LXV8a_fol_20

-7

g

RECTOR

UNIVERSITATIS TUBINGENSIS

$.

J

G

]

uave femper fuit a-tque jucundum philosophis aeque ac poétis, initia et

progressus generis humani ad majores perfectionis felicitatisque gradus ftudiose

persequi, ftatumque a]iquxem . tanquam ultimum omnis fcientiarum artiumque

cultus finem, fibi effingere, in quo homines pace fruantur perpetua, et justi-

tia, pietas, religio, omnisque alius comitatus virtutum consertarum et inter

fe cohaerentium nunquam ab illis recedant.

Quo vero tandem feculo, quod

aureum perhibuere, fapientia omne hoe opus füum impletura fit, illi quidem

definire non auserunt, cum nondum tota nequitia fe protulerit, fed adhuc na-

fcatur crescatque. niiraii fáne quis possit; illos, quod optimum vidert voluerunt

feculum , aureum appellasse, cum nonnisi luxurià atque avaritiá auri facra fame

excitatà, quae mortales dissociant, et ad rapinam ex consortio exstimulant ,

*

^

prorsus profligatis istud coepturum esse illi professi fuerint. Quin etiam haud pauci

jam in primis focietatis humanae initiis ante aurum inventum et absque omni phi-

losophorum et po&tarum auxilio feculum aureum in terra adfuisse, et. postea de-

mum abiisse autumarunt. Primi enim mortalium , quique ex illis geniti fuere,

(&ilos audimus,) five quod, ut ita dicamus , a diis recentes erant, five quod in

communione bonorum primaeva vivebant, naturam incorrupti ceu dücem et

legem fequebantur; rectores fibi eligebant potiores et meliores, ideoque fum-

ma felicitas erat gentium, in quibüs non poterat potior esse, nisi melior, et

bene imperanti bene parebatur; in commune beneficiis naturae affatim et fe-

cure utebantur, hominumque genus locupletissimum conficiebant , in quo di-

vitem pauperemque invenire: non posses, vitamque denique ducebant egre-

giam et carentem fraude.

Parum vero arrisit bella haec descriptio feculi au-

rei benefidio tantum naturae, non doctrinae, dati philosophis, nam . primos

illos mortalium fapientes fuisse prorsus negarunt, etiamsi fecerint facienda

fipientibus, fi quidem igugorantia tantum rerum innocentes fuerint, vel pec-

Á

V

[

et vita illorum rudis virtuti tantuit

Care magis nescierint quam noluerint ,

fimilia quaedam habuerit, virtus autem ipsa non contingat animo nisi instituto

Quum itaque non-

etedocto, ét ad fummum assidua—EXercitatione perducto.

nisi philosoplïogum' ftudiis feculum aureum parandum, vel filtém amissi ja-

ctura reparanda esse videretur, illi varia hunc in finem excogitarunt consilia,

'et in contrarias fere fententias abierunt,

Ali enim rationis, quippe quae in-

ter caeteras hominis facultates fummum locum teneat; ideis, decretis et postü-

latis unice freti, illi fuli tanquam animorum magisttae vitaeque artifii pro«

vinciam commiserunt, luxuriae et avaritiae impetus füccessu temporis repri-

mendi et coércendi, genus humanum ad concordiam pacemque vocandi, et jue

ftitiae, prudentiae, temperantiae et fortitudinis virtutibus imbuendi; fed natu-

ram humanam multarum rerum indigam fensuumque xillec/:ebr"is exagitatam pa»

rum curarunt, Álii vero, minus confidentes vi atque efficaciae rationis huma-

nae, aequalitatem aliquam fortunae, quae proxime ad communionem bonorum

primaevam accederet, fundamentum «melioris hominum fortis posuerunt, eam-

que, uti olim Condorcetus, -tur/n Ónovis et emendatis civitatum liberarum corr-

ftitutionibus, tum fcientiarum mathematicarum et physicarum progressibus, ar-

tiumque inprimis mechanicarum inventis parari et fervari .posse existimarunt.

Ali denique pro temporum ratione aliis et .prorsus. diversis rerum .publicarum

institutionibus eundem finem obtineri posse fibi persuaserunt, illorumque ani-

mis tam alte infixa fedit fpes atque exspectatio aurei cujusdam feculi jam ad-

properantis, ut-adhucdum jucunde fomniare pergerent, quum reliqua turba

calamitatibus publicis graviter ingemisceret, et ex fummis civitatum corrupte-

lis, populorumque oppressionibus:et miseriis, veluti ex venenis bona medi-

camenta, aureum feculum .parari posse opinarentur.

Utut autem philosophi

in disquisitionibus fuüis de aetate mundi aurea diversa prorsus fenserint, in eo

tamen pletique, fi Platonem -excipias., convenerunt, ut fimpliciter graviterque

et demonstrandae tantum rei causa eloquerentür, fibique ab omni orationis

ornatu temperarent, .Si igitur ulla unquam 'plilosophorum fecta five fchola

ingeniis liberiorem cursum ad effingendam *et exornandam aurei feculi ideam

concessit, id certe de novissima valet. -Haec'énim, cum :philosophiae ftudium

ad antiquissimam fuam formam reducere :conetur, ubi philosophi, theologi et

poátae feré unam eandemque personam füstinebant, nec translationibus ver-

borum inusitatis, nec imaginibus, :po&tis folis hucusque ad captandam plausibie

lem orationem concessis, nec parabolis, .quae discentem et audientem in rem

ipraeséntem -adducunt, uti aspernatur, amplumque ingeniis luxuriantibus canr

,

pum ap&rit-, tum fimilia cum dissimilibus conjungendi, et diversos generis hu«

mani progressus decursusque ad certos perfectionis gradus vel cum diversis

poematüm generibus, v. c. bucolicis epicisque, vel cum novis quibusdam

fplendidisque divinae potentiae manifestationibus, vel cum naturae universae

moliminibus operibusque, ífi quidem homo ceu microcosmus repraesentat

macrocosmum, comparandi; tum etiam hominum ex placitis philosophiae na-

turae perfecte viventium vitam beatam paremque et fimilem deorum vivi-

dissimis depingendi coloribus.

Caeterum Ííi, missis omnibus philosophorum,

qui coelum in terram placitis fuis transmittere H.bi:arrogant, de feculo aureo

qusestionibus otiosis, diversas tantum generis liumanievolutiones et progressio-

nes in melius, prouti experientiae et historiae effatis et testimoniis nobis con-

stant, explorare et discrimina illarum mnotare volumus, innumerae adhucdum

fupersunt difficultates, quae fere vires humani ingenii excedere videntur,

nisi ex angustis vagisque quibusdam motionibus de re tam ampla gravique

decidere velimus, Magnopere etiam cavendum erit, ne conceptus abstractos

pro rebus ipsis fumamus, et de diversis historiae periodis iniqua vel inepta

judicia feramus, Sed haec longiorem desiderant 'excecutionem; mnobis vero

tantum praelüdendum fuit orationi novi Professoris de argumento hoc cras

habendae, ut illam Cives amantissimi! attente et benevole- audire-velitis.

Est autem Is Vir Experientissimus atque Doctissimus, Dn. D. CAROL.

ADOLPH. ESCHENMA YER , Plagz.cfcus Ahacteuus Kirchbemio - Tecceusis , nunc cle-

qentissime constitutus in hac Academia, Medicimae ac Dhilosopbiae Professor

extraordinarius, cujus vitae rationes pro more recepto Ipse his verbis de-

scripsit :

Natus fum anno 1770 Mens. Jul. die quarto, patre Jav. Fried. Eschen-

imayer in oppido NV ürtembergo- Neoburgensi munere pecuniae aerarii Exacto-

ris perfungente titulo Consiliarii quondam Ducali instructo, et matre nata

Traub. Primis literarum elementis tam in lyceo Neoburgensi quam Vaihin-

gensi initiatus fum. — Consilio fludiis incumbendi inito Stuttgardiae tum fo-

rentem academiam adii, ubi, usque dum folveretur, iorátus fum, Cursu

vero ftudii medici nondum finito in Univetsitate Tubingensi illum continuans

triennio absolvi. Dissertatione de principiis quibusdam disciplinae naturali

in

primis chemiae ex metaphysica naturae fubsternendis elaborata rite pro-

qmotus ad artem medicam privatim exercendam fedem Kirchhemio - Teccen-

sem mihi felegi, Paulo post non fine munificentiae gratissimo amimo reco-

lendae auxilis Goettingam iter feci, ibique, partim ut ad artem clinicam ha-

biliorem me redderem ex ejus Institutis, partim. ut tractatum .animo proposi-

tum de viribus magneticis fcribendi ansam et commoda haberem ex biblio-

theca academiae hujus insnructissima utilitatem mihi ftudui parare, — Vix re-

dux in patriam a civitate Sulzensi ad munus Physici fuscipiendum vocatus fum,

quod per triennium illo perfunctus cum alio a civitate Kirchhemio- Teccensi

mihi commisso postea commutavi.

Duodecim ibi annis fub Aesculapio duce

et auspice ac comite vitae omnis fuavis ac bonàe praeside optima philosophia

transactis fuünmrma Regis augustissiumi. clementia me medicinae ac philosophiae pro-

fessorem extraordinarium huc in Tubingae universitatem ftudiorum meorum

olim nutricem translatam voluit.

Scriþta mea funt partim libris annalibus, ephemeridibus literariis recepta:

Vid. Róschlaubisches Magazin.

Schellings: Zeitschrift fzr [pekulative 'Pbysi/ï'.

Heidelberger Jabrbacher.

.

Partim in fequenti ferie edita

-

Ueber die Euthauptung.

Naturmetaphysische Süze. auf chymische und. medicinifche . Gegenstünde

an-

gewaudt.

Versucb , die - Geseze mägnetiscb;ar Erscheinungen a prioti zu eutwikelz.

Philosophie in ibrem. Uebergang zur . Nicht - Philosopbie.

Gesprüch über das Heilige und. die. Geschichze.

Kiuleitung in. Natur und Geschichte.

Ueber. die Ep'idemie des Croups.

Auspicabitut'jam novus Professor ad normam legis munus illi clementissime

demandatum folemni Oratione, cujus argumentum hoc est: delieatio ideam

'

evolutiouis buuani generis quoad facultates tam jägsuales quam [pirituales. con-

plectens,

Quem actum, cras hora X. in auja nova celebrandum, ut omnes no-

ftrarum litterarum fautores atque cultores praesentía fua condecorare velint,

offidiose rogamus.

P p SS. Rectorali, Tubingae. d. 1V. Mart. MDC"CXII.

—

RRMENREUS SCSETENI TU m KNCOMEER JESU ET II ETE D ss

LOIGOI E RXS

SCHRAMMIANIS

w»

RECTOR:

! UNIVERSI»TATIS TUBINtU

*

J

$.

R

19

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

18

]

uave femper fuit avtque' jucundum philosophis aeque :

17

progressus generis humani ad majores perfectionis felicitati:

2

pex'scqui, ftatumque a]iqux*em , tanquam ultimum omnis Ícii

O Baane Q

16

cultus finem, fibi effingere, in quo homines pace fruantur

ä

tia, pietas, religio, omnisque alius comitatus virtutum cc

15

1;1;

H

FE-EHH

Focus

Ífe cohaerentium nunquam ab illis recedant.

Quo vero taj -

aureum perhibuere, fapientia omne hoc opus füum impleti

N

14

definire non auserunt, cum nondum tota nequitía fe protuli-

ä

fcatür crescatque. »iirarf fane quis possit; illos, quod optimt

n

M

13

feculum , aureum appellasse, cum nonnisi luxurià atque avà.

excitatáà, quae mortales dissociant, et ad rapinam ex cons?

12

prorsus profligatisistud coepturum esse illi professi fuerint. Qu

jam in primis focietatis humanae initiis ante aurum inventum

11

losophorum et poctaram auxilio feculum aureum in terra adfuw

mum abiisse autumarunt. Primi enim mortalium , quique &

10

(f illos audimus,) five.quod, ut ita dicamus, a diis recentes |-

communione bonorum primaeva vivebàant, naturam incorn

legem fequebantur; rectores fibi eligebant potiores et melid -

ma felicitas erat gentium, in quibüs non poterat potior €5$5

bene imperanti' bene parebatur; in commune beneficíis nat

cure utebantur, bominumque genus locupletissimum cgnfic;:—

vitem pauperemque invenire-non posses, vitamque deniq -

" N .

giam et carentem fraude.

Parum vero arrisit bella haec d

rei beneficio tantum naturae, non doctrinae, dati philosd—

illos mortalium fapientes fuisse prorsus negarunt, etiams

E

Üipientibus, fi quidem iggorantia tantum rerum innocente$.

3

E-

2

P.

r

w Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

3