LXV8a_fol_33 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Rector Et Senatus Universitatis Tubingensis L. S. /8/7, V RECTOR ET SENATUS UNIVERSITATIS TUBINGENSIS. L. S. (?uum proxime præ'tervlapagv'semestïi, data occasione, de fabuloso medico : sive potius medice artis et chirurgice prassertim ab antiquis auctoribus habito patre atque statore verba fecerimus, liceat nunc nobis, nactis iterüm àd. conunuandam hanc materiam novam eamque suavissimam occasiohem alium in medium afferre ex ctatibus illis anüiquitatis rudio- ribus medicum et nature peritum artis,.fabulosum Jrometheum. "Constat et vel lippis tonsoribusque notum est, quod de hoc Titane $ive semideo mythologia trafiidit veterum, ignem scilicet sur ripuisse il- lum fraude mala Jovi, homines, rudia antea et omnis culturz discipli- neque expertia animantia, ad' vitze, commodiiates, ut igne ita aliis sub- sidis instruxisse et ad cwetera humanitatis excoluisse studia, multisque exornasse decoribus prémiisque, quibus antea ceu CU.S l i : »mutum ^et.turpe pe- ) fuerint exclusi; pro quibus beneficiis ab invide coeli terrarum- que Domino, graviter tum dominante tyranno, Europew Scythie pe- ire alicui maritimze in poenam sit affixus. Non vacat nunc, neque ratio aut temporis aut materie in hac pro- ) fatiuncula poscit, quatenus mythologorum, tum poétarum, ut Hesiodi presertim (Opp. et d. 41 sq. et 'Theog. 538 sq.) tum scri ptorum prosi sermonis, Diodori Siculi, Apollodori, Hygini, Luciani sale suo rem om- nem perfricantis, aliorumque commemoraüones differant in hac re, fu- sius hic enarrare. Constat enim, in talibus commentis alium secutum fuisse aliam fa- mam, et quum sibi non constiterit iradita fama,, eo magis poétus tra- gicosque inprimis non raro selegisse eas traditiones, quas suo poético in dramatibus consilio prOPrio.quam maxime crediderint aptas idoneas- que, et eas eiam siepenumero in eundem figem suo ingenio magis exor- nasse. D Harebimus hic tantummodo in eo, quod nostri sigillatim est pro- posïti . commonstraturi, Prometheo etiam medicze artis scientiam. fuisse tributam supra vulgi modulum elatam. Scilicet, quum, quod nomen illius jam innuere videtur, Prometheus , (HgeuaS:Uc) maxima preditus existimaretur rerum'scientia et etiam vi augurandl fütura, vatesque et divinus, cui arcana essent natur & aperta, haberetur, non poterat non fieri, quin etüam medice artis peritia et quidem non mediocris illi adscriberetur. Accidit enim hic fere, quod etiam in aliis accidere solebat mytholqgiæ personis, ubi grata hominum admiratio beneficum aliquem ,. qui a prisca gente talis predicabatur, hu- manitatis sospitatorem , coronare voluit laudibus suis, ut multa alia euam ab aliis in illum, scilicet ut eo amplior esset et laudis et meri- torum maieria, liberahus quam verius cumularentur. Est autem hic, ad demonstrandum, quid de Prometbhei .physicæ ac mediez disci plinz penitiori cognitione informaverit sibi animo antiquitas, quam maxime idoneus locus classicus in Aeschyli tragoedia - Prometh. winct. inscripta, *) Hor. I. Serm. ä, 100. v. 478'—4:84. Ibi enims- posteaquanr. Prometheus .Oceani fiïiähus, quie 'litanis, patruelis sui «questibus suspirlusque excite e maris abysso curru alato (v. 155.) per aérem transvect» fuerant ad rupem, unde sonitum 2 audierant, et chorum nunc sistunt tragoedie divinz, percontantibus, qua causa sit hujus diri supplicii, quo aíllictum videbant infelicem, om- nes exposuerat causas, commemorando. praedieandoque fysius. sua, de homifiibus-merita: ,se aedificandi domos artem, se lignorum fabricam, sea [o) rorum culturam. docuisse. homines rudes, se siderum ortus occa- o susque difficiles ostendisse 1ipsis, litterarum. simal -.numerorumque im- ertiisse secreta; posteaquam, in.quam, haec et sim.ilia v. 447 - 470. de- claraverat Oceanitidibus, quae indolentes dolori interrumpunt eum * verbis leniter :carpent«ib us : DézovSac aixie 7rüpu, dzroccpaAsc dopery HAew" xaxóc P) imTQOg Gc.ciG éc vócoy I«Gv dSuasic, xai ceavrOv Sx éxeic Fupei 67roi'o:g'(;þmg,ua'xo:g idgiuot. 9 ,.,Dzd.'t büfsest Herbes, durch bethórten Sin entrafft Der Bahn, und siehst dich, «wie ein schlechter 4rst erkrankt, Nun .selber rathlos, in F'erlegenheit verstricht, ]f/ie. dich *wohl heilen móchte , «velche "rzeney ?^ — Quid jam respondet ille? — . Non excusare se opere pretiutn ducit magnanimus cum maximà nunc adversa fortuna compositus heros. Con- o . tinuat meri tor.,um Praedicatiqnem v. 507 sqq. Td Aom u« xAUuca Savpdaze cAor, Quac qéyvac 76 xai 7róQuUG €;;ma'dlunv* Tó iv uéyigov, €í "uG 66 vOgOV "rÉGOL, Oux üv dAd£nw. S)v, E? füpssior, Ov Xxpigóv, Sàe 7igór, dAAd Qaguduov Xpsígs 22 e044A A0VTO , -;;reïv $yd odicmw Fóci£a, xpdosic iiv duesphdaov , Aic "de ddsac é£apvvorras vósut. * Hór sveiter :noch; mehr.staunen sollt du, wwenn «difs hórst, IV/as ich von Kunst zu Schuts und Nutz nicht ausgedacht! — Das-Meisterstück! — «vo Krarikheit: einen vor. befiel, Abivehren nimmer konnt!. er sie, mit Efsbarem, Mit Trinkbarem nicht, mit Salbe nicht! der Aï'zenc]h Ermangtung . brach, das sieche Leben, eh gelehrt « lindes Den drmen ich die Mischun o Heilungsafts, . ^ Die jq(ïe Krankheit, jede niederbündigte.^ — Omitümus caetera, quae de divinationis variis à se constitutis ggnerie bus, de somniorum interpretationis arte, de au ro) euriorum, extspiciorum ignispiciorumque a se inventa disciplina, quae de aeris, argenti auri- que metallis, a $e primo apertis (rectius fortássis, ut cum alio loquamur deunt huc poéta, absconditis) longius commemorat, et quae universim re omnia, a se Prometheo omnes datas esse artes hominibus. *) Quae roposuimus , sufficiunt ad ostendendum, in Japeti hoc filio sisti, sal- tim a poéta nostro Aeschyle, cxemplum, ut perfectissimi artificis rerum. omnium, plane gavrex?&, ita etiam physici medicique consummatissimi. Curatius rem omnem hic discutere plagulae hae non sinunt. lta etiam, quid de fabulae mente sensuque vel historico velallegorico statuamus, alii *reliknquendum est a nobis leco. *) Bo« de mUS mvm cuDNUfOy uxDe, IlZec: vixvwa Bgoroósv ix Iloomg2íus V. 5oA - 5. »In kurzem Spruch zusammen alles denn vernimrm ! Prometheus dánken alle Kunst die Sterblichen." - - Felix aetas nostra, eui non cónfugiendum est ad. fabulosos naturae artium peritos medicosque ! Felix seculum, ubi, qui dicant se his scien- Dis, non, ut rudioribus illis primaevis: teinporibus multi existimarunt aut exper ientiae usu destituti, aut hominum imperitia, vel raüonis m in illis ma eicis artibus aut na- suapte igpavia abrepti, ad proficiendu o turae majore vi s.cien.tiaque opus esse, sibi aliisque volunt persuasum; , sed iusistentes viae justae r jaturae raüonisque sanae, cum diligentia summia , uientes grato animo véterum invenüs sapientibus et melius ea semper perficere adnitentes, cum observationibus curatissimis et expe- rientiae usu multiplici Philosophiae ]ucem salutarem ac methodum con- jangunt exactam. . Illi Aesculapidae sagam Circen, quam ad illudendos misologos et agyrtas hujuscemodi, a poéus oculatis Baco S1 non vere, Á 1 ngeniose tamen ait Aesculapio fuisse sororein»-,datam, *) ut suam de- venerentur praesidem; His colendus: HeAoc, £Upzravr. edpogon. dentem arte et rationis prin- Talgm vero, justa in excolenda sua proce cipiis usus observata temperantem diligentioris virum, ingenio, doctri- na etscriptis eruditüssimis apud exteros etiam jam celeberrimum, com- mendare vobis possumus, cives, quem sistümus nunc, novum Professorem Dn. Gusravuu Scuüsren, naturce histor. ac Botanices Prof. P. O. Quam justae sint, de eo quas conCeþigtis, expegtgtiones, eliam. ex vi- tae ratonibus illius, quas hic communicamus vobiscum, percipietis. Natus sum Heilbronne ad Nicrum a. 1787. die 17. Aug. patre Chri- siano Ludov. Schübler, tunc temporis a Consiliis superioribus senatus in ista civitate, tum .imperiali libera, nunc Consiliarii Regiminis Wür- tembergici, matre A. Frid. nata Mers,filia civis Heilbronnensis. là gynut- nasio Heilbronnensi elementa linguarum liberaliumque artium hausi per annos septem usque ad annum 1605. inprimis ductu virorum, mihi sem- er venerandorum, Reet. Meyer et Tscherning. Postquam cum patre, qui a. 1805. in urbem Elvacensem vocatus, transiit, huc uma abieram, ànno eodem in lyceo istius urbis Philologize, Matheseos, Physices elemen- um mihique sumnie colendorum tà ex ore plurium virorum digniæimor lapso tempore, anno 1906. vergente, ad studia acade- . hausi; quo preeter ique in sede hac literarum il- mica progredi ausus, medicinàm elegi, e lustri Tubingensi operam dedi ab anno 1806. usque ad 1810. ducibus et fautoribus viris, summe mihi venerandis de Ploucquet, de Kielneyer, de Pfle iderer, de Bohnenberger, de Autenrieth , de Froriep et Ferd. Gme- ita gratias in eternum habebo quam li/z,,.quibus ob insignia in me mer maximas. Ànno 1810. post exantl ata examina, et postquam prveside Prof. de Kielmeyer dissertationem, experimenta quadam ad influxum ele- ciricitatis in sanguinem 'et respirationem spectantia sistentem, proprio defenderam, Monachium et Viennam marte conscripseram ac publice abii. Hac in urbe medicinz et histori& naturalis scientiam excolendi occasio mihi contigit, Proff. Hildenbrand, de Jacquin patre et filio, et Domino de Schreibers, musei historiz& naturalis Directoribus. .Anno 1811. reversus per Salisburgum Stuttgardiam , praxi medicze óperam dedi, priva tim in physica et chemia versatus. Anno 181i2.'ad instituta Hofwylensia invitatus primis duobus annis Physi: am et historiam naturalem, tribus inse quentibus annis chemiam ad agriculturam speciantem , agronomi amque et botanicam - docui. Domini de Fellenberg, insttutio- Dum Hofwyle versabar, frequentr num horum fundatoris consuetudine usus sum , cujus humanitatem in is, rei rusticce scientiam ullo modo at- adjuvandis disquisitionibus*me nec non Domini tingentibus, grato recolere animo nunquam. desinam ; ^. Auream hic etiam legimus aliam sententiam, huc fa- *) cf. de Augm. sc. l. IV. c. cientem : ,, Sane quemadmodum in . republica Bom. cives erant utilissimi et opti- artes Senatus in- me compositi, qui aut consules populo favebant , aut tribuni 1n p: traditiones ex- clinabant, ita medicos eos probamus , qui aüt in magna eruditione neralia artis perientiae plurimum faciunt, aut in practica insigni methodos et ge non aspernantum. * Straub, Med. Doct, nunc chemie professoris, Drum. Zippe, Laur, Kor- tüm; Schacht, Beker, Müller, Leopold, Kuhn, Desberger etc. Proff. Hof- wylens. Berne vicina urbe multum vetsatus sum cum Academise Pro- féssoribus, Dno. .Prof. mmnert, tunc Bernensi, nunc Tubingensi Ana- tomic Professore, hujusque fratre, Chirurgie et artis veterinariw Pro- fessore, cumque Domino Zeck Chemiae, Domino Jeisner Historiae na- turalis 'et Dom. /Meyer Anatomiae et Physiologiae Proff Hofwylae 'degens quotannis in arlpes-Hel'v-eLicas, anno 1815, per Gott- hardum et Simplonem montes,, in ltaliam superiorem et insulas Boro- miea$ peregrinationem historiae maturalis 'causa feci; eademque causa anno 43815. in Sabaudiaàm, in Montblanei mare glaciele etc. Genovae versatus sum 'cum Proff. Pictet, Saussure, Deluc, Decendolle etc. Otium,. si quod mihi fuit, adhibui variis de rerum natura disquisi- tionibus Hujusce studii testes nonnullas commentatiunculas, maximam artem his, istis éphemeridibus insertas appellare liceat: " Fersuche über :die Kálte erregende Etigenschaft der Electricitát und de- ren &Einwirkung auf das Blut. Gilb. Annalen d. Physik. B.59.p.505. "Bestimmung derHóhe mehrerer GegendenIf/ ürtembergs über das Nekarthal u. über d. Meer.JY ürtemb. Staatscalender :und Tübinger Blütter für JNaturwissenschaft u. rzneik. on . dutenrieth a. ». Bohnenbér- € rer. 1815. Tom. £. o 529. Ueber die Bildung der polyposen Concremente bei der Ruhr, in Harles Jahrbüchern der deutschen. Medicin. T'om. 1/7. 1815. Ueber die 4bireichung der Magnetnadel und «die verschiedene Grósse ihrer tüglichen F'eründerungen, je nach der verschiedenen .4rt, »rie [2 ihr MMa o netismus" mitgetheilt wird. Journ. dePhys. et Chim. Paris 1812. Beobáclitungen über :die -'atmosphàrische Electricitàt, ihre jáhrliche und tügliche .Periodén. Schweigger Journ. d. Chem. in mehreren Hoften von 1811—18175. Bibl. univers. Juin. Geneve 1816. / Ueber Regen, JVebel, M. Qläenb[ldung und deren Electricitüt in den Al- en. SSchweigeer Journ. der Chem. '(Tom. 1X. 1815. oo0 Ueber die troknen *electrischen Süulen von Deluc u. Zamboni. Schweig- cer Journal der Chemie. T. XF 1. Gilberts .4nnalen d. Physik 18 15. Medicinische Topographie von SStuttgart von Dr. Cless u. Dr. Schübler Sattlerische Buchhandl. Stuttg. 1815. Untersuchungen über «die physischen Ez'cr'emc/zqfæn der Erden in F'er- r o leichung mit ihren chemischen Bestandtheilen. Bibl. brittan. Gen. 1815. Mai. Gilberts Annalen. d. Phys. INov. 1815.. Landwirthsch qu;l. Blátter ». Hofwyl. 4rau bei Sauerlünder. 5tes Stük. Chemische | Untersuchung mehrerer Krdarten in den Umgebungen 70n Stuttgart. Bibl. brittan. 1815. Decbr. Ueber den Humus und dessen Zerlegung. Bibl. univ. Gen. Oct. 1816. Ueber die nàhern. Bestandtheile der Milch. Laàndwirthsch. Blütter on Hofwyl, im 5ten $t. 1817. 'etc. etc. [2/0 Quanquam per quinque hos annos suavissimam vitam felicissimam- que apud Helvetios transe o o 1, tamen munificentissima Regis nostri gratia oblatum mihi in patriae universitaté munus sübire non cunctatus sum. Superest jam, ut novus Professor münus Regis Augustissimi nostri clementia sibi traditum, more tralatitio, solemni auspicetur oratione; cu- jus erit argumentum : Disquisitiones chemico-physiologicae de praecipuis lactis partibus con- stituentibus et ruminantium reli(]uorumque animalium domesticorum la« cls diversiatibus. : Cui actui, qui crastino die celebrabitur hora X. et quidem in au- la noya, ut frequentes adsitis Cives omnesque, qui rebus favetis nostris academicis , officiose rogamus invitamusque. P. P. S. $. Fiector. Tubinilgræ d. XJ1L Dec.l MDCCCXF1I. Zu/T, /":ïk V RECTOI ET S-ENATUS UNIVER* l2! TU»BINGENSI L. s. 19 VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset 18 Quum proxime præterlapsgl'semestgï, data occasio - sive potius medica artis et chh*urg;cæ præsertim 17 habito patre atque statore verba fecerimus, lict^ iterum àd . conunuandam hanc materiam novam occasiohem alium in medium afferre ex statibus Eal 1 16 ä ribus medicum et naturz peritum artis, .fabulo: " "Gonstat et vel lippis ionsoribusque notum €:. I 8ive semideo mythologia tradidit veterum, ignem :k 15 lum fraude mala Jovi, homines, rudia antea et ! - l ï ä neeque expertia animantia, ad vitze, commoditates " Sidiis instruxisse et ad cetera humanitatis excolu 14 exornasse decoribus préemiisque, quibus antea ci— ?? * * ä CUS ) fuerint exclusi; pro quibus beneficiis ab que Domino, graviter tum dominante tyranno; 13 ire alicui maritime in poenam sit aílfixus. Non vacat nunc, neque ratió aut temporis aU. fatiuncula poscit, quatenus mythologorum, tum|* 12 prasertim (Opp. et d. 41 sq. et 'Theog. 528 sq)| sermonis, Jiodori Siculi, 4pollodori, Hygini, u nem perfricantis, aliorumque commemoraüones | 11 sius hic enarrare. Constat enim, in talibus commentis alium 567 mam, et quum sibi non constiterit tradita fama| 10 gicosque inprimis non raro selegisse eas traditiq- in dramatibus consilio proprio quam maxime cre que, et eas etiam sipenumero in eundem finem s|- nasse. [ Harebimus hic tantummodo 1n eo, ( uoa n'lq " positi, commonstraturi, Prometheo etiam medicá^ tributam. supra vulgi modulum elatam. Scilicet, quum, quod nomen illius jam innuei.- (Tigon9:Uc) maxima praditus existimaretur reru augurandi fütura, vatesque et divinus, cui arcàn|- ä haberetur, non poterat non' fieri, quin etiam quidepi non mediocris illi adscriberetur. Acci i etiam in aliis accidere solebat mythologice person|- 1 admiratio beneficum aliquem ,. qui a prisca gente maanitatis sospitatorem , coronare voluit ']Jaudi bi- etiam ab aliis.in illum, scilicet ut eo amplior e torum materia, liberalius quam verius cumular(. ad demonstrandum , quid de Promethei hysicæï—' penitiori cognitüione informaverit sibi animo ant| idoneus locus classicus in Aeschyli tragoedia .Prl- . X) Hor. I. Serm. 3, 100. Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com