LXV9b_fol_15

RECTOR

SENATUS 'UNïVERSITATIS

TUBINGENSIS»

sls .

Natalitia facra REGIS NOSTRI AUGUSTISSIMI GUILIELMT, auspice

Numine iterum redeuntia, ea, qua par est, animi devotione ac laetitia pia

concelebraturi, dum invitamus vos, Cives, falvumque 'esse jubemus Genium,

festo huic, in quo posita est falus et academiae nostrae et. Württembergico-

rum civium omnium, praesidem; neque ineptum, neque a consilio fcriptio-

nis hujus alienum duximus, pauca de notionibus, qua: fibi prisca gens Grae-

corum Romanorumque formaverit de genio natali, d'serere; eoque magis

arridet nobis etiam haec materia, quum in fcholis nostris philologicis, per

femestre hoc habitis , incurrimus in locum Horatianum, in quo exponendo

haeserunt plures interpretes; est autem ille Hor. Ep. lI. 2. 187 — 189.

Scit genius, natale comes qui temperat astrum,

Natüirae Deus humanae mortalis in unum. —

Quodque eaput, vultu mutabilis albus et ater.

cum quo comparari potest loc. Ep. l. 143 — 149.:

a

——

—

——

lacte piabant

Floribus et vino Genium memorem brevis aevi.

et, qui Horatium cox-istaxxter imitari folet, Persii loc. Sat. VI. 1g.

— (Gueminos horoscepe varo producis genio etc. etc.

Primum in loco Horatiano fupra allato quoad copulationem verborum et

inde nascentem fensum dubitant, et in partes discedunt interpretes. Plurimi

vocabulum: sor£alis ut praedicati nominat. fumunt , referentes ad Genium,

caeterum ex philosophiae veteris, e fontibus, ut probabile est, orientalibus

deducta opinione explicantes locum , quippe quae-genium -hunc natalem, de

quo fermo est, nasci et mori cum homine ftàtuerit. . Quum vero praedica-

tum hoe- ,, mortalis.in unumquodque caput" alis otiose hic ita positum fuerit

visum et minus dignum tam eleganti concinnoque fcriptore, qualis fuit. Ve-

nusinus poéta; quippe ad illustrationem fententiae pronuntiatae nihil faciens,

aliter hi construendum et distinguendum esse censuerunt, commate posito- post

voc. Áumanae et deleto post caput, ita ut mortalis genitivus esset, eo voca-

bulorum ordine,. , eemjus , mutabilis vultu albus et. ater. in caput unumquodque

mortalium." — Magis fe fortassis haec commendaret fententia, todo primum

locutio mortalis ?n ummquodque caput, qua utitur po&ta, pro: n fingula homi-

nuim capita, five fingul. mortal. ut bene latina posset rite vindicari; deinde

objectio, otiosum esse praedicatum,, recte, curatius cognita , -fe haberet.

'Tantum vero hoc abest, ut omisso illo potius peccasse nobis videatur poéta

quoad perspicuitatem omnis elocutionis. — Horatius enim quum in eo verse-

tur, ut de diversa diversorum hominum indole, quorum alter luxuriei, al-

ter avaritiae deditus fit, hic loquatur, rationem etiam, cur hoc in utroque

adpargat, addere vult, fed ut fibi incognitam communi fententia magis ab-

ript, quam explicat, ad opinionem philosophiae ]populariter hic expressam

delegans, fcire genium , qui mascafur, qui imtereat cum homine, i. e. ita

ferre congenitam hominum ) propriam naturam, quod philosophico- poética

imagine induit et circumscribit; et fane non consummata fuisset imago, nisi

etiam addidisset alteram de intereunte nobiscum genio partem. . Quare prior

Juvat

nobis füpra allata interpretatio ut unice vera videtur defendenda.

vero jam, praemissis his, inquirere in philosophicas, . quae fublateant huic,

etiam alias ab Horatio aliisque usurpatae de genio natali hominum, fenten-

tiae notiones.

Secutos fuisse hic Horatium et alios poétas *) philosopho-

rum commenta, inprimis Pythagoricorum Platonicorumque in promtu est.

Ut multa hi de geniis f. daemonibus, celsioribus illis, fensibus non obviis

paturis tradidere, ita etiam de geniis fingulorum hominum fingulis, adjun-

etis omni 'vitae,for.tique,illorum, ita ut nasci cum illis, morique videantur,

temperent eorum fata et fausti nunc , .nunc infausti, quod Horatius per:

albus et, ater adumbrat, adpellandi fint pro natura, quibus adsunt, ipsorum;

disseruere. Non omnia vero hic ad verbum. his imaginibus esse premenda,

quis est, qui non videat? Mens potius, fub involucris his latens, est fe-

ctanda.

Altius fi repeltercxäwv'elinius natales. hujus'genriki hominum natalis five ideae

de illo originem, nisi prorsus fallimur, fita est illa in intuitiva five fymbolica co-

gitandi priscorum hominum, integritate etiam. beatiori hic gaudentium, ra-

tione; quam fequentes prisci philosophi, cum popularibus notionibus fuas e

fcholis petitas conglutinarunt non raro opiniones.

Statim quum dispicere ceeperunt homines, et fentire quidAünt, et quid

caeteris differant animantibus, caligine, quae primam premit infirmam et im-

becillam aetatem , dispersa, cognitio nostri ut naturae intelligentis non pote-

rat non obtrudere fe animo.

Nativus ille fensus cum fecerneret acriter co-

gitandi judicandique vim ab aliis a. corpore magis nostro pendentibus viribus,

augurari debebat duplicem in nobis esse naturam, celsiorem mentis five animi,

qua discrepemus a brutis, humilioremque animae five vitae,cqrporeae ; quam

s

eommunicemus cum illis.

Valde decipimur, nisi in hac fuscitata vividius nostri ipsius praesensione

prima ut immortalitatis animi ipsius, ita etiam hujus de genio hominis pro-

prio praecepti lateant femina et radices. maginandi enim vis vegeta quum

meditationis muneri curatioris fufficeret, facile fieri poterat, ut, quae homo

intra fe animadverteret, extra Te quasi projicexfet,, et ob oculos fisteret fibi,

*) Sic etiam Menandri fragmentum comici eodem fententiae fere habita ac colore utitur i-u

formula :

,

&mayri dapuy ewOpl auumxpesmrell

&e3j; vevouévg mvseyuyog v2 (oa.

ut intelligere possumus in aliis vivide concitis animi ftatibus , itaque penii

hujus idea non nisi nostri ipsius imago extra nos posita esset *). — Philosophi

ipsi, hanc originem fecuti, popularem notionem cum fuis de mundi anima

praeceptis conjunxisse, fecundum quae unum fpiritum, eum yero modo di-

verso manare per omnes naturae artus docebant, aut etiam cum fati doctri-

na, ut alius alii addictus erat fcholae , colligasse videntur; quare e priori-

bus multi etiamnon folum hominibus, immo gentibus, urbibus, regnis ; fed

omnibus naturis, vel inanimis , fingularem tribuebant genium , ut plantis v. c.

eoque indigitabant, five fignatam volebant propriam et individuam uniuscu-

jüsque rei indolem; immo, tum metempsychosees doctrina cohaesisse vide-

tur hoc placitum , praesertim fi illam magis ex interiori indole, fecundum

quam vita naturae cómmunis per circuitus gradusque fuos hic delineata vi-

deatur, intelligas; Astrologia etiam veteris commenta affecisse praecepta de

genio hoc, diverse diversis temporibus immutata, quis est, qui non videat?

Fuere, qui duo ftatuerent tales hominis vitae praesidentes genios, alte-

um bonum

alterum malum, et quidem ut fejunctos, íta colluetantes cum

fe invicem.

Sed crassior haec fortassis popularis tantummodo opinio orta

videtur e finistre. intellecta in philosophorum faniorum fcholis dominante fen-

tentia, qui, ubi ex communi humanae naturae füundo penuque et fensu hau-

riebant fua praecepta, ea tamen ad fuam philosophandi rationem exigere fo-

lebant acutius. . Hi omnino non nisi unum ftatuerunt, eundem vero, ut etiam

poéta. noster ait , wu£abilem in deterius et melius, five nunc malum, nunc bo-

num. . Quo imaginis involucro quid fignificare voluerunt aliud quam hominis

flexilem in bonum malumque naturam, et quasi ideam hujus naturae, ita ut,

quemadmodum ex proverbii dicto quilibet fuae fortunae faber est, et mores

nostri formare folent quam maxime illam

jam genii nostri indoli diversae

et lubidini five imperio in nos fortunae nostrae aut bonae ad adversae habi-

uis ex continuatae imaginis grypho tribuatur.

Quod autem 7a5ci nobiscum

dieatur et inm£erire hic genius, hoc ita intelligo.

Quia aptus ille assumitur

personis fingulorum, adparet cum. his five manifestatur **) in mundo fensibus

patentl, et evanescit ex eodem, ut nos £eUUmescimus morlentes, nec tamen

nulii fumus. Non itaque premenda est usurpatio formulae: masci et interi-

r2, nec absolnte, ut ajunt in fcholis, fumenda.

Quare etiam , fi ita restrin-

xeris fententiae vim, philosophi, qui aeternam mentis naturam afï'umserunt,

ut Pythagoras, ut Plato, talibus loquendi modis fine contradictione uti po-

tuerunt; quanto magis poétae !

*) Ita etiam exponere rem videtur Apulejus in libello fuo. de Deo Socratíco, quum ait: »9auovwe

nostra lingua poteris genium vocare, quod is Deus animur fit cuique, quamquam fit im-

mortalis , tamen guodammodo cum homine gignitur Idem eodem libello fubjicit:

»Ge-

Au-

nius es£ animus humanus exutus et liber /lipendiis vitae corpore fuo abjuratis.

ctorf vero dialogi Plutarcho adscripti de Genio Socratico perspicue affert, genium . nihil

esse nisi fimulacrum mentis five animi in corpore insidentis.

**) Sic Apuleji allatum füperiori adnot, ,guodammodo cum homine gzgmtur", ftrictius cura-

tiusque explicari posse videtur,

lares cultum

Caeterum genium natalem a Graecis: Romanisque. inter

fuiffe n

otum est. Referebat effigies ejus, qua expreflus erat, pueri five ju-

Lacte piabatur, floribus et vino (Hor.

Ep. 1. 143 —

venis pulchri vultum.

) — unde et aliae apud poétas centies ob-

144. *) cf. ep. ad Pif. 209 — 210.

viae loquemdi formulae desumtae — ge

nium placare — genio indulgere. cf.

Od. lll, 17, 14; 15. fignificatu Ícilicet tropico pro:

fibi indulgere — corona-

Gesch. d. K. II B-)

batur etiam floribus fi

ve ramis plataninis (cf. J inkelm.

aut effundebantur feftis

et paterae

vini fistebantur coram eo fuper foculo,

umve diem degere cum laetitia inter

diebus; fed jam cum amicis unum alter

lacitum habebatur.

Socratica pocula fanctum et ipsi p

.

Haec, fusiori acutiorique tractatione,

fi tempus et pagellae hae pateren-

tur, digna, fatis fint de eo, quod prisca gens

fub Genii natalis imagine fibi

t.ad consilium, unde orsi fu-

informarit animo. "Abripienda hic materia, e

Nos, quibus ludere tantum-

mus, gravius nostrum nobis est redeundum.

-quibus non folemne est, fan-

modo .hisce antiquitatis imaginibus conceffum,

eneramur Numen aeternum re-

ctas eas et feligiosas habere, quippe qui dev

bus terrestribus omnibus providum, ad hoc p

otius nos convertimus, pia vota

bonitate ornantis Majestatem

STRI;

auspicantes pro pretiosa vita Rrais 80

excubiis tutiffimis, fepientis mu-

Suam et caritate et benevolentia omnium,

AUGUSTISSIMAE CONJUGIS 1LLIUS,

nientisque imperium; ut et pro Salute

ore,

Civium Matris, Egestatis Altricis, et

eodem cum lpso concordantis am

E

nstituto. novo Educatricis Almae , omni po-

jam Filiarum Württembergicaruui i

fteritatis famae egregie commendandae; nec

minus pro incolumitate proge-

niei et omnis Regiae Domus Augustae.

.

Eoque majori cum laetitia im

PBDSIOI'

ique animi devotione hoc facifnus, qub

hoc anno cumulavit Rex creMENTISSI-

majoribus beneficiis, quae praesertim

llis voluit nostram Academiam, Tuto-

MUs innos, ormatamque et insignitam j

fumus lpsi obstricti.

re hoc praesidiis jam instructam ampliatamque largissimis,

Quae vota pientissima;

cum gratiarum actione devotissima, cum cra-

quam post finitam facram

fino die plenims exprimentur. in oratione ipsa,

concionem habebit in auditorio academico

Caxor. Purr. Cowz, ELOQU. PROF.

p

e,: Germanic.. libert, vindice, " ornare velitis fre-

ét quidem de Henrico Zucu

qui bene cu-

une actum folemnem Vos, Cives, et omnes,

quentia vestra h

.

iis rebus nostri

s academicis, invitamus decentissime.

P. P. S. S. Rectorali Tubingae d. xxvi. Sept. qDccoxvir.

—

emere ausi funt quidam, lectio: memores (fc. agrico-

* Rejicienda hic omnino est, quam t

Ex fupra erutis no-

lae) pro unice vera, elegantissima :

memorem (Genium) brevis aevi.

et

quam apte competat hoc praedicatum fuo fubjecto ,

tionibus de Genio hoc fatis patet ;

fi circumscribere velis cum Lambino eum :

»qui ob-

attenuatur fane frangiturque fensus ,

d conjunctae cum eo

livisci non finat",

metonymice enim a po&ta tribuitur genio, quo

hominis na'turae est.

veocrar G8 ERILUR ul SHASCHIIRUELURR aR

LITTERIS SCHRAMMIANIS

Z

RECTO R

U

T

SENATUS UNIVERS:

YUBINGENSIS:-

T

X

[25

L. ..

S

W

]

R

19

Natalitia facru! jxers Nostrt ACGUSTISSIMI QU

VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset

Numine iterum redeuntia, ea, qua par est, animi de|

18

concelebraturi, dum invitamus vos, Cives, falvumque Ó

festo huie, in quo posita est falus et academiae nostrat

rum civium omnium, praesidem; neque ineptum, neq-

17

nis hujus alienum duximus, pauea de notionibus, qua:

corum Romanorumque formaverit de genio natali, d *

O Baane Q

16

arridet nobis etiam haec materia, quum in fcholis no:

N E

femestre hoc habitis ,. incurrimus in locum Horatianut -

ERE

15

haeserunt plures interpretes; est autem ille Hor. Ep- ll-

:

|

H

Focus

E

Scit genius, natale comes qui temperat astri -

Naturae Deus humanae mortalis in unum . —..

N

Quodque eaput; vultu mutabilis albus et atei

]

13

cum quo comparari potest loc. Ep. l. 143 — 149.:

M

—

—

—

—

lacte piabant

E

»

L

12

Floribus et vino Genium memorem brevis al

et, qui Horatium constanter imitari folet, Persii loc. |:

— (Geminos horoscope varo producis genio eta

K

11

Primum in loco Horatiano fupra allato quoad copul.

inde nascentem fensum dubitant, et in partes discedun

J

10

vocabulum: mortalis ut praedicati nominat. fumunt , ri-

caeterum ex philosophiae veteris, e fontibus, ut prob

l

dedücta opinione explicantes locum , quippe quae geni-

quo fermo est, nasci et mori cum homine ftàtuerit.

o

H

tum hoe- ,, sortalis.in unumquodque caput" alis otiose|.

visum et minus dignum tam eleganti concinnoque fcri| .

G

nuüsinus poéta; quippe ad illustrationem fententiae prol

aliter hi construendum et distinguendum esse censuerunt .

voc. humanae et deleto post caput , ita ut mortalis ged)

F

ES

bulorum ordine,. , genius , smutabilis vultu albus et. ater

x

mortalium." . Magis fe fortassis haec commendaret Ten

E

locutio mortalis in umumquodque caput, qua utitur po&ta| -

a M L

i 3

num capita, five fingul. mortal. ut bene latina posset

objectio, otiosum esse praedicatum, recte , curatiu

Tantum vero hoc abest, ut omisso illo potius peccass d

-

ü/ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

1