LXV8a_fol_21 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Rector Et Senatus Universitatis Tubingensis L. S. RECTOR SENATUS UlïïTIVERSITATIS TUBINGENSIS . v $. Ea est graecarum romanarumque litterarum ad omnem weram eruditionem, et ad fens.um pulchri firmatum utilitas atque necessitas, ut conatus Paedago- gorum recentiorum illas ex triviis et academiis profligandi in irritum cadetent; quamquam eruditioni folidiori vulnus haud leve inflixerint. Magno quidem olim temporis impendio füpervacua quaerebantur, dum grammatica justo nämiqm tractarentur, multique vitam transibaànt academicam ; duüm instrumenta illius conquirerent. Quod qui viderunt dolueruntve, ea propter tamen non debuissent projicere ftudia liberalia, aut institutionem publicam ad necessitates vitae academicae restringere , aut usque eo dignitatem eruditorum ignoráre , ut illos ad vulgaria et in diem utilia docenda demitterent; tanquam quidquam | aliud fint veri nominis eruditi, quam humani generis paedagogií. Sed eo potius transferenda erat cura, ut de vero ftudiorum liberalium pretio; de impegtls ad illa capienda ratione, et de vera inter impetum illum actionemque ipsam convenientia faniora praeciperent. Multum enim hic intererat , aesti« mare, quanto quidque dignum fit, quod ad bonas artes refertur, quae non tantummodo mercedulam aut panem quaerunt; et impetum ad illas capere ordinatum temperatumque , actionemque cum impetu isto conciliare, hoc est; fcire, quando quidque, et ubi, et quemadmodum agi debeat. Tunc enim vita academica Íibi concors est, ubi actio non destituit impetum , impetusque ex dignitate rei cujusque concipitur. Etsi liberalia ftudia ad fcientias ipsas non ducunt!, conducunt tamen, id est, juvant et praeparant; et tamdiu istis immorandum est, quamdiu nihil animus ageré majus potest: rudimenta funt, non opera, quae fi ab omnibus, qui in academiis fcientias profitentut , aequó senore tractarentur, tron tam dissimilia inter fe omnium essent ftudia, atque u 5 , - Nec fudia ila liberália animum tantutn- fimilitudo esset. idem' docentium. modo ad accipiendas fcientiàs praeparant, fed etiam. ad.hanc vel illam fcien- tiam iliusve partem aliquam agis minusve viam (ternunt, promde 1mpc— tum ad illa tractanda remissum acrioremve esse oportet. ]ta verbi gratia graecae litterae ipsi juris ftudioso non negligendae 'esse videntur, 'de :quo novus noster Collega cras perorablt. Quam llle, qui est Vir "consultissimus atque doctxssmïus, Dominus HENRICUS EDUARDUS SIEGFRIEDUS SCHRADER, Philosopbiae 'et bacienus Helmstadü et Marvburgi, nunc in hac Acade- Juris utriusque Doctor mia clementissime constitutus Juris Ronmani Professor 'ordinarius , de 1e moveat cum jàm a tehéris philologicis & mathematicis ftudiis prae- exspectationem clare imbutus fuérit; quae fata habuerit llli cum viris meritissimis iu Ger. communia, quo Viri boni animurü mania boreali post bellum funestissimüm dolore affecerit migratio ex 'Helmstadio dilectissimo , percipite jam Cives' éx Ipsius ore, lllique novuta apud vos domicilium 'amore 'atque 'benevolen- tia vestra jucundum -reddite, D Natus fum Hildesiae d. 31 Martii anni p. Chr. nat. 1779, patre Henrico Daniele Schradero, 'causarum patrouo et consistorii Augustanae confessionis Se. cretario, 'matre vero Dovotbea Ravii, mercatoris Hildesiensis viri ingeniosis simi et optimi filia. Patre ob morum integritatem 'et doctrmao foliditateim apud cives fuos COHSPPCDO, ante qumcum aétaüs meae *annum axórtuo, mater amantissima 'tota in-eo fuit, "ut mie, quoád 'morés ipsa, 'qioad 'ingenii dotés per aliós ita excoleret, ut illo patre dignus fierem. Inde'a duodeciimo aetatis anno usque ad decimum nonum praeter aliorüm gymnasii, quod Hildesiae flo- ret, Andreani praeceptorum, praecipue ab ore viri usque ad fupremüm hali- tum fumme reverendi H. H. Cluii, ymnasii illus Ephori, Superiutenderitis écclesiarum Hildésiensium et Doctoris SS. 'Theologiae, qui cum penitiore grae- carüm romanarumque literarümy ez antiquitatum feientia magnum omnis hu- manitatis amorem, ftüdiumque utilitatis publicae privataeque promovendae in. P Ita defessum conjungit, in publicis privatisque ejus institutionibus pepenudi. d amorem cujusque folidioris doctrinae accensus, 'anno 1798 Helmstadium petii, ut ibi per philosophicas, mathematicas, historicas et philologicas disci- plinas, quibus penitius initiari cupiebam, ad SS l'heologiae ftudium transitum facerem. 'Trium femestrium fpatio, quo. ibi commoratus fum, potissimum vi- rorum doctissimorum fagacissimorum, postea collegarum conjunctissimorum , Pfafíi et Schulzii mathematica ec philosophica institutione usus, diu fluctuavi Eadem fere anno i$890o animo, anne totus matheseos íludio me dicarem. cogitavi uo Halae Saxonum, Klzgelii praecipue et JWolfi mathematica et philologica institutione utebar. Mox autem , re domestica ita luadente, inde L] i " ab-aütiimno. a. 1800 juri addiscéndo operam :dare.constitui, - -Huic (tudio ; cu- jus àmoenitates haud diu me fugiebant, Gottingae, 'ubi indg ab anno i8or, Hugone praecipue praeceptore et fautore ftudiorum.'meorum "usus fum , totus me'dicavi. ]bi, quum'in certaminibus literatiis.ad folvendas quaestiones, de nexu Íuccessionis legitimae 'et -querelae inofficiosi testamenti , itemque de re judicáta et remediis contra fententias in causis criminalibus a JCtorum Got- tingensium ordine indicüs, "mihi contigerit a. 1802 et 1803 victoriam prae- . mio: :Regio insigti 1 r Cd m reportare, hisce publicis testimoniis exhortatus, juris disciplinam profitéri. constitui, . Quate, missa "opportunitate in gymmnasio ces lebri Mefeldensi, mathesin publice docendi, fummos in utroque jure honores ambii, quos'd. 20 Julii a. 1g07, post folitum examen et theses. quas potissi- mum e commentatioriibus meis. praemio ornatis desumseram, defensas, a Ctis Gottingensibus'impetravi. Tum d. 21 Augusti ejusdem anni commentatione de re judicata et de remediis contra fententias in causis criminalibus pro fa- cultate jura. docendi palam defensa, per hiemem fequentem fcholas privatas de jure canonico, privatissimas 'de jure Romano aperui, Insequenti anno, quum Ginthero, tuünc Professore juris et Consiliario aulico Helmstadiensi Dres. dam abiente, ad munus.in academia julia Carolina juridicas et philosophicas ext disciplinas VAU ra'ordinem docendi a Serenissimo Brunovicensium Duce Carolo Guilielmo. lerdinundo piae memoriae 'evocarer, lubenter in provinciam conces- si, quae fub auspiciis. fapientissimi illius et mitissimi Principis tunc maxime BRoruit lubentissime in ejus provinciae academia celebri, ubi doctissimorum virorum praelectionibus ipse magno cum fructu interfueram, penates fixi.. Mox aucto [lipendio, et, post Fisenburti , viri fagacissimi mihique amicissimi prae- meturam mjortem anno 1808 a rege Westíaliae, iterum aucto füipendio, in nungerum Proféssorum juris ordinariorum receptus, usque ad triste excidium academiae .Juliae Carolinae ibidem commoratus, per fexennium pro varia téemporum ratione varias juris partes et philosophicas aliquot disciplinas, en- cyclopaediam ;nempe juris, historiam juris Romaui, institutiones juris Justie nianei, jus Digestorum ,. controversias juris civilis praecipuas, jus civile Na- pöleoneum, jus canonicum , philosophäam juris, artem interpretandi et juris- prudentiam mathematicam docui; multasque causas jussu et nomine collegii , quod ibidem de jure respondit, cujus assessor primum extraordinarius deinde ordinarius nominatus fui, judicavi. Per idem tempus, praeter novas, ob rei. publicae mutationem addiscendas jurís partes, otio, fi quod habui, literario praecipue ad: perscrutanda juris Romani et mathemarigi arcana usus fum. Cujus ftudii testes funt, quos per.idem tempus edidi, libelli, commentatio juridico mathematica. de . divisione fructuum dotis, quam à. 1805 pro rite ad- 'eundo munere publica disputatione defendi, Charakteristil des framaisischen. Ci- vilzesetzbuches et. Juristische Literatur. der ersten 5 Jabre des rgten. Jabrhunderts , quae amici, et eo tempore collegae conjunctissimi Breomii Chromik des 19ten Jabrbunderts ad anmos 1804.. $ adjectae funt, Zbbandluugen aus dem Civilrechte , Hannover 1608 , Iibellug, qui inscribitur , u wiefern geltez die sltern Geset;;e in einem . deütschen. Landenach Einfabrung des Napoléosischen Civilgesezbuches in Cromii et Jau- pii Germanien B. 2. H. 1. typis excusus et contra Pfeifferum in iisdem ephe- meridibus a me defensus, conspectus Digestorum in ordinem redactorum ad Hellfeldii jurisprudentiam forensem, quem cum collega conjuuctissimo Ma- ckeldey a. 1810. edidi, et judicia nonnulla de libris ex jure civili Romano , Napoleoneo et historia juris Romani, quae ephemeridibus Jenensibus, Hallen- sibus et Heidelbergensibus inserta funt. Sic vitam vixi ftudiis meis fructuosam ibihique cum uxore fuavissima gratissimam. Quam a. 180f. duxeram filiam natu maximam b. J. H. Koppemi , directoris gymnasii Hildesiensis, deinde Hannoverani gymnasii rectoris, ob morum probitatem et ingenii dotes, quas Sed ili vitae generi praecipue. Homero interpretando dicaverat, conspicui. edictum regium, quo, proh dolor! universitas literaria Helmstadiensis fupprese sà doctoresque, qui ibidem vixerant, huc illuc dispersi fünt, finem imposuit. Ut autem documentum quoddam numquam periturum academiae, cujus filu- tem et gloriam promovere femper quam maxime in votis habui, benigni in me animi haberem, ordo philosophorum , decano viro ill mihique amicissimo Brunsio fponte et honorificentissime magistrum artium et doctorem philosophiae d. 31. Martii h. anni me creavit, Eodem fere tempore, quo decretum re- gium universitatem literariam Helmstadiensem íupprimens innotuit, ordo Icto» rüm Gryphiensium fe ad munus ptofessoris jurís me nominaturum esse fignie ficavit, et fummus, qui Berolini, ad academias et Ícholas per Borussiam in- epiciendas, est, fenatus professionem juris ordinariam Regiomonti capessendara honorifice mihi demandare voluit, Malui equidem , füummo academiarum et ftholarum per W/estfaliae régnum directore idem fuadente, in hisce terra- rzum partlbus fubsistere, ideoque per femestre aestivum hUJUSCC anni Marbur- gi, quo ex decreto potentissimi WUestfaliae regis migraveram, jus Romanum docere continuavi. Jam a potentissimo gratiosissimoque Rege W ürtembergiae huc vocátus, lubenter ad antiquissimam hanc celeberrimamque musarum fedein accedo , nihilque magis in votis habeo, quam ut ad laudem ejus antiquam conservandam et, fi fieri possit, augendam, aliquid congeram. / Auspicabitur jam novus Professor pro more et instituto majorum munus Ili demandatum folemni oratione, cujus argumentum est: 4e graecis litteris Kudioso juris nom negligendis, Quem ad actum , qui cras hora X. in aula nova celebrabitur, omnes litte: Tarum nostrarum fautores atque cultores officiose ac decenter invitamus, P. P, S. S. Rectorali. Tubingae. d, XXIV. Octobris MDCCCX, LaicTr£mars SCHRAMMIANIS » RECTOR ET 125 SENATUS UNIVERSI TUBINGENSIS - R 19 VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset E A. $. 18 17 20 Ea est graecarum romanarumque litterarum ad omnem vé O Baane Q 16 et ad fensum pulchri firmatum utilitas atque necessitas, ut gorum recentiorum illas ex triviis et academiis profligandi in 15 quamquam eruditioni folidiori vulnus haud leve inflixerint. Focus olim temporis impendio fupervacua quaerebantur, dum N 14 nimium tractarentur, multique vitam transibant academicam ; ä ilius conquirerent. Quod qui viderunt dolueruntve, eà pi M 13 debuissent projicere fludia liberalia, aut institutionem public vitae academicae restringere , aut usque eo dignitatem erude 12 ut illos ad vulgaria et in diem utilia docenda demitterent; ti aliud fint veri nominis eruditi, quam humani generis pa 11 potius transferenda erat cura, ut de vero ftudiorum liber b impetus ad illa capienda ratione, et de vera inter impetum i 10 ipsam convenientia faniora praeciperént. Multum enim hi(- mare, quanto quidque dignum íit, quod ad bonas artes re| tantummodo mercedulam aut panem quaerunt; et impetun ordinatum temperatumque actionemque curi imipetu 1sto coe Ícire, quando quidque, et ubi, et quemadmodum agi debt vita academica (ibi concors est, ubi actio non destituit impé- ex dignitate rei cujusque concipitur, Etsi liberalia ftudia [ - non ducunt, conducunt temen, id est, juvant et praeparam immorandum est, quamdiu nihil animus ágere majus potest non opera, quae fi ab omnibus; qui in academiis fcientias E senore tractarentur, non tam dissimilia inter fe omnium esi ä l5 2 w Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com