LXV9aa_fol_18 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Decanvs Et Collegivm Ordinis Philosophorvm In Perantiqva Vniversitate Tvbingensi L. S. ^ DECANVS - ET COLLEGIVM ORDINIS PHILOSOPHORVM IN PERANTIQVA VNIVERSITATE 1VBINGENSI L. ó. -- W Cientias Phyficas omnes , atque adeo ipfam quoque Aftronomi- — «l w UN am, a fuperiore quondam ztate imperfectas, & rudes, & W mancas relictas, recentiori admodum feculo diligentius fuiffe - Jf excultas , atque ad expletam vndique fere veritatis formam Z2 A redudtas: nullo illuftriori exemplo doceri poteft , quam Sole ; E NVE ipfo. Quamuisenim fidus hoc omnium longe excellentiffimum, - : hanc refplendefcentem quafi diuinitatis imaginem, veteres o- z A A mnes fingulari adiniratione fünt profecuti, eo víque, vt falfis ET XS aliquando apparentiis decepti, pro numine aliquo, pro deo ; ilu d habuerint : ni t enie amen egerunt, quod in veram admirandi huius corporis co o tionem perducere eos potuiffet. Collaudauit vniuerfía antiquitas Solem titulis füper- biffimis, encomiis magnificentiffimis ; vocauit eum sederatorem ( ducem. rerum omnium y appellauit /ublime illud candens s. affrorum principems mundi oculum . diei opificezm : vcram autem ipfius conftitutionem atque naturam, tanquam czcutiens in ipfa luce, plane non aufa eft attingere, fed inconfiderate proteriit. Quod vt arguments aliquotfirmemus atque doceamus: ftriétim atque breuiffime excutiamus, quid veterum fuperftitioni ac igno- rantiz abftulerit noftrz recentioris ztatis fapientia , audax illa non minss quam reli- giofa. Acprimo quidem;creditus olim fuit Sol effüfiffimo atque incitatiffimo curfu ab- foluere quotidie totius cocli curriculum ; & celeritate potius, quam vi & efficacia qua- dam, implere traditum fibi munus. Hodie vero, fi demonftrationibus cogentibus euin- ci hucusque non potuit : omniumfere tamen Philofophorum perfuafionem occupat fen- tentia grauiffimis & argumentis & obíeruationibus fuperftructa, non moueri Solem , fed centrum Syftematis tenere noftri, tanquam thronum aut folium quoddam regium, ex quo, tanquam imperator , intueatur motum, dire&um, & moderatum a fe totum cocli exercitum; non vero, vt curfor, modo hunc modo illum fübditum fibi planetam curfü vincere geftiat, leuitate regi plane indecora, & ridicula. Secunde , religioni du- xit fibi olim veneranda antiquitas plures vno agnofcere Soles; hinc & Logici illius tem- oris Solem dixerunt effe ens monadicum , vnicum fui generis, a folitudine, quod fo- l u m nempe effet, ita vocatum ; nec nifi a poé&tis fieri poffe excufate credidit , vt lu- dere queant pluribus Solibus, multiplicesque Soles non ftatuere quidem , fed fabulari. At quis hodie tam eft ignarus Aftronomix ? qui, non dicimus Postarum figmentis in- dulgens , fed grauiffimis rationibus philofophicis perfuafus , non lxtetur atque exul- tet magnifica illa fententia, innumeros a Deo omnipotente creatos efle Soles , quorum vni vnicus tantum nobis terricolis datus fit ad fentiendam diuinam benignitatem ; reliqui vero omnes afpe&ui liberrimo oculorum noftrorum fint expofiti , vt admirari poffimus infinitam huius benignitatis extenfionem , & innumerabiles campos. Tertium , quodin Sole noftro obferuationum cceleftium ope dete&tum eft , id comprehendit, vt nunc, fapientiores veteribus , Solem circa proprium füuum axem moueri fciamus ; motum ita quidem, feu circumuertentem Ífe; fed cetera tranquillum. Ita enim plane decet re- gem, non ftupida quadam quiete marcefcere quafi, perpetuoque otio & languore confidere: fed graui paffu , & placida ambulatione , quz lenta quidem fit , at efficax, motus fübditorum fuorum , planetarum nempe , regere & moderari. Et easdem has regiz cuiusdam dignitatis partes Solem exactiffime complere, hodie eft quam certis- - fimum & compertiffimum. . Non enim Sol, noftri mundi imperator, caílra fua ob- ambulat vt velox curfor: fed eadem nutu (uo co&rcet vt rex. Hinc omnes etiam ipfius fubditi eandem fequuntur viam , quam ipfe fequitur; omnes ad eandem mundi plagam incedunt, ad quam ipfe incedit; omnes ad idem latus promtiffime & incita- tiffime feruntur , ad quod ipfe placida & tranquilla fertur inclinatione , & regio nutu. Quartam Solis proprietatem recentior zetas exhibuit hanc, vt vndique circumdatus & cin&tus is fit a&re quodam fibiplane proprio, quem illius vocamus atmofphxram. Ve- terum fapientia , intelle&tui fuo nimium, nihil vero experientice tribuens, purifimum finxit Solem , nihil defxcatiffimz eius fübftantiz admifcens , fed fegregatam hanc fer- vans ab omni concretione impura, aut tantz pernicitatis curforem impediente. Ve- rum in hac etiam, fententia procul a vero abfuiffe veteres, euincunt hodiernz obferua- tiones ; quz clariffime oftendunt, non impurum modo efle Solem ipfum ; hoc eft,com- padum ex materia heterogenea & diffimilari; íed circumdatum quoque effe atmo- Íphera quadam , qua omnium fit extenfiffima, potentiffima & audaciffima; eodem nificentiam exteníos plane modo, quo reges habere folent comitatus ad maiorem ma atque ornatos , quam ipforum fübditi. 'uintam Solis noftri affe ü ionem, antiquis in- cognitam , fiftunt nobis macule Solis; quarum detectio annumeranda certe eft illis , quz omnium totius mundi inuentorum funt maxime admirabilia. Nulla enim vnquam apud veteres oriri potuit füfpicio , futurum effe, vt tale quid, quod macularum no- mine venire poffet ; exiftere in Sole poffet. — Vti enim 7gilius , poético magis quam hilofophico aufü , fidenter exclamauit: elem , quis ditere falfum audeat?. ita certe multo magis Philofophi füperiorum. omnium statum oraculi quafi alicuius inftar, & tan- quam ex tripode, pronunciaffent: Solem; quis dicere maculofüm audeat? Obftitit enim huic reperto, tantum abeft vt promouerit illud , veterum philofophorum aucto- ritas , intemeratum , immutabilem effe Solem & fuperftitiofe & pertinaciter afferen- tium. Potiffimum deinde confiderandum eft , non nudo, inermi, aut fibi relicto ocu- lo vllius hominis patere potuiffe hoc macularum heliacarum phenomenum , fed tcle- Ícopiis adiuto; at vero cafus quidam fortuitus, vti notum eft , peperit nobis, ingenti óexta veteribus inco- fcientiarum incremento, diuinam illam arundinem dioptricam. gnita Solis proprietas eft ingens eius magnitudo. Conftat ex hiftoriz philofophicz monumentis , inter veteres Thaletem illum , perfpicacem vero Aftronomum , quippe qui eclipfes preedicereiamiam incepit , Soli magnitudinem tribuiffe non maiorem, quam quz eft Peloponnefi, peninfüle in mari mediterraneo admodum mediocris , Morea hodie vocatz ; at quam infantilis hzc. eft tam magnifici, tam fuperbi corporis afti- matio? quam puerilis menfüra? Seprimo demum , quam admirandum eft illud recentis- fime zetatis in Sole inuentum? quo deprehenfüs is eft verus fons & perpetua fcaturigo omnium colorum. Quz repertio atque inueftigatio quo magis remota fuit ab omni antiquorum cogitatione : eo certe magis felicitatem noflri indicat feculi, nobisque effe debet longe omnium cariffima atque æ[tim'atifïima. Hac fcitu non iucunda folum , fed & füblimitatem hodiernz Philofophiz indi- cantia , prefari voluimus, cum publice indicamus, Iuuenum florentiffimorum focie- tatem , nuperrime in hanc Academiam translatorum, atque ad ftudia academica fub- limiora optime przparatorum , Prima Laurea , fiue Baccalaureatus honore, condecoran- dam effe ab noftro Ordine. Cui publico & folenni A&ui cum deftinatus eft dies XXIX huius meníis , omnes literarum Mzcenates, Antiftites, Patronos , atque Amicos , eo, quo par eít, obfequio ac amore rogamus , vt hanc feftiuitatem fua dignari velint exoptatiffima & gratiflima praefentia ; adiun&a fincera omnium officiorum viciffim a nobis praftandorum pollicitatione. P. P. S. S. F. d. XX VI Nouembris, A. P. C. N. M DCC XLVII. CELEBRABITVR ACTVS RECTORE VNIVERSITATIS MAGNIFICO, VIRO . Pranobilifimo , Confultifimo, Excellentiffmo , Doctiffmo , DOMINO CHRIS IOPHORO FRIDERICO HARPPRECHTIO Iutis vtriusque Doctore, & Profeffore Publico Ordinario Cele emmo Screniffimi Principis noftri Confiliario Grauiffimo. CANCELLARIO DIGNISSIMO VIRO lluffri , Reuerendiffimo , Excellentiffemo, Dottiffmo, DOMINO CHRIS TOPHORO 1VIA'I'THPEO PFAFFIO, S. S. Theologiz Do&ore, & Profeffore Prlmarlo dudum Cele- Sacri Cafarei Palatii Comite Splendldx[ï' mo, errimo , Sereniffimi Ducis noftri Confiliario Grauiffimo , Ecclefiee Tubingenfis Praepofito Meritiffimo , Coenobii Laureacenfis Abbate Vlgllannfïimo DECANO FACVLTATIS PHILOSO PHICAE, & PROMOTORE GEORGIO WOLFFGANGO KRAFFTIO, Vniuerfitatis, & Collegii Illuftris, Phy[ï.ces & Mathefeos Pro- Contubernii Academici Re&ore , feffore Publ Ord. Imperialis Petropolitanz, & Regia Bcrolmcnf' 1s, Acade- imiarum Scxentlarum Membro Honorario. NH NOMINA DOMINORVM CANDIDATORVM LUR EZPARIMZE, Ex Ill. Gymnafio Stutteardiano huc Promoti. PHILIPPVS ADAMVS LEGER , Feldbacenfis. GEORGIVS CHRISTOPHORVS BARDILI , Stuttgardianus. CHRISTIANVS AVGVSTVS VENNINGER, Bahlingenfis. CHRISTIANVS IACOBVS HERMANN, Stuttgardianus. Ex Monafterio Mulifontano huc Promott. IOHANNES IACOBVS BAVR , Genckingenfis. CAROLVS GVILIELMVS W/IPPERMANN , Ludouicopolitanus. CHRISTOPHORVS FRIDERICVS CVHORST , Neoburgenfis. GEORGIVS CHRISTOPHORVS SCHUüZ , Nürtingenfis. PHILIPPVS HENRICVS LOEBERT, Vayhingenfis. IOHANNES GVILIELMVS W/ILD, Ludouicopolitanus. IACOBVS HENRICVS BEYRLIN, Canftadienfis. IOHANNES VLRICVS MOEGLING, Deufringenfis. IOHANNES IACOBVS GLOCKER, Dapfenfis. IOHANNES CHRISTOPHORVS DIETERICH , Haufenfis. IOHANNES LVDOVICVS SCHAAFF, Kircho-Teccenfis. GODOFREDVS VLRICVS PFAFF, Vhingenfis. PHILIPPVS FRIDERICVS BVRGVNDISCH, Pfullendorffenfis. YACOBVS FRIDERICVS SCHMID , Stuttgardianus. PHILIPPVS HENRICVS ENSLIN , W/aiblingenfis. PHILIPPVS IACOBVS LENZ, Tubingenfis. IOHANNES IACOBVS AVBERLE, Enderfpacenfis. PHILIPPVS ADAMVS BEZ, Schorndorffenfis. BENIAMIN CHRISTOPHORVS SCHMIDLIN , Münchingenfis. ALEXANDER HAVSER, Alto-T wielenfis. THEOPHILVS HENRICVS W/IELAND , Gebersheimenfis. 1OHANNES KOCH , Bocblingenfis. CHRISTIANVS LVDOVICVS LEVTW'/EIN , Sulzfeldenfis. IOHANNES FRIDERICVS W/EISEMANN , Nyffenfis. PHILIPPVS HENRICVS CASPART, Leomontanus. CAROLVS PHILIPPVS DVNZ , Stuttgardianus. GVILIELMVS THEOPHILVS SCHüZ , Neoftadienfis. Ex Monafterio Bebenhufàno huc Promoti. CHRISTIANVS CAROLVS KAIM , Stuttgardianus. IOHANNES CHRISTOPHORVS OBRECHT, Carols-Ruhenfis, OW z 7 j z 23 Je- c-/, (5 ? 2 r S ,A" A 5(,- ( ) z 7 NRESNOMAN uullm' , 1j À N /Z nl al d N Á Q £.* N W !] V N ( r / S /^ GX*A x& A z z sfg - z ( — wl" ( C N Ea /ä TVB*)NG/E, Literis CHRISTIANI GODOFREDI COTT.&. ^ DECANVS ET | COLLEGIVM ORDINIS PHILOSOPHORVM IN . TY^2 PERANTIQVA VNIVE En'f'l";l a m TVBINGEN-SI ; Y X L $. [ w 19 18 E VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset - iré f - (K/;X(" j| Cientias Phyficas omnes , atque adeo ipf. ä —ä Z tb5 d f N w N am, a füperiore quondam atate imp* — W mancas relictas, recentiori admodum ^ 7 - ; i Q excultas , atque ad expletam vndique V redu&as: nullo illuftriori exemplo &0€ ii ä eD BN ipfo. Quamuisenim fidus hoc omnium ï YA) - s hanc refplendefcentem quafi diuinitatis - aC d mnes fingulari admiratione fünt profecuï— æ* m CA A o o aliquando apparentiis decepti, pro nu illud habuerint: nihil tamen egerunt, quod in veram admiranc ä llaudauit vniuerfa antiquit tionem perducere eos potuiffet. Co 12 biffimis, encomiis magnificentiffimis ; vocauit eum tsoder4 toreie appellauit fablime illud candens . affrorum principem; mundi oculum i .dte 11 ius conftitutionem atque naturam, tanquam czecutiens in Ip. ip eft attingere; fed inconfiderate prateriit. Quod vt ar gumentis- 10 doceamus: ftriétim atque breuiffime excutiamus, quid wvetert rantiz abftulerit noftra: recentioris ctatis (apientia , audaX !^ giofà. Acprime quidem,creditus olim fuit Sol effüfiffimo atqu foluere quotidie totius coeli curriculum ; & celeritate potius» t dam, implere traditum fibimunus. Hodie vero, i demonftrat i ci hucusque non potuit : omnium fere tamen Philofophorum p* 7 tentia grauiffimis & argumentis & obfíeruationibus fuperitrue- yxymaster.com fed centrum Syftematis tenere noftri, tanquam thronum aut t 6 ex quo, tanquam imperator , intueatur motum, directum, cacli exercitum ; non vero, vt curfor, modo hunc modo illun L curfu vincere geftiat, leuitate regi plane indecora, & ridicu 5 l,— xit fibi olim veneranda antiquitas plures vno agnofcere Soles; oris Solem dixerunt effe ens monadicum , vni cum füi generit 4 E l u m nempe effet, ita vocatum ; nec nifi a po&tis fieri pofie. €x- s non Qatue 3 dere queant pluribus Solibus, multiplicesque Sole At quis hodie tam eft ignarus Aftronomix / qui, non dicimus dulgens , fed grauiffimis rationibus philofophicis perfuafüs ; 1. 2 tet magnifica illa fententia , ,int-lumeros a Deo omnipotente Cr€ - d& Copyrignt 1999 YxyMaster GmbH. www. 1