LXV8a_fol_24

RECTOR

P

UNIVERSITATISV TUBINGENSIS

J

n»

Suave femper fuit atque jucundum philosophis aequä ac poétis, initia et

progressus generis humani ad majores pärfectionis felici'tatisque gradus ftudiose

persequi, ftatumque aliquem , tanquam ultimum omnis fcientiarum artiumque

cultus &nem, fibi effingere, in quo homines pace fruantur perpetua, et ju.sti-

tia, pietas, religio, omnisque alius comitatus virtutum consertarum et inter

fe cohaerentium nunquam ab illis recedant.

Quo vero tandem feculo, quod

aureum perhibuere, fapientia omne hoe opus fuum impletura fit,. illi quidem

definire non auserunt, cum nondum tota nequitia fe protulerit, fed adhuc na-

fcatur crescatque. Mirari fane quis possit, illos, quod optimum videri voluerunt

feculum , aureum appellasse, .cum nonnisi luxuriá atque avaritiá auri facra fame

excitatà, quae mortales dissociant, et ad rapinam ex consortio exstimulant ,

prorsus profligatis istud coepturum esse illi professi fuerint. Quin etiam haud pauci

jam in.primis focietatis humanae initiis ante aurum inventum et absque omni phi-

losophorum et poétarum auxilio feculum aureum in terra adfuisse, et postea de»

mum abiisse autumarunt. Primi enim mortalium , quique ex illis geniti fuere,

(fiilles audimus,) five quod, ut ita dicamus, a diis recentes erant, five quod in

communione Bonorum primaeva vivebant, natüram incorrupti ceu ducem et

legem fequebantur; rectores fibi eligebant potiores et meliores, ideoque fum-

ma felicitas erat gentium, in quibus non poterat potior esse, nisi melior, et

bene imperanti bene parebatur; in commune beneficiis naturae affatim et fe-

cure utebantur, hominumque genus locupletissimum con&ciebant, in quo di.

vitem pauperemque invenire non posses, vitamque denique ducebant egre-

giam et carentem fraude.

Parum vero arrisit bella haec descriptio feculi au-

rei beneficio tantum naturae, non doctrinae, dati philosophis, nam primos

illos mortalium fapientes fuisse prorsus negarunt, etiamsi fecerint facienda

fapientibus, fi quidem iggorántia tantum rerum innocentes fuerint, vel pec.

care magis nescierint quam noluetint, et vita illorum rud;i's virtuti tantum

fimilia quaedam habuerit, virtus autem ipsa non contingat animo nisi instituto

etedocto, et ad fummum assidua exercitatione perdücto. Quum itaque non-

nisi philesophorum ftudiis feculum aureum parandum, vel faltem aámissi ja-

ctura reparanda esse videretur, illi varia hunc in finem excogitarunt consilia,

et in contrarias fere fententias abierunt,

Ali enim rationis, quippe quae in-

ter caeteras hominis facultates fümmum locum teneat, ideis, decretis et postu-

latis unice freti, illi f(li tanquam animorum magistrae vitaeque artifidi pro-

vinciam commiserunt, luxuriae et avaritiae impetus fuccessu temporis repri-

mendi et co&rcendi, genus humanum ad concordiam pacemque vocandi, et ju-

ftitiae, prudentiae, temperantiae et fortitudinis virtutibus imbuendi; fed natu-

ram humanam multarum rerum indigam fensuumque illecebris exagitatam pae

rum curarunt, . Alii vero, minus confidentes vi atque efficaciae rationis huma-

nae, aequalitatem aliquam fortunae , quae proxime ad communionem bonorum

"primaevam accederet, fundamentum melioris hominum fortis posuerunt, eam-

que, uti olim Cozdorcetus, tum novis et emendatis civitatum liberarum con-

ftitutionibus, tum fcientiarum mathematicarum et physicarum progressibus, ar-

tiumque inprimis mechanicarum inventis parari et fervari posse existimarunt.

Alii denique pro temporum ratione aliis et prorsus diversis rerum publicarum

institutionibus eundem finem obtineri posse (ibi persuaserunt, illorumque ani-

mis tam alte infixa fedit Ípes ätque exspectatio aurei cujusdam feculi jam ad.

properantis, ut adhucdum jucunde fomniare pergerent, quum reliqua turba

calamitatibus publicis graviter ingemisceret, et ex fummmis civitatum corrupte-

lis, populorumque oppressionibus et miseriis, veluti ex venenis bona medi-

camenta, aureum Íeculum parari posse opinarentur.

Utut autem philosophi

in disquisitionibus fuis de aetate mundi aurea diversa prorsus fenserint, in eo

tamen plerique, fi Platonem excipias, convenerunt, ut fimpliciter graviterque

et demonstrandae tantum rei causa eloquerentur, fibique ab omni orationis

ernatu temperarent. $i igitur ulla unquam philosophorum fecta (ive fchola

ingeniis liberiorem cursum ad eHïnggndam et exornandam aurei feculi ideam

concessit, id certe de novissima valet.

Haec enim, cum philosophiae ftudium

ad antiquissimam fuam formam reducere conetur, ubi philosophi, theologi et

poétae fere unam eandemque personam fustinebant, nec translationibus ver«

borum änusitatis, nec imaginibus, poétis folis hucusque ad captandam plausibi«

Jem orationem concessis, nec parabolis, quae discentem et audientem in rem

praesentem àdducunt, uti aspernatur, amplumque ingeniis luxudiantibus came

h

pum aperit, tum fimilia cum dissimi]ibus conjungendi, et diversos genetis hu«

mani progressus decursusque ad certos perfectionis gradus vel cum diversis

poematum 'generibus, v. c. bucolicis epicisque, vel'cum novis quibusdam

Íplendidisque divinae potentiae manifestatienibus, vel cum naturae universae

moliminibus operibusque, íi quidem homo ceu microcosmus repraesentat

macrocosmum, comparandi; tum etiam hominum ex placitis philosophiae na-

turae perfecte viventium vitam beatam paremque et fimilem deorum vivi-

dissimis depingendi colgribusþ Caeterum Íi, missis omnibus philosophorum,

qui coelum in terram placitis fuüis transmittere fibi arrogant, de feculo aureo

quaestionibus otiosis, diversas tantum generis humani evolutiones et progressio-

nes in melius, prouti experientiae et historiae effatis et testimoniis nobis cou-

stant, explorare et discrimina illarum notare volumus, innumerae adhucdum

fupersunt difficultates, quae fere vires humani ingenii excedere videntur,

nisi ex angustis vagisque quibusdam notionibus de re tam ampla gravique

decidere velimus. Magnopere etiam cavendum erit, ne conceptus abstractos

pro rebus ipsis fumamus, et de diversis historiae periodis iniqua vel inepta

judicia feramus, Sed haec longioren:n desiderant excecutionem; mobis vero

tantum P*raeludendum fuit orationi novi Professoris de argumento hoc cras

habendae, ut illam Cives amantissimi! attente et benevole audire velitis.

Est autem Is Vir Experientissimus atque Doctissimus, Dn. D. CAROL:

ADOLPH. ESCHENMAYER , Plysicus hacteuus Kirchberiio - Teccensis, nunc cle-

inentissime constitutus in hac Academia, JMedicimae oc DPhilosophiae Professor

extraordiuavius, cujus vitae rationes pro more recepto Ipse his verbis de-

Scripsit :

Natus fum anno 4177'0 Mehs. Jul. die quarto, patr& Jac. Fried,' Eschen-

anayer in oppido W'ürtembergo- Neoburgensi munere pecuniae aetarii Exacto-

ris perfungente titulo Consiliarii quondam Ducalis instructo, et matre mata

Traub. Primis literarum elementis tam in lyceo Neoburgensi quam Vaihin-

gensi iniiiatus fum. Consilio fludiis incumbendi inito Stuttgardiae tum fo-

rentem academiam adii, ubi, usque dum folveretur, moratus fum,

Cursu

vero ítudii medici nondum finito in Universitate Tubingensir illum continuans

triennio absolvi. Dissertatione de principiis quibusdam disciplinae naturali

inprimis chemiae ex metaphysica nàturae fubsternendis elaborata rite pro-

motus ad artem medicam privatim exercendam Ífedem Kirchhemio - Teccen-

sem mibi felegi. Paulo post non fine munificentiae gratissimo amimó reco-

lendae auxilis Goettingam iter feci, ibique, partim ut ad artem clinicam ha-

biliorem .me redderem ex ejus Institutis, partim ut tractatum animo proposi.

tum de viribus magneticis Ícribendi ansam et commoda haberem ex .biblio-

theca academiae hujus instructissima utilitatem mihi ftudui parare. ,Vix re-

dux in patriam a civitate Sulzensi ad munus Physici fuscipiendum vocatus fum,

quod per triennium illo perfunctus cum alio a civitate Kirchhemio - Teccensi

mihi commisso postea commutavi.

Duodecim ibi annis fub Aesculapio duce

et auspice ac comite vitae omnis fuavis ac bonae praeside optima philosophia

transactis fimma Regis augustissimi clementia me medicinae ac philosöphiae pro-

fessorem extraordinarium huc in Tubingae universitatem ftudiorum :meorum

olim nutricem translatam voluit.

Scripta mea fünt partim libris annalibus, ephemeridibus literariis recepta:

Vid. Róschlaubisches :Magaziit.

Schellinzs Zeitschrift fur fpekulatioe .Physih,

Heidelberger Jabrbácher.

Partim in fequenti feri& edita :

Ueber. die Enthauptung.

Nazurmetaphysische Saze auf chymische und medicinifohe : Gegeustánde. an-

gewanflt.

Versucb , die Geseze 'magnetz':ch& Erscheinungen a priori zm emfwihely.

Philosophie in ibrem Uebergang sur. Nichz - Philosophie.

Gesprüch über das Heilige und die Geschichte.

Kinleitung in. Natur und Geschichte,

Ucber die Epidemie des Croups.

Auspicabitur jam mnovus Professor ad normam legis munus illi clenuer;cissime

^demandatum folemni Oratione, cujus argumentum hoc est: delimeotio ideam

evolutiouis bumani generis quoad facultates tam [ensuales. quam — [pirituales: com-

glecreus,

Quem actum, cras hora X. in aula nova celebrandum, ut omnes fio-

ftrarum nlittefarum fautores atque 'cultorgs praesentia fua condecorare velint,

officiose 'rbgainus.

P

-PLGP. S. S. Rectorali. Tubingae. d. IV. Mart. MDCCCXIf-

vt

DENUBERISURICCENCATESURGEISUNVSSNINIPSADRT QUNNEI M

LIT T-ÉRIS S'CþHRAMMIA'NI-S.

RECTOR

S

UNIVERSITATIS TUBIN -

E

19

VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset

J

3S.

18

17

0

Suave femper fuit atque jucundum philosophis aeque

ä

16

progressus generis humani ad majores perfectionis felicita!

E

-FEHH

TL

FEEEEHHE

m

man|

15

persequi, ftatumque aliquem , tanquam ultimum omnis f

ET

EEE

THH

HH

ä

cultus finem , fibi effingere, in quo homines pace fruantt

tia, pletas, religio, omnisque alius comitatus virtutum

14

L

ä

fe cohaerentium nunquam ab illis reoedant.

Quo vero t

aureum perhibuere, fapientia omne hoe opus fuum implé-

13

definire non auserunt, cum nondum tota nequitia fe prott

fcatur crescatque. Mirari fane quis possit, illos, quod optin

12

feculum , aureum appellasse, cum nonnisi luxuriá atque av

excitatà, quae mortales dissociant, et ad rapinam ex co!

11

prorsus profligatis istud coepturum esse illi professi fuerint. Q

10

jam in primis focietatis humanae initiis àánte aurum inventun

losophorum et poctarum auxilio feculum aureum in tetra ad|-

mum abiisse autumarunt. Primi enim mortalium , quique |

(fiillos audimus;) five quod, ut ita dicamus,, a diis recenteg

communione Uonorum prlmaeva v1vebant, naturam 1!100*

legem fequebantur; rectores fibi eligebant potiores et melq

ma felicitas erat gentium, in quibus non poterat potior eP

bene imperanti bene parebatur; in commune beneficiis "ï

cure utebantur, hominumque genus locupletissimum Conä

vitem pauperemque invenire non posses, vitamque deni

ä

giam et carentem fraude.

Parum vero arrisit bella haec |—

rei beneficio tantum naturae, non doctrinae, dati philos

ilos mortalium fapientes fuisse prorsus negarunt, etiam

fipientibus, (j quidem iggorántia tantum rerum innocenté

i

1

w Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com