LXV8a_fol_37 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Rector Et Senatus Universitatis Tubingensis L. S. RECE?OR SENATUS UNIVERSITATIS TUBINGENSIS. * p Prostantissimam ad Numicium epistolam (l. 1. 5.) orditur Horatiüs versibus elegantissimis: Nil admirari prope res est una, Numici, Solaque, quae possit facere et servare beatum etc. etc. Aureola sane sententia, cujus vi Aqui munitus est confirmatusque tutissimum contra vitae quam plurimos casus zgritudinesque habet pre- sidiuim. Nonne enim eo tendit omnis vera philosophia, ut non oretenus, sed quoad mentem pectusque imbuti corroboratique placitis ipsius przc- ceptisque inconcussum semper in vita ipsiusque:a nobis non penden- tibus vicissitudinibus statum discamüs retinere? Diflïcilis quidem ars, sed mascule adnitentium mon destituens vi- reS. Hoc eniui Horatius effato: nil admirari: intellectum. vult, quum verbum admirari eodem sensu hic usurpet, quo in alii locis verbum stupere (stupere in titulis, 1maginibus, aere etc. ^) quod Greci $24- É« nuncupant) i. e. non saquo excuti animo. Hoc.vero non tantum Stoica, sed etiam Platonica sibi proposuerat philosopbia, scilicet assuefaceret hominem excoleretque ad id imperii affectuum, ut rationis firmis preceptis, que intrarent in voluntatem et omnem babitum, instructus, levibus ventosisque animi perturbatio- nibus disceret fortiter repugnare, neque illis esse minorem; illa qui- dem Zenonis disciplina, celsa sane, sed majora plurimum promittens quam.prestans, in eo peccásse videtur, quod, quum omnes eradica- l tos vellet affectus, , magnificentius quam verius, ad nature human:ce fines non satis exigeret sua effata; haec Socratico-Platonica melius vero egisse, quod convenientius illis, non tam extirpandos quam. sanandos ratione duce et moderandos ad ejus usum omnes tales doceret animi impetus. ä Haec cum ita se habeant, non est, cur miremur, si alia Platonica sententia, quam adoptavit etiam Aristoteles, l. 2. wv per. . uz. huic supra dict? prorsus contradicere videatur. Sed primo tantum intuitu D EEE *) Serm. 4, 28 —— stupet Albius aere, cf. et l. Serm. 6, 17 — qui famae servit in- eptus — qui stupet in titulis et imaginibus. & D contradicit, revera et penitius. perspecta nequaquam. Est vero hec, quam in Thezteto adfert divinusvphilosophgs: «quam mazime philoso- phi esse admirationis affectum, quum fons sit omnis philosophice? — pa- Aa QuAozoQov 7470 T0 7r230G 70 S'uvuga(uv, 8 'yagp aAAn apxn QyAosoQiac, 4 duTH. — Utraque vero sententia, si recte concipias illius vini, '0ptime po- test conciliari; Plato enim dum commendat admirationem ut philoso- phi propriam virtutem, immo philosophiæ ipsius originem, nullo mo- do eum rerum in sensus cadentium stuporem cupidinemque cecam, quam altera etiam a Pythagora Jam pronuntiata deridet et abjectam, immo excussam omni modo vult sententia, intelligere potest; sed si ex omni ejus PhilosOPhiæ aliorumque, qua in Phadro et Symposio et aliis scriplis profert, indole et tenore rem omnem, de qua sermo est, ve- limus considerare, sub hoc Savuaczn nihil aliud comprehendit, nisi vi- vidam animi vim, qua arripi debeat a philosophiz sectatore. veritatis studium. Non hic de fluxis:et marcidis bonis, in quibus haeret vul- gus stupidum, sed de sternis, ad animum ipsiusque naturam perti- nentibus sermo esse polest; quorum. novitate, vi pretioque, si non percussa mens quasi divinitus, altius eorum contemplauonem indagare adnititur, si non stimulis animi proprii, in quo insidet jam insitum a natura ipsa desiderium veritatis, et cognitionis illius semina latent igni- culique, percitus, fertur ad lucidius semper lucidiusque hanc intelli- gendam, semper.hzrens in primo.limine, non in arcem ipsam illius penelrabit. Quo majores vero in cognoscenda illa hoc animi adjutus ardäre fecerit quis progressus, in quo familiariorem ejus venerit pura adhibi- ta mente et indefesso studio consuetudinem, eo magis pra illius amo- re, luce, certitudine, sordebunt illi ómnia, in vicissitudinibus vitze tanto amore, tanta invidia a muluüs concupita, vulgum, cultum et in- » cultum detinentia, externe splendentia szepenumero, interne sordida, fallentia spem animumque, misera, inania. Hinc apparet, utramque, quamvis specie diversam sibique inimicam, non conflictari secum sen- tentiam. Altera, posterius nuncupata o Sau,uafew de exordio adjumen- toque precipuo loquitur sapientie. Altera, prius allata (7o 4» Sav- patav) de consummatione consilioque ultimo. ^Altera spectat potissi- inum bona animi interna, in manu nostra sita, interitui non obnoxia, Felix, altera externa, in potestate nostra non posita, fortüito, caduca. qui duce illa pervenit ad usum beatum hujus, et ad omnia, qua in- de in vitze verz zquabilem: cursum rectumque redundant suavia, op- tabilia. Felix seculum, quod amplecti et adamare tales veritates immo in usum convertere, vel seculi ipsius injuria impulsum instigatumque non dedicit! Hac prefari voluimus Philosoplliæ Prof. P. O. doctissimo amplissi- moque, et jam per plures annos, quos degit inter nos ut pfofesäl extra- ordinarius, Scholis suis philosophicis de academia nostra meritissimo, Dn. HzNni1co Cunisroeuono GuinigzMo Sicwanr, munus hoc suum recens sibi clementia Augustissimi Regis nostri Guiuigr- wr delegatum, ut mos fert academicus, solemni oratione auspicaturo: Percipite jam, cives, qux raüones fuerint vit& ipsius, quas cala- mo. suo perscriptas communicatas voluit vobiscum. Cum, suz vite cursum: ex suo consilio suisque verbis enarrare, mos poscat et consuetudo, referantur, que sequuntur, levia quidem et vix memorata digna, si per se spectes, ad rem vero pertinentia, si finem respicias, quanquam non nis) uni conscio et experto momenta pendere liceat. Non enim casum nec humana solum consilia humanos- que labores (qui quam levia sint, quis nescit), sed inter humana con- silia humanosque labores supremz legis, quae singula et singulos mo- deratur et regit, vestigia detegere fas esset et Justum, quicunque vi- tam scribere recta mente agereditur. [ore) Ego Hrwxniccs Cunisrornonus GuinigzUMUs SiGwanT natus sum d. 51 Aug. 1789. in pagó Württembergensi Zlemmingsheim, prope Herrenberg, atre Jusr. Dav. SiGwanr, tum pagi præfecto, matre FmnipEnRICA n. Scuwar. Schola pagi prima rudimenta dedit, et quid deinde sequere- tur, eventu contügit funesto. Orbatum scilicet, cum vix septimus zta- tis annus preterlapsus esset, patre paternaque cura, excepit primum benevolentia b. patrui, M. Cunisropeg SiGwanRT, tunc temporis Decant Bien- ecclesie Leomontanee, viri ingenio aeque ac moribus. przclari. ri- nio ibi transacto, imbutus litterarum Romanarum G-ræcarumque ma notitia majgrique amore, quod utrumque parum ex consuetudine avunculi, partim ex preclara Dom. Mrngz tunc preceptoris doctrina hauseram, progressus sum Stuttgartiam. in domum avunculi, Dm. Jon. Cunisropeu Scuwas, regi a secretis aulce consiliis et Gymnasium illustre, quod ibi floret, frequentare coepi. Quid heic per quadriennium tum celerorum, tum inprimis b. Prof. Rorm doctrine, quid, quod majus est, liberali et probae educationi, quid insigni domestice in$titutioni ét disciplinee avunculi debeam, verbis enarrare frustra tentarem, men- z te colo colanque nunquam immemori, Cure et liberalitate avunculi, consilio amicorum faustorumque, pietati denique majorum tribuo, quod.mox Theologiz studio destina- ius sum. Receptus igitur a. 1805. in Seminarium Z/arifontanum, iustitutione gavisus sum et disciplina Dom. Abbaus Crzss et Dmn. b. BnasrBERGER, Wunw et HERRMANN, virorum non minus doctrina, quam liberali cu- ra in educandis adolescentibus excellentium. Mutuo certamini et, uantum fas est, suo quisque ingenio traditi; variis modis variisque casibus vires exercere, mores excolere et quomodo sibi quisgue con- $tet, tentare didicimus. - Ita præparati non Sso ]um s&d et jam subacti Bebenhusam petiimus a. 1805. Seminario prepositus erat b. Abbas Dar», senio Jam confectus, disciplinee vero et doctrinc officiis fungebantur docti et summe colen- di Dm. Prof. Havrr et MxRkrIN. Deinde, cum ex Regis voluntate Seminaria, inferiora jungerentur, cum profe ssoribus migravimus (a. 1807.) Mulifontem, ubi frui preeterea H uti one et liberali disciplina Domn. Prof. Paurx et licuit prucla'ra instit LapEenER. 'Éristis ceterum loci memoria, quum triplici- per quatuor menses exemplo moniti fuerimus, ne bene quidem peracta adolescen- hos annos plurimum quidem studii tio parcere mortem. |Per quatuor et operz impendebatur literis Romanis, Graecis et Ebraicis (cujus ne- minem poonitere arbitror), tetigit tamen animum, quantum finis do- ctrinze tradere et ingenium capere poterat, amor philosophiz; et ma- thematices. Latiorem spem obtulit seminarium, Uuiversitati Tubiungensi jun- ctum. Hic per primum biennium incumbebam studio Philologie, Phi- losophiz et inprimis Matheseos, cui, quantum debeam, vix eestimare audeo, sub auspiciis virorum doctissimorum, venerandorum D. Prof. AsEL, Gaap, tunc Seminarii: Ephori, RorsLER, PrLEiDERER, Scuorr et Cowz, excitatus simul adjutusque communi amicorum studio. . Provectus deinde (a. 1809.) ad Theologiz studium, quod commen- ro] " regia doctrina virorum . doctissimorumn $. dabatur insigni acumine et e . DD. ScusunnER, tum Canceilarii Universitatis, Jou. Fiup. Frarmr, Canor. Gnaisr. FrArr et BexGzr; philosophize tamen amorem et studiuin reprimere ét-negligere nolui, quantum fieri poterat, utrumque jungens. lta, quanquam graviter per aliquod tempus valetudine laborans, letus tamen quinquennium academicum peregi et salvus, suo semper consilio suaque: cura juvenem adjuvante viro humanissimo et liberalis- simo, quem Ephorum Seminarii colebamus zque atque amabamus. Cursu academico absoluto (a. 1812.) educationis atque institutionis curam suscepi.in-domo principis Hohenlohe-Langenburgensis, ut.ex- perirer, Qpinór, quantum cullibet vit& generi, cetera commodo etiam et liberali, prestaret, vitam literis impendere. Non invitus igitur redii, quum (a. 1815.) mandaretur munus Re- etentis in Seminario, quod hic floret, theologico. Hic, quantum tem- poris vàcabat, impendebam philosophie studio, habendis praelectioni- bus philosophieis elaborandoque libello, qui editus est sub titulo: Ueber den Zusammenhang des Spinozismus mit der Cartesianischen Phi- , losophie. -Tübingen b. C. F. Osiander 1816. Elapso inter hec studia biennio Stuttgartiam avocatus sum, ut ibi muneribus ecclesiasticis vicario modo fungerer. Sed vix tres menses ibi moratus, casu mihi quidem non adverso accidit, ut, cum munus Diaconi Tubingensis, si forte vacaturum esset, ambirem, gratia b. Regis Fripgmtr professor philosophi: extraordina- rius crearer (d. 55 Jan. 1816.) Dissertatione inaugurali: DDe Peccato s. Malo imorali, in lucem edita et publice defensa, sequenti semestri eesttivo munus suscepi sus- ceptumque hucusque continuavi, prclectionibus habitis in Logicam et reliquas philosophiee, quam dicunt, theoretice partes, in Ethicam et philosophiee bistoriam. Edidi etiam in usum przlectonum libellum, qui inscriptus est: .Handbuch zu F'orlesungen über die Logik. Tübingen b. C. F. Osian- .der . 1848. maximam partem ephemeridibus literariiis inserta sunt. ue, quae alliaqh Nuperrime denique, cum oblatum esset munus Professoris ord. in Universitate /Zeidelbergensi, gratia Regis GuitigLwI, tradito munere prof. ord. aliisque additis beneficiis, in patria Universitate me retinuit; quo honore et beneficio ut dignum me exhibeam, omnibus viribus conten- dere fas est et propositum. Reliquum est, ut Orationis, quam habebit Dn. auctor argumen- tum vobis indicemus, cives. Erit antem illud: De fundamento juris naturalis. . Quem actum, qui crastino die hora X. celebrabit lur in aulà nbva ut ornare velitis frequentia vestra, cives, omnesque, qui amplectimini res academicas nostras studio vestro, impensiorem in modum ofliciose rogamus invitamusque. PP. Sub Sig. Rector et Fac. Tub. Calend. Jul. MDCCCXVIIIL i."ü um RECTOI I- 5 .SENATUS UNIVER: TUBINGENSI L. S. 19 VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset Prastantissimam ad Numicium epistolam (l. versibus elegantissimis: 18 Nil admirari prope res est una, Numici, Solaque, quae possit facere et servare beatum ! "T Aureola sane sententia, cujus vi Aqui muniti— tutissimum contra vitz quam plurimos casus &gri : EE sidiuim. g 16 Nonne enim eo tendit omnis vera philosopl aM pE— sed quoad mentem pectusque imbuti corroboratiq- ä E 15 - ä ceptisque inconcussum semper in vita ipsiusque' EHEEH HEHEH ä tibus vicissitudinibus statum discamüs retinere? 14 Difficilis quidem ars, sed mascule adnitentit L- res. ä Hoc enixh Horatiusïefï'ato:g nil admirari: 1nil 13 : verbum admirari eodem sensu hic usurpet, quo E stupere (stupere in titulis, imaginibus, aere etci, 12 f& nuncupant) i. e. non aquo excuti animo. Hoc.vero non tantum Stoica, sed etiam Plat - 11 philosoPEia, scilicet assuefaceret hominem excoli affectuum, ut rationis firmis preceptis, qua ini - ct omnem babitum, instructus, levibus ventosisq 10 nibus disceret fortiter repugnare, neque illis ess - dem Zenonis disciplina, celsa sane,. sed majora quam. presstans, in eo peccásse videtur, quod, |- ios vellet affectus, , magnificentius quam yerius| fines non satis exigeret sua effata; hac Socratico -* egisse, quod convenientius illis, non tam extirpi ratione duce et moderandos ad ejus usum omne:— impetus. . Hec cum 1i ta se habeant, non est, cur mirei- sententia, quam a doptavit etiam Aristoteles, l. 3 Sed |- — R supra dictce prorsus contradicere videatur. r a —-;) Serm. 4, o8 -— stupet Albius aere, cf. et ]. Serm. 6,[- . eptus — qui stupet in titulis et imaginibus. ä A 1 ü) Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com d À