

praesentes.) Ich verzeihe iederman: verzeihe mir iederman.

D

16 Vgl. Ioan. 3, 16: Sic enim deus dilezit mundwum

Wb aliás ;

—

——

269

mis! ln

laboriosa fuit (.ipsa quoque non optimae valetudinis, et saepe dentibus

* diceret

dolens.) noctibus semper surgens: ei iuscula, aut potum, ad sedandam

D'0 alis

tussim afferens.

liemop.

Hora autem noctis, quae 16. diem Maii secuta est, meliusculé visa

üechud

valere uxor, me iussit in superiore cubiculo, quod iuxta horreum nostrum 5

[U6 noio.

est, cubare: volens scil mihi seni parcere, quod hactenus inferius in

Iihergt.

eodem cum ipsa cubiculo, diuerso lecto (.nam hoc anno, et plerisque

ais rem

diebus praecedentis omnibus, seorsim cubui) iacueram: parcere volens,

l, Die.

ne toties (.cum praesertim senes, ipsi parum dormiant.) ipsius tussi

DO, lelt

(-totas enim noctes erecta sedebat in lecto.) et | screatu, magis inter- 336

,e. Saepe

turbarer. Ergo porrexi ei dextram, et faustam noctem (.dann es sie all- 11

L. Üharg

waeg sorgete auff die naecht.) precatus sum: ipsaque mihi vicissim.

Torbum.

Nihil de morte suspicabar: praesertim, quod facies eius eo die visa

Tum om.

fuerat pulchrior, quam pro solito more. Praecedente autem nocte, sub

àb omni

tempus matutinum, multum cruoris expectorauerat in vasculum: et vide- 15

bel vilam

batur periclitari de vita. Adhibita sunt auxilia: ex pharmacopolio Micha-

pondebat

élis Greiff, etc. Nec hoc primum fuit. Erat iam diu macris brachiis,

Dicebam:

macris manibus, macro corpore: sed postremis diebus, magis. Curre

allvaer:

Theodora (.noctibus inquit.) affer mihi iusculum, ne sanguinem vomere

allvaer:

cogar. Es laufft mir vomm rucken herführ. Cüm igitur illa nocte suprà o

Jicta non

cubarem: ecce mané (.horá 3. audita.) excitor: ut decurram, si adhuc

sed alio

viuam velim coniugem videre. Conor aliquid induere: trepido nihil suc-

mdudum,

cedebat. Statim iterum vocor. Clamauerat ipsa, extentis brachiis: Theod.

"5 quis

Theodora, Sehwester Schwester, herr herr, baettet ein hailigs Vatter

mdebam:

unser. Cüm venissem: (.et ante me, Reihinga: deinde post me, Ham- ss

la 1808

bergerina.) sedentis caput tenebat, ne ipsa in latus caderet, aneilla cau-

cholasti- |

ponae ad Coronam (.antehac nostra ancilla. Anna Vierkornerina, hac

nocte ei vigilans, iuvencula: ego tenui dextram manum, etc. Invoca-

m, Fere

bamus | Deum: sacra Dicta citabamus: ipsam inclamabamus. Sed iam 337

e CBIme,

; D. Ge

Deo spiritum reddiderat. Ergo in tergum reclinata est. Sic iacuit,so

est, Sal-

linteo tecta. Ego rem Diacono Wielando (.cum horá 9. concio ascens.

Christi finita esset.) et Rectori M. et M. Vito (.ut suprà dictum.) signi-

diebus ait

&: Onnià

ficans, à singulis necessaria officia ultima, ad honorem defunctae petii.

ogdora F.

Tum illa, quae antea commemoraui, secuta sunt, ad honestam funera-

——

;zsser. ]s

tionem spectantia. 8etvóv && vijg Quvatpbz mévéoc: Aónw ob uxpk xduiol. ss

16 Ioan. 3.

6 Valde solebat esse pro me sollicita: praesertim, si quando (.quod tamen, raró.)

rhaí, noch

capite dolerem.

10 358.

11 Vltima valedictio.

17 361.

20 338.

; vim div

21 Chara nimis coniux praeceps mihi rapta fuisti.

91 225).

Nam sunt, quae volui dicere plura tibi. 821. 339.

80 Zwu reddiderat: Vim

cruoris, et grumos, eiecerat. Reliquum intra collum manmnsit: et sic suffocata videtur.

, et aliOS,

999

30 Maii 17. ante 4 horam mané.

32 Pridie mortis, facie pulchra fuit,

——

ut aliàs non ita. Hat vil gaessen, zurr letze.

92 320. 322. 324.

33 327.

—

rE

—

210

Ó

mauiti rl

Quaedam coniugis beatae Dicta, diebus anté. Lieber herr, wann ich

Vatter

stirb, wirt'S euch so übel gaehn. Innuebat rem familiarem. Sed, Deo

EY

invocato, diligentia adhibenda erit. Olim etiam

a

matre mea pia mihi

prehend

( Anx

dicebatur (.antequam 1566. obiit. ich waerde nach ier nit gnugsame

fgerat:

5 wart (.tractationem.) haben. Deus mihi invocatus succurret. Est tamen

illa piarum pro me matronarum sollicitudo laudanda.

auteni,

Laudauit uxor beata, ad praesentes Ministras, et gratias egit: Ei wie

Glauben

hat mich mein herr, so wol aus Gottes wort getrostet. Ei vergaelt's im

Gott. Er hat die kostlichsten wort geredt. Dixit, se mecum multa cupere,

meinen

10 et& cum Reihinga, loqui. Sed non posse proferre. Doluit. Oeconomica sine

3,mpüu5

onuja Y

388 dubio. Pridie mortis dixit: ich wird staerben. Ich | waiss wol, wie mir ist.

Es laufft mir vomm rucken auff der lincken seiten, dem haertzen zu.

Cum

Vnd wanns noch ein mal kumpt: so waerd ich nur entschlaffen. So

[sein, D

(ixii: 0

habet sorg, und, wann ichs sag, so lauffet, und baettet. Es wirt bald

15 aus sein: und ich frew mich. Ich waerd nur aentschlaffen. Vnd du Theo-

dora thu deinn sturtz herab: und thuh andere ding in die truchen. Es

Mané

ist alles dein. Du horsts wol Es kan doch nit anderst sein. Thu mir

munitam

dahaer, was man mir anthun soll (.hemmet, schlaier, hauben, goller,

ein leilach.) ich habs alles zammen than vor diser zeit. Thu mirs da-

posuimu

Tntert

29 haer.

rile à Y

Quando sola fuit: extensis et sublatis manibus, hat sie überlaut das

Vatter unser baettet. Ich will's uff und ahn annaemen, alles gedultig

leiden.

Reihingae mandauit illa ultima nocte: Haiss nur iederman nidergahn.

a5 Ilch wills wol wecken. Surrexit nocte, non longé ante mortem, ipsamet

Cim,

(.xpbg &xsopóva.) et iterum in lectum iuit. Familia, in eodem cubiculo

rectà ill

esset! $

cubans, exiluit. Ait ipsa: Warumb liget ier nit still?

Cüm in lectum rediit, dixit: Theodora, ich muss ettwas hahn (.ein

puer, au

339süpplin. oder | das blüt kumbt wider. Allatum est à Theodora iuscu-

an ullu

solum: quod comédit, sed non totum, inquit Reihinga: sed Theod. ait,

aelate o

totum. Bald darnach, veniente sanguine, clamauit: man soll ier, ier

AX g

schwester wecken, und den herrn. Sorore de scalis decurrente, cla-

meae d

1 $*9osg v55 paxepivbog npó vob Sovávou.

2 Zu gaehn: semper pro me

Dalae: (

tune Es

sollicita erat, ub senex non negligerer.

7 Me absente dixit: Ó wie hat mich mein

herr mit so kostlichen sprüchen getrostet.

10 333.

12 336.

13 339.

I62 Ux,

15 2359.

— ——

17 Zu dein: NB! Oranti aliquoties, promisi: me daturum eius Vestes

omnes, Theodorae (.quam libenter ante suum obitum vidisset nuptam.) et unum

2 998

lectum zumm Vorauss: und ier klaineter, und ier Silberis Kaentlin. Solches ier alles

laria: à

vermacht. Etiam 2 vaccas praesentes.

18 340.

22 334.

28 Biduo

——

ante obitum suum, fasciculum florum variorum, sibi allatum, mihi in Museum

28 936.

ÓHj

misit: quem sbx«ptovoc in ollula aquae posui.

Wórterty,

16 Sturz — Scheier, Trauerschleier s. F'ischer, Schwáb. Worterbuch 5, 1936.

—

211

—

T jeh

mauit: Theodora Theodora, Schwester schwester, herr herr, baettet, ein H.

;edy Deü

D ml

Vatter unser. Sorore veniente: extendit brachia emaciata ad ipsam,

prehendere volens: sed ambo ceciderunt, et sic manserunt. Filia clamat:

6 Amnele (.famula cauponis Coronae,

quae antehac nostra ancilla

X lao

fuerat: et tunc venerat vigilandi causá.) heb ier den kopff. Nam vims5

: E wie

sanguinis in pelviculam profudit. Ist allso dran entschlaffen. Ancilla

autem, ipsa adhuc spirante, Margareta orauit: Vatter unser, und den

Aelt's im

Glauben, und Ó herr bis du mein zuversicht. Et saepe recitauit: Haerr,

à Cüpere,

lleà sine

meinen gaist befillh ich dir in deine haend. Vxor capite annuit: non

amplius loqui valens, et sic obdormiuit in Domino. Audiuit preces, eti0

iv jst.

omnia vidit, Reihinga.

n m

Lfïen. So

Cüm praecedente nocte diem mortis, vidisset: sibi allata esse varia

(-wein, Mandelmilch, Kyrsenwasser, Trisanet, gestossen mandel.) gauisa,

t bald

dixit: Ó da will ich heinacht wol laeben. Sed eorum pleraque reliquit. |

lu Thoo.

340

chen, Es

Maii 18. Die Q. sereno. zx 97 ().

Thu nir

Mané illam mortuam, vexponpenóg indutam capulo inclusam, et clauis 16

à, goller,

munitam, in aream infimam domus demisimus: super scamnum longum

Is da-

posuimus: panno nigro Londinensi obvelauimus.

Interea T'aeglina Maria in coemeterio erat: curans, ut sepulcrum

aut das

rite à Vespillone foderetur.

20

gedultig

(Die folgende Skizze siehe auf S. 972.)

idergahn,

, ipsamet

Cüm, effosso sepulcro, T'aeglina ad nos rediisset: interrogaui, num 841

cubieulo.

recté illud ante secundum meum cippum, vel capellam, sepule. factum

esset! Sic esse affirmauit. Dixit, loculum esse repertum: in quo iaceret

ihn (em

puer, aut puella magis, forté 6 annorum. Mirans ego, dixi: me nescire: ?5

'à JUSQU-

an ullus meorum liberüm pervenisset ad 6 annos: sed ommnes, minore

eod, ait,

aetate obiisse. Praeter Martinum, et Vrbanum, et Pulcheriam: qui ad

| jen iet

XX" annum properassent. Postea vénit mihi in mentem Bibyllulae

nte, d-

meae dulcissimae: ex prima mea uxore, Sibylla Ronerina Suazama,

natae: quae circiter 6!/, annorum, 16. Nouemb. 1566. (.pesti cedente 30

er pro me

mich meit

tunc Esslingam Vniversitate nostra: et me Basileae versante, secundá

19 2939.

mea ux. Catharina Voglerina, Aes 3. Nouemb. 66. sublatá.) obierat,

eius Vestes

) et unum

2 338. 821.

5 397. 998. 355.

12 361. 936.

18 Zwu panno: 6 elen.

19 Zu

os jer aJle8

Maria: Andreae mater, Vietoris mei.

20 941. 428.

22 940. 9348.

24 346.

99 Biduo

in Museum

1l H. ist hier — heiliges.

189 Trisanet — feines Konfekt s. Füscher, Schwáb.

Worterbuch 2, 390 (Trisinet) vgl. S. 282, Z. 28.

15 Zu vx 27 Q s. S. 262 Z. 3 Amm.

I TET

030.

——

272

| d pOStn.d

(1r, od

Sis; IIbi l

est: al

guae (

beckina

yicà 6sl

yogo T

Coemeterium.

(rdine e

irum ped*

Eilel cippi, oder heuslin, herumb: àin

cum caet

quibus tabulae Epitaphiorum.

Septentr.

Ort

Maximi,

(jsterberg.

rüerit, M

S$T4()

do'Z

Cathar. Vogierina 2. uz. Orusii.

quirente,

2267.4/) * T

M. Magdal. mater Crusii. Su-

Timo ef

*onjfiqig *dao *T

praà eius loculum, Sibyllula.

Hodie loco earum, Cathar, Vetsch

calvaria ]

3. uc. Orusii. Mavt. et Vrb.

2ddaio

0sg2. suni

el Pulcheria, etc. liberi Cru-

u2)2d'o9 49po ^ddao

siani

capillo, à

Ossuaria.

i sepul

Decollatoruwm

locus, etc.

Meráid.

videl. eli

ab

In Nicrum

Qcc.

—

soperstit

JARiuus Amera.

WWW '*/

et allà p

Ua IIf Ia a I

$n2n211140,

Dàe proc

L|

L.

MM

Hortus Principis.

Horà ;

venerunt

vA1Q

affines u

migeut

supradit

J'ossa.

Pons.

hant: qu

Op. T'ybinga.

m À um L SLenowia,

epos m

K r Domus

lor, tD

Orusii.

1n0re,) €

/

Quv) el

etc. dem

"

kümpst n

Gottsagli

CUT Oss]

E

14 38

90

—

39 2

1 355.

Di&rium

213

et postridie in Trans Amerano coemet. humata fuerat. Eodem postridiano

(-17. Nouemb.) die, mortua fuit mater mea pia, M. Magdalena (.Xeen-

sis, ubi Botestainum Episcopatus Babenbergensis.) et 18. Nouemb. elata

est: atque loculus Sibyllulae, rursus sepulcro exemptus, loculo auiae

suae (.meae matris. in idem sepulcrum demisso (.sic Feronica Brot-5

beckina volente: cuius neptis, ex filio Martino, hodierna puel|la Fero- 342

nica est, das Fronicklin.) superimpositus est. Hoc ergo 18. Maii inter-

rogo Taeglinam: quomodo iacuerit illa puellula in loculo? Respondit:

Ordine et integré: habens dextram manum, sinistrae impositam: et dex-

trum pedem, sinistro pedi impositum. Sed mox haec in cinerem collapsa 10

cum caeteris esse. An non (.quaero.) erat alius loeulus sub isto loculo?

Osterberg.

Maximé, inquit: e& quidem magnus loculus: sed in quo feré nihil appa-

ruerit. Miror, inquam: si non ossa superfuerunt. Postea, vespillone in-

quirente, et effodiente, ossa complura maiora reperta sunt. Itaque cum

humo effossa, forás sunt proiecta. Ait Taeglina, conspici crines quosdam in 15

calvaria puellae. Dixi: certé est mea chara Sibylla filiola, et illa altera

ossa sunt beatae matris meae. Quaeso, mihi postea aliquod os, et de

capillo, afferas, antequam iterum (.uxore sepelienda.) cum terra [iterum]

in sepulerum ingerantur. Nihil enim incommodi, aut mali, est. Ossa

rid

In Nierun

videl. etiam losephi Patriarchae, Exod. 13. translata sunt. Nulla mihi2o

/

Uuancnngarus i

superstitio est. Deinde pransi sumus: praesente Reihinga et Taeglina:

et alia postea quisque fecimus, intenti ad funerationis legitimae et dig-

l$ Principis,

nae procurationem, filià Theodora valde lugente. |

Horá 3. pulsus campaná magna diu datus: et homines passim con- 343

venerunt, de Vniversitate et ciuibus. Pulsu finito, descendimus, ego, etss

affines utriusque sexus (.quorum, non pauci sub horam tertiam, oup-

v&9exv suam, et consolationem, declarauerant.) in aream. Aderant

supradicti 8 vexpogópot, ex Stip. illustri: qui feretrum humeris effere-

bant: quos ego sequebar, facie, ut moris, nigro habitu velata. Post me,

nepos meus Crusianus: post quem, Ioan. G. Hamberger, etc. Tum Rec- so

Donus

(rusii.

tor, et Doctores, Magistri, Studiosi, ciues, foeminae. Caeteri omnes (.de

more.) extra coemeterium stantes expectabant: ego (.ó mevüaAÉog "»yye-

EY

LOv.) et affines, ad sepulerum introiuimus. Tum loculus,

a

vespillone,

etc. demissus in illud. Dixi (.lacrymis obortis) Du liebe hausfraw, du

kumpst nun in dein rhuhbaettlin. Der haerr Iesus verleihe dir, mit allen ss

Gottsaeligen, ein froliche uhrstaend. Tum humus egesta, rursus ingesta,

cum ossibus, etc. Ego, et comites, exiuimus illo horto Dei: in quo plu-

14 343. 428.

14 Zu ossa: scil. matris meae.

17 846.

24 Funeratio.

359.

28 8327.

37 942.

20 2. Mos. 13, 19.

P

Diarium Crusii II.

18

m——ÓÓ

—

274

l

rimi pii, et nobiles, et Doctores, et Magistri, etc. iacent. Tum praece-

344 dens cunctos, in Sangeorgianum Templum ingressus, in an|tepenultimo

(.respectu supremi consessus.) subsellio constiti, ete.

Concionem habuit D. Wielandus Diaconus, ex 1. Philip. Emigrare

5cupio, etc. duas partes tractans. 1. Vnde velit. 2. quó velit, D. Paulus.

Licere petere discessum ex hac vita, sine dumtaxat impatientia. Expe-

tendus est in ciuitate coelesti, ubi Christus est, locus. Finita con-

cione, egregium eulogium sepultae matronae fecit: ut piae et honestae.

2

Quae cüm propter morbum multos annos se domi tenere coacta fuerit:

pöst. N

10tamen verbo Dei domi studuerit: et saepe S. Coená fidem suam fir-

qmea: D€

Misit :

mauerit: denique pié diem suum obierit, etc. Deinde, post precationem

et benedictionem dimissa concione: eleemosynam contulimus ordine in

: Àt

Gazophylacium. Tandem domum versus gradiens, steti ego ante fores

Vespe

domus superiore loco: deinde affines mei, ad meam dextram, portam

n dia

15chortis versus. Qui erant illi, suprà enumerati: praeter D. G. Hamb. et

ris, exàc

etiam P.

D. Planerum (.qui se infirmitate excusauit.) et D. Bocerum, et D. Hessum,

et Essigum: quorum aliqui occupati, aut hinc absentes, erant. Tunc

ge destr

345 5sEvo0uevot nos caeteri consolabantur: | Magn. D. Rector, et D.D. Ger-

mihi d&

lachius et D.D. Siguardus, et D. Varnbyl. octogenarius, et D. Ioan.

gratà, 1

20 Halbritter, et D. Hochmannus, etc. Item Diaconi, M. Wielandus, et M.

spitham:

Sam. Magirus. Praeterea, M. REuseb. Stetterus, D. Faber vicinus, et

flauum (

Pflaeger Kienlinus, etc.

nihi abl

Ductores in funere

filiae meae, M. Maestlinus.

ferà 32

fuerunt:

intam v

Hambergerinae, Cellius.

26

Reihingae, Myllerus.

vagatur.

Canebatur in Templo, ante concionem: Nun lasst uns den leib be-

tura fu)

graben.

(in ag

Post concionem, Mit frid und freud ich fahr dahin.

& | Int

Nobis (.me et affinibus.) meam domum ingressis, et infra &E7c stanti-

oculus

frondes

30bus: filia mea, et affines feminae, ante fores in nostrum locum succes-

sere: quibus caeterae foeminae etiam suam Gcujmbetay et mapoaqguodtay

oculus g

et meas

exhibuerunt. Denique, his ingressis, egi Latiné gratias Dominis affinibus,

fideliter

pro comitatu funeris, et cupma9e(a: qui mihi singuli optimà precati sunt,

et sic abierunt.

80 mor

Dasilem

4 321. 347. 416.

4 Natus 28. Nouemb. 1565. à me Crusio ex $. Bapt. Ty-

Coen:

bingae susceptus. Pater eius est M. Nicolaus, tune Diac. Tybingae: sed nunc Abbas

Herrenalbae.

15 328.

EL

G. Hanb

4 S. S. 263, Z. 18.

2, al hal

1130 ;

18 49 ]

ellàm ad

altulissel

215

l D'àeco.

M. Magdalena,

J ettllimo

M. Iacobi Maieri

Nunc ergo de 15

Werdae Danub.

Emigrare

liberis trium coniugi-

Uuxor.

. Pauls

orum, tantüm mihi

Theodora, virgo

[o1]

" Expe.

restant 9 filiae:

la t

20 annorum, nec

ipsa firmissima.

lonestae

xÜpte Ümoo0 &A£(oov: Conserva mihi saltem has per meam

vitam, et

ia füerit-

Süam fr.

póst. Ne abiicias me in tempore senectutis. Cüm defecerit me virtus

10

*Cat0nem

mea: ne derelinquas me. Psal. 71. |

Misit mihi M. Valentinus Lettenbaur, Hebraicam consolationem pulch- 346

Ordne in

lie foreg

ram. Attulit mihi M. Albertus Kunius, Graecum Carmen egregium.

, portam

Vesperi etiam, M. Erh. Cellius, Elegiam longam, in Hieratica (.mag-

nà.) charta excusam: quae vitam et laudes habet, meas, et beatae uxo-

Hanb, &t

ris, exactá (.ita, ut mirer, unde omnia sciuerit.) expositione dulci. At:5

. Hessun,

n Tune

etiam Programma Rectorium honorificum, Michaél Scharpfius, ultró à

se descriptum, mihi miserat. Quid denique de Taeglina addam? Allata

)D. Ger-

mihi dedit duo mearum beatarum animularum Jspav« effossa, aspectu

D. Iom.

tus, et M.

grata, non autem Papisticó honoranda. 1. os matris, feró duarum

spithamarum mearum, praeter tres digitos transuersos. 9. Capillum sub- ao

Iünus, et

flauum quasi totum puellae Sibyllae. Postridie haec à luto, vel terra,

mihi abluit. Bone Deus. Sie ne rursus ipsa Sol aspexit? Certé post

feré 33 annos. Du liebe Muter saelig. Quis putasset, te à Botenstaino,

in tam varia loca olim cum beato meo patre, tuo dilecto coniuge, saepe

vagaturam, et te tandem huc huc (sic) venturam, fuisse? Haec de te even- »s

lab be.

tura fuisse? Quot labores, quot itinera, praesertim Smalcaldico bello

(in agro Vlmensi, Lutzenhausae.) istis ossibus exantlasti? Patrem, qui

tb | Interim Vlmae 1548. reiecerat, in exilium secuta es pié: et, quia8347

jic slanti-

oculus eius sinister olim perierat morbo, praecessisti in itineribus: ac

T SUCCOS-

frondes arborum et virgulta, manu avertere solita fuisti, ne dexter etiam so

tiptuoday

oculus gradientis laederetur. Quo tandem defuncto, ad me translata es,

affnibus,

et meas res fidelissime iuvisti: egoque multas iniurias patientem, te

at Sünt,

fideliter defendi: tuque mihi longaeuitatem et honorem optasti. In COhri-

sto mortua es, cum dulci nepte: nec licuit mihi vobis oculos claudere,

—

Es

Basileam. profecto, etc.

83

$, Bapt. Ty-

Coenauit nobiscum Hambergerina, et "l'aeglina.

nune Abbas

9 328.

9 Duxeram 1567. ideo iuvenculam (.ópetoc&Twv obcav, mihi à D.D.

G. Hamberg. sponte conciliatam.) ut 1. genus, vel stirpem meam, comnseruarem.

2, ut haberem ipsam, à qua suo tempore sepelirer. Vtrumque contrà evénit. qsó.

11 309. 364.

12 362. 318. 348. 357.

14 354.

14 Carmina.

18 429. Postea 29. Iul. (.sepulto Hambergero.) mihi dixit: se potuisse mihi caluarias

eliam adferre, si voluisset: sed detraxisse capillum tantum modo. Vtinam illas

attulisset.

18 341. 342. 348. 357.

21 Asübava cveSoppévov.

18*

276

E

Maii 19. Die fi. mane pluuio, post meridiem tonante, tum sereniore.

Verer D*

Domi manebam: sed per complentem ad Magisterium, loan. Vini-

zianerum Labacensem, qui Declamationem horá 3. pomerid. in Aula

Noch er

renouata recitauit, curavi: ut alii quoque decem iuvenes recitarent suas,

r des h

squisque partem aliquam, quam identidem sequens exciperet, suam par-

Wägena n

tem attexendo, ut quasi una oratio plurium videretur, sicut et aliás

ligen, Y

soleo, etc. Per literas oravi D. Diaconum Wielandum, ut suam illam

Gestern

concionem mihi descriptam det, ut excudatur. Promisit, se facturum.

kommen, (

348 Nam | D. Cellius vult eam, cum Rectoris Programmate, et cum car-

doch einet

10 minibus, excudere: egoque centum Exemplaria emam. M. Laettenbaur

Dem f

Hebraiecum suum Latiné vertit: et M. Kunius suum Graecum, Latiné.

lactien, di

Programma, et Hebraicum, Cellio misi: ut iam initium collocandi, per

an, md

suum Compositorem facere possit.

Reihinga adhuc mecum manet. Duarum ancillarum alteram dimisi:

hat man,

15unam tantüm posthac habiturus, etc.

worden.

Iacobi Angermanni Sangerhusani pauperis, carmine Elegiaco docta

petitio.

Alhie h

Maii 20. Die (2. mané, nubilo, deinde sereno cum nubilo.

schantz ve

Audiui conc. 92 et more meo Graecé scripsi, in Ecclesia. M. Cellium

bosch auf

eoà concione antemerid. domum meam duxi: ei de effossis meis quasi

Àoss d

antiquitatibus legi, quae suprà 341. 346. scripseram. Miratus est, lau-

mitt 100 :

dauit, vult commemorari in libello, etc. Laudauit et M. Vitus Myllerus.

dem feind

M. Kunius quaedam, monitu meo, addit Epicedio suo. Elegiam mihi

Der Ca

:M. quoque Cunradus Cellarius Haegouius mittit.

gwesen,

25

D. Martinus Br(emius) respondet mihi (.2micis et prolixis literis.)

wüntterun

de duobus proximis Graecis. Fuerunt cum eo bis (.habentes testimonia,

mehr hini

et à Caesare literas.) et vera dixerunt. Item, de Regina Angliae: cui

lauttend «

ipse olim libellum Sturmii de Periodis obtulerit: quem grata remu-

1ett, Di

nerauerit. |

Thelstern i

349

Nova Wellingiana.

mulehren

91

Auss Caschau 5. Maii.

kürze wii

Caschau ist in grosser gefahr, dieweil 2 meüll von dannen die Türcken

Tithehi

vnd Tartarn alles verhergt, verbrennt vnd was sie bekhommen, hinweg

semd alh

gefürtt, thutt kein einiger mensch widerstand, sonder nimbt iederman

daselbster

35 die flucht.

Augspurg

Die Türcken haltten ein lange zeütt her auf allen heüssern starck

[ p

11 3406.

98 940.

94 354.

25 Lindoà. 311. 443.

1 Sehwa

4 8344. 959.

290

15

26 305.

30 310. 365.

31 358.

82 309. 319.

92 Caschau.

!

2119

pE

95 Über die zu diesem Tage ausserdem noch vorhandene ANotiz s. Anhang.

ET

31 Von auss — werde (S. 278 Z.7) Hand des Enkels I. I. Maier, Anmerkungen von

1 ssoller

Crusius.

2Bf.g.:j

|

—

—

271

Xefeniore

wachtenn, vnd wellen dem herr von Schwartzburg, den sie den newen

O0n. Yi

Vezier Bassa nennen, mitt seiner hólzernen büchssen nit mehr trawen.

2 Al

Auss Wien 11. dito.

Noch eroberung Schambock, hatt der herr von Scehwartzenberg, mit

Sll&ln pal-.

hilff des herrn Nadasti, von newem ettlich taussend mann, sambt 3005

l 6E glits

wügen, in eüll zusammen gebracht, vnd nun mehr vor | Weüssenburg 350

Qàm jllam

ligen, vnd ein gutten theüll daran schon ihnnen habenn sollenn.

factunm.

Gestern ist die vnlangst vermeldte T'artarissche bottschafft allhie an-

CUD) (gr.

kommen, deren fürgeben, ob wolen von fridens tractation, so sihett es

ettenbam

doch einem betrug gleüch.

10

1 Latinä,

Dem friden zwüschen Spanien vnd Engelland zugegen, wil iez ver-

Jcandi, per

lautten, die kinigin thüe wider ein starcke Armaden aussrüstenn, welche

allein, vnd ohn die hóllánder, wider Spanien ausseglen werde.

M dimisi:

Auss Madrid. 28. p. o.

hatt man, das die hochzeütt auff den 8. desselben zu Valenza gehalten i5

lae) docta

worden.

Auss Cóln den 18. dito.

bilo.

Alhie hatt mann confirmation, das die Spanischen dess Sehencken

M. Cellium

schantz verlassenn, | vnd iezo nach dem Gelderland, vnd vmb herzogen- 351

busch auff dem bumlerwerdt sich befinden.

20

lels quasi

) es lan-

Auss dort schreibt mann, das Graff Morütz vergangnen donnerstag

mit& 100 fendlin knecht zu bommel angelangt daselbsten in persona

s Myllerus,

dem feindt das haubt zubiettenn.

gam nihi

Der Cardinal Andreas ist mit 300 pferden beim fürsten von Iülch

gwesen, vnd sich wegen der kón. Mtt. zu Spania kriegsvoleks vber-s5

xis [iteris)

wüntterung hóchlich bedanckt, mitt geloben, das ihrer f. g. Landen nit

testimonia,

mehr hinforth sollen überzogen werden, wie dann der Admirante gleich

ngliàe: cui

lauttend schreüben dahin geschickt, wie es nun halten werde, lehrtt die

al lenu-

zeütt. Die von wessell haben wider ein Mutt gefast, vnd den Schul-

meistern die Schulen wider auffgethon, | vnd darinnen wie von Alters 352

zulehren befolhen, auch vom fürsten zu Ilülich vertróstett, ihnen ins:

kürze wider ein kirch eingeraumbt werden soll.

je T'ürcken

Ettlche lesuiter so zu paderborn gwessen, vnd die flucht genommen

en, hinweg

seind alhie ankommen, vnd hatt mann zeüttung das sich der bischoff

- jederman

daselbsten aueh abssentiert, vnd mann verschinen Sonntag 8 tag diess

Augspurgissche confession daselbsten zu bredigen angefangen.

ern slarck

D ——

1 Schwartzenberger.

5 Nadasti.

6 Weissenburg.

8 Tartari.

12 'AvyAtc

à, 311 43.

290.

18 Schenck.

91 Graf Moritz.

ha,

15 v&pog Hisp.

94 Enderlins danck

i —ÓMMMáÀÁÀÀ.

27 1038.

29 Vesalia.

39 Iesuiterbüblin, $ponxéco«.

36 Paderbornae Euangelium

i.

grungen von

^ ssollen Hs.

14 p. o. Hs. — praeterito?

18 dess von Crusius zugefügt

26 f. g. — fürstlichen gnaden.

—

——

278

Auss Venedig 14. dito.

y Cl

Epistolä

Von Constantinopel hatt mann, wie das der kinig in Persia seinen

haubtleütthen, so sich in erhaltner Victori gegen dem Vsbeg dapffer

gehaltten, 3 Státt, so zuuor Türggisch gewessen, verspróchen, Entgegen

gcripse?t

520 Capitani 3 tag noch einander mitt rhutten streichen lassen, vmb |

Vànit l

353sie auff angessezten tag der Schlacht die flucht genommen. Darauss

gupric o

man schliessen will, derselbig krieg also seinen forttgang haben werde.

hingo, at

Nova à Barone Rudolfo Tieffenbachio, hic studente: missa mihi à

hingi viui

D. Henr. Landauo L. Bar.

Fragis

10

Auss Toggay 22. April. 99.

diebus, I!

Die FreiHeiducken haben ein beut, wol 200 000 Taler waert, die gen

Erlaw hat gesollt, genommen. Ist iedem bei 500 fl. in der beut worden.

Aus Cascha 1. Maii.

Ertzhertzogin Christina Austriaca, ist fast mit 5O wolbeladner waegen

15 dahin ankummen. Post biduum Viennam tendet.

Qu

Cardinalis Bathori, Fürst in Sibenbürgen, legatos ad Turcam misit.

Sinit Turcas captiuos Weissenburgum fugere. Si bonum responsum à

T'urca acceperit: omnes captiuos sine precio dimittet. Michaél Weida

Horlulus.

petit à Cardinale transitum: quia ex iuramento vult Caesari auxiliari.

Sleüeri.

20 Tartari occiderunt ad 200 Lippenses, et praedati sunt.

Ex Comorra 12. Maii.

|

354 MeA«vópetog et Palfius hinc cum 5000 ad Weissenburgum profecti,

petardis perfregerunt 2 suburbiorum ibi portas: et 100 hominibus caesis,

occuparunt noctu: caeteris in arcem confugientibus. Praedati illa sub-

THorrem

nostrum

z; urbia, cüm plus efficere paucitate suorum non possent, ad sua reversi

sunt, suburbiis combustis. In praeda fuerunt 90000 aut plus, fl. in Gold.

Pecora 9000 abacta.

Dicebatur, Almirantem in pugna quadam periisse.

Maii 21. Die (. sereno.

30

M. Philippus Michaél Caulius, Scholae Rector, me salutat per M.

losephum Bengelium: et Exemplar AntiPoppysmi petit. Ego nunc non

possum mittere: nisi mihi X Exempl. Francofurto adferantur: sicut eó

nuper scripseram, ad D. Oseam Halam, ante 14 circiter dies, etc. Mihi

Theod

etiam consolatoriam Elegiam misit M. Philippus Molitor.

nen, 2,

4 Persae.

8 Est mortui 1598. Christoph. Tieffenbachii Styrii filius.

8 314.

He-

16 290. 5898.

28 201.

30 Stutg. 317. 9362.

31 Mulier, nostra inqui-

Cellengil

lina, ex minore nostra domuncula, vix tandem emigrat.

91 Deus mihi appositam

Gener

(.ut persoluere possem, quae in funus insumpseram, etc.) pecuniam per D.D. Mat-

—— ——

thaeum /Entzlinum, supremum nostrum Deputatum, misit.

33 230. 356. 358.

198

394 348. 365.

I Nidi

18 Tuncke

6 ssie Hs.

22 MeAevóostog — Schwarzenberg.

Zugaiz: "

Thomae $

——

279

€—

M. Cellio Collegae misi Graecolat. Kunii egregiam Elegiam.

! seinen

Epistola à M. Vito Myllero: hortans, ut Epistolam quam D.D. Scheg-

dapiïer

kius 1566, ad me consolatoriam, de obitu ux. et matris, etc. Basileam

:ntgegen

scripserat, relegam, propter egregias ibi rationes consolatorias.

j mb l

Vénit huc affinis meus, Nicolaus Vetscher, uxoris piae mem. frater,

Darauss

355

oupmáoyov, cum | muliere. Salutem, et consolationem, mihi à Cos. Rei-

1 Werde.

hingo, ac filia Magdal. Neurhotia, dixerunt. Neurhotia nunc domi Rei-

thi à

hingi viuit.

Fragis primum hoc anno in coena vescebamur. Sic sedebamus his

diebus, in hypocausto (s. wnten).

10

(ie gen

Worden,

Cubiculum, huic hypocausto (.inferiori) contiguum.

Domus Stetteri.

Cubic.

XEAPNSAEXXM AURU TT R GROS UER

Kast.

^

Vüegen

lectus

Crusii, el quondam

Árca.

uxoris.

Cubic, '

1 misit,

JnSum à

ancil-

larum

pnwunb

, Weida

Hortulus.

uxiliari,

Stetteri.

lecus.

e

Ibi

obiit pia, wuxor

lectus

Cath. Vetsch.

?T'heo-

i

$89

profecti,

dorae

r rE MA

Stigen

hinab.

MVAV PRIRLEPYSBES SUIS MM as asss HETRIUEURCUNTUEEHQ AMMerid.

8 CAesis,

uowwuon)

Hypoc.

7a0nua

Horrewm

4opo *uaJu[n

F'ornaaz

Lectulus,

]la sub-

vel

Ercker

, 'eversi

mositrum

EE éamua,

| PSUSESSENEKENERICAIVEREERT

hypo-

in Gold.

caustulum

AMensa

A pts-

ubi

cibum

yf.

culina

Lectulus

capimus.

fenesirae

|

pr M.

Em —

L

[

platea,

Domus D. Hochmamni

unó non

gicut e)

Maii 22. $. puleherrimo. Surrexeram horá 5.

356

tc, Mihi

Theodora lauationem vestium et pannorum instituit. 1. uxoris piae

mem. 2. nostrarum.

——

15

8 9l4,

Heri vesperi rumor erat: uxorem D.D. Hafenraefferi, in Thermis

irà inqu-

Cellensibus obiise et Calvae sepultam esse.

Lpposita»m

Genero M. Iacobo scribo de obitu pio char. uxoris: quae ipsum semper

].D. Mat-

1 346.

2 958.

7 913.

9 413.

10 Tüschordnung: l. Sept. Theodora.

356. 958.

II. N«cht besetzt.

III. Merid. Reihinga. IV. Ego. Familia, in altera foris mensa.

——

13 Iuncker Paulus von Gyltlingen, Rotenburgi obiit.

13 357.

16 Spüáterer

Zusaiz: Verum. Ipsa fuit soror D.D. Ioan. Brentii, Abbatis Hirsaugiae. Anté M.

Thomae Spindlero nupta.

17 Werdam. 312. 377.

—

—

280

os, rin

dilexerit, semper eius honorificó meminerit, Mittat nunc ad me, et ad

— Ó ÓQ

Theodoram filiam, suam filiolam, etc. Mitto eidem literas fratris Sixti.

j, e, SUT

Vlmá Nova ab affine W. Ronero accipio: ad quem de beato meae

cannall

uxoris exitu scribo: et Reihingam iam plus 8 dies nobiscum esse: noc

5forte ante Pentecosten abituram.

(lona!

Filiae meae spirituali, Rosinae Essichinae, dono misi nummum ar-

fiberoru

genteum inauratum unius fl

M:

Darauff, M. Crusius, Rosinae Essichin, 94. April. 1599.

l. Vxor D.D. Hafenraefferi, imm

Die à

10

Zellerbad gestorben.

Tran

Hala.

Sepulta apud Calyam. Heri audiuimus.

Tristia

2. M. Philip. Albertus Hala, aegrotus.

i

mihi:

Incidit in éxOwb(av, in Sti-

Tybing.

Sorihi

pendio Martiniano.

15

9. Milites hic, et alibi, conscri-

infirma :

buntur.

|

Stipendi

357

Maii 23. $. serenissimo die. Surrexeram ante 5*",

aliquand

Paltheni

Heri et hodie conscribo mea matrimonia, et liberos: fortassis Epi-

P

cediis ux. piae m. adiicienda.

20

huc ooll

Der wolgeborn herr, herr Conrad von Bappenhaim: misso horá 129.

minus 0l

Scriba suo, Ioanne Vlrico Clothero, Scaphusiano: lasset mich gnaedig

gil, De $

klagen de obitu charissimae coniugis meae, etc.

el Tesutt

Egi humiliter gratias: reprecatusque sum eius generositati, et liberis

eius, longam et felicem vitam.

Vespe

25

Decla

Die erst wesch, à Theodora per 2 foeminas wol verricht.

Nicolaus affinis, et cum eo huc profecta mulier, mané Esslingam

abeunt.

E

D. Di

D.D. Daniel Moeglingus, rogatus

a

me de osse matris, respondet

Clonem

rescribens: id esse xvfjmv sinistri cruris: quod appelletur tibia, vel os

facult, T

sotibiae: quod Barbari Focile maius, arundinem et cannam maiorem,

Expen

siue domesticam, vocent, À Polluce npoxvfiiov appellari. Alterum cruris

]. Da

3 Zwu Nova: sunt illa 349. Wellingiana.

4 Vlmam. 318.

6 285.

ln

9 287.

9 Agatha, fere quadragenaria.

10 Zu gestorben: Maii 17. in

9. Da

solio sedens, hemiplexià tacta est: postea ad se rediens, locuta est. Sed 19. Maii,

horá 8. post merid. iterum icta, obiit. 21. Maii (.die (.) humata est in fano sub-

9. De

Tür

urbano, prope suggestum. Retulit mihi D. M. Micha?l Beringer 23. Maii, qui inter-

fuit.

12 354.

15 293.

18 358.

25 8356. 958. 974.

29 346.

für

———

7| xvíjm, crus, significat totam eam partem, quae inter femur et talum continetur.

$ 991

Vnde, &ióczeov dicitur ab Aristotele ( Hiíst. an. I, 15 p.494" Bekk.). Specialiter veró

12 94

3 xvípw est Focile maius. Ita est Vocab. ópóvopov. 1j xepóvw, etiam malleolus pedis

dicitur.

1à Franeo

N

20 a

31 Vgl. Polluz, Onomasticon II, 190.

258

——

——

281

-—

—

me, el al

os, minus esse: et maiori, crassitie admodum cedere: ac dici mepóvmv

llj Sidi.

i.e. suram, proprié fibulam: Arabibus, Focile maius: arundinem, et

u lleae

&6* ho

cannam minorem, siue sylvestrem: Polluci mapoxvfjuov..|

Maii24. Die ?l. sereno, calido, ut antehac.

358

mmum ar-

Concionem Graecé scripsi. Descriptionem meorum matrimoniorum, et5

liberorum, absolui. Scripsi occasione Epistolae Scheckianae, etc.

Maii 25. Die Q. sereno et calidissimo. Donder, platzraegen.

Die ander wesch, auch volbracht.

Francofurto accipio X Antipoppysmos, sicut petieram, ab Hosea

Hala.

10

£mxfDtoy de uxore beata Graecum, mihi Ioan-Vlrieus Pregizerus

Tybing. offert, satis bonum, ut Discipulus.

Scribit ad me D. Oseas Hala: quia filius suus, M. Philippus Albertus,

infirma sit valetudine (.s&g éxbiav aliquoties, heu, inciderat, in Mart.

Stipendio.) si suadeat D. Daniel Moeglingus Medicus: se velle ipsum i5

aliquandiu recipere ad se. De Corona anmi facilem forté se praeberet

Palthenius: si Maecenas esset, sumptus faciens.

Astis E.

Principes ait conventum habuisse Magdeburgi: et in dies milites ad-

) horà 1.

hue colligi: sed omnia silentio tegi, ut certi nihil possit cognosci: Do-

minus omnia dirigat, ut Eocclesia habeat pacem: quanuis metuendum ?0

1 gnaeliz

sit, ne saeuissimum experturi simus bellum: et ne Calvinistarum (.sicut

& iberis

et lesuitarum.) consilio, malum aliquod nobis detur. Haec, ille. |

Vesperi, magna tonitrua, magna pluuia. Rediit D. Hafenr. etc. & thermis. 359

Declamationem proposui. 387. 200.

Fsslingam

Maii 26. Die fi. mané nebuloso, postea sereno.

25

D. Diaec. M. Ioan. Henricus Wielandus, mané H. 6. mihi affert con-

respondet

cionem: quam de beata mea ux. conscripserat. Hanc postea Theologicae

jia, vel 0s

facult. Decano, D.D. Gerlachio, inspiciendam dedi.

Tajorem,

Expensa in funus uxoris piae mem. 17. et 18. etc. Maii.

rüm cruris

]

Den Sehragen aus der Kirchen zu aentlehenen (.darauff die baarso

( 285

hinaus getragen worden.)

6 kr.

Maii I7, n

h2

Den Maesner Michel Braeg, zu leuten,

6 kr.

ved 19, Mai

Dem Tuchman Iacobo Weinigern, Theodoram filiam zu klaiden,

in fano sub-

für 7 eelen:

j qu inter-

00 346.

fürs baartuch 6 eelen: baides lündisch: für 1 eelen 94 batzen:ss

y contimetur.

5 357.

6 954. 972. 389.

8 374. 357.

9 Francofurto. 354. 480.

ialiler vero

12 346.

13 D. Oseas haec 17. Maii scripserat, scilicet die uxoris meae defunctae.

Jeolus pedis

13 Francof.

13 37.

18 9349. 362. 382.

23 291.

26 9347.

26 389—

29 989, 394.

——

29 San&vat vo«pjc. 9806.

9 S. G. 280 Z. 31.

99 lündisch — aus LLondon, englisch.

—

289

—

vnd für 31/, eelen (.nepoti Ioanni Iacobo zu hosen, wammes,

UE

tamen 5

stümpfen: für iede eelen 14!/, Batzen, etc.) thut summatim zu-

sammen 24 fl. und 3 ort, und 1 À.

godh d

360

Antonio Ramsler Pictori, pro de|pingenda facie mortuae,

17 Bac.

Pro loculo (copo, wie ein Raistruch.) scriniario leremiae Haid

Sub

(.qui ante annum, dextrá data, promiserat uxori meae roganti, se

Skralsu!

loculum ei facturum.)

20 Bac.

Ludimagistro Germanico, in Templo canenti, Iloanni Widmanno,

9 Bac.

10

i

(den

Vespilloni,

Annae Vierkornerinae, ad Coronae hospitium ancillae, quae caput

R, Frar

morientis tenuit, et ipsam (.«ipa &Bepeubapévwv.) abstersit.

3 Bac.

Conc.

Eimm Knappen, für 3 eelen, wüllintuchs (.die eelen umb 8!/, bac.)

Nunti

unserer Magt Margreten Baederin (.ier Vatter, Hans Baeder, obiit.)

15

dixisse.

zu eimm büblin und schürtz, ad lugendum,

251/; Bac.

Persolvi 20. Maii, per meum Sartorem Casparem Kast.

capta, €

10

2 H.

contra 1

Mariae Taeglinae,

11

Feronicae Brotbeckinae (.quae fuit filia Martini Vietoris mei filia:

Sed dei

Thy 6

Feronicae veró vp«bgc neptis.)

1 Francken i. e. 8!/; Bac

20

12

toig vexpoqópotc Moytovpote, 24 Bac. per M. Chunium.

roeuoo

13

Michaélni Greiffio,

] fl. 13 kr

Thi 1

14

Waescherlohn, domi quatriduo,

19 Bac

st dege

36 fl.

Sehw.

Summa

10 bac.

Nihil t

25

2kr ] d

|

M. (;

361

Vomm Greiffen war genommen

worden

16. Maii, umb . Perlewasser,

6 bac.

I

2 lot Dresenei,

2 p

Conc,

17. Maii, !/j l

7 A

lum est

80

3 bac

Vmb Balsam ol,

Adre

contra Sucoó(ay, in feretrum, etc.

1 bac

3 bac

yon Ta

l/, lot mastix,

(Sehrei

18. Maii, 1!/; lot mastix Ad suffitum.

——

1 bac

19. Maii, pro saccaro

199

85

2 lot imber 1 quintlin saffran,

9 kr

sundà, 41

Summa 1 fl. 3 b. 1 kr.

I

Was hat dann die Apotheckerei, in vilen iaren haer gekost?

$i 0.

Kóp:e àAéxcov. Et tamen plerunque patienter tuli, ipsa etiam chara

18 Zu Vietoris: obii.

20 32.

21 9361.

26 360. 396.

15 büb-

9 stümpfen — strümpfen vgl. S. 176 Z. 12.

13 Knappe — Tuchmacher.

lin — Weiberjacke, s. F'ischer, Schwáb. Worterb. 1, 1486.

98 Vgl. S. 271 Z. 13.

Á

—

283

Vütme,

latim T-

uxore agnoscente: et parcius pharmacopolica emente. Nonnunquam

tamen sui oblita, dicere: Man will mir nit haelffen. Es ist kain rhat,

noch that. Postea agnoscere, se non negligi.

l Boe.

àe Ed

Lieber HerGott, quid non facit morbus ?

)ganti, ge

Sub noctem literas à Laur. Rhodomano amicas accipio: qui iams

Stralsundensis Scholae Rector est, in Pomerania. |

362

40 B.

lünamy,

Die 27. Maii G Pentecostes.

3 Dar,

Sereno, cum aliqua pluuiola. Vesperi tonuit.

11,

làg ()aput

Oden Graecam mihi obtulit M. Kunius, conversam ex Cantico Roberti

R. Franciae.

10

: 0 Dae,

Conc. 2 Graecé scripsi.

8'h bac)

gt ohit.)

Nuntius quidam ex Transyl. complures dies dicitur, hic commorans,

J31l» Bar,

dixisse. Budam fuisse hoc consilio à Schwartzenbergio obsessam: ut eá

capta, et praesidio firmata, mox iste exercitus, et alii aliunde exercitus,

2f

contra Lutheranos ducerentur: ut ita subitó fuissent deleti, et oppressi. 15

1tel filia:

Sed deus dissipauit tàg t6v &osBóv QovAdc.

8!h Bae,

Tóv abroxpitopa dixisse: nimis properé Hispanos consilia t6v ou|-

xyeuocvtov patefecisse. Satis temporis post dimidium anni futurum fuisse.

113l

Téóv Xpocó6ov:x, ad Turcas defecisse: ut sub quibus sibi commodius

19 Dac.

sit degere, quam sub a«)ctpíotg. ruxvüg éntfouAcuf|vot vdp.

20

Schwartzenbergium à Tartaris victum esse, et aliquot millia amisisse.

Nihil tale, in Novis, quae ad nos Augustá veniunt.

M. Caulio mitto Antipoppysmum. |

6 bae.

363

Die 28. Maii (. serenitate et pluuia misto. Nocte pluuia.

T

Conc. 2 Graecé scripsi. Ante 3 circ. hebdomadas Vienná huc scrip- ss

d

tum est: expectari illic reditum viduae Transyl. Principis.

2 Dat.

Adventus lohannis Vetscheri (.qui frater fuit meae ux. piae mem.)

] hac.

von Tapfen (.hinc 17 milliar) ubi ait se renuntiasse suae conditioni

à Dac.

(.Schreiberei. sub Neob. Palat.

] bac.

5 Stral-

9 lr.

1 339. Biduo ante mortem, emit quoddam qá&gpoxov 2 fl. de suo.

sundá. 478.

9 346. 365.

13 26. 51. 108. 218. 179.

15 972.

19 358.

179

17 Ligae dissipatio.

19 2. 372. 290. 363.

298 354. 373.

26 362.

n

97 364.

297 Zu Vetscheri: qui 16 A. non fuerat hic.

L us

m chara

15 bib-

11 . 1.

284

(

M. Conradus. Senex

1566. reverendus: cuius F.

narius

filu

fuit Philippus Bubius,

tenbaun

Ludimagister Latinus

y. K

[o]

Anna Blattenhar-

Bubii.

Esselingae. — M. Philippus.

dina, vidua: cuius

Miehaél.

Ante

liberi erant

Bernhardus.

personaï

ex Michaéle Bubio

Iacobus, rubra facie, 1566.

est Mar

Vxores

10

D. Vr-

p. mem. Horbensi:

filiae

propter

2

J Margareta, 1unior.

bani

Habuit ista Anna Blattenh

Stutg. habuit caupones viros

Jeuerant

Vetsch.

fratrem: qui habuit

quae

denteli.

priuignae

1. Sehweinlinum

bea.ti

filium, Licentiatum Iuris,

2. Marquardum 66

Noua

15

mei

Halae Suecorum. Cuius

D. Vrbano

na

Anna 66.

soceri

Licentiati soror habuit

charae

contza. '

fuére.

| haerrlich

inu

virum Esslingensem,

Vitus Braitschwaert,

Machtolfum, etiam

Gerlacli

09)09€7u

Kr) ut

owuuy

eequie

Vogt zu Backnang.

Lieentiatum: cui fuit

ootdieq

-UI9)11 AA

20

filius N.

QUDIOXIA

Ambo hi coniuges, et

Ioan. Conradus

Memh

Agnes, Anast. DemlerilI. C.filia, sororem ambae virgines, peste

habens Coronam.

1596. obierunt. Sunt

mb m

Vx. Vlmensis. i

Elisabeta.

vénit, I

AZEntringae humati.

2. M. Magdalena Gigelina.

Antipop

35

Cuius véxva vide sup. 980 — . 266 des Bandes.

1567.

Hans Iaec. Blattenhart,

Seriba Xenodochii,

habebat sororem Bern.

N

Àrab

Reihingi

]

N

Steph. Weissner,

|

88g008,

C'nesa

364

Maii 29, Die $. pluuio, non semper: sed nubilo, sereno.

Chrys

80

Post horam 7. matutinam, curru à nobis discesserunt Esselingam ver-

AÀndrea

sus iterum, Domina Anna Reihinga (.procera, et magno ventre promi-

Àngl

nente. Modó ne sit 66pod. Sed ipsa suauiter edit et bibit.) et frater

apud C.

eius Iohannes, et Reihingae ancilla Apollonia: humanissimé mihi ebya-

fendend

ptovoüvtec, xal xaÀà seüxyópevo.. D. Deus ipsos conseruet. Reihinga mihi

Hispano

35

suum filium Vrbanum commendat: quia spes ei facta est Stipendii Mar-

tiniani: ut Dominos SuperlIntendentes, per occasionem moneam (.D.

Gerl. et D. Varnb. et D. Halbrit. et& D. Hamberg.) quibus est à Stutg.

Liter:

Commissaris commendatus. Observem etiam ego studia eius. Reihingae

fensum.

dedi schedam, das ier herr (.consul Bernh. Reihingus.) mir die Raech-

Discipu]

40

nungen mit ettlichen, die mir circa Esslingam schuldig sind, und wein

Plus

HCCUNPE

daran gaeben, abraechne, etc.

2 9.

In Collegio nostro, de duobus doctissimis Magistris, qui professionem

Neccerus

Hebraeae L. post Weigemaierum petierant, elegimus nostris suffragiis

16 Linci

M. Mich. Beringerum Vlbachensem. Hunc à me Senatui, nomine Col-

At5. 499.

m

I 51l

80 919. 363. 420. 488.

935 NB.

44 Beringer, Hebr. L. Pro-

fessor. 398.

4 C

—

n

285

legii commendatum, Rector et Senatus approbarunt, ut nunc sit ordi-

narius Professor. Commendauimus eis alterum quoque, M. Valent. Laet-

tenbaurum, ut egregié doctum. |

M. Kunius mihi Psal. 4* Graecé conversum adfert.

365

Ante fere 8 dies, Stutgardiae in carcerem Bibel (.Ecclesiasticarum 5

personarum.) coniecti sunt 7 ex Stip. illustri iuvenes: ex quibus unus

est Marcus Necker, et Kienlinus Tybingensis: propter aliud alius, et

propter famosa Scripta: quae quidam ipsorum invenientes, non abo-

S

leuerant, sed aliis monstrauerant: vast wider die herren SuperInten-

denten. Ideo nuper hic fuerant duo ex proceribus, in Stip. inquirentes. 10

0f

Noua ab affine W. R. Hispani contra Bommel. Persae et Georgiani

1lieh

contra Turcas. Stulweissenburg, à Schwartzenb. tentatum.

Broibsehyaert

&moxfoxoy mihi misit M. Ioach. Dryander Witenbergensis, hic cum D.D.

A Backna,ng.

Gerlachio viuens.

15

30. Maii, Die 9. sereno et pluuio.

] eniuges, ol

itgines, yeste

Memhardus in literis ad M. Lebemycum me salutat: crocum pro-

lerunt, Sunt

e humahi,

mittit mihi venturum, cum rebus Baronis novi Gorgeri: qui heri huc

vónit. Ita nunc 4 Gorgeri, in Novo Collegio sunt. Ait, se libenter legisse

Antipoppysmum, etc. |

Nova Wellingiana.

366

Arabes tumultuantur contra 'lurcas. Cassouiani conduxerunt 700 Cos-21i

saggos, contra hostes.

Caesar dicitur missurus milites contra "Turcas.

)

Chrysodontem poenitet iam, quod diviserit suam regionem cum fratre

gam ver-

Andrea Cardinale.

25

$ proni-

Anglorum et Gallorum octo millia, afflixerunt Hispanos, sese munientes

et frater

apud C. Bommel. In hac ciuitate sunt 5 millia fortium virorum, ad de-

lhi eja-

fendendum. Et Ordinum exercitus se apud eandem communit adversus

nga mihi

Hispanos. Stant ciuitatis portae apertae.

dii Mar-

a. (.D.

Maii 31. Die ?l. sereno, frigido.

30

à Stutg.

Literas et crocum accipio Memhardi. Antipoppysmo nervosé me de-

fensum ait: et totum Mundum visur

Vellingae

um, quomodo Deus puniat"ingratos

e Raedh-

Discipulos.

und wen

Plus eroci ad autumnum promittit.

ES

2 83406.

4 362. 413.

6 Zwu ex Stip. illustri: Inter quos unus fuit M. Mareus

fessiODenm

Neecerus. 318. 470.

8 Famosi libelli.

1i Vlmáà.

12 349. 366.

13 354.

suffragiis

16 Lincio. 245. 366.

19 573.

31 365. 376. 384. 367. 375.

31 Lincio.

ine Col

965. 490.

94 Nullam faeit Postillae mentionem.

D TUYECRES

br, L. Pro-

2* C. — Civitas.

—

——

286

Meloit :

Commendat

Morum magistrum.

je Fa

Praeceptorem Ioan. Bartho-

mihi Baronis

nobüiS. Dl

lom. Liechtenstaigerum,

Caroli Torgeri

geroso

l Argentinensem.

ui 0&1 a

5

i

Attulit mihi haec ab ipsis, M. Iacobus Heerbrandus, D.D. Philippi

Wic He

367 (.qui D. Cancell. | nostri Iacobi frater fuit.) filius: qui antehac Lincii

(dedecorati

Concionator fuit.

spondit.

Baro Rumpf, consiliarius Caesaris supremus, dess Bapsts muter dictus,

omnia statuit contra Lutheranos. Orientales tres Regiones, nihil pen-

10 dunt tributi Ferdinando, nec eum agnoscunt, quicquid à Caesare scri-

Geor|

batur.

M. Fridericus Koberus, mihi scribens, testimonium vitae et stud. à

Facultate mea petit. Memhardo literas meas reddiderat.

EY

Literas mihi à patre suo, D. M. Iohanne, Iloannes Christoph. Assum

15 affert humanissimas. Gratulatur mihi de constante adhuc vigore animi

Argente

et corporis. Optat de Postillae Maecenate. Tabula Genealogica Hohen-

(ue, ged 0

loéns. non potuit à filio Ioan. Christ. portari: sed híic relicta, modó

16/, lot. :

nudius tertius à Tabellario Hohenloénsi, propter alia huc profecto,

piae mem,

asportata est. Comitis Wolfgangi Domini ipsius Assumi, filius prae-

vel concau

»o clarus,

Reyer, |

Comes Georg. Fridericus,

[ l mille equi-

fideiss, p

tum

tuam, Cath

ducit auspiciis Marchionis,

3 millia

Crusius ht

|

peditum.

Misi &

25

Datae 20. Maii 99.

rum Crusi

Sequentia mihi idem Ioan. Christophorus dixit. Nostri dicuntur habere

Rever. -

equites 7000 ped. 15000. |

Diacono !

368

Hispani, equites 3000 pedit. 18.

mento, l

Comes Wolfg. est grandi et procero corpore.

. per (

30

Iné el uxo

Fihi quoque proceri. [ Philippus, in

exercitati bellis,

Belgio

obliturus 1

G. Frid. in Vn-

um uobis

garia versatus.

übis com

1 408.

8 438.

8 Zu Rwmpf: Germanus est, sed Hispanus vestitu

2, [unii 1,

9 366. 284. 419.

12 245.

——

et animo. Ait, sibi dolere, se natione Germanum esse.

2 25],

14 Weickershaimio. 220.

16 587.

15 982.

16 9368.

91 Spáterer Zusatz w

Georg F'ridericus: Est patruelis eius, alter G. Fridericus, Waldenbergae habitans, qui

Ten, Hsglin

19 Mltitudo

olim Tybingae studuit: et habet uxorem Reussinam. oby &yvóc. Mater eius, Comitissa

4) Aurifii 4

Tybingensis, adhue viuit. Philippus autem ille qui Dux Belgarum est, contra

Q COAOU

Hispanos, D. Wolfgangi Hohenloénsis frater est, non autem iunioris G. Friderici.

18 Mij

31 215.

Nadir. $ ;

28 18 — 18000.

Crisiyg (8

wl

—

—

287

Metuit sibi Iulius, Episcopus Wirtzburg. valde. Vera sunt illa, quae

de Fatuo dieta sunt: qui non ipsius Episcopi est, sed cuiusdam ibi

nobilis. Dixit, Episcopum suspensum iri: sed tempus non definiuit. Ge-

neroso huic G. Friderico non ita pridem dixit: eum fore unum ex illis,

D. Plily

qui Calendarium nouum abolituri sint.

D)

hat Tine;

Hie Heros, profecturus, generosa oratione valedixit patri suo: se non

dedecoraturum, dante Deo, genus ipsorum nobile: et pater egregié re-

Ater dichg

spondit.

mhll pen-

Philippus, Belgarum Capitaneus

ACSQTO gtri.

Lud. Casimir. (

Wolfgangus— Georg. Frid. Marchi-

10

Georg.

oniorum Dux.

G sod, à

Eberh.— Georg. Frider. zu Waldenberg.

Mense Iunio.

ODh. Agstm

]!ore animi

Iun.1. Die O. pluuio et sereno.

13 Hohen.

Argenteum habebam poculum, cum operculo (infrà et suprà, utrum-15

que, sed operculum etiam intus totum, auratum.) Kost XI fl. Es wigt

licta, modi

16'/; lot. Das lot umb X batzen. Fuerat à socero meo, et uxore mea,

( profecto,

flins prae-

piae mem. Hoc vocatur, Ein Magolle. Cuius operculi interiori | parti, 369

vel concauae, per Aurificem Casp. Hertzogium, insculpendum curaui:

Rever. D. M. Ioanni Henrico Wielando, Tybing. Eccles. Diacono o

fideliss. pro piis et praeclaris erga coniugem dilectam, viuam et mor-

tuam, Cathar. Vetscherinam, meritis, Tyb. Acad. Professor M. Martinus

Crusius hoc pocillum gratit. ergó D.D. Kal. Iun. M.D.IC.

Misi ei postridie, cum Epistolio, per nepotem meum Ioan. Iac. Maie-

rum Crusianum, mané H. 7.

25

tur habere

Rever. Et Doctissimo viro, Domino M. Ioanni Henrico Wielando,

Diacono Tybing. Ecclesiae laboriosissimo et fideliss. D. suo optimé

merito, et colendo.

S. per $edvüpomov. Ita sunt multa et eximia promerita D'is V. erga

me et uxorem beatam: ut per meam uitam, in meis ad Deum precibus ao

obliturus non sim. Cuius ad rei propositique indicium, | mitto hoc par- 370

uum uobis poculum: quod, oro, boni consulatis: et posthac etiam me

uobis commendatum habeatis. V. in Domino. Tybingae ex Museo.

——

2 Iunü 1,5.99.

spanus veslitu

43

12 25.

2 257.

10 367.

15 980. 388.

1* Fuerat Vrbano filio meo piae

lerer Zugatz 2u

mem. Esslingae 1591 ( Zahl undeutlich, auch 1590 móglich).in diuis. haered. donatum.

; habilans, qui

19 Altitudo poculi, (Linie — 9,1 cm).

19 Altitudo operculi, (Linie — 6,8 em).

xus, Üomitissà

20 Aurifici 4 bac.

26 320. 432.

p es, conirà

" Friderici

18 Magólle — Pokal, s. F'ischer, Schwáb. Wórterbuch 4, 1387 unter Magelein. und

M .

Nachtr. Syp. 2506.

98 D.D. — dono dat.

99 Hand des Enkels I. I. Maier bis

Crusius (S. 288 Z.10).

—

288

—

— M

Cüm heri Memmingá egressus, studiosi cuiusdam huc ducendi causá

spanoru

postea Dei voluntate (.1559. anno.) hic retentus, in Professoremque in-

fallinge

Chrys

dignus conductus, fui: qui antea ne in sommis quidem hoc fore speras-

sem. Vltró appellatus fui, ut conditionem susciperem: et, quó magis me,

goissà J&

A

sut timentem, ne parum idoneus essem, ipse abiiciebam, magis

a

piis

yipo ?

uiris (.D.D. Beurlino, p. m. à D.D. Nicolas Varnb. à D.D. Mich. Ruckero,

etc.) fui confirmatus. Laus et gloria Domino Deo, t mxe«vvoxpátopt, tG

TTheod

xtitoty, t Qóoty, tQ quUavOpono, t póvo cogQ. awfv. |

971

Reuer. Dis, V. observantiss.

Statut:

10

M. Crusius.

la,

Conc.

Vetueram meo nepoti, qui ei attulit, ne acciperet quicquam. Nihilo-

Salute

minus dedit ei Venetam monetam 6 baciorum: Ilustina Virgo, memor

ero tui.

Engelh.

storialibu

15

Eodem 1. die Iun. M. G. Lebemycus, vesperi ad me veniens, cras

nimis acl

profecturus est ad thermas (.permissu generosae suae Dominae Mariae

viduae, et D. generosi Acacii: qui est curator ipsius, et fili eius D

fuissent.

tm Lud

Henrici: ac me salutat. quod plus 4 annis, se arenae aut calculosae

materiae dolore affici ait. Vult secum habere, etsi non lauaturum,

deretur?

20generosum suum Discipulum Henricum: atque huius rei à me quoque

(.u£ cui initio commendati fuerint.) veniam petiit. Ego autem omnmia

Hori |

fausta eis precatus sum.

À M. Andrea Pico literas accipio, et M. Ser. res Sueuicas. Scripsit

D. Ga

Horà |

etiam M. Michaéli Bering. ut corrigat ex Typographia. Nondum scil.

25à Grupp. receperat suum librum. Beringer ei respondebit.

vatiumeul

dTyp&vtoa, OuxoT V, ei vt mxpX víjg ouQUyoU, xat ttyovy GAXov, &y totc Ttpo-

excudend

plus pen

Y&£vopévotg xXpóvotc eig &p& Yojudotrto.

Laui in Sudatorio. |

1

Exempla

312

Iun. 9. Die hi. sereno.

Mecum

Turis, ex

30

Correxi ex 'ypographia Celliana, priorem to0 A. paginam.

Bitner

M. Mich. Beringer, Stutgardiá reversus, me salutat nomine D. Lucii

August

Mendlishoueri, Burgvogts.

Theodora, nata chara, decumbit dolore dentium. Seruato saltem hanc,

sui Mapi:

Verum

ó Deus, misero seni.

35

eum 600f

Coenaui ab1óparog in Stip. illustri: praesente D.D. Gerl. et M. Vito,

lisse,

et M. Beringero, et altero Magistro, et Procuratore Gusmanno, atque

Hi Du

Gaistlich Verwalter.

Albertus Excardinalis, in Hispania est: inde 6000 Hisp. in Belgium

ducturus. Dicitur petiisse ab Augustanis, ut se, et aliquot millia Hi-

Üctavis

93 Beilstaino. 289. 376. 476. Attulerat mihi M. Iosias Pistor, in Stip. illustri.

eüm den.

90 373. 358. 381. 989.

33 3995.

35 914. 379.

39 962. 374.

GG DT

EM

Diartum |

—

—

289

Ui ag

lique i.

spanorum, recipiant, ibi commoraturos. Fuggerus voluit, sed collega

Rellingerus restitit. Ambo tamen sunt Papistae.

T€ Speras.

Chrysodus, et frater (.aut cognatus eius.) Andreas Cardin. dicuntur,

Tuàgis m

h i pis

missa legatione, ad Turcam velle pacificari. Si verum est: aiwot, oi zv

Xopav avàv Oubfjcayveg &vóvmva.

5

Aückerg.

Pt 1

lun. 3. Die (2. sereno.

Theodorae resedit dolor dentium. L. D.

Statuta Facultatis nostrae, in Aula renouata nostris Discipulis reci-

taui.

1. Nilih.

Conc. 2 Graecé scripsi in Ecclesia. |

10

0, memor

Salutem mihi M. G. Burcardus, Stutgardiá reversus, dicit à M. S.373

Engelh. et à M. Caulio, qui mihi pro Antipopp. gratias agit. Sed Consi-

Iels, cràs

storialibus videor, non debuisse respondere mortuo: respondisse autem

1 Marise

nimis acriter. At, si ipsi ita lacessiti fuissent, vellem videre, an tacituri

il eius D)

fuissent. An non ipsi 1590. effecerunt, lacessiti: ut per Principem bea- 15

caloulosae

tum Lud. caperetur Frischlinus: 6t adductus, in alto Auraco inclu-

AtatuTum,

deretur? etc.

le Qü0que

em omuia

Iun. 4. Die (. nubilo, humido, frigido, pluuio.

Horá 7. feró usque ad X*" visitabamus Contubernium: praesente

» Bripsit

D.D. Gerlachio, et collegis meis.

20

idum sl

Hor& 12. M. Erhardo Cellio attuli plura earmina &mux/ew, et nar-

ratiunculam rerum Crusianarum. Ita nunc omnia habet. Cuius libelli

) toig mpo-

excudendi, initium hodie modó faciet. Accipiam 100 Exempl. sed et

plus persoluam, arbitrio eius: ne ipse iacturam faciat. Excudet 400

Exemplaria.

25

Mecum erant, M. Andreas Era, et Ioan. Iacobus Bitnerus, stud.

Iuris, ex urbe Augusta.

l

Bitner mihi salutem dixit à D. Hoeschelio.

e. D. Luei

Augustae sunt 50 millia ciuium Lutheranorum fortium. | Non timent 374

]tem hant,

sui Magistratus praesidia. Haec non ab ipsis aluntur, sed ex aerario.3o

Verum esse aiunt, quod Austrius Albertus petierit: se in urbem eam

cum 6000 Hispan. recipi: et Fuggero recipienti Raechlingerum resti-

J M Vit(),

tisse.

mo, atQue

Hi Duumviri sunt:

Octauianus secundus Fugger

35

n Delgium

Quirinus Raechlinger.

nilia Hi-

Octavianus antehac gestauit Iesuiticum vestitum: sed Duumvir factus,

— —

eum deposuit.

lip. illustri

12 362. 365.

13 Stutgard. 219.

14 222, 2381.

21 372.

32 372.

Diarium Crusii II.

19

us

290

——

Vestium linearum nostrarum lotio, post uxorem defunctam.

Leilacher

36

fxeerpe

Die erst

Vorschürtz

2

Tischtücher

15

wesch,

Maii 23.

Zwehlen

22

Ziechen

24

Tesuila -

Kuchenlumpen

tentis 2 1

Frawenhaembder

16

locà elus ]

stücklin

61

In obsid

10

Die

Ziechen

gangen: o

ander

15

4 uluis, e

Kraegen

24. Maii

Haubenstücklin

agnull J

Schleierstücklin

liberos dec

Sehwart:

Vberschlaeglin

ej catena :

215

Facelin

10

Bathori

16

2

Zwagtücher

&b Saho N

Mein

Kraegen

12

1 Badmantel

geraedt,

Bonmel

eodem

Hembder

13

noram 4

20

die

Zwaehlen

5

jpse Maur

Schlafhauben 2

Anglica

| Socklin

4 paar

Eodem

2

Nepotis

Hembder

prato Nec

TIoann. Iac.

]

Kraegen

9

TeTelSUs, :

25

Summa alles 258.

aliquot he

annos as

Iunii b. Die $. frigido ante meridiem, postea calido, sine pluuia.

dragen s«

Iterum in Schola doceo: in Miloniana, et in X*? lib. Odysseae.

I

Literae ab affine W. Ron. quibus me bene consolatur de obitu con-

iugis.

o

€9

0

Noua, feró eadem cum proximis Wellingianis. Hisp. 3 millia bei Bom-

&

mel erschlagen. ó Miya$A Walachiae, contra Turc. et Tartaros iturus.

I

Legatio Hispanorum ad Ducem Brunsuic. se satisfacturos pro dam-

nis datis. Non clementer eis responsum est, etc. Landgr. Mauricius cum

suis, in Westfalia, etc.

85

Hoc die, rumor allatus:

Electorem Haideiberg. tormento, quod ipse

emittere contenderit, dissiliente, periisse. |

ïg

2 WL £

1 358. 425.

28 Vlmà. 965. 966.

829 Zu Brunswic.: Bei Wolfenbütel.

25 230

936 Spüterer Zwsalz: dso9oc.

Operarium,

16 Zwagtuch — Badetwch. S. F'üscher, Schwáb. Worterbuch 6, 1 S. 1414.

lohannes H

28 Binio

—

d

[3]

91

M

làn,

Iun. 6. Die 5. frigido, nubilo,ïsereno, calidiore.

916

Excerpere incipio mihi illa, quae M. Picus miserat, Sueuica.

Iun. 7. Die ?l. sereno.

Nova Wellingiana.

Ex Praga, Iun. 5.

5

lesuita Chrysodontis 27. Maii, apud Caesarem dixit: hune, sibi re-

tentis 3 munitionibus praecipuis, rursus expulisse Card. Bathorium: et

loca eius rursus in fidem suam redegisse.

In obsidione Budana, gegen alt Ofen über, ist ein stuck bergs under-

gangen: cuius loco fluuius est exortus, ut canalis: et draco, longiorio

4 ulnis, et 3 virorum crassitie, iuxta 'Turcas tertiüm visus est. Ouis

agnum peperit, specie ex dimidio humana. 'Turcae territi, uxores et

liberos deorsum transferunt.

Schwartzenbergius, heri vomm Kaiser zu Ritter geschlagen, donatá

eil catena aurea mille Ducatorum.

15

Bathori ligt zu feld, quod res ei non ex sententia succedat. Dicitur

et Sabo Nicolaus arcem Hust, quae Caesaris fuit, ei prodidisse.

Ex Antverpia, Maii 99.

Bommelensium in eruptione contra Hispanos perierunt 700 et Hispa-

norum 400. Sed quotidie fiunt eruptiones: et in urbe illa est Comes ao

ipse Mauricius, starck. Die Infantin, nauigat ex Hisp. in ltaliam.

Anglica classis habet 20 millia pugnatorum. |

Eodem 7.lIun. in Senatu cum 2 horas fuissem: et aliquantum in877

prato Neccarico, cum M. Vito, et D.D. Zieglero, ambulassem: domum

reversus, inveni advenisse meum generum M. Iac. Maierum: qui ante s5

aliquot hebdomadas Werda egressus, haereditatem adiit fratris: qui 20

pluvia,

annos absens, ignorabatur, num viueret. Haeredibus sex venerunt qua-

drageni septeni fl. in op. Binica.

3606

Ioannes,

Sixtus

bitu con

Coneionator

loannes

Theologi.

30

Beielstaini

annos 16

Valentinus, ó dvvoobpsvoc, Bibliopegus.

bei Don-

Binieae 19

Margareta coelebs, Bi-

et obiit 1574.

nicae in patria.

0s IUTUs.

e€9

D

M. Iacobus, gener meus.

Initio per

85

pro dam-

annos fuit

Andreas, huter, pilearius. Ciuis Binikae.

Latinae Scholae

Anna Maria, in pago Cle-

]coug cun

Moderator

brunna 1!/, horis à patria,

Boeblingae.

nupta Sartori. Pagus ist

Vxorem

halb Wirtembergisch: altera

habuit

pars est Alberti Lieben-

40

juod ipse

Barbaram.

steinii.

LUA IT

2 871. 476.

4 3006. 384.

14 384.

olfenbiütel

19 Bommel obsidetur. 885.

25 356.

25 385.

25 Zu Maierum: Habet secum comitem, Bergensem

m

Operarium, Hansonem.

lohannes Hoilin.

28 Binika, op. est in Zabergaea. Illic Parochus est M.

28 Binica — Bónnigheim, Stadt im Zabergáu, württ. Oberamt Besigheim.

—

—

292

Augustana

D. Oseae Halae scribo (.quia filius eius, M. Phil. Hala, cras ad ipsum

fermenmy

profecturus.) Scribo de occupationibus meis: de obitu dilectae uxoris:

de Testimonio Tybingensium "Theologorum, Coronam meam anni com-

*

probantium: filii eius (.qui

a

me schedam accepit pecuniae, quam ei ad

Fori 6.

susus ipsius necessarios mutuó dederam: nunoc certà 6 fl. in viam, etc.

audiuimu&

Sed non peto solutionem cum incommodo D. Oseae: cuius et ego de-

coenali 8U

378 bitor sum.) filii eius, inquam, | felicem ad nos reditum opto. Nune meam

n coena

domum

me.

generunl e

que etiam

10

habere tantum

filiam Theodoram.

parum: al

has personas:

nepotem.

ancillam.

Oret Deum pro nobis: sicut ego et Halis quotidie orem, mané et

Horá f.

vesperi, etc.

et Philoso

15

Hoc die 7? Iun. post horam 12^" antequam in Senatu consideremus,

Collegit

D. Decanus Stephanus Gerlachius, mihi mundé descriptum dedit Testi-

milo: qui

monium 'Theologicae facultatis Tybingensis, de Corona anni, perquam

et Testim

honorificum.

lippicos T

Ita nune hoc opus comprobatum

et tanqua

20

esb testimoniis

Witebergensis

ipsorum ]

1596.

e Acade

duarum excellen-

tium Academiarum,

Tybingensis 1599.

(issimis, :

Laus Deo opt. max. qui porró det gratiam suam operi suo. Amen.

nepoten:

Aceepi

Hoc die, post generi adventum, multorum interpellationes: statim

e& ordine succedentium, tanquam ex compacto. Vix alius abierat, cüm alius

Weidnero

lani: m (

successit.

M. Conradus Kircher

9. ab ]

Augustanus.

que Phys

Concionatores

M. Michaél Freimannus

mihi oom

Werdanus.

mihi elja

30

: Werdae:

M. Matthaeus Roetinger

propter 1

Nordl.

hgenitm,

resalutan

Ludimagister, Valentinus Listius. Classes 9 sunt.

Iurisc. e& Syndicus Werdae, Wernerus Seuterus Suev. Halensis, obiit

10 27

35 hoc anno.

tht nami

Arx Harburg, l mill à Werda. Ibi est Barbara Reglina, uxor Fri-

tronag, .T,

derici ab Hersperg. |

M. Burc. M

Frh. Celli

379 n op. Werda, loannes Wolfg. Regel. Vxor eius, Susanna Balerina

30 Dona-

M. Erh, (j

1 Francofurtum. 358. 416.

9 918.

16 117. 377. 380.

vinis, L ]

werdae.

20 390

—

—

293

S ad iPSum

Augustana: quae antea etiam habuit virum, patricium Augustanum,

Hermannum.

AUE qn.

Iun. 8. Q. Die sereno, etiam nubilo, sed sicco.

j Viama ett,

Horá 6. usque ad 9^* contubernalium rationes, in domo Facultatis

* 80 do.

audiuimus, praesente D. Gerlachio. Post horam 6. usque ad 11. noctis,s5

Nl Ineam

coenati sumus in Hospitio Ouis: M. Erhardo Cellio collega (.quem ego

in coena Decanum esse volui, et appellavi. omnia bene agente: et meum

generum etiam adhibente: cuius etiam uxorem hic esse putabat: ideo-

que etiam Professorum uxores invitauerat. Ita fuit prima mensa, matro-

narum: altera et tertia coniunctae, virorum, hoc modo. |

10

Iun. 9. Die fi. sereno, cum nubibus.

980

l Iànà el

Horá 7. usque ad 10?" in Senatu eramus. Nec ego, nec ullus artium

Sideremus,

et Philosophiae Professor, quicquam Angariá praeterita neglexeramus.

Collegio, profitenti Christum in Acad. et Ecclesia, literas Tybingensi

edit Tegti.

mitto: quibus gratias ago maximas, quod Coronam anni considerauerint, 15

; perquam

et Testimonio praeclarissimo commendauerint. Inclusi literis duos Phi-

lippicos TTaleros, et totidem Francones (.sunt 4 fl) gratitudinis causá:

et tanquam Arrhabonem, quo me óbligo: perpetuó, dum viuam, pro

ipsorum longaeuitate, et in vinea Domini felicitate, atque pro Ecclesia

et Academia, oraturum atque obsecraturum. Me ipsis, ut patronis colen- 0

dissimis, commendo. Misi ante H. 5*" vespert. ad D. Gerl. per meum

, Àmen,

nepotem: qui post 2 H. reversus, mapo&uvé pe vi] Bpaduvijtt.

: slalm

Accepl Halà Sueuorum binas literas. 1. ab Ecclesiaste Iohanne

cüm alius

Weidnero: qui commendat mihi Indicem Historicum D. Friderici Mosel-

lani: in quo opere is mei quoque honesté meminerit.

25

2. ab Iohanne Mosellano, Med. D. et Rectore Scholae Halensis, urbis-

que Physico: qui humanissimé scribens, patrui sui D. Friderici opus

mihi commendat: cuius partem aliquam miserit ad M. Erh. Cellium,

mihi etiam iudicandam. Et de G. Kornhofero, illinc | discedere iusso, 381

propter malos mores, et Satyricum qptoyAw(Gov (.contra bonos ibi viros.) o

ingenium, etc. Weidnero soli rescripsi postridie, me accepisse literas:

resalutare Mosellanos, etc. Nunc in luctu esse.

isis, obit

10 372. (371 Hs.) 314. 425. Tüschordnung: IDie Güste des F'rauentisches werden

micht namentlch angeführt. Crusius zeichnet wwur eimen Tüsch mit dem Zusaliz Ma-

axor Fr-

tronae. l. Meus gener. M. Crusius. II Merid. Forum Tybing. Rector magn. Harpr.

M. Burc. M. Maestl. M. Myller. III. D. Ziegler. M. Bucherer. IV. M. Beringer. M. Ioan.

Balerina

Erh. Cellius, Pastor Wanckensis. M. Moeglingus. Rector Bursae Ocker. Interdum

D ESREHQS.

M. Erh. Cellius, sed plerumque apud matronas. Splendida et optima coena, cibis et

90 Donz-

vinis. L. D.

14 378. 368.

i7 386.

29 Halà Sueu. 381. 168. 391. 227.

26 390.

29 168.

31 Halam. 380. 168.

——

—

294

—

yai 2

Iun. 10. Die (2. mané sereno, horá 11. tonante, et pïuente, denique

serenante.

$. gGH

hofgesind':

Conc. 2 Graecé scripsi: mepl to0 dSYyacpibo0 iXumf|mv, x9ig xal of

yaii 4

Iepov. oivoüvtt OB, ouyYvopv &ómxa.

donala 9

5 Iun.11. Die (. sereno, post nebulam matut. Hinc H. 1!/, tonit. et

yaii 9.

imbres, fulmen.

ein Sxel

Literae à D.D. Sebast. Hornmolto: quibus scire cupit, an apud Auc-

gam vid

tores vox Sexdecim reperiatur. Respondi, in libro 1. Caes. de bel. Gall.

yai 11

et apud Plin. 6. lib. 29. Oro, ut mihi librum, quem ante triennium com-

giden: pd

10modató dedi, a Lic. V.lI. loanne Wolfio reddi oret.

Maii 12

In excudendis meis Epicediis, iam incepta charta E est. Praeceden-

Maii 1

tium corrector, ipse M. Cellius fuit.

Den Il

Maii 12

Iun. 12. Die $. mané nebuloso, H. 11. tonante, cum imbri effuso, et

fulmine. Vir, xepaovóBXmtvoc Yevópevoc.

Maii 20

15

Profectio Marchionis Onoltzpach. cum 350 equitibus.

gnaedigstf

April. 11. von hinnen gen Uffenhaim. 12. gen Kitzingen. Ibi mansimus

weleher,

382usque ad diem (. propter lustrationem, quae apud Schwartz |ach facta

hei 5000.

est, 3000 peditum, et 1000 equitum: quos meus clementiss. Princeps

Duces: C

alit: sed eorum Dux est, G. Frid ab Hohenlo&.

sterung, 1

20

April.16. vénimus Konigspergam, ditionis Weinmariae.

Die 1. di

17. Hilperhusam: ubi Dux Coburgensis, comitatu amplius 100 equi-

juneturos

tum,

Mai

ipse nos excepit.

18

trans sylvam 'lyringicam, gen Ilmenau.

90, ger

19

Ichtershusam, bei Arnstett, fürüber.

9. get

25

20

gen gros Sümmern (.ist Erfurtisch.) proximé Erfordiam.

Imn. 1.

21

Sangerhusam, bei Mansfeld, fürüber.

9. Kit

22

gen Stassfort. Alldo, ein herrlicher Saltzbrunn.

. Ono

23

Magdeburgum. Hi exceperunt meum Principem sex millibus virorum.

Haet,

Magdeburg. convenerunt, Elector Brandenburgiensis, et meus serenissi-

Stip. illu

somus, et Dux Vlricus Mechelburgicus, Herr Heinrich Iulius von Braun-

Affimis

schweig: et frater eius, Episcopus Myndensis: Hertzog Ernst von Lyne-

Norà,.

burg: der zu Zell hof helt: unserer hertzogin bruder: et Comes Olden-

burgicus. Rex Daniae, hospitium constituerat pro 800 equitibus: sed

propter Suecicam et Polonicam controversiam detentus fuit.

Visital

35

Maiil. é Magdeburgo, gen Marleben. |

Nepos m

* Hailprunn.

10 Nuntio literas misi per M. Ioan. Myllerum.

11 372.

29 180

385.

14 389.

15 Principum expeditio. 201.

19 967.

29 358.

——

1 Soldu

:8 Gemeint ist. Caesar, de bello Gallico 1, 8, 1:

millia passuum decem novem

ditinerim,

murum n altitudinem pedum. sedecim fossamque perducit. EXne Reihe von Ausgaben des

16. Jahrhunderts bietet. hier ,seodecim".

9 Dieses Zitat, das aus dem óálteren und

Wünsen on

jüngeren Plinius sein kamm, ist. micht. festzustellen.

95 Vielleicht 4st. mit. Marleben

Belurib, Y

Gardelegen in der Altmark gemeint.

Teditus,

m

——

295

) denique

383

Maii 2. gen Soldwedel.

M

3. gen Essderch (.ein schon Nonnenkloster: ein guter handel fürs

5 l gj

j

hofgesind.).

Maii 4. gen Winsheim: da unser hertzogin Muter hof helt. Ibi mihi

tOHit. et

donata sunt 5 laebendige Plateis. Ligt von Hamburg 4 meil.

5

Maii 5. et 6. raisset ich auff der Elb nach Hamburg. Horet daselbst

Dd Àue

ein Saxen und Hochteutschen Praediger, Schelharamer, ein seer eiferichen

i dl Gall

mann wider die Calvinisten.

Maii 11. nach Lyneburg. Da ich gesehen, das saltz in Pleiienpfannen

Ditm qm

siden: neben der gros zerstorten statt Bardwick fürüber.

10

Maii 12

"Tüetedon.

gen Cell.

Maii 15

gen Wolfenbüttel.

Den 18

gen Braunschweig.

fouso, l

Maii 19

gen Gandersheim.

Maii 20

gen Gottingen. Ibi convenerunt die 4 kriegsobersten: meinis

J

gnaedigster Herr, Henr. Iul. von Braunschw. Landgr. et comes à Lipp:

Iansimus

welcher, Feldherr ist constituirt worden über 18000 mann: darunder

|ach facta

bei 5000 Pferd. Ei adiuncti sunt praestantissimi, | maxima aetate, belli384

Princeps

Duces: Comes Solmensis, Comes Phil. Hohenloénsis. Die general Mu-

sterung, ist imm Stifft Bodelborne, bei Ochser gehalten worden. Red.aso

Die 1. die reis von Gottingen. Existimo, Stadenos 22000 virorum ad-

100 equ.

luncturos esse.

Maii 99. von Gottingen, gen Eschweh.

80. gen Eisenach.

31. gen Meiningen.

25

Iun. 1. gen Schweinfurt.

9. Kitzingen.

4. gen Uffenhaim.

5. Onoltzpachum.

$ virorum.

Haee, ex epistola D.D. Ioan. Papii: quam ad D. Ioan. Gusmannum,

gerenissi-

Stip. illustris apud nos Procuratorem, recens misit.

80

on Draun-

Affünis Ioan. Vetscher, petit à me funebrem orationem.

von byne-

Nova, ab aff. W. R. quae sunt eadem cum proximis Wellingianis.

les Olden-

ibus; sed

Iun. 183. Die 9. sereno, calido.

Visitationem egimus, in collegio nostro, omnium nostrorum Auditorum.

8b5

Nepos meus, ex secunda in tertiam Paedagogii classem translatus.

d.

29 180.

91 Esslingà. 394.

92 Vlmà. 366.

34 4']5.

——

7 358./

1 Soldwedel — Salzwedel.

2 Mit Essderch $st wahrscheinlich dás frühere Bene-

icem, ovtn.

diktinerinnenkloster Ebstorf im Kreise Ülzen ( Hannover) gemeint.

4 Winsheim —

usjülen des

alleren und

Wüinsen an der Lwhe ( Hannover ).

5 Plaieise — Meerfisch, Scholle s. F'ischer,

Scehwáàb. Worterbuch 1, 1165.

10 Bardwick — Bardowtek bei Lüneburg.

20 .Red. —

i Marlen

HReditus.

T UENINUIUTUUEGKUUSS PT

—

—

296

Nova Wellingiana.

Grano Iun. 6.

Quae Turcae aedificarunt Budae, conciderunt. TTurcae complures à

b

Praedatoribus, diuersis locis bis caesi: semel 40 iterum 53 capti.

Pragá 7. Iun.

Caesar, ultra equestris Gradus catenam auream, etiam 40 millia fl.

Schwartzenbergio contulit. |

385

fospites |

Trautsanii unicus filius obiit. Ingens luctus. Legatio Tartarica hinc

hebdom&d

discessit: de pace transactionem promittens: und sich in ier M** be-

domi mec

10stallung einzulassen.

Antverpià Iun. 5.

terunt.

Fertur, Stadenos, eruptione facta, Hispanis eripuisse iere schantzen:

qui coacti sint ad 1 milliare retrocedere. Inter utraque castra, inducias

horarum aliquot fuisse, ad caesos humandos. Hispani expectant 8 le-

15giones: Stadeni, 8000 Germanos pedites, et 3000 equites.

Classis Holandica et Seelandica 80 nauium, tormentis armatarum,

Hispaniam petitura. — Hispanorum in Belgio classis exiit 80 nauium, et

20 ota«yoYGy veGvy. In ea sunt 19 millia virorum.

Hispani, nihil efficientes, Tun. 4. ab obsidione Bommelae discesserunt:

n Senc

20und sich zu ruck nach Rossen begaeben. Sind 2 kirchof, mit so vil

jlam pec

hültzinen kreutzen auf den graebern, das man nit darüber gehn kam.

humanite

Hat dise belaegerung über 4000 mann kostet.

craren, i

Der Fuentes iussu Regis Hispani, soll der ZEnglischen Armada auff

etam rec

den dienst warten.

Bagten, :

25

Correxi chartam, in qua Epicedion M. Kunii. In coena, ex Landauo

es centuy

meo cratere bibebamus.

Àwdimi

Correx

Iun. 14. Die ?l. sereno, aestuoso, tonante.

Horá 6. mané, gener meus, et ipsum comitans Bergensis Hans, Vl-

Iu 15. .

mam versus discedunt: quos aliquó usque deduxi. Vxori eius mitto Semi-

sotalerum: sex autem liberis eius, sex antiquos Bacios, Dominae veró

Horá j

386 Susannae Reglinae, Birckii Ehspiegel OCaseum | mihi gener attulerat,

Hauherg.

et Theodorae pecuniarium donum. Redeant domum feliciter.

dari,

Absolu

1 366— 387. 388.

4 9'16.

19 Bommelae salus. 376. 388.

25 9381.

387. 387—.

miseraf,

——

97 Iun. 10. Hs.

7 350,

90 288, 356

——

41 d o

—

297

—

Graeci2. Maii b. usque ad 7. Maii.

BI

Affinis Sixtus Maier 7. Maii,

lüpltre à

per 4 dies.

Apti,

Anna Reihinga 18. Maii,

quae abiit 29. Maii, habens

b

ancilam secum Apolloniam.

ö!

Mors, beatae mem. uxorem

ALit8 hn

Hospites intra 6

t Ms he.

hebdomad. plures

meam perimens 17. Maii.

Adfuit etiam Deinlin et Fronicklin, vil tag

domi meae, qui mihi

£

Nicolaus, eius (scil. wzoris) frater, 91. Maii,

10

non parvo consti-

abiens 23. Maii.

Clànlzn :

terunt.

lohannes Vetscher, eiusdem

; Ihducjss

frater Maii 28. qui postridie

tant 0 ]e.

cum Reihinga Esslingam dis-

cessit.

15

Tuafarum,

CI

M. Iacobus Maierus, gener,

iuium, el

cum comite homine operario.

Discesserunt 14. Iunii.

Cesgerunt

In Senatu H. 2 eramus. Quo finito: accedens ad me D.D. Gerlachius

i 80 vil

illam pecuniam, quam eis pro honorario 9. Iun. miseram, mihi invito 20

geln Lan,

humaniter reddit: et, càm recipere recusarem, retinerique ab illis obse-

crarem, in terram cadere sinit, ac ridens fügit. D.D. Hafenraefferus

nàda auf

etiam recipere recusauit. Se, et collegam, non esse mercenarios, etc.

landauo

Sagten, sie habens willig mit der Corona anni gethan, etc. Dominus

eis centuplum reddat.

25

Audimus, grandine afflictos esse agros. Stain, wie die aier. |

Correxi priorem faciem literae F. et postridie alteram.

387

Tans, Vl-

Iun. 15. Die Q. calido, et horá 9. pluente, tonante, serenante, nubes

itto Semi-

habente, tonante, pluente.

Ihae ver)

Horá& 5. usque ad mediam 9. correxi Declamationes. Visitaui D.D.3o

attulerat,

Hamberg. aelium, domi iam diu se tenentem. Vesperi in laconico su-

davi.

——

$5 98.

Absolueram excerpens Sueuica ex illis, quae mihi M. Andr. Picus

miserat.

* 999.

16 425.

20 380.

30 Fast den (de Hs.) gantzen tag donnert.

30 388. 359.

30 420.

2 et postridie alteram st spáterer Zusatz.

—

298

—

Angh ]

Iun. 16. Die fi. pluuio.

Fori 9

óyetp. a& Qupíóec oO poucs(ou, xexAetopévat: ) Xenpoox, x(Berbc, &y-

LegatiOI

eopypévr. vapxxT, poo. tbuxriic.

audir It

Horá 12. usque ad 2. in Consistorio Senaculi nostri exercebamus

Pocula

51udicium.

duriic ]

Correxi priorem faciem vo0 G. et 18. Iun. posteriorem. Tum paginam

i

H. nempe ultimam.

gx n6s ]

Iun. 17. Die (2) pluuio, frigidiusculo, serenescente.

gt 35 :

Conc. 2 Graecé in Templo scripsi. Praeparo me ad invenitationem

Hac Ye

10 meorum bonorum.

(seins il

Iun. 18. Die (. nubilo, frigidiusculo, pluuio.

cerem C0l

Narrenbe

Rogatu vicini mihi iuvenis, Friderici Prenningeri, apud D.D. Hoch-

Tiusden

mannum Scribae, scribo ad D.D. Frid. Prenn. patruum eius: inter-

cedens, ut ei remittatur offensio, correctionem sui promittenti, erga me

habens, 1

Aurga

15 officioso, etc.

Horá& 3. declamatum est à meis.

pater lu

np, m i

Iun. 19. Die 4. pluuio, frigido, aliquantum ridente.

Duae ]

Nova, eadem cum Wellingianis proximis. |

mll an

388

Iun. 20. Die 9. frigido, nubilo, pluuio.

20

Noua Wellingiana.

Concio

Aus Canischa 6. Iun.

Centum

Tria milia Turc. et Tart. incenderunt 150 pagos, et homines cap-

Clellius f

tiuos abduxerunt.

Bogen ie

Venetiis 18. Iun.

eus 1 &

25

Der Türck rüsst sich starck wider Vngern. Walachus

| Despota praelio

Tst lostig

vicit Bassam Rosmos, et multos T'urcas cepit. Ergo 1500 Ianizzari ad

Vorgeste

eum defecerunt, et Baptizati sunt.

Hoc di

Antverpiá 12. Iun.

1308 |

Hispani, in discessu à Bommel, incommodis ab ordinibus affecti.

soóxupóp.xco frustrà conantur condere. Ordines, ultra priores, adhuc 40

naues contra Hispanum armant.

Post E

D. Chris

Dux Sueciae Carolus, per suos vicit 7 naues Regis Poloniae, quae

urbi Colmariae succurrebant. Fortassis ergo se dedet ipsa Carolo.

Myllero,

Percue

2 318. 392.

8 18. Iun. deprehendi poculum, non quod à Landgrauiis olim

|

noctu à .

mihi donatum fuerat, non amplius adesse, sicut putaram: sed aliud operculatum

6 385—

18 Rotenburgum Tub. ad

inauratum 25 fl. Nescio, quó venerit.

2387

eius urbis Syndicum. 437.

16 388—

18 Vlmá. 384. 398.

20 9384. 998.

;l

224

999.

883 Zusatz zwu Colmariae: magnae.

000

0)—

6 et 18. Iun. etc. ist spáterer Zwsatz.

( &t j

—

299 —

Angli 1500 succurrunt Ordinibus, etc.

'lþwïög, ày.

Horá 3. materiam declamandi proposui.

Legationem Gallicam, cum Condaeo Stutgardiae esse, ante triduum

QU

audivi. Item, Dionys. Fleinerum captum Esslingae asseruari.

Poculà mea, &pyopá, xaí «t« én(ypuca, ponderanda domi meae abs

1 Dàginam

Aurifice Ioanne Hertzogio, et numeris ponderum notanda, curaui.

écw 8b mepl Àa: partim à parentibus meis, partim ab uxoribus, partim

ex meis laboriosis scriptionibus et dedicationibus. Sunt circiter 567 Lot.

Atialionem

Sunt 35 Marck 7 Lot. fl. veró circ. 378. Das L. umb 10 b. |

Hac vespera, consulis Zachariae 'Tybingensis filius óptbvupoc, rovmpbc 389

(-seins thuns ein seutreiber.) in adulterio deprehensus ancillae, in car- 11

cerem conditus oppidanum est: ancilla veró in fori ow«povtotfjptov, ins

D. Hodh

Narrenheuslin: magno Studiosorum, et aliorum hominum, concursu.

15: infgr.

Eiusdem consulis filia hoc anno, in curia oppidana splendidas nuptias

i; «T8à me

habens, nono mense póst infantem peperit.

15

Aurigae Kronhansii filiola (.quae interdum mihi attulerat Nova: quae

pater eius hebdomadatim Vlmá affert.) ist oben herab, aus eimm auff-

zug, zu tod gefallen. Ein feins kind, cuius me miseret.

Duae Rusticae, von Kürsenbeumen zu tod his diebus gefallen. Nec

20

multó ante, Rusticus Lustnoviensis, ex alta arbore, ligna colligens.

Iun. 21. Die ^. simili.

Concionem Graecé excepi de Excommunicatione.

Centum Epicediorum de uxore piae memoriae Exemplaria (.excudit

lines cap-

Cellius forté 300 aut plura.) emi de ipso bono collega. Es sind 7!/,

Bogen iedes Exemplars. ledes umb 3 kr. Ergo persolui ei 5 fl. et uxoriss

eius 1 Saxonicum Talerum donavi. Operis "Typographicis 6 Bac. 1 kr.

t praelio

nizzar ad

Ist lustig getruckt. Laus Deo. Nunc multa Exempl. aliis dono do. Ist

Vorgester ausgetruckt worden.

Hoc die (.tunc fi.) Caesar Philip. est Bambergae occisus, vir lrenes,

1208. |

390

s. affecti,

91

adhuc 40

Iun. 22. Die Q. nubilo, frigido, pluente, lucente.

Post H. 6*" interfui Disputationi Ethices, de Felicitate in genere,

]ae, quae

D. Christophori Hohenfelderi, et obieci. Bene se defendit, praeside

Myllero.

irolo.

Percucurri principia Indicis Historici D. Frid. Mosellani, mihi heriss

;rauiis olim

noctu à M. Cellio videnda missa. Partes sunt 4.

perculatum

p Tub, ad

2 987. 481. 387—

4 394.

$ 987.

8 368.

10 Dies hi, infausti.

384 998

981.

22 Oratum pro duobus, capitis poenam cras daturis.

28 589. 320. 359.

358. 859—

28 372.

92 401.

35 380.

LPEDI MM EE

96 Index Historicus 391.

7 « in àc nicht. deutlich.

——

300

——

yaium) h

Prima personas vel homines continet (.ordine Alphabetico, sicut et

caeterae.) omnis generis sexus, religionis, etc. additis numeris annorum

jid 8Ul

Mundi et Christi, sicut et in caeteris partibus.) ac post breuissimam

descriptionem, catalogis Auctorum, in quibus reperiatur de eis copiosius

W jl «

qilissimoe

sscriptum. Deutsch. Vt

Aaron, ein bruder Mose des Prophetae, geborn 2371 der welt. Wart

apul 103

origimé,

mit Mose zumm Konig Pharao gesant 2453. etc

Seribenten: Anton. Florentin. Tomo 1. T't. 1. cap. 3. parte 5. Bergo-

gtl m

diosi COgl

mens. Lib. 3. Christoph. Roffinus. Deutero. 10. et 32. etc

10

Secunda, Von anfang, auffnemung und ende, aller welt, und volcker

gabuntur

m od

herkummen: de regionibus, politiis, Monarchiis, etc. Ciuitatibus, arecibus,

etc. Episcopatibus, Abbatiis, Monasteriis, Scholis, etc. Vt.

at 0T em

Hoc di

Aach, Aquisgranum, oder Nuagera, ein statt dess Romischen stuls,

etc

mpo 1]

p.—,fa)ïj

15

Albertus Krantz in Sax. lib. 8, cap. 27

Beatus Rhenanus

Clemen

T^

Histor. de vita Caroli Magni. |

£t

[I//5

391

Tertia, von allerlai Gaistlichen sachen de conciliis, decretis, regulis,

fide, sectis, ceremoniis, etc. cometis, eclipsibus, etc. de bellis, victorus,

Horà 1

cladibus, etc. De fame, peste, persecutionibus, inundationibus, prodigiis,

me, in m

20 etc

Mosellan

Vt, Abgotterei, durch Ninum, den 3. Babylonischen Konig, eingefürt

Jaudauer:

etc

locum o

Autores

Acestor, Acusilaus, Bachilides

Bapt. Mantuanus

Celius

comment

Aurelian. etc

Cellio su

25

Quarta, Catalogus universalis locupletissimus vitae et officii omnium

excudere

feré Autorum suprà in testimonium nominatorum. Vt

quoque 1

Abaris Scytha, Abbas Panormitanus 995. Domini. Abdias Praetorius

um fuis

1567. Abraham Bucholcerus 1580. Annales /Ethiopici, Alexandrini,

pono: n

Altenburgenses, etc

380

se Mosel

Rescribo qUux&g D.D. Iohanni Mosellano. Post alia addo ad verbum

cis, adh

Quis ego sum, cui excellentia utriusque vestrum subiiciet tale opus

iudicandum ? Dicam tamen, ut sentio veró, pro me: non ut meo iudicio

lat de e

pü

la

stet'ue cadat'ue tantum opus.

|

|

TeCipere

Vidi, quantum potui, in hoc opere. Est ingenii exquisiti: est d1hgen

piros

35tiae laborisque summi: est utilitatis maximae. Primüm, Índex persona-

ex amplissimo bonorum Auctorum

Oratio

rum omnis generis, sexus, conditionis

i

de ladi

numero. Deinde, Index locorum, populorum, politiarum, generum vitae,

Consistol

392 ciuilis et Ecelesiasticae. Tum, variarum | rerum Index diuinarum, natu-

Sachsio

1 Personalia

11 Localia

17 Realia

95 Vitae Autorum. Eorum

Exempl

980 Halam Sueuorum. 380

94 990. 398

m

ÓYO|MXOUXÓ V

1539

—

301

—

0 Sicut el

ralium, humanarum, bonarum et malarum. Postremó, ipsorum Seripto-

S lorm

EM

rum, ex quibus priora omnia sumpta, recensio, ac descriptio. Quid haec

aliud sunt, quam Bibliotheca quaedam copiosissima. Praetulerim, eam

$ COpisius

ego illi celeberrimae Diodori Siculi Bibliothecae, atque Photii quoque

ditissimae Bibliothecae. Nam in hoc Indice reperitur: quicquid ubiques

E

.

apud innumeros propé Auctores extat: idque iam inde

à prima rerum

origine, ad nostra usque tempora: annorum numeris, ante et post Chri-

3. Bel'go.

stum, additis. Sic non amplius magno labore, nec pluribus horis, Stu-

diosi cognitionis hominum et rerum, inquirendi illa, quae volent, defati-

d voloker

gabuntur. Maximas igitur gratias, et agere, et habere, tam coqà xal1i0

5 artibus

1oAunóv( conscriptori debemus: nos tanta cognitione, tam benevolé, citra

maiorem laborem nostrum erudienti, atque instruenti.

ln stul,

Hoc die hic duo fures decollati sunt.

p

xpó Tf Yiépacg víjoae. Év vAf|er dvOpv, oD m

ao

() pou Éxetvto. émtoxoAT,

. Clemen.

Ueydr Exnenevapévr, ÓAv) Xpucote Yodiuaxot veypopipévn, xapuat: o0 móppo 15

&eotü)toc to0 Góxtpoc "Ootkybpou, etc.

&Aovcdv.

&, Terulis,

Iun. 28. Die hi. simili.

; Vittoris,

prodigis,

Hor& mané media 7. iens ego in domum M. Erhardi Cellii (.qui pridie

me, in meo BaAÀ«veip sedentem, | conveniens, consuluerat de opere illo 398

EY

eineefiüri

Mosellanico, quid sentirem: quia

a

se eius impressionem peti: et egoeo

laudaueram.) in Cellii domum iui: eique legi ad Verbum praecedentem

us, Celius

locum commendationis meae. 'Tum ostendi ei primam meam Hexadem

commentar. in lliadem (.non ut Mosellanum impediam: sed permisi

] Omnium

Cellio suum iudicium liberé.) quae posset (.si ipse velit maiora opera

[

excudere.) initio sola excudi: et sic videri, an, hac vendibili, caeterae

quoque Hexades possent excudi: quia Homerum nunquam ita explica-

Praetorius

tum fuisse. Attamen alterum non impedio: tantüm mercem meam ex-

exandrini,

pono: nec peto à Cellio responsum. Faciat, quicquid velit. Respondit,

] verbum:

se Mosellano nondum misisse responsum: et partem libri, illius Indi-

fale opus

cis, adhue secum esse: quia nuntius, se non convento, abierit. Dubi-

30

0 jUd)GIO

tat de eo opere recipiendo, nisi adiumentum habeat: et mea Homerica

putat, tantüm à Professoribus emptum iri: ac se malle, si vires essent,

t diligen-

recipere Postillam: quia multi sint Concionatores, quos spes esset em-

pturos.

. persona»

Orationi interfui hora 8. quam habuit pulchram M. Micha?l Berihger, 35

Àuctorum

de laudibus L. Hebraeae. Duodecimá H. feré usque ad 4*" interfui

um vitae,

consistorio. Postea scripsi literas multas Esselingam. 1. Christophoro

i, nalt-

——

Sachsio, gratias pro iisso carmine Germanico de Sachsiis agens, et

i, Borum

Exemplar orationis funebris | de uxore mea piae mem. mittens.

394

15 9387. 437.

21 351.

35 364,

97 Esselingam. 314. 419.

—

—

302

I

2. Ioanni Vetschero affini breuiter, etiam orationem mittens. 3. Annae

Jxtraor

affini, Bernh. Reihingi cos. uxori, mittens 3 orationes, et unam aliam

Nicolao Vetschero affini. Reihingam oro: 1. ut mihi censum accipiat

accalan

ab Esslingensibus, nunc ad loannis Bapt. debitum: de quo 7 . det

zimo 6t

Titerts

5 Quaestoribus pro honorario: et 6 fl. persoluat Pharmacopolae Sebast.

bali, Ven

Volmario, à mea uxore piae mem. ante plures annos, debitos. 2. ut

curet rationes cum debitoribus illic meas, sicut ei schedam hic dederim.

raecae

Reliquos 8 fl. 3 ort, de censu, mihi mittat. 4. Literas ipsi Volm. scripsi,

H*

ut 6 fl. accipiat à Reihinga: et literis, quas ad me scriptas ei remiseram,

T'W PWT[W

10subscribat, ac mihi remittat, etc. Fasciculum totum commisi nuntio Ess-

LR

lingensi Vlrico Scheirer. Dies mihi laboriosissimus. In sacello S. Iacobi,

d ao

filius D.D. Danielis Moeglingi, M. Israél Moegl. Grammatices in Acad.

imdip

Professor, anatomen fecit senioris furis, pridie suspensi. Dat Studiosus

UEL

spectator 9 bac. sed Professor nihil.

g U

15

Dionys. Fleinerus Consularis Esselingensis, quia contenderat cum

Quiy Orea

consule praesenti Scheublino: se tam bonum esse, quam ipsum: ille

dpitorel

veró eum Senatu motum esse, et infamem, dixit: in carcerem erat con-

vrpipdpo

iectus: et mulctatus est 300 Reichstaleris, ac dimissus. |

(sit) M

395

dy «v à

Iun. 94. Die (2) sereno non tamen puré.

muyo &

3

20

Conc. 1 Graecé scripsi. Programma de petitione Magisterii affixi.

&puco, &

xepl vfjg &v o0pdx Oqavtxfis. (edvyvre poutólqoe Ó xcpepdptoc.

In textoria tribu dicuntur iam 500 'Textores esse: tum Vraci, tum

alibi. Waiblingenses Textores, ea in Tribu nolunt esse. loan. Hulden-

reichus dicitur hoc "Textores instituendi consilium primus dedisse. lam

Tediera:

?5 etiam habet ofticium: xal 6 mpótepov &v Toftryy, eig mev(av &pvxeoív, vOy

D. Henne

&O94g &veyelpevot, M. Iacobo Frischlino scribitur: Dem ehr. der Fürst-

ex aciduli

lichen Würtembergischen loblichen Leinenwaeber Zunfft zu Vrach Ge-

95. ]un. v

richtschreiber. Salarium eius annuum, 100 fl. et frumentum, et vinum,

smà, ad-

ac ligna. Tum merces, à Textoribus pro scriptionibus. 'O dgyev ao1Q

locs, ei

80b óqq(xtoy Ébwxe to0to: oDxl oi oüpouAot 7 7) wovpxeXAapto. BEenpu 07

quod saly

vt Éy mgoUAAUQy( Oxávrrg Onb oU Gyo0, éw sipfxet veXGv: Oj Tipetc

$ Yeneti

uóvoy óxpdvvat Bcyév. Audio, clementer. Dominum iam fructum ex texendo

25 000 fl. percepisse. Bene vertat.

10 Ex bono

'lheodora filia iam, Dei gratià, bene valet: Sapit ei cibus et potus.

uddy: Sit

Sumus,

396 Donavit filiabus generosi | D. Conradi Bappenhaimii 2 conciones fune-

Graecd et I

36bres uxoris beatae meae, nunc hic cum patre viuentibus.

nomen Tepn

b 359

15 $988.

94 372.

Sub, Ture. (

1 384.

99 quAT tGv bqavycrOy.

21 Febr, ]f

——

380 éCqpc690 zic. Hs.

9 m

Dus , [

— 308 —

EXUM

Iun. 25. Die (. mané nebuloso, postea serenescente.

m aliam

l àctipist

Extraordinarié 3 candidatos Magisterii, qui non erant facti prius

0 15 d

Bacealaurei, tempore pomeridiano examinauimus: an possent sine etiam

primo Gradu admitti ad secundum. 6 «pítog obmw G0vao:.

46 Selnst

Literas Graecas (.9 supellectile beati Weigemaieri, proxima die Sab- 5

ll 9. "

bati, Venetiis per Augustam et Vlmam ad viduam allata.) Episcopi

! dederim.

Graecae Venetiis Ecclesiae, D. Gabrielis, accepi.

Il ii

-- 16 £v cogot; áplotp xopio Magpitvp, và Kpoucio, Oyt&g GoU'c(*, &lc

ïemiseram,

Iuntio s.

VWV Buatavy.

Ij Tacoli,

-l- &i& toO xupou vecpyíou vo0 qoUrou, Dv Éywwye mepl mAslotou tCOut, 10

n Ae]

tf onou80fc xal cíj; xaAoxoyaQiag Évexa, xoaAüe ÉXetv c& xÜpte napxtve

Studiosms

énoSOpav. xal Yàp eb xod $x poxgo0 ypóvou, xà xa^ Ój Órc Éyet, ob8elg

Ypiv &viyyeUkev, GAM ob GÀ xoUto BtaAsimouey vf mdAot Tpbóc Yi&c ocoU

qAtxe pj pymovebety, xol Gonuépat cysbby pogely égíecÓo. Onàp ij 397

lerat eum

bpóv byeíac. volvuv Viv o3w Óvelav sümyyeMGou Yjuiv. Tj 86 Y€ x«l À toU15

psum: jlle

rl con-

&piototéAoug &£AAvvtoti xol bopuatoc lg Wijxog Ge0tepoy évurd9m, Ou£ vtvoc

veyuSpópou dmóotetÀov Yjuy. mpbc OE, xol vOpov Éya tfio toupxoypatci.ac

(sic). &AX ic9« vobc quXoSvtdg os tv £AMjvov, GuoXepüc qépovvac, dxobety

iv t&y óvoptvoy cóvieoty. o0 vdp qaot 9j iv moAUÉpacoy X«l moÀuÉ-

natvov &AXdSa, apgapuxGc voopxoypatvQuy — ('sic ) obtool GroxaAscioQeo, 20

| affiri

£ppe)co. &b &yettüy, &Xo«pmBoAusvoc Oy8ón Bmi GExa.

m

-

6 obóg xatà myt«

'ràci, tum

. Hulden-

YeeanA.

lisse, Tam

6 quAa8eAcstasc.

t£00), Y0y

Redierant Iun. 23. M. Georgius Lebemycus, et generosus eius Discip. 25

ler Fürst-

D. Henrieus à Landaw (.qui tamen non lauit: sed ibi pro se studuit.)

ex acidulis Yebenhausensibus: ubi fuerant 3 hebdomadas. Eis misi hoc

Vrach Ge-

2b. Iun. vesperi 2 funebres conciones. Ipsi ultró, clementer et humanis-

e vinum,

simé, ad me venerunt. Allso haben wier usque ad mediam XI. H.

jj a

noctis, ein trüncklin, und guts gespraech, mit einander gethan. L. D. o

od

quod salvi redierunt: sicut semper Deum oraui. |

us p

x fexendo

5 Venetiis. 279. 590.

8 Ettlichs bos zulaesen.

10 goóctc, bubuleus, Maier.

10 Ex bono Weigemaiero te valere cognoui.

14 Zu uij: sic lego.

14 Zu

uceiv: sie lego.

14 Etsi enim diu nihil de te audiuimus: tamen tui memores

& potus.

sumus.

yes füne-

15 Zuiv: vel,ci...

15 Mitte nobis Aristotelem in quarta forma,

Graecé et Latiné.

17 Item Turcograeciam. Wo naemen?

19 Turcograeciae

nomen reprehenditur. Quasi veré. Non insulto: sed osten(den)dum statum Graeciae

sub. Turc. (Konstruktion des zweiten Sat.

12.

91 Febru. 18.

egliedes unklar.) Vide lib. meo &' pag. 498.

9 Bw*uV' Hs. Es scheint gwztew gelesen werden zw müssen, das des S'mns entbehrt.

Das . ín («v st nicht sicher s. des Crusius Amm. zw Z. 8.

19 y&ào qw«oi Hs.

:

304

—

398

Iun. 26. Die (. serenissimo.

Albertus

Literae ab affine Ronero: generum meum 17. Iun. secum fuisse, et

n Belglum

naue bene abiisse. Sic et Philip. Waltherum (.Tabellarium, meum Su-

yMarchionat

torem.) Viennam versus. Noua mittit, quae sunt illa proxima Wellin-

5 giana.

fin ial

Literae Bodelshusio, à Pastore M. Iohanne Steeb. Describit mihi no-

einlosiett.

bilem familiam de Ow ex qua hodie restet tantum iuvenis Adamus,

Hirlingae in arce pulcherrima habitans: qui sit sponsus, ducta nobili

Non e&

virgine de Gemmingen: cuius pater sit Confessionis Augustanae, mater

el Pauli. B

10 veró Papisticae. Ait, nuper secum fuisse quendam Iohannem Pfefferum,

V.I. D. qui per aliquot annos Praefectum egerit Hechingae apud comi-

Bappenh. €

Sunt- )ïäk(ETc

tem Zollerensem : nunc profectum ad comitem Oetingensem et Waller-

steinensem: virum doctiss. et consultissimum. Hune vehementer com-

(yratione

mendasse historiam Crusii Sueuicam: dixisse, esse optimam et suauis-

positam, ii

isSsimam: se lectione eius saepe mirificó recreari, etc.

Inscripsi hodie et heri 30 candidatos Magisterii. Laui.

Quo die

Tybing.

Iun. 27. Die $. pulcherrimo.

(onc. 2

Mané sub H. 7** ad me venit, ex Stip. illustri, M. Christoph. Ens-

viri nobili

linus, opt. iuuenis: indicans, meum venerabilem et chariss. D. M. Chri-

fom. 12. €

399stoph. Neubergium (.postquam per sex | hebdomadas nihil comederit:

pietatis &

218ed tantüm succis sustentatus fuerit.) plane emaciatum, cute vix ossibus

haerente, tandem XII. die Iun. post H. undecimam meridianam, ex

D. Ia

hac misera vita, ad Christum in illam beatam vitam, pié emigrasse.

Dixisse mihi, et omnibus Tybing. Acad. Professoribus, valedictionem,

guis, elc, 1

:5 et salutem. Resurgat hic piissimus, in vitam aeternam laetus: pro quo

8o gehts «

ego (.ut et pro Neandro, aliisque piis.) à multis iam annis Deum oravi

Interfui

quotidie, mané et nocte.

M. Myllero

el precato:

Post H. 12?*» admisimus candidatos Magisterii 32.

Nova Wellingiana, et societatis: in qua etiam Palat. Augustus Neo-

Profugit

D.D. Hod

30 burg. est.

Pragá 238. Iunii.

gusti, coen

Dux Sueciae Carolus, arcem Colmariam recepit uff gnad und ungnad.

Tectum

Inde cepit 4 primarios viros, et decollauit: duos etiam Consules, alios-

que proditores, suspendit. Heiducci et Poloni, coacti iurare: se non

s5 amplius contra Sueciam militaturos. Regnum Carolus non sibi seruat:

Cone, 9

sed dem stieffbruder Regis Poloniae, adolescenti 14 annorum. |

Literas-

L OSHARUAN MOR

2 Vlmá. 887. 410.

2 885.

4 388.

6 Bodelshus&à. 418.

20 284.

LU

29 988. 404. 406.

82 Colmar. 405.

. Blaegis b

908, 409,

18 Crusius hat zuerst Entzlinus geschrieben und dann in Enslinus gedndert.

H a nj

Diariun (

——

Á—À

05

Venetiis Iun. 95.

400

l fuiSse, el

Albertus Austrius, cum sua uxore, et aliquot millibus Hispanorum,

n So.

in Belgium tendens, Villafrancam venit. Non permittent Hispani, ut

24 Wal

Marchionatus Saluzzo in alienas manus veniat.

E Colonia 24. Iun.

5

l Tihj lif-

Ein tail der Teutschen Fürsten pfaerd, ausserhalb der statt Sours

j Adamux,

einlosiert.

UCb nobiti

Iun. 28. Die ?l. serenissimo.

16 malor

Non est habita mané concio, sed vesperi: quia cras dies SS. Petri

: Pfefïerum,

et Pauli. Bis pomerid. tempore in Senatu fui. Ante meridiem apud D. 1o

4Dud eomj.

& Waller.

Bappenh. eram: cuius filius D. Maximil. et nobilis Iosua Schaer, Pragae

sunt. Aéyevat, tbv xaíoapa WeAoyxoAGvvo, WYj mapeivot BovAaic.

DT Com.

Orationem, de proximo Magisterio habendam, et dudum à me com-

- & suauis-

positam, mundius describere eoepi: et Iul. 4. absolui.

15

Iun. 289. Die Q. simili.

Quo die 1559. Stutgardiae receptus fui ad Professionem in Acad.

Tybing.

itOph. Ens.

Conc. 2 audiui, et partim scripsi. Funus post H. 3*» prosecuti sumus

viri nobilis 36 annorum, D. Rabani à Liebenstain in Yebenhusen: ex

). M. Chzi.

comederit:

Rom. 12. concionante D.D. Hafenraeffero: qui praeclarum testimonium zo

YiX Ossibus

pietatis ei tribuit. Fuit Assessor Consistorii Principis. Postridie avectus. |

iomam, ex

Iun. 30. Die fi. sereno, calido.

401

emigrasse,

D.D. Iacobus Heerbrandus, domi prae senio puer est: et à neptibus

Ndictionem,

suis, etc. negligitur. Multa clàm óxoxAéntovcot. Doleo senex vicem senis.

|: pro quo

So gehts senibus viduis. Filia me TTheodora bene curat. Laus Deo.

25

Jeum rayi

Interfui disputationi de virtute in genere: quam defendit, praeside

M. Myllero, D. Otho Hohenfelder. Obieci: Bene respondit. Bene sum

ei precatus.

jstus. Neo-

Profugit Paulus Magirus, puerorum Paedagogus in domo mihi vicina

D.D. Hochmanni: quod praeterita nocte lacessens Aulicos Princ. Au-so

gusti, coeno faciem maculatus et contusus fuisset.

Tectum horrei mei resarcitur à duobus Murariis.

d ungnad.

1les, alios-

Mense Iulio.

; 8e non

Iul 1. Die (2. calido, non puré sereno.,

]i senuat:

Conc. 2 Graecas scripsi.

8b5

n.|

ao WHH

Literas Werdá binas accepi. l. à genero, bene 17. Iun. domum re-

26 390.

9) 284.

30 Principes, Ioan. Frid. et Palat. Augustus, eum suis prandent auff

S. Blaesis berg: à maiore Praefecto, Gedeone ab Ostheim, invitati.

96 Werdá.

A r

958. 409.

jndert,

14 et Iul. 4. eic. ist. spáterer Zusatz.

Diarium Crusii II.

20

—

—

306

POmETid-

verso. Scribit etiam ad F. Ioän. Iacobum, officii monens constanter fa-

ciendi, ne me auum senem contristet. Me orat, ut se et suos mihi com-

primï- |

^

l

mendatos semper habeam. 2. ab uxore eius Magdal. filia mea, petente

Maximf

vestem ad lugendam matrem: se et liberos suos mihi commendante,

siam etiam partui novo vicinam. |

natus, al

Filius 1

402

Literas accipio à M. Iacobo Andreae, Pastore Metzingensi: quibus

T'ames

commendat mihi filium, Magisterii Candidatum: et mittit Graecum

epistolium Pauli Lutheri: quod is ante multos annos, ad D.D. Iacobum

et n v

Andreae, Cancellarium Acad. nostrae, scripserat. lexéo 'Avepeip QU

Viui, 100

Jn dist

10 0U xatX vbv Magpiivoy leppavoóv eUuxpuet.

Eónpávtets, xal &v víj 600, xod &Xnüela, wal Quj, d.

n dist

TAOropat mzvo xoi ópy &x to0 orópuoc, xal vijg xopO(ac pwou, stóEvot

candidissi

biliter.

«t mepl tv Opetépov mpaypukcoy vOy SeoAoyuxGy &v t vOv. && YyoOv "u

Éyetc, Ürep yvvat qot ei&&va mpénet, oqóopa. 8éopxt. cou, tvx ]j &xaeubotge,

Tn ub

15 Üreg dyveuBoxetg &vwypopat. &Éppeoo dvOps(ec iv tabTatc Toig Tuépototy

terram d

n pàg

(Aapgóvqtog. &jfjv. véygamron &v &pmAg. veeovaa.

"O obg ma«0Aog AutiTp.

süum ais

AeuxopteOc. |

In prà

403

4 oculis,

In Senatu 1!/, H. eramus. Vesperi sub H. 5** D. Valentinus Stein-

»o metz Lipsiensis, me (.ut et Senatores, ac Professores alios.) invitat ad

[n distà

diem 9. Iul. ad suum mané Doctoratum, et ad suas post horam 9*"

citra veni

nuptias: quae ambo celebrabit illo uno die. Duxit Margaretam, nobilis

Ihidem

defuncti viri Ioan. Hermanni Ochsenbachii, L. V. Licentiati, Capitanei

Mulier

in arce Tubingensi, filiam. Non sum venturus.

E

(huod def

2b5

Postea,

a

mediá 6. usque feró ad XI*?" coenauimus apud G. Baro-

tis stelit.

nem, D. Henr. à Landaw, domi D. Halbritteri: Rector D. Harprecht

Mense

magnificus: quatuor Barones Iergerij et Baro Vngnadius: et nobilis

Auror

Zachar. Braentel, Baronis Caroli Iergeri Hofmaister: et Curtius, Bar.

Hoc P:

Vngnadii Hofmaister: et ego, et M. Myllerus: et D.D. Halbritterus,

ocedit: €

30et eius uxor Euphrosyna, etc.

In vic

Iul. 2. Die (. simili, postea aestuoso.

1b praesi

Horá |

Horá 6. usque ad 9. examinauimus 2 primos Magistrandos. Medià

Hebraea

9. H. interfui disputationi, praeside D.D. Gerlachio: et ad opponendum

620 perm

(.post Principem Augustum, qui opposuerat.) invitatus, aliquid opposui.

derat: eu

6 Metzingà. 411.

10 Zu cov: debebat esse, &£aoc00.

12 oxóp.

15 for-

Postea e«

tasse Bacehanalib.

18 Seripsit ante 1580.

Yrant t

16 Zu reyéorero : Pro voybcaxa.

annum.

19 412.

22 418.

25 294. 408.

97 Zu lergeri: Ex nouo

et ancilla

Collegio.

98 Zu Braentel: Iuxta quem sedebam, humanissimum.

98 366.

Go SIPUUNE

P

16 àpywAi« — Torgau s. O. Clemen, Studien zu Melanchthons Reden und Gedichten,

It

l

1918, S. 73, dessen Güte wir diesen Hinweis verdanken.

38 16,

[

——

307

—

UStamfey fa.

Pomerid. tempore tres Candidatos examinabamus. Interfui Senatui H.

N mlhl COII]

, pefente

primá. |

Noua, D. Ioanni Godelmanno I. C. ex Liuonia scripta.

404

Bmendante,

Maxima calamitas his regionibus impendet. Rigae, infans sine capite

5

lsl quibus

natus, altero pede anserino, altero vitulino: sine oculis et ore.

Filius in Churlandia, cum rostro noctuae in lucem editus.

L Gtuemm

Fames tanta est, ut homines in Lituania inter se devorent. Birsae,

D. Tacohum

odl sllu

et in vicina Lituania, per agros et vias corpora mortuorum iacent.

Viui, mortuorum genas praecidunt, assant, vorant.

In districtu Piltensi et Aschwangano, tribus in locis sanguine pluit. :

100, eicyn

In districtu Duneburgico, circumfulsit homines H. 7* vespertinà, lux

candidissima: cometa in Septentrione arsit ad horae quadrantem horri-

Ü qy «

biliter.

ämätdm,:

t uépatoy

In nubibus turris ignea, flammis aestuans, tandem magno lapsu in

terram decidit. Visae eo in loco stellae sub coelo fistulantes.

15

In pago Burggrabii Guilielmi Efferis, instinctu matris, duo filii patrem

suum miserabiliter interfecerunt.

In praedio generosi Iacobi Schwerinii, vitulus cum 2 capitibus, et

inus Stein-

itvitat ad

4 oculis, editus.

joram u

In districtu Piltensi, prope Neu|husium, mola pneumatica, sua sponte 405

citra ventorum impulsum, tres horas circumacta est.

21

i, nobils

Ibidem gallina pullos exclusit, qui mox cantauóre.

Capitanei

Mulier quaedam grauida nihil, nisi brachium sine digitis enixa est.

Quod defossum, mox ex ipsa quasi terra renatum, et erectum cum digi-

| , Ban-

tis stetit.

25

Harprecht

Mense Decembri, tres Soles in aliquot locis conspecti.

et nobilis

Aurora trabes aliquoties igneas et longas secum traxit.

rius, Dar.

Hoc Paschate mulier quaedam suum maritum vulneribus 5 crudeliter

xlbritlerus,

occidit: et in arce Alphipolitana tenetur captiva.

In vieina Suecia, Carolus Calmariam validissimo exercitu obsidet:so

ut praesidium Polonicum inde exturbet.

Horá mediá 6. mecum erat M. Michaél Beringer: volens suam de

os, Meda

Hebraea L. proxime habitam orationem, M. Cellio dare excudendam, si

»ponendum

ego permitterem. Ego veró libenter video, sic fieri, Vix à me descen-

——

d opposui

derat: cum subitum fulmen, quasi supra meam domum, terribiliter sonat. ss

15 for-

Postea coelum eminus submurmurat: tandem crebró fulgurat, ac tonat.

i ante 1590,

Erant tunc in horto meo Osterbergico, nepos meus, et puella Feronica,

: x 1000

et ancilla mea. | Feronicam, prope arborem stantem, fulminis lux illius, 406

$8 306,

——

9 250.

4 ].

6 2.

d d.

6 Monstra et prodigia.

10 4

11 5.

12 6,

j Godichien,

14 1.

15 8.

16 9.

18 10.

20 11.

22 12.

28 13.

26 14.

27 15.

28 16.

90 17.

90 299. 407.

20*

—

308

—

gabe 4

dextrá, et sinistra, per arborem delata, calidé afflauit, ac trans saepem

(Jonciondé

viuam in montem evasit.

Iul.3. Die $. sereno, aestuoso.

"T

Dictum fuit, à quodam invitatum esse ad convivium 45v XpuoóSovta:

set post medium conviuii decollatum esse: quod toties contra Caesarem

Disputa

&nlotwg fecisset. &y& 8& oUm micteÓo.

ohied. |

Nova Wellingica.

Pranst:

Vienná 29. Iun.

Daminis |

Praeterita hebdomade, Frantz zurcowitsch, Caesaris minister Aulicus,

10 Waitzam hinc versus abiit: et saluo conductu à Budae Bassa accepto,

Toon, Fri

postea €

Budam, etinde ad TartarHanum, pacis tractandae causá profectus est.

dmo Pà

Pragá 3. Iul.

Moschobitica legatio Budam ventura expectatur. Sultanus commeatum

allatis a

Tohanne :

Budam versus per Danubium misit, per Turcas 5000 quos plerosque

is omnes occiderunt, et res spoliarunt, 1200 Freibeuter infra Budam.

Antverpià Iun. 26.

Quia C

Hispani bawen ein Forte. Es solle Marchio Burgouius Feldoberster

cum D.D.

werden: aber der Almirante in Hispaniam verraissen.

Coloni& 1. Iul.

inclusas.)

ad nos 7

20

Holandica classis portum Fenul occupauit, et incendit. Metuitur haec

Deinde, .

in Hispania ubique. |

407

illustrissi

Nostri Principes habent congregata 10 millia. Dantisco scribitur,

rei Godel

Polonum habere ad 50 naues contra Sueciam.

cem inst

Venetiis 9. Iul.

25

illa usus

Genuates indicant, in mari ad Lisabonam conspectas esse 200 naues

Anglicas et Holandicas. Inde terreri omnem Hispaniam: praesertim,

comment

De utilit

quia nulla ibi classis contrà sit. Rex igitur Genuam misit, ut Doria

cum sua classe veniat:

aequis at

Zachariae Starzeri literas accipio: quibus à me petit interpretationem

Tixempla

socuiusdam Epigrammatis prisci Romani in saxo, Buda sibi per Danu-

nibus, m

Tlustr, .

bium ablato: quod saxum ipse in murum domus suae inseruit.

DI O. M.

Txempla

Aracintho. Petroni, Prisci Trib. lat. Claui seruo, Collegia Herculis

piüluem,

D.D, Àe

et Dianae fecerunt.

35

Mecum erat sub noctem Concionator Scharpfius: an sui duo reliqui

nobilissi

etiam filii possint nunc Magistri fieri.

ä

decus, e

Adminis

4 999. 414. 414—

22 405.

99 Vienná.

29 Spüterer Zusaie: Ad eum

postea M. Eusebius Stetter descendit: qui l. Nouemb. nondum redierat, iam circiter

llustriss

10 hebdom. absens.

—— —

30 Die hier von Crusius erwáhnte Inschrift ist abgedruckt im Corpus Inscriptionum

840

Latinarum (CIL) IIL, 5657. Sie $st jetet anm einer Wand des Benediktinerstifts Gótt-

—— —

32 CIL: D. M.

36 Du.

weig in Niederósterreich angebracht.

38 CIL: Aracyntho.

m

—— — ——

—

—

309

AUS Sügnem

Habet 4 filios: tres, ex Beurlina, quae fuerat vidua, à Kupferschmidio

Concionatore relicta: filia D.D. Iacobi Beurlini beati, ex vidua eius,

quae post eum M. Ioachimo Heckmaiero nupserat, et nunc 76 annorum

XP UGööOVTa:

est apud nos.

K Chesgrem

5

Iul. 4. pluuio .

Disputationi Medic. M. Israélis Moeglingi interfui, et breue quid

obieci. |

Pransus sum, invitatu D. Procuratoris, in Stip. illustri: praesentibus, 408

&t Aulieus

Dominis Theologis Superlntend.

et Praeceptore Haenero Principis

Xà Qteplo,

Ioan. Friderici et M. Myllero, et Procuratore Gusm. et M. Beringero. :o

Yectus egt,

Postea examinauimus candidatos. Quotidie, quinque. Coenauimus in

domo fPFacultatis nostrae,

in dextero angulo lectorü Mathematici.

Ommeatum

allatis ad nos cibis et potu, ex caupona ouis: et ipso huius hospite,

p

pleI'Osque

Iohanne Mockelio, nobiseum sedente. Redii domum horá 10.

Julam,

Iulii 5. Die 9I. nubilo, et post horam 9. sereno.

15

eldöberster

Quia Collega M. Erh. Cellius, Witebergam scribit, ad filium suum, qui

cum D.D. Hunnio est; ego mitto ad eundem Hunnium literas (.Cellianis

inclusas.) prolixas (.1!/; paginarum.) quibus ostendo: nos sperasse, ipsum

ülur haec

ad nos rediturum esse: sed retineri illic eum, quod Deus bene vertat.

Deinde, D.D. Godelm. et nobiliss. D. Loserum, promisisse: se apud ao

- Seribitur,

illustrissimum D. Administratorem, opus Coronae anni promoturos: cuius

rei Godelmannus ultró apud me meminerit. Me ergo dedisse eis suppli-

cem instructionem agendi. Et repeto praecipua argumenta, quibus in

900 naues

illa usus sum. Addo, etiam à Tybing. Facultate Theologica, opus bene

Jràesertim,

commendatum esse: ex qua com|mendatione locum pono ad Verbum: 409

üt Doria

De utilitate porró nobilissimae huius coronae, etc. usque ad, Id omnibus ae

aequis et bonis relinquimus iudicandum. Typographum haberem, si 300

retationen

Exempla redimerentur. Etiam de Catechesi maiore, et Psalmicis concio-

er Dane-

nibus, mentionem facio. Coronae Exemplaribus venditis: expensae ad

l

illustr. Administratorem redirent. Aut posset serenitas eius, donareso

Exemplaria Ecclesiis, et Pastoribus: so etwann andere vil mehr ver-

; Herculis

püluern, und verracketeln. Ergo post Deum, te invoco, cl. et reuer.

D.D. Aegidi, et D.D. Polycarpe, ad promouendum opus: te invoco,

luo reliqui

nobilissime D. Loesere: te, cl. Cancellarie, D. Dauid Peifere, Graecae L.

decus, et fautor mihi certe: te, cl. D.D. Godelmanne: te, serenissime s5

I H

l;; Ad eum

Administrator, D. clementissime: te, serenissima Domina Electrix, cum

jam ciriter

illustrissimis filiis, etc. Agito, cl. Domine D. ubicumque aliquid obtineri

8 403.

17 Witebergam. 251. 411. 557.

22 251.

igriptionim

vslifis GOL

13cntbo.

26 Das erste r àn porró unklar.

CELAT.

310

—

n ofatiODe

potest. Optimé spero. Sin autem nihil erit: obsecro, me breui certiorem

fieri, ne diutius curis torquear, etc.

His literis absolutis: venit ad me affinis Sixtus Maier: spem habens

[r

conditionis Berneckae,

jl

apud nobilem Balt. Gyltlinger: ubi post 14

5dies debeat specimen concionando dare.

Genero rescribo (.et in iisdem literis, ad filiam, uxorem eius.) gau-

410 dens, eum bene redisse domum: et| gratias agens pro consolatione de

obitu uxoris beatae: quam consolationem addidissem, nisi prius excusa

Nodie, €

funebris oratio fuisset. Mitto ei huius concionis Exempla 3. Filius

domi me&e

10 eius nunc audit lectiones tertiae classis in Paedagogio Academico. Potest

Parando: €

nunc mittere nobis filicolam ÀAnnam Mariam. Examinamus 32 Magisterii

intromissi |

Candidatos: sum negotiosus plané. T'ecta etiam domus et horrei reficio.

Anclla

De Sixti adventu. Septem hebdomadibus à morte ux. exposui 103 fl.

repertus, 1

Vxori tuae laetum partum optamus. Ich schick dir, liebe tochter Mad-

p g T

15 lena, zu eimm klagrock 4!/, Elen, Lündischtuchs. Constat quaeque ulna

Post X:

94. Baciis. Valete.

Affini W. R. paucula seribens, concionem funebrem mitto: et pro

genero gratias ago.

Yxomin:

ein karrer

Augustam mitto schedulam ad Hoeschelium: in Photio Defectum

:0 Gg. primum mitti, et Laonicum Chale. remitti, et plura in Photio

domus, ub

excusa mitti, orans.

Salutat

Toanuis E

Mea filia, et Feronica (.mea spiritalis filia, sed neptis Feronicae anus

ex Martino Vietore.) et Sixtus affinis, et Anna Hoeschlina netrix, foenum

Casparum

meum in Oesterbergico horto, heri complutum, tractabant. Zwen maurer

Filia, e

25 ex Algoia, die bessern dise wochen meine daecher, tecta. |

domum, q

411

]

Iul . 6. Die Q. serenissimo.

2 ante

Cone, 2

Examinauimus i

ET

t

3 meridiem.

aftxum e

Post H. 4*" in Senatu Decanorum, coniuges diu inter se disiunctos,

Tipsienset

solnvicem reconciliauimus: Greorgium Wildum Bibliopegum et lanistam,

Tupetr:

atque Agnetem Wincklerianam. Sum totos dies occupatissimus: hab

!

Magstros

zwaen super tecto domus: et filia bringt 3 waegen mit hew ein. Non

|

Nocte :

Ànna Rei

habui ego tempus in Oesterbergicum hortum ascendendi. Sixtus Maier

affinis, ibi feré totum diem iuuit.

pnom 5

85

l

Metzingensi Pastori rescribens, mitto conversionem Graecae epistolae

l

)

Plilio.

Pauli Lutheri. Ante meridiem etiam quaterna Disticha Graeca et Lat.

Bechtio,

|

Postridie

3 414.

6 Werdam. 411. 401. 427.

17 Vlmam. 398. 418.

19 Au-

|

|

gustam. 312. 427.

29 Vil unruw.

98 Zw wielore:

Doliario.

26 Abiére

Emot

nuntii 2 cum literis meis 408. 409.

96 Duorum Holsa-

Dode àyi

95 Metzingam. 402.

tarum Principum aduentus, qui in Nouo Collegio viuent.

E

ï

'ï

|

|

—

31l

—

' Certiorem

in orationem M. Beringeri de Hebr. L. feci, quam Cellius excudet.

Examina Candidatorum.

)e'm habeng

Senat.

Scriptiones literarum.

BM

cppotx

molestia-

Daehbesserung, Ziegel kauffen.

Hew, hereinfüren, auffziehen.

&lüs) Pan-

rum

Vberlauff allerlai i. e. interpellationes.

J'atione de

Vnzeitigs aessen. Vaecae partus.

TUS expuca

Nocte, eurrus foeni tertius, ante horreum relictus. Noctem cubantes

E Füin

lg, Polot

domi meae duo Magistri; qui ultró iuuerant meam familiam in foeno

parando: et mecum coenati, post horam 9?" non amplius in Stipendium 10

Mägisterji

412

Tel reficio.

intromissi fue|rant. Sunt autem M. Raentzius, et& M. Neccarus.

Ancill $á9upog; porcum nmobis perdidit. Nepos aegrotabat. Porcus

$u 109 8

repertus, ancilla dimissa, postridie.

hter Maj.

ieque ulna

& Tfj; moAumoUx(AoU Tjuépac.

Post X** noctis iui cubitum. L. D.

15

Iul. 7. Die h. simili.

01 et pro

Examinamus 5 candidatos, sicut 15 triduo primo. Noch meer, als

Defectum

ein karren, hews inbracht. Die dachdeckung geaendet. Latus prius

ii Phofio

domus, ubi ianua, non indiguit ullà opera.

Salutat me studiosus Viennensis loan. Bapt. Reuchlin, nomine M.2o

Dicae anus

Ioannis Hapfencederi, qui Viennae viuit. Viuit Reuchlinus apud M.

ix, foenum

Casparum Bucherum.

oD maurer

Filia, et aliquot puellae (.inter quas Feronica Brotbeckin. purgant

domum, quantam eius partem possunt.

25

Iul. 8. Die (2 serenissimo, aestuoso, vesperi tonante.

Conc. 9 Graecé scripsi. Programma primum, quod excusum (.à Cellio.)

affixum est: Cras Doctorem V. I. creatum iri Valent. Stainmaetzium

Tisiunetos,

Lipsiensem.

lanistam,

Impetraui, ut liceat nobis à Senatu, Lauinganos 2 creare proximé

mus: hab

Magistros, licet non sint Baccalaurei.

30

ein, Non

Noocte accepi literas, et Esslingensem Ioannis Bapt. censum, ab affine

tus Maier

Anna Reihinga: Ipsa Exemplaria plura funebris concionis | petit: quia 413

priora 5 dederat 1. fratri suo lohanni. 2. fratri Nicolao. 3. filio suo

Philippo Iacobo (in Austriam.) 4. et 5. Consulibus Scheublino ac

epistolae

EY

5 et Lat.

Bechtio. Persoluit

a

me 6 fl. Pharmacopolae Sebast. Volmario, etc.a5

——

Postridie rescribens, misi ei gratis adhuc 4 Exemplaria, etc.

19 Au-

JEgrotabat meus nepos loan. Iacobus: nudiustertius et praeterita

90 Abiere

nocte &póv. Er hatte in collectione foeni, in die hitz getruncken, etc.

rum Holsa-

1 421.

21 295.

27 408. 418.

981 Esslingáà. 393.

—

BÍn. -

Postridie conualescit.

M. Kunius mihi Graecum carmen attulit, mediá

p Roen

H.8. de captura piscium, Luc. 5b. etc. Idem dicebat, Musicum in Stip.

illustri M. Lud. Caboyum, phthisi iam diu laborantem, feré iam in ex-

e. I2

iremis esse,

5

Obiit ergo optimus iuvenis incipiente nocte, hunc 87 diem Iul. secuta.

Laetus resurgat.

pater (

Fragis adhuc in coena vescebamur.

ChrySOduE

pisbrician

Die (. Iul. 9. nubilo, sereno, calido.

"Terrael

Cl. D.D. Nicolaus Varnbylerus, aetate octogenarius, post horam 7.

('ollegium

i10creat Doctorem V. I. Valentinum Steinmetzium. Huic actui interfui.

Arehidi

Steinmetzius per 1 horam, aut diutius, orationem habuit, pro Iure,

jstm 8el

postquam contra id dixisset. Postea nuptiali eius actui (.eodem Varn-

Hac 9

bylero sponsam in Templum ducente. non interfuij sed domum iui,

Jasuentan

neyoGy. |

quà Dom

414

M. Otho Gryphius, Ratisbonensis Scholae Rector, huc venerat. In

Tlheodc

16 Actu mecum sedit.

Post h

Horá 12. (.sumpto prandio.) abiit affinis meus, D. Sixtus Maier.

du decul

filium lo:

Iul.10. Die $. mixto, nubilo.

fitens p

Deduximus funus M. Ludovici Caboy: qui in suburb. Coemet. est

pD. Ma

:o humatus: et valde pié mortuus fuerat. Incessi ad sinistrum latus Rec-

& literar

toris magn. Harprechti: quia nullus ex Doctoribus adesset. Nam 'Theo-

Obtera

logi, funus immediaté secuti.

fllias (

Dicebatur de Brunsuic. et Landgrauio Principibus: de imperio exer-

Tudouet

citus rixantes, à bello discedere. obx. Nova, ab affine W. R. sed sunt

Principu

251lla Wellingiana, quae praeterita hebd. venerant.

Vocor (;

Iul. 11. Die $. serenissimo.

gentes ir

Nova. Wellingiana.

Conciona

Ex Comorrha, Iun. 28. Haiducci et Freibeuteri 1200 (.ut antehac

vità eit,

etiam scriptum.)

5000 Turc. ex maxima parte occiderunt, nauibus

homini ]

so Spoliarunt, ingenti praeda aucti sunt: et alia multa praeterea fecerunt.

vità sit |

Antverpiáà Iul. 2.

per Chri

Stadeni et Hispani, &vvxe(jevot. Cardinalis et& Burgouius morantur zu

4 vila?

Hertzogenbusch..

Possunt

Coloniá, Iul. 8.

Consu

ss Praeterito sabbato huc vénit Germanorum principum Oberster Pro-

nunttum

—— ——

viant Maister: et mandatum est | omnibus Pistoribus, omnem panem

1 365.

4 359.

10 412.

16 Fa

18 Zu sponsam: Margaretam Ochsenbachiam.,

N

403.

17 409.

19 63.

94 Vlmá. 418. 406.

24 406— 418. 420.

———

14 sipe

24 o)x spáter eingefügt.

Totrentili

U TP ——

i

" m —Ü

—

313

—

per Rhenum mittere ad illos. Der gantz

hauff wirt gen Dosburg an-

n

lp

kummen. Tribus Leodianae decreuerunt,

neutri parti adhaerere, sed

cum lImperio manere. Hispani morantur auff dem Bomlerwerd nihil

feré efficientes, etc.

I Setufa

Romá& 3. Iul

5

Pater Cariglia, praeterito die sabbati, indicauit Pontifici causam: cur

Chrysodus suam regionem Battorio tradiderit: reseruans sibi urbem

Bisbriciam, cum 30 millibus talerorum quotannis sibi dandis.

l

Terraemotus, Panormum, et alibi in Sicilia, ac Rhegii Iesuitarum

hOl*am 1

Wi ini

elful

Collegium, afflixit.

10

» Dto . [ure

Archidux Albertus, in Belgium celeribus equis contendet: uxor pau-

latim sequetur, etc.

Xlem Vam,

lm i

Hae mpwte fui cum nepote in monte Austriaco nostro: canens Ama-

lasuentam, Irenam, Date siceram, In dich hab ich gehoffet herr, Vsque

'eDlera

quó Domine obliuisceris, In me transierunt.

15

l. [n

Theodora helt ein groDe wesch: und wird die bett bestreichen.

Post horam mané 8. iui in domum D.D. Hambergeri, affinis colendi,

Maior

diu decumbentis, rubore sinistri cruris laborantis. Vocauerat me per

filium Ioan. Georgium. Interfui pio et exoptato actui: quando ille, con-

*

emel, est

fitens peccata sua, et in Christum unicum credens, accepit

e

manu 20

latus Ree-

D.D. Matthiae Hafenraefferi S. Coenam Domini, cum multis preciosis

Vam Theo-

S. literarum consolationibus. L. Deo. |

Obierat heri filius iunior Valentini à Mylen, minoris hic Praefecti, 416

Derio exer.

flius (.adultus, doctus, sed rerum propter morbum diuturnum oblitus.)

L. sed sunl

Ludouicus Valentinus: cuius frater in Belgio, cum exercitu nostrorum ss

Principum militat, Ioan. Ludouicus, antehac in Vngarico bello versatus.

Vocor (.ut affinis, ex parte uxoris meae piae mem.) ut etiam inter lu-

gentes incedam, horá 3. Sic feci. Deductio funeris, frequentissima fuit.

Concionatus est Dominus Diac. Wielandus, de dicto: Christus mihi

lj antehac

vita est, et mors lucrum: tractans duo. 1. Est mx«péSotov, mortem esseso

f naubus

homini lucrum: quem spoliat omnibus bonis suis, et vita sua. At, cüm

à fecerunt.

vita sit plena miseriis, à primo ortu usque ad finem: datur vita melior

per Christum, ineffabilem laetitiam et bona habens. 2. Quibus contingit

orantur. zu

ea vita? Illis, qui cum Paulo dicere possunt: Christus mihi vita est.

Possunt autem ii dicere, qui credunt in Christum, etc.

95

Consumpta sunt hac funeratione duae horae. Horá 5. rediens, invenio

ser Pro-

nuntium lost Tippel, Stattbotten von Franckfurt: qui reddit mihi lite-

m panem

16 Factum bene.

29 Sepultus non longé ab uxore mea 3. sed Iesingam versus.

senbachiam,

96 293. (233 Hs.).

29 344.

29 Philip. 1, 27.

97 Francofurto. 377. 444.

4l

—

14 sicera — berauschendes Getrünk, Scherbet. Vgl. Proverb. 31,6: J)atq siceram

moerentibus et vinum his qui amaro sunt animo.

—

314

—

ras à D. ösea Hala: ad quem filius, M. Phil. Alb. rediit. Penselii Phar-

macopolae taxa, nimia. Oseas mihi satisfaciet pro pecunia: quam ad

Messis !

j Candid, |

filii necessitates hic exposui: cuius pecuniae consignationem ei misi, etc.

Nihil de exercitu Principum nostrorum auditur certi, etc. Rescripsi ei

Titere

sstatim. Literas, quas incluserat, dabo, quibus inscriptae sunt. |

gratias agl

417

Vespel"i

Iul. 12. Die ?l. sereniss. et feruido.

Elegia P

Mané inter 4. et 5. H. erat parva eclipsis solis. Diem quietum habui.

magister il

Iulii 13. Die Q. simili.

honestum

Excusa, hic exposita sunt apud Bibliopolas. Iamdudum.

Anptsve

10

1. Opera Epieca. 2. Dramatica. 3. alia Poetica. 4. Grammatica Latina.

solgeh. J

5. Grammatica Graeea. 6. Orationes. 7. Nomenclator trilinguis, Nicod.

fgg, u

Frischlini. 8. recens allata Hebraeis eiusdem posthuma XII librorum:

Tesuite?

auspiciis Cancell. Wirtemb. Martini Aichmanni, conscriptione M. Vlrici

Maliera

Bollingeri, commendatione M. Georgii Pflugeri. (.qui et superiora Poética

gelinos pI

15 promouit. Vlmani, et typis Iobini Argentinae. Praefatione Aichmanni

consilio V

ostenditur, nihil inesse, quod cuiusquam famam laedat. Bollinger in

ad Caesan

praefatione laudat supra modum (.ut et prior. opus: ab Inventione,

relentas.

artificiosa dispositione, et elocutione. Vlmani epistola ad Aichmannum

(Inesari à

et Bollingerum est, ut qui impressioni praefuerit. Praefertur opus

Tesuitis st

:o Aeneidi Virgilii. Sic in Scholas inferetur. Sunt 27 chartae in 8. forma.

yenoueat

precio 6 baciorum. Aichmanni praefatio scripta est in Festo Penteco-

Sub ves

stes praesentis 1599. anni. Ergo post mei Ántipoppysmi editionem. Sed

Praecepto

ipse non adiuuat utilius opus, Coronam amni. |

tenstaiger

418 Perlustrabam hodie, et postridie, libros 4 Monumentorum Italiae:

horam X.

25 editos à Laurentio Schradero Halberstadiensi Saxone, Helmaestadii 1592.

excusos in folio.

Horá 7.

Iul. 14. Die fi. simili.

(dyss, et

M. Ioanni Stebio rescribo, plura x«AotX requirens. Mitto ei M. Erh.

Horà 1

Celli Elegiam de mea beata uxore, seorsim excusam.

Horà 4

Gute rhuw.

30

ef dolore:

Vesperi laui. Praeparaui me ad explicationem orationis Cic. pro Flacco.

extrà app

Iul. 15. Die (-) simili, nempe sereniss. et aestuoso.

Reihinga

Rustici hodie (.ut et antehac.) x«vonA(«; suas huc important: quae

esset, K

in quodam curiae loco asservantur. Sic non possunt eas vino consumere,

ss nec otaot&Gety.

Conc. 2 Graecé scripsi in Ecclesia.

Praepa

1 non videtur accepisse meas prox. literas. Ergo quaedam ex eis nunc ei scribens

91 000,

repeto.

9 231. 516.

10 Frischlinica.

138 532. 521.

ET

se perlegisse.

98 Bodeshusam. 398. 485.

1.6 Zu famam :

9 381,

6 Iun. 12. Hs.

EET

—

315

—

lsel p lar.

* QUim aj

Iul. 16. Die (. nubiloso, postea sereno et calido.

i Misi, ete,

Messis nunc fit passim. Bona noua candidatis 297 damus: postquam

5 candid. remouissemus.

VAQTID gl

Literae et Nova ab affine W. R. sunt illa Wellingiana. Pro concione

gratias agit.

5

Vesperi feré, Ioannes Engelbertus Norimbergensis Francus, brevi

m hahoi

Elegia petit à me stipem. Attulit mihi uxor eius Vrsula. Fuit Ludi-

magister in arce Reyttenburg, in Carniola, expulsus à Papistis. Habet

honestum | testimonium, quod ei dederat Vlricus Zanger, Pfíleger und 419

Amptsverwalter baider herrschaften Egg und Reytenburg, under dem o

K Tafins

ts Nityd

wolgeb. herrn, herrn Herharten von Lamberg, herrn zumm Saustein,

Egg, und Raytenburg.

llbrorqm:

! M. hii

lesuiter werden in disen landen genaent Eselzuicker.

Muliercula ait, Archiducem, perstantem in sua sententia contra Euan-

14 Podtios

gelicos proceros, tandem eis misisse pyotpay xoci &ÉmtovoXf]y. Eos, deis

Ajchmanni

consilio Venetorum illam retinuisse, hanc clausam remisisse. Eorum tres

llinger in

ad Caesarem, aliam post aliam, epistolas, Graecii fuisse interceptas, et

IDventione,

hmannam

retentas. Tandem eos legatione per aliam viam missa, suam fortunam

Caesari aperuisse: qui Archiducem castigarit. Hunc studere (.ut ab

Tür opus

.. forma,

lesuitis seductum.) reconciliare proceros. Hos nolle, nisi in perpetuum o

remoueat omnes Eselzwickeros.

) Penteco-

Sub vesperam ad me venerunt: generosus Baro Henr. Landauus, et

onem, Sed

Praeceptor Lebemycus, ac D. Caroli Baronis Praeceptor M. Ioan. Liech-

tenstaiger. Ergo in meo superiori hypocausto, hilares satis usque ad

1 T'aliae:

25

adii 1592,

horam XI. noctis bibimus, et collocuti fuimus.

Iul. 17. Die 4. sereniss.

Horá 7. usque post 8. publicé candidatos 27 examinaui: ex initio 10.

Odyss. et 52. pag. Thuc. L. 2. et ex orat. pro Milone. |

i M. Erh.

Horá 1. Maestlinus examinauit.

420

Horá 4. visitaui D.D. Hambergerum affinem: qui iam diu decumbit, so

et dolores in crure sinistro (.valde magno.) maximos habet: nihil tamen

10 Flaeco,

extrà apparet: sed similis color est colori dexteri cruris. Audio, nostram

Reihingam decumbere, ventre nunc multó maiore quam cüm mecum

esset, Küópte &Aémoov.

nt: quae

Qnsumere,

Nova Wellingiana.

95

Pragá Iul. 12.

Praeparatio contra Turcam, pedites 22600. Equites 15000. Summa

——

37 600.

ej scribens

2 419.

4 Vlmà. 414. 410.

14 139. 174. 367.

20 421.

27 418.

/iu famam:

90 9387.

98 304.

95 414. 426. 430. 433.

——

28 Zu Caroli is& Iergeri zw ergánzen s. S. 306 Z. 28.

28 vgl. S. 77 Z. 9 Anm.

—

316

—

Antverpiá Iul. 9.

yedii 9

Conflictus Hisp. et Ordinum: ubi Hispanorum partes, inferiores.

:|

fori 11

Classis Holandica classem Hispanicam afflixit.

b pocausto

Colonià Iul. 16.

5

[; $ul

Populo Principum, hactenus commeatus hinc summissus. Nunc non

Procane!

requirunt, quia aliunde habent.

gudiuset

Hisp. 1000 ab Ordinibus interfecti, Tul. 5. et 6.

Landgr. Mauricius comiti Lippensi suas copias commisit: iuramento

Boerbrand

Principun

ab.eo confirmatus, ipsum omnia pro viribus fideliter acturum. Se in

alicubl T

10 Vicinia mansurum: ut in tempore adesse possit. Milites Onoltzpachensis

gillim. 9

491 March. et Ducis Brunsuic. quotidie dicuntur | se coniuncturi cum co-

exciudend

piis 50000. Ordin. dicuntur. Bergam occupaturi, e& viam in Holandiam

securam reddituri.

gundiones

Serptum |

Nauis Principum habet in medio vexilli, aquilam Imperii: ad dextram,

ab exced

15 luliacensis Insignia: ad sinistram, urbis Vesaliae.

Hispani arcem occupare conati, 900 caesi et aquis suffocati, sunt.

ag 7

Dicitur classis Holandica cepisse insulam Calismalis: et naues 40

Regis disperdidisse tormentis.

Horá 6.

Romá Iul. 10.

omnia p

20

Anglica classis dicitur Lago in Portugallia combussisse. Item ins.

V. E. C

Amodera, ubi saccarum provenit, occupasse.

semper f

Legatio Procerum Styriae, etc. non ita pridem erat Pragae. Nihil

etiam doli

aequi videntur adepturi.

&i vy v

De M. Memhardi uxore, quae 90otponog anus erga ipsum sit, carmen

quid poss

25 excusum accepi à M. Iac. Heerbrando.

eommend:

Iul. 18. Die $. serenissimo, cum Borea.

Post H

E. Wielu

Hora 7. Ethicus examinabat, M. Myllerus. Mané correxi Epigramma

Gras C0

Graecum meum, in orationem M. Beringeri de L. Hebraea. Horá 4.

Maginus

ipse mihi Exemplar dono misit orationis.

]. de a

30

Coenatus sum apud vicinum meum Principem. ÁÀnte horam 7. eram

me ex 10

domi. |

Her ]

422

Iul. 19. Die ?l. serenissimo et calidissimo.

Qurat] pe

nales Su

Guxpboie subito coactus mané H. 4. surgere, non intravi Templum, sed

donatos |

domi mansi. H. 19. in Senatu 3 H. fui. Reliquas multas horas diei con-

sssumpsi, quaerendo in Bibliotheca mea multiplice, Historiam M. Buceri,

et P. Fagii, in Anglia mortuorum.

Paul)

l

güiooe

DADUA

8 g.

* T.

8 Principes.

11 422.

16 &'.

17 &

——

20 c'.

92 419.

98 393. 411.

30 256.

81 457. Tischordnung: Y. Praecep-

TL 491

tor. II. Hofmaist. IIL Princ. Aug. quXoxpobotog. IV. Crus. D. Botzer.

2 0 5l

—

—

317

Iul. 20. Die 9. simili.

fetiores.

Mediá 9. «xeXAttxQ mtwxQ o5 vt. L. D. Erat feré nudus.

Horá 11. argumentum scribendae orationis proposui candidatis, in

hypocausto Facultatis, bonae existimationis curam esse habendam.

B 110n

In Senatu sedimus plus 4 horas.

5

Procancellarius Marchionis Onoltzpachensis, Doctor Simon Eisenus,

nudiustertius huc venerat cum uxore: quam relinquens domi soceri D.D.

! ütamenio

Heerbrandi (.59« &iX vytjoxc A"pobüvtoc.) hodie abiit ad deliberationem

um Se i

Principum: quae per legatos iam tractatur, infra Palatinatum Rheni

ltZP&chensis

alicubi. Tenent totum Rhenum nostrae copiae: quae sunt amplius 4010

Ü cu (

millium. Spirae ist ein Deputiert tag gewesen, iam diutius, fructu sine:

Holandian

excludendo Episcopum, Constantiensem Cardinalem, Andream, et Bur-

gundiones: quod sint ex partibus Hispanorum. Dudum excusum fuit

T dextram,

Scriptum Caesaris (.excusis simul etiam aliis.) quo mandatur Hispanis,

ut excedant Germaniá: et saeva eis facta sua exprobrantur. t& 9 eivouis

Al suní,

vopiGerat mpocmot|motc. o088 vàp &naóo«to 6 Mev8otonc.

i Daues 4f

Iul. 21. Die fi. sereno, nubilo, fervido.

423

Horá 6. usque ad 9. et póst, absoluimus locationem candidatorum, et

Ilem jns.

omnia moóOpoux Actus: qui obv $9eQ erit 15. Aug. mensis. Visitaul anté,

M. Erh. Cellium: qui circiter 6 dies coactus est iacere super aure, quaeso

àgae, Nibil

semper fluebat. Visitaui póst, D.D. Hambergerum, valde aegrotum (.nunc

etiam dolentem ex crure dextro.) et consolatus sum. Patiens est, xoi

&(g tóy Xüptoy mtotóc. Me orat, ut Deum pro se orem. Senis preces ali-

l, camen

quid posse. Dixi, me et facere, et facturum. Deus succurrat. Non semel

commendaui uxori suae, ut dilig. obseruet.

25

Post H. 3*?" confessus sum ego (.ut et nepos meus.) Diac. M. Ioanni

pigramma

H. Wielando, in choro Ecclesiae, peccata mea, et absolutionem accepi,

cras coenam Donimi accipiendi causáà. L. D. Concionatus est Diac. Sam.

à. Horá4,

Magirus ex 1. Cap. Deuter.

l. de colleg. à Mose ascitis. 2. de &rtozí« populi. Anté D. Wielandus, so

m T, eram

me ex 10 Ezeck. absoluit.

Heri Palatino, hodie Landauo, crateribus meis, in circumferentia

curaui per Aurificem Hertzogium inscribendum: eos mihi propter An-

nplum, sed

nales Sueuicos esse à Palatino Neoburg. et ab illustribus Landauis,

donatos 1596. t $eà xdp.|

35

g (iel 00

M. Buceri,

424

Iul.22. Die (2 paulatim sereno.

Pauló post H. 9** éxotwovfjonpev vo0 tpíou cópotog xl atquvoc to0

—

owfjoog Y4Ov, (coU0 Xptcto0, &yo & x«l 6 SuyepiGoUc. L. Deo.

175

T. Praecep-

11 421.

20 Cell.

21 Hamb. 497. (437 Hs.).

22 Zw dexiro: frigido.

9* 494. 512.

31 298.

97 429.

—

318

—

yadd

Hor& X. mihi vicinus meus, illustrissimus Palat. Augustþus, TÀEUpAy

cervinae carnis mittit.

]. Joon ^

elian Jl

Literas accipio à Pastore lesingensi, D. Augustino Brunnio: quibus

Atolit qi

me invitat ad nuptias filiae suae Mariae Magdalenae: quae 4 annos

Venientel

5 Nyrtingae ministra fuerat, in illustri Gynaeceo Nyrtingae: et nunc nupsit

honesto et erudito iuveni, M. Conrado Dannhawero Argentoratensi: qui

egO remäï

Diaconum agit Ecclesiae et Aulae in Sultzberg, Marchionatus Hoch-

bergensis Brisgoiae. Invitor ego, et filia, et nepos, ad nuptias: quae

vini; dalo

silu». Ia

Iesingae, in aedibus parochial. fient, die Iul. ultimo.

10

morintr

Conc. 2 Graecé scripsi, et in Senatu fui.

Visitaui aelium charum, D.D. Hambergerum. oxéAog dexterum, frigi-

Qui in m

orphanos:

dum. Circa ambo crura, Chirurgus Stoffel Crespacher emplastra ponit.

a, Ba

Patri fideliter inseruit filia Catharina. Stoffelium interrogabam, an ali-

quid sibi deberem de uxore mea piae mem. qui respondit, sibi nihil

ele. Tui |

Petiit ip8

15 deberi. Hambergerus ait, es sei alles vergaebens: doch woll| er nichts

iento n

an im saelbs versaumen. Meam familiam pro salute eius orare iussi

quotidie. |

Paradiso.

frigidus 1

435

Iul. 93. Die (. mixto, et tonante.

zonchos (

Horá sexta mané, usque ad quartam feré vesperi, descripserunt bona

'um me

»o mea (.haben Inventiert, nomine Senatus amplissimi.) hi tres Domini:

contiguo

D.D. Dauid Magirus Iurisc.

ingens

D. M. Georgius Burcardus, collega meus, compater, et Paedagogarcha.

1llos, ett.

D. Andreas Walchus, Vniversitatis Notarius. Mecum sunt et pransi,

Titeraé

et coenati. In coena fuerunt etiam D.D. Michaél Zieglerus collega: et

tat: fb

25 D.D. Ioach. Faber uxorque eius Christina.

mittt, et

Hilares eramus post labores. Bibimus meo Regio cratere i. e. Lan-

guni me

dauo poculo. L. Deo.

datus, Si

D.D. Hamberger, valde aegrotus, pectore angustus. Christe conserva

D. Àn

ipsum. Duo Chirurgi ei adfuerunt, Stoffel et Gori, vesperi: qui cruribus

quaent d

30 cataplasmata cireumdederunt. Non tamen adhuc moriturus putabatur.|

habet Iu

426

[ul.94. Die 4. misto, nubilo, calido, splendente.

4 fitam

1,59. Domi

- Ad docendum utramque meam lectionem redeo.

Horá post decimam aliquantulüm antemeridianam, cüm Noua lecturus

s(pinium)

4 Zu vei

ab affine W. R. missa (.4d meum prandium vocatus.) essem: subito vocor

leati: Àp

ssad D.D. Hamberg. ut ad extrema properantem. Festinaui in cubiculum

la, 11, 4

eius: reperi D.D. Hafenraefferum, Dictis Scripturae illum consolantem.

$1. f

244

9 Iesingà.

20 914. 444.

24 986.

95 436. 379. Tüschordnung: Y. Christina.

Crássts, p

Notarius. II. Merid. D. Faber. D.Ziegler. IIL. M. Burc. D. Magirus. IV. Septentr.

Werdi, &

39 429.

90 Zu Ham-

(Septemb. Hs.) Crus. Theodora.

33 Vlmà illa sup. 420.

Em

berg.: iussu eius.

hoch 1598

R—

—

319

: S! Tï)xöupäy

Addidi interdum et ego aliquod: quorum primum, « aipo "Incoo Xptocoo

l. loan. 1. Deinde, Ich bin ein glid an deinem leib, etc. S. Baptismi

l: quDus

etiam mentionem faciens: per quem D. affinis insertus sit S. Trinitati.

E ais

Attulit quaedam alia D. Hafenraefferus: ut, Venite ad me omnes. Et,

TIRUC n

Venientem ad me non eiiciam forás. Eo digresso domum aliquantisper: s

Faetgj: qui

ego remansi in cubiculo, et Catharina Ioannesque Georgius liberi eius,

u Hooh.

atque filia Anna Maria, Iurise. D? Davidi Wilh. nupta. Petiit potum

lpti&Sï quae

vini: dato ei poculo, mihi propinauit: bene precatus sum, et libaui pau-

xillum. Intervallis quibusdam dixi ei Dicta sacra: Beati, qui in Domino

moriuntur. Ego sum via, veritas, et vita. Ego sum vita, et resurrectio. 10

PU figi.

Qui in me crediderit: is, quamvis moriatur | viuet. Non relinquam vos 427

islra ponit,

orphanos: veniam ad vos. Àmen Amen dico vobis: qui Verbum meum

Il an slj.

audit. Haec est voluntas eius, qui me misit. Sic Deus dilexit Mundum,

i, SID nili]

etc. Tu, domine affinis, huic dicto te subiice: Ego autem credo, etc.

| er nichis

Petiit ipse, sibi de latrone in cruce dici. Dixi: Ait ille, Domine, me- 15

Orare jussi

mento mei in Regno tuo: respondit Dominus, Hodie mecum eris in

Paradiso. Hoc fuit ultimum inter nos. Ipse quasi dormitauit, ubique

frigidus fuit, sudore frigido (.saepe à filia Catharina absterso.) fluxit,

erunt bona

ronchos duxit. Astabat ei Catharina, assidebam ego, exitum expectantes.

Donini:

Tum medià XI. hora, subitó concussus expirauit: Statim ex hypocausto 20

contiguo (.filià exclamante.) in cubiculum concursus: uxoris et liberum

ingens comploratio: D. Hafenraefferi revocatio, etc. Consolati sumus

lagoparcha,

, & pronsi,

illos, etc. Horá 19. domum redii: horá 3. non docui.

Literae

o

EY

collega: et

genero. Agit gratias pro panno: filium se bene gerere op-

tat: filiam proximé mittet, etc. D. Hoeschelius, in Photio defectum mihi 25

1 & Lan-

mittit, e& novos Terniones X. nempe ad XXX. Expectat responsum Mar-

guni meas ad literas. Recudetur Chrysostomus mepi íepooüvmc, emen-

& COIISCLYÀ

datus. Sic et Apiani Illyrica, etc. |

D. Andreas Bohemus, Stipendiatorum alumnus, per literas ex me 428

1 erorbus

quaerit de quodam studioso, se ei commendante, qualis sit: qui nomen so

xutabatur. |

habet lustus Melisius: qui dixerit, se mihi notum esse. Quaeram.

4 Etiam haee attuli. Rom. 14, 8. Siue viuimus, siue morimur, Domini sumus. Act

7, 59. Domine Iesu, suscipe spiritum meum. Luc. 23,46. Pater, in manus tuas com (mendo )

s(piritun) m(eum).

T T Ioan .

ua lecturus

2 In cantu, Wann mein stündlin ( Vers 3).

abito vocor

4 Zu venite etc.: Matth. 11, 28.

5 Zu venientem etc.: Ioam. 6,38.

9 Zwu

beati: Apoc. 14, 13.

10 Zw ego sum via: Yoan. 14, 6.

10 Zu ego sum vita:

eubieulum

loan, l, 25.

11 Zu non relinquam etc.: Ioan. 14, 18.

19 Zu Amen. etc.: Ioan.

msolantem.

5, 40.

18 Zwu haec est etc.: Ioan. 6,39.

18 Zu sic Deus etc.: Ioan. 8, 16.

15 Luc.

—

283, 42.

17 D.D. Georgii Hambergeri mors. Fuit 63 circiter annorum: magnus,

], Ohristina.

crassus, pinguis: aegrotus circa 20 hebd.

20 9520. 429.

23 423.

24 409.

Werdà. 442.

25 Augustà. 410. 590.

90 Vlmà. 499.

V, Septentr.

35 u Ha-

24 Gemeint ist die Schrift des Iohannes Chrysostomus 7ztegt íeotonUvnc, die Hóschel

noch 1599 zw Augsburg erscheinen liess.

—

—

320

gindans :

1. Moriuntur pecora in Wirtenbergia, et

Jieo sempf

"Tristia

cireà Vlmam, etc. Es gilt on das

extremo ü

hoc

ein & schon 92 bac.

tempore

M RUUE

2. in carcere oppidano iam complures

Rector 13

et

dies conditus est vespillo, qui hac-

a D. l

tenus fuit. Nam cadauera effodiens,

guch nacll

suo vestitu et ornatu spoliasse fer-

a Darbar

tur, etc. Ímó ipsa etiam disse-

pllllïh D. :

cuisse contumeliosé, etc.

affines, ré

10

Res occasione sepuleri, quod 11. Iul.

filio suppraefecti Ludouico Valen-

tino facere coeperat, innotescere

Dicitur,

coepit.

sam inier

Iul. 95. Die 9. sereno.

n munit

15

Mané post H. 6*" mihi, et meis, indicatur 6 domo Hamberg. nos

Quod &

horà 3. debere funus comitari, quod in Templo sepelietur. Manemus

iium.

domi extra concionem antemeridianam.

Bax D

M. Albertus Kunius, mihi valedicit (.sub H. primam pomerid.) cras

hombardis

Ti alia

Hirsaugiam migraturus: quia 33 Discipulorum: qui ex aliis Monasteriis

20e0 venient, Praeceptor erit, H.3 in die docens. Cibum capiet apud

10gen. Hj

Collegam suum, M. Georgium Geerum Vra|censem: cuius etiam con-

undam €

429 victores erunt illi 33 Studiosi: soluturi quisque 40 fl. per annum. Abbas

fiigare, F

ibi est M. Ioan. Hutzelius.

elc. Mult:

D. Bohemo respondeo, me non posse, inter tot peregré ad me venientes,

ab Ordin

ss recordari illius Iusti Melisii. Sed scribat ipse Melisius ad me é&peptotá-

Ich ha]

tc, se mihi &vcyvoptGov: tunc mox respondebo.

D. 7

Etiam affini W. R. rescribo: petens yevecAoy(a» aui eius, soceri mei,

Tul

Wolfgangi Roneri. De obitu D.D. Hambergeri. Literas inclusas tradat

Doou .

Bohemo.

80

Horá media 3. nepote meo comitatus, iui in domum Hambergerinam:

D0tans,

ubi iam aliquot affines aderant: ut, D.D. Dauid Wilh. Lud. Riep. Cel-

larius, etc. Ante compulsionem campanarum (.i. e. ante tertium signum.)

Die Tu

decem ex Stip. illustri portarunt funus in Ecclesiam: ubi sepulcrum

eg0, et m

quasi in medio est. Pileis lugubribus tecti, secuti sumus. 1. Ioan. Georg.

l eum,

s5 9. D. Wilh. 3. ego Crusius. 4. Cellarius, etc. Concionatus est D. Hafen-

Hodier

raefferus ex 39. Psal, Notum fac mihi, Domine, finem meum. Ibi 1. Cer-

Thucyd,.

tum est, omnes homines mori. Notum veró mihi fac, Domine: ne rebus

Bucerj, e

2 436.

5 940. 342. 434.

18 485.

24 VI-

p t

4 Zw vespillo: lYunis Hans.

11 49

mam. 498. 496. 441.

30 Sepultura D.D. Hambergeri. Fuit septies Rector Vni-

TAUEmEUUm E

versitatis. 427. 3406.

12 To,

12 Zu Ludouico Valentino ergánze: à Mylen.

a(

Diarium

—

321

—

&

EY

mundanis à cogitatione huius abducar. 9. Hora veró mortis incerta est.

Ideo semper parati fide simus. 3. Nam per omnia refert: ne ex iudicio

extremo discedas condemmnatus, sed aeternum saluus, etc. Postea steti-

mus ante domum illam: | da haben uns die leut klagt oder getrost: 430

Rector mag. et D. Gerlach, et D. Varnbyl. octogenarius, et D. Hochm.5

et D. Halbritter, e& D. Magirus, et D. Moegl. et D. Planerus, etc. Also

auch nachhaer viduae, et filiabus eius tribus (.AnnaMariae, et Catharinae,

et Barbarae. mulieres fecerunt. Luctuosas illas deduxerant in Tem-

plum, D. Ziegler, M. Maestl. M. Myl. M. Wellingius. Consolatus ego

affines, redii domum, et filia, et nepos, horá media 6. L. Deo.

10

Nova Wellingiana.

Ex Antuerpia 17. Iulii.

Dicitur, sed sine ulla confirmatione; magnam pugnam esse commis-

sam inter Hispanos et ordines, die Sabathi et Dominico: et Ordines à

15

mberg. n0g

sua munitione esse depulsos: multis utrimque caesis.

Quod scriptum nuper fuit, de classe Holandica, existimatur esse ficti-

Manemus

tium.

Rex Daniae fertur, aliquot Anglicas naues, in Moscauiam tendentes,

erid) cras

bombardis afflixisse.

Vonasterjis

Et alia multa. Summá, Ordines haben in conflictibus den kürzern 20

plet apud

ebam con.

zogen. Hybernia cladem ab Hispanis accepit. Cete grandia iuxta pro-

uinciam Gall. terrent homines. Papam debere execrationibus illa pro-

tn. Abbas

fligare. Fuentes, Mediolani Prae|fectus. 6 XpucóSouc, contra Caesarem, 481

etc. Multa de Principibus et copiis German. iuxta Rhenum. Reposcunt

Yenientes,

25

umapurtd-

ab Ordinibus ea, quae ad Imperium pertinent, etc.

Ich hab ein unrüwigs, überlüuffigs, nachtaessen gehabt.

SOCR?] Ihel,

D.D. Ziegleri tunc praesentia longior mihi grata fuit.

jas tradat

Iul.26. Die ?. misto et seren. et nub. et rorante pluuia.

Docui 1 lect. Latinö. Totum diem fui quietus, hinc inde res con-

rrerinan:

notans.

30

Tep. dl

Iul.27. Die Q. sereno et nubilo.

simum,

Die Iul. 27. anni 1559. Memmingá discedebamus Tybingam versus:

sepulcrum

ego, e& mater MariaMagd. et uxor Sibylla prima: nostras res vehendo

an, Georg.

Poourru, eü l carro. L. D.

D. Eafen

[b 1. Cer-

Hodierno 27.Iul. bis docebam: in oratione pro Mil. et in libro 9.35

Thucyd. Per caeteras horas legebam mihi domi librum de fortuna Mart.

: pe rebus

Buceri, et Pauli Fagii, in Anglia 1551. etc. His diebus etiam nobis ad

ET

11 420. 4838.

fedtor Vai-

12 Von ex. Antuerpia — afflizisse Z. 19 Hand des Enkels I. 1. Maier.

91 cete

-/

— ii ( Walfische).

Diarium Crusii II.

21

—

—

322

mensam legit Vergerii librum Germanicé editum, de S. Maria De Loreto,

Marchio €

ughur Sng.

cum egregia huius idoli refutatione, nepos meus.

ä

hus Ín

Iul. 98. Die fi. sereno, calido.

g 1 Duc

À 6. usque post 9** H. Declamationes correxi. De Bucero et Fagio

latert eo

s legebam. |

gewesen;

432

Tul. 29. Die (2. mixto. Nocte ante H. 9. tonabat.

Die sabl

Conc. 2 Graecé scripsi. Horá 9. M. Iohannes Hauber, Diaconus £yetpo-

cun specu

vovyfj9q à D. Parocho Siguardo. Nam Diac. M. Ioan. Henricus, qui in

7» annum hic eum laude Diaconum egerat, transfertur in Maulbrun-

interfecti.

Jie (. !

i0nensem pagum Knittlingam, D.D. Stephani Gerlachii patriam. Ideo

vespera hac concionatus ex 18. Matth. Venit filius hominis, ut conser-

$ expugna

jnibi nilite

vet tb &roAoAbe, nobis ommibus valedixit, etc.

Steinmetz D. Iul. 9.

Neunag

iormenta ]

M. Vrb. Busius.

15

ancilla Diac. I.

Sed nec

Rees derh:

uxoris

Et tamen

H. Wielandi.

tionem (.8C

homines

ego, nec

Sum in

August. Drunnius.

filia,

Àls ge

me in-

Annula Pfron-

accedimus.

nach Wae:

duplici

vitant

luctu,

dorffensis.

Munuscula

stl und -

Hamber-

ad

Frid. Lohetus

do inter-

mit men 0

20

geri

nuptias;

Stutgardianus,

dum

Inl.99. B.

Ex Rees

Aug. ad Hessiacas.

engaeben ]

Fertur,.

Iul.30. Die (. nubilo, postea splendente, calido.

In

25

In Senatu eram. Bis docui.

Bis docui. Multi toto anno Studiosi et alii, x«vx«yó9ev huc venientes,

Íon

etc., elemosynas petunt. Hodie equidem, ter ad me: aliás, feré quotidie.

j

M:

Kópi. Et nunc &xopó xgnpávov. Do tamen singulis. Offerunt scripta:

116

testimonia, petitiones, carmina.

)

30

Iul. 31. Die 4. sereno.

Literis me exeuso lesingam ad Brunnium: me mevéo0v:x non venire:

Meiuo, n

Gep(&toy Yoapuxóv mittere (.1 Francken.) Bene precor. |

Vtnam Py

433

Welling. Noua.

Coloniáà. 95. Iul.

aliud, Sepu

Hori 3,

35

Apud exercitum Germanorum, nunc under Orsau, etiam Onoltzpach.

17

43T.

28 Intra 5 hebd. ad septenas

viri & ani

4 888. 425.

9 2369. 455.

Duit ex 993

nuptias. Miror inciuilitatem.

31 lesingam.

88 490. 430.

83 Dederat

x

mihi D. Ioannes Rauch, opp. Senator.

3 Calecut

4j.

20 Vgl. S. 37 Z. 9.

dEccc d

2 F:F

ä

—

323

——

De Loreto,

kMarchio est, cum quibusdam iuuenibus Principibus et Dominis. Expec-

tatur singulis horis Dux Brunsuic. et Hessus.

Aus India 4 naues ankummen, Holandorum, mit so vil Specerei: ut

ex 1 Ducato, 4 Ducati fieri possint. Indiani etiam Holandorum socie-

tatem, contra Hispanos, sibi adiungunt. Caleeutische sind in Holands

gewesen, bene tractati. Res Hispano Regi nocebit.

DUD TM

Indidem 99. Iul.

Die sabbati, pars exercitus Principum für Reinberg kummen, ad lo-

LCUS, QUi i

Maalbrq.

cum speculandum. Eruptione facta, diu velitatum est: utrimque ad 40

interfecti. Captus à Germanis, ein stattlicher Italianer, totlich verwunt, 10

riàm, [deo

WL Conger-

Die (. exercitus Landgrauii, transito Rheno, post certamen horarum

9 expugnauit, die vor der statt auff dem werd ligent schantz: omnes

inibi milites occidit: conseruatá 1 tantum foeminá, et 2 liberis, vel pueris.

Neumagenses, Dauentrii, Campii, Schwalii, als Reichstett, aliquot

d nec

tormenta Principibus advehunt, ans Schenckenschantz. Thund sich zuis

Rees derhalben Hispani taeglich fortificieren. Mauricius 15. Iul. muni-

, net

tionem (.schantzen.) bei Rossum cepit, et occidit, quiequid non effugit. |

là,

vCedmus,

Als sie die schantz vor Reinberg wol besetzt: ist das gantz laeger, 434

nach Waesel und Rees gezogen. Sie fordern auff, alle abgenommene

unseula

stett und flaecken dem Reich. Der President Richart will derhalben 20

) Inter-

mit inen tractieren lassen.

dum

Anverpiá 30. Iul.

Ex Rees scribitur hac vesperá: das sich Reinberg den Teutschen F.

ergaeben habe.

Fertur, Hispanorum laeger waerd auffbrechen, etc.

25

In carcere in-

Vespillo. Impius: quia blasphemus,

» Yenlentes,

fami, et extrà,

et resurr. mort. (.propter membra

à quotidie

captiui ab opp.

dissipata.) negans.

) serpta:

Magistratu te-

Uuxor elus.

nentur, propter

nurus eius: quae res furtim

80

topBopoxtac

effossas, Rotenburgum portando,

XÀET tUX :

vendiderat.

n Yenire:

Metuo, ne mox etiam beatae ux. meae tumulum aperuerint àzi ye

XpocuA(G.

Vtinam Praetor oppidi (.Der Obervogt. et hoc,

et unum alterumue

aliud, sepulerum permitteret explorari.

35

w

Jnoltzpach.

Horá 3. prosecuti sumus, in coemeterium suburb. Erasmi Wagneri,

viri 85 annorum, senatorii et consularis, etc, funus:

concionemque ha-

aQ seplenas

33 Dederat

l—)gït ex 23. Psal. Diaconus, M. Samuel Magirus. L. D

]

4 Calecutii.

8 Reinberg. 447.

28 447.

28 nihil.

26 428.

/

439.

98 F.— Fürsten.

21*

—

324

—

demi ha

435

Mense Augusto.

Academian

Aug. 1. Die 9. sereno.

post as j«

Aug. 1. anno 1559. (.ante 40 annos) cum suppellectile mea, uxore

ele

Sybilla, e& matre M. Magdal. invectus sum Tybingam.

Ait, Pr

5

Post horam 12?" veniens ad me Diaconus M. Toan. Henricus Wie-

tione de )

landus, mihi valedixit (.cras summo mané navovi Knittlingam discessu-

rus, xeoptóroAw.) et ita inter nos quAaSEAquc omnia bona precati, et pro

invicem precationes, precati ac polliciti sumus.

Fiiia 7I

Fertur, Praepositus Rotenburgensis Nicri, caecus esse factus.

Nieni ob

10

Aug. 9. Die 2l. nubilo, splendente, calido.

Toon, Ia

piou. L.

Concionem Graecé excepi. Vesperi horá 6. mecum erat (.hodie huc

pp. F

cum generoso Barone quodam Bohemo, imó duobus, Tybingam invec-

fratre, Ea

tus. vetus Discipulus, qui ante 33 cireiter annos ex Stip. illustri, in

Graeciam profectus fuerat, Catharinus Dulcis: me salutans. Viuent in

:5 Novo Collegio. Ipse est unius illorum Baronum Magister morum, etc.

b

Aug.3. Die Q. mixto, pluente.

ürh « 06

Declamatum est à meis, horá 3.

þaardï,es&

&uc 000 d

D.D. Zieglerus mihi attulit Disputationem Astronomicam duplicem,

a

*

f c

suis DiscipulisiHohenfeld 10. et 18. Aug. habendam. Literas scribo

ao Sultzam ad M. Osterl. in quibus de obitu ux. et aeli mei beatorum.

jy. oj o

Broleustp

Hoeschii boni discip. monitu. |

&yu.

436 Post horam 5*" (.quia D. Catharinus anté me iuvitauerat.) in hospitio

Per lit

Y

Ouis, interfuimus depositioni scholasticae alterius Baronum. Deinde ibi-

Catharima

dem usque ad horam 10. coenauimus.

"s

Frdrch ]

25 Iampridem audiuimus, multas passim vaccas mori. Hine, Butyri ear

tas et difficultas. Filia mea hodie Lesingam et Pfaeffingam iuit: sed

futuras,

Àd nul

nullum butyrum nacta est. Nullum hic in foro. Propolae etiam se habere

Mecum

negant: nebulones, qui sal immiscere solent: ut butyri fiat pondus

sum) R

grauius. x0pte &Aémoov.

RLT

30

Dixi in coena praedicta haec duo:

CUYUCOXE

1. Bonum quidem esse, illustribus personis augeri collegium: sed in-

terim caritatem et precia rerum necessariarum crescere. Moneatur illu-

Ànte (

strissimus Princeps, ut huic difficultati provideat, etc.

9 46

Baeiis,

9. Tllos, qui in nouo Collegio sint, non audire lectiones, quae in Aca-

17 431.

90 Sultzam. 162.

24 425.

Hesso, 49

5 432.

14 Catharinus. 442.

Ssum contr

443. Tüschordmung: l. Crusius. G. Gruppenb. Il. Rector Bursae. Caupo Mockel. III.

Cüs, elc, |

Praeceptor Io

annis Frid. Wirtemb. Princ. Henerus. IV. Catharinus. Postridie cum Baro-

2 Million

nibus in collegium N. emigraturus.

Barones 2. Quorum nomina. 1.loamn. Nieolaus

Baro à Lobkouitz, Ladislai F. etc. 2. Ioan. Georgius, Daro à Wartenberg,

Qipes,

—— ——

Popel,

Caroli

F. Tune sacris Scholasticis initiatus. Me(Gov 100 mpocépou. Praeficietur ei

20 In

Praeceptor à D. Kürchsio. D. Gerlach.

95 428. 49T.

92 n«ppYjota.

nicit mdi

——

325

—

demia habeantur: sed illud esse propriam quandam, et separatam,

Academiam, etc. Dicebat Henerus, sibi gratum fore, si nobiles audirent

li, UXore

nostras lectiones. Sic nobilium praeceptores interim labore carituros,

etc

l'ieug Vie

Ait, Principem seniorem Frid. clementer interrogasse nuper in vena-5

J istegsn.

tione de M. Crusii aetate. |

CAl &f pro

Aug. 4. Die fi. sereno, misto.

497

olus

[

Filia Theodora, comite misso Deinlinae filia, mané it Rotenburgum

Nieri ob butyrum. Ancillula, Feronica Brotbeckin, aegrotat. Nepos

loan. Iae. ex sinistro pollice laborat. obtwc, &ei &m' àpà Y) xslp 00 xu-10

piov. L. D.

Em invep.

D.D. Frid. Brenninger rescribit: conquerens de moribus nepotis ex

Illustri, in

fratre. Emendet se.

. Vinent in

D0'uD, elc,

Aug. 5. Die (-). simili.

óyetp. &v Tj &yop& Tugtyywc, t5 Tij xóAewc pouAsutlptov, oUxt oU 15

ónb v OcGu pépet xaAGgc towxpévo, &roxooópwvo, (ote bnb TOU oixou wou

BactQeotdot: vó 9' &piotepbv toO QouAeuvrpiou pépoc (.&& óp9c Wépvvpio.)

. duplicen,

Éw to0 &Ocqouc xatéDotve, tó mpóc vi|w Goxvov to0 o0payo0. Giporepa, O8,

ieras seribo

6, ve oixóc pou, xal vb BouAsucfjptov, xaAGg &mevetéAeoto, xol waAà i8siy

. beatorum.

7w. o0X' obto 9' odv sivot, g 6 &Av9ivÓc pou olxóc &oUty, vbv Omb t 30

BouAsuTqoio oixov &vebEyevo: à&AX' lomc tp(oteyov póyov, xoal Opec xaA5y

in hogpitio

&Lyatt.

Dennde ibi

Per literas D.D. Tob. Hess, me

invitat ad nuptias, seiner DBasen

Catharina Schmidin von Stutgart, und dess ernhafften achtparn Ioann

Dutyn. cari-

Fridrich Lofflers, Metzgers und Burgers allhie, 14. Aug. ad Coronam s

p jui: sed

futuras.

n se habere

Ad nullas venio in luctu nuptias. |

ia pondus

Mecum erat ad 1!/;, H. M. Otho Gryphius, Gymnasii Poétici (.7 clas- 488

sium.) Ratisbonensis Rector. Ibi 1594. év cuvóóp 1Gv Ae«pmpotdvov, ol

ramLiotai £BobAovto meptotvdv xGy Aou)wmpavOv oqoywv &pydieotot: &AX oD s0

m: sed 1

guyeuGóxet Ó poyouvitvoc &oxtentoxonoc.

neafar illu-

Ante 6 circiter hebdom. móxmoc, to0 xoe(capoc xouptxoAdptoc, xol 6

9 436.

9 Zu bwtyrum: Attulit ex pago Hirsow X libras, constantes binis

ne i Àca

Baeiis.

129 Rotenburgo Tub. 387.

15 592. 441.

99 Literae à D.D. Tobia

——

Hesso. 432.

94 45.

929 Quidam Iesuita fuit coneionatus Ratisbonae: nullum fore succes-

sum conira Turcas: nisi haeretici Principes prius occidantur: Saxo, Brandenburgi-

y Mockel. IIl

idiecum Daro

cus, etc. praesentibus Euangelicis Legatis, Hic sermo mnocuit t$ xaicap, wol umb

2 Million Golds. Onoltzpach. Marchio nihil unquam contribuit. Nune, nec alii Prin-

oan, Nicolaus

Warlenberg,

cipes.

30 Zu lov9go«vGv: in Ecclesia congregatorum.

efcielur ei

92 Im Text eime Skizze, die den Trawm zeichnerisch darstellt. Da Crusius in hr

nicht mehr bietet, kann ihre Wiedergabe unterbleiben.

A

[5J

26

pobpiptoc, t& mpüvz Toav xopX 1 Kaicap.. (.oUv xoi cvpautQOv, xovi-

ostendit Sf

slotare :

xuA«ptoc, Bassae Turcico affinitate iunctus.) xoi o0 mpooíevto ad Caesa-

——

Tialiam, *

rem tobc &nb tGv vYegp.xvOv AoutmpavOv Gpyóvvov mpéopetc, eludentes 6uX

ternorum

vo0ÀAAGv ÉpOopukOmv. Émc ob ot mpéofetg vb mv vypddavvec, OuX Gevyrporpéoc

od ibl

5 &0to0 (.tépmetat Yyàp 6 xotoap sixóotw.) «ütQ Oo)fjvat vüv &mtotOAY|V mopto-

obiit P

x&Dxcay. vóte Ó Waicoup Ostvà Opytotelc, xavexovB0Atoev Éva, Évepov G&. Eugtolo

anno geta

&Ol Gev. &méVaye pEv Ó mÓTTOg: Ó O& poo|uptoc, mpóc Gpyioouxa Mocótav,

mus: i

Otéquyev, etc. ebpéU) xdtotev Apeopüvoc &v pouonovy, pMóptov rodpuuorcoc,

[:

&y

[

éyéypamto: oi Aout)wpavol Gcqpívümoay Gv Tpevépov &riovAGv.

Sepultis ]

10 Sine dubio of yeppuxvol &pxovvec sciunt. multa et atrocia, quae nos latent,

sio. Sect

quibus ad bellum impulsi sunt. etc. |

ventum &

fex Pl

499

Hae vespera D.D. Hafenraefferus concionatus est ex Genes. l1. de

pes saDart

ciuitate et turri Babylonica.

sanare p

Faciamus nobis ciuitatem et

Fleemo

15

turrim 1. e. Sanctam ligam.

hospiti() à

Hinc mnepi 16v

Celebremus nomen nostrum de-

cionalor -

TTOTÓV ego

lendis haereticis.

dixero, xot&

Tu veró, Domine, descende,

ptpaoty

et confunde linguas ipsorum.

Bis doi

20

huius loci.

Coeperunt enim dudum hoc, nec

Üratior

desistent à cogitationibus suis.

Thema

| Ipsos igitur, Domine, dissipa, etc.

Horà 7. vesperi

Principes nostri hic 4.

domurm meam

Barones 10 aut 11.

omnes

óyep., 1

25

Meeum

praeteribant

Nobiles adolescentes.

fortasse

ambulandi

mihi quà

60

causa, dgc

Praeceptores.

Conelonet

OtpotÓc :

Magistri morum, etc.

Tidem

hodie Pa

Aug. 6. Die (. misto, serenescente.

Àudm

80

Audio Vespillonem cum suis esse carcere emissum. F'eronica, nostra

gcribere-

ancilla, febricitans, frigore concutitur, et diarrhoeam habet. xópte &Aénoov.

Ànoill

Praefecti maioris ministra, Elisa obiit: quia curru in montem Blasia-

post hor

num vecta, currum sibi supertranseuntem passa fuerat. Memmingensis

et Theoc

fuit. Hat ein stattliche leich gehabt.

16 nos .

35

Bis docui in schola.

lihenter.

440

Mecum erat M. Caspar Simonis Ham|melburgensis Franco: qui mihi

Clars v«

1 367.

14 438.

16 NB!

6 sire: du bringst mich umb mein Kaiserthum.

geruiture

29 434.

80 Zu emissum: Falsum, Tandem mense Septemb. emissus est. Nunc,

Nova

alius vespillo.

——

96 Ham — (am Ende des Blatts) Hammelburgensis Hs.

2 4

——

327

::d)'/, KOUQL.

EY

ostendit schedam,

a

me 1594. Graece scriptam: ut, si Venetias veniret,

& asss

salutaret à me Episcopos Graecos, Gabrielem et Maximum. Non adiit

udentes ö,' &

]taliam, sed Galliam et Hispaniam. Cui postea Epigramma Graecolat.

C'D*(pæ;äw;

ternorum Distich. scripsi, petenti. Hoc, quod sequitur, ex Epitaphio,

) m

Wogo.

5

quod mihi ostendit, excerpsi.

j öä E"",CL

Q

Obiit Parisiis, plenus pietate, et in summa paupertate 26. Aug. 1595.

* Mi

anno aetatis suae 64. Rex Portugaliae D. Antonius, huius nominis pri-

Ti

mus

à Philippo, Castellae Rege, Eegno suo per tyrannidem expulsus.

iauliy

Sepultus Lutetiae a l'Ave Maria, templo sic dicto, prope vicum D. Antonii

lus latent,

sito. Sectus fuit: et visceribus caeteris tabidis, solum Cor illaesum in- 10

ventum est.

068, ]], de

Rex Philip. leprosus est factus, ut Caspar ait. Ideo non potuit homi-

nes sanare à morbo quodam: quo Hispani Reges, duobus diebus in anno

sanare posse dicuntur etc.

Eleemosynam postea petiit per literas à me, per uxorculam, ipse ini5

hospitio aegrotus, Lud. Belcerus Francofurtensis: pulsus ó Styria Con-

cionator Euangelicus. |

441

Aug. 7. Die d. sereno, frigidusculo.

Bis docui. Non accessi ad Loheti nuptias.

Orationem Cic. pro Flacco commentor.

20

Thema declamandi proposui Aug. 7.

Aug.8. Die 9. mixto.

Óyetp. Yocpuiovo. mÀe(ova voO Txtpbc, 00 Guyexvuypéva, &meoóUT pot.

Mecum pransus est M. Ioan. Sartor, pastor Kaiensis: qui attulerat

mihi quaedam Pfortzheimensia meAci&. Ei donaui Antipoppysmum, ets5

concionem de ux. mea P. M.

REidem dixi multa, de fortuna Coronae meae anni: de machinationibus

hodie Papistarum: de Annalibus Sueuicis.

Audimus, Scriptum exiuisse Marchionis Durlacensis: quare nolit sub-

2, nostra

30

scribere libro Concordiae.

i& Oétoot,

m Dlasis-

Ancilula mea Feronica, valde aegrotans, accipit coenam Domini,

*

post horam 3*"

a

Diacono M. Haubero. Egit anté mihi (.ut quotidie.)

ningensis

et Theodorae, gratias maximas pro beneficiis: veniam petiit, si qua in

re nos laesisset, etc. lussi bono animo esse: ipsam nihil laesisse: nos

libenter ei inseruire. Commendat nobis matrem, et sororem suam. Omnia 35

- qui nuhi

——

claris verbis, ««i mepua$c. S1 euadat 6 morbo: se fidelissimé nobis

16 NB!

seruituram.

esl, None,

Nova ab affine W. R. quae sunt superiora Wellingiana.

——

21 470.

98 497. 444.

24 580.

91 Feronica.

98 Vlmà. 429. 433.

—

328

——

Perlegi hodie et heri libellum egregium D.D. Phil. Heilbrunneri con-

Ma,rtin(

tra lesuitas, Der unschuldige Luther. Sunt 12 chartae. |

442

ls. & d

Aug. 9. Die ?l. sereno, mané frigido.

fascic

Literae

a

EY

genero M. Iacobo Maiero: cuius uxor est &míveG. Filiolam

gillar. 1

sproximé huc mittet, etc.

Disputï

Concionem contra libidines Graecé excepi.

Mogn. Pa

Me convénit D. Catharinus Dulcis post horam 2*" et symposiolum

Feroni

habuimus usque post b" amicó.

Anté accepi literas à M. Ioanne Langio, Memming. Ecclesiaste: qui

Tnvent:

10 de studiis filii Ioannis, iam Magistri proximé futuro, quaerit.

Aug. 10. Die 9. sereno.

öve[p' '*

Welling. Noua. Colon. 5. Aug.

DYNETT

Conuentio nostrorum cum Hispanis, de op. Rees Iuliacensi restituendo

(onc. :

fertur.

Titerat

15

Quia Germani cum Ordinibus foedus inierint: Colonienses nolunt quic-

Axoris.

quam subsidii Principibus mittere: ne offendant Caesarem et Bruxellenses.

M. Ph

Das Gülchisch, Achisch, Colnisch, Kriegsvolek, moratur adhue in

elt

Dueatu Gülch: nec auditur, eos venturos ad nostros.

in Sel

Colonienses colligunt quotidie multum militem.

tum, o

20

Confirmatur, ciuitates Imperiales, de quibus nuper dictum, bombar-

Deindi

das vexisse zu dess Schencken schantz. Stadenses praeconio proclamant,

Audio

licere cuiuis subvehere commeatum Germanis. Ergo parum nunc com-

Ungere:

meatus Colonià devehitur.

qis, prim

Antverpià Aug. 6.

(ena

25

Hispani, ex Bommlerwerd nit gar abzogen. |

Dix :

443 Albertus existimatur profecturus Basile& in Burgundiam: Burgun-

Principe

d(ion»es in fidem recepturus. Inde ex Lotharingia, Bruxellas, circa Sep-

in drum

temb. Calendas.

Mundo.

In Hispania, Christoph. Spinola Genuensis, factus maris Belgici Ad-

et Tyhi

so miralius: quod Holandis incommodaturum videtur, etc.

Rtam

Horis 2!/, interfui Disputationi Astronomicae: D.D. Zieglero praeside,

ante fer

et D. Othone Hohenfeldero respondente: atque aliquot argumenta,

TuaCram

crmrspiptde

praesertim contra unum ex terra et aqua globum constitutum, obieci.

12 433. 444.

l Lind

4 Werdà. 427. 461.

4 435.

9 Memmingáà. 294. 456.

bus nostr

193 447.

99 Coenaui in Stip. illustri, à D.D. Gerlach invitatus. 496. 444. T'sch-

ordnung: l. M. Beringer. M. Myller. II. M. Repetens. IIf. M. Neukom, à Durl. March.

in tampis

guri). F

Apostata pulsus. IV. D. Gerl. M. Crusius, Duxlacensis iste librum edidit de causis,

fario, 41

eur non subscribat Formulae Concordiae. Dudum vaecillauit. Er istb x«xómovoc, por-

tatur.

Coneiona:

D. Tachg

lach, TT

26 Burgundes Hs.

Gerlachii

—

—

329

—

lem Q

Aug. 1l. Die fi. sereno. Vesperi tonitrua.

Martino Bremio rescribo: gratias pro literis proximis agens, et Ama-

las. ac de uxore mea piae mem. concionem mittens.

2 iliOlam

Fascieculum eó secum feret [equitans], D. Neukomus, equitans. Sunt

millar. 13.

Disputationi de Dotibus, in Aula Noua interfui: praeside Recfores

Tiposiolnm

Magn. Harprechto, respondente M. Georgio Planero. Nihil habui obiicere.

Feronicà paululum melius habente: filia Theodora ventre torquetur.

ae: qni

Semper, crux mihi. L. D. |

Inventariorum meorum duo Exempl. descripta mihi misit D. Notarius. 444

Aug. 12. Die (-). pluuio, sereno, calido.

10

v

$

óvetp. lvx Qwj xavxmécoqu &ig qdpayyo, o

U0X

:

P

Ücató W Ó Gupevpatvp.

&AX &pauvóy iyo.

FeStituendo

Conc. 2 Graecé scripsi.

lunt quip.

Literae à D. Osea Hala. 29. Iul. scriptae. cupycc$ew« de obitu meae

uxoris.

15

Ixellenges.

adlut jn

M. Phil. Alb. filius non bene valet. Inter nos alteri pro alteris oremus,

etc

In Senatu eramus. Invitauit M. Henricus Wellingius Rect. et Sena-

tum, nomine collegii mei, ad proximum Actum Magisterii et prandii.

- hombar-

Oclamant,

Deinde abiit invitatum Principes et Barones, atque coss. oppidi, etc.ao

UnC Com-

Audio, quatuor Hispanorum millia (.nolentia sibi alias nationes adi-

ungere: sed ipsa sibi hanc laudem deposcentia.) à Mauricianis Hassia-

cis, primo tormentis, mox irruptione, concisa esse.

Coenaui domi D. M. Barthol. Haettleri, compatris mei, splendide. |

Dixi multa. Vt, de mea Postilla, quod non habeam Maecenatem. 445

Brgun-

Principes verracketelens und verpuluerns gaelt lieber. Der Teufel dancket se

ia Sep-

in drumb. Non extitisse tale opus Graecolatinum, iam inde à condito

li Al

Mundo. Et descripsi opus. Esse commendatum à 'Theologis Witemb.

et Tybingensibus. Dixi, audiente D. Gerlachio. Consolati me sunt.

Etiam dixi (.cum dicerent, me 73i"" annorum bene me habere. meso

praeside,

ante feré 60 annos,

a

*

gumenta,

condiscipulis Vlmae, per contemptum, propter

macram et pallidam faciem, appellatum fuisse, T'otenscheile. i. e. Cal-

, obiedi,

—

1 Lindoam. 348. 454.

9 Grando ingens vineas circa Canstadium, et in Alpi-

) 492, 444

bus nostris auenam in campis, prostrauit noxié. Reperti ibi enecti lepores et aues

44. Tisci-

in campis.

V Zw venire: tormin.

9 fl. ultra 15 046 (die Zahl ist verkorri-

grl, March.

giert). Et praeterea Bibliotheca pretiosa.

9 425.

1l 441. 457.

14 Franco-

de causis,

furto. 416. 455.

22 442.

24 449. Tüschordnung: l. Ezekiel Ocker, Meringae

jnoyc, por-

Coneionator; Rect. DBursae pater. D. Ioseph. Haettler Cancell . March. Hochb.

D. Zachar. Haettler, frater Iosephi. II. M. Barth. Haettler F. M. B. Haettl. P. D. Ger-

lach. IIL. D. Eisenus, Onoltz. Cancellarius. Vxor eius. Vx. D. Iosephi. IV. Vx. D.

Gerlachii. Vxor Ezech. Crusius.

25 «*pobotog, xepi &moxob. 455. 115.

29 286.

—

330

—

Lippen

uariam. Illos omnes ante plurimos annos esse mortuos. Me, quod viuam,

miraculum esse. Ideo me Deo quotidie gratias agere: et orare contra

ensibus !

wfi)Hen, (

Antichristum, atque Iesuitas.

x &

Facta de historia Sleidani mentione: dixi, me olim, vocato ei à Wer-

steris meis ad coenam, inseruiisse ad mensam. Aliás cum formosissima

gehwart

uxore eius (.1550. et antà.) chartis lusisse, et choream duxisse (.1552.)

(assis

446 ut et cum sorore | eius, Iuliana virgine. Prosecutum esse funus lolae,

tertiam f

uxoris Sleidani, in puerperio mortuae, die pentecostes 1553. Haec, in

mensa, ad Canc. losephum.

10

Cüm surrexissemus: oraui D. Eisenum, ut de Postilla mihi adsit. Ait,

Puindi

Accpi

se cognouisse ex Papio D. Et benigné promisit opem. Deo sint omnia

]usi Me

curae. Invitaui eum ad Actum et prandium Magisteri. Ait, se ad me

domi meae venturum. Ita medià XI. redii domum: vfjpov, et haec sta-

missam.

tim post XI*»* horam noctis huc inscribens. L. D.

15

Gestant isti Cancellarii aureas catenas, etc. Me Annal. meorum Sue-

Vxora

uic. non poenitet: quod tot hominum ibi recentium feci mentionem.

M. Ma

De praemiis à Baronibus Landauis, et ab aliis, etc.

(uam V

Ein rüwigs alter (.73 feró annorum.). Ich wolt noch wol mit eimm

locis, tr?

wett lauffen.

fu.

20

Est.miraculum Dei, mihi quidem. Totus hic dies, mihi laboriosus.

Man?

Laus D.

Collegio

Dixi me habere ad 6000 concionum: quas mea manu (.plerasque

Magistra

omnes Graecé.) scripserim. Me perrecturum, in despectum Diaboli. |

Collegio

447

Aug. 18. Die (. mané nebuloso, postea sereno et calido.

monma :

2b5

Disputatio medica, cui non interfui: quia Candidatis Magisterii, pecu-

Meliu:

niam soluentibus: et aliis, Baccalaureatum petentibus, opera domi danda

erat.

Post -

Nova ab affine W, R.

CIIDUS -

Primó, illa Wellingiana, quae sup. 442. Secundó, recentiora, quae

torum !

30 modó post 8. dies fuissent ventura.

1008 egl,

Pragà Aug. 6.et 14.

tale, de

Pestis, Pragae, et in Hispania. Fames T'urc. Rumor, fore pacem inter

habui.

Caes. et Sultanum: si Caesari tota Vngaria reddatur.

Post ]

Tartari, à Despota Walach. caesi.

tinus À

85

Colonià Aug. 7. et 12.

bam, ji

Germani, infra Rees. Mirantur homines, quod nec Reinbergam, nec

saae, S

Rees, obsideant.

Rees concordare cum Germanis, nondum sequitur.

Praecept

Haetller

94 4993. 434.

98 442.

——

29 442. 456. 463.

1t gt

94 Despotae Hs.

didum Y

331

d viuam,

Lippensis comes in op. Emerich praesidium posuit. Cüpit à Coloni-

6 Qs

ensibus scire: ob sie inen ieren antheil zu der Kraisen krieg gaeben

wollen, oder nit.

ERPS

Ex castris prope Budam 7. Aug. Bassa Budensis, amissis multis, à

Tliüsfgsiva

Schwartzenbergio captus.

5

Se (,1552.

Venetiis Aug. 13.

lls Iolae,

Classis Hispanicae partes duas Adelantadus ducet contra Hyberniam:

000 m

tertiam dat Prochiro, ut Holandicam classem persequatur.

Bruxellis Aug. 6.

dst, A

Principes munitionem apud Reinberg vi ceperunt. |

10

SIDE ompia

Accepi per M. Hermannum Esslingensem, orationem Cunradi Ritter- 448

8e ad me

husi Med. D. Brunsuic. de militia Christiana, etc. ab ipso mihi dono

àec fa.

missam.

Orum Sue.

Aug. 14. Die $. sereno, obscuriore.

15

tentionem,

Vxorem suam M. Zieglerus collega, in "'hermas ferinas vehit.

M. Maestlinus ait, se heri cirea H. X*" noctis vidisse quiddam, tan-

Ti emm

quam Cometam: nempe lineam longam albam: velut ab Herrenbergae

locis, trans arcem Tybingensem. Hodie fama confirmatur. Postea nihil

fuit.

laboriosus,

Mané interfui, quando Contub. Oecon.om. Ioan. Kegelius, rationes inso

plerasque

Collegio nostro particulares reddidit. Totum feré diem occupatus eram:

Magistrandis pecuniam mihi ante Actum pendentibus: de qua rationes

Taboli, |

Collegio redditurus sum. Cüm item Candidati primae Laureae, mihi

do

nomina sua darent.

r peu-

Melius babent se (.L. Deo.) filia mea, et Feronica.

25

ymi danda

Aug. 15. Die $

mané obsceuriore, deinde sereno.

Post horam 7. introduxi (.duobus sceptris praecedentibus, et T'ubi-

cinibus ante haec.) 27 Candidatos nostros in Aulam Nouam, seu lec-

Qrà, quae

torium Theologicum: conscendi cathedram (.ut Decanis in Magisterio

mos est. Theologicam. | Orationem de Scholarum antiquitate et utili- 449

tate, de docentium et discentium officiis, sex chartarum, plus 1 horá,si

icem Tnler

habui.

Post Exordium, in prima parte confirmationis, ingressus est Pala-

tinus Áugustus, et sui. In fine, sub horam 9. quando Candidatos lauda-

bam, intrauerunt 3 Principes: Wirtemb. loan. Fridericus, et duo Hol. s;

vgam, Det

satae. Sic et XI Barones aderant. Sic, ipsorum Magistri morum, et

Praeceptores. Abbas Bebenhus. M. Ioan. Staecherus. D.D. Iosephus

Haettlerus Cancellarius. Multi Concionatores ex pagis. Nostri Doctores

11 Alttorfio.

15 Zwu vehit: Sic et postea socer eius, M. Myllerus.

98 Splen-

didum Magisterium.

——

—

332

Poste&

omnium Facultatum. Omnes nobiles ex nouo Collegio. Etiam Missifex Wil-

persoluen

helmus, ex pago nobilis Bubenhoferi (.pro Annalibus Sueuiae meis ingrati.)

qui dixit, se advenisse tantum mei videndi causá: sicut mihi 16. Aug. M. Mich.

Oesterlinus, Sulzae Antistes, dixit. Creaui illos 27 Candidatos, Magistros:

(ont.

5 permissu benigno à D. Gerlachio Procancellario accepto. Duo primi novi

Prosee

Magistri, Pregitzer et Vinitzianer, orationes habuerunt philosophicas et

g, Geol8

habuerunt doctiss. Respondentes, M. Wil. Gmaelinum, et M. Mich. Schaef- |

g hac

450 ferum. Postea gratias carmine bono egit M. Engelh. Bauhofius.

etiam D!

(irget?.

Exieruut Principes et Barones. Nos, caetera multitudo, in Templum

i0»iuimus bini, et Deo gratias egimus, Musico organo sonante. Postea in

forum descendentes, nouis Magistris, ordine iuxta cauponam ouis stan-

)J.(

tibus, nouos honores gratulati sumus. Postea pransi in hospitio sumus.

en] omnt

lheatrum consessus in Auditorio Theologico, in Aula noua.

solalus €

Merid.

meos, M

Crusius n cathe-

Ascensus.

Disput

dra, T'heolog.

L

Paulo

1

l

ï

1

|

|

|

|

rendam

Candidati 27.

DBarones 11

à media

lvu r uslv . dv viu d stlvvv wvimis v

p

sadaowdq

abeatur,

qeevevypeerveveere o

Mu hhhh h H 9

Mem huI r

9D20S$20H

Theod

onp 40 *jopoq 122 "AL

UEL A H E D

Mu hm IÉ

aperient

Abb

Bob

äï

TE

.............................

Sugae

Ort

eumevrrro hr rvl

Wuwebesnvuuv v sv wweve Ymv

Occ

gunt colt

iï

[2

M n I II

Mevimum hhhv hvt

Ez

meus To

eveur vtv

Mu hhhh hhh 9R

;Z

nostr (.

IT——

Regina,

F'acultas

ariium

TE

Mu hhhh hhh hhhh B

Tuerunt.

uv muevue r revrevvevrr]

nE

uDbf 402991]

Ratio

Studiosi in s

mververvevev o uv overer]

Pe--semuesvmuTTeeev*eTevTeruT T

NeE Mi cade s Ea EE al

ledl-qse- r ureemeeovmeneuTer

ääi

Àu

beveeuevvewenwvesevwssv)

nE

Pran

lh«e rR II

—— ——

ää

et ab E]

MT .1.....--2.--.4

lemmrrr m r IRIIIIIMIÉ

Professores av-

$940220(p 19 *1290wW0904q

iubel, 1

R du du Mp L K

AAE

Corona:

LE MLMPAL Mac A o et Ro uI AL AR A MU L LL La CL L E M U o E EE

BlqguEe slsl

meug T

AE Ó

et ablal

Studiosorum stantium

quliitudo.

sine (le

d

d

sedentes.

debere ]

ianua.

——

Septentr.

29 4(

19 Duae primae in cauponae Ouis inferiore hypocausto, forum respiciente, con-

Ia

»

iunctae mensae. Tschordnung: l. Or. Rector. Baro Vngnad. B. Schwanberger maior

natu. II. Meridies, B. Tieffenbaeh. Abbas Bebenh. D. Gerlach. D. Siguardus. III. Occ.

D. Laubmarius. D. Staehelinus. D. Planer. Inde aliae mensae. IV. Sept. Crusius. D.

Iosephus Haettler. D. Hochm. D. Eisenus.

—

—

333

—

Wifer W.

Postea rationes cum Mockelio hospite putauimus. Satisfecerunt ei,451

i lterati

persoluendo, pro se hospitibusque suis, Candidatü, etc.

: M Mi

Aug. 16. Die ?l. pluuio.

Vigishos.

Conc. 1 mané in Ecclesia scripsi.

Dtinti noyi

ODhicas et

Prosecuti sumus funus M. Zachariae Raentzii: qui fuit Abbatis ads

l Schaef.l

S. Georg. F. et in Stip. illustri vixit. Sepultus extra oppidum. Er hatte

uns hac aestate unser hew haelffen einbringen. Theodora mea funus

Templmn

etiam prosecuta fuit, egregii iuvenis. Scripsi etiam hanc concionem

Graecé. Mecum fuerat M. Michaél Osterlinus humanissimus.

Posteg n

QU glan.

10

Aug.17. Die Q. tandem sereno.

tio SUmUs,

D.D. Christoph. Staehel. Ecclesiastes Herrenberg. mecum 1!/, H. erat:

Qua,

cui omnes casus de Postilla meos enarraui Ipse me ex 22. Genes. con-

GE

solatus est: Dominus providebit sibi de victima. Bis perlegit Annales

meos. Nouit, ubi quaeque res scripta sit. Sibi Epitomen confecit. |

Disputationi interfui (.praesidente Rectore Harprechto, respondente 452

Paulo Rhem Augustano.) Obieci contra hoc, /Equitatem esse praefe- 16

rendam rigori luris: At 1. nulla rzpocernoXqbia praeferenda est. 2. Non

d.o:aioqqp

à media via, quae una et simplex, declinandum est, ne in infinitum

20s2077

abeatur, etc. &xeAócato Óómtw000y.

2 29 2029* 29 2-2.11

Theodora et Feron. ancilla, sanguinem minuerunt, Chirurgo Marco 20

aperiente.

Sagae X Rotemburgi ad Nicrum, pauló post horam primam pomerid.

(cc

sunt combustae, ante portam Ehingae oppidi, Bielam versus. Vidit nepos

meus loannes lacobus, permissu meo. Cum mea "lheodora, uxor vicini

nostri (in domo Stetteri) D.D. Barth. Fabri, Christina, et soror eiuses

Regina, atque Anna Laiberina netrix, phlebotomiam solandi causa,

fuerunt. Ità ambae meae puellae convalescunt. L. Deo.

PL ia o22227

Rationes Magistrales inscripsi.

20.

Aug. 18. Die fi. usque ad H. 9. nebuloso, postea toto sereno.

Prandio adhibitus sum in hospitio Ouis, à Cancell. D. Simone Eiseno: so

et ab Elect. Brandenburgici Legato, D. Ioachimo | Hüebnero. D. Eisenus 453

29.020Oc«f 22 -22

iubet, ut sibi Exemplaria describam, ac dem, Commendationis meae

Coronae Anni, Wite|be]|mb. et Tybingensis. Descripsit ambas mihi nepos

meus loan. Iacobus. Aitille, nihil de Ecclesiarum bonis adhuc motum

et ablatum esse in ditione sui illustrissimi Onoltzpach. Marchionis. Posse s5

sine Cels?* eius impensis, ab Ecclesiis sumptus Typographicos dari. Me

debere Pastores earum quaerere in subscriptionibus Formulae Concordiae.

98 4 Columnis adiunctae, decussatis catenis.

30 457.

92 458.

—

19 Vgl. Mos. 1, 22, $: Deus providebit sibi victimam holocausti

ojente, COl

r 0310t

s III. O.

(rosius. D.

—

3234

—À

|

füan

Horá prima 21 Candidatos Baecal. inscribimus in Collegio nostro.

Bis hoc die (.ante et post merid.) ambulatum excucurri per pratum

g M

Neccaricum, Kilbergam versus. 1. cum Maestlino. 2. cum D.D. Zieglero.

Vidi nuptias M. Iacobi Frischl. Haechingenses, Augustae 1599. excusas.

p Ed

5sSunt 32 chartae in 4. formá. /Hstimantur 6 baciis.

Ait D. Eisenus, omnia Exempl. meae Sueuiae esse distracta: quia

ipse nullum hoc anno ? Franeofurto nancisei potuerit. Forté tamen ex

fori

nundinis comparabit. |

Frisch

454

Responsum à D. Mart. Bremio accepi longéó humanissimum. Agit pro

Menu

iolibellis meis gratias: sed nondum potuit propter occupationes legere.

Toannis .

Promittit inter nos mutuas ad Deum preces.

eins, ll

abtonpooorc, M. Oester-

übus cré

Hac hebdom.

benedictio

lino, et D.D. Staehelino.

faciat M

écuatxóc D.D. Eiseno.

dum. Ad

15

Domini:

me visentibus,

éyYoappoccoc M. Bremio.

4 Prine.

Oeoné£prt0c in Actu Magisterii

Frid.|

et omnia bona

precantibus,

spectantibus Principibus et

Dispul

Baronibus, ete. L. D.

M. Casp.

M. Ioannes Vinitzianer Labacensis, nudiusquartus à me Magister crea-

interpell

20tus, affert mihi Tribacios papales (.ternos bacios.) à 16 nouis Magistris:

ut Typographo dem (.forté Cellio recepturo. ad meam orationem ex-

cudendam. Tum Exemplaria pro ea pecunia sument ab ipso.

Dispul

Degotia

Defatigatus talibus rebus diei (.et quod horá 8. usque ad 9. mané in

collegio eramus, deliberantes de admittendis candidatis.) non interfui

horà pn

25 disputationi Astronomicae D. Christophori Hohenfelderi. |

Dassa

455

Aug. 19. Die (). nubilq, interfulgente, calido.

etiam T

Exerci

Conc. vespert. Graecé scripsi.

Literae à D. Hosea Hala. Filius eius chariss. M. Philippus Albertus

Hala, 2. Aug. diem suum pié et placidé Francofurti obiit.

Àbsol

30

Excitet Omnipotens Regna ad Coelestia laetum.

Andreae

Res eius omnes à me recipi ex Stip. Mart. oratur et interea custodiri.

Prans

Scripsit et Adelbergam, ubi alium habet filium, ad rever. D.D. Andream

M. Er

Osiandrum, Abbatem: quas literas dedi D.D. Gerlachio, illuc curaturo.

M. Iacobus Frischl. dono misit Senatui Vniversitatis Exempl. duo

Seholast

s5 suarum Zoller. nupt. 1.ligatum. 2. non ligatum. Senatus ei 2 Taleros

strissima

decreuit. At antea D.D. Sebast. Hornmoldo, nihil pro artificiosissimo

dumermi

————

Psalterio dederat. Sic nec Tybinga mihi gratias pro Sueuia egit.

l g

$ 909.

6 458.

2147 4

4 Zu excusas: bei Valentin Schonigk.

6 Spüáterer

UE

Zusatz: Falsum.

9 443. Lindoà&.

19 Ms war mir ein herrliche wochen. L. D.

J .

12 527.

28 Franeofurto. 444.

IIL Qoc.-

—

-

33

ls.

Etiam literae à D. Dauide Hilchen, et 2 excusa ibi Scripta. Gratias

T prüfum

agit pro literis, quas ad eum scripseram. Optat mihi longaeuam vitam,

leglero

et Maecenatem ad Coronam anni. Cupit statum moui collegii scire:

, excusasl

quia praeclarus vir, D. G'eorgius Farensbachius tres huc filios mitteret.

D. Entzlino salutem adscribit. |

5

Hs Quis

456

alnen ex

Aug. 20. Die (. serenissimo.

Horá 6. incepimus examen Baccal. 21 et hoc die octo examinauimus.

Frischl. nuptias Heching. lustro.

Agit yro

5 lepere,

Memmingam epistolam ad Eocclesiasten Langium composui: de filii

loannis Magisterio gratulans: cui in Actu dixerim, à me etiam patrem 10

eius, ante 28 annos Magistrum factum esse, etc. Et, à me in 7 Decana-

tibus ereatos esse 329 Magistros, etc. In scheda inserta oro, ut satis-

faciat M. Iac. Dachtleri viduae, pro filio: de 4 fl. pro vino accepto du-

dum. Addo, ipsum caruisse face et facigero, in Actu Magisterii: in quo

4 Princ. et 11 Barones fuerint, etc.

15

Frid. Ryttel mihi quaedam xeAotX scripta attulit. Laboriosus dies.

Disputationi Iurid. in qua Respondens fuit Praeceptor Princ. Aug.

M. Caspar Heuchelius (.à me ante 6 A. Magister renuntiatus.) propter

ler Qres-

interpellationes priuatas non potui interesse.

[agistris:

Dhem ex-

Aug. 21. Die 4. simili.

20

Disputationi Iurid. Christophori Greins Waibling. interesse, mihi per

manàm

negotia vetabatur. Examinabamus 4 paria candidatorum. Eram in Senatu

tnterfui

horá prima. Mané etiam in collegio nostro consultabamus.

Nova Wellingiana.

Bassa Budensis, captus. Buda, obsidenda. Angli, exemplo Holandorum, 25

etiam Indiam auent petere propter aromata. |

Exercitus nostrorum, in Belgio &npexoc.

457

A bertus

Aug. 22. Die $. sereno maximé.

Absoluimus Examen Baccal. ante prandium. Disputatio Medica Ioan.

Andreae Sengeri, me affinem vocantis. Non interfui.

30

ustodini.

|ndream

Pransus sum cum Princ. Palat. Augusto, meo vicino clementissimo.

üraturo.

M. Erhardus Cellius, iam antea promisit, se 3 orationes meas de re

pl. duo

Scholastica excusurum. Ergo nunc addo quaedam: ut, catalogum illu-

Taleros

strissimarum et illustrium personarum, ac nobilium: ad quam rem me

Osissimo

iuuerunt Praeceptores: Heuchelius, Palatini: et Henerus, W irtembergici. a5

li

1 Higà. 80. 457. 460. Datae. 19. Maii.

9 4495.

9 Memmingam. 442.

—

24 447, 463.

28 444. 459. óvetp. waxpv xoi otevyv véqupay, TOv énuxeuévn,

Bpüterer

&pyTv óppoO0v, Érevcw 9oxcémc &m" cügsiac, &og«Aet pójw Gué0paqiov, x«l &omaolog Ye.

ell. L. D.

91 452. 421. 462. 492. Tüschordnung: lL. Or. Praeceptor Heuch. II. Hofmaister.

IIL. Occ. Princeps. IV. Crusius.

Nobil.

D.D. Bocer.

92 450. 458. 533. (553 Hs.).

—

9336

—

Tjxouoy O& mQwi, AoreOWjvot vbv wbptov YepAdrov: O voy ÉvOExatOY TÓTOOV,

AudiO:

XXi oü0x dÀAov mpoürepoüvta, cv(9 ul aoro0 éOOxopev &v totg pwov[totpote.

(huert

Praeparo igitur editionem: eum intra pauculos dies Cellius typis descri-

bere, in animo habeat.

Toteriü

5

Per Henerum etiam Principi Ioanni Friderico indicaram : quod illustris

D. Georgius Farensbachius velit huc 3 filios 6 Liuonia mittere: si ego

ei statum Novi Collegii significem. Ergo Princeps mihi praecipit, ut ei

(onc.

scribam. Scribet ei et Firxius. |

(

ais ) !

458

Aug. 28, Die ?l. serenissimo.

Eä?'ljþäv [

10

Locationem Baccal. fecimus. Actus erit 12. Septemb. in hospitio Co-

vonn arlï

ronae, für ein Person !/, fl. In Senatu fuimus. Orationes meas, à Cellio

Ev'm, £

imprimendas, adorno.

,

.'E'OO

"

Rector magn. Ioan. Harprechtus 4 magna vinaria vasa de me emit:

/

PA

u*(al»:'p

o0 xpóg tb dpéoxov pot, xal d

ÉOet,

ónép aütÀy &Extlyov.

[

yoyto

15

In pago iuxta Hechingam Stetten, 7 aedificia combusta.

t

u9 10

Aug. 94. Die Q. sereno, non sine nubibus: postea sereniss.

ciutit,

et calidissimo. Hinc nocte tonitrua, et venti.

Qapepud

Conc. 1l Graecé scripsi, die S. Barthol. Horá 7. domi D.D. Heer-

w as

brandi, ampliss. D. Cancell Eisenum accessi, de abeundo occupatissi-

yeuti, &

20 mum. Dedi ei (.descripta per nepotem meum.) Exemplaria ambo com-

Hofgesin

Ration

mendationis in Coronam anni, Witembergensis et Tybingensis. Commen-

Toan, K

daui ei totum negotiüm: quia sperem, eius amplitudini id toto pectore

commendatum fore. Promisit omnino. Proficiscitur cum uxore in S. Peters

Maiero.

Bad: in sylua hercyn. inter Tybingam et Argentinam sito: quibus am-

Reseri

25 babus (sic) felicitatem precatus sum, et pro ipsis preces ad Deum promisi.

Tiuonia -

Abii in concionem iturus. Venit mihi in mentem de sumptu: quanti

genectuti

Exemplar Coronae excusae (.sic et Catecheseos, ac Psalmorum.) con-

sttutione

*

staturum esset. Descriptionem eius rei diligentem, in charta

a

me fac-

D. Firh

tam, per nepotem meum misi ad eundem. Sed iam discesserat. Nepos,

inbus $j

ao meo iussu, acerrimé insecutus, pilentum ipsorum (.comitante Carolo

possit es

Heerbrando, et uxore eius.) ultra Schwertzlochum assecutus est, valde

Fascieult

459 defatigatus, et D. Eiseno dedit: qui me re|salutauit. Antea (.festina-

COmmis],

bundus ad iter. mihi promisit: se breui ? sua lauatione, meas illas

.

M. Cn:

Q

«Optog &0o00lY.

commendationes Onoltzpachum velle mittere.

peas 2 (

85

Dedieatoriam trium orationum, à Cellio imprimendorum, ad Princ.

ropositi

meum vicinum, D. Augustum, composui, etc.

Cellio

6 455.

11 457. 481.

18 Salutaui D.D. Heerbrandum Iac. in domus suae

Hüberm

hypocausto: facie pulchra, pedibus tardum, expuerascentem.

19 Zw Eiüsenwum:

23 D.

14

14

Iac. Heerbrandi generum, in filia formosa.

90 453. 453— 115. 468. 572.

9) W

00

Biseni Badenfart.

97 Zu Coronae: «. 4 fl.

97 Zw Calecheseos: B. 9 vel 10 Bae

D

97 Zu Psalmorum: v. 18 B.

h, 38

Disrium

—

—

337

qu

y TOFOV

Audio, in Italia copias et minas, Papa dante pecunia, contra nos

k Ytootc.

(.-haereticos Ofj&ev.) comparari

]i deger

Aug. 25. Die fi. se ad claritatem componente.

X illsti

Interfui Disputationi de Iure belli: praeside D.D. Halbrittero: Re-

( Sl ego

spondente, M. Georgio Lebemyco, Baronis Landavi praeceptore. Opposui.

llt WL e]

Aug. 26. Die (-). sereno

Conc. 2 Graecé scripsi. Antea óvetp. cuvoucía $oyatpiiou, Ómep oU

Tott t() óvitt &oxov, Y|oopévou. Écepoc

vetp. DéAm cuoveAeyópetoa xapódev

Spitio (

!

£oupupéva: &yo piv, QÀtyctepo: Évotpog

82, vÀe(ova. Bebenhausische boltz,

)

TU 10

vonn armbrosten.

10

[

éÉtetéAs

énet(9] Év tT va T& mávca

500 qiAot, D.D. 6«gio

Ile emit

?

p&yetpoc, xal M. veopy.

Beur

pxapoo

EAeyóy pot:

ty& &0 mapatroromo cTi)y

QuYaiépa: (Gg &qtepévmv, Og Y| vío móAsog l, YapetoSat Twt Ex vo0

CQXCVTUXOU OTUTTEVOLOU.

&tol uév, &x quAGog &pyol mpoOrAo0v, tyo u) x5 vrijocc

NI

pou tapay9T: $p& GE éGexpipacot Oetv. và xoO voquostovxog. $yà o0y 8190v 15

oixa9e, | n«píveoe cfj 9uyax

t& O&£ovva omouGaioc. ao7Y) O& Tpoz dso04060

CUT

7C 0t&t:

«XX

Guxpepotootot, &Aeodépa mavveAGg

yat, X«l quAGeecta

D. Heer

pij vepüou A&8p& wou. GA XAOG 3 *.o x&yàÀ, &nl BAXpw« cou vyoqwíjoo. &moxpi-

*

JOUpAtISS]

ec

yeta«t, EOCU'ETI OUMTC'TT&LV taOtX UTO

tV TEQU OV maÀavyoy a (099otov, vomm

nbo com

Hofgesind. quAdtvvou vofvoy (.Éqmv &yà.) vocobto naAAov.

Commen

Rationes duarum hebdom. in contubernio computari vidi, ab Oeconomo o

0 pectore

Ioan. Kegelio, et Rectore M. Ockero, praesente Depositore M. Ioanne

S, Peters

Maiero.

übus am

Rescripsi nobili et ampliss. viro, D. Dauidi Hilchen, S. R. M** in

1 promst

Liuonia Secretario, D. et fautori meo colendo. Gratias ago pro felice

0: Quan

senectuti meae precatione, et felicitatem reprecor. Deinde mitto ei con- ss

i. con-

stitutiones atque leges illustris et M. * T'ybingensis collegii novi: et quod

) me fae

D. Firchsius sit apud seniorem nostrum Principem exploraturus

an

i. Nopos

iribus filis illustris ac M* viri, D. Georgii Farensbachii, in collegio

& Caro

possit esse locus. Firchs. et F'arensbachius, inter se propinqui sunt

est, valde

Fasciculum hunce literarum, nobili iuveni Bernhardo Helffericho Liuoniso

(Jestina

commisi, Higam ituro.

meas 1llas

M. Casparo Heuchelio recitaui Dedicatoriam ad Princ. Augustum, et

1psas 3 orationes monstraui: qui hortatur me, probans omnia, ad meum

Ü Princ

propositum exequendum: Principi suo rem gratam fore. L. D

Cellio dixi

sed is cogitur prius Disputationem D. Gerlachii contrass

——

iomub Suae

Huberum excudere. |

y D

4 497. 461. 467

11 Spáterer Zusatz: Vera res

BU

14 6 notapóg véxxapoc,

!

yOv puxpóc. 467

98 Risam. 455

10 Bac.

26, 28 M ci

Magnifici.

Diarium Crusii II

:

À

—

il

338

et hant

461

Aug. 27. Die (. sereno.

s Con

Disputationi Med. interfui: praeside D.D. Moeglingo, Respondente

i, 5

M. Ioan. Conrado Sinapio Schwinford. de Epilepsia: et opposul contra

sj 8

'Thesin 8.

Post

5

Vaecae hac nocte circiter 129 hic mortuae: et nuper, plures. Ideo in

Georgü

Senatu fuimus: ut agatur cum consulibus ciuitatis: ut, quam primum

uus & (

pecus aegrotet, non sinatur in oppido mori, sed educatur: et ut fossae

ginen Y

fiant, ad illa mortua sepelienda: sicut Esselingae, alibique, fiat. Monui,

geparata

ut fimus toto ex oppido euehatur.

10

libro 1*

D.D. Ioannis Georgii Siguarti, Parochi nostri reuerendi, filius 12'/,

annorum, Ioan. Dauid Siguartus, hora 12. mecum erat: construens rursus

gongis ]

j me Ill

meum virginale musicum. Pulsat ex tempore cantiones: atque Templi

mun Z

quoque organum: etsi ibi octauas nondum digitis, ut puer, comprehen-

Miror,

dere potest: sed tamen pedis pulsu compensat, etc.

(Jeorgius

15

D.D. Iosephus Engelhartus, V. I. D. (.meus spiritalis F.) Comiti Hohen-

mutatur :

loínsi in Waldenberg inseruiens, hio erat: qui dixit mihi, res in exer-

citu Principum nostrorum adhuc bené se habere. Nescio, cur nihil in-

Holan

vadant.

Germani

Mwypetecat.

Dudanus

20

Vesperi, pauló post horam 5. venit eiuis Werdanus: qui adducit nobis

AnnaMariam, filam generi mei M. Iacobi septennem. Nomen ei ciui

est Hans Maier. àmtovoAal mAeíoug 1. à genero. 2. ab uxore puerpera.

Hori-

462 Infans vocatur Ioan. Benedictus. | 3. à M. Laurentio Donnero Pastore

dans, à

zu Zürgies. mácot, Aomrpol: G- 6 Yopfoóg poo (.ofjispov Oxváexvoc.)

25 dpeíóm vfjg &v MmépyQ &oeowioofis Guxxoviac. O vo0 m ouc. airoOpuat

Schwa

oOv BouXMiw xoi Bofj9etxv Óm' &ücüv. de more DootUyG EyO, x«l &v Q Yijpa

Hispani

uáAota. vÀAAx Wav Bpeothv Gel Év volg Tfjg xAfjoe m eDDatpuov, wl tijuoc:

Seotus

xaà O& tobg oixe[oug Ouctuyf|c. m&cai Wot &el ou[popad, &x TV Yuvatxàv,

Slader

xal ouyyevOv, xal xnósctóv. 4. ab affine W. R. qui adiuuit, ut neptis

10 Coni

30mea commodius adduceretur.

pro dam

Non potui ullas harum literarum legere: quin statim ad coenam cum

]. Re:

ilustrissimo vicino Palat. Augusto, vocarer. Quó cüm venissem: dice-

Palat, A

bam, mihi 800 ebtoyfjpaz« Gpyo concurrere: neptis meae adductionem,

tristis, S

1 &g6op&g teAaixopoc.

9 Dedi eleemosynam nobili viduae Willmagd. Viti

TiDu 6

5 Vac-

Spaeti caeci viduae, natae Georgio de Ow: post splendorem contempto.

T| lx

carum passim pestis, prope et procul.

7 Zwu educatur: Ideo. 29. Aug. stabulum

10 Natus.

1. üm;

amplum ante Neccaricam portam factum est. Fossae item, factae.

99 Zw Maàer: Est textor.

1587. in Maio. 466. 472.

21 459. 442. 466.

l. N«

99 Werdá, 464. 520. 578.

98 Zw Benedictus: obit 99. hyeme.

25 518.

—— —

EEE

27 410.

94 óx-

Volfg Pl

94 Zürgies — Zirgesheim im heutigen bayerischen Bezirksamt Donawwórth.

]. Boter,

vA:exvoc Hs.

95 i» Maégyr — in. Berg bei Donawwórth.

dàm 49],.

RRE

——

339

—

et hanc invitationem, Dicebat ipse, se scire, quod habeam Bergae gene-

Dondente

rum Concionatorem. dópmy w sbtoyeiy c& BÓo tata: olxabe 5 EnayeA d Ov,

ui COhtra

Tác £mictoAAS ÉGG pevà Viv Oexdvny Gpav vowtbg vonyvoUe, tljv OuctuX(av

Tv mepi óv vappobv sopov, wal mepteAumfjomy.

. ldeo n

Post coenam dedit mihi ille Brandus humaniss. imaginem | Iohannis 463

P

! primum

G'eorgii

a

Werdenstain, etc. anno aetatis suae L. Christi 1599. Est cal-6

DUBUSS

uus et Canonicus Aistettensis: qui mihi per ipsum Brandum eam ima-

L Monui,

ginem misit, salutans, uná cum imagine Insignium suorum in charta

separata. Ait, se olim fuisse meum convictorem et discipulum: at in

lius 121

libro meo convictorum reperio sic. 1558. 95.Ianu. venit puer Wolf-1o

I$ T'U'sUS

gangus Hiltebrandus à Werdenstain, Laurentii Hiltebrandi F. Discedit

* Tanyl

à me ille veré nobilis animo et ingenio 8. Maii 59. ad Doct. Med. Ada-

IDprehen-

mum Zuiccerum.

Miror, quomodo hic W. Hilt. nunc tanto tempore póst, lIohannes

1 Hohen.

]l exer-

Georgius vocetur. An'ne, quando aliquis fit Canonicus, nomen eiusi5

mutatur: sicut, quando Papa fit?

nihil jn-

Nova à W. R.

Holandi, Canariam depraedati. Maiorem Can. Hispani. Stadeni et

Germani, animis coniuncti. Archidux Albertus, Bruxellas ingressus. Bassa

c1 nobis

Budanus, captus: Bosnensis, caesus. Turcarum et Tartarorum clades. 20

1 ei cui

Aug. 28. Die humido, illucescente.

JUeTpera,

) Pastore

Horá 8. usque post 9*" die S. Augustini, oratio Theologiam dilau-

dans, à M. Ioan. Pollione habita.

rexyoc.)

Nova Wellingiana.

atvodpd.

Schwartzenberger, in ein schaenckel geschossen. Hyberniam et Angliam 25

"p

1 tiuoc:

Hispani invasuri, |

464

foytxy,

Scotus R. vult scire, an Reginae Anglicae sit successurus.

Stadeni, et nostri Germani, vnd die Kraisischen an selben orten, ani-

ij Deptis

mis coniuncti. Non restituent Hispani ea, quae Imperio eripuerunt, nec

pro damnis datis satisfacient.

$80

La um

l. Respondeo genero. Filia T. nobis curae erit. Post coenam cum

1: dice-

Palat. Augusto, demum: legi tuas literas, usque post 10*" horam noctis,

——

Lctionem?

tristis. Sed 1. cupyndoyo vobis éx duysc. 9. Ne tristemini nimium. Do-

nagd. Vil

minus ex malo aliquid boni efficiet, 3. Stude accipere xaAYv napcupíavy,

) Vac-

glabulum

7| oboaot. 4. Condue habitaculum : consolare Tüv AexO: p poO0pet, 85

&AA' éxrtopebov.

10 Natus.

igb textor.

1. Neopurgum, nisi quid obstat, ad Aulicum Concionatorem, D.D.

$5 918.

4 457. 415. 492. Tischordnung: I. Willing. Praeceptor Heuchelius. II. Hofmaister.

— À

Wolfg. Phil. à Brand. IIIL Occas, Princeps Palat. IV. Crusius.

nobilis Bertram

94 ài-

D. Bocer.

15 óvopa.

1v 447.

24 476. 456. 498.

26 500.

91 Wer-

dam 461. 504.

22*

1

—

340

—

3gens if

Iacobum Hailprunnerum. Huic pro te scribo: et Epistolae exemplum

ä

tibi mitto. 9. si ibi nihil: tum Sultzbachum, Ratisbonam, Noribergam,

praefel'fi

n2 P

Vlmam, Craichgoiam. 3. &v otovxx«pO(q ob0bv &Am(Ge. Non recipiuntur

extranei. Sin vis tentare: veni: 6600 Got cuctauxóy. GAAÀ& OéGux, p

spdvQw. ob mAÀeíovm xv cou tíxvy obx dv OGuvafjwv OGeysoQot. vépoy "v&p,

xai vijy Suyarípa QeoOopay &xyapütety Oct. (cec OE x«l O& b Yijpac, oO

465 0A0 Éu Odoxsw Eto. | Bon9joo pévvowe eig O0vajuyv. mapoprodo0 iv

cüCuya: ópovosive. Der barmhaertzig Gott laebet noch. ei; o5 vov motptxov

xóAxov, Ouà vymoíag pevavolac, xal mepuakov Befjosv, xorcapeuxtéov. O

Sedet

i0xdyG EmueAGOg onip Ojv motfjoo. pv 96 wol xb, OeioUot vijo dxaDn-

ante Se

pabxfe ouyxAiuou, Onip co0 sig crouxxapolav vYodosw. Man lasst einn

aisterl

saeltzam auff den baencken umheer gehn. Auff unerschelten grund,

M. 6

besser. Moriuntur pecora apud nos. Foueae fient, in quibus sepeliantur,

(lescribi

contra foetorem. Metuo, ne inde etiam hominum pestis incidat. Saluta

nanti, C

i5dileectam puerperam: bono animo esse iube. peíGovo coydmemv mapá vv

10 anx

obepBaiev sperassem. Mitto vobis 4 fl. 2 B. de Ioan. Vetsch. Scribe mihi

grauerfü

Apocham. Tyb. 28. Aug. 99.

"uyY li

2. Prolixe, ad Ecclesiasten Aulicum, D.D. Iac. Hailbrunnerum: ut

)

b

intercedat ómxàp voo yapoo0. Permultis mepwmodécty argumentis: à per-

0UV !

»0sona generi, uxoris, liberorum, mea. Magna laus, Gveyeípewy tbv mecóvia.

geUG

&ytoyéve, eb Ouvotby, mapà v maÀetiye. ci OR U: mpbc GAAouc, etc.

Y E

Lapis feré moueretur hac epistola. |

j

(

8

466

3. Ad flliam Magdal. uxorem generi: consolando, consiliando, polli-

Q x

cendo. Omnia, cuuradwtxGc, xl quuootópyoc.

O00X

25

Aug. 29. Die $9. sereno.

Nuntius Werdensis, cum meis literis, manà mox post H. 5. discedit.

Cone

Eat feliciter. Dederam ei dono !/,fl. Est bonus vir. Habet secundam

(.m

iam uxorem: Die Madel (.Magdalenam.) quae fideliter genero meo per

Medico,

aliquot annos seruiuerat.

S. pe

30

Horae quadrantes 5 interfui publicae disputationi M. Friderici Lin-

N

denfelsii de pignoribus, praeside Rect. M. Doct. Harprechto. Obiecit

anni: Q

Baro Landauus, Princeps Augustus, et Doctores. Ordo ad me non per-

proposi

vónit. Exiui deambulatum per Hirschnauiam portam in prata, D.D. Mich.

ctuc, "«

Zieglero comitatus. voyu9popoUviee, xol copuxoxo0vtec. Post horam me-

Àmieu

ssdiam 9*» eram in Organo Templi, cum rever. D.D. Ioanne Georgio

——

Siguarto, dignissimo Ecclesiae nostrae Parocho: cuius filius Ioan. Dauid,

? Teli

18 459, .

4 413.

90 Zu generi: plus praestituri.

20 Zu wxoris: miserae

90 Zu

4 QU

98 Zu

liberorum : octo.

90 Zu mea: senis.

98 Zw consolando: ne desperet

912,

23 Zu

——

consiliando: conducant domum (.Lesung von conducant micht gamz sicher)

pollicendo: à me pro viribus.

26 461.

36 461.

29 Yi

—

—

—

341

—

BIN

agens 137* aetatis annum, miro artificio pulsauit Organon (.quod audio

hr tam

praeferri Organo Stutgardiano, et Vlmensi) ad horam usque mediam

empmn u

[l

4:?», Pulsauit autem multas Mutetas, atque in Registro der pusaunen,

vVL, uïl

Caesarem Philippum

ET Tio

traefflich schon [

lrenam, vel Mariam Graecam.

T

d 0

Ü

m&vto, &vepyet to0

Y| XeqaA, Y|Ysuovebouca.

830 ty

matO0G tà MÉAT,

ol Odxt1uAot, Otctpéxovtec.

XaAAtoTQ Ed :

|

ol móOec, tà xdtt motoDytec. |

Sedet inter fistulas organicas: quia partim à tergo habet, partim 467

T ämöïr

asb Em

ante se superius. Er sitzt inn Roren: schneidet nach seinem wolgefallen 10

7 guni,

maisterlich.

peliantur,

M. Georgius Hutzelius mecum fuit petens rursus à Notario nostro

i, Saluta

describi, vitrieus suo priuigno Hoppelio, in Styria versanti, et concio-

T10d, 7)

nanti, cum periculo, testimonium: quod ei à facultate mea fuerat ante

Tlbe mili

10 annos datum; sed ante plures annos ei cum multis rebus confla- 15

grauerat. Hutzelius autem habebat exemplar eius, sua manu xet& xaXnv

toóx"» initio descriptum. Assensa est Facultas mea petitioni eius.

erum: vt

tQ p. VOxpo, per v5v SuyYatéíp« indico: Ó &y GXX vlb Ex80co atfv

$: À ]er-

pj cüvy Oety aOtTby eig xevbv GoyoAsiothat. 9éAst 00v macaotat vf BnUyet-

) RE00/10,

píjseeoc eoyvepóvoc: xal xatpet Y 9uydtyp, &£Ac09epog oDo«.

20

loke, elt,

M. Euseb. Stetterus, permittente Principe, ante 8 circiter dies Vien-

nam (.sine dubio ad Doct. Startzerum.) descendit.

, polli

t Góxtwpt Aoux& Got&yOpu, Ocenkévit Otà TOv ocuyyevOv, Épysotat slc

otouxxapütay &xutQ &belvat, 6À voUg GjumeAGvag Éaoto0, &T ope0U Y coO86.

25

Aug. 30. Die ?l. serenissimo, obscuriore, pluente.

- Qiscedit.

Concionem scripsi Siguardicam.

secundam

Cl. viro, Domino lIoanni Papio, illustrissimi Marchionis Onoltzpach.

Qeo per

Medico, patrono suo colendo. |

S. per Christum. Clarissime uir, D.D. Papi, patrone colende: mitto 468

ia Lin-

D* T. Testimonium Tybing. Facultatis Theologicae, de mea Coronaso

l OblBClt

anni: quod de tuo consilio ab ipsis petii. Non dubito, quin in pristino

non per-

proposito, et promouendi studio huius operis; atque etiam cíj; xecwxh-

]. Midh

jram mé-

oseoc, xal tGv doaAuUdy 6pjuLv, persistas: ut uirum pium, et constantem

Amicum, decet, ego itidem erga te persistam. Habes priora mea scripta,

. Qeorgio

. Düüid,

9 Felicem longae,uitatäm ei precatus sum.

18 Ioannes Michaél H(i)ppel. 4'11.

TARU

18 459. 470. 470—

25 459. 481. óvstp. &xpspápumy &mi xpmuvob, oD5& xorénscoy,

2* Onoltzbachum.

90 Zu

&AX o05& xo0 &oqoXo0g &néQviv, &AXX Mpspg'cp.evog &&onvicomy.

9) Zu

972.

29 115. 458.

99 Zu

29 Von S. per Christwun — 1599. (S. 3492 Z. 23) Hand des Enkels I. I. Maier.

p

-

—

342

—

quibus haec opera promoueri possint, omnia: ipse etiam argumentis ad

Man

persuadendum abundas optimis. Haec omnia auxilio assume: x«l nei$e,

post

xal pxou, xal mv 1b &vOtoTiqevov, Yevvatou cxpaeryoO vpórov, Gutpemeov :

VEV-'/ï't

u

M

xoi xpuvíjc«c, voxy &pà pev' oO moÀb eÜgpatve. xdptw Sot] 6 mavroxpdtup

PINEIUPININHCHUHERINHINNNTUINUUET ERE EPTv

à i

snav5o. Dedi etiam exemplar huius Testimonii, amplissimo D. Cancellario

Doctori Eiseno: qui nunc lauat cum uxore in S. Petri ualle. Scito cl.

EO

uir, tuam exc. iam ab illo tempore mihi quotidie in meis ad Deum

vesp eri

NI

469 precibus, et esse commendatum, | et fore. Dilecta uxor mea 17. Maii

0.

pié obiit. Sic et D.D. Hambergerus. Tardius mitto tÀv cóotwotw: quod

diao ?

i onesciebam, nunc D. T. Onoltzpachii esset. Vale. xei 00 &vw«uctaíoo

quot

i

WEQUXOXAOU GteQdvou pépvmoo, memor illius, quod in 48. cap. Hier. scrip-

tum est: émtxatdoavoc, Ó vb Épyov voU xupíou Qa90joz xot9y. Responde,

quam primum poteris. Ante 14 dies creaui 27 Magistros: praesentibus

4 Principibus, et XI generosis Baronibus, hic degentibus.

15

Benedicat Dominus illustrissimo Principi vestro, nobiliss. et pruden-

Ex

üssimis consiliariis celsitudinis eius, et reuerendissimis Theologis uestris.

Socr

Nullus impediat Aulieus Satanas (.nullum adesse confido.) opera pia,

aco

xai doxegeXéo:ata. Gloria haec uobis contingat. Post 3 hebdomadas

Saluai

(.19. Sept. 99.) 73. aetatis annum compleuero, obv 9$eQ. Si petitionem

Tilerati

20 meam plam obtinuero: reiuuenescam Phoenicis ad modum. Kógte yptoti,

bant «

tui operis causa agitur: tu adsis, ne bombardis et sclopis impediatur.

constar

Amen.

i illa .

6 Tiv oe &x duxfjo papttvog 6 xpobctoc, Tybingae 30. Aug. 1599. |

baptizà

4/0 D. Ioanni Mockelio, Tybingae in foro Cauponi ad ouem aurei velleris,

aut m0

25 Epigramma sex Distichorum ad Insignia eius feci. Postridié vero, etiam

Höpl

Graecé. Misi: gratias egit maximas.

Dühel,

Aug. 31. Die Q. pluuio.

Tàgnat

Reichsl

Fui in disputatione Iluridica: Praeside D. Bocero, Respondente

M. Dauide Moeglingo. Obiecit Palat. Aug. et alii, mihi loco non dato:

alarum

Frderi

s01ta multi Doctores aderant.

habitat

Butyri libra venditur 9 ks,

hominu

Testimonium de utroque gradu, decreto Collegii mei, composui exi-

mium M. Anshelmo Hagenloio Boeblingensi.

psum .

v(xpoc iste Stipendiarius, contra suam Omóoysotwy, iterum £v&yAmos Tiv

psun,

Saluato

s5 oU QuYat£ox: quam hortor, ut illum auersetur ubique, et nihil cum eo

——

disputet.

2 $g

Y Dere

18 Zusatz zu Principi von der Hand des Crusius: pro quo quotidie oro Deum.

98 209.

84 467.

(08. s.

i

Baluator

——

11 s. S. 54 Z. 8 Amm.

ln

ä

4.:

—

343

—

ehtüg a

Mense Septembri.

s

Maneé correxi Declamationes.

rtoy.

Postea fassa est YJ $uydtqp me urgente: Oóxooyéíotot vbv Ypov p. topxo

Oï?iï(np

vexxTpo : àq' $ pévrot ye, voOtov bnb voO matpoc ouvXmpsiodot, xal «Otby

Cellario

ày xAfjoet Otxdpercttx T elvo.. Vocaui illum ad me: xal, £rei&?] xpóca q00, 5

Yito dl

xal &yvooüvtog, Émpabay, ob cuyyopü. obtoc abvov &nuéne|uba. &mavfjl3e

| Detm

vesperi H. 3* àmtotoAsw &miGobg &aoto0, xal wpatüvetw TOv wYdjov omou-

T. Maij

Odoy. &yà 8&, xxiÉyov vhv BmtotoATQV, aó0tg &pvviocqievoc, &xéAuoa abcÓv.

: quod

oUv &Y QAUbetg 6 vépev oixetxxXc Éym. &A&moóv pe, O mcycemte tQug.

0010

qtÀonovbtatog, moAumovO tatoc, Xxi moÀona)Eotatoc, ÉyYs. |

10

^ -

xavà OwxpoAXfjg Hansonis Waltheri

471

Sponde,

Defendi

| x&t& mpaonepyljpou vtvÓc.

Yentibus

Tiv Quyarépa

«atà toó Doca.

V0v xatà to0 vixoou.

pruden-

Mestris,

Ex Epistolis Ioannis Mich. Hoppelii, Pfarrherrns zu Keielwang.

15

74 pia,

Socrus eius, est Ànna Felsina, Graecii.

0madas

Iacobus Purckweger scribit ad Hoppelium, tunc Concionatorem ad

itionem

Saluatorem, in Grünpühel versantem, ex op. Rotenmann. Ibi Senatores

J

literati: D. Staentzing, et Turnpacherus, Hans Schmelcerus: qui cupie-

batur,

bant coenam Domini percipiendi causá ad Hoppelium venire. Ei, quiso

constans permansit in sua periculosa statione, cum omnium admiratione,

589 |

in illa Ferdinandica persecutione, missi venerunt infantes à 4 milliaribus

relleris,

baptizandi. Ferdinandus pecuniam promisit ei: qui eum adferat viuum,

aut mortuum.

, etam

Hoppelii gnaediger H. est Hans Fridrich Hofmann, Baro auff Grün- ss

Bühel, und Strechau, bede schlosser neben Rotenmann ligend. Est

magnae autoritatis apud Caesarem: ein Kaiserlicher Legat, und dess

mdente

Reichskriegshofrhat: vir doctissimus linguarum: Latinae, Graecae, et

aliarum. Fratrem habet, Wolf Sebastianum Hofman. Arx eiusdem Ioan.

1 dalo:

Friderici Grünbühel, proxima est oppido Rotenmann: ubi Comitissa virgo so

habitat. COum hae Hoppelius debebat | habitare, sed noluit. Concursus 472

hominum fit maximus, ad eum: in die Reminiscere, ad 6000. Oderunt

uj ex

ipsum Papistae. Es belaiten funffzig, oder 60 schützen und hellparter,

ipsum, et Baronem, et illam virginem in curru velato, in Ecclesiam

TPE Tl

Saluatoris: modó ante 20 A. ab Hofmannis aedificatam, artificiosó, àss

oum 6

2 Sept. l.

2 441. 479. 480. (408 Hs.). 581.

9 Zu Ovydtqo: vwAniouoa,

4 365.

6 467—

9 462.

12 478. 528.

14 484.

X« Gxexeboucoa oUv r vowv.

o Deum.

(984 Hs.).

15 Hoppel. 467. 482. 483.

17 Scripta Martii. 9.

18 Zu

25 482.

Saluatorem: templum.

l Es fehli die Angabe des Wochentages.

91 habitant Hs.

—

944

—

(.est [

Romano artifice: ad imitationem templi Rom. Mariae Rotundae: Non

NURU ERE IUNETER TRUE T EPT

bens 1

iamen in illà ultra tria millia, et quingentos, sedere possunt. Antea

Tatinà

fuit Hoppel, Concionator imm "Wald.

Non desistit à persecutione Ferdinandus. Prohibetur sub mulcta 30 fl.

hene 4

Di

3

d

j

sne quis visat Ecclesiam Hoppelii: nihilominus maximo numero veniunt.

gutem

lpse in 1. Angaria habuit eommunicantes 5293. Baptizauit infant 50.

; all

Pericula magna. Ait, Tybingae nesciri persecutiones: et, quam bono

majore

ipsi loco sint.

Qui]

Mulctatus est quidam 200 fl* quod infantem in Euang. Ecclesia bapti-

dj Ma

10 Zandum curasset.

subiect

Haec, ex literis: quas ad M. G. Hutzelium dederat.

eliam !

Nepos meus loan. Iac. Crusianus, incipit ab Ioan. Dauide Siguarto

qua C

discere musicé pulsare.

(ut Sp

Sept. 2. Die (-). sereno.

eolu e

15

Conc. 2 Graecé scripsi. Vesperi Amalasuentam in Organo audiui pul-

Annum

satam, post omnia in Templo absoluta, à puero Siguarto.

assidua

Literae 1. à Lanio Hans Vrich, me ad nuptias suas 10. Septemb.

vestrull

futuras, invitantis. pccmv.

geremu

2. à D. Sixto Maiero affine: cui nobilis Gyltlinger negauit conditio-

E

»o nem Ecclesiasticam. |

m

4

é

3

ÉX tOOIG

cup«popat

tv xn$eotGv

! tox oU ] «6v

oíetoU

uorfioov.

Mou XacX

TIAm

vt608 tOÓ ÉtOG

Horà

£vóyA«otg O&& vj Suyaxépo.

$uvetog víjo coCuYyoc.

plentiu

25

Init

Ad Reuerendos et Clarissimos Dominos Doctores, illustris Acad.

(uidi

Tybing. Professores, Stipendii Martiniani Superlntendentes, Dominos

et patronos suos colendos.

S. Et Pacem In Christo.

Prm

30

Peto reuerenter et officiosó, reuerendi et clarissimi uiri: ut meam

SCuTum .

petitionem, quam spero non iniquam esse, nec causis iustis carere, bene-

Magn,

uolis et aequis animis accipere dignemini.

Obie

Alo mecum M. lacobi Maieri Binicensis, generi mei charissimi, qui

fames:

iam diu in ditione illustrissimi Neoburgensis Palatini Concionatorem

matre ?

—————

s5 egit, ex 8 liberis, quos habet, duos mecum: puerum Iohannem Iacobum,

19 7

3. classis in Academico Paedagogio auditorem, annorum 15 et soror-

Conseruel

temb, pe

culam eius ÁnnaMariam, forsitan 7 annorum. De puero mihi cura est,

T

OU

Tis

474ut in studiis bene coeptis, bene haetenus prouectis, | Latinis et Graecis

m

; Meri

ï

4 Scriptum Iun. 5.

12 461.

22 244. 471. 5277

24 484.

26 465. 593.

l. redii

26 Der ganze Brief isí von dem .Enkel des Crusius I. I. Maier geschrieben.

SCherzypej;

—

—

345

) NOH

(.est enim egregio praeditus ingenio et diligens, et moribus bonis: scri-

Ànley

bens iam diu etiam conciones in Ecclesia: antea populari, nunc etiam

Latiná, lingua.) curae is mihi est, inquam, ut sic in studiis bene coeptis,

à 001

bene adhuc continuatis, feliciter pergat, ea feliciter absoluat.

'Citnt,

Disertus est, et Concionatorem (.Deo Adiuuante.) praebebit. Nuncs

hi 56.

autem non minus 8 annis mecum uixit. In eius locum recipere cogito,

l Dono

si alibi ei prospectum fuerit, unum de fratribus eius: natu scil. caeteris

maiorem, in locum eius recipere cupio.

! baph

Quapropter, Reuerendi et clarissimi uiri, ac patroni, quibus Stipen-

dii Martiniani administratio commissa est, D** et excel'i» uestram o

subiecté et enixé oro

ut, quando non incommodé fieri poterit, hunc

irario

etiam meum nepotem loannem Iacobum, in consortium Martinianorum,

qua caeteri conditione sunt, benigne recipere dignemini. Facietis id tanto

(-ut spero.) libentius: quod semper uos, et totam Academiam inclytam,

]uj pu-

colui et colo: officioque docendi pro mea mediocritate, iam hic XLI"»;5

annum fungor: nec petitor molestus fui, totiusque meae uitae, in studiis

assiduae, gnari estis. Gratis animis ego, et gener meus, et ipse nepos,

ptemb,

vestrum beneficium | agnoscemus: eoque per gratiam Dei nos digné 475

nditio-

geremus.

Ex Museo meo 4. Die Septemb. 1599.

20

Reuer. D5* et excell. Di* yestrae obseruantiss.

Martinus Crusius.

*

Septemb. 3. Die (. sereno.

Horá 6. usque ad 8. visitationem fecimus nostrorum Discipulor.: Com-

plentium, et 4 classium. Erant 123.

25

Àead,

Invitauimus Frider. Prenningerum, V.I.D. ad coenam in hospitio

P.

Qmmos

Ouidii.

Septemb. 4. Die $. sereno mediocriter.

e

Prima disputatio in Auditorio lurisc. renouato. Fuerat antehac ob-

Tneann

Sscurum: nunc est clarum, pluribus fenestris factis. Praeses erat Rector so

, hene-

Magn. Harprechtus: Respondens, Michaél Müller, dictus Fendrich. |

Obieci contra 9. T'hesin, negantem spurios infames esse. Sunt in- 476

ni, qui

fames: quia 1. Parentes eorum pudet. Notha filia Harmonia, non à

atorem

matre Venere (.quia pudebat eam illius.) sed à cognata Electra, edu-

oobun,

19 Zusatz von Cr.: Addidi postea. Dominus Deus vos in longaeua felicitate

S0T0F:

conseruet. Àmen. Ex Museo meo 4. die Septemb. 1599.

22 Misi postea 7. Sep-

temb. per ipsum nepotem, ad D.D. Steph. Gerlachium.

24 9884.

27 462.

]'a est,

485. Tüschordnung: l. Septentr. Crusius IL. Or. G. Gruppenbach. D. Prenninger.

raecis

III. Merid. Bureardus. Maestlinus. IV. Occ. Cellius. Vitus Myller. Lauta coena. Horà

1l. redii domum.

32 Spuril.

R. 092

8 Latina Hs.

* scil. von Crusius eingefügt.

293 Owuidius bezeichnet hier

scherzweise den. Wirt zwn. goldenen Schaf Iohann Mockel s. S. 381 Z. 36, 392 Z. 9.

——

——

ä

346

apud I

cata fuit. Nonnus Gtovuc. L. 13. Papae suos

vó&oug vacant Nepotes: et

castra

alios spurios, filios Ecclesiae. 2. &vsácAeuwrta óveión comitantur spurios,

Nun

per ommnem vitam. Plut. xepi mo(Gov d&yovríjc. 3. Sapient. 4. spurii stolo-

Deraus,

nes non agunt radices in profundum.

b

Obieci contra 12. Thesin: ubi dicitur, filiam, quae inconsultis paren-

Med

tibus nubat, exhaereditari posse. At in disputatione M. Casparis Heu-

chen g

chelii, 20. Aug. nuper habita, negatur exhaeredandos propter hanc cau-

sam esse liberos: nisi turpibus se personis adiunxerint. Non intellexi,

Dioi

(xavàg AÓcetg adferri.

putatul

10

M. Andreae Pico gratias agens, remitto sua m«A«t&: et funebrem ux.

defend

m mitto.

meae pige mem. oratione

ob vul

Noua Wellingiana.

Antuerpiá, Aug. 27. Die teutschen Fürsten haben das spanisch Laeger

Copias,

od

berait für feindt proclamiert.

elam :

15

Bellum inter Anglam et Scotum videtur fore: sed tamen pacatum:

riumtur

Angliam non invadent hoc anno Hispani. Regina ergo quiescit et ipsa.

custodi

Classis Holandica fertur domum reditura: nihil feré efficiens, nisi

pauperes homines.

Dicitur pro certo, Germanos Principes op. Geeneth. recepisse ab Hispa-

20nis, conventione: et Iuliacensi Duci restituere.

Seril

Coloniá 2. Septemb.

de Cat

Posfquam Genepum est praesidio à Principibus firmatum: mox Co-

RUL

lan t

mes Philippus Hohenloius in Brabantiam transiit cum 2000 equitibus

et peditibus: ac magnam praedam abstulit, et in castra retulit. |

quotidi

417

Die proximo (-). horá. 10. vor mittag, Rees von der Reuterei beraennt,

ei Vels

Fune

26ac mox tota castra eó promota sunt.

Aula n

^Wilh. de Nassau, Frisiae Gubernator, Hispanis, conditionibus certis,

eripuit op. Detticum, die 3. dimissis inde Hispanis, cum rebus suis, et

as

vexilis erectis. Sic et castellum Schaellenberg eripuit.

Caemer

elo. Lo

30

Die (2. comites Solmenses et Witgesteinenses, magnam pecuniam,

à Landgr. Mauricio curatam, Coloniae acceperunt.

purae :

Coloniensis Elecgor hat allen, die nit Catholisch, ausgebotten, sub

.M

poena ereptionis bonorum. Vexilla. 3 equitum et 2 peditum transito

Dreuis

14 Germanorum tan-

lios, qi

10 Beielstainum. 371. 376.

12 463. 484. 484 —.

dem hostiles actiones contra Hispanos.

19 Zu Geneth: al Genep.

19 Genep.

95 Rees.

98 Detticum.

29 Schaellenberg.

382 Zqusiocot. 478.

1 2Die Stelle, die Crusius àm Sinne hat, steht vielmehr m 3. Buch der Dz'onysz'akci

des Nonnos Vers 375 ff.

8 vgl. Plutarch, de liberis educandis 1: voig yóào uqroó9ev

ET

j z«toó9tv oÜz sÜ ysyovóouw &vttdleurta ztuguxoAovOtU T& Tij Qvoyevetag Ov&(Ór zteg&

8 Vgl.

illuc mit

zvra 1v Blov xci zt007tt9& Toig PÀÉyysuww x« AoudogetoO9c«t fovAouévots.

Lib. Sapientiae 4,3 ..

eí spuria vitulamina non dabunt radices altas.

War 159

(ie Sin,

$iU ]i

—

347

—

l:

apud Rees Rheno, rapinas egerunt, et 30 Hispanos ceperunt, et in

Duios

castra adduxerunt.

[ Sto]o.

Nuntius ait, das gantz Laeger sei für Rees gezogen. Die Spanier haben

herausgeschossen.

paren.

Romá 28. Aug.

5

3 Hey.

Mediolani, ein schraecklich waetter gewaesen: hat in die Thumkir-

( Qu

chen geschlagen.

ltellexi,

E Praga et Vienna, etc.

Dicitur Turcicus Dux venire cum 150 millibus: ad obsidendum, ut

8 ux.

putatur, Strigonium. Ideo ibi à nostris magnae fiunt praeparationes, ad:o

defendendum: etsi sané imbecilles nostri: praesertim Schwartzenbergio,

ob vulnus in pede acceptum, ingredi non valente. Caesar igitur curat

Laeger

eopias, tum ex Vngaria, tum aliunde, colligendas, etc.

Hodie, ut fertur, vaccae 18 in xenodochio sunt mortuae. Singulis

eatum:

etiam anté diebus, aliquot vaccae. Circa Memmingam autem equi mo-15

A pyo,

riuntur Habeo l vaccam 1 vitulum. 1 porcum, adhuc valentes. Deus

l$ Disi

custodiat. Etiam 1 canem 1 felem. |

Septemb. 5. Die $. sereno.

478

Hispa-

Scriptis ad Nundinas.

Scribo D. Laur. Rodomanno, de obitu beatae uxoris, de Corona anni, o

de Catechesi et Psalmis, adhuc iacentibus. «t 8& yptot, Ov i,

ox (o.

xávwx pueATos.. Bené precor eius conditioni, ita miré ad Zeten 'et Ca-

juitibus

lain translati. Plurimüm ipse proderit Ecclesiis et Scholis. Pro ipso

|

quotidie Deum oro bis, mané et noctu. Oret ergo et ipse pro me. Mitto

TAenni,

el Vetscherinam concionem funebrem.

25

Funebri orationi M. Mich. Beringeri, de G. Weigenmaiero piae mem. in

certis,

Aula noua interfui. Sie et Princeps Palat. Augustus, et 9 iuniores Iergeri.

sus, el

Caesar vult Lincium se conferre. Metuendum, ne Concionatores (.D.

Caementarium, et M. Marcum Löfflerum.) eiiciat aus dem Landhaus,

XIm1am,

etc. Loffler et Kollinus, hic sunt. Ferdin. Archidux, maximus &y$9bcso

purae religionis Professoribus.

n, stb

M. Iohanni Posselio. Ago gratias pro literis, et libellis eruditis ac piis.

yangito

Breuis sum: quia complura mihi adversa accidunt. Magni facio Posse-

——

lios, quod patet hinc:

um tan

tóy XptovoO Qepdnovva, xAXotbv llocofjuov, aia

85

| (fengp.

VUv xebUet. qiAog 6c ct(juo; Écxev &póc.

—

"AAX &mb vüc, «toO xu8Tjetg qaívetot ulóg:

pysial

6c qAoc oX Tyvov t(]uog ÉcosT &póg.

ijrgo9e

10 Gran.

20 481. Stralsundam Pomeraniae. 361. Sed Grupp. non potuit eas

j Ti

ille mittere. Ergo huc retulit.

29 4TT.

32 Rostochium. 479. 231.

8 Tgl.

8 Leger Hs.

20 Laurentius Rhodomannus ( 1546— 1606), vorher Professor in Jena,

war 1598 RHektor ón Stralsund. geworden, vgl. die Anm.

22 Zetes und Kalais sind

die Sóhne des Boreas, der Personifikation des Nordwindes. Ihre Namen gebraucht Cru-

Sius hier zur Bezeichnung des dussersten Nordens.

d 4348 us

jllio i2

Octoy mp&ypoa AUnw, maépoc 9vfjoxovtoc, £m a

ä

Sahltet

.sóceBiyv coqtn) 9 víbg Ópotoc &ov.

Inelytus est fato functus Posselius ille:

for

qui pius, atque mihi charus amicus, erat. |

419

At bonus et clarus successit filius illi:

D.

iano )

non minus hic nobis carus amicus erit.

Grotia

O quantum donum, patre discedente, relinqui

p2 are

natum doctrinis ac pietate parem.

Mitto uná funebrem Vetsch. concionem. Oret Deum pro me.

nopOlit

morte

10

Septemb. 6. Die 2l. sereno,

elc, 9d

Conc. 1 Graecé scripsi. Heri et hodie, apud Superattendentes Stip.

vx tl

Prn

ilustris, e& apud Senatum Decanorum, ózip tf Ouyatpbg &Exapov: iv

pore Üj

&rcx)Aecyet voo Ydquou: Ov &qgpovfjoxca v vexxtjptp, &voO cyvoobvtoc, bnso-

Xnuévx fjw. x«l é£Aeudépooty aüTfj; &Am(Qo : &b xal tb mpüyp sl ovouxxap-

158(xy ypapljoevat mb oO féxvepoc, nxpbc toUg tGv vv Otxaotíc: cul

Üj

consilio resisto.

p ]

Nobi

D.D. Chytraeo scribens, gratias ago pro censu annuo, et optima pre-

cor, Deumque pro ipso quotidie oro. Potest à Posselio commodaté

Dousat

sumere uxoris meae &mtvéqiov Aóyov. Sept. 19. si vixero, compleuero 73.

daro, |

20annum aetatis. Magistros creaui nuper 29 praesentibus Principibus 4

ubi su

et Baronibus 11. Vindemia optima speratur: etsi grandine et frigore

PL i«

afflicta. Pestis vaccarum. Libra butyri 9 kr*.

£opuoo.

Peto

T. en

Septemb. 7. Die 9. sereno.

gexia ]

Interfui Iuridicae disputationi'M. Casp. Heuchelii, et obieci mediáà XI.

quo

z5 horá. Antea etiam Wirtemb. Princeps loan. Frid. obiecit: et ante eum

plar i

Palat. Augustus. Deinde, ipsorum Praefecti morum. Obieci, fures pati-

Cire

bulo delapsos, non iterum esse suspendendos. |

tuto: 1

480

D. Oseae Halae scribo: consolans de morte filii. Res eius mecum

f0

seruo. o/. ein underbett, ein oberbett, ein pfulben. D'. arcam rebus in-

8

80clusis grauem. y'. nouem tomos Paraphraseos L. Osiandri in Biblia.

o

Pecuniam, quam mihi debet, remittat mihi per Gruppenb. si commodé

potest. Mittat mihi adhuc X Exempl. Antipoppysmi. Was er mir schickt,

fim

behalt er das gaelt darfür innen. Exemplar funeb. concionis meae ux.

Noudlu

si volet, gratis à Grupp. accipiat. Dicitur, Annales Sueuic. non amplius

Hor

10 Mané scriptum longum compono de gnat(a) eb postea in sen(a)culo leg(o).

KErrgünzungen nótig, da Blatt am Eand beschnitten.

18 470. 481. 481—

17 3. Ro-

n

stochium. 478. 281.

28 4. Francofordiam. 358. 516.

15 4

Worum,

929 Pfulben — Pfühl, Kissem s. F'scher, Schwüb. Woórterbuch 1, 1083.

28 4

—

349

——

illie inveniri. Non credö. Possem etiam Alterum Paraleipomenon addefe.

Salutet Bassaeum et Palthenium. Vrgeo rem de patrono Coronae anni

comparando: et spero responsum, etc.

Horá 3. mei declamarunt, Graecé et Latiné.

D. M. Anshelmo Hagenloio rescribo: missurus ei testimonium, à No- s

tario in membrana eleganter descriptum: missurus et Amalasuentam.

Gratias ago pro Genesi mea. Francofurto, vel Augustá, potest sibi com-

parare Turcograec. et Germanograeciam: Acta et Scripta Constanti-

nopolit. et Compendium Theologiae Heerbrandicum, Graecolatina. De

morte meorum charorum, ux, et Hambergeri. De occupationibus assiduis, 10

etc. Salutet M. Othonem Gryphium. Deum pro me oret. Eam epistolam

: M.

vix tandem, pluribus diebus identidem interruptam, absolui.

0y: Qu

Principes 4 in vicini mei, Palat. Augusti, domo, pomeridiano tem-

Unto-

pore erant, et unà coenabant. |

OO«

Septemb. 8. Die fi. sereno, ventoso, tonante.

481

1: Qui

óvetp. o0x G&yog5c: &AX' &v moAotpanéQo sbwyte Tuyv: xal upoo Swxó- 16

^

pnoty Aéyovvoc, Y) xó"(otv.

14 pte-

modate

Nobilitate generis, eruditione, et virtute, clarissimo viro, Domino Iano

r 19.

Dousae, Nordouici Domino etc. vel (.ipso forté absente.) eius F. prae-

claro, D. Georgio: Dominis suis colendis, Batauorum Lugduni, vel ubi- 20

us 4

ubi sunt.

frigore

Leiden in Holand.

Peto à D. Iano Dousa (.cum 5 Epistolae Theodosianae videantur à

*

F. eius D. Georgio Constantinopoli fuisse ad ipsum allatae: et fort

e

dià XI.

sexta Epistola, apud ipsos per obliuionem remanserit: wpbg xÓptov oví-s5

l& eum

qavoy YepÀcytowv Ypo«xpeioa.) peto, inquam, ut eam mihi remittat. Exem-

plar inde transscribere sibi potest, si velit.

6s pati-

Circa H. 2*" 6 vexxfjooz, me conveniens, vult desistere à suo insti-

TeCun

tuto: ut liberentur ambo à se invicem.

xapaopxotw L. Osiandri in Apocal. consulebam.

30

Dus i«

Biblia.

Septemb. 9. Die (-). post praecedentis noctis pluuias nubilo. ().

ymmotde

Conc. 2 Graecé scripsi. Senatus Decanorum non recipit in se nego-

selickt,

tium vexxfpou: sed oportet totum Senatum consuli. Erat H. 19^ et

eqe Ux

Nouilunium, ae (. Gruppenbachius abiit ad Francofurt. nundinas.

amplius

Septemb. 10. Die (. nebuloso, sereno.

85

211 MR

0]

eno

/

)

Horá mediá 8. mané, misi per meum nepotem tres meas orationes

5 Ratisbonam. 209. Pastori et SuperIntendenti reformatae Eoclesiae. 499. 540.

|1 9. ho-

16 467. 479. 484. 493.

Horuüm. 239. 945.

1v pernegat $) juy&cvnp.

18 5. 478. Lugdunum Bata-

24 Zu allatae: quas 11. April. 6 Francofurt, nundinis acceperim.

28 479—

29 492. 494.

32 482. 482—

86 5933. 458.

81 Zu Q S. S. 65 Z. 10 Anm.

—

——

350

NU TUREU ETU I m

482 excudendas: et simul| tres fl. 6 bac. misi: quos noui Magistri dederant,

Exemplaria excusarum pro his à Cellio accepturi.

Composui scriptum longum de negotio :fj; Q(uyorpoc (.Óórwc W sig

otouxxapbíaw cogar xa«vxpatvew.) ad Rectorem et Senatum: quia ipsi

5possint cdóyec vüv voO py| óvtog Y&qou OukAvGty moteto)at (.quandoqui-

dem ambae partes hoc velint.) xoi voe&ppuuoty aTv pepotGoat.

Mecum erat M. Georgius Hutzelius: recitans mihi literas sui privigni,

Ioannis Mich. Hoppelii, Aug. 25. datas. Ferdinandus sub poena mortis

ei mandat, é Styria excedere: sed ille, à Proceribus confirmatus, manet:

a

EY

latentibus in

i0etsi lam semel ei insidiae factae sunt, ut caperetur

vepreto, cum ex arce Grünbühel prodeambulasset: sed mox ex arce

ei succursum fuit. Adhuc praesidio armato tegitur, quando concio-

natur.

Post horam 9. fui in disput. publica affinis mei, Ioan. Georgii Ham-

15 bergeri, de Singultu: et quaedam opposui.

Horá 12. usque ad 3** Senatui interfui. Tune obtinui (.Scriptis meis

ante ommnia recitatis.) Senatum ipsum velle rem transigere: x«l o Glv

&i otouwxapo(av wavapatvecto. Quod tunc factum esset: sed horá 12.

non fuit repertus 6 vexxfjoc. Dicitur in pagum Luschnauium anté

20 exiuisse.

Dem ehrwirdigen herrn Iohanni Michaéli Heppelio: Predigern dess

488 wolgebornen herrn, herrn | Iohann Friderich Hofmans: Freiherrns auff

Qyett

Grüenbühel und Streckau: der Kirchen zu S. Saluator, quam Deus

B

saluet: D. et amico suo honorando. Scribo, mihi literas, quas ad D.

N

:5 Vitrieum, M. Georgium Hutzelium, scripserit, ab eo legendas datas

Àb :

fuisse: me cum ipso dolere: et Deum pro ipso, et ommibus generosis

Post

Proceribus, orare oraturumque. Sceribo, me Panegyricos scripsisse illu-

Torum

strium foeminarum. 1. maritae Irenes. 2. viduae Amalasuentae: nunc

Q i

3. dispicere de laudanda illustri virgine. Video, te expetere Conciones

TUISUs

0 Tybingensium Theologorum. Ego Coronam anni, et Catechesin, et Psal-

lenus,

micas conciones, conscripsi: sed carent Typographo, etc. Bene valeat

Liter

cum generosis suis Dominis, etc. Mitto ei per vitricum, Amalasuen-

illustri,

tam

8 481. 484.

4 4'1.

9 484.

16 481—

21 Grünbühelam. 4'11.

94 E Graecio ad M. Maestlinum scriptum legebam: cruciculas rubri et flaui co-

loris, in corpora hominum, in ianuas, in scamnma, etc. cecidisse. Scripserat M. Ioan.

Heri

Keplerus Mathematicus: in cuius sinistrum pedem crucicula (crucieulta Hs.) talis

ceciderat.

equites

Cüesos,

——

1 H(i)f

Zl 413

—

351

——

ederant,

l. loseph Minsinger, Noribergensium Capitaneus:

qui obiit Noribergae 1561. Mater eius, fuit

U g

Agnes Breuninga Tybingae. Insignia

amborum, in meo Museo.

li ing

ndoqui.

Christoph

1. M. Ioan. Hoppel. Obiit in Gallia

Saxo, qui

erat meus

2. Ioan. Frider. olim é Stip.

Mart. elapsus, in laniena

tirimi,

vieinus.

Parisina 1572. Sabaudum,

Ihorti

obiit 1590

adolescentem suum herum

Itànet:

Soror eius,

generosum, in cloaca con-

10

adhue viuens.

9. Frider.

seruauit. Lutetiae

us in

Cuius, mariti:

Hoppel, Consi-

celebs viuit, in Parla-

UX Qve

liarius Stut-

mento Sollieitator.

COD(jo-

gardiae. Obiit 1573

Nouerca viuit adhuc.

in Martio. Huius

fili:

Hieronymus, Marpachii

15

i Ham.

Ludimagister. Obiit 98. in

Martio. Eius filius est

]5 meis

in Stip. Martini.

Q) Qdy

loan. Mich. filius prae-

sentis Minsingerae, ex

20

xà 12,

Hoppelio. Fratres eius

] ant

ex alia matre.

9. M. Georgius Hutzel. |

1 dess

Septemb. 11. Die d. post noctem pluuiam, nubilo.

484

Ts af

» Deus

óvetp. Ó AsoUyxÀdioc, Ev tb oU poucsío 8Bpo0 Ovtog, Aauwtoil IveceQe- os

ad D.

BAfixet BXov 16v pou éntpdvtoy &v u fiu£p

«

à

6 &U«opdQopev Aímv. eiza

datas

& obx sÜptoxov vv B(BXov poo vabtnv.

Ab afüne W. R. Noua, quae superiora Wellingiana sunt.

TIeTosis

j 1llu-

Post horam 1?" pomerid. usque ad mediam tertiam, in Senatu Deca-

; Dunc

norum (.qui erant loco totius Senatus.) dissoluta est illa cuCuy(x, quae so

nciones

me ignaro facta erat, vo0 vexxfpou, xol víj; pou $oyatpóg. Ita uterque

rursus sunt liberi, etc. Laus Deo. Recreatur senectus mea aliqua-

t Pgl-

tenus.

$

valeat

laguet

Literis petunt aliquot Proceres Styriae: ut sibi 4 Magistri ex Stip.

illustri, Concionatores mittantur. Bona spes, persecutionem desituram. s5

——

Septemb. 12. Die V. sereno, vesperi pluuio.

, 4il.

Ex Welling. Nouis.

flan (0-

Coloniá 9. Septemb.

M. Toan,

[;) talis

Heri Hispanus miles ex op. Rees adveniens, ait: die Veneris 150

equites, et, 250 pedites, in castra Germanorum erupisse: sed à Germanis 4o

caesos, tantum 23 equites euasisse. Totum autem praesidium oppidi est

1 Hóppelii 471. Minsingeri. 485. 486.

25 481. 488.

28 Vlmáà. 416.

29 482.

4'71. 473. 498.

94 482.

9* 476— 490. 491.

352

cun ;

1600 equitum et peditum Bruxellas magna cum pompa ingressus est

cum uxore Albertus Archidux.

poste&

Toha

Classis occidit Holandiea 6000 homines in ins. Canaria. Cepit et

qui. M

combussit Episcopum et Gubernatorem viuos, et Inquisitores cepit.

Hae!

5

Vienná 8. Sept.

Ferdin:

Fertur Vaiuodam Walachiae ad Transyl. Battorum defecisse.

Habi

Antverpiáà 3. Sept.

gecutus

Rumor de obitu Reginae Angliae.

Wen

Spero, falsum esse. lpsa veré viuat. Sic est. |

Tose]

48

Literas (.carmine Graeco amico.) à M. Alberto Kunio accepi.

11

àqu

Horá 7. usque ad 9*" creauit M. Georgius Burcardus (.festinans Stut-

Füeron

gardiam ad vindemiam.) 29 Baccalaureos. Post horam 10. rediimus in

pressit.

Cauponam Coronae ad prandium. Sedi ego in prima mensa iuxta Rect.

Àli

Magn. Harprechtum.

195

Bona tractatio: Caupo, Baumannus, ad Insigne Coronae, in foro:

genus ]

symbolum !/, fi

Post rationes cum Caupone putatas, post horam 5. vesperi, domum

redii.

Ànic

Septemb. 13. Die $. humido, sicco, misto.

Cipatus

20

Concionem Graecé scripsi.

2 Tru

Literas accipio à M. Ioanne Staebio, quaedam moAeótepa scribente.

postea

Item à D. Iohanne Weidnero, duo quaedam Epigrammata mittente

Vigliur

excusa.

Naufra

ad bell

Quia perendie discedet in Galliam, generosus D. Landauus Henrieus:

Darb

ss Praeceptor M. Lebemyeus, tum Doctores, tum me et Magistros, ad

hodiernam coenam invitauit.

Drisgol

De Mynsingero Ioachimo, I. C., viro nobiliss. à Frundeck, Comite

obiit 1

Institut

Palat. et Ducatus Brunovicensis Camerario haereditario.

Ex Panegyrico Henrici Meibomii, Poétae Caesarii, Acad. Tuliae Pro-

Inter

30 fessoris. |

Greatur

ÀT

486

Ioach. Mynsinger.

Tudicim

Natus est Stutgardiae 1514.

Familia Mynsingerorum, olim in Heluetia vixit: et inde 1385. eiecta

Tnperi

9 491—

10 Hirsaugià. 428.

Duce F

1 Daniae rex, cum nostris in foedere.

anmum

14 475. 487. Tiüschordnung: I. Merid. Vitus Myller. IL. B. Haettlerus. Planer. Hoch-

Ducatu

man, Siguardus. IIL Sept. Gerlachius. Harprechtus, IV. Crusius. Maestlinus. Cellius.

In die Mitte der linken Hálfte des Doppeltisches hat Crusius geschrieben: V& ali Pro-

singem

fessores artium. Etiam M. Bollinger, Bebenhusii Praeceptor.

91 Bodelshus&à

27 483.

Henr

418.

29 Halà Sueu.

My

29 Professore Hs.

Obseru;

d

Digriu

C

—

953

SUS est

cum alüs nobilibus est, Duce Austriae Leopoldo interfecto. Consedit

postea in castro ad Nicrum Frundeck.

tpil w

i,

Iohannes Mynsiger, consiliarius Friderici III. et Eques auratus fuit:

cum hoe Caesare Hierosolymam profectus.

Haeres eius dignus, fuit Ilosephus Mynsiger, Cancellarius Caroli ets

Ferdinandi in Ducatu Wirtembergico, tempore Ducis Vlrici eiecti.

Habuit Iosephus filios 7 et filias totidem. Ex his Iohannes, bella

secutus, equitum magister fuit in castris Caesaris.

Wernerus peste periit cum Caesare Metim obsidens.

Iosephus II. Mynsinger, bello Smalcaldico captus fuit à Landgrauio, 1o

is Stut.

us m

à quo se redemit. Inde Noribergensium Capitaneus, in ea urbe obiit

Hieronymus, sub rege Philippo Belgas, contra Regem bellantes, armis

A Bect,

pressit. Obiit in pace.

Ali duo Hieronymi, in infantia extincti. Deinde, Ioachimus Mynsin-

1 fono:

gerus Dentatus.

15

Quid rogo nascentis dens obseruatus in ore?

domum

Quid facies rutili designat idonea coeli?

Magnus eris.

Anno 7. aetatis, Stutgardiae sub Alexandro Marcoleone literis man-

cipatus est. Missus est Dolam Burgundiae 13. anno aetatis, unà cum o

ribente,

2 'Truchesiis, Baronibus de Waldpurg. Poéticae studuit adolescens:

postea luri. Profectus est Patauium, ad Professorem Institutionum

itlente

Viglium Zuichemum. Seripsit tamen interim etiam Poómata: Neccaridas,

Naufragium Venetum, Batrachomyomachiam Homeri, Exhortationem

XTICUS:

0s, ad

ad bellum T'urc. e& Hymnos, atque Epigrammata. |

487

Barbariam Cellariam, diuitem et formosam, ducit uxorem. Friburgum ee

Comite

Brisgoiae migrat, et Vdalricum Zasium audit, insignem Iurisc. qui

obiit 1535. anno aetatis 74. Huic Mynsinger, iuvenis succedit, Professor

Institutionum ordinarius.

3e Pro-

Interim ad Poésin redit: eiusque Austriades editae sunt 1540. Indeso

creatur Doctor Iuris, anno aetatis 921.

A. 1548. bello Protestantium sopito: comitia habebantur Augustae:

Iudicium Camerae est instauratum: et Mynsinger, Assessor Camerae

, &lecta

Imperialis factus. Anno autem 1556. accersitus ab Henrico Iuniore,

——

g. 49

Duce Brunsuic. fit ibi Cancellarius. Eodem anno obiit uxor eius. Postas

, HOCh-

annum ducit Agnetem ab Oldershausen, virginem, Henrici Mariscaldi

. Cellius.

Ducatus Bruns. F. Ordinatio Dicasterii Ducatus Brunsuic. à Myn-

alii Pro-

singero edita est, et à Caes. Ferdin. approbata.

jelshusà.

Henrico, Bruns. et Lunaeb. Duci, 1568. mortuo, successit F. Iulius.

A TEPEHEH

My(n»singer 15783. abdicat se, sexagenarius, munere Cancellariatus. 4o

Obseruationes Camerarias repurgat.

10 483.

35 Zwu ucor: ä*cexvo(g).

Diarium Crusii II.

23

2 sad

(on

A. 1576. Academia Iulia erecta, suasu ipsius.

Red

Obiit Mynsingerus 1588. die 3. Maii, anno aetatis suae 74. Coeperat

ialUS

postremo recensere Apotelesmata sua (.Scripta.) sed non absoluit: verüm

nuptiis

Arnoldus de Reyger, nobilis Belga, qui viuum adiuuerat, mortuo ab-

5 soluit.

abitunl

Pleicc

Filii ab eo relicti: Henrieus Albertus, et Sigismundus Iulius, Myn-

vesper

singeri à Frundeck.

Eodem 13.Septemb. coenatus sum, usque ad horam 10. noctis, in

Mec

domo D. Halbritteri: dante profectitiam coenam generoso Barone, D

(4 nl

10 Hgnrico à Landaw, 4 mensis. |

'

488

À men

Septemb. 14. Die 9. Khumido.

lanan

Vacatio vindemialis, incepta.

factum

Graecolat. nponejmxby duodenorum Distichorum composui, D. Lan-

Cras ]

dauo, ac Cellio misi, Hic cum suo excudet.

fuerat.

15

Horáà 10. in Senatu eramus.

Septemb. 15. Die fi. nubilo, humido, vesperi pluuio.

Visi

Horá media 7* filia Theodora, cum literis meis, Esselingam equitat

heri Pr

(.comitata meo nepote, et seruo Eeclesiastae exteri Micylli, euius et

].

equus est: qui his diebus huc venerat ad nuptias Iohannis Vlrici Maieri.)

gicul e

203d Reihingam materteram, Bernhardi cos. uxorem: an possit quaedam

Nou

vinaria nobis debita redigere, eic. Scripsi ergo ad Reihingam, et ad

affinem Nicol. Vetscherum.

Sedi 91/, horas in Consistorio Academiae. Interea, post 12. horam,

D.

hinc Francofordiam, et in Galliam versus, discessit illustris L. Baro

Baroni

25 Henr. Landauus.

(ubi $

morte

Septemb. 16. Die (). obscuro, postea sereno.

Tac. Hi

óvetp. géow &'. Ope mput: eioepyopévo ptot (.xAetóvoy. oropdi8my mapóvvavy

&vSpónoy.) npog Tiy ipoyvautón x0XTV, Ó muAGpóg ÉnéfaAe mepl vbv tpá-

Magist.

gerüm

X«Aóv pou Xpuofj» &Aucty, 7) mepibépauov (xavüg ipectopévo: x&yo «otb

et. Cell

489 qopGv, vQ ipetio, tv« | u éxpuoto9a. GóEonu, oioot mepLEXGAUTTÓY TDC.

a eloeAQy 58 Bu víjg mOÀwc, eÜptoxov puoo0v Gexr0ALoy xoqiol xetpievov,

£yoyva Asuxfjw m Aldov: wod mpofaíwov, Épmpootev tfjg vo0 dpy'ypopuua-

zíwc olxlag Évepov, xoal wa)AMove, GwxrüXMov ypucoUv eópov, pevà Aidou &v

av a. vobtouc toUc BaxcuAtoug &yeAópevoc, xati Saopudeov, &£Eonvicümy :

as ti$e 85 pot ebmyyéMov EXyot &x. Bucpubv, mot 7) x0)v) &ropAEmnet.

10 485. Tüschordnwung: 1. Cellius. D. Planerus.

IL. Lebemycus. D. Halbritter. Vxor.

In alteris 2 mensis, Carolus

—— ——

IIL. Hoehm. IV. Septentr. Moegl. Landauus. Crus.

12 541.

18 247.

14 Excusa sunt

18 49

Heerbr. et nobiles et conuictores.

17 499—

17 Esslingam.

492, 530

postridie, in charta patente 1. meum, 2. Cellii.

——

364. —493—

9* 484. 493.

85 Zu dvouov: ?, Bopéov.

8T

80 óqpu&c9oac Hs.

80 xspiéxoAomvóv Hs.

6d dj

—

355

—

Conc.ä Gfaecä Scripsi.

Q6perat

Yerim

Rediit iuvenis, qui heri Theodoram et Ioan. Iac. Esselingam comi-

l0 g.

tatus erat, equo suo reducto. Cras cum Concionatore D. Micyllo, qui

nuptiis Ioan. Vlrici Maieri, cuius ipse sororem habet, interfuit, hinc

) Myn.

abiturus in pagum Neunstetten, 13 hinc milliaribus, sub nobili Hanss

Pleiecardo, in Moguntina ditione. Post errores viae, heri filia modó

vesperi post horam 5?" yenerat Esselingam. Incolumis nos salutat.

Cs n

Sept. 17. Die (. nubilo, sereno, frigido.

óne, [)

Mecum aliquantulüm pransus, M. Engelbertus Engels Maycoduranus

(.4 mill. ab Aquisgrano.) Hebr. et Graecà doctus, 6 Carniola pulsus.:0

À. mensa abiens, extra hypocaustum requiescebat : dicens, se habere quar-

tanam febrim. Itaque vinum non gustauit: et tantüm iusculum, ex vino

). Lan-

factum, cum voluptate exódit. Habebat equum in caupona Coronae.

Cras Francofordiam tendet. Patrem habet, qui Aquisgrani Concionator

fuerat. Qui ubi nunc sit, filius nescit. Pater 50 annorum est. |

15

Septemb. 18. Die (4. frig. et sereno.

490

equitat

Visitaui D. Bappenhaimium post horam 1** cuius filius D. Maximil.

Ws el

heri Pragá rediit. Caesarem ait excessisse inde propter pestem, gen Pilsen.

Maieri.)

/

D. Erh. Cellius valde xegaAcAyst: &xpíovvog xoi xoug, 8E Obg xOto0:

üaedam

sicut et in proxima aestate, quando tumorem ad aurem habuit.

20

, t ad

Noua ab affine W. R. quae sunt praecedentia Wellingiana.

Septemb. 19. Die J. simili, meo 1526. natali.

lioran,

L. Daro

D. Memhardo scribo, commendans ei Martinum Welserum, qui D.

Baronis Henrici Land. hactenus famulus fuit fidelis: et studia sua hic

(-ubi redierit.) continuabit: ilo, et Lebemyco, Gallias petentibus. Deess

morte uxoris meae felici. De Corona anni, istic non provisá, sicut M.

pO

Iac. Heerbrandus spem fecerat. Principes 4 et XI Barones, proximo

iy qpi-

Magisterio interfuisse. Salutet D. Caementarium, etc. Rescribat, prae-

à ao

sertim de Styriis, etc. Datum meo natali. Mitto ei Propempticum (.meum

0y .

et Cellii) D. Landauo scriptum.

30

CTA

Crusius egredior nune septuaginta triumque

T

annorum cursus, munere Christe tuo.

(idoy &

Crusius ingredior nunc septuaginta, duos bis,

aMow

annorum cursus, munere Christe tuo.

35

TU

Ne Deus abiicias, longa remanente senecta:

er. Vxor.

ne Deus abscedas, vi fugiente mea.

|

(arolus

TE

18 491.

21 Vlmáà. 484.

228 sup. 1. — 9 172.

28 Lincium. 366. 537.

492. 539.

91 Sup. 1.

slingar.

86 Psal. 70 (71 Hs).

i

36 Vgl. Psalm 70,9: Ne proiicias me n tempore seneciutis: cum defecerit virtus

mea, ne derelinguas me.

29*

—

356

—

forà 1

491

Graecó.

eral:

"Ev xenAfpox &g8opfjxovta cplo:

dpem:

Oópna, Xptoxà, co0 póyou.

Als

Nóv ég8opxxootoU vevíprou v' &pyopot:

jn bort

&, Xptoxà, coU póvou GÓpa.

Sic &t

Tfjptg iv o08Q [j B^ &moppyme moté:

wQ9 ^ &ceevobvta. xaAXTQC.

Noua Wellingiana.

[nit

Antverpià 10. Septemb.

Tingot,

10

Albertus et uxor 5. Sept. vesperi magná pluuia, ingressi Bruxellas.

Generalis pax tentabitur.

Holandica classis non tantüm Canariam depraedata est, sed et alias

insulas.

Reu

nam, -

Turca permittit Reginae Angliae, praesidio tenere portum quendam

15 Africae, classe, contra Hispanum.

Coenal

Ex castris ante Rees. Sept. 12.

8

Oppidani, eruptione facta, ceciderunt 2 signa peditum Hessiacorum,

Con

et vexilla in oppidum intulerunt, non multis elapsis. Attamen Hispani,

CI0men

repulsi, cum clade ipsorum. Factum die hi. Tterum die hi. vesperi, et die

D. M.

20 (2., eruptione facta, repulsi sunt. Inter Germanos, diarrhoea et fames.

CAUUS :

Coloniá Sept. 16.

ed1t1or

Das gantze laeger, vor Rees auffgebrochen. Putantur oppidum ab altera

Domm

parte Rheni, transeundo, tentaturi.

Ex castris ante Granum.

biet

25

Chrysodus, qui diu in Polonia moratus fuit, dicitur nunec per mare

tíjc n

in Angliam venturus. Eiectus à Poloniae Rege: qui eius ibi bona oc-

ite

cupauit, Ipse adiungit sibi quosuis, ut Cardinalem rursus expellat e

Fssln

Transyluania.

Prr

Redererus, pro. Schwartzenbergio nondum sanato, Vicemarescalcus. |

492

Versib

Pragá 18. Septemb.

lam ei

81

Walachius Despota, cum 920 millibus, irruit in Transyluaniam: et

lutauil

Georgius Bassa cum 150 mill. auff Groswardin zuzogen, Despotae zu-

hilf. Dimidiata Transyluania facit cum Oaesare. Sperantur posse rursus

Ves

a, B

inde eiicere Cardinalem Bathorum.

85

Martino Welsero, cras Lincium abituro, dedi literas Memhardinas.

Tingae

dum [i

Item literas, et Testimonium, literis ad M. Ansh. Hagenlochium inclu-

sum: quae Ratisbonae, vel ei (.si adhuc viuit: quia pestis ibi regnat.)

ä)tï]

graues

vel eius filiis reddenda sint. Memmingensi Myllero, et anté alii, studi-

EE

osis, chirographa mea in libellos quxobc dedi, hoc meo natali die:' et

cxem

9 Tu

9

402, 49

9 Iamb.

V dqaX. o'.

8 490. 484. 496. 498.

14 484—

P

5 Pr

98 492.

94 49].

85 490. 540.

36 480.

IV. C

Sigismundus.

93 4

—À

397

—

horà medià 4. mea natali, affinis meus, D. Dauid Wilh. Iuris D. mecum

erat: ostendens suas supplicationes pro officio impetrando, ad Prin-

cipem, et ad D. ZEntzlinum.

Absolui legendo Paraphrasin L. Osiandri in Apocalypsin. Fui horá 5.

in horto meo Oesterbergico: als wier unsere Reichenecker biern abbrachen. s

Sic et postridie.

Septemb. 20. Die ?l. nubilo. sereniore.

Initium vindemiae apud nos Tybingenses. Stutgardiae veró, et Esse-

ixellas.

lingae, ante dies 8.

Dedit mihi M. Vitus Myl-

album.

10

l alias

lerus, ex camera iuxta suam ! nigrum.

muscatellum.

Domum, botros 38

Reuersus vesperi ex horto meo, post horam 5** vocatus sum ad coe-

lendam

nam, ab illustrissimo vicino meo Palat. Augusto: cum quo suauiter

coenavi. L. D. |

15

Septemb. 21. Die O. S. Matthaei, nebuloso, postea pulcherrimo.

493

Corum,

Conc. 2 Graecé scripsi. Cum D.D. Zieglero, post antemerid. con-

[ispni,

& die

cionem, per Hirschnauiensem portam ambulans excurrimus. Horá 129.

fames,

D. M. Cellium, collegam, visitans, convalescentem reperi, et bene pre-

catus sum, ac Deo gratias egi. Dixit ultró, se post triduum, Deo iuuante, 20

) allera

editionem orationum mearum inchoaturum. Respondi: Fiat voluntas

Domnini.

Septemb. 22. Die fi. sereno.

I mare

Óvetp. x'. &Aéyeto Y) BaoQoca &yyA(«g mpbc pà mopsósctrat. B map' aà-

25

Inà 06-

tíjg bmmpévat £AeÓcsc?a: Enge-land. qéfog mepl víj juyatpt.

E

ellat

Literae à nepote, vasa esse paranda, quod accepturus sim vinum

Esslingá.

ilous, |

Prineipi meo vicino D. Augusto, in patriam abituro, Hexametris 12

Versibus Lat. faustam ad iter profectionem, et reditum, precor, char-

am; &

tam eius Praeceptori Heuchelio horá 9. mittens. Egit gratias, et resa-30

fae zü-

lutauit. Discesserunt equis, sequente et curru, ipse horá 10.

TUISUS

Vesperi ad me venit affinis meus, D. Ioan. Georgius Hamberger: qui

ait, Esslingà huc scriptum esse: v5v $uyaépa, et vbv vexxijooy Eiss-

lingae convenire imm Bruderhof i.e. in domo nostra omnium haere-

yanas.

j indü-

dum communi, in qua habitat affinis meus Nicolaus Vetscher, etc.

35

regnat.)

& ti; Guotuytac. Ergo me, et Senatum nostrum, fefellit: contra nostras

, studi-

graues et frequentes dehortationes. xópte 2Aéoóv pe.

die; &

9 Tusslingae, domus 38 et horreum 1 conflagrarunt.

4 481.

15 457.

U.

o

462. 493. 535.

15 Tüschordnung: l. Praeceptor Heuch. II. frei. lII. Princeps.

95 Pr,

IV. Crus. D. Bocer.

24 488. 496.

25 481.

26 Esslingà. 488— 494

98 484. —488— 494. 496.

358

Ànt

494 Nocte per Ferkonicam, meam ancillam, | quam emiseram, comperio:

Hambergerinam (.quae solita fuit antehac Theodoram meam appellare,

uman

L.2

Den gaehlen T'uifel: quia saepe oderat eam.) seripsisse ad filiam suam

promi

Catharinam (.sed et ad alteram filiam, Barbaram.) Theodoram et vex-

1

sXfjoov, de novo tbv Ydpov inter se promisisse: sie fraessen und sauffen

gionenl

miteinander. Non ipsa soripserit de nihilo: sed fortassis rem auxerit,

etc. Debuisset potius ad me scribere. Sed dulce est ei, illam per filias

genet

infamare, etc.

Septemb. 23. Die (). sereno.

10

Horá 7. emitto ancilam Feronicam, cum literis ad nepotem, et Rei-

hingam Annam, scriptis: poscens, ut filia statim remittatur, senem pa-

trem parum curans. Me ante reditum eius non posse vasa mittere.

Ancilla tantum eat Aicham: et, si eos ibi reperiat, redeat huc cum

literis: sin minus, literas Esselingam inde mittat: Filia pedes huc re-

15deat: cum alió possit currere. Auriga KolMartin postulat 28 baoc. für

ieden Aimer zuführen. Nimium, viáà ita bona.

Conc. 2 Graecé scripsi.

oe

L. Osiandrum in Epistolam Tudae perlegi. Sic ante pauculos dies, in

qpi; d

Cantica Cant. Sic postridie, in Epistolam S. Iacobi.

URU

20

Septemb. 24. Die subsereno (. vesperi pluuio.

ia

N

Nepos Esslingá redit huc mediá H. 1. Feronica heri Esslingam per-

(in

rexerat: quia literae meae non potuissent citó mitti. Post horam 3.

egressi (.comitante affine Nicolao.) Esselingà pedibus (.Theodora, Fero-

Hanb

eas di

nica, et nepos.) coenati sunt, et pernoctauerunt, Aichae bei Hans Schmid.

jpsum

es Alterae duae sequentur: quia "TTheodora aegrotat. |

495

'l'heodora, instar mortis pallida, et aegra. Sperabantur ex Aicha redi-

Obu

diuit ]

turae, vesperi forté horá 4. sed, cum reditum desperassem (.quia erat

iam feró hora 6* ecce ambae redeunt. Theodora pernegat, secum sola

ge vel

-.

Dom

unquam fuisse Neccerum (.visum esse tantüm, cüm prandio ipsa apud

se lib

soavunculos suos, imm Bruderhaus, apud loan. scil. e& Conradum Vet-

scheros, fuisset: tunc ipsum interuenisse. Et iterum in Olitorio foro, iuxta

possi,

domum Reihingi: cum ipsa nocte, sed non sola, curaret nostrum vinum:

WE o

cüm transiret ille cum aliis studiosis. Ipsum, iam aliam ducturum uxorem.)

Q 1

mentiri, quisquis dicat, se denuo coniugium Neccero promisisse. Affir-

alque

C0ram

351at, se vera dicere, in animam suam, et extremum in morte spiritum.

Quin ab ipsa quoque Reihinga affirmari, haec falsó in ipsum conferri.

UE

It

Quanquam sibi varié illusum esse, in mensa et operariorum, der Kaelter-

leut, in domo Reihingi. Ein solchs spil hab ier sua matertera Hamber-

lN

dora, p

gerina gemacht gehabt. Vinum Esslingà accepturus sum, über 3 Aimer.

kumbi,

16 Non rediit hoc die

4 495. 496.

8 495—

10 Esselingam. 499.

3 30

aneilla.

19 481. 511.

21 488.

28 493. 495.

26 Esslingà. 494. 494—

buch e

501. 496.

98 502.

94 494.

—

359

—

lperi:

Antea literas à D.D. Iacobo Hailprunnero acceperam, 21. Sept. datas,

la.

humanissimas.

1 Suam

l. Non potest zj yepfej pou Bon?)etoSo (.c0.) in Palatinatu adhuc.

& yey.

Promittit, si possit eum iuuare.

Sauffen

2. D. Iac. Zuinggerum, Med. D. mihi commendat: qui petet Profes-5

xerit,

sionem Medicam apud nos: habens commendationem à Palat. Neobur-

T fs

gensi. l. ad Vniversitatem. 2. ad nostrum Principem.

Feronicae matertera

Hoc biduo, solus eram

Maria.

st R.

domi meae, et neptula

Ich war

10

AnnaMaria. Subuenerunt

n pa.

Seer ver-

nilfere,

mihi, vaccam mul-

lt Cum

lassen.

gendo, vitulum et

huc Ie-

Anna, sutoris Phi-

porcum curando, eíc.

lippi Waltheri uxor. |

c. für

496

Septemb. 25. Die 3. serenescente.

,

c

óvetp. Éyev péyo mAfjboc po)mrOv, npb &po0, Év vwyt dxpoatio

íp &ot

(0c, 16

lies, in

mpóg a0toUc, x&Yyi &ovüc, Bpexóv wva Aóyoy &XXQwtotl, eig BÓ6v xol vv

toU $e00, süycpüg xol &pooxómwec (.X] rpooxórtov, Y) &mtatoto)c.) dmeoto-

pátoa, aibnóvec dxpoopévouc, Émc t£AoUcG.

20

lil per'

Noua Ronerina, quae sunt eadem cum Wellingianis.

tam 3,

Cüm per ancilam PFeronicam, mittens eam, peterem literas: quas

. F'ero-

Hambergerina ad filias scripserat: Ioan. Georgius Hambergerus noluit

yehmid,

eas dare: sed dixit, se ipsum venturum: et non daturum legendas, sed

ipsummet mihi eas lecturum.

à redi-

Obuiàm facta Feronica Neccero, iuxta domum Hambergerinam: au-25

1à eral

diuit hoc die (.quia buc et ipse rediit.) ex ipso: si denuó duxerit filiam,

m sola

se velle Diaboli esse. Mihi hoc eodem die Theodora dixit: se coenam

i apul

Domini testaturam, quod non iterum promiserit matrimonium Neccero:

m Vel-

se liberam esse. Velle autem, me consentiente, nubere, quanprimum

) luxta

possit, alicui, sed non ignoto: quia intelligat, ócov dmtotot ot xal at éxu- 30

vinum.

tfc GuyYevetg: xoal Aéyetww qavepüg aotob0c, Ó* xAwmpovo|wjoouct tà aTf

Yoren.)

mXoà& Tfj; uoppes ómkpxovve. Sie haben sie seer mit Nexx/(po vexiert:

] Aülir'

atque improbarunt, quod ego éxóAoc« :5v ycpov. Eam non debuisse

ymitum,

coram Acad. Senatu comparére: | sed coram ipsis Esslingae. &Évt Aéyet 497

onferri.

Y| 9uy&vqo: vXv &uepyvoióc praemonuisse Nexxífjpoy hic (.ante 12 dies.)ss

(aelter-

amber-

1 Neoburgo. 465. 567.

16 493. 510. 521.

20 491. 493.

95 Quando Theo-

dora, postremo ibi triduo, accessit ad ipsorum mensam: soliti sunt dicere, Der Tod

Amer.

25 494.

27 495.

UT

kumbt. Non satis eibi apponitur. Schaentliehe karckheit.

]oc die

80 502.

91 Zu xAqoovouucovo:: Si scil ipsa moriatur &mxoe«c. Es sei in der Statt

j, 9-

buch eingeschriben. Ego nihil scio.

—

—

——

360

We

Theodoram descensuram ad Esslingenses: quam ipse deb?ät equo in-

bibus.

sequi.

Catalogus librorum ex Nundinis Franc.

prüdif

piot:

1. Conrad Schlüsselburg, D. und Prediger zu Stralesund: einfaltiger

]mpe

bericht und widerlegung dess T'eutschen Interims: und von dem

Ali

Religionsfriden, und Passauischen vertrag; das die Baepstische

Oberkeiten nit macht haben, der Augspurgischen Confession ver-

qui Vi

defect

wante Vnterthanen zu verfolgen.

eun

Notariats Vnterrichtung, aus Zasio, Sichardo, etc. Durch Sampson

10

pende

Hertzogen von Baden, Com. Palat. und Advocaten der Statt Ess-

n

lingen. Strasburg in fol. bei Zetznern.

dedit

Warhafftige beschreibung des newerfundenen wunderbads zu Boll

De

in Wirtemberg, so vil unheilbare schaden abgewandt: durch G. Rentz

r

D. ierer F. G. zu W. in dasselbe bad verordneten Med. Mümpelg.

Yon

Franc

15

in 4.

Catalogus omnium librorum Bibliothecae Academiae Ingolstad.

Tai

Ehi

In folio.

Hiltegardis Magna, Comoedia Nicod. Frischl. à M. Iac. Frisch.

dai u

1elns

verteutscht. Strasburg in 4. bei Bertram.

20

D. Chytraei ausfürlicher bericht von der Augspurgischen Confes-

gchre

menns

sion, etc.

Georgii Dusae de itinere suo Constantinopolitano Epistola. Aocces-

vleiss,

Statis

serunt Veteres inscriptiones Byzantio, et ex reliqua Graecia. Lugd.

* 498

n pa

Batau. ex officina | Plantini. apud Rapheleng. in 8.

den L

25

Septemb. 26. Die $. non sereno, sed pluuio.

ihrer

Noua Wellingiana.

65 stl

Antverpià 17. Septemb.

vor|l

Albertus videtur maiora onera suis impositurus contra priuilegia.

wideri

Andreas Card. apud Regem Gall. sollicitat: ut is procuret pacem

darna

socum Angla, et ordinibus. Ipsa habet 60 naues, et ordines 40 in mari,

heuse

ad impediendum cursum Hispanorum.

ih il

Hispani ex Rees, eruptione facta, occiderunt 600 milites comitis Lip-

aper -

pensis, multos ceperunt, 7 bombardas obturarunt, duas summerserunt,

YOn W

et unam in oppidum traxerunt.

und /

85

Colonià Septemb. 23.

Ih em

Nostri deseruerunt Rees, re infecta. Haben sich an Geldrischen werd

Wessh

begeben: propter nullam solutionem stipendiorum, ammutiniert.

92 Emi.

kan j

9 Epigramma meum Graecolat. omissum, quod Aichmanno dederam.

citat ibi (p. 48) 'Turcograec. Crusii.

26 491. 515. 516.

04

20 [un

37 Vgl. hiezu das italienische ammutinare, aufwiegeln. Hiervon ammutinato, aufrüh-

rerisch.

lb ,

—

—

361

QO T.

Wesf.fa,li non contribuerant auxilia: et Caesar vetuit vim inferre ur-

bibus. Quidam affixit nomen Lippensis patibulo: adscripto, ipsum esse

proditorem Imperii, Hispanis fauentem: nec auctor inveniri potest.

f&ltiger

Dieitur Wilh. Nassouius, in locum Lippensis successisse, factum belli

n dem

Imperatorem. Ergo Rees videtur iterum obsidenda.

5

Jelscle

Alia, erant Vngarica. Schwartzenbergius, sanatus. 'Turcae, 1290000

D ver.

qui videntur Granum obsessuri. Caramanorum i. e. Cilicum, à Sultano

defectio, et successus. T'urcae, ómó to0 oA caesi. Solnock, à nostris

AIpson

cum damno tentatum: mit hagelgeschütz abgewisen, cüm Petardam ap-

lt Ess.

10

penderent: sed et in fluuium, ponte doloso, deiecti. |

Gruppenbachius heri vesperi redierat: qui hodie mihi post H. 7** 499

i. Bo]l

dedit has literas.

. Rentz

Dem ernvesten fürnemen herrn Georgio Gruppenbach, Buchtrucker

imnpelg,

von Tubingen, meinem günstigen lieben herrn Vetter, ietzunder zu

Franckfort.

15

Yolstad,

Laus Deo, Ady 9. Augusti 1599. Londini.

Ehrwirdiger freundtlicher herr Vetter, nach bepürlicher recommen-

Friseh,

dat und grus, und anzeigung meiner gesuntheit, ist die ursach dises

meins schreibens andere nit, dann euch wissen zu lassen, das ich ewer

Confes-

schreiben, von 2. April eerst den 8. Iunii empfangen, sampt dess herrn ao

meins praeceptoris buch an Künegliche M* gedediciert, welches ich mit

Àcces-

vleiss, so bald mir müglich gewest, durch hilff des Niderlendischen

. lugd,

Statischen Agenten, in ierer M* hof, welchs Ordinarius ich bin, selbs

in person, ierer M* obersten Secretario, Sir Roberto Cecilio, überlifert

den 14. Iunii, welchs er mir gantz gewillig, und aller gnedigst verheyssen, a5

ihrer M: selber zubehendigen, hat auch das buch auffgethon, sagende,

es sei nit der brauch, das man ihr K. M* ettwas überlifere, es sei dann

vor|hin übersehen, und hat mich innerhalb viertzehen tagen heissen 500

fa.

widerumb zu ihm kommen. Dieweil aber ihr Künigliche M* acht tagen

pacen

darnaeh ihren hof remouiert, und wie sie gewon ist, ietlich iaer ihre so

1 Tti,

heuser oder schlosser zu versuchen (.welchs sie Progress heyssen.) hab

ich ihr nit kinden volgen, wegen meiner geschefften und Patienten, Nun

tis Lip-

'serunt,

aber ist sie gestern den 7. ditto wider anheymisch zu Londen kommen,

von wegen wichtiger grosser geschefít, dieweil man táglich den feindt

und Armada von Spanien gewertig, und anders nit gethon wirdt, dannss

in eim eil, und so urplitzlich, kriegsvolck zuversamlen und munsteren,

werd

wesshalben kein gelegenheit ist, mit den herren dess Rhats zu reden,

A M

kan ich meinem Praeceptori auf dissmal nit den dienst beweisen, den

99 fimi.

6 463.

13 233. 193.

16 Aug. 9.

20 April 2: Iun» 9

25 Iun. 14.

T MT

29 Iun. 21.

889 Aug. 7.

96 464.

! aufïüh-

16 Ady — Aday.

—

362

—

OO

ich von hertzen gern wolte, will aber mein eusserste beste thoen, so

isit

bald müglich, ime antwordt zuschreiben, und dieweil ich eben ietzunder,

weil ich diss schreibe, nichts dann schiessen und drommen hore, kan

ys' 00V

u) (

ich nit vil meer schreiben, dann der Allmechtige godt wolle seinen

x

501 from|men gleubigen beistand thun wider den feind seiner warheit, und

guyey'

s;euch und uns alle in sein schutz und schirm nemen. Amen

UT

Bittende, freuntlicher herr und Vetter, ihr wolt beigefügte an meinen

ài

M

bruder Georgium, Pfarrherr zu Sultz,

berschicken, an Georgium Zol-

i t

cher, zu Strasburg wonende auff Sant Steffans blatze, der wirdt sie im

gumm

19 Wissen zubehendigen, und den andern meinem bruder Andrea

melne

Has literas scripsit Londino D. Daniel Cellarius, Med. D. nec suum

sehuli

nomen subscripserat: fortasse properatione, et strepitu militari, turbatus

culiro

Subscripserat alius Francofurti

Ich Crispinus Vande ebisse (.aut

inil

fort. ense.) habbe vür disen brief entfangen vier batzen

hrngt

15

Hoc 26. Septemb. affinis Grupp. mihi Crusio autographam illam

Epistolam reliquit

(P!)'f[r"*

nec t

5 9sob6pa, febricitans, feró nihil comedit: o99' otvomototow o06E xpco-

juulii

qeyoüca. Ait, se xavatoyuveiv, xai &mtoto|Mosty, Ommla mendacia ora

Iere freund staelen ier das laeben, als wenn sie sie mit einmm maesser

NGMTI

2o erstaechen. Es waerds kain maensch erlaeben, das sie unehrlich ge-

p

fidem

handlet hab. Sie wolls H. nachtmal darauff empfahen. xAatet, sie sel

waislos. Wann ier muter, noch laebte

sie wurde inen das maul ver-

ier da

gim: 1

stopfen. Sie liegen, wie ehrendieb

sie staelen ier ier laeben. lpsos

Tpsam

dixisse, se mihi Esslingensem uxorem (.at ego nullam volo.) daturos

à spe

z5 duram ei novercam. qeb.| &yo £ obx émavamabopat. xoat y&p vv £x voU

dixit

502 9uyaxpiSo0 dxobt oUx dyatd. Yj£pg osXMfjvms mpb 9S6x« TiepGv (.Sep-

peoca

temb. 17.)

Nexxífjpog eig &cosAtyyav TjAe, pítog abcóc. Sept. 18. et 19

Fislin

et 21. cuveueyjoxvto &AXfAote, imm Bruderhaus, apud meos duos affines,

beatae ux. fratres. x«l 8ig pev &AXfjAov éxadéc)moav, imm weinstüblin

S0ror

Vigl

30 domi Reihingi. àxeivog «ovXjv xevegÜMroe moAXAdxtc, ópüvvoc wai to0 $'ra-

2 adi

«pt9o0, xal &AXov. Die (). (.Sept. 93.) Feronicá nondum Esslingam in-

gressa, semper feré illa dixit, se velle discedere Tybingam. Mansisset

ventur

tamen (.quia iussa manere: quod Senator Sachsius anserem dono miserat

Lite

domum Reihingi, ibi coenaturus

Xíjoocs, antehac &qgtépevoc Yapweiv cüv

35 9eo80pav, Tíjc pou Yapevie, Év Cmodovc. o 6 dvüveo yfjpov.) nisi

pse,

Feronica cum meis literis venisset, sub horam pomerid. 3*", Tunc sub

]psius

est m

4*" horam mox abierunt. Ipsa autem meas vinarias rationes, modó die

8 238

183 Bos zu laesen

pillos

19 Ipse attulerat Gruppenbachio istas literas

ex Anglia.

14 Zw batzen

scil. à Grupp

1v 495. 496. 502. 514

26 501

44

(51 Hs.)

29 Z fraires:

Tpócg &p&à oU* Gyovobc.

29 495. Zwu weinstüblin :

lrnosea

À vinariis operariis àn( vtv« xpóvov &vXAetoüéviec, ub pecunia se ab ipsis redimerent.

UMAT

BY

26 9$uvepubo0g Hs

DHDT

—

363

——

Oeny 80

(2. Consuli Reihingo exhibuerat. Qui non habens satis temporis, pro-

Dtder.

misit, se mihi de iis proximé scripturum. xópte, oixtetpé ye, tva pj u

? Kan

Xeipoy &mpcy9n. oi xvbsotal xal mpoof|xovtéc pot, abtoig, ( 6p, xac

Seinen

&po0 covaywvioópevor: etsi amicitiam egregié erga me simulant semper,

Eit, und

x«l to0 jou Gptou qauyety etbüscav. Y) 9' &upepymole, aTf t& xal &pols

cuveyYi ÉpsOpoc, xaímep &v(ove xaXà oxmpWowopévm. onote tobg 800 qou

Tleinen

vobc, xal Tiv QOuyarípa mouAXeplav, &v ag vócotg aütüv &mcoxédjaro:

i Zi].

&AA& póvov &mi vocpYv ai6o0c É£vexa mapémepubev. | Ipsa post horam 5** 508

Seim

in tantam ó50vmv doxfi; devénit: et tanta vocis contentione egit: ut

summé necessarium fuerit, eam consolari. Ó vatter vatter, wie thun mir1o

6 Stum

meine freund so schantlich! Wann ich stirb: so sag ich, sie seien

rhatus.

schuldig daran. Saepe hoc iterauit. Si non sum xep$évoc: non recuso,

£ (aut

cultro interficij in ignem coniici, Regno Dei excidere. Coenam Domini

in id sumam. O vatter vatter, wann ier meiner unschuld nit glaubt: so

| illam

bringet ier mich umb mein iunges laeben, vnd umb. (.càv pévvowe xaa- 15

qot oàx Tevfoxro.) Gott wird mein unschuld haerfür bringen. Illae

L p

nec tibi pepercerunt: dicentes, te interea vjjv 9ovA(6 dqespov(x»v ductu-

]à 0ng,

rum. Dixit, abiurans in perniciem animae suae, se non nupturam t

IlACSSET

Nexxfoo, etiamsi hoc ei concederetur: quandoquidem tot ac tanta

kh ge

propter eum passa sit: se non posse orare Deum. Si non habeam sibi ao

SIe sei

fidem: se propter me perituram. Consolatus ergo sum ipsam: dextrá

ul ver-

ter data, me ei crediturum. Quód autem ita accuraté ommia sciscitatus

. Ipsos

sim: factum esse ex sollicitudine paterna, pro utriusque nostrum honore.

laturos,

Ipsam debere in posterum cauere, non modo à malo, sed omnmi etiam

dx 0

a

P

à specie mali: cüm videat, se ita obseruari et infestari

suis. Postea s5

! (.Sep.

dixit, me digresso, sibi quatuor mala accidisse hoc anno: mortem maíris,

j et 19

peccatum nubendi me inconsulto, vocationem in Acad. Senatum, et

affines,

Esslingensem calamitatem. Questa est haec virgini Reginae: quae est

stübln,

soror uxoris, vicini mei, Iloach. Fabri, V. L. D. xópie &A&roov. |

)d

Vtebamur Doliaris, Andrea 'Taeglino (.Mariae 'Taeglinae filio.) et504

n in-

2 adiutoribus, ad 5 vasa (.iedes aimerig.) liganda, ad vinum Esslingá s:

nsissel

venturum.

muiserat

Sept. 27. Die ?l. nebuloso, postea sereno.

ieiy d

Literae à genero, M. Iac. Maiero, Binicae 25. Sept. scriptae. Ambit

y ) niSi

ipse, et alii XI conditionem Ecclesiasticam Schwaigerae 1 mill, à patria ;

me sb

ipsius Binica. Spectat op. Schwaigera ad nobiles à Neiperg: et diuisum

od) die

est in 2 partes: quarum una, ad Georg. Bernhardum: altera ad pu-

LE

ys Tiferas

pillos nobilis Philippi à Neiperg, pertinet.

80 501

4 496.

9. 51l

14. 511— 511.

19 Spáterer Zusatz: hoec tibi Deus

notiblin :

ignoscat.

94 Binica distat à Tybinga 7 milliar. in Zabergoia. Literas eas frater

eius Andreas attulit, Binicae ciuis, pileos faciens.

94 Binicá. 505. 464. 530.,

limerent.

578.

——

96 Binica. 39.

34/86 Zu Binicae, Binica s. S. 291 Z. 28 Amm.

—

364

—

yeue

Pupillorum curatores, sunt nobiles Domini: Eberh. à Gemmingen

nost"

(.ecui 1587. secundum Antifrischlinum dedicaueram.) et Schweickhardus

fl

à Gemmingen cognatus, et Ioan. Christophorus à Gemmingen. Sept. 23.

M

gener concionem habuit Schwaigerae, in Templo, quod maius sit Ty-

s bingensi Templo. Ideo, etsi concio (.quam mihi scriptam misit. probata

Tybi

$1

fuerit: ipsam tamen exiliore voce, et celeriore pronuntiatione, habitam

dici. À se autem, collectá vindemia, rursus concionem habitum iri. Se

Gem

gd 0l

optari à M. Abrahamo Lohero (.qui meus Discipulus fuerit.) collegam.

Al

iqu

Agit mihi pro meis ad se literis maximas gratias: quippe se conster-

pisi 1

10 natum, iis maximé recreatum fuisse. Petit, ut ei procurem Testimonium

Tieus,

505 vitae et studiorum, anni 1580. et 82. Habet | bonum Testimonium à

Superioris suburbii Werdensibus, et Bergensibus, datum 22. Iul. 99. à

E

Caes. Notario, Melchiore Maurero signatum. Theodoram audiens yepw-

patna

jll

IU

$jvat (.caetera nesciens.) bene precatur. Mihi filium et filiam praesentes

15 commendat, et optimé mihl precatur.

l,

u P

Rescriptio mea.

l. Literis commendo eum (.quia petiit. nobilissimo D. Eberhardo à

Mis

illi 0

Gemmingen: ipsum, stationem fideliter et utiliter, cum magna utilitate

mend:

Auditorum, tuiturum. Paulatim assueturum, ut voce et pronuntiatione,

20loco illi satisfaciat. Sic et concuratoribus eum commendo. Addo Ama-

deben

Tiunn

lasuentam.

. Se]

2. Ad Pios, Prudentes, eruditos, cuiuscunque nobilitatis, dignitatis et

condicionis sint, uiros, cum fausta precatione salutis et felicitatis, in

gOCer)

offere

saluatore nostro, lesu Christo.

25

Hic honestus, eruditus, imprimisque pius uir, Augustanae confessionis,

AT

Pro

et formulae concordiae, addictissimus, Magister Artium et Philosophiae

Pet

Iacobus Maierus Binicensis, meus dilectissimus gener est. Nam cum

circa annum salutis 1580. (.anté et post.) diu mecum uixisset: studia

Thonu

olm 1

506lauda|bilia diligentissime coluisset: conuersiones meas Graecas (.ut

soScriptorum ad Patriarcham Constantinopolitanum, et Herrbrandici (sic)

qdition

'l'heologiae Compendii, et alia multa.), recté promptéque descripsisset:

lores

uolum

ommi in re optimum se prebuisset: filiam ei dilectam 1584. anno collo-

caui. Inde non multo post, ut in S. Literis egregia apud nos funda-

Tes

menta nactus, Ecclesiae Christi apud Danubianam Werdam, ea fide et

1003 |

tibus :

35 Liaude plures annos inseruiuit: ut, càm commodiorem in locum se trans-

ferre constituisset, optimo cum Testimonio abierit. Quapropter his om-

Theto

nibus de causis, quas posui, ipsum omnibus ueré Christianis, pietate,

Ceutia

sapientia, dignitate, praestantibus, commendatum haberi, et promoueri,

Marti

Ihi0rà

* 520.

16 Binieam. 504. 579.

CUUA

pixnM

T 4

92 Die Empfehlung ist ganz vom, Enkel I. I. Maier. geschrieben.

31

365

—

mmgen

reuerenter officioséque rogo, atque oro: grati animi studia utriusque

lhärdus

nostrum ipsis, qua decet obseruantiá, repromittens.

p 39,

Tybingae datum die 27. Septembris. Anno salutis 1599.

vl T)

M. Martinus Crusius, Latinae et Graecae eloquentiae in illustrissima

0af

b

Tybing. Acad. iam 41. annum Professor. |

abilam

3. Genero respondeo: hunc diem mihi negotiosum fuisse: me, ipsum 507

lti, Se

Gemmingero, et Concuratoribus, commendare: mittere etiam communem

Hegam.

ad omnes commendationem: mittere ei 'Testimonium Facultatis meae.

Ongter-

Aliquid Graecé mepi vo0 dxópou víj; 9o80poc Ycqoo. Senectus mea, leuis:

lonim

nisi res adversae eam grauarent, praesertim haec, et ipsius. Vicinusio

Dium à

meus, Palat. Augustus, me spatio menstruo ter mensae suae adhibuit.

99 à

Ei tres orationes inscribo, quas Cellius excudet. Palatinus 29. Sept. in

j T(ZP'(F

patriam suam exspatiatus. D. M. Abrah. Loherum salutet. Nepos (.filius

esentes

illius.) discit clauichordium à filio D.D. Siguarti pulsare, etc. Propempti-

cum, quod D. Landauo scripsimus, addo. Item funebrem concionem de 15

ux. P. M. quae ipse det, cui velit.

ardo à

Misit mihi gener legendas literas D.D. Iac. Heilbrunneri: quibus hic

Jültate

illi consuluit, petendam Ratisbonam, vel Austriam. Eó se ipsum com-

Iatione,

mendaturum, si velit. Sed Ratisbonae est pestis. Aut socerum Crusium

) Àma-

debere petere à Palat. Augusto intercessionem pro ipso ad illustrissi- 20

mum patrem: | cui Crusium etiam posse addere supplicationem. Datum 508

talis el

3. Septemb. 99 quo die ait se obtulisse reverendo Consistorio, ipsius et

ats, n

soceri Crusii Epistolas: quas velit et proxima occasione Principi curare

offerendas.

SSIODIS,

4. Testimonium à D.D. Zieglero compositum.

25

sopliae

Prodecanus Et Collegium Bonarum Artium in Academia Tybingensi.

T CU

Petiit à nobis uitae apud nos transactae studiorumque suorum 'Testi-

studia

monium Venerabilis vir M. Iacobus Maier Binigheimensis, Academiae

as (l

olim nostrae ciuis et Discipulus, humanitate, morum probitate, et eru-

ditione, conspicuus: cui certéó pro amore singulari, quo nostros Audi-so

(i (sit

peisset:

tores bonos et industrios prosequimur, meritó et libenter gratificari

) collo-

uoluimus.

funda-

Testamur itaque praesentibus his literis, praedictum Iacobum Maier

fide et

mox, postquam ad nostram scholam venit, in Linguarum studio et ar-

o (5*

tibus ingenuis, quibus adolescentium ingenia primüm informari solent, s5

his 01«

Rhetoricá scilicet, Dialecticá, et Astronomiá, ita suam industriam, dili-

pietate,

gentiam, et profectum nobis declarasse, ut anno Domini 1580. die 93. |

moueri,

Marti, primae Laureae honorem ipsi iusté contribuerimus. Inde subli- 509

TEU

miora etiam fuit aggressus, et non minori diligentia philosophiae na-

17 495.

cuseudinuR o lo il r

26 Das ganze Zeugnis ist von dem Emkel I. I. Maier geschrieben.

—

366

—

ántié

turali et morali, aliisque ingenuis artibus, operam dedit, tantosque breui

O,W-Ol')wa

fecit progressus, ut in publicis Disputationibus, tum obiiciendo tum re-

olle

spondendo, se cum laude exercuerit. Orationes quoque in utraque Lin-

(,*/.aï |

gua, non tantum doctas, et elegantes scripsit, sed publicé etiam quas-

fn !

5dam apté et decoré recitauit. Hinc factum fuit, quandoquidem ad haec

Fuit $

etiam accedebat uita modesta, mores laudati, omnibusque approbati, ut

stienti

clarissimus uir, M. Martinus Crusius, Professor Scholae huius celebra-

u

tissimus, collega noster honorandus, eum in domum suam receperit,

febrm

gratis aluerit, operaque eius in Graecis negotiis tractandis commodé

10usus fuerit: et tandem quoque, postquam Magisterii honorem (.quam

Facultas nostra ipsi meritó anno Domini 1582. die 14. Februarii con-

The

cessit, atque inter 23 candidatos septimum locum, tanquam haud exi-

Pet

guae eruditionis et virtutis praemium, assignauit.) consecutus esset, at-

peoiæo-.

510que in Theologiae | studio etiam bene profecisset, fillam suam el in

Lig

i5 matrimonium collocauerit, atque hactenus ipsum carissimum habuerit.

Libi

Neque dubitamus, quin aliis etiam, qui eruditionis industriam eius cogno-

mea 1

uerunt, acceptus et gratus sit. Rogamus autem eos, quibus ignotus

solutü

est, decenter: ut habita ratione doctrinae et uirtutis, ipsum foueant et

homin

promoueant. Nos uicissim, occasione oblata omnibus et singulis, officiis

ut a

eonostris, respondere conabimur. In horum omnium fidem Literas has,

Jossim

Facultatis nostrae publico sigillo muniuimus, quae datae sunt Tybingae,

Hieric

die 27. Septemb., Anno salutis humanae, millesimo, quingentesimo,

Yes

nonagesimo, nono.

Parod

Nocte, sub horam primam grosse sturmwind.

TeSpor

25

Septemb. 28. Die Q. sereno.

et Lei

Affinis Andreas, cum fasciculo Responsorum meorum, ad generum

&t ps

modun

meum abit horá 8. mané. Sperat, se nocturno (.(. splendente.) tempore

et omi

huius diei, illa 7 milliaria Binicam confecturum.

Gott gaeb gnad, gunst, gaelt, g'suntheit, g'sicht. Hor& 8. cum ad

COTSen

so Grupp. irem, et horá 9. cüm inde redirem: mihi obuiàm fit D. Isaacus

loquen

et Dai

Schwartz, D.D. Andleri socer, 7jutrxxc:oc dudum factus. Inter nos bene

precabamur. |

ipse jl

511

'l'heodora, febri tertiana laborans, nudius tertius et heri frigebat.

condil

Postea caluit. Collo etiam intumuit. Parum edit: aquam bibit, carne

&t ips

35 abstinet.

Docio

Nicol. Maclerus, in patriam Mompelgardam ad officium aliquod avo-

Necem

dare n

catus: mihi prius, ut gratus discipulus, valedicit. Mutua sbAoy(a. ó vixpoc

——

95 496. 521. 6vetp. ^Ex xietioo ggAtov xvxépovoc, von mir glossiert, d&w*pmpévov:

280

xo«i &AX« wv (.obx &pá.) &veo v péva.

1 511.

93 509.

96 510.

97 Lauabam vesperi.

n

volebam

18 assignarit Hs.

29 gab Hs.

—

—

367

MU

l8 Dreyr

&xeiÀst, aUptov d&meAs0osoOou, xol Bet(xv GmioeoQat: x xauyütat, d

tum 19

&xoóm, oioyOvvv. Y| 8& QeoOdpa, àvatvtog xol xa9opà Bucelvevat elyot,. Sie

l& Lin.

wolle alle laestermeuler zuschanden machen: illum non dicturum talia

1 Quàs.

(-xai pv Aéyet.), se coena Domini confirmaturam suam xeapóvux, etc.

d haee

In coena comédit 2 oua, et carnem anseris: ac nouum vinum bibit. 5

hali wt

Fuit satis hilaris: ut quae antea mihi dixerat, se habere bonam con-

Celebra.

scientiam. Hanc esse iuge conviuium. Nec ouvexyópe, ut aliquid eig àmi-

Ceperit,

"tuxc Yibv vfonoty tentaretur. Se ideo nolle consulere Medicum contra

)mmode

febrim: ne homines ex eo calumniarentur aliquid contra ipsam.

(quam

Septemb. 29. Die fi. subsereno. S. Michaelis.

10

n COD«

Theodora t v(xpt, vocato, Stepltet: xavryoplat xal dmoAoytot.

d exi-

Petit ipse adhuc ipsam in matrimonium. 4( movfjoo; &àv aivfow &

l, al-

lem

pkeotcou, T] peottGv, àpol BGexvüv: lomc cuvveboo, óg xal aücf.

abuerit,

Ligna emo: duo vasa noui vini ex Esslinga accipio.

Libri Esther m««páqpaoww Osiandricam perlegi. Confitendo peccatais

| 60fmo-

1motus

meà in Ecclesiae choro, D. M. | Samueli Magiro Diacono, ab eo ab-512

leant el

solutus sum, pié et humaniter, ex Dicto 1. Tim. 9. Deus vult omnes

- Olticjs

homines saluos fieri: et ad agnitionem veritatis i. e. peccatorum, venire:

ut cras, ad confirmandam fidem meam, ad S. Coenam Domini accedere

'às Las,

possim. L. D. Concionatus est alter Diac. M. Hauberus, ex Iosuae 6, de2o

hhingae,

Hierichuntis excidio.

lLesimo,

Vesperi horá pauló post 5. venit ad me D.D. Ioan. Georgius Siguardus,

Parochus noster rever. ac pro M. Marco Neccero intercessit. Cui cum

respondere coepissem: venerunt etiam D.D. Andreas Baierus Ilurisc:

et Leonh. Metzger, Archigrammateus oppidi Tybingensis intercedentes 5

'enerum

et ipsi, loquente Baiero. Improbaui filiae, et alterius, malum negotii

Pempore

modum coepti: et tandem, si deprecentur, et promittant emendationem,

et omne officium, etc. me sanóé, propter tantorum virorum intercessionem,

um ad

consensurum. Ipsi ad procum (.extra Museum meum stantem.) egressi,

[saacus

loquenda cum ipso locuti sunt. Postea in Museum ad me regressi sunt: 30

0s hene

et Baierus retulit, ipsos deprecari, promittere omme officium, et quod

ipse ita diligenter ad studia sit incubiturus: ut quanprimum fieri possit,

conditionem Ecoclesiasticam nanciscatur. Deprecata est filia, deprecatus

rigebat.

, (arne

est ipse: data per dextras fide, mihi et Dominis singulis, etc. 'Tum statim

Doctor Siguardus, dextris ipsorum coniunctis, matrimonio copulauit. 35

od avo-

Neccerus anulum cum gemma dedit sponsae. Res improvisa. Ideo | coenam 518

6 o

dare non potui nunc. Ita post horam 6. abierunt. Neccarum ad coenu-

—

Wävov:

2 5083—

11 503. 512.

15 494. 554.

17 519. 423. 602.

23 511.

90 510.

514

82 517.

92 Desponsatio Theodorae.

90 cóv váov to0tov non

——

volebam: dedit Deus. Coronam anni volo: nondum dat Deus.

—

—

368

pot

lam manere iussi. Fausta sponsis precatio facta est. 6 xóptoc ebo9otm.

gen

Sponsus, et M. Matthaeus Feinaug, mecum coenati.

Septemb. 30. Die (-). sereno.

Conc. 2 Graecé scripsi.

S. Coenam accepi à D.D. Gerl. et à Diac. M. Magiro. L. D.

Àhi

Memmingenses Praeceptores.

M. Paulus Brummer, Scholae Rector.

Sed 4

causto

M. Ioan Ruffius.

um

Mich. Laminetus.

10

Christoph. Haeselinus, Cantor.

Studiosi Memmingenses, Argentinam petentes.

Hor

1. Carolus

G?sellius.

9. Georg. Dronsperg,

ambo Memmingenses.

oupgfüt

3. (.aberat à me.) Petrus Funccius. 4. lacobus Hailer Leukirchensis.

OytoS '

Adducti fuerunt ad me salutandi causá, à lacobo Myllero Memmin-

d. poi;

15 gensi: qui proximé petet Magisterium.

p

G'sellia familia.

Posl

1. auus, Vitus. 2. Lucas, quem feceram Magistrum. 3. Carolus, eius

Tibellu

F. cras Argentinam petiturus cum sociis.

Alten

M. Oasparo Heuchelio Gratulationem Graecolat. duodenorum Disti-

o chorum Eleg. composui, rogatu fratris eius, M. Simonis Heuchelii. |

514

Mense Octobri.

Alb

Octob. 1. Die (. misto. (j. Postea obscuro, pluuio.

muster

Man

Horá 8. usque ad 10?» interfui concioni, post processionem funebrem:

Con

quam habuit M. Diaconus Magirus, sepulto Matthaeo Spindlero, Bacca-

a5 laureo, M. Thomae olim F. nunc autem priuigno D.D. Matthiae Hafen-

raefferi. Vesperi coenam dedi, tanquam sponsalem (.sed nihildum de

Gub

dote: &AA& xapaBoxm$téov, nGc 15 péAAov &tet) in superiore hypocau-

est, pà

sto, sic sedentibus (s. wnten).

tiones

Fercula circiter X apposita. caseus, aromata.

Cer] (

80

Vinum meae

vetus, tischwein.

cellae,

novum Esslingense generosum.

PExe

]

Vini utriusque

fortasse 5 veteris.

faliam,

epotae mensurae.

]

fortassg 16 noui.

Rn

$ 512. 603 (6183 .Hs.)

7 M. Tobias Hermannus, ante eum regebat: nunc

est Frickenhusae Concionator. Eum antecessit M. Dauid Langius: et hunc, pater

Palf

Ioannes: et hodie Pastor Ecclesiae est M. Ioan, eius filius.

11 Memmingenses.

9? 512.

Caegar

95 Dicebantur 19 homicidae in asylum Reutlingense confugisse: qui

Àrd

optimo vino huius autumni pleni, caedes fecissent. Et quidem duodecim venisse

uno die.

98 517. 554, Tüschordmung: l. Septentr. Cellarius Riep. affinis et vici-

Lite

—

nus. Ego Crusius. Sponsa. II Ort. Sponsus. loan. G. Hamberger. Vxor huius.

Vxor Cellarii. III. Merid. Vxor D. Wilhelmi. Archigramm. DD. Dauid Wilhelmus.

DJU

' 1 Ko

IV. Oecas. DD. Baierus. DD. Siguardus. 7 9s&o96pa obxévt nopévvet.

m

989 Zu Q s. S. 65 Z. 10 Anm.

1 7

Diari

——

369

—

V0

0l7]

Pocula apposita, ar-

minora 18 argentea, zumm tischwein.

maiora 4

gentea et inaurata

]

Hohenfeldericum,

1893

zumm ehrwein

Gemmingense,

au-

Palatinicum

raà-

5

| Regium Landauicum ] ta.

Abierunt domum horá 11!/, noctis: cum coena fuisset coepta horá 6.

Sed 6 àpytypapqiorvebc, otvopiévoc, Addox. se citius domum retulit. In hypo-

VE CH

causto inferiore, 4 puellae, et M. Feinaug. Eum, et sponsum, abire in

suam habitationem compuli. |

Octob. 2. Die $ (. nebuloso, sereno.

515

Denges,

Horá 8. usque ad 9?* «j ö:cc—&-i]xn M. oüttou to0 poXXfpou, xl "tie d

lengis,

oupBiou abToO d*vwvoc, wpropec G Omeypdtbapuev, xoal &oqpay(cauev, mup-

TDtim

óvtog toO votapliou. c'. yepA&ytoc. B'. Adevpato. Y'. xpobotog. 9 . xtovALvoe.

si'. Bouxyfpoc. Q'. Góxvtp (cX. q&ppoc. T'. Alvpixog o0sAAUyytog. xexAetopévm

Qv *j G9 .

15

8, euus

Postea Gruppenbachius mihi dixit, in sua taberna: M. Iacobum Frischl.

libellum contra me edidisse: et sibi Francofurti 8 Exemplaria obtrusisse.

Alterum vas librorum, in quo ea sunt, in dies ipse exspectat.

"Disti-

nl

Nova Wellingiana.

Antverpiá et Bruxellis Sept. 24.

20

Albertus adhuc meditatur generalem pacem facere. Item, ein general

musterung militum zuhalten.

obrem:

Mantuanus Dux in Italiam discessit, honoratus.

Dacea-

Contra Spinolae classem parantur 17 à Selandis naves.

Hafen-

Mittelburgo Sept. 23.

25

um de

Gubernator Caleti, nomine Regis Gallorum in Holandiam profectus

Docat-

est, pacis generalis tractandae causá: sed clàm dicuntur fieri machina-

tones à Rege contra Hispanos. Nam ipse utramque religionem exer-

cerl concessit.

Ex Colonia, Sept. 30.

30

Exercitus Germanorum, Coloniam versus vadit: alia pars, in West-

faliam. Nihil agunt.

——

Regina Angliae bene valet: ae bona pax speratur Anglis.

jj nunc

Aliunde.

, pater

Palfio commissa est defensio Grani. Tartari vellent pacem fieri inters;

ngenses.

Caesares. Caramaniae à Sultano defectio viget.

ge; qui

venisse

Archid. Ferdin. videtur Bauaram uxorem ducturus. |

eb viti-

Literae à W. Ronero affine: quibus petit, ut sibi 2 Exempl. Formulae 516

- ]uios.

helmus,

1 Kostet an gaelt, so ausgegaeben (ausgegaben ZHs.) 9 fl. 3 bac.

16 237.

516.

19 498. 529. 531.

88 Vlmàá.

—Á

10 Zu

siehe S. 65 Z. 10 Amm.

Diarium Crusii II,

24

—

——

370

Me

Concordiae mittam à Gruppenbachio. Noua mittit, quae sunt illa Wel-

ling. quae suprà sunt p. 498.

il

Myll

Octob.3. Die 9. sereno. Q).

( ,quar

Accepi 3 Exempl. Nicod. Frischlini rediuiui, à fratre eius Iacobo,

pel'Scl

s ingratissimo et fratris simillimo calumniatore, editi in officina Iobiniana.

exbih

Sunt nugae maledicae, et refutatu faciles. Initió calumniatur meos

jpsur

Annales Sueuicos. In libello hoe, qui est 8!/, chartarum, personas in-

Ml

troducit, sicut frater: Nicodemum, famulum, Crusium, etc. quibus inepté

orabi

affingit, quicquid libet. Multa carmina composuit scabiosa, etc. Perlegi

elc, 4

109 215 diebus, et inde notaui res, etc.

hibea

In Senatu (.hodie et heri.) fuimus.

Re

Salutabat me, Lincio adveniens, nomine M. Memhardi, M. Henricus

Praej

Gerhardus.

siliarl

ires in diuersis locis homicidas

9

15

ex nouo vino factos esse.

mine |

Comitissam generosam Haechingen-

accp

Audio,

sem esse mortuam, ex ira: ad quam

stolat

eam concitauerit nurus 1n conten-

nostr

tione de nobilitate generis.

exhil

20

Kal. Octob. Vet. styl. esse sepultam.

nuin, :

Literae à D. Osea Hala, et à nemine alio, ex his nundinis. Gratias

tradi

agit pro consolatione mea, et pro asseruatione rerum filii p. m. Annal.

Han!

Sueuic. adhuc ad 600 Exempl. Bassaeus ait restare. Postilla et Home-

Benl

rus el curae sunt, etc.

et ml

25

Exempl. 15 Antipoppysmi mittit: ut sint pro his et prioribus 10

ac D)

Exempl. l fl etc.

Tatel

Octob. 4. Die ?L. sereno. Q).

SUaSU:

lum «

Concionem Graecé scripsi, in meis

TU

de generis.

80

crucibus (

(QptoxA.

qu o

517

Prandio sum adhibitus in Stip. illustri, in hypocau]stulo superiore,

Summ

at dl

ubi M. G. Lieblerus (.2 annis natu maior me, grauissimo corpore,

ic9(ov xl mivev totos dies.) habitat: quem sua Margareta anus dili-

COnsis

genter curat, magnas habens molestias. «ótbc Baputj«ooc.

petiti

4 Attulerat etiam quartum Exemplar Gruppenbachius: quod aeceperat Ioannes

hs

]s n

Barthol. Lieehtenstaiger (.ut puto.) Caroli G(i)rgeri Praeceptor, in Novo Oollegio.

Aliud nullum seitur adhuc híe esse.

4 515. 417. 521. 522. 524. 530. 584

l0ne

91 Francofurto. 480. 584.

94 514. 529. Tüschordnung: 1. Septentr. Procur. Gus-

DED

mannus. Das weiblin. II. M. Lieblerus 76 annorum. M. Crusius 74. annum agens.

III. Merid. D. Nieol. Varnbyl. octogenarius. D. Gerlach. IV. D. Hafenr. Vitus Myller.

15

8, 97 Zu Q s. S. 65 Z. 10 Anm.

5 similimo s.

Die Á

prENUNUNFIRRUUUE ERE pR

——

371

—

la Wq.

——

Medi& hora 1. Domini SuperIntend. (.Gerl. et. Hafenr. et Myller.)

mihi (.heri à me consilium rogati per Gerl. et Myll) indicant (-loquente

Myllero.) 1. se cogi ratione officiij rem de M. Neccero, et filia mea

I&CObo,

(-quandoquidem sponsalia, celebrata.) ad Principem i. e. Consist. Eccles.

IDiana.

perscribere. 2. Neccerum debere cras ibi Consistorio supplicationem s

l Qe0g

exhibere, ut clementer ex stipendio à Cels'* eius dimittatur (.nisi fiat:

nàg jn-

ipsum coactum iri sumptus Stipendio refundere.) 3. rogatu meo M

! Ineyto

Myllerus, ea de re supplicationem Neccero componit: in qua etiam

Perlegi

orabit, ut ad conditionem possit hic gener meus suo tempore promoueri,

etc. 4. Adhue hodie Stutgardiam descendat: ut cras ante H. 19* ex-1o

hibeat supplicationem: quia tunc futurum est Consistorium.

lenriets

Reuerendo et cl. viro, Domino Ioanni Magiro, Ecclesiae Stutgard.,

Praeposito dignissimo, atque illustrissimi Wirtembergici Principis Con-

siliario sapientissimo, etc. Domino et patrono suo colendo. Stutgarten. | 518

S. per saluatorem $«cv9oonov. Oro reuerenter, reuerende et cl. do-i5

mine Praeposite, meas has humiles literas, in bonam partem à D'* V,

accipl. Compáret coram uestra D'* M. Marcus Neccerus, qui hanc epi-

stolam exhibet, supplicationem quandam suam, illustrissimi Principis

nostri; ac Domini clementissimi, reuerendo et amplissimo consistorio

exhibiturus. Contraxerunt ipse, et filia mea Theodora, puella 20 anno- 20

Crratias

rum, me inconsulto, inter se matrimonium: cui etsi ego pro uiribus con-

tradixi et iure: tamen affines mei utriusque sexus (.ex domo D.D.

Annil,

Hone-

Hambergeri piae mem. Tybingae: et ex parte Consulis Esslingensis,

Bernhardi Reihingi.) negotio illorum inconsideratorum iuuenum fauerunt:

et intercessione Reuer. ac cl. D.D. Siguardi, Parochi nostri dignissimi: 25

bus 10

ac D. I. V. Domini Andreae Baieri, Tybingensium denique Archigram-

matei: horum trium aduentu domum meam, et pia actione, mihi per-

suasus| est assensus. Christus bene uertat: ut, quod non ordine coep- 519

tum est, meliores progressus et exitum habeat. Hunc ergo generum

meum (.suo tempore. honestas nuptias celebraturum, Deo adiuuante.) so

qui omnem oboedientiam, studium pietatis, honestatis, in S.S. studio

Penore,

summam diligentiam promittit, reuer. D* V. atque per eam illustrissimo

Orpore,

ac clementissimo Principi ac domino nostro, reuerendoque et inclyto

s dill

consistorio humiliter commendo: ut et nunc, et inposterum, secundum

petitiones eius in supplicatione, ratio eius clementer habeatur. Pro qUO 55

——

Toannes

pio officio, tum ego, tum ipse, omni tempore nos gratos fore (.saltem

Dollegio.

piis nostris precibus, si aliud non possimus, et industria in nostra uoca-

j 944.

tione.) pollicemur demissé.

nj GUS'

8 521.

4 512.

12 527.

15 Stutgardiam. 521. 522.

| agens.

| M)ller

15 Von S. per saluatorem — Crusius, S. 372 Z. 4, Hand des Enkels I. I. Maier.

—

Die Amnerkungen sind von Crusius.

24*

À

3

(

2

——

I

Ago nunc annum ego aetatis.cbóv 9e 74. et Acad. Tybingensi 41.

annum inseruio. Bene ualeat reuer. D** V. et nos commendatos habeat.

golul

solat

Tybingá 4. die Octob. 1599. Reuer. D** V. obseruantiss.

li

M. Martinus Crusius. |

i6)

c

0 r

520 Horá 4. vesperi

vexxijoog et M. Feinaugius, iter Stutgardiam ingre-

m

e diuntur.

u)

Octob. 5. Die Q. sereno.

EY

0l

Literae

a

dilecta filia M. Magdal. Datae 29. Septemb. Mediocriter

olim

valet cum liberis: tristatur absentià mariti: est tristissima, &X 1 W

gide

10 &An(óx seivat in Palatinatu: sed et ante biduum aegrotissima fuit. Con-

solatur se spe in Deo: etsi pecus eius omne mortuum est, et sic pueris

Co

ac ademptum. &pevrj9etoa, & vo0. &vOpoz &moyopeiv BobAerot, ob BobAezat,

geu (

Yevvatec oto0o«. Liberos mihi, quos mecum habeo, commendat, &opévog

in $

&y uev. &joU eix. &vototavot xoxoAóyotc, Qappo0ca Qei: xal peti QOeov, v

8

15 mx1p(. oüx Éyet mapdxAvotw mXpX o08syóg. Petit celere responsum. M.

Iacobus 8. Septemb. ab ipsa abierat (.sunt hodie 4 Septimanae.). Ad $.

C0em

Io:

Geeorgii, emigrandum.

Inus

Literae à D. Hoeschelio. Dono mittit mihi Illyrica Appiani Graeceé.

In Photio nondum pergitur. Chaleondylem proximé remittere promittit.

FEnse

in3

?0Imprimitur xp. mepl (epeocóvrc. Mittit etiam mihi literas Graecas, à Ga-

Te

briele qtAa8BsAqs(ag scriptas. Tristatum se hic ait, quod me mortuum

esse, audierit. Nuno, quod viuam, se gaudere. Literas meas ad 'Theo-

gardi

À cor

dosium Zygom. misit, aegrotum. Aristotelis opera, in 4. forma, sibi

hi

mitti petit.

25

posit

Octob. 6. Die fi.

m

Deinlina Pfaeffingensis affert mihi multum foeniculi, oculorum causá

gener

mandendum.

ex p

M. Vito Myllero ceommodató misi Nicod. rediuiuum. |

iristal

521

Vxor M. Bollingeri, Bebenhusae vesperi sepulta.

bente,

30

Octob. 7. Die (3). nubilo, pluuio.

dnhum

et o

évetp. mxtBloy adjua Ex Duvy depibv : xod OAjAD vt vpExov, lv« at G-

paEv Cnvo(q: x&yo Gnuv, &AX xGqiol Tiobavo alpa £x 1Ov wwv péew,

€586;

ob pv Eml viíjy: xol Bfonvio9ww. Gcaótec xal npb v fuspGv t otqwtoc

Tum, -

precil

Tio&oo. xÓpte qAatov iv Suyaxépa poo pWaptauocyox vtv

85

'l'antüm vespertinae concioni interfui.

Quid

6 5930.

8 Werdáà. 461. 521. 530. 542.

19 «ópus &Aémoov.

16 504.

Prin

21 Venetiis. 396. 548.

22 219.

ab illi

18 Augustà. 427. 550. 548.

20 Chrysost.

29 417.

91 496. 510. 520. 535.

íam, ]

90 Gemeint ist des Iohannes Chrysostomos Schrift nsgi ísgoaVvne, die moch 1599,

BC

von Hoeschel herausgegeben, zw Augsburg erschien, s. S. 319 Z. 27.

38 T»spóv xi Hs.

DA

AE

i

l

l

—

—

3723

r

Literae à D. Aug. Brunnio: quibus ipse et uxor petunt: ut differam

abegt.

solutionem pecuniae, quam mihi nomine D. Oseae Halae debent: qui

solutionem in ipsos transtulit.

Literae à D. Praeposito Magiro. 6 vexxfjpog &v va& &pquAaxtcOelg, GuX

ingre.

Tb Yij.xt, Év &v ovnevE( Ov. pépog Sxmayüv, Bu vlv vevopévny &v ais

Gutkpedty, &xiivety. &yayxac)]oevat v dipyovtt. xsÀebet 6 mpatmóottog, lv«

zXp &pol Qfoq, x«l mpoxódw« &v $eoloyíx, etc.

JQriler

Obiit vesperi H. 5. àxorAnci« Margareta Brentia, Nicodemi Frischlini

3 g

olim uxor: et postea Wildpergae Consuli Textori nupta: sed ab eo dis-

Con

sidens, Tybingam discesserat.

10

pueris

Octob. 8. Die (. nebuloso, sereno.

Sls:w.,

Composui argumentum et scopum mei Antipoppysmi: et argumentum,

lieIüc

seu causam, ac scopum, dess schelmenbüchlins Iacobi Frischlini. Bis

ï

in Senatu Decanorum assedi.

lJV, 'E(ï)

n, M.

Sepulta est illa Frischlinica Margareta, horá 3. in TTransamerano s

Ad8.

coemet. Nec programma fuit affixum, ut Vniuersitas comitaretur. |

loanni Kirchero Typographo peteuti, in Senatu Decanorum decreui- 592

1300d,

mus Intercessionem ad illustrissimum Princ. nostrum: quod Iacobus

mitit,

Frischl. nolit ei soluere 16 fl. pro excusione cantilenarum Textoriarum,

i.

in 3 Bogen. Recusat autem ille, quod hie mendosé excuderit.

20

rtaum

Reuer. et clarissimo uiro, Domino Ioanni Mageiro. Ecclesiae Stut-

Tleo-

gardianae Praeposito dignissimo et illustrissimo Wirtembergiae Principi

, si

à consilis sapientissimis, etc. Domino et patrono suo uenerando.

S. per Ohristum $dv9pwnov. Accepi, reuerende et cl. Domine Prae-

posite, literas D*5 V. humanissimas: et ago gratias, quod ipsa sic ope-ss

CB1IS3)

ram fideliter dedit negotio meo tristi. Agnosco etiam illa, quae de

genero meo isto fiunt, iusté sic fieri. Quae heri, filia resciuit uesperi

ex parte, antequam ? Museo ad coenam descenderem: quibus ita con-

iristata est, ut coená prorsus abstinuerit. Hodie accessit (.me nec iu.

bente, nec prohibente: sed dolori eius permittente, ne accusari ab ea523

inhumanitatis possem.) ad cl. v. filium uestrum, | D.D. Dauidem Iurisc. s

j üm)

et ordinarium Professorem: quod ipsum sciat praecipuó mei amantem

&

esse: et ideo non ita pridem domi nostrae fuerit: cum bonorum meo-

l

:

0

rum, de more Academiae, descriptio (.id est, Inventatio.) fieret. Ab illo

precibus obtinuit: ut pro ipsa, et sponso eius, ad D** V, scriberet. s5

Quid D.D. scribat, ego nescio: ego haec, quae sequuntur, breuiter oro.

J

Primó, ut misericordia iuueni isti, qui imprudenter et inobedienter fecit,

ab illustrissimo Domino nostro tribuatur, quoad iustam refusionis mulc-

92 29.

tam. Nescio, quid ipse, in patrimonio habeat: Puto, exiguum esse: Nec

—

1 Iesingà. 539.

4 Stutgardià. 517. 518.

9 574.

13 5106.

19 516

| 1509,

526.

99 530. 534.

y 1;. H $

21 Stutgardiam. 518. 529. 530. 532.

21 Hand des Enkel I. I. Maier bis Crusius S. 374 Z. 19, Anmerkungen von Crusius.

—

374

—

gnedlf

adhuc diuisum esse inter ipsum, et cohaeredes: esse tantüm agellos et

bar 3

pratula quaedam. Patrem enim eius p. m. fuisse Ministrum Eocclesiae,

gert i

plurium liberorum patrem: Exigua autem sunt Concionatorum bona.

pad

Ergo, si non potest remitti tota mulcta (.cüm nihilo minus tamen sem-

p

5per inseruiturus sit illustrissimae Celsitati) saltem clementem imponi,

8elt

524sub|iecté oro: et id per V. D** promoueri apud clementissimum meum

leell

Dominum, officiosé oro. Etiam hoc, ut, cum oaptiuus emissus fuerit:

ben

ei grauiter iniungatur, ut apud me faciat, summo studio, pié, honesté,

*

me remoturus essem.

Profe

industrié officium. Aliter eum

a

theni

10

Mitto etiam ad illustrissimam Cels^*" et ad uos sapientissimos Con-

haec !

siliarios, Dominos meos colendos, duo negoti Frischlimici scripta:

elt, 1

quae Cels?! Domini clementiss. et uestrae saplentiae ac iustitiae, humi-

Da

liter subiicio. Quae si fortó non digna uestro studio iudicabitis: sum-

E.

missé oro, mihi clementer remitti: nisi fortassis in Bibliotheca illustri,

15 aut Registratura, reponenda uisa fuerint: Omnino autem oro, ipsi illu-

Tybi'n

Mi

strissimo Domino meo rem innotescere. Bene ualeat reuer. D** V, cui

sit ad

me totum commendo: cui etiam pro exiguitate mea (.ut et Illustrissimae

Pare

Wirtenb. domui, plus 40 hactenus annos.) semper deditus sum.

et Ü

Datum Tybingae 8. die Octob. 1599.

20

M. Mart. Crusius. |

525

Octob. 9. Die 4. post nebulas sereno.

Dem durchleuchtigen hochgebornen Fürsten und herrn, herrn Fride-

richen, Hertzogen zu Würtemberg und Teckh, Graven zu Mümpelgart,

und herrn zu Haidenheim: auch Rittern baider künigklichen Orden in

Da

25 Franckreich und Engelland: meinem G. F. und herrn, Àd manus pro-

prias: inde ad sapientiss. Cels"* eius Senatum.

Frise

Durchleüchtiger hochgeborner fürst, E. f. G. seien meine underthenige

genio

vnd willige dinst, iederzeit zu uoran.

niert

Gmnediger fürst vnd herr, E. F. G. überschicke ich hiemitt einen newen

glom

calu

so Frischlinum: nemlich M. Iacobum, welcher in die fusstaffen Nicodemi

seines bruders seeligen, mit hóchstem fleiss und künheütt getrettenn.

gunt

Schicke aber an E. F. G. ich vnderthenig solches: Dieweil dieselbige

li

Anno 1588. medio mense Aprili, als sie alhie zue T'übingen, ihm Sti-

h

pendio illustri Theologico, sambt dem hochgebornen, in Christo seeligen,

In

ssfürsten vnd herrn, herrn Ludouico, etc. in prandio war, mir indigno

hus

hum,

11 532.

22 522.

92 516.

33 De M. Iac. Frischl.

38 9

Ànt

18 domuae Hs.

927 Von Durchleuchtiger — hwmilis, S. 375 Z. 15, Hand des

Vs

JEnkels, Anmerkungen von Crusius.

80 Die Worte M. Iacobum —— fusstaffen

2]

sind, da vom Enkel vergessen, von Crusius eingefügt.

2

PINEMC PUDP Á —HÁ

&

Hs 375- us

ls &

&slgo

gnedig ein drunck brachtte, sprechende: Crusi, ich wil nicht vndanck- 526

bar seinn, wie Frischlinus. Solche Nicodemi vndanckbarkeitt aber, imi-

Onà

tiert (.meins bedunckens.) frater eius lIacobus, Vraci Textoriae "Tribui

Sem

Praefectus, feliciter. Solches übersende ich vndertheniglich: ob villeicht

IDoni,

E. F. G. auch ettwas darzue zusprechen habe. Was aber lIacobi intents

Deum

sele: das hab ich initio et in medio, et in fine, extra ambos excusos

üen

Libellos grüntlich manu mea (.tanquam Argumenta et Scopos.) beschri-

IU

]

ben. Thu also hiemit E. F. G. mich (.supra 40 annos Acad. uestrae Tyb.

Professorem fidelissimum, etsi paruum eruditione.) zue dero G. vnder-

Con

thenig befelhenn. Si tamen Celsitudo uestra non existimet, suá referre1i0

1

la

haee scripta: ea | mihi clementer remitti peto, nisi fortassis, inter acta, 527

lumi

etc. uideantur reponenda.

Sum

Datum 'Tybingae 9. Okt. 1599.

ustri

E. F. G. vndertheniger, gehorsamer, M. Martinus Crusius, Acad.

. illu.

Tybing. Professor humilis,

16

. QUl

Misit mihi D.D. Dauid Magirus Epistolam: quam pro filia mea scrip-

Sllllde

sit ad D. Praepositum, patrem suum, hac éxcypot;: Reuer. et charissimo

Parenti meo, Domino Ioanni Magiro, Praeposito Ecclesiae Stutgardianae,

et Consiliario illustrissimi Ducis Wirtembergensis, ad manus proprias.

obtoc &pol

$«&vavoc tíj; oupBtoo.

20

*OtÀ tOo yOy

[A

Y«ppeoO iexoBov.

Étoc, mév-

d

N

tfjo yopevij; x«l téxvov

'ride

Ü

$1, AUrat,

T6Vot

&voO. &OsÀqoU aOtoU oíGtou.

lpari

TÓVOt, TCOÀ-

en n

&x

Vuyarpog Qeooopaz.

Àol . otov,

«c0 vupeptou. atíjc

25

Bo

Dabit Deus his quoque finem. | Hi duo libelli (.Antipop. et Nicod. 528

Frischl) colligati sunt in alba membrana (.ab loanne Gerstenmaiero

enige

seniore. Filius eius óp«ovupoc, etiam Bibliopegus est.) und sind mit pla-

niert, noch beschnitten: quoniam mox hatte ich sie ad margines durch-

)eWen

glosiert, minutiore scriptura: quae Scholia mea, siue Responsiones ad o

)üemi

calumnias, ego etiam descripta habeo in meis Exemplaribus (.quae non

(lenn,

sunt colligata.) et in chartis seorsim.

JUN

Libellis colligatis, Stutgardiam mittendis, inscripsi.

Bl

Foris, CrusioFrischlinus 1599.

liren,

In altera parte intus: Nouus Frischlinus, post Nicodemum scil. Iaco- s5

digmo

bus: et sic bellum, quod sepultum fuerat, Poppysmi 3! editione per Iaco-

bum, renouatum. Duo hic Libelli excusi colligati sunt. 1. Martini Crusii

Antipoppysmus, contra Popp. 3*. 2. Iacobi Frischlini Nicodemus redivi-

ul dus

uus, contra Antipoppysmum. In sequenti pag. Argumenta manuscripta.

2 NB!

9 522.

4 528.

17 517.

90 471. 473. Incommoda

iaf

vépovtog. 454.

97 529. 570.

85 520.

26 Dabit etc. vgl. Verg. Aen. I, 199.

88 S. S. 151 Z. 14 Anm.

—

——

376

E

1. Initio lägantur paginae proximé sequentes, tanquam Argumentum

Antipoppysmi, seu breuis ad eum instructio, xetporyoyta.

Vie

2. Deinde paginae, quae praecedunt Nicod. Frischlinum rediviuum,

et tandem quae sequuntur.

N

]ne

5

3. À M. Martino Crusio, Tybing. Acad. Professore 1599.

non

Octob. 8. Stutgardiam ad illustriss. Principem.

Nachhaer kumbt, Causa et scopus, etc. Quae mihi seorsim in alia

fl

529 charta descripsi. | Nova ab affine Ronero: quae sunt illa proxima

Wellingu.

dam

10

Octob. 10. Die $9. frigido, sereno.

t

Melchioris Hasi F. Barbara, puella, meum fasciculum (.in quo lite-

rae ad Principem, alligatae libello Antipopp. et Frischlinico, et literae

[aec

ad D. Praepositum, filii eius et meae, inclusae sunt.) manó anté horam

6. Stutgardiam portat.

15

6 $eoc sboOc($. Inscripsi fasciculum D. Praeposito.

Post horam 7. Palat. Augustus, meus vicinus, redit huc in suam ha-

bitationem.

de ]

Ego, mané cecini ebüxogc x«l sóGw9ét:oc Psalmum 91. Qui habitat

in adiutorio Altissimi.

!

20

Horá 8. usque ad 12?^ feré, D.D. Ioan. Hochmannus creauit in Aula

Noua ILX Doctores Iuris, et 2 Licentiatos Iluris: D.D. veró Andreas

N

Planerus V Doctores Medicinae. Ita sunt XV promoti. Post horam

19. usque post 5** prandimus cuncti splendidé, in Senaculo Acad.

Interfuerant 4 Principes, et XI Barones, hic in Collegio nouo stu-

?5 dentes.

et, (

Mensae fuerunt 20. Cecinerunt Pusauner und Zinckenblaeser. Mea

530 mensa (.erant 13 mensae in Senaculo.) fuit (.puto.) sexta. |

À

SUd

Principes 4 et 11 Barones, ex Nouo Collegio, sederunt in mensis

coniunctis, meridiem versus: ubi Rector et Senatus in consilis sedere

G

6

30 Solent.

chio

In mensa ante meam faciem, sedebant Chrysostomus Lindeman, et

Paris Scholl Archigrammateus, Vraci habitantes, iam mihi à 40 annis

bellu

noti: viri senectute cani. Et apud eos sedebat Isaacus Schwartz, canus.

À. tergo meo, Principes versus, sedebant Capitanei, Hoeschlinus et

Ti

35 Grimmeisen. Inter nos propinabamus. Vina, vetus et nouum.

(

In Actu gratias (.ad 1. horam.) egit nouus Doctor Liechtenstaiger:

tumm

8 Vlmá&. 515.

li 522. 525. 528.

16 458.

998 Doctorum creatio.

Saru

97 517. Tischordnung: l. Occas. M. Bucher. M. Welling. II. D.D. Moegling. DD. Laub-

marius. IIL Ort. D.D. Siguardus. D.D. Christ. Brentius. IV. Ort. Crus. Maestlin.

4

Zusql

91 Lesung von Lindeman mnicht gamz sicher.

OCCUP

ia

317

——

ln

in Senaculo, post epulum, D.D. Andreas Baier, prolixé et splendide.

Vterque, Latiné.

Qu

Domum redii post horam 5. vesperi, vfyev x«l vouveyfs. L. Deo.

Nihil scit D.D. Christoph. Brentius de Scripto lIac. Frischl. contra

me. Nullum exemplar prostat apud nostros Bibliopolas. Credo, quods

non audeat huc mittere. Non etiam in catalogo Nundinarum, mentio fit.

l alia

Vesperi venerat ad me Dauid Hala, ex Monast. Adelberga, D. Oseae

OxIma,

UR

filius, ob res fratris sui piae mem. Phil. Alb. Halae videndas, et quas-

dam tollendas.

Rediit et Stutgardià 6 yapfphg vexxtpoc: At ov, Óv 8 fjMfpag Bvequ-io

0 Tile-

Aaxict: xalp fl &Bóvot &xeleócóm. Ait, M. Iac. Stutgardiae esse.

liferoe

Literas pro me scribit Nepos loan. Iae. ad matrem (.inclusis M.

horam

Iacobi literis, quae 27. Sept. huc venerant.) consolatorias, etc. |

Omnia, quae possum, facio: sed proficio nil.

21

15

Die 11. Octob. Die ?l. nebuloso, sereno.

1 la-

Nova Wellingiana.

Ex castris ad Granum. De loco agitur inter nostros et TTurcas, ubi

bitat

de pace tractetur. Non speratur fore.

Vienná 10. Octob.

| Àl

Turcae agere constituunt de pace, per 8 dies armis quietis.

20

dreas

Antverpià 2. Octob.

horam

Non facilé ibi pax fiet: nisi praesidia ex omnibus locis abducantur.

il

Colonià 3. Octob.

0 st*

Germanorum niderlag, und zwispalt militum, apud Rees, confirmatur:

et, qui noluére diutius merere stipendia, dimissi sunt.

25

. Mea

Colonià 7. Octob.

Albertus dicitur liberalia promissa facere: ut exules restituantur in

Densis

sua bona. Putantur esse Hispanicae practicae i. e. artes.

sedere

Germani Coloniam versus, et alió, ascendunt.

Gorg Frid. Hohenloius, de pecunia Coloniae satisfecit militibus Mar- so

i, el

chionis. Hi retró per Rhenum descendunt, rursus scil. mansuri ad

annis

bellum.

Vienná 6. Oct.

Canus

Turcae, sunt 100 mill. Tartari veró, 10 millium. Non videtur fore pax-

us &

Venetiis Octob.

35

üger:

Caramaniae tumultus proficit in maius, per Vsellum Bassam. Etiam

——

tumultuantur Georgiani, Duce Simone. Haec fiunt instinctu Regis Per-

sarum.

ventio.

!.)La,ub-

11

4 516.

4 Abut Hala, Ocb 19.

10 520. 522. 523. 532.

11 Spáterer

—

Zusalz: obyt.

129 Werdam. 590. 504.

16 515. 555.

9* Zu Simone: qui

occupauit c. AÁrcironam.

|

!

—

2978

—

Lugduno Oct. 3.

Rex Gallerum adhue ambit Florentinam: attamen Reginae Angliae

cognata videtur successum illum magis habitura. |

9

E

92

À M. Conrado Leio mihi dono allatus est libellus Conradi Leii Oro-

5 crenii (.18 meil von Tybingen.) cuius inscriptio, Idiotismi sacri. M. Leio

adferenti donaul funebria uxoris meae P. M.

'O vexxíjooc, libros et res suas, e Stip. illustri transfert domum no-

h

stram: cui et obligationem, recté apud me se gerendi praescripsi, etc. Noctu

Pre

semper foris debet cubare, in alia domo, usque ad tempus nuptiarum.

10

Ql

Octob. 12. Die Q. simili.

In

Mané literas à D. Praeposito Stutg. accipio. Áccepit nostras (.meas,

et sui F. D. Dauidis.) literas 10. Octob. quo et rescripsit. Generum, cum

mus

praetenderet frigus et valetudinem, pridie ex carcere dimissum esse.

petltu

Muletam pro 4!/, annis, quibus in Stipendio vixerit, tantum esse pro

15 singulis annis, 25 fl. Ipsum posse libello supplice tentare aliquam immi-

Ho

nutionem, vel dilationem ad distinctos annorum terminos. Sequentia,

el, egl

ad Verbum. Alteras tuas literas, ad illustrissimi nostri manus proprias

ad do

inscriptas, curabo unà cüm duobus Scriptis additis, Celsitudini ipsius

demis

per Camerae Secretarium reddi. Si iis certamen Frischlinicum redinte-

Tep0

20gratur: mallem ea non accepisse. Metuo enim, ne multos bonos viros,

eeptu

tibi optime cupientes, iis offensurus sis. Haec bono animo, nouit Domi-

Vo

nus xapOtoyyOotTne, addere volui.

chio -

Bene in Domino vale. |

538

el ul

Vesperi horá 4. ad me vénit D. Michaél Zieglerus: qui hodie (.me

geden

25 nesciente.) collegas congregauerat. Horum, in negotio Frischl. studium

p i

mihi commemorat.

M

Putant, me non debere respondere Frischlino, quia non sit dignus:

erst. 1

sed ipsi (.ut intelligo.) volunt rem ad Senatum referre, an possit turbae

illo )

succurri. Recitaui ei (.postquam dixissem, meá non referre, sic fieri.)

M

ao meum qualecumque conceptum contra istum Iac. F'rischl. (.t5, ómep &ig

D

otouxxapBlaw Émemójupety : GAX obOev( m EXeta.) et ipse dixit, Óxt &v otoux-

Th]ni

xap5t« ToAAol peydAot. (.et in superiore, et in Eccles. BouA$.) &pol évav-

n

vtob0vtct. Dixi, me habere bonam conscientiam: nihil tale curare: sed

tantó animosiorem esse. Sie sind per Antipopp. offendiert: cur scil.

DE

35 Senatus non vetuerit. At nemo tunc vetuit: quamuis dicerem, etiamsi

36 Zu

Senatus me non defenderet: me ipsum posse me defendere: sicut et

contra Nicodemum fecerim: cüm nemo nec Tybingae, nec Stutgardiae,

quantumvis petiissem, me defenderet.

4 930. 534.

11 Stutgardià. 522. 524. 241.

17 523. 540.

19 417.

20 nóàv 16v abypavvóv;

90 Zu bonos: Aichm. et Hüngerlinum, et Felicem Biden-

bach.

91 Zu Haec: At causam nondum cognouistis.

26 Zwqusiocot.

81 532.

22 593

4 Orocrenium — Gernsbach in .Baden ?

—

379

—

D. Steph. Gerlach.

lghae

D. Nicol. Varnbylerus, com-

Super Inten-

pleturus proximé pridie S.

Oro

dentes Stip.

Nicolai 80* annum aetatis.

Lejo

Martiniani:

D. Ioan. Halbritter, Turisc.

D. Andreas Planerus, hodie

| -

pro G. Hamb. piae m. factus.

Vocla

TUnm,

In Senatu fuimus. Orationes meas à M. Erh. Oellio recepi, aliqua in

Praefat. addens. Alterá hebdomade excudere, ut spero, incipiet. |

534

Octob. 13. Die fi. similiter nebuloso, et post meridiem serenissimo.

eg3,

In Senatu horá 9. et in Consistorio horá 19. sedebamus. M. Necce- 11

Cum

rus Nyrtingam ad propinquos suos equitat, pecuniam à Curatoribus

€886,

petiturus.

| po

Ti

Octob. 14. Die (2). simili.

entia,

Horá post 7. mané, Decani 4 (.Gerlachius, Halbritter, Moeglingus, 15

et ego Orusius.) ex domo Vniversitatis, sequente Pedello, descendimus

prias

psius

ad domum Principis Palatini Aug. quem oratione, nomine Senatus nostri,

linte-

demissé vocauit Halbritter ad Recturam Acad. gerendam. Pro quo

respondit nobilis Magister Curiae, Celsitudinem eius hoc officium sus-

Yiros,

)onti-

cepturam, etc. Ita abiimus.

20

Nobilis Georgii ab Ehingen gener Closnerus, mulierem, quae bra-

chio ministrae ipsius prehenso, grauissimos dolores impresserat, cepit,

(me

et ut in sagam inquirit. Comite Eberstainio ad mensam Poltringae

dium

sedente: feles transcurrens raptim 2 vitra confregit, eodemque impetu

per fenestram evanuit.

25

?U

M. Marcus Neccerus, et virgo Theodora Crusia, à D.D. Siguardo das

erst mal de suggestu verkündiget. Sic et Nyrtingae: cüm sponsus ex

irbae

ilo loco sit.

fieri)

0 &

M. Cellio orationes retulij, orans initium excudendi fieri. Promisit.

D.D. Laubmario Scarthecam Frischl. legendam attuli. Miratur, et ho-so

00*

ävw).

mini exitium ominatur.

d sed

Conc. 2 Graecé scripsi.

gal,

9 478.

8 457. 481. 534. 541.

11 535. 532.

26 523. 538. 540. 553.

jamsi

26 Zu Neccerus: M. Simonis F. Pastoris olim Weissachensis F.

u d

Simon Neccar Nürting.

à M. Ioan. Mendlino

vdae,

Magistri creati,

7. Aug. 1567. Fuit XI. inter 22.

Necceri:

—

Marcus, eius filius

) 4IT.

1. Feb. 96 à M. Vito

jiden

Myllero. Fuit 30. inter 35.

29 533. 541.

91 516. 570.

—

1 532

—

380

——

Sapi(

Octob. 15. Die (. simili.

d)

Totus mihi dies, quietus. L. Deo. Legebam in Psalmis, cum Para-

n (

phrasi Osiandri. |

la,

58

9

m

Octob. 16. Die $. etiam sereno.

nific

b

(

óvetp. xXópnc ÓpuAta, xl tomavoc. &AXog. mopsia, to0 Ópou oD tuXo0ox.

Horá 10. usque ad 12?" prandebam cum Palat. Augusto.

norü

Suum

Vesperi rediit gener Neccerus, Kirchemio et Nyrtingá.

(Cr

Nova ab affine Ronero, illa praecedentia Wellingiana. Sein Diener,

der mir die Zeitungen als abschreibt, haist Claus Rantz, burger zu Vlm.

lura,

loris

10

Octob. 17. Die 9. sereno.

eibur

Nova Wellingiana. Aus Pilsen, ex Aula Caesarea, Oct. 12.

Doct

Ex Vienná scribitur, Maratum Budae nunc esse Bascam.

Horà

Moschobita munera, Caesari misit preciosa.

Die /

Antverpià Octob. 8.

15

Duces

Bombla, stark à Statibus besetzt, cedentibus Hispanis. Subditi nolunt

D. M

obedire Alberto, nisi retentis suis provilegiis priscis. Ipse, novos Guber-

K

natores initió constituturus, indigenas. T'entatur compositio cum Ordini-

gump

bus, et Regina Angliae. Ipsa fertur etiam tractare pacem cum illis,

in &

536 qui sunt in Hybernia. Legati nostrorum conveniunt zu Wor|kum, cum

pen

20 Anglicis, et Ordinum, et Gallicis Commissariis: nescitur, belli'ne an

DN

pacis causá.

anno:

Colonià Oct. 9.

haus.

Germani perhibentur iterum velle obsidere Rees. Sunt circa Dormunt.

Grano Octob. 12.

À

aroe

25

Octob. 7. tractatio de pace cüm '"Turcis, irrita cecidit: quia induciae,

Ma

ab eis violatae: et quia nostri reddere Granum nolunt pro Erlau.

Venetiis Oct. 15.

Tuven

lem, .

Caramaniae defectio continuatur.

Lin

Octob. 18. Die ?l. serenissimo.

Me

30

Seripsi Graecé concionem ex 1. Cor. 7. D.D. Siguardi Parochi, de

Enan

virginitate et coniugio.

(

Hor& 11* Senatui Academico interfui. D. Harprechtus manet ProRec-

Ho

tor: Princ. Palat. Augustus, factus est Acad. nostrae Rector: D. Augu-

Datu 1

stus, meus vicinus. Horá 12* descendimus, totus Senatus, in domum D.

35 Hochmanni, ubi ille habitat: deduximus eum in Aulam Nouam domus

Senaþ

9 511.

5 521. 588.

6 492. 542. Tüschordnung: l. Or. Praeceptor D. Heuch.

D

IL Magister Aulae. IIL Oc. (sic) Princeps. IV. Crusius. Eschau. Z« Eschau: No-

bilis hie &xspcsxópm«g véog, vocatur Daniel Bernholdt ab Eschaw, cognomento Der

für ej

Wild.

4 9594.

8 Vlmá. 531. 542.

11 531. 551.

19 Zu nosiro-

Ea

rwum: Germanorum.

—

381

—

Sapientiae, praecedentes equitantem, sequentibus Auli.cis. Tum, praeclará

Pany

de Magistratus virtutibus Oratione habita, ProRector (.uterque stantes

in Cathedra Theologica.) Harprechtus, illum (.secundum orationem habi-

tam, ómoüécet post 9éctw.) renuntiauit Rectorem illustrissimum et Mag-

nificentissimum 'Vniüersitatis nostrae. Interfuerunt 3 caeteri Principess

09

(.Wirtemb. et 2 Holsati) atque XI Barones. Postea reduximus hunc

novum Rectorem (.etiam ipsi 3 Principes. domum | suam. Ibi ei ante537

suum Museum stanti, singuli gratulati humiliter sumus. Verba mea

Jiener,

(.Crusii gratulantis.) ,Faxit Deus, ut illustrissimae M-e»sise "T, Rec-

1 YIn,

tura, sit felix, fausta, pacifica*^. Postea, ipsi 4 Principes, in Museo Rec- 10

toris symposium habuerunt: nos caeteri, in hypocausto, ubi D. Palatinus

cibum capere solet, conviuati sumus, aliquot mensis: Barones XI et

Doctores, et Professores. Maior natu Schwanbergius mihi propinauit.

Horá mediá 4. eram rursus domi, sobrius et quietus, divino beneficio.

Die Zaech, oder Vndertrunck, war: assatae aues, aromata, caseus, poma, 15

holunt

nuces, etc. Vná sedebamus: Crusius, Burcardus, Maestlinus, Beringerus,

3uber-

D. Moeglingus, D. Planerus, D. Loschius, etc.

)rdini-

Horá 4. ex Austria Martinus Welserus, Baronis Landaui famulus,

sumptibus generosae illius Dominae matris hic adhuc 1 annum victurus

. jllis,

| eum

in Studiis, mihi literas M. Memhardi attulit humanissimas: meum pro-20

D6 al

pempticum de Barone D. Henrico Landauo laudantis: quod et generosae

eius matri interpretatus fuit, etc. Ipsa, Maria vocatur. Est supra 50

annos nata. bnóxodqoc. Habitat Lincii domum lapideam, an dem Land-

'myunt,

haus. Habet filiam 14 annorum, Catharinam. |

Arx Haus 2 inde milliaribus distat, sita in valle, vetustum opus. De538

lncige,

arce Rappotenstein, in edito loco sita, scribunt se omnes Landavi.

26

Mart. Welserus, mecum coenatus, est, e& mecum pernoctauit, optimus

iuvenis. M. Wilh. Haunoldus, Lincii habet uxorculam anum praedivi-

tem. Eam vocat matrem: et ipsum vocat illa filium.

Lincium non adaequat magnitudine Tybingam.

30

Memh. et uxor cohabitant pacificé. Lobel, Landhaubtman, infestat

hi, de

Euangelicos: iubet eos, etiam posteros, abiurare religionem puram.

Octob. 19. Die 9. nubilo, pluuio, mihi gravi, concursu negotiorum.

oRec

Augu-

Hor& antemerid. post 8. abdicaui me in domo Facult. nostrae, Deca-

natu meo septimo, annuo: et successit in hoc officio M. Georg. Burcardus: ss

m 1

Senatoresque ei adiuncti sunt, M. Myller, et Doctor Ziegler.

Qomus

D. Ioanni Mockelio, Ouidio (.id est, Cauponi ad Insigne Ouis auratae.)

WHeuch.

haben wier unser hochzeitmaal verdinget: in iedem der drei maeler,

H No-

o Der

für ein baar 12 batzen i. e. pro mare 7 bac. pro foemina 5 bac. Soll

4 Rector Acad. 'ybing. nouus. 97.

18 Linecio. 490. 539.

tiostto-

22 Landava.

94 27.

98 534.

98 Pactio mepl voaumAUov eboytuv.

—

382

——

mo

ein zaalhochzeit sein, und nit ein Schaenckhochzeit. Fercula non minus 7.

Pel

Doch auff 9 oder 3 erste tisch, ettwas meer: pro quo ultrà persolue-

li

tur. Warumb nit ein schaenckhochzeit? Quia sum ego senex, et viduus:

8U

et ambo sponsi, gleichsam waisen: necdum habent conditionem, vel offi-

pe

539 cium. Sie mochten in | schulden kummen: Wann sie mit der schenck-

dei

ehochzeit wolten prangen, und gesaehen sein. Zalhochzeit ist auch ehr-

1ta

lich und breuchlich. Soluit quisque hospes symbolum. Si sponsis munus-

Cat

culum dare vult: id facere, penes ipsum est. Aber für alle geste zalen

Sd

und auff iere schaenckungen bawen, non satis tutum est. Es schaencken

i0ettlich waeniger, dann der kost ist. Man mocht in schulden gerhaten.

0E

Nuptiae erunt, cbv $ej, die Nouemb. 5. Die (.

F. Theodora ommni hoc tempore, dies noctesque, adiuuantibus aliis

f

etiam puellis, net praeparatque strophiola, linteola, etc.

Vesperi lauabam et scarificabar.

ij

15

Octob. 20. Die sabb. simili.

Literas seripsi l. Augustino Brunnio: Noua mittens, et pecuniam,

lite

nomine Halae debitam, petens.

9. Memhardo, de futuris filiae nuptiis: de Corona anhi, à Tybing.

De

&(

'lheologis commendata, et tamen iacente: quam nec ipse curet. De

20 Rectore facto Palat. Augusto, etc.

han

Àni

Horá 3. usque post b?" praesentià mea honoraui funus mulieris piae

Vrsulae, ad biennium aegrotae, et in coemeterio extra Templum $.

por

Georgii Neccarum versus sepultae. Bin ich in der klag gangen, ut

affinis,

25

Vna, fuit nupta M. Vrbano: soceri

&

mei beati, D. Vrbani Vetscheri, filio.

T

Cyriacus

Ambo, mortui.

Horn, olim

Anna: cuius filia fuit haec

l

procerus vir

Vrsula, modó sepulta: quae

30

Sp

Stutgardiae.

Altera, uxor fuit D. Ioannis

h

Eius fiiarum

Fabri Tybingensis,

D. Lud. Sengero, Med. D.

prio

Med. D. Nata ex

Stutgardiae Aulico. obiit.

].

Anna Hornina praediocta. obiit. |

puel

540

Concionatus füit ex Ioan. 10. Diaconus M. Sam. Magirus, de ouibus

a5 et Christo: qualis etiam ouicula fuerit haec mortua, etc. E. domo angu-

par

Ino

l

lari cos. Calberi in foro, elata npóg v?v fuit.

Quia

Octob. 21. Die (2). nubilo.

208

Horá media 8. mané, puellá Hasia subitó Stutgardiam descensurá,

2

16 Iesingam. 521. 542.

18 Lincium. 537. 490.

0171'1.:32':

1. 1)

—

——

383

lu T.

monitus, raptim D. Praeposito Magiro in hanc sententiam scripsi. S.

Solue.

per Christum $e4v9pwrov. Reuer. Domine Praeposite, non metuo: ne

duus

literis et lacobofrischlinicis libellis meis,

viros pios (.siue Theologos,

| otïi:

siue Politicos.) sapientes, iustos, offendam

si modó res meae, pio, sa-

enel.

piente, iusto, iudicio perlegantur, ut spero

Si honoris Principum, Aca-5

. ehr-

demiarum, Praeceptorum bene meritorum,

respectus non habebitur: si

llus-

ita impiae, mendaces, audaces et impudentes, atque obscoenae Scarthe-

Tàlen

cae, tolerabuntur: si iuventutis disciplina sic destruetur: wann Principes,

lcken

Scholae, Professores, Praeceptores, allso beimm haar waerden umbge-

laten.

Zogen gelassen waerden: so seie es alles Gott befollhen, iusto Iudici. 10

Si mea Epistola etlibelli, ad illustrissimum Principem non pervenerunt:

alils

mihi eas res remitti oro, ad solandam meam senectutem. Det veniam

mihi reuer. D'^* V. Me illustrissimo Domino, et omni Senatui eius

sapientissimo, ac V. D9 humiliter commendo.

Filia Theodora, zumm andern mal ausgerüfft,

15

Literae à M. Anshelmo Hagenloio, Ratisboná scriptae 9. Octob. Meas

Qiàm,

literas, e& suum testimonium, et Amalasuentam, 27. Sept. accepit. |

Gratias magnas agit, laudans: et mercedem Notario per me mittit. 541

yhing.

Deum pro Praeceptoribus suis orat. Filium habet 15 annorum. Gryphius

i. De

8. Octob. suis Discip. proposuit convertenda Germanicé Priuilegia Bar-o

barossae, de Studiosis, ex mea de Barbarossa oratione, et ex Sueuicis

j piüe

Annalibus. Me de morte uxoris consolatur. fj 9eo26p« saepe hoc tem-

m $.

pore, atpa &x tGv GuGv.

n, Ui

Concionem tantum vespertinam breuiter domi annotaui.

Heri et hodie librum D. Hunnii percucurri: qui contra Indulgentias, s5

et Iubilaeum, Pontificis Rom. pugnat, excellenter Robertum Bellar-

minum refutans, lesuitam Pontifici adulantem.

Octob. 22. Die (. obscuro. pluuio. Q

Iterum docemus in Scholis, longa vacatione finita. Coeperat Vacatio

30

Septemb. 14. Durauit hebdomad. 5!/,.

Ineepit D. Cellius orationes meas tres excudere. Correxi chartae A

t

priorem faciem. Responsum vesperi à D. Praeposito Magiro accipio,

obit. |

21. Oct. datum. Humanissimé scribens, ait: se proximé, festinante Hasii

puella: non inspexisse libellum, et ideo sic scripsisse. Nunc se videre,

ouibus

per alia flabella hunc ignem resuscitari. Ideo, si proximae literae mihiss

aDgu-

molestae fuerint, serió se veniam petere. Se libellum remittere non posse:

quia cüm illustrissimo ad manus proprias inscriptae fuerint literae ad-

1 Stutgardiam. 532. 541.

11 541.

15 5934.

16 Ratisboná. 480. 492.

17 Zu

27. Sept.: Noui Kalend.

29 488.

91 533. 542. 594. 589.

Dstrà,

32 Stutgardià. 532. 540.

21 De imp. Hom. F'riderico Ahenobarbo vel Barbarossa et studiosorum privilegiis

98 Zu (

officiisque oratio (1593) pag. 27 ff.; annales Suev. 2, 438.

siehe S. 65

Z. 10 Anm.

29 s ist wohl iterum zw lesen. In der Hs. mur moch ler. erkemnbar.

——

—

384

Jis e

iunctae: tradidisse se litteras, et libellum, Domino Secretario intimo,

542 Iohanni Sattlero: qui pollicitus sit, se obseruaturum occasionem | opti-

P

mam: qua commodissimé Celsitudini eius haec ambo reddat. Addit

tores

Magirus si libellus sibi restituatur: se facturum, ut recipiam. Vale

5 (inquit.) venerande senex, Domine et amice honorande. 21. Octob. 1599.

T. T. Ioannes Magirus.

Laus Deo: quia satis commodus dies, quo etiam 2 debita recepi:

NI

sed D. Brunnius non longé póst suum reddet, ut scribit.

Gede

Etiam multa legi in libro Germanico, Von Freistellung der Religion,

gusti

19 'Theol. D. Stralsundae docentis, Conradi Schlüsselburgi.

Moeg

Octob. 23. Die $. sereno.

Bis in Schola docui, sat Auditorum habens. Priuatim incepi me ad

Palat

rationes Decanatus reddendas praeparare. Correxi voO «, id est, chartae

Em

primae orationum, latus alterum. Cras Statuta recitabit Rector Magni-

denti

i5ficent, ad quorum auscultationem, et exinde prandium, à Pedello invi-

Princ

tatus sum.

laeto

Octob. 24. Die 9. nubilo, postea sereno.

n0n .

m0s8

Scripsi affini Ronero, invitans eum ad filiae meae nuptias, die 5.

Nouemb. celebrandas.

lum 1

20 Scripsi ad charam filiam Mar. magdal. consolans ipsam: dono mittens

ii

cordi

2 fl. fortiterque opem diuinam exspectare iubens. Me mihil interea, post-

quam Ioan. Iac. eius filius, ad eam scripserit, audiuisse de viro eius:

543nisi quod ante 14 dies Stut|gardiae fuerit. Ipsam non esse utile huc

Co

migrare: quia circiter 50 Doctores, et alii, hác sint, qui conditiones

ss querant. Soror eius, sponsa Theodora, vellet ipsam, et maritum, huc

T

D

adesse 5. Nouemb. ad nuptias, etc. Gener mecum habitabit, etc.

aeo

Postea, horá 8* usque feré ad X*" interfuimus Actui in Aula noua.

Principió, magnif"** Rector, Princeps Augustus, orationem bonam claré

(.per !/, horam.) recitauit (.de suggestu Theol. in Aula noua.) commen-

0s

so dans leges. Deinde, iussu eius, recitauit Notarius Statuta Vnmiversi-

000 &

tatis.

deoco

Postea, ab horá 11. usque post 4^? prandimus in Senaculo Vniver-

VT

sitatis.

ROT n

Vírique actui interfuóre 4 Principes et XI Barones, et nobiles, et

35 Doctores, et Magistri, et honesti viri. Mensae circiter 12. Musica voca-

il

2 540.

8 Iesingà.

14 541. 550. 549.

18 Vlmam. 535. 5495.

20 Donawer-

bant P

dam. 520. 578.

91 Zu 2 fl.: Id est, Duc. 1.

24 Splendescit Acad. nostra. Corona

yl. H

anni adhuc iacet.

98 Zu Augusius: Ab ommibus Professoribus, et à 3 Princip.

Dec, C

atque 11 Baronibus , e domo sua in Aulam nouam ductus.

29 542.

21 Yl

6 T. T. — tituli, womit hier die der Unterschrift vorausgehenden | Eirgebenheitsbe-

——

de me,

zeugungen gemeint sein dürften.

LE

ton C

Diar

—

38b5

—

li,

lis et instrumentalis. Quatuor mensae erant coniunctae. In his sedére

Optj.

di

Principes, duo Barones (.ceteri in alia mensa.) Prorector, nobiles, Doc-

tores, etc.

Vale

1099

in singulis

US,

12:

[2.1

Fercula ter apposita i

12,

mensis

Cepi

Postea caseus et Bellaria.

|

Splendidiss. prandium. Propinauit mihi, maior praefectus Tybing.544

gion,

Gedeon Osthaimer. Catharinus (.ex alia mensa.) dulcis. Principis Au-

gusti Magister morum, Wolf. Phil. à Brand. D.D. Nicol. Varnbyl. et:o

Moegl. et Planerus, et Decanus Burcardus.

e ad

Ein herumbtrunck, ad sanitatem illustrissimi et magni"! Rectoris

Aae

Palat. Ebibi &nvevct(: redii domum sobrius, et haec mox huc inscripsi.

Apni-

Eum haustum, cüm ad me venisset, proximo (.post Grünthalerum.) se-

denti, hortatu Decani mei, propinaui, stans, ut moris est, ad sanitatem 15

ii

Principum, nobili Belino, etc. Recusauit, quia initio ebiberit. Retuli

laeto et urbano animo: At facies opus supererogationis, laudabile, sed

non Papisticum. Responsauit. Respondi (.coram Principibus, etc.) ani-

le 5

mosé et modesté. Ebibi àzveuotí: ei tradidi. Postea, aliud minus pocu-

lum mihi propinauit. |

20

llens

Literae ab affine W. R. et pecunia pro 2 Exempl. Formulae Con- 545

post-

cordiae. Item Nova.

elus:

hue

Octob. 25. Die ?l. sereno.

]0nes

Concionem in Ecclesia Graecé scripsi: domi diem in studiis consumpsi.

huc

Venetias scriptio.

25

"p 6otvdto xopto Ma&tiuo vífjc tv xo$pev víjcou émtoxómt, xupío oU

atBeotoyvAt. OGo9ei.

10Ud.

clarà

Venetiis.

It«

Xaípety &y. Xptotá.

YelS]

Octóva:e Kópte énioxone, vjj x5'. GnpMou Énejuja mpbo Tiv $eocípety so

cou ÉmntatoAdy : Tyuvyc évexéxAetoto Yodyuux, óm' &uo0 Éxvyeypouuuiévoy tQ *upto

$eobooíp 7Q QuyopaAG: 8 &An(Ge Ónb coO sig chv xevotaviivou mictüc

]ver-

Ouxmepp o |vot. Ev pév, voUto: Étepoy 8b, cvoUco. pfpvymuot, Bv mpoyevopévo

s &

motE xotp( Obdievóc vt Yodujur cou mepuxadéo: Og BuoU oD Qu Ofjdsv

qpovoOvtoc mepi vv E£AMvOv: &AA& Goel Éxepfalvovxog vaig aütüv OuctU- as

YOCÀ-

m

* In harum ultima sedebamus hi. 585. 554. Tischordnung: l. Ortus, ubi sede-

jiwer

Jorona

bant Principes. Ioan. Ioach. Grünthaler, nobilis. D. Gerlach. II. Senex. octog. Varn-

byl. Halbritter. Hochmannus. III. Occas. D. Magirus. Moeglingus. Planerus. IV. Burc.

ol

Dec. Crusius. Stabat adolescens, cibos dispertiens.

16 Abrah. Bellinus, 134.

21 Vlmà. 570.

25 9'77. Venetias.

95 Apologia contra malam Graecorum

ais

de me, propter TurcoGraeciae, nomen operis mei, titulum, suspicionem.

20 Von óowstere — Koootog S. 386 Z. 28 Hand des Enkels I. I. Maier,

Anmerkungen

von Crusius.

91 &xeYveyvoanpévoy Hs.

Diarium Crusii II.

25

86

scn

546 xy(otc. &ojxoa, BAf v, a( Gpx | vobvo GRv s.

&p.ota Y&p Epootü

edit

cuyetOQc, &el &Aefjom. tob0c, 6cot ÉXAMfyov mpbg &pi

érneOcOmuxeoay, ol

u

[

eig Govapuv eÓ motíjoot. 00 mpb mOoAAO0 OE, puev' AX« Eypodbev Ó mavtepo-

qut

tXtog qtAaOeAqstag vpoc pà xovà AéGty vdoe. &móovetAov (.qmotv.) Tjv t6ov

DN

5 Eva. xoupxoypatxGue (sic), &AX tot« voUc quAoUvvdc ce tGv &AAT|vov, Guoyepüc

1970

qépecthat &xoüety vv tv óvoptvovy cóydeoty: oD 'do qaot Oépuc vXjv moÀv-

eu

epciatmv, Xod v'oAuénatvoy, $AXdOx Bappapuxac voopxoypattouxv (sic) obxoot &xo-

D

xaActotat. Haeo, ille. xol towc ob vb ate xopte, vv Gucyepotvóvtovy Exetymv

Qu

s; xal Buà to0to oUttg dm00po Tpbo &pé. &y pàv oDv vÓve &x xadapüc

1C,

10 xapotac dmexplév: & copma) ]s eiu v Opetépo vYévet, xxl obOapc Ems[t-

&ne

jl

Bávme. xol vv abOc, imel vb ÉAxoc pepdmxa Exetvo, &AmW G tGpet, xotoc

Aéyov. Ego duo opera scripsi, et edidi: quorum prius appellaui, Turco-

pH

quy

graeciam: ostendens, qualis sit status hodiernae Graeciae, postquam à

X€

'

547 Barbaris | illis miserandum in modum oppressa est: quia antehac no-

15 Stri Germani feré nihil sciebant de hodierno Graeciae statu. Átque nihil

i

9um

prorsus, quo praeclarae gentis, mihi charissimae, existimatio laederetur:

AEX

sed ubique in toto opere apparet mea mpoona9eux *xol &ydm erga illam.

M

Alterum opus, Germanograeciam indigitaui: ad ostendendum, literas,

ïJ'

2

et studia Graeca, Dei beneficio, nunc in Germania esse: in quam trans

nou

2) Alpes volarint, post Constantinopoleos amissionem: sicut olim uestrae

70 0

gentis cogeátov vt "ApgyopóruAoc, ad Capnionem Germanum, Graecé

1en

doctum, $«upatov Romae dixit. £Xxito, 6v ixavGc àneAoynodimv. Velit

T. Reuer. D** me etiam ad quosuis Graecos excusare, illo Turcograe-

1

ciae nomine offensos. £ppeco &v xupío, xal &moxptüwmu quaxGc: tvx u

1001

[

s5 GóEmc, Étt dmmAAoTpu0cVa pou, Gc ob Oet.

H

(

Tybingae 25. Octob. 1599.

lum

Reuer. D* T. obseruantiss.

grati

Maptivo; 6 Kpobotoc.

Aya

M.

Lamöv

548

t xavtepey vt quaxeAqetac, xupio YaBpd]A, vijc vàv &v pevexta. Y

(saq

ao &xXAYjotag aioscuwotkt émtoxómo OoUst:

ehari

Venetiis.

]psun

Xaípety 89 v 9eavOporo.

Fa

maytepütate xXÜpie, mpbc 800 émiotoÀXg vijg Weoospe(ug oou d&moxplvopuau

Cum

&à Booyémv, $o doyoXdóTerog tó Ye vOv eDyaptot( peydAme vf dvy&mY] cou,

Q

as tj mpóg p tby &vdEtov : Spé Éwt iv xolg Emi Yi &yootpéqgectat ouyyxatpov-

i

903

voc, xol poviy 8po0 pwíjuw Braxeéyovtog. xX Bb 'Aptototílouc, xal viiv

9I

voupxoypatzGuxy. (sic), ox. Ext Guxmépewy, & p Ye mapóvu. ob v&p Ertepiet

LU

VÜv taUt& Ye: àAÀX' icec icórona émwüset etox00:c. Ego duo opera

lung (

19 TurcoGraecia.

18 GermanoGraecia.

(188j

Dosil;

6 v&p q«oi Hs.

21 Capinonem Zs.

99 Von zevitooreté bis Koovotoc

thaske

S. 387 Z. 22 Hand des Enkels I. I. Maser.

die j

OM

—

387

E

My;

scripsi, TurcoGraeciam et GermanoGraeciam, quae ante 15 annos

h )

edita sunt: Tf pv voupxoyoatziuac (sic) xb 6vopux, x voUo &rotnoa tf mpo-

Vlepm

vépx BíBAo: tva Gelfouu, móg Éyet ofjiepoy Y roÀuemotyovdtm, xGol qu-

Voy

wíw, 6AAàe: Émetb ónb voUc BapBápouc, | obx. clGa xiv. $ob xpicet, Érsoev. 549

Tspüc

[

IN

&AÀ' obOxpMGc &q' Üfpet ) xavappovijset, obcwo! ovój.xca. oloevy Ó $eóc.s

)

!

H

lovoplxs vYàp vv ÉAMvev xal vobpxov, c&c pevk Viv otwtpotdumy Aioow

A&yy

?m-

éxetymv, auvéypodpo, mavvoy 696v cuAA£Eac. 7v v&p Y &q' fjv éAAAe, müQ

CURT 7- GR

Éxet, tOlc |ou Yepjuavotc &yy«ooc.

Md

&ib GmoÀoYoto bnip &po0, cuudvvate xÜpte, mpbe toUc oD X&ÀGc, &AA' &8t-

änsp-

X6, xepi to0 óvó|uxvoc xptvovvas. vljv 66 Yeppavoypalvt.ay (sic) cbveg &xdAeca : 10

EW

'urg.

éxe(O]] z0AÀX TUGy motfjatx, Og mepl tà éxaTépac YÀOGoOTc mowmttXA Dux-

làm à

vptBeov, £AAryixd, ve, xod &vwnpooóneg AwvyUxA, év£OTXa: to0 OBelEat, &

i -

tüy &AMfjvov, $lo iAXéet, xol vj uv Yepuovte. uevev8wuiioot. vodio, d

) nihil

X&Aeoetc, toAAdwic (.Édv ve, Tjv 1b o8' ÉxoQ Víís TxLag Gymw, $500 ydpuu,

Tetur:

ÉrtgtO.) póvov &ày Éxdotots &roxoubjvau &etOoqc. tb Yàp &pà moAÀDv Xpóvoy 15

ilam,

otomi[oot, ÉvveOtev cuvéQn: Üv mpbc vpla, 7) xéocapa, Yedppaca, nX Grat

&xexptvou. oüx ÉGobev oÓv | pot, E pvQv movely. xépMbpetxo 66 Wot xoí. xt 550

)!

]teras,

PiBAdpuov, &v vfj xowt; YAdooy veypoqui£vov,

7| vecunopuévoy. Damascenum

irans

lestrae

nouum habeo, et có &v9oc vfjg maAotAg xcl véag Btxejxnc. et DudSa, et

vó &v&oc tv yapteov, et Rharturi Aóyouc. Éppooo ttuóate, festinationi o

3ràec

ignoscens. éy tj T'ogiyyw (.Tybingae.) 95. Octob. 1599.

. Velit

Koobotoc.

0grae-

Y W

b Éouv Óvop. v vOv Év Tf xevyocavilyoo TtoLXQyeDovti; ,

t mpuo-

tovoapt ;

Has ambas epistolas inclusi in Epistolam ad M. Dauidem Hoesche- »;

lium: orans, ut eas mittat Venetias iis,

quibus inscriptae sint. Ago ei

gratias pro proximis literis, et rebus ad

iunctis. Gratulor ei de qusA-

À«vía, et de Graeca Augustae procedente Typographia. Commendo ei

DIX

M. Sixtum Sartorem, ut hominem pium, doctum, honestum, QuAÉAAYvO

(.saepe à me Graecos Theologos mutuatum.) et mihi (.quia diu hic vixerit.

) 80

J

charissimum. Rogo, ut mihi Laonicum remittat: quem velim ei (

.81 velit

ipsum edere, et ego viuam.) remittere.

Fasciculum harum literarum, misi postridie mané ad

p

Sixtum: qui

cum nostrate Tabellario Costo ibit Augustam.

M 000,

Correxi latus prius chartae B. |

85

eri?G'/'

2 Turcograeciae excusatio.

10 GermanoGraecia.

25 Augustam. 520.

a d

565.

95 542. 532.

n

9 Die Worte 010 — xépwe sind von Crusius eingefügt.

15 ixdorore Hs.

18 Da-

u Opem

iascenum nouwwm: Crusius meint damit die 1570 z

« Venedig erschienene Predigtsamm-

r

lung des $zodutxovog Damaskenos Studites. S. É.

Legrand, Bibliographie hellénique 2

ÓT

(1885) S. 12 ff. Das mát vielen Jiandbemerkungen v

ersehene Exemplar des Crusius $st im

DBesitz der Tübinger Universitátsbibliothek. Soll ,n

Kotoux

ouwm^ eine zweite Ausgabe des Da-

maskenos bezeichnen? Vgl. É. Legrand a. a. O. S

. 12 (unten).

20 Gemeint sind

die dideyo des Presbyters Alezios Hharturos aus

Korkyra, die 1560 erschienen sind.

S. É. Legrand, a. a. O. 1 (1885) S. 309 ff.

25*

——

388

—

jtà !

551

Octob. 26. obscuriore 9.

junt

Bis docui i. e. exercitia styli proposui.

bené

Nova Wellingiana.

celel

Viennà Oct. 12.

DOnt

5

Pax Turcica, irrita. Nouigradi periculum, ne à Turcis obsideatur.

p

Palfius, ei auxilio missus. Rediit.

nl

Antverpiá Octob. 15.

ad $

Alberto non parent sui Belgae, nisi retentis priscis Priuilegiis, et

conmi

exteris praesidiis remotis.

ad (

10

Gallus R. duplicauit sua praesidia Belgium versus. Putatur Floren-

prae

tinam ducturus.

Q

Colonià Oct. 21.

offic

Germani non versantur à Rees, Emerich, et Orsau, procul. Habent

Tert

praesidia in poster. 2 oppidis. Non videtur Pax fore in Belgio.

late,

15

Venetiis Oct. 29.

Tyh

Fama est, Holandicam classem cepisse quandam ex India nauem,

cum 3 millionibus auri. Scribitur, contra Vsunbassam, Caramaniae tur-

batorem, à Sultano esse missum alium Bassam, ad illum reprimendum.

Sed hune, ad illum alterum defecisse, ac multa loca occupasse. Vnde

ea$ ]

ao maximus terror Constantinopolim inciderit: et Portae triduum fuerint

Ti

clausae.

Ànd

Regel uxorem suam pugione confódit Donawerdae.

ij

Octob. 97. obscuriore, cum pruina.

Mae

int

Deposuimus in Senatu nostros praeteritae Angariae, circa lectiones

»5 habitas, neglectus. Nemo nostrum, qui introvocati fuimus, ullam lectio-

(sed

larer

nem neglexerat. Postea per horam feré 1 deambulauimus ante Hir-

schouiam portam: ego Crusius, et M. Henricus Wellingius, et M. Caspar

Tstr

Bucher: ut et aliás solemus. |

N

552

Correxi alterum latus chartae B. Ist mein nachtbeltz, oder studier-

*

30 beltz, wider

a

sartore new überzogen, und à pellione gebessert, worden.

Di

Octob. 28. Die (2). subsereno.

À

Clarissimis et doctissimis viris, Philosophicae in illustrissima Tybing.

lom

Acad. Facultatis Professoribus, spectabili Domino Decano M. Georgio

$T

Burckardo, omnibusque et singulis collegis eius, Dominis atque collegis

mafa

35 meis, omni honore prosequendis.

LI———

18

S. ày v $eav$pbne, spectabilis Domine Decane, coeterique collegii

$ 51

Philosophici consortes, uiri clarissimi, collegae mei honorandi: quoniam

Darbi

8 535. 554. 905.

5 Repetierant, ipsi, omnia sibi adempta: Nostri veró, to-

22 559.

29 550. 554.

berge

tum Vngariae Regnum.

36 Von S. iv «o — OCrusius S. 38 Z. 189 andere Hand, aber micht die des Enkels

Ó«

I. I. Maier.

—

389

—

ita res evénit, ut filia mea Theodora, cum M. Marco Neccero, sua vo-

luntate, ac meo denique concessu, nupta sit (.id quod opt. Max. Deus

bené vertat.) et Nuptiae die abhinc Nono, id est, Quinto die Novemb.

celebrandae sint: Ego, et ipsi sponsus ac sponsa vestram Spect'^" ac

talur.

Do^es reverenter officioséque rogamus et oramus, ut, quod alii com-5s

plures honesti homines facturi sunt, ipsae quoque, cum uxoribus, eam

nuptialem celebritatem (.Amicé | benevoléque in Caupona ovis auratae, 553 .

ad signum campanae comparendo: processionem nuptialem in Ecclesiam

lls et

comitando, Deo piis suis precibus tobg veoycpjioug commendando: tum

loren.

ad convivia nuptialia conveniendo.) suá& ornatissima humanissimáque 10

praesentia condecorare dignentur.

Quod erit Vestra humanitate perpetuoque erga me favore, dignum

[abent

officium; atque nostro vicissim studio, et similibus aliisve officiis pro-

merendum. S. Trinitas nos omnes posthaec quoque in boná pace, samni-

tate, caeteraque (.in lacrymarum valle.) prosperitate, conservet. Amen.is

làem,

Tybingae, in Museo meo, die App: Simonis et Iudae.

e u-

V. Spect* ac D*"» semper studiosiss. collega

ndu,

M. Martinus Crusius.

Vnde

Hoc eodem die, nepos meus literas Germanicas, ad singulos, qui ad

20

[oerint

eas nuptias invitantur, circumportauit.

Tunc etiam 2 Magistri (.loan. Planerus, Andreae Med. D. F. et M.

WP

Andreas Schaefflerus.) circumiuerunt, ut iuvenes invitarent. Sic duae

virgines (.Catharina, D.D. Hambergeri beati F. et Barbara, M. Barthol.

"tiones

Maegerlini beati, atque Margaritae Eggelspacchinae F. mea spirit. filia.)

invitarunt virgineum coetum. His postea omnibus | coenam apud me dedi 554

lectio-

(.sed non comparuit Planerus, domi adesse suae hospites causans.) hi- 26

( Hr-

larem. Interfuit et Ioan. David Siguardus, post horam (.10?" opinor.)

OQspar

instrumentum, ad breues choreas pulsans. L. D.

Scripsi hoc eodem die 2 conc. Graece.

tudier

Octob. 29. Die (. subsereno.

80

orden

Bis in Schola docebam.

Aegrotat grauiter affinis, D.D. Dauid Wilh. Hoc biduo perlustraui

yhing

Ioan. Casam de elegantia morum. Item, Amandi Polani à Polansdorft,

(e0T10

S. Theol. D. et Basileae Profess. libellum refutantem Bellarmini sophis-

85

ollegis

mata: Papam et Cardinales esse summos Iudices.

18 Tertiàm proclamatum, hoc coniugium. Semper Principes, in Templo erant. 534.

collegi

25 514.

29 558. 544. Téschordnung: l. Septentr. Theodora. II. Oriens. Neccerus.

—

T

Barbara Hambergerina. IIL Merid. Schaeffler. Barbara Maegerlina. Cathar. Ham-

.eu*)! to.

bergerina. IV. Siguart. Crus.

6 cwm waoribus ist von Crusius eingefügt.

—

390

—

Octob. 30. Die d. sereno, post nebulas.

Es

Visitaui aegrotum charum affinem, D.D. Wilh. Bis docui. Correxi

Rane?

prius latus chartae C.

runt Í

Nova accepi ab aff. W. R. in quibus, praeter proxima Wellingiana,

gcopat

555scribitur: Graeciensibus mandari sub grauibus mulctis, ab | Archiduce:

prohibï

eut per omnia se ad Papatum conferrent. Sed nec ipsi, nec metallarii

kein !

fossores, mandata ista curant: verüm conciones Euangelicas quaerunt.

pediun'

Literas accipio à D. Iohanne Reifschneidero, Pastore Erlnbacensi

(l

Francofortensium. Consolatur me de morte uxoris beatae: commemorat

10 sui expulsionem à March. Durlachensi, et ad Francofurtenses migra-

tionem: fillum etiam Iohannem, contubernii famulum, mihi, et Rectori

contub. M. Iohanni Oggero, commendat.

(

merid.

Octob. 31. Die $. sereno.

Noua Wellingiana.

ter)b.

15

Ex castris apud Granum, Octob. 20.

est (

Electo

Hostis tantum !/, milliare à Grano versans, denuó petiit pacem : sed

responsum est ei, quantum damni tempore induciarum dederit: debere

Mares

pro &

captiuos et res ablatas restituere: et Paestum redire. Tum posse ed

pace agi. Discessit ergó retró, et nostri persecuti sunt. Promittit, se

TioUer

magnil

20 captiuos, circiter 600 restituturum: sed non confiditur ei: quia metuitur,

ne praetextu pacis, insidietur.

prope

meo X

Indidem Oct. 95.

Nostri insecuti sunt hostem, sed frustrà: redierunt Raabam versus.

pulum

Existimatur hostis 10000 captiuorum abduxisse, et 300 pagos combus-

geniti

25 sisse.

iuam

Vienná Octob. 26.

volenti

Matthias Archid. stellet suam profectionem ein. Serdarem Ducem

Fili:

5506 avocat Sultanus: mandans, ut firmet | praesidiis Vngariam: et domum

festinet, siue rem perfecerit, siue minus: ac succurrat urbi Constanti-

Dis

so nopoli: à Persis et Georgianis obsidendae.

Romàá Octob. 93.

latus |

argent

In Castilia obierunt 40 000 homines peste. In quadam Siciliae Ecclesia,

Eustratia dicta, fertur cadauer martyris foeminae integrum repertum

esse, vestitum, sicut anté 800 annos ad martyrium iuerit.

Iier

35

Antverpià Octob. 23.

eram,

Nihil de pacificatione: nihil de subiectione subditorum erga Albertum.

Conci

Nia

Die Staend tringen starck auff die Priuilegia. Holandis bene succedunt

nauigationes Indicae.

Christ

2 552. 558.

4 Vimá. 551.

5 Owy»sóc.

8 Erlnbacho.

14 551.

pH T

tor, Y

564. 510.

16 Turca, kain frid.

29 KovocavcxtyoboAtc.

88 &ia.

à Ri

93/94 repertum est Hs.

ergá,

—

391

—

Colonià Oct. 98.

OfTey]

Hispanorum praedationes. Imposuerunt 3 legiones in das land gen

Rauenstain: et cum reliquis ascenderunt an der Mas. Germani firma-

tiüna,

runt forti praesidio Orsau, Genet, atque Emerich. Reliqui sunt in Epi-

idüce:

scopatu Badelborn. et plures milites conscribunt. Arch. Albertus denuó s

allari

prohibuit publicé: man soll sich mit den Holendern und Seelendern in

erunt.

kein handlung einlasen. Ita nauigationes negotiatoriae illis locis im-

ACensi

pediuntur.

Thorat

Octob. 26. confossa Susanna, * yevvata.

|

lnigra.

Mense Nouembri.

901

Vectori

Nouemb. 1. Die ?l. nub. sereno.

11

Concionem Graecé excepi, D. Siguarto concionante. ÀÁnte horam 2 po-

merid. accepi Epistolam humanissimam D.D. ZEgidiü Hunnii, 27. Sep-

temb. scriptam. Accepit meas literas, de Corona anni Communicandum

est (inquit.) negotium, cum consiliariis, à latere proximis, Saxonicii5

l: sed

Electoratus Administratoris. Non dubito, quin magnificus et nobiliss.

debere

Marescalcus, Iohannes Lóserus: nec non D.D. Ioh. Georg. Godelmannus,

858 ed

pro sua in utraque Aula autoritate, rem quam rectissimé possint pro-

til, ge

mouere. Vnus me torquet scrupulus: precii, quod Typographus exigit,

tüitur,

magnitudo: quae ne illustrissimum Principem (.praesertim ad fimem o

propé decurrente eius tutelae officio.) deterreat, vehementer metuo. Ego

meo loco faciam, quod potero: et quod decet fidelem amicum, et Disci-

VTSUS,

pulum: et re cum D.D. Polycarpo Leisero deliberata (.qui ob primi-

ombus-

geniti filii, adolescentis pii et eruditi, praematurum obitum, nunc luget.)

tuam claritatem, quid sperandum esse videatur, proximis literis, Deo a5

volente, certiorem reddam.

Ducem

Filia, domi ein grosse wesch verrichtet.

domum

Nouemb. 2. Die 9. nebuloso, postea serenescente.

stanti-

Disputationi D. Gerl contra Huberum interfui. | Correxi alterum 558

latus foli C.

Q

e

vexxijoog it Nyrtingam. Postridie redit, donatus poculo so

argenteo.

celesia,

Nouemb. 3. Die f. obscuriore.

pertum

Iterum disputatum sub D. Gerlachio est. Hodie, et antó, occupatus

eram, praeparando Rationes Decanatus mei. Res, impedita. Audio,

pertum.

Coneionatorem quendam Lieblerum, Nyrtingae pe9uc9évta incidisse in s5

Nicrum fl. et periisse. Est frater M. Geeorgii Liebleri, Praeceptoris nostri,

oeedunt

Christophorus, in pago Goppingensis Praefecturae Heiningen Conciona-

——

tor. Voluit hue proficisci, ad visendum fratrem.

1 551

2 Hispani.

9 Germani.

6 Holand, kain frid.

9 559.

18 Wite-

9 $i.

90 554. 568.

bergà. 408. 595.

95 Proximo die $.

—

392

—

pum

1599. Novemb. 4. Die (-). nebuloso, et post horam primam pomerid, sereno.

apüd

Conc. 2 in Ecclesia Graecé scripsi. Domi mansi, et scripsi legique.

Vesperi coenam dedi in hospitio Ouis auratae, npotéAeta, mensis duabus,

personis 19.

In

5

Darunder 3 Geiger von Canstat: et 3 affines mihi noui, Nyrtingenses.

du

Geigeri: Gorg Mangolt Discantist :

tari?

Hans Baur, Bassist:

4 &

Michel Schaetz, mit der zittern.

dem

Nocte ea coenam (.inquam.) dedi, apud cauponem Ouidium i. e. Ioan-

colle

:90nem Mockelium, zumm Güldin schaaf, in foro, 2 mensis hisce. |

(

559

In altera. Mulieres 3. Virgines 2 scil. sponsa Theodora, et filia mea

bont

spiritual. Barbara Maegerlina, M. Barthol . beati (.ohim Vlmae con-

gulta

discipuli mei) F. Denique 8 pueri: scil. l. frater sponsi. 2. Hambur-

lum

gensis Saxo, eorum cognatus. 3. meus nepos, Iloan. Iacobus: et 3 Geigeri.

cond

15

Erant ergo virij omnes XI foeminae 5 pueri 3. Es war Cauponi an-

cent

gedingt: Für iedes baar ehvolcks 12 bac. nempe 7 b. pro viro. Tunc

2(

veró, pro viro, 6 bac. pro foem. 4 b. pro puero. 10 kr. solui ego. Affinis

par

loan. Vetscher nobis exponebat Tragicum casum, quo vehementissimé

agal

contristatus sum: nempe, quomodo Donawerdae, nobilis Hans Wolf

el C

20 Reglinus, vel Regelius, uxorem suam (.Augustanam patriciam, quae

p

olim nb &yOpboc &OEXqo0 «tv fertur: welche mir ettwan eingemachte

16

Küttenlatwergen geschicket: et, ut audio, procera et pulchra matrona

nael

.fuit, maior 40 annis.)) &vOp&ptow, aü&a8sc; x«l O0cxoAov, gladio trans-

can,

fossam interfecerit: quod saepe, et tune, eum illa, propter qüXotv(av,

E

25 xal Éptotac & Aotptouc, obiurgauerit. Profugit ipse, et investigatur

à pro-

pinquis ipterfectae.

Sic ne furens, rigido costam crudeliter ense

transadigis? Poenae te, scelerate, manent.

Ad nuptias nostras, Reihingus et Ronerus, quamvis invitati per literas,

30mon venerunt. Reihingus, per loannem Vetsch. negotiis se excusauit:

$ 90

960ut occupatus circa 12 calptiuos grassatores, ex magno coniuratorum

Sigu

VGT'SU

2 M. Martinus ego Crusius, anno aetatis 74. quia natus 19. Sept. 1526.

10 554.

D. H

Tnon

961. T'üschordmung: l. Ort. Marceus Necker, sponsi patruus, Sororius huius Marci.

II. Ioan. Vetscher. Ioan. G. Hamb. D. III. Occas. M. Feinaug. frater sponsi. IV. Ge-

ei M

18 550.

20 Zu

ner sponsus. Crusius.

12 Zw Maegerlina: *«X *o peváT.

Arehy

waxorem: Susannam. 551. 478. Cuius frater est Wolf Baler, clarus post Fuggeros vir.

hot |

24 Octob. 26. vesperi.

25 Zw obiurgauerit: 'Tunc autem, quod ebrius rediisset,

hoch

ludendo, pecunià amissa.

95 Domus eius fuit conductitia. Bona eius sunt clausa.

Solu;

97 Über costam: uxorem.

28 Iuncker Hans Conrad von Hersberg, filiam Su-

Facil

sannae oceisae habet, Annam Iacobinam.

91 565.

—

393

—

Xleno.

numero, qui passim quaeruntur, Nam etiam incendiarii sunt, et portae

ique,

apud nos à binis viris custodiuntur.

.uabug,

Nouemb.5. Die (. post nebulas horá 10. sereno. Q

Jeliges.

In hospitium Ouis, horá 8. (.praecedentibus nostris Panduristis.) ex-

iuimus. Postea veró, post 9?" in processione, trans forum per Mone-;

tariam plateam, in Templum iuimus. 1. virgines. 2. matronae. 3. iuuenes,

4. ego, et mecum Marcus Necker, sponsi patruus: deinde, 2 Nyrting.

lon.

deinde ProRector D. Harprechtus, Doctores, Magistri, inter quos mei

collegae: excepto M. Erh. Cellio, nondum valido, etc.

l

Concionatus est Diaconus, M. Samuel Magirus, ex Genes. 2. Non est:1o

à me

$ QD-

bonum, hominem esse solum: faciamus ei adiutorium. Partes tres 1. Con-

bur-

sultatio Dei secum. Ergo coniugium, ordinatio diuina valde: quia, coe-

lum et terram creaturus Dominus, non prius deliberauit secum: sed

Itiperi

conditurus foeminam. Si haec necessaria fuit viro, adhuc in statu inno-

nl an-

. Tune

centiae versanti: quantó magis, post lapsum ad vitandam impuritatem? i5

Affinis

2. Quomodo contrahendum sit matrimonium! Cum consensu Dei, per

parentes. Aliter, infelix coniugium. Sin autem sine parentibus: tum

fissime

agatur poenitentia, et Deus oretur, cum honestate morum: ut sic poenae

Wolt

et crux mitigentur. 3. Quomodo se gerere debeant! Vxor obediat viro:

, Quàe

nachte

vir, cum prudentia cohabitet uxori: et uxorem, ceu speculum, intueat|ur 561

i. e. uxorem splendore virtutum suarum relucere faciat, etc. Sie sollz:

Vatona

naeben im seiü: non supra eum: nec infrà, id est non pedibus cal-

lrans-

cari.

Ao(ty,

Postea, horá fere 11!/;. prandimus, usque post 3!/,?",

à pro-

virorum 3.

25

Mensae

luuenum 2.

foeminarum 3.

Tileras,

2 Ronerus tunc aliis nuptiis interfuisse debens, negotiis auocatus fuit. 570.

Usaut :

5 565.

10 Aévog vewAtoc.

17 Organon pulsauit in Templo, Ioan. David

A torum.

Siguart. M. Binthel figur. 1.

27 Mensa primae assessores, in superiore forum

doc LE

versus hypocausto, sicut caeterae omnes. 558. 563. Tüschordnung: 1. Ort. D. Moegling.

10 594

D. Halbritter. IL. Prorector Harprecht. D. Gerl. III. D. Siguard Parochus. D. Hoch-

; Marei,

man. D. Dauid Magirus. IV. D. Planer. Crusius. In proxima mensa: Decanus Burc.

IV. Ge-

et M. Vitus Myller, et Catharinus Dulcis, et G. Gruppenbach. et M. Maestlinus, et

90 Zu

Archigrammateus, et D. Zieglerus, etc. In sequente mensa M. Eusebius Stetter (.qui

hoe die Vienna redierat.) et M. Wellingius, et D. Ioan. G. Hamberger, etc. Zaal-

eros vit

rediissel,

hoehzeit, nit Schaenekhochz. pro viro 7 bac. pro foem. 5 bac. pro puero 10 kr.

Y dlausa,

Soluit gener. Sed in 4 mensis praecipuis, grundel und hratfisch weiter auffgesetzt.

am SU-

Facit 1!/ fl

8 Zu Q s. S. 65 Z. 10 Anm.

—

394

—

pr

Omnino mensarum dispositio, haec erat in eo hypocausto.

$9

Merid. ubi forum.

quid

1. Mensa, spon-

2. Mensa

3. Mensa

4. Mensa

5. Mensa

Jando

Sae.

foem.

foem.

Dec. Burc.

ProRec-

In

5

toris.

Ort. S. Mensa , Stu-

6. Mensa

D

diosorum.

iStetteri.

in ho

7. Mensa

No

F'ornaa.

Studiosorwm.

10

ceden

lanua hypo-

caasts.

Horá& 4* donatio ad sponsam. 1. Puellarum. 2. Mulierum. 3. Iuvenum.

Ter

4. Mea, et caeterorum virorum. Sponsae donaui poculum inauratum

Posti

operculatum: | quod 1579. Ianu.12. dono acceperam (.afferente Beben-

Ponk

562 husano Abbate, D.D. Eberharde Bidenbachio, cum Insignibus Prin-

16 C]pis supernà.) ab Abbatibus Wirtembergicis 14 quod eis dedicaueram

tb moAÀixeupa *5 obpávwov i. e. Minorem Catechismum Graecolatinum.

Teda

Senatus Acad. donauit 2 Philippeos, et Facultas totidem.

Laeti in prandio, omnes. Gute tractation.

G

viuii

20

Literas mihi humanissimas, M. Eusebius Stetterus attulit Vienná à

D.D. Hugone Plotio. Cupit continuari amicitiam nostram, hic Caesaris

ibi Bibliothecarius, bona de me locuto Stettero.

Medià H. 5* ascendimus in curiam oppidi.

Donauit gener meus ein Silbercronen i. e. 99 bac. Remansimus tantüm

Ti

35 unius mensae viri.

In ecoena sedimus in hypocausto inferiore tantum 2 mensae. Ego, et

affinis Andr. Rulandus, et sponsus, ac sponsa, et intermistae virgines.

modi

In altera, vidua Hambergerina, et quaedam foeminae atque Geigeri.

Rulandus, sponsam nidergelegt. Von vilen gesungen: wol dem, der in

N

30 (GXottes forcht staeht.

tun

Novemb. 6. Die 4$. simili.

Mané 7, usque ad 10*?" domi meae, multis utriusque sexus, et Geigeris,

Làà,

]

das weinwarm. Kostet vil weins, mich.

vil: ]

Secun

Saltatum in domo Vniuersitatis. Semel saltaui cum filia mea spiri-

g, T

ss tuali Barbara Maegerlina.

Tzed

6 Zu Studiosorum:

Cong

1 Gratias post prandium egit M. G. Burc. hospitibus.

Erant 129 convictores D.D. Ioach. Fabri, vicini mei.

12 568. Pecunia donata,

illu

905

52 fl. et 3 pocula, cum meo: et 10 Zingeschirrlin.

18 Zu poculum: 26![» lot

affin,

91 Vienná.

95 sed dedi ego.

27 Soluit gener. Pro mare, 6 b. pro foem.

II ;

4 b. etc.

2* Noctu, in hospitio nobilis 62 annorum bonus, von bei Maul-

brunn.

Spon:

4 55

395

Prandium ante 12?" usque ad mediam 4*?" mensis 4. |

563

Saltatum in domo Vniversitatis. Ante 5?" horam ascendi: vidi, ne

NI

quid contra officium fieret: rursus choream duxi cum Barbara (.à Ru-

hj

ïec-

lando affine adducta.) Maegerlina: statim redii domum.

In coena eramus 2 mensae.

5

LT

hi,

Die Geiger domi meae pernoctare soliti, Item, Iacobus. Caeteri affines,

$(

in hospitio.

Onitg.

Nocte post 10. H. ex hospitio (.ut et antea.) domum rediimus, prae-

cedente cantu Musico Panduristarum. Domi meae in hypoc. saltatum.

Novemb. 7. Die 9. toto nebuloso.

10

dIum,

atum

lentaculo apud me sumpto, horá 9. discessére Nyrtingenses affines.

eben.

Posterius, Panduristae. Docui ego utramque meam lectionem in Schola. |

564

Prn

Pomeridiano tempore satisfecimus cauponi Mockelio:

ego 8 fl. 9 b.

eTam

num.

soluentes ä

ener 16 fl.

18

leder gast, per tempus nuptiarum, ipse pro se solvit symbolum.,

Gener soluit 3 Panduristis pro cantu eorum 10 fl. Item 7 fl. pro con-

Ià à

viuiis eorum, qui in 16 fl. praedictis sunt.

esaTis

Nouemb. 8. Die ?1. Post nubila Phoebus.

Noua Wellingiana.

20

müm

Presburgo 28. Octob.

Turca straift, nostri ei imminent, non uno in loco.

Bilsá Nou. 2.

?0 el

Walachus occupauit Cron und Sibenbürgisch Weissenburg, in com-

rihes,

25

modum Caesaris, contra Cardin. Bathori, qui victus est.

3geni

lr n

Antverpi& 29. Octob.

Naues 9 Thomkirchenses, à Seelandis victae. Ad 97. Nouemb. ven-

turi, conventus erit Caleti, ob pacem generalem faciendam. Eó Albertus,

1 Soluit gener. Pro mare, 7 b. pro foem. 5 b. etc.

1 6. Nouemb. D.D. Sinapii

|geris,

zaalhochzeit (.bei der Cronen.) Bene. Dann in den Schenkhochz. verleurt sponsus

vil

paucula quibusdam donantibus, et 2 vel 3 conviuia frequentantibus.

1 In

secunda sedebamus. 561. T'üschordnung: l. Crusius. Stetterus. II. Affines 3 Nyrtingen-

gpiri-

ses. III. 8 Geigeri. Hospes Mockel. IV. Iohel Hepsacker, Chirurgus hic: cuius frater

——

Ezechiel Heps. est, Concionator zu Epperies, in superiori Vngaria. 591. Pater fuit

Concionator Vraci. Cum M. Stettero, amieé petente redii in gratiam. L. D. 602.

Sorut ;

4 Zw adducta: sicut antea.

5 Pro mare 6 bac. pro foem. 4 etc. Soluit gener.

jonata,

565.

$ Zu mensae: In hyp. infer.

9 In priore: T?schordmung: l. Ort. Crus.

JJ Jot,

affin. Ioan. Necc. II. Walpurg. loannis ux. peY&Av, péAowva. Dorothea, Marci ux.

) fpem.

]

III. Iae. Necc. affinis. aff. Marcus Neccer, senior. IV. Die Geiger3. Mockel hospes.

Maul-

Sponsa etc. in altera mensa.

14 Solui praeterea 5 fl. 21 kr. pro variis rebus.

20 555.

21 570. 578. 583.

94 a.

23 oüx &va9.

28 g.

—

——

396

und die Vnierten Staden, et Regina Angliae, mittent legatos. Contrà,

Stadenses zu Hag versamlet, recusant tractationem pacis: nisi prius

ipsorum priuilegia retineantur: omnes milites exteri, et omnes Officiarii,

ä

omnes lesuitae, expellantur.

Y

Cassoui& Octob. 928.

Tartari, caesi bis: et captiui, liberati.

y

y

Ex Gallia. Rex vult lesuitas restituere. |

565

Continuatur tumultus Caramanicus, et aliorum populorum Orientis,

y

contra Turcas.

y

10

Literae ab Hoeschelio, datae 2. Nouemb. Chalcocondylem remittet

y

proximé, si aegré caream. Commendat ad successionem Med. Profes-

sionis, D. Iosephum Cellarium. Chrysost. xepi tepocóvnc excusus. Graecas

meas literas mittet Venetias.

l

Audimus, magnam partem oppidi Leobergae, ab incendiariis com-

J

15 bustam esse.

Novemb. 9. Die 9. nebuloso, nubilo, humido, obscuro.

M

I

Ioan. Vetscher affinis (.cuius equus, et seruus Rusticus, his omnibus

diebus apud me pasti sunt.) Esslingam abiit.

Catalogus invitatorum superiore tempore ad nostras nuptias.

20

Esslingà Consul Bernh. Reihing, et uxor, et filia eorum Magdalena

Neurhotin. Non venerunt. |

566

Iohan. Vetscher. Nicolaus Vetscher. Non interfuit.

Vlmá, Wolfg. Roner, et uxor. Non venerunt.

M. Iacobus Maier, et uxor. Non potuére venire.

25

Tybingenses.

Doctor Ioan. Georg Siguard, Parochus.

Steph. Gerlach.

Matthias Hafenraeffer. Non venit.

loan. Hochman.

90

Iloan. Harprecht. Prohector.

Henricus Bocer. Pro eo vónit postrid. uxor.

ä

Ioan. Halbritter. D. Dauid Magirus.

Tobias Hess. Non venit. D. Dan. Moegl.

Zebelin. Non venit. D. Andreas Planer.

35

Andreas Baier, Non venit.

:

QUUSUCUU U

I

Dauid Wilhelmus. Grauiss. morbo impeditus. Misimus ei cibum

12 599.

13 Pransi mecum, pomerid

d UY

10 Augustà. 550. 600.

)

tempus transigerunt. 563. 608. Z'óschordmung: l. Nicol. Vetscher. II. M. Neccer

Theodora F. Vxoreula D. Hambergeri. IIIL. M. Sixtus Sartor Augustanus. D. Ioan

ler

G. Hamberger. IV. Ioan. Vetscher. Crusius.

14 560. 568.

19 560.

I

9 exterii Hs.

397

—

Wt

prus

Ioach. Faber. Pro eo vénit uxor.

Ioan. Georgius Hamberger.

:iarii,

Michaél Ziegler.

t C u cE

G. Burc. Decanus. Ipso 5. Nouemb. cüm esset ipse in prandio,

uxor ei filiam peperit.

b

1

Michaél Maestlinus.

-

I

Erh. Cellius. Pro nondum satis sano, postridie vónit uxor.

enlis,

Id

1

Vitus Myllerus.

Ioan. Theod. Snepfius, Pastor Derendingae.

Dillel

tOfes-

Christoph. Heerbrand, Pastor Wilae vicinae. Neuter horum com- 10

paruit.

d6CaS

Henricus Wellingius.

com

Caspar Bucher.

Dauid Magirus, Diaconus. Filiolà recens | mortuá, non vénit.567

15

Misimus ei cibum.

E ]s x

Ioan. Conradus Essig. Oppido abfuit.

Qibts

Toan. Theodor. Winther, Marg. Eggelspachiae vel Maegerlinae longi-

capillae maritus. Non adfuit.

Filia Barbara semper adfuit.

alena

Andr. Walch Notarius. Non véónit.

20

Leonh. Metzger Archigrammateus.

Dominus Catharinus Dulcis. Frolich.

Georg. Gruppenbach.

Rudolfus Riep. Non vénit.

Filius eius Lud. Riep, Keller.

25

Wolfg. Riep. Non adfuit.

Albertus Benslin.

Non vénit. Sic

UR

Michaél Greiff

)

nec sequentes:

Pflaeger Kienlin auff des Abtshof. Vx. vónit.

Vicinus Figulus, Abraham Burckhart.

30

Sebastian Vogler. Vxor postridie adfuit.

Iloan. Vlricus Maier, cum matre.

Ioan. Rauch.

Dess Iungen herrn KuchenMaister.

Sixtus Kienlin.

385

ibum.

lacobus Weininger. Vxor adfuit.

——

Peregrini, cum uxoribus.

ynerid.

Neceet,

Marcus Necker, sponsi patruus: et uxor eius Dorothea. Haben ein

herrenpfründ zu Nyrtingen umb 1600 £.

) Ioan.

—

Tohan. Resch: et uxor eius Waldpurgis, Marci Neckeri patrui soror.4o

Ein Weisgaerber. |

—

—

398

568

lacobus Necker, frater sponsi: Weisgaerber.

fut

Georgius Henricus Necker, frater

Pueri

sponsi, Scholasticus.

ad

Georg. Laubengeier Hambur-

ot

gensis Saxo. Discit Germanica. Poculum D.D.

Sequentes non comparuére:

tor

Georgius Müller. Baltasar Mütschelin, Nyrt. Gaistl. Verwalter.

m

M. Paulus Rucker, Beblingae Concionator.

[a)

M. Iosephus Elenheintz, Waltenbuchae.

Tüt

10

M. Baltasar Elenheintz.

14

M. Iohan. Vlrieus Holp, Neidlingae Pastor.

tie

Balt. Greiner, zu Tettingen Schlossberg.

lal

Georg. Laubengeier, Nyrtingae, aegrotus. Poculum D.

Caspar Keierlaeber, Nyrtingae Institor.

(

lid

15

Correxi chartae D. prius latus: et postridie, alterum.

Nouemb. 10. Die fi. feucht und tunckel.

Pr

Mané H. 6. in foro ciues oppidi convocati, moniti sunt sub poena:

ut (.die (. futuro mercatu.) diligenter caueant ab Incendiariis (.quorum

nomina et habitus lecta sunt.) atque incendiis.

20

Immigrant in

Nicolaus Adolfus.

(4

superius meum

Mater eius, Marg. Zuck-

hypocaustum,

misserln: et vitricus,

qu

sta

et contiguum

Andreas Frei.

cubiculum, 2

sig

loan. Frei. Nouerca

25

Spirenses Stu-

eius, ista Marg. Zuchm.

diosi

de

et pater, Andr. iste Frei.

Locarium annuum, X fl. et pro lecto 5 fl. All 14 tag, newe leilacher.

Filia mihi indicat, et gener: de donata pecunia nuptiali, bonam partem

*

ex arcula cubiculi eorum (.quam

a

tergo videmus effractam.) | furto

569 ablatam die $. vesperi fuisse: et ita tantüm 52 fl. (.ut suprà dictum.)

g

31esse relictos.

68

li

Fraterculus loannis Friderici Wirt. Principis, in Novum Collegium

profectus huo, L. Iulius.

jl

Novemb. 11. Die (2). et S. Martini Episcopi, humido et obscuro.

I6

55

Conc. 2 Graecas scripsi: caetera domi mamsi.

Q

G

Incipit mercatus Tybing. annuus.

8 Zu Müller: Praefecti Tybing. Valentini à Mülen pater.

16 558. 573.

18 565.

p

22 582.

29 561.

83 Nune 5 hic Principes, ob studia. 578.

93 Hier dürfte ein Versehen . des Crusius vorliegen. Gemeint st wohl der Herzog

D

Julius Friedrich von Württemberg (1588—1634), der 1599 in das Collegium eintrat

s. A. Willburger, Tàb. Bléiter 13 (1911) S. 20.

—

399

—

Inscripsi meae Heliodori Epitomae, in alba membrana (.cum viridibus

funiculis.) ligatae, haec verba.

Illustrissimo Principi ac Domino, Domino Augusto, Comiti Palatino

ad Rhenum, Duci Bauariae, comiti Veldentiae ac Sponheimii, etc.

S. in Christo P.

Accipe, clementissime Princeps, magnificentissime Tybing. Acad. Rec-

tor, vicine honorificentissime, meam, quam celsitati magnificentiaeque T.

in proxima apud vos coena promisi, /Ethiopicae Heliodori historiae Epi-

tomen (.ornatissimo doctissimoque viro, Catharino Dulci nos tunc in

10

mensa vestra suauibus colloquiis delectanti, olim lectam, nec improba-

tam.) atque eam, qualiscunque est, boni consule: meque pro solita clemen-

tiae T. humanitate, in posterum quoque commendatum habere dignare,

tanquam nunc ad nobilissimi iuvenis Theagenis, lectissimaeque virginis

Charicleae, nuptias, humilibus eorum precibus invitatus. Es gehe glück-

lich naeher: gut bier auff die hochzeit.

15

Ex Museo, die S. Martini Episcopi, Tybingensis anniuersarii mercatus

Prodromo 1599.

onà ;

Illustrissimae ac magnif. Cels"'* T. subiectiss. cliens, Martinus Crusius. |

Tüm

Nouemb. 12. Die.(. simili.

9

FU

20

Literae ab aff. W. R. se excusantis, quod non venerit ad nuptias

(-quia occupatus.) et 1l Aureum Rhen. sponsis donantis. Item Noua,

quae sunt illa Wellingiana. Inest, nunc Transyluaniam esse in pote-

state Caesaris. Si hoc verum est: ipsum, vel Austriacam domum, prae-

significauit Dens Silesii pueri aureus, non Sigismundum Battorum.

Postridie respondi ebyapic:ec. Me etiam Gruppenbachio satisfecisse »s

de 24 baciis: quos pro 2 Exempl. Formulae Concordiae miserit.

Literas curavi per Vlmensem quendam, qui priores attulerat.

"her

tem

Nouemb. 13. Die $. humido et obscuro.

ürto

D.D. Alexandrum Camerarium, Reutlingensem Physicum, qui diu aeg-

Im.)

grotauerat, mortuum esse audio, et cras ibi sepultum iri. Hodie et heri so

est mercatus anniuersarius T'ybingensis: ad quem apposité 'T'obias Iobinus,

TLT

homo impius, misit utrique Ioanni Gerstenmaiero, patri et filio, per-

multa Exemplaria sceleratae Scarthecae Iacobi Frischl. de Nieodemo

rediviuo: qui et multa vendiderunt, Rectore mag*^ et Senatu inconsulto.

n

Quod cum hodie modó horá fere 2. pomerid. vidissem, dixi senioris;

Gerstm. me sané posse ferre, ut omnes tabernae iaceant plenae Exem-

) 09

plaribus: sed ipsum non debuisse venalia exponere, Rectore | inconsulto, 571

l Hinden und fornen vergülte stempfaelin,

9 571.

20 Vlmá. 555. 545.

580

28 564.

eog

24 580. 581. 583. 583.

81 528. 534. 571. 574.

nirat

15 naeher micht sicher zu lesen.

E

j

—

400

——

;

tione

famosum Scriptum. Debere ergo cum Exemplari accedere ad ProRec-

ob

torem, D.D. Ioan. Harprechtum, et ei negotium indicare. Alioqui ei

jntex

reprehensionem fore. Qui cum videretur grauaté facturus: ego, domum

jf

reversus, per literas negotium ProRectori notum feci: rogans, ut Gersten-

qe 1*

5maieros ad se vocet. Nam etiam non ferri, ut Calvinici libri exponan-

gU

tur híc venales. Me, si ita videatur, etiam ad Senatum Acad. scrip-

2, à!

turum.

lu

jl

Hoc mercatu X sunt hic capti, tanquam de incendiis suspecti.

diu $

Novemb. 14. Die $. simili.

Q

K

10

Senior Gerst. ait mihi: à quodam allata huc esse 100 Exempl. quae

Iobinus miserit. Sibi quaedam data esse, quae vendiderit: scil. 1 M. G.

atqu

Ü

Othoni 1 D.D. Aulbero 2 Pastori T'usslingensi i. e. M. Israéli Wie-

lando, etc. Nescire, quot filius suus vendiderit. Se non iuisse ad Rec-

torem: sed reliqua viro restituisse, qui ad Iac. Frisch. portet.

Bi

15

Invitatus fui à vicino meo, illustrissimo D. Palat. Augusto: sed non

veni propter scabiem manuum.

a

Ex indicatione Vrsulae sequentis, nescio, nunc per omnia rectó. Mari-

8

tus eius, est Stoffel Strigel, gewaesner Beck. nxévyvec. Habent filiam

lus

Stutgardiae, nuptam nuntio.

de n

20

Claus.

5 Pr

Vrbanus,

100n3

N

socer meus.

nensi

Vett,scher

Sebastian.

Di

Hans — Vrsula, anus, quae Vraci habitans, nobiscum man-

|

N

572

sit 14. Nouemb. 99.

I

8

26

Nouemb. 15. Die ?l. humido, obscuro.

M

'l'otum diem domi mansi, Rationes heri et hodie Decanatus mei descri-

Il Y

bens, ut eas cras in collegio reddam. 6 $g eboSotv.

qui

Hoc tempore, omnes plateae Tybing. lutulentae. àvonopeba.

fast

&

30

Novemb. 16. Die Q. obscuro, sed pomerid. horis illucescente,

sed instabiliter.

10y

the

Horá 8. usque post 11. horam, reddidi Rationes, praesente D. Pro-

80l

cancell Gerlachio: quae sunt approbatae, et subscriptae. Residuum

QU

quoque (.quod pauló plus 441 fl. erat.) novo Decano, M. Georgio Bur-

1git

as cardo, tradidi, unà cum charta Recessus. L. Deo. Hab 10 fl. 9 kr. ein-

EM

büsst, nescio quomodo. Forté, dum saepe ex Fisco aliquot fl. mutuó

dorff

accepi, aut mutaui pecuniam pro pecunia: inter hominum interpella-

(Jrae«

4 514.

10 570.-

B

12 Reutlingae Alexander Camerar. Med. D. sepultus.

15 569.

21 363.

92 2T.

—

—

401

N

tiones, illam summam reddere oblitus fui: et forté nihil de meo amisi.

lg

Obliuio certé, aut error, accidit. Rationes autem totius annui Decanatus,

D

interdum impeditiores sunt. Tunc etiam aliquam pecuniam (.16. Nou. 99.)

len.

à Facultate mea mutuam sumpsi, et aurum pignori dedi. Spero, breui

lo

me redempturum. Erant 50 fl. Hos 22. Febru. 1600. reddidi, et pignuss

Dl'lp

meum recepi L. D. Peto per literas binas 1. ab Ioan. Papio, Med. D.

2. à Simone Eiseno, V. I. D. | e& Marehionis Onoltzpach. Cancellario: 573

ut mihi significent, siue spes

sit, siue minus, de Corona anni: ne ita

diu suspensus tenear.

QUae

Qui citó dat, bis dat: citó

qui negat, hic aliquid dat.

10

Potentissimo Principi, pro

6

quo quotidie oro, Deus arces et pagos,

atque exercitus conservabit, etc. Ero gratus erga utrumque, etc.

Wie

Bec

Correxi prius latus chartae E. et postridie, posterius.

Novemb. 17. Die fi. sereno.

1on

Bis doeui, ut soleo.

15

I. Iulii, Duecis Wirtemb. depositio Scholastica, in Novo collegio, ut

-iari-

audiui.

llam

Scripsi ad affinem meum Christophorum Helmreichum: desiderans

eius literas, qui feré 14 menses iam tacet. De morte uxoris meae, et

de nuptiis recentibus filiae meae. De vicino meo, Palat. Augusto. Deso

5 Principibus, et XI Baronibus, nunc híe studentibus. Cuperem habere

iconas, ipsius et consobrinae meae. Miror silentium Parochi Greber-

nensis, etc. Concionem de ux. ei mitto.

Domi lauimus.

dan

Novemb. 18. Die (-). ningente, pluente, illucescente, tenebrascente. ss

Statuta Facult. nostrae recitauit M. Maestlinus pro Decano. M. Vitus 574

Myller nobis indicat: | die 9. cuvax$jvot ProRectorem, et Decanos: die

SCI]-

2l. veró ProRectorem et Senatum. vobg yepotepwrfipouc ambos vocatos fuisse:

qui forté 30 vixo8fjwouc &vouóvvac vendiderint: sed seniorem, seu patrem,

fasciculum éxa:óv Exemplarium Senatui exhibere coactum esse: necso

eíg «Üpexov misisse, sicut ipse mihi die W. deuGópevoc, se misisse npbg

tóv OuipoAov idxw Bov dixerat. Confiscantur et caeterae venditae scar-

Pro

thecae. tó 8& Yevmoópevov obx olbw. mdAty vàp QouXeufMjoeoton, & o

|uum

scil. tyx ot Gexavol perlegant, et in Senatu referant. Qóvog Y&p 6 Bivoc

&uxveyyOxet: Oc xoab Vfj BouXg v& &&éxovtx voO BrjAaptou iBfjwcev. Sicss

Dur

igitur t ieBiyQ &vaviíeote "(vevot. Ó xÜptog eboDotr. Vxoris qeuydvucis

en

189 568. 580.

utuo

6 Onoltzpachum. 458. 407.

16 569. (563 Hs.).

18 Baiers-

dorffam.

18 Zu Helmreichum: burgern, und dess Rhats zu Baiersdorff.

25 Conc. 2

ylla

Graecé scripsi.

26 571.

24 510. 5'71.

28 585.

80 Zwu éxe«vóv: al.

90.

96 521.

ullus.

9 Erant 50 fl bis L. D. st spáterer Zusatz.

9 cité qui negat, Hs.

Diarium Crusii II.

26

—

402

—

xAfjooc, his diebus diuisus est eig tà téxva to0 vixoOTpou. Sunt v vlcic:

Hor

$00 p£v &v ypuvtryy, Goypdxpoc, xal voapiurceUc: elg 95, Tybingae, nap& 1à)

Y|etépo Goxwrpaquavet. Sunt B Suyatépsc, &v voBorym, veyaqmuévou. &x&oco

cancel.

xXAÀnpovopov, * fl.

ego D

5

Tabellario, Philippo Walthero, Saxoniam cras petituro, haec 2 scripta

Magist

575unà Wirceburgum dedi. |

tono C

Denckzedell Martini Crusii, Professoris bei der lóblichen hohen schulen

Jacobu

zu Tübingen, dem botten Philipp Walthern, burgern alhie zu Tübingen,

[acobo

cato 1

den 19. Nouemb. 1599. mitt geben.

10

Lieber M. Philipp. Walther, wann ier ietz gehn Wirtzburg, zu dem

filiae 1

Binicà

Edlen vnd vesten Hans Casparn von Neuneck zu Glatt, fl. Würtz-

burgischen Rhatt, meinem günstigen Junckern, kumbt: so wellett seiner

bilibus

vesten dissen Denckzedell, sampt beigelegten des schreibers Daniels, so

bei Juncker Hans Marxen von Buebenhouen zu Leinstetten wonett,

i5zedell, von meinetwegen vnderdienstlich überantwortten: das mir mein

501

M&

fleüssige trewe arbeütt, der beschreibung des Bubenhofischen stammens

576in Paralipomeno Anna|lium meorum Sueuicorum, günstig belohnett

1]

werden: dasich den Junckern ehr vnd lob nachsagen künde, bei Edlen,

1]

und hohen personen, auch bei den geleerten. Dignus enim operarius

1]

20est mercede sua. Nec ego mea sponte stirpem istam laudabilem, sed

D

iussu Domini nobilis Iohannis Marci à Bubenhofen, descripsi: et ipse

0ris

etiam ante triennium remunerationem promisit: sicut probare possum,

YOAUII

lui,

Si opus sit.

Me |

Martinus Crusius, etc.

$u) mo

25

Zeüger disser bott Philips Walther von Tübingen, hatt an den Edell

vnd vesten hanns Marx von Bubenhouen, zu leinstetten, ein schreiben

C 3ar

Crynis

von dem Ehrnvesten, hochgelerten Martino Crusio wol überantwurt.

me hu

Was des herren begeren anbelangt, hatt der Edell vnd vest hanns

demigr

57; Caspar | von Neuneck zu Glatt fl. Würtzburgischer Rhatt, solch buch

petmt

sozu seinen handen genomen, vnd dis versprechen gethon, er welle dem

eul aul

herrn darumb clagloss machen. Actum Leinstetten den 19./29. Aprilis.

Anno 599.

. Bubenhouischer schreiber,

Tusere:

Dici

Daniel Schid.

Manu propria.

jam di

Princiy

85

Attulit mihi Tabellarius Philip Walther 21. April 1599. Si quid

remunerationis adferet mihi Tabellarius: ei decimum quenque num-

prono,

gana j

mum dabo.

Nob

10 Wirceburgum.

25 Autographum misi Wirceburgum, per Phil. Wal

OMENUCO

therum.

LEYE

4* Hand des Enkels I. l. Maier bis 1599 Z. 36, Ammerkungen von Crustus

11 51')0(«./7

17 Annales Suev. Lib. paraleipomenos S. 101 ff.

schefto],

(5 H

—

403

—

P

Ug

"

Novemb. 19. Die (. sereniore.

03 *j

Horá 8. usque post 10?" contubernium visitauimus, praesente Pro-

c/igï;

cancel. Gerlachio. Tunc pro Decano M. Burcardo, torminibus laborante,

ego munus hoc eius obiui. Monuimus Rectorem, et Oeconomum, et

SCrpta

Magistros, et famulos, et coquam, officii. | Horà 9. ex Homerico audi- 578

)Chu

len

torio contub. (.dum visitamus.) euocor: reddit mihi nepos meus loan.e

OU

g

Iacobus literas, quas nuntius Hans Kost Werdá attulerat: à meo genero

lacobo scriptas. Meas literas 94. Octob. scriptas, acceperunt cum Du-

1 dem

cato 14. Nouemb. et maximas gratias agunt. Ommnia fausta genero et

Wiür

t

filiae meae precantur: et munus promittunt suo tempore. Literas, quas 10

Binicá ad me scripsit, non accepi. Ipse die 6. huius Nouemb. à No-

; SeImer

iels, 80

bilibus receptus est in Ecclesiasten Suaigerensem.

Salarium eius annuum.

VOnelj,

farris 18.

I! nein

52 fl.

Imnens

Medimni

auenae 14.

15

ohneti

siliginis 12.

l1l Fuder weins.

Edla,

eTATIUS

l Morgen wisen.

T sed

l Morgen braennholtz.

20

et ipe

12 tail amm klainen zehenden. Auffzug 90 fl.

Consulis Werdensis filia, quod mopvx6g conceptum infantem necare

UM

voluit, de capite periclitatur.

Me etiam absente (.inquit.) Regelia illa nobilis matrona, à proprio

| Eddll

suo marito, D. Ioan. Wolfgango Regelio confossa, occubuit 26. Octob.

hreiben

Cui iam animam exhalanti | uxor mea adfuit. Quae triduo antà la-579

aimurt.

crymis dolorem ob nostrum discessum testata est: significans, si precio a6

me huc emere posset, facturam se, ac vitam sibi amaram fore, si hinc

hanus

h buch

demigrauerimus: ut et omnes mei Auditores adhuc dolent, meque ex-

]l den

petunt maximopere: Deo sit laus. Ipse Regelius solum vertit: ac pro-

cul aufugisse dicitur. Sic satis tristia hoc anno hie acciderunt: Dominus so

Apriis

misereatur.

Dicitur exercitus noster, in tractu Rhenensi magna clade affectus,

iam dilabi: et malé res habere se, (.ut ex Dominis nobilibus audiui:

J

Principibus inter se dissentientibus. nec non exercitu ad seditionem

quid

| p

prono, ob commeatus et pecuniae defectum. Turca 400 pagos in Vn-ss

garia incendisse et vastasse fertur.

Nobilis Dominus Eberhardus à Gemmingen, me tibi plurimam salutem

hil ]

2 573.

8 Werdà. 542. 451. 402.

11 Zu non accepi: sed postea 17. Decemb.

1l sbovyéAtvov pexk 680vagc.

12 504. 599.

14 Dreu malter thund 2 Wirtemb

(ruguii.

scheffel,

91 Nova. 564. 579.

94 559. Heu heu.

32 578.

37 504.

(505 .Hs.).

26*

À

404

—

d

li

adscribere iussit: et rogare, cum sua Eschklinga, tantüm 1 milliare

pl'&l

distet à Schwaigera, ut se invisas. V. Werdae 14.

Nouemb. diebus abhinc 10 vel 18 iter zavorxi ingressurus. Deus bene

infe

fortunet. Vectura satis magno constabit: in tanta loci distantia, libero-

D

srumque adhuc infirmitate. Haec, ille.

Haerr, sei dir lob und danck. x &wo90600 x xupip; Psal. 116. zxopte,

eboGo(yc. AÁmen.

J

Exaudisti preces meas. |

980

Nouemb. 20. Die

-

E

Ó

sereno, frigido.

10

Correxi totam chartam F.

Nova ab aff. W. R. Continuatur Walachica Transyluaniae sub Cae-

sarem subiectio: et successus Asiae contra Turcam.

Hispani oppidum Genep eripuére Germanis, deditione praesidiariorum,

et salua emissione, etc.

15

Horá 4. egredienti mihi à mea Graeca lectione, offertur libellus, et

Elegia mihi inscripta, auctore M. Iohanne Sartore, pastore Eccelesiae

in Pago Kai. Libellus vocatur, Herpstpredig: est gratiarum actio pro

Teet

beneficiis Dei in nos corporalibus. Ipsa Elegia, est dedicatio concionis,

qui

mihi dicatae. L. D.

C

20

Charissimus affinis noster, D.D. David Wilh. ist contract. xópte £A&m-

&

cOy QOTÓV.

y

Incepi orationem de Augusta Pulcheria componere.

Novemb. 21. Die 9. nubilo, illucescente un peu.

N

áxobopev, vbv Yjyepóva vjuv, ÉfGopov cotbv, mpb Y TjuepGv mopeot-ijvou

c

Can

25 &i Dopwv, &ri teuBuAatov.

[o

oravXQ TOYOv. Xpopevoc, qevóptpoc. elvat

coni

$0yatat. Potius, gen. Roán. cóx, &AA' &c Gopunv.

Cam

Theodora et Feronica, horá 19. iuerunt lesingam, ut vaccam inde

Tieu

&81nostram, quae ibi locata fuerat, reducerent. Sed vacca evasit. | Redie-

runt modó feré horá 6.

gent

I

]i

30

Novemb. 29. Die ?1. sereno.

Tun

Coneionem Graecà Scripsi.

Nova Wellingiana.

Tartaris (.ut suprà etiam scriptum.) caesis, et fugatis: aliquot millia

Ài

captiuorum Christianorum, liberati: et ingens praeda, capta.

8 1

35

Continuatur adhuc Walachiea Transyluaniae, propter aliquot ciui-

denr

tates, occupatio: Cardinale Battoro victo, et in Poloniam profugo.

In Belgio continuatur, fore generalem pacem, etiam Angla eó in-

3 599.

10 573. 581.

11 Vimà. 570. 581.

17 Kai. 599. 441.

22 581.

18

35 970.

991.

24 &xromov. 594.

32 580. 583.

3

26 Der Strich über ódumv dient zur. Bezeichnung des Eigennamens.

——

—

405

iAte

clinante. Alberti Archid. uxor Eugenia recusat, remouere Hispanica

praesidia: quidam Ordines flagitant.

)ene

Papa cupit fieri pacem in ommni Christiano orbe: ut coniunctis copiis

€t0-

inferatur bellum Turcis: quod Caramania et Persia contra illos sit.

Et alia multa.

5

U0L

Nouemb. 23. Die 9. sereno.

Correxi prius latus chartae G. alterum veroó, 26.

Perrexi in oratione Pulcheriae Arcadiadis.

Nouemb. 94. Die fi. nubilo, claxescente.

Cae

Horas 3 correxi Declamationes, et subsceripsi.

10

Nouemb. 25. Die (-). frig. et sereno.

hu,

1 concionem Graecé scripsi. Caeterà domi mansi. |

n et

582

Nouemb. 26. Die (. sereno, frigido.

EO

Horá 9. interfui orationi Decani Burcardi Catharinicae: quae fuit,

jn

recté retineri Festa scholastica, et alia, Sanctorum, contra quosdam, :5

Onis,

qui ea abrogari vellent, etc. Pulchra.

V

Coenarunt mecum, propter Martinianum anserem, duo inquilini mei,

et Ioan. Dauid Siguardus, etc.

M. Iac. Frischl. aliquot dies hic est.

Nouemb. 27. Die 4. simili.

20

ia

Nobili et cl. V. Domino Ioanni Adamo Mordero, V.I.D. et Imp.

&

Camerae Spirae Assessori breuiter scribo: quia lacobus Frischl. nuper

contra me scripserit: et in ea Scartheca ter minatus sit: se eam ad

inde

Camerae Tudices missurum: me, etsi id rideam ad exc*" ipsius mittere

odie-

meum Antipopp. qui adhuc invictus maneat, illo praecipua non attin- 25

gente: ut et ipse inspiciat, si vacet, et cum alis etiam communicet.

Ilius alterius scriptum esse impium, mendacissimum, et impudentissi-

mum

Georgius Pflieger (.qui cognomen mihi texerat 1. Sueuum se vocans.

2. Agricolam.), et heri, et hodie, semper me hortans ad scribendum $0

nillia

Argentinam, Iobino, aut Vniversitati, mihi molestissimus erat: semper

se intrudens, quantumvis me ei valedicente. Est ille qui Frischl. Nico-

Ciui

demi scripta, per lobinum edidit. Ab eo, tumultus domi meae. |

0 n

4 980. 584. 591.

8 580.

10 470. 586.

17 568.

19 588—

21 Spiram. 602.

923 Nuntio dedi has Pfrondorffensi. 584.

29 Pflieger. 583.

r

329 valedicenti Hs.

——

406

—

583

Nouemb. 98. Die $9. obscuriore.

Sd

Noua Wellingiana.

hus

Antverpi& Nov. 90.

n

Exules propter religionem in Belgio, ab Alberto restituendi: ut Ho-

]un

slandi viribus diminuantur. Pax, etiam Anglica, futura videtur. Holandi

pr

pacem recusant, nisi Hispani et Iesuitae expellantur.

D

Colonià Nou. 25.

(

Brunsuicensi Duci colliguntur 6000 milites, et equites praeterea 1000.

nil

Ex Teschonet 15. Nouemb.

10

eue

Walachus Michaél scripsit, Bathorum Card. esse pugna superatum,

et in fuga occisum, caputque ei amputatum.

Totam Transyluaniam occupauit ille, nomine Caesaris.

I

Romá& 20. Nouemb.

Terrae motus in Italia graues. Tentatur liga generalis.

Es

15

api

Venet. 96. Nouemb.

Legatus Persicus expectatur, ut fiat foedus cum Christianis contra

Turcas. Motus contra Sultanum xoAA«yo0 fiunt.

Hora 10. (.anté et post.) apud Rectorem magn""* et Decanos, voca-

ius, exposui: quam molestà mecum clàm esse voluerit Pflieger: cui

20 semper dixerim, me nolle Argentinam scribere: nec velle arcana ex

ipso scire. Adfuerunt plures utrinque personae. Ita fuit Inquisitio ha-

bita. Sine dubio est ab hostibus meis subornatus: an aliquid ex me

cognoscere, et iis prodere, possit. |

584

Chartae H. prius latus correxi: et 29. Nou. posterius.

25

D. Oseae Halae respondi ad literas, quas 3. Octob. ab eo acceperam.

&e

Scribo, quod mea filia Theodora (.marito M. Mareo Neccero nupta.)

dederit uxori M. Erhardi Cellii, studioso alicui elocanda, haec filii eius

füip

beati.

1 Vnderbett

1l Oberbett

80

] Pfulben.

9 Leilacher.

ihe

Arcam adhuc apud me esse: ex qua filius Dauid Adelbergam secum

Ài

2 fasces rerum colligatos portauerit, hue 11. Octob. ex Adelberga pro-

fectus.

I

lae:

85

Literas mihi attulit Coburgo, Georgius Kornhoferus.

lal

1. à Domino Melchiore Episcopo, Pastore et SuperIntend. (.quem

H

audio senem esse.) honorificas. Commendat mihi Kornhoferum: qui ex-

hibuerit ibi Crusii ad se Graecas literas: et iis commendatiorem fuisse.

Cer

9 5064. 581. 588.'588.

11 353. 570. 236.

19 582. 585.

22 982—

25 581.

per

586,

95 Francofurtum. 516. 608.

96 5829. Dedi Pfrond.

91 Aliud lecti

nihil restat.

95 585. 587.

35 Coburgo.

90 Senex eruditus.

$.

—

407

—

2. à M. Iohanne Fabro. Acceperat meas ad se 11. Iuli 96. Est nunc

Scholae Koburgensis Rector: post recturam Scholae Sleusing. et Nort-

husanae. Northusa discesserat, quod Calvinismus ibi sit 97. Sperauerat

Ho

Graecam, discedente Rodomanno, Professionem lenae 98. sed non vo-

indi

lunt ibi amplius Professorem Graecum alere: postquam Coburgenses s

Prineipes se ab eis disiunxerunt. | Studet se conferre ad ministerium 585

Ecelesiae. Vidi, inquit, nuper Frischl. rediuiuum et xacv&rtuctov illud

QU

caput damnaui: oó mpóg icdyyeAovw, &ÀAà mpbg todOeAqov, pópov. Mittit

mihi literaria munera excusa. Commendat Kornhoferum:

et laetum

10

d

euentum precatur meis cogitationibus omnibus.

Pfliegero ist von hinnen waeggebotten. Hat müssen angloben, dem

Frischlin nit zu haelffen, noch wider Crusium zu schreiben.

Iacobus Frischl. per suppliceationem ad magn?"* Rectorem petiit, sibi

Exemplaria adempta vel 12 fl. restitui: oder er wolle Crusium verklagen,

15

apud Caesarem, etc. Sed ordinati sunt

ltra

tres à Senatu:

Doctor Dauid Magirus

C0

qui perlegant

M. Georgius Burcar-

illam eius

CUl

scarthecam:

dus, Decanus.

| 0X

et Senatui referant:

M. Vitus Myllerus.

20

la

Coenauit mecum hilaré Kornhoferus.

Ine

Nouemb. 29. Die L. simili.

Pflieger adhuc erat hic. Iac. Frischl. ante aliquot dies abiisse dicitur.

an

£AeEa toUto Tij ÉpsOfio t pou OexavQ QoupxdpbBm: xal abtToc, v npopéx-

Jtà)

25

Cs

cvwpt. |

586

Nouemb. 30. Die Q. simili.

Conc. 2 Graecé scripsi, die S. Andreae.

D.D. Dauidi Magiro misi ligatum meum Antipopp. et Frischl. Scar-

thecam ligatam, in qua marginalia. Nam die (. à prandio, ipse et duo

Vil

380

Adiuncti, perlegere incipient.

nü

In foro, nomine illustrissimi nostri Princ. ciuibus post concionem ver-

laesen worden: weil sie bisshaer 'Traet i. e. fila ferrea, maiore sumptu

haben von Nürmberg bringen lassen: so habe ietzund Princeps, zu

üem.

Haidenhaim ein Tratmül zurichten lassen: da sollen sie kauffen: ein

&X

35

Centner,

1586,

8 Zwu caput: «&pa.

9 Kornhofer habet à Coburg. Prineipe Ioan. Casimiro,

98l

11 583.

14 574. 590.

per annum 30 fl. Iuuo eum, ut in Contub. cibetur.

lecti

592.

16 586. 587.

21 584.

30 585. 587.

Md

—

408

13

pro qualitate

12

cuiusque generis

1l

flis und 30 kr

ä

10

9

Item sequentia centenaria, 7 aut 6 aut 5 etc. fli*,

Mense Decembri.

Decemb. 1. Die fi. obscuriore.

In Disputatione Magistrorum obieci, de amicitia.

10

Prius latus chartae I correxi: postridie, alterum.

Horá 3. declamatum est à meis. Theodora aegrotat: credo propter

proximum Pfliegeri tumultum. |

987

Decemb. 2. Die (-). humido, obscuro.

Totum diem in Museo mansi, stans et scribens: quia minus valet

15 dexter lumbus, et sinister cubitus.

Doctor V.I.D. Steinmaetzius obiit noctu.

Decemb. 3. Die (. sereno.

Interfuimus rationibus particul quas Oeconomus Contub. reddidit.

Horá 12. coeperunt Deputati à Senatu, imó omnes collegae, das

20 Schelmenbüchlin legere, in domo Facult.

Correxi prius latus chartae trium orationum mearum ultimae K.

Posterius veró, Decemb. 4.

Fila convalescit. L. D.

Decemb. 4. Die $9. sereno et frigido.

25

Literae à Geeorgio Frider. Bausero, Praeceptore Scholae Neapolis ad

fl. Kochen: qui

1. Laudat meum moXeupa obpdwtov, in utraque Lingua.

2. Orat, ut precationes Ioh. Auenarii convertam Graecé: quarum

exemplar Lat. mihi mittit. Sed ubi Typographus? Attulerat M. Christoph.

so Magnus, illius oppidi Diaconus.

Quia bis per literas ad me conquestus (.heri et hodie.) fuit G. Korn-

hofer: se à tertia, in. convictu Contub. mensa, ad 8** detrusum esse:

ego pro ipso, ad Rectorem Contub. M. Ioan. Oggerum epistolio inter-

cessi, ut ad 4?"* aut 5** transferatur, ut dignus. |

588 Horá 3. prosecuti sumus funus Valentini Steinmaetzii Lipsensis: qui

36 ante !/; anni duxerat uxorem, virginem Oxenbachiam. Tunc hic factus

erat Doctor V.l. anno 23? aetatis: antea Lipsiae Magister creatus 16?

10 584. 587.

11 581.

11 587.

16 588.

19 585.

21 580.

25 Neustat amm Cocher.

28 NB!

91 584.

36 587.

—

409

——

anno aetatis. Pius Lutheranus, praecipué odio habens Calvinistas. Se-

pultus est ad latus australe Templi S. Georgii, ubi Porta est domum

uersus aeditui. Concionatus est D.D. Hafenraefferus: explicans can-

tionem D. Pauli Eberi: Haerr Iesu Christ, war mensch und Gott.

Dicitur, Graecii, aut circüm, Ministros 9 Ecclesiae esse decollatos, 5

et 1 concisum. Ibi esse 2000 Hispanos.

Noua veniunt ab affine W. R. scil. illa ante 8 dies Wellingiana.

Decemb. 5. Die £

ex nubilo, serenescente.

[6)

p

,

vetp. Ó to0pxov couAtüvog, map Q póvo póvog Tiumv, &xriXé pe oqpóopa

U

ng.

10

Noua Wellimngiana.

Jter

Von Bilsen Nou. 23.

Transyluania iurauit Caesari, ut Domino haereditario.

Polonus classem validam contra Sueciam misit: quae iam eripuit

ylet

15

quaedam Finlandiae loca.

Vlt. Nouemb. scribitur indidem: quod Pomer. Dux Dentem aureum

ceperit, volentem in Angliam confugere: et in gratiam Caesaris teneat.

Colonià 9. Decemb.

l

Solus Landgrauius manens, nouos milites | colligit. Principes nostri, 589

cum Stadianis Emericam adhuc tuentur.

20

das

Boloniá, pace infecta discesserunt Deputati Holandi, Seelandi, Angli.

Marchionii nostri discedunt.

Ex Pilsen 4. Decemb.

Walachus iam contrà, quam antea, sibi iuramento, et filio suo, Tran-

syluaniam obligauit: loca firmo praesidio muniuit: Ibraimo Bassae.ss

10000 Duc. dono misit.

5&d

Romá.

In Italia, terrae motus magnas strages dedit, et alicubi adhue sen-

titur.

Venetiis.

80

um

Persica legatio ad Papam tendit. Persa videtur Christianus futurus.

jph

Da werden sich die Iesuiter brauchen.

Obiit uxor D. Antonii Sehweickeri, Blandina: quae fuit filia D. Can-

0mm

886;

cell. beati Iacobi Andreae.

85

K[er«

Decemb. 6. Die ?1. serenescente.

Concionem 1. Cor.7. Graecé scripsi. Exemplaria 60 mearum 3 Scho-

qui

lasticarum orationum accipio, à D. Erh. Cellio excusarum, constantia

lus

4 fl*. Iedes 10 bogen.

]e'

* 583. Vlmá.

9 535. 596.

11 592.

11 583— 593. 600. 601.

13 589.

16 Zu dentem awrewm: Pr. Sigism.

94 588. 6 wyoX. 600.

39 590.

97 389.

941.

98 591.

——

410

—

Cl. viro, Domino Ioanni Harprechto V.lI.D. et in celeberrima Tybing.

Acad. ordinario Professori, mag*? hodie ProRectori, Domino suo colendo.

$90 S. per Christum. Magnifice ProRector, Domine | et patrone colende:

relatu, nescio cuius, percepi: M** V. et Senatum amplissimum, iure

58uo recepisse ad se, siue confiscasse, centum, aut circiter, exemplaria,

impii, et scelerati libelli: cuius Auctor est M. Iacobus Frischlinus:

impressor ueró Tobias Argentinae Iobinus. Percepi etiam, illum TIaco-

bum literis ad M** et amp»e» V, uehementer instare, ut sibi illa exem-

plaria reddantur. Ideo, priusquam quicquam decernatur, cüm iustissima

10 causa sollicitudine non careat, reuerenter et efflictim oro: ut prius ego

ad M."*" V, et ampliss. Senatum, clementer uocer, atque audiar. Quod

sic fore, non dubito.

Bené valeat M^ V. et me commendatum, ut semper, habeat.

Tyb. à Museo, die S. Nicolai 1599.

i5 M** V, (.ut et totius ampliss. Senatus.) semper obseruantiss, M. Mar-

tinus Crusius.

Horà 3. usque ad 5** interfui funerationi piae et optimae ma-

tronae Blandinae: quae in transamerano coemet. humata est. Concio-

natus est D.D. Hafenr. etc. 119. Psal . Nisi Verbum tuum me conso-

591latum fuisset, interiissem. | Noctu post horam 9. absolui orationem de

21 Pulcheria, primo tractu. Nunc veró, forté in dies, addendum hinc inde

aliquid, aut mutandum. Theodora in fine coenae, nucem aperiens, digi-

tum fodit: chirurgus Iohel statim accersitus.

Decemb. 7. Die Q. pluuio, H. 3. nach mittag. Q.

25

Emptis 4 fl Exemplaribus orationum, M. Erhardo Cellio persoluo.

Typographis 15 kr. donaui. In coena habui (.dans pisces et anserem.)

affinem Nicol. Vetscherum, et chirurgum Iohelem Hebsackerum.

3

Decemb. 8. Die fi. toto nebuloso.

Donauit mihi D. Catharinus Dulcis exemplar Eunuchi Terentianae,

30à se Italicé conversae, et Principi Aug. Palat. inscriptae.

Materiam declamandi proposui de natali Christi.

9 585.

10 592.

18 589.

21 580.

25 589. Impressit. 500 Exempl.

26 563.

29 598.

31 581.

4 Von percep? an bis Crusius Z. 16 Hamnd des'Enkels I. I. Maier, Anmerkungen

von Crusius.

8 ampzen — amplitudinem.

94 Zu Q siehe S. 65 Z. 10 Amm.

M EUK Q T

—

—

411

Primum, Palatino Augusto,

Ligata à Gersten-

addito libello de morte

maiero seniore,

uxoris meae proximae.

Exemplaria ora-

In braun Bappen,

tionum Scholasti-

cum auratis 5 punctis,

carum mearum

et quadratura, in fronte

tria.

et à tergo.

6——6

"

9——6

Auffm schnitt, grün:

mit grünen seidi-

nen baendeln.

10

Alterum, Magistro

Binderlohn,

curiae elus.

Principis,

Tertium, Praeceptori D.D.

6 batzen.

Heuchelino. Baide in

Der andern

weiss berment, mit

15

ledes, 3 batzen

baendeln.

Duo ex Stip. illustri Magistri, qui nuper in Áustriam ad Ministerium

Euang. vocati erant, Lincii | eapti fuerunt à Papistis, et his diebus huc 592

redierunt. Legebam sequens.

i

Ferdinand, von Gottes gnaden Ertzhertzog zu Osterreich, hertzog o

zu Burgund, Graf zu Tyrol, etc.

Monitu Labacensis Episcopi Thomae, mandans monet Georgium An-

dream Catzianerum, sub mulcta 2000 Aureorum, remoueat citó Concio-

natores Euangel. Danielem Xylandrum, et Georgium Clementem. Dann

sie selen vor abgeschafft gewaesen. Magnum crimen esse, si quis pro-25

scriptos recipiat. Ambos, sole adhuc lucente, dimittendos esse. Si Xy-

lander post triduum deprehendatur: ei hoc capitale fore. Eum ouibus

Episcopi notabile damnum dedisse.

Decemb. 9. Die (-). lucescente.

Hodie incipitur, tempore concionum habendarum, omnes Portas T y- so

bingae, et in omnibus Wirtemberg. oppidis, clausas teneri. Si quis foris

est: expectet, donec reserentur rursus. cuvéd«x« &dmotponiv ad Senatum

Acad. non esse reddenda Scarthecae Exemplaria, nec Iobino, nec Iac.

Frischl. nec ambobus. Argumenta affero plus 17. |

Decemb. 10. Die (. nubilo, lucido.

593

Palat. Augusto, Rect. magn?? et eius Aulae Magistro, et Praecep- so

tori Heuchelino, horá 10. per nepotem meum 1. Iac. misi illa 3 Exempl.

orationum.

2 195.

4 593.

19 588.

80 586.

94 585. 590. 590.

96 591.

—

412

—

Earundem Exempl. singula misi Pastoribus 2 nempe Augustino Brun-

nio, et Ioanni Sartori, lesingam et Kaiam. Volui concionem Sartoris

dare imprimendam Gruppenbaehio: sed is nunc occupatissimus est.

Decemb. 11. Die $. ningente.

5

Nova ab aff. W. R. Sunt illa superiora Wellingiana. Walachus De-

spota filio suo Transyluaniam vendicat, 6 xóptog puyortjA.

Martinus, Med. D. nunc 65

Ruolandi,

affines mei.

|

annorum Lauingae — Andreas,

XaAbg xxl &yodboc, letpeooy.

10

N

M. Michaél, nunc 75 annorum,

qui fuit Concionator in Ober-

Yetingen: nunc ab Andrea cu-

ratur à lethargo, Herrenbergae.

Indicat mihi hodie haeo, ipse affinis Andreas, D.D. Zebelii convictor.

15 Soror eius, est uxor D.D. Andreae Planeri. |

594

Decemb. 19. Die 9. niuali.

Horá 8. usque ad 10. et horá 19. usque ad mediam 3*" visitauimus

Auditores nostros. Audio, «iypavvby xb civiQuvov nudius tertius hic

fuisse: ut Senatus noster petat fea(eoty tv moovouimv &xuto0, Ttot vijc

20 &xaOnM(ac, mxpX oO Kaícapoc. xÓpte ünoo0 1( Yevfjoevut; OuxtedpoAXmQa

TO. vbv dpyovea YjkGv sig $ópwmv mopeotMvon, Évortoy abv.

Witeberga huc scriptum est, D. Godelmanni ancilam, cum filiolo

eius, forté sexenni, ex 7j|wteAei magnificà domo, quam ille Dresdae

condat, de tertia quartaue contignatione in mortem decidisse. Scribit

251dem, qui hoc scripsit, Witebergá Cellii nostri filius: nobilissimum illum

Loóserum, meo nomine de promissis appellatum, respondisse, se ipsum

ad me scripturum.

A. Concionatore Biberacensi, D. Martino Vngero, qui filium híc habet

(.quem iuueram ad Stipendium.) accipio 12 Laebküchlin.

30

Ego ei mitto per filium tres Orationes meas Scholasticas.

D. Godelmanno scribens, condoleo de filioli morte: hortor, ut ipse,

et nobiliss. D. Lóserus, faciant promissa: quibus dederim, cum híic essent,

595instruetionem, quae lapi|des mouere posset. Sic Deus Custodiet Te, et

caeteros tuos chariss. liberos: me, quoad viuam, pro vestra salute et

35 gloria oraturo. Ergo ambo ad honorem Dei praestate. Opto viuificum

responsum. DBono auspicio incipiant, vobis promouentibus, illustrissimi

vestri ac serenissimi Principes, hoc instans septimum decimum seculum.

2 580.

$ Vlmá. 588. 600.

21 580. 599.

26 253.

98 Biberaco.

81 Dresdam.

92 249.

21 Der Strich über ócumv dieni zur Bezeichnung des Esgennamens.

—

—

413

Amen. Habebitis decus et gloriam hinc: ac strenuum ad S. Triadem

S

intercessorem, me LXXIIII annorum, adhuc (.divino beneficio.) vege-

tum senem. Vester Martinus Crusius. Operis commendationem habeo

ab utraque Acad. Witeb. et Tybingensi.

Has literas inclusi literis, quas in eandem sententiam ad D.D. Aegid.s

Hunnium scripsi: orans, operam det apud serenissimos Principes. Re-

dituras expensas ex distractione librorum. Aut quid noceat potenti Prin-

cipatui, Exemplaria singulis concionatoribus donare, aut in sacrariis

Ecclesiarum reponere, hoc novo XVIL, seculo? Inclusas, mittat, si vide-

atur, ad Godelmannum: aut (ipso absente.) ad Loserum, etc. Deum 10

semper pro ipsis omnibus orabo: si voti compos, nouum in ossibus vi-

gorem consecutus fuero, etc.

D. Erh. Cellio literas, suis includendas, misi. Promisit. |

596

Decemb. 18. Die ?!. niuali frigido, remittente.

óvetp. KAézxxot Bv v voquei. vfjs DiBAcogpene poo, &yxexAetopévot. xaac- 15

B&c, moAA&e yuvatxac &v v x&tw bnoxabot süpov: xol &xéAsuoa dyOpac

xaÀetotat s; o0XAWpv vv xAentOv. dvaf&g 9& póvoc, vb cvapuelov ebpov

&yepypuévov, vv xiocov &veoypévnv, BigatoSdpv xevorépay, vobg xAemntac

xegeuyótac. &bunvtoOcle, cqó8pa &Aum|ovv. npot mediá b5. horá. xopte q0-

20

A«tóv ue.

Horá aliquantó post 12** per Pedellum vocor in Senatum, qui erat

plenus: praesente etiam Rectore magn"* Principe Palat. Angusto: et

ProRect. Harprechto: atque D. Nicolao Varnbyl. qui nuper 7. die De-

cemb. ingressus est LXX XI" annum aetatis. Introvocatus, extra sep-

tum stare volebam: sed intrare iussus, omnia (.iuxta Decanum meum ?5

sedentem stans.) proposui. l. cüm ProRector me, qui nuper petiissem

per literas vocari, dicere iuberet: egi eius M.**"8*9 gratias, quod mei

sic benevolà memor fuisset. 2. cüm audierim, Senatum Searthecas Ia-

cobi confiseasse: cumque ille eas reposcat: | dixi, me demonstraturum, 597

non esse reddendas. Velle autem de Scripto recitare: quia aliter non so

ita breuiter, nec ita ordine, possim exponere. Etsi autem confidam ip-

sorum pietati, sapientiae, iustitiae: tamen me etiam ommnia recitaturum

)

argumenta mea: idque tantüm sollieitudine animi hortante. Ideo mihi

clementer veniam dari orabam: quod etiam forté praeter decorum

agerem. 3. Tum per amplius semihoram, aut per 3 quadrantes horae ss

(.circà horam 1*?".) recitaui totum Scriptum: cur non sint reddenda,

Exemplaria: et inspersi quorundam Argumentorum explicatiunculas.

4. Recitatione absoluta, et de non reddendo conclusione addita, nego-

tium humiliter commisi pietati, sapientiae, iustitiae, illustrissimi et

9 Witebergam. 557.

15 588. 600.

94 Actio mea in Senatu.

—

——

414

magn"! D. Rectoris, ProRectoris, Procancellarii, et ampliss. Senatus.

Tunc ProRector iussit me domum redire: Dominos rem sapienter con-

sulturos, et mihi indicaturos. Ita 1 quadrante horae ante 2*" horam

redii domüm. Postea redii ad Senaculum: M. Vitum euocaui: dixi, si

50opus sit, me Exemplar mei Scripti Dominis daturum. Abierat iam

Magn""* domum suam: Senatus adhuc aderat. oóx &mé8oot vevfjoecos. |

598

D. Catharinus Dulcis, mihi Italicam suam Eunuchum attulit ligatam:

coenam meam tantüm attigit, mox abiit: festinans in Collegium N.

redire. éy $, &Ae09epoc Bíoc, Tjvou abve&o0otoc, &xdootg.

10

Ad Pulch. orationem facio his diebus appendicem.

Decemb. 14. Die Q. simili.

Interfui Disputationi Íuris publicae.

Quia Iacobus Frischl. in sua Scartheca posuit: mea Grammatica esse

peritura: quia D.D. Hafenraefferus, meliorem et breuiorem scripserit

15 (.Graecam hodie modó vidi, adferente D.D. Siguardi filio Ioanne Dauide.)

sicut etiam M. Beringer compendia Dial. et Rhet. scripsit: vónit dictus

iam lohannes Dauid, excusans patrem, et Hafenraefferum: nihil contra

me factum esse: quia haec Exemplaria non sint in publicum exitura,

licet excusa sint. Ego autem respondi: licere ipsis publicare: me nihil

?0 curare. Posse pallia diuersa (.magnum, paruum, mediocre.) convenire

diversis (.magno, paruo, mediocri) et tamen omnia esse bene facta.

Eosdem sermones 17. Decemb. D.D. Sig. et ego, inter nos domi eius

habuimus.

Decemb. 15. Die f. frigido.

25

In disput. Magistrorum, de liberalitate, obiicio.

Venit ad nos Consulis Reihingi filius: qui antea circa Graecium, et

599nunc Constantiae, fuerat (.petens fieri Procurator Ess|lingae, des Co-

stentzer, oder Salmensweilers, hofs.) Philip. Iacobus. Abiit 17. Decemb.

Esslingam.

30

Decemb. 16. Die (2 frig. et sereno.

,

Vespertinam concionem Graecé excepi. Audio, 1óv doyovva "iv, o0x.

(

E6 Q

Gpmv, &ÀX eig &yyAtav, mopsuofjvoc.

Decemb. 17. Die (. sereno.

D.D. Ioan. Georgius Siguardus, se de Grammatica, et D.D. Hafen-

35 raefferum, excusans omou8a(tc, et factum lacobi Frischl. condemnans

(.der Teufel dancks im, dicens. mihi donat Exemplar suae Gramma-

*

ticae Graecae. Literas accipio binas

a

genero M. Iacobo. 1. illas vete-

1 991

198 Grammatiea. 596. 599.

91 594.

94 598.

97 Binicà. 578.

82 $opqv Hs.

—

415

——

à nobilibus

riores, 7. Nouemb. 99. scriptas: quibus se receptum esse

significat.

Pastor, M. Loher.

Receptus 4

Ecclesiastes, M. Iac. Maier.

5

9. Suaigerae D. Decemb. scriptas.

[ Donawerdá 29. Nouemb. euectus 2 curribus, et 1 rheda familiae

mv otXL

Suaigeram 4. Decemb. 99 bene ingressus.

|

zj &yt« tpuiOt ttM) xal Oóta.

Intercedit pro Med. D. Ioseph. Cellario: ut in locum D.D. Ham-:o

bergeri recipiatur.

Eruditis literis me Iosephus Cellarius Med. D. orat, ut se iuvem.

Est 37 annorum. |

Literae à D. Hoschelio. Iterum pro D. Cellario intercedit. Interrogat, 600

cui debeat dedicare opus Graecum «o0 qoeitoo BiQavo9xnc? Reginae neis

Angliae (.quaerens, quomodo se erga me gesserit. Nihil adhuc.) an ali-

cui Germano? Alia quaedam Graeca iri excusum ibi ait: ut, Chrono-

logiam Niceph. cum comment. Camerarii, etc.

Noua ab aff. W. Ronero.

Viennà Decemb. 1.

20

Heri cucurrit quidam ad Caesarem: qui adfert Cardinalis occisi caput

depictum in linteo.

Walach. Despota Transyluaniam occupauit, et Walachicis praesidiis

contra Caesarem firmat. Nactus est thesauros Cardinalis, et Chryso-

dontis, ut ex Pilsa 11. Decemb. dicitur.

25

Venetiis Dec. 10.

Etiam Damasceus tumultuatur contra Sultanum.

Antverpià Dec. 1.

Germani reddiderunt Cliuensi Orsau: et Hispani, Reesam, ut dicitur.

Nostri Emericham retinent, praesidio etiam ordinum munitam. Brun-so

suicensis Dux urget apud suos: ut contribuatur pecunia, ad bellum contra

Hispanos, ut Imperii hostes, continuandum. Conventus erit Lüneburgi.

Decemb. 18. Die ($. sereno.

Literae à Blaubyrensi Pastore, M. Melch. Volcio. Libenter haberet

meum moA(xeupa o0pvtov. Postridie respondi, de mea Postilla ingrati- s5

tudinem Concionatorum, etc. Grupp. t5 moAGtsupa mittit.

9 Suaigerá.

6 579.

10 565.

12 Werdáà. 565. 601.

14 Augustà.

965.

19 Vlmà. 588. 601.

23 6 poA. 989. 598. 601. 604.

98 Óveip.

vxw»xG 2 s. 596. 605.

984 Blaubyra.

17 Unter Chronologia Niceph. is| das yoovoygequzóv oívrouov betitelte Werk des

Nikephoros zw verstehen, der von. 806—815 Patriarch von Konstantinopel war. Zuerst

wwrde es 1606 von Josef Justus Scaliger in dessen Thesaurus temporum herausgegeben.

——

d

—

416

Decemb. 19. Die $. simili.

Nova Wellingiana.

601

fts

Hustam castellum eripuit Walachus Batto|ribus, et 10 milliones

Aureorum. Dann sie hatten ier bestes dahin geflohenet. Ipse iam scri-

Ti

sbitur Caesari Transyluaniam tradere. Moschobita, unicam suam filiam

Maximiliano Austrio daturus.

orà

di0

Freibeuter, descendentes infra Budam, Tartaris caesis, multos Chri-

stianos liberarunt, et praedá ditati sunt. In Caramania, hat Mehemet

Bassa peditatum alterius, qui defecerat à Sultano, an sich gebracht.

pl'O

10 Alter igitur in Arabiam concessit.

Moerspurgio, et aliis, wirt in Vngaria abgedanckt.

In Belgio, wirt Alberto Archiduci gehuldigt. T'entatur adhuc paci-

ficatio cum Stadis et Angla. Romae, Xenodochium, et alia amplissima

&1

domus, pro peregrinis et hospitibus praeparata sunt, ob Iubilaeum.

15

im

Affni W. R. mitto Exemplar orationum mearum 3.

Tl

Includo sequentem Epistolam, ut eam mox Werdam mittat.

Rescribo (.ex sententia magn*! ProRectoris Harprechti. D. Iosepho

Cellario: ut ad ipsum Senatum Acad. petitionem suam scribat: et quidem

citó, quia intra 14 D. deliberatio sit futura de Medic. conducendo.

20 Mittat ad Ronerum, qui ad me, etc.

Visitaui D.D. Dauidem Wilh. aegrotum diu.

Vacatio incipit, publica disputatione Iuris.

Decemb. 90. Die ^.

Absolui Appendicem in Pulcheriae orationem.

25

Decemb. 21. Die Q. frigidissimo.

PA

Conciones audiui, nec in Templo scripsi. Pro Stettero heri huc mi-

erauit Ludimagister nouus, Matthias Kollinus. |

602

Decemb. 22. Die h. frigido.

Literae 1. à D. Ioanne Adamo Mordero: qui statim legit meum

30 Antipop. et humanissimé respondet: tanquam qui nihil Iacobi Fr. viderit.

9. à D. Osea Hala: qui ait, se non vidisse Scarthecam illam: nec

dignam esse responso: quod generosus equus non curet latratum canis,

üt

D

etc. Mittit mihi 12 Antipoppysmos: ieden umb 3 kr.

Decemb. 23. Die (2 humido, tepidiore.

mii

95

Conc. 2 Graecé scripsi. Quietus mihi, &eo0 x4pttt, dies. Pulcherianae

ul

orationi adhuc quotidie aliquid insero, augeo, exorno.

Per noctem, creber et ingens ventus.

in

4 588. 600.

15 Vlmam. 600. 604.

17 Werdam. 599. 606.

29 Spirá.

lä

582.

91 Francofurto. 584. 607.

'llilä

&f

——

417

—

Decemb. 24.(Die (. serenescente.

Horà 1. M. Haubero Diacono meo peccata (.primus ego tunc.) con-

lünes

SQrj.

fessus, ab iis benigné absolutus sum. Sic et nepos meus Crusianus.

lizm

Laus S. Trinitati. Concionem Graecé scripsi.

Antea, horá 9. usque ad mediam X** in Auditorio Theol. M. Rosas

Chrj.

orationem habuit, de Natali Christi, et contra Papae Iubilaeum: Exor-

emet

dio praelongo praemisso.

acht

Interfuit Palat. Princ. Augustus, et 4 Barones. Vult videri artificiosé

pronuntiare. Alias familiariter et bene loquitur.

M. Eus. Stetterus mihi quaedam M. scr. antiqua cemmodauit. |

10

pac-

Decemb. 25. Die 4. temperato, splendescente.

603

sImg

Conc. 2 Graecé scripsi. S. Coenam Domini in Templo Sangeorgiano,

h

é manu D.D. Hafenr. et Diac. Sam. Magiri, accepi. In Stip. illustri,

invitatu D. Iohannis Gusmanni, pransus sum splendidé. Vbi plus 20

mensae Studiosorum.

15

pho

attingere 1600* Christi

idem

annum, viuendo à

endo,

Beneficia

1526. anno.

summa

Coneiones audire,

mihi

eas Graecé scribere.

20

hoc die:

3

Percipere coenam Domini.

4.

Prandere in illustri

Stipendio.

tí &vvaxoDOoo 1G xupip; 4vcíay aivécsoc, xal &nGxXXmotw 100 Ovójuxvoc

«0100.

25

o ml

Dixi, nos

niti ope Dei

Me hoc anno

debere in

plures habuisse

tentatio-

nibus

tentationes.

Deur

recté agere

30

Qderit.

Dixerunt, Deum identidem consolationes mittere. |

T&

Felicem annum, cum longa vita, Dominis Stipendii precatus sum: et, 604

ut Christus conseruet Ecclesias nostras, hanc Acad. et hoc Stipendium.

'ATIS,

Der gleichen seien nicht in Germania.

Literae ab affine W. Ronero. Accepit, quae misi: gratias agit: literas

mittit Werdam, per Augustam: felicissimum annum novum nobis om- ss

janae

nibus precatur. Nova mittit, illa proxima Wellingiana, ex parte.

9 512.

10 563.

12 513.

15 565. Tüschordmung: l. M. Mich. Be-

ringer. M. Vitus Myller. IL Procurator Gusm. IIL Ioan. Mockel, Caupo Ouis. M

Rosa. IV. D. Gerlachius.

Crusius.

84 Vlmàá. 601. 607.

$pir.

24 Vgl. Psalm 115,3 (116,12): «( àvranoódoo Q xvpío zl Qw &vrczfÓwxÉv uoi;

und, 115,8 (116, 17): co 9íam Svoíev «lvécsog* tàgc sÜydg uov ànoddoo tTt zvgíQ

8. S. 404 Z. 6.

Diarium Crusii II.

21

—

418

——

Decemb. 26. Die 9. humido, lucido, obscuro.

Concioni matutinae non interfui, ventre dolens: sed vespertinae: sed

domi eius summam notaui, nihil feré cernens in Templo, etsi horá 4*

concio Hafenraefferi fuit finita.

Nova Wellingiana.

Videtur Transyluaniam Walachus Caesari daturus: et tamen eius

milites excedere iussit. Vult, si à Caesare adiuuetur, Constantinopolin

bello tentare.

In Oriente, Husini Bassae defectoris res succedunt: Persa et Geor-

10gianis adiuturis.

Alberto, post Louanium et Bruxellas, iam etiam Antverpia obedien-

tiam iurauit. De Anglica, et Ordinum, pace, cum ipso, dubitatur.

Muneribus Rex Hisp. corruperat, ad suadendam pacem, quosdam

proceres Angliae.

605

Hispani op. Rees luliacensi reddiderunt. Apud Siciliae Mes|sanam,

16nauis cum saccaro 50000 fl. summersa. In Gallia, concionandi libertas

Calvinistis, etc.

Priuigno D.D. Ioannis Harprechti, puero primi ordinis in Paedagogio

Academico, Iacobo Schytzio, in libellum inscripsi quAotfjotov, ex Psal. 119.

s

Q

20&y ti(yt XoatopUOost

vedepog tljv 600v a0t00; &v v quAXGacVat vbv AÓYoy

toÓ xuptou.

Et M. Ioachimo Dryandro, qui apud D.D. Gerl. viuit: Act. 7. xópte

(oo0: et Luc. 23. m&ep, sig Xsetpég cou, etc.

Decemb. 27. humido, et vesperi obscuro, die ?.

25

Conc. 2 Graecé scripsi. D.D. Nicolaus Varnbyler, nune 81* annum

agens, tamen accessit ad Natalitias conciones.

Decemb. 28. Die Q. simili feré.

óvetp. Y) vufeyyato &xabwpa. &8EOexvo lg Ou&koxaXov, xv Gytov ypuoóoto-

pov: xal toUtov &yà aTj cuvéotmox, miotov xal émtuieM Éceotot EnonnyeA-

'

so Aóp.evoc, Qí]acty &AXWvtxote, & pevà qpoviloóog £t6AeooaX (sic): w«i wet&

pér

tb éEonvioQvat pe, Évt vÓve éx. víjo qpoviioog vijv xeqaATy movàv.

Tonsus et scarificatus sum. Scabie semper vexor, praesertim manuum.

A D EE

Totum diem mansi domi, Sueuica ex Stetteri libro excerpens. Filia,

ein wesch. |

606

Decemb. 29, Die hi. frigido, sereno.

36

Domi mansi: tantum precibus horá 3. in Ecclesia interfui: Epinicio

Deborae, ex lud. 5. in Ecclesia lecto.

Convénit me ex Hirsaugia, M. Alb. Kunius. Quotidie docet ter: sunt

l

33 studiosi: concionatur die Dominicá, hor& 12.

$ 600.

28 600.

—

—

419

Carnis £ 6 mihi D. Augustinus Brunnius dono misit. Per epistolium ei

gratias egi: et chartas Nouorum, ut iam diu soleo, ei misi. lpse resti-

tuere solet.

Decemb. 30. Die (3) sereno, niuali.

Vespertinam tantüm concionem (Graecé scripsi: quia manéó (.pedes

sinistro, brachio iam diu sinistro, et scabie manuum dolens. domi in

Museo mansi, familià tota in Templum eunte. Consignaui materiam

orationis, de beatae Dei genetrice Maria componendae.

Quinque nostri adolescentes Principes, qui hic student, in Stipendio

ilustri sunt pransi, cum familiis suis. Fuerunt iidem Principes, etiam 10

maneé et vesperi in concionibus.

Frater generi mei Necceri, vesperi veniens, apud nos pernoctat [cum

seruo], lohannes, cum seruo.

Postridie horà 129. abierunt.

Decemb. 31. Die (. simili.

15

Literae binae à D. Cellario 1. ad Rect. et ad me. Statim priores,

M centissimo Palat, misi: alteras veró, ad ProRectorem. |

Literae à D. Osea Hala, Decemb. 9. datae: amicae, de filü beati607

j

reculis.

20

Nova à D. aff. W. R. Proxima Wellingiana.

tà& toU0 ,xx9) Évoucg, GAXay OU.

Nachtrag, der von dem .Enkel I. I. Maer. geschrieben ist.

13. Decemb. 99.

Decretum Senatus Acad. Tybing. contra M. Iae. Frischlini Iniuriosum

scriptum, quod contra Crusium edidit 1599. in nundinis Septemb.

25

Decretum, Rectore Magn"^ Principe Palatino Aug. Neoburgensi, et

Prorectore: D.D. Ioan. Harpprechto. | Vff M. Iacobi Frischlini be- 608

gehrn der Restitution ettlicher exemplarium halben seines lungst aus-

fa-

gegangnen buchs, Nicodemus Frischlinus Rediuiuus intituliert, so Sena-

tus Academicus als Iniuriosum scriptum von oberkeüt wegen zuhanden so

genommen, ist erkhent, das berhierthe exemplaria bei der vniuersitet

vftbehalten, auch ihme Frischlino kein bezahlung darfür gegeben wer-

à

den solle. Actum in Senatu Academico d. 13. Decembris A? 599.

D. Notarius Vniuersitatis Andreas Walch, XI. Febr. 1600. mihi Crusio

descripsit.

35

o

Sunt 90 Exempl. ut ex Ioan. Gerstenmeiero audiui, ego M. Crusius:

ij

iedes vmb 7 kr. zu verkauffen. Essent 10![; fl.

4 NB!

19 Zwu Frater: Gaerber. Paruus, viduus.

16 Werdà.

1 lesingen.

601.

18 Francofurto. 602.

20 Vlmà.

28 596.

lsR Pb ii tus as tdieiie

—

—

—

u

420

Als Anhang drucken wir moch ein Blatt ab, das den Elüntrag vom

20. Mai 1599 (s. S. 276 Z. 25 ff.) ergünzt. Dieses Blatt, eine Sondernotiz

des Crusius, wurde von dem Crusiusforscher Professor Dr. B. A. Mysta-

D2

kidis, jelet in. Thessaloniki, vor Jahren in Konstantinopel erworben und

sder Tübinger Universitütsbibliothek 1928 geschenkt

1599

Maii 20. ago magnas gratias Rectori et Senatui

quod 3 fl. meis

ïä

2 Graecis dederunt: praesertim, quod in mei gratiam, cum illi non

haberent literas cuot«tx

et suspecti esse possent

10

&noÀoyiía mea.

Existimo, 1llos omnia veré de se dixisse. Quia,

l. alter eorum Hieremias, etiam ante feré 12 A. rxeAoyoviac Archiepiscopus

fuerit: et tunc cum Bulg. Patriarcha hic fuit, ut homo magnae dignitatis

mihi notus. Nunc suecessorem prioris Patriarchae, huc secutus est

15

et

2. Nemo Graecus exit domo tam longam viam sine testimonio

non est novum, eis Testimonia interdum eripi. Talis antehac etiam mecum

fuit: habens testimonia ex Turingia, sibi ablata fuisse Testimonia — —

9. dixerunt, se Lindoae fuisse ante Mediol. profectionem. Ibi esse Scho-

lae &.6oxaXov, Martinum (.scil. Bremium.) qui ipsorum Testimonia viderit

20

4. De rebus Walachicis, et rebus Grraeciae omnia veré dixerunt: sicut

ea antea ex novis et aliunde noveramus

5. Totam historiam, meo rogatu, sui casus, mihi descriptam tradide-

runt: cumque interrogarem (.tentandi causá.) an liceret mihi eam typis

edere: dicebant, penes me hoc esse. Ergo non seripserunt falsa de Cae-

a5 sare et de suis rebus. Metuerent enim sibi

6. Quando pro Graecis aliquid scribo: neminem cogo, ut praeter

voluntatem eis det: sed liberum hoc est ei. Ego tantüm rogatus rogo.

7. Tigurini docti, eis .X coronatos dederunt, scribente ad me Stuckio:

ut satis peritis veteris purae linguae, et bene versatis in S. literis. Quod

30 verum mihi videtur

8. Ait Archiepiscopus Bulgar. Athanasius

Graecos esse aequé in-

visos Papae, atque nos Euangelicos. Vocant Góypotra Papae, ca$9à x«l

Y8Xou991. Meletius Alex. Patriarcha (.mihi per literas notus.) vocat Ponti-

fieiam doctrinam, uéAog cecampopévov, membrum putrefactum

35

9. Hi duo, in mea coenula, à me explorati, consentiunt de Articulo

Iustificationis nobiscum, quod scilicet sola fide. De non adorandis Sanctis,

contradicebant. Contrà argumentanti mihi cesserunt

$

19 Zusatz hinter viderit: Bremius mihi scripsit, hoc verum esse, Maii 20. (20. aus

10. geándert).

8 Über den Besuch der beiden Gnechm berichtet Crusius . 251 Z. 14 bis S. 257

Z. 6 dieses Bandes, die für das F'olgende zu vcrglewhen sind.

16 vgl. Diar. 1596/97

S. 299 Z. 13 ff.

17 Crus)us scheint hier eim . Wort wie dicens, affirmans ausgelassen

zw haben

83 vsXou55n Hs.

A

gf

"

rE

cx

Exora

m

m

Lgeumes

E

j

PUR

Es

N

-

n

—

3

a.

UT

L.

u

"

2

E

D

[

p

H

NESDEUIRNTSNCUORNIRGNG KT M.

——

LL

EOE

—

—

—

-

—

F

$s

$

N

i

Qs

m

-T

—

d

m

4

p

:

du

fs

us

w

n

ss

^E

s

6s

x

A

E

RH

du

-s

Ro

à

2

QY

SERE

3

t

8

3

UM

s

fä.mw

*j

:

E

s

p

[

m

k

A

TM

*

?

2

As

3

Y

E

Drud: von H Laupp jr in Tübingen

TRf

m

E

P

x

nE

ER

h.

ii

NUA

E.

E

m

E xl

TIRPEHESO st a NT

p

-

L

as N ia

:

x VEU R

MY

as

WR

s

u

2

P

Ws d

:

2

R epe

s

ET

t

z

E

J R

É

M es a

E

d.

i

g

*

.M.—l

X*

-

E

-

W

RE

mn—

Á

—

IOT

m

VUv

€TTS

N

z

—

——

Ed

l

MM

HW

|

M

us m

ais i

AC eastesn;

M Qu

d s

upsafii mndP .

;:..&......4...2! DEU

ii

—PàÀ

vastd

ais

TE zi

d

d

b

E

RE uLeE

.'.'L'—A'L'»"-

M

AA

E

Pt

s A

$s

ATT

j UER

t

i

A

s

3

Z

:

i

:

d

4

:

.:.

:

E

2

A

MOR

5

pX

x

CR

PC

2

"

i

VP

p

;

»t

*

-

l-

x

N

$

^

:

i

*

w

hN

sE

E

.:.

N

d

o

W

i

z.

z

3À

A

S

*s

ES

x

A

E

Y

QG

E*

*

E

a

A

*

M

&

E

as

p

E

2

E

Es

W

"a

ue

P

i

$

T.

s

;:

gs

H

P

m

R

ä

ï

es

n

M

A

d

N

2

r

[

MR

A

p

jj

3

Mp

T.

o

g

z

s

d

It

E

Ms

t

p

r d

:

&

.

X

-

i

J*

".

3

N ofotete

U

"z

CR

U

M

N

Y

"

D

M

E.

z.

g

d

-

as

-!

"

m

:

Jx

d

i

*

Wiuy

TA

*

T

i

af

MC

m

E

x

zl

i

p

E

"

S

j

W

r

H

E

*

3

25

ïx

m

r

i

E

A

3en

A

i

N

A

a

»

ï

?,

*

h

.

-

a

T

i

E

*

r

a

.

».

S

:

2j

B

SSS

a

-

i

"

ss

E

»

-

"

A

A

m

*

:

.

"

belsd

7

73

::

N

*

M.

3

(s

d

"

ï

ä

^

T

e

"

A

:

E*

e

-

:

od

2

*

.'r*,*äl

^*

A

I

"

a

E

.

3

*

X

M

4

s«

n 28

x

AT

:

R

TY.

-

F

*

:

AR

x

E

:

RA

"

w E

E

z

z

«

al

a

5

d

Ws

5

g

p

»

z

i

M.

iäg

ls

*

z

a

:

du

d"ä

- M

M

2

;

54

Cs

T

LE

*

"

3

UC

*s

r

a

k

n

23

2j

2

ER

A

*

E

T 2

r

PL*

F.

E.

j

E

:'-1

x

-

Z

ï:

"-

&

d.

CA

*

:,

,.

;'

P

AE TE

3.

"

"1

x

at

-

-t

a

m

N

7

d

5

R

5

2

d

E

[

ï

of

-

Pa

rE

Ra

LA

COU

E

J

Y

[

ï

A

V

-

RO

X

-l

2

ä&*

-

3

MRU

MAT

ATE E E

267

13

RAT

23

a

"

g

T*

P

uT

Pab

PeL

LA

x

ET

T

9

LE

5$ 4

A e

a

" d

P

:

E

PAPITEY,

:

Á

j

t

,;

i

CO AW

p

;

»

n

E

*

-R

L

N

5

x

i

$

Y

B

AE

A

'ä

*

:

P

ï

tepm

pape

jm

v

LU

E

RA

x

D i

v

r

HO

*

RUA

,

2r

A

M

:j

A

g

d

i

s

o

s

3

H

C

t

75

of

;

*

o

.:

CA Q

)

"ASPMET

,

À

f

:L

[

E

j

p RUXLE

n

"d

ROW I

C APTOS

2

a

o

a

,:

m

E

W

LU

P

S IT

d

*

iä'

*

4

73

1

g5

Ed

z

d

-«

P.

$

j^

ä

5

P

2

M

i

X

Ea

if

CeRY

N Cin

f

t

E

x

k

st

CaCariat

X

E

j

ï j

DIARIUM

cem

0

"

l2

«]

IWARTHNICRLSII

4598-1599

19

HERAUSGEGEBEN VON

18

VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset

l45

17

WILHELM GÓZ vux» ERNST CONRAD

Balance

|

O

16

ENBNB

|

15

Focus

ä

14

[

13

l

12

| 10

11

[

10

l

]ä

l

l

1931

-

l5

:H

2 M C

VERLAG DER H. LAUPP^'SCHEN BUCHHANDLUNG

TUBINGEN

|

x

E

i

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com