LXV8a_fol_13

4

RECTOR

SENATUS UNIVERSITATIS

TUBINGENSIS.

[

S.

ommentum .eft fin

o

gulare quiddam at pluribus ex rationibus infigne, quod

Plato divinus in fuis de republica libris L. III, uübi de medendi fcientia et

de medicis docet, quatenus hi in fua republica imaginaria, et in quibus mor-

bis fint adhibendi, commemorat.

Suadet enim ibi, non in omnibus quali-

buscunque morbis advocandam elfe illorum operam medelamque , nec apud

quoscunque homines; multa immo plura corporis mala naturae ceu optimae

médicae ipíi effe relinquenda, in gravioribus tantum, utpote epidemicis (ezrc-

q&boig) et quae externà natae fint laefione adfectionibus, ufurpandam efífe hanc

artem falutarem, im aliis levioribus negligendam; nec verfari debere potiffi-

mum nifi circa eos, qui alias bona et ad negotia fua praeftanda habili in-

ftructi fint valetudine corporisque omni facultate; qui vero naturae vitio (p. 305.

ed. Bip.) et morum,lubidine vitiofa corrupti vitam degant morbofam, hos

;

L^

non eífe curandos , quamvis fint Mida locupletiores : Verendum elffe, fi ubique

medica intrudatur ars, ne naturae habitus atque ordo, quo utens, quemque

fequens fuperfedere facillime poffe videatur medicis homo, temere perverta-

tur; déinde mollitiem luxuriemque ali faepenumero delicatiore et magis an-

xio fupervacaneoque rei medicae ufu, peftem reipublicae, mafculae praefertim

vere humanae civilisque, qualem fibi philofophus ideas fuas de juftitia ex-

acturus ad tale exemplar, formaverat animo, deterrimam ; immo cives, fi me-

dicum femper.ad manum habeant, ut corpore ita animo frangi et impediri

hoc modo non folum exercitium operarum omnium in civitate neceffariarum,

fed virtutis etiam et philofophiae ftudium ftrenuum.

Speciofa quidem infunt in his plura et philofopho tanto rion indigna ,

excepto, quod de plane negligendis hominibus humanae focietati aut natura

fua aut luxuriei füae vitio minus utilibus, inhumanius quam verius dictum

eft, nifi flatuere velis, minus ferio, quam urbano quoddam fcommate pro-

nuntiaviffe Platonem hanc fuam fententiam.

Saltim nobis noftris temporibus, quibus tbt mala acervata femper no-

vos gignere folent morbos, peffime effet confultüm, fi tali placito, quale pro

fua republiea imaginaria ftatuit, nos obftrictos habendi lex nobis effet impofita.

Gratulamur nobis potius de exculto prifcis jam recentioribusque temporibus

tot praeftantiffinorum medicorum ingenio, labore, cura indefeffa rei medicae

omni genere, ut in quovis morborum genere etiam audacter nos huic arti

poflfimus confidere,

"

t

Gratiffimo animo agnofcimus eorum. ftudium, penes quos eft rerum pub-

licarum cura, quod perífuafi de difciplinae hujus gravitate et. utilitate quam

maxima, ad falutem civium civitatumque omnium evidentiffima attinentis

vi, illàm fua parte augere, ornare et provehere magis femper allaborent.

Deveneramur omnia inftituta illorum fa

pientia legesqu—e,.quibus provifum

eft, ne falütaris medicinae profeffio , valetudinis tuendae eivium curam fibi

vindicans, üt prifcis evenit temporibus, manibus rudium quorümlibet, ho-

muncionum tonftrinis innatorum innutritorumque, five quod pejus eft, cir-

cumíoraneorum , agyrtarum, nugivendarum , cum vita humana permitta-

tur. Tales enim homines quum lucello tantummodo inhiant fuo, infeftant

otius vitam humanam, quam tuentur, et carnifices faepenumero magis,

ut ille efuriens Graeculus, Archagatus, Lyfaniae filius, cui tunicatus popel-

lus Romae, ubi taberna ipfi exiructa erat publica, peffime ab ipfo habi-

tus cognomen hoc pleb

i

jo indid;rat joco, quam Asclepii flliïl d AsEIXaXx0l ,

ixnciol jurhe funt adpellandi.

Exofculamur.in academias praefertim . converfam curam fingularem ac

munificam , quae ut ex aliis beneficiis ad augenda et provehenda inftituta

clinica, botanica, anatomica collatis ita etiam inde elucefcit, quod non fo-

jummodo optimi fübinde conflituantur ad imbuendam rite juüventutem difci-

plinis medicis fe dicantem doctores dexterrimi folidiffimique; fed quod feftina-

tioni etiam , qua campus hic fpatiofus decurri folebat alias, et quidem fere

plerumque ita, ut poflhaberentur alia.non recta exeuntia ad medicam difci-

plinam ftadia omnia, limites jam fint fixi certiores.

Scilicet ars haec, ut omnis, longa, et nexa vinculo etiam eft arctiffimo,

nifi mercenaria tantummodo velit eífe, cum aliis humanitatis difciplinis, et ut

longinquam poflulat ufum et experientiam, ita tamen optima eft,

i philo-

fophiam etiam mifceat et bona; litteras alias.

Immo cum fecundum illud Hippocrateum vita brevis ad fatis eam per-

cipiendam non fufhüciat, qui haurire eam ceu in tranfitu pofle credat, valde

fefe aliosque, qui vitam et falutem fibi tradere aliquando audeant, mehercle

deciperet, quum tamen non (reviare, Íed extendere vitam fanitatemque

velle debeat bonus medicus.

^

I

Tali, at in. rem litterariam in noftra Ácademia ita rem medicam omnem,

Auguftifür'ni noftri Begis adhibitae curae debemüs etiam, quod pofteaquam Col-

lega quondam nofter experientiffimus doctiffimusque nE FRORIEP, et humanitatis

fuae et doctrinae, qua ornavit academiam nofiram, nominibus, dulei inter nos

recolendus memoria a Regia Majeftate poft obitum meritiffimi Regii Archia-

tri pE KLEIN electus fuit in vicem hujus, jacturae, quam fecimus, noflrae ita

fuccurreretur, ut duo jam profeffores confüituerentur, quoram alter anatomiad

partes, 'alter chirur,

giae et artis obftetriciae moäerandigue chirurgici clinici

partes fufciperet.

Horum alterum, et quidem

Dn. FERDINANDUM AUGUSTUM GOD. EMMERT,V

Anatomiae Profefforem Publ. Ord.

fifimus hic vobis, cives, et commendamus enixe, nullum in modum .dubi-

tantes, quum educatus olim ille fit apud nos innutritusque noftris mufis aca-

demicis, quum , anteaquam Bernae, ubi commoratus eft per novem annos,

coníitutus fuit anatomiae profeffor pu

/

"

blicus, privatas etiam fuas operas e?

Academiae :et. civitati noftrae: dicaverit, quin Vos ; cognitam jam 'pridem ha-

bentes iftius mores, ingenium, doctrinam, acceptiffimum habituri fitis illum

in medio: Veftro;. Quam juftae fint, ,qias. concepiftis de co expectationes ,

docebunt Vos etiam vitae illius rationes, nobis ad comtnunicandas vobiscum,:

communicatae :

x

. Natus fam Gottingae a. 1779. die 17. Apr. patre IoaNNE HENRICO Ew-

MERT, Philof. Mag. et tum temporis doctore linguarum recentiorum privato

o

x

Gottingenfi, nunc. P

rofeffore earundem in Alma noftra Tubingenfi publico,

matre b. MamiA ELISABETHA nataà ScHOTT. Prima litterarüm ,elementa haufi

partüim ex ore patris optimi, partim ab ejus amicis dilectiffimis, Hartmann;

nunc Univerfitatis Marburgenfis Profeffore linguarum Orientalium, et Kir/7en,

nunc Gymnaíii ; Gottin

genfis Directore..

o

Ánno 1792. autem cum patre, ad

obeundum munus Profeíloris linguarum recentioris Europae cultiorum cle-

mentia Sereniffimi tum Ducis ac. Domini Würtembergiae CAROLI vocato ,

uanslatus Tubingam in philofophicis et humanioribus ufus fum infüitutione

et publica et privata, tum HRectoris eo tempore fcholae anatolicae, nunc Pro-

feffore in Seminario Schónthalenfi, Huttéen, tum etiam Profefforis, nunc Prae-

fulis et Superintendentis generalis , GAAB, itidemque Philof. Mag. nunc Theol,

P. O. Profefloris BAHNMAIER.

uorum virorum opera factum eft, ut anno

1794. ftudioforum numero in Alma Eberhardina adícriptus, praelectiones

1

hiftoricas , pliyficas et philofophicas Profefforum celeberrimorum et fpectatif-

fimorum RósLER, DE PFLEIDERER et DE ÀBEL, Ábbatis nunc Schónthalenfis,

Írequentare potuerim. Infequenti anno ftudium difciplinarum medicarum am-

plexus, ducibus et fautoribus viris b. Cross et PLOUCQUET, viris fumme

venerandis STORR, DE KIELMEYER et DE AUTENRIETH , (quibus pro infigni-

bus in me meritis gratias quam maximas et nunc ago.et in aeternum habe-

bo), poft quinquennium abíolvi.:

Anno 1$00o. poít exantlata examina et

poftquam praefide Prof. npe AurENmixrH diílertationem de incombuflibilium

nonaullorum vei in aérem atmo[phaericum 'proprio marte confcripferam, munifi-

centiffimis gratifimo animo colendis, tum Augüfüífimi noftri REGIS, tum

L. B. pE Parw auxiliis adjutus ,. Gottingam me contuli, eo confilio , ut ex

infütutis iftius Academiae clinicis ad artem medicam habiliorem me redderem.

Per integrum annum ibi commoratus confuetudine et inftitutione. virorum

celeberrimorum BLUMENBACH, OsIANDER atque b. Rieuren ufus fum , -ibi-

demque cum amiciffimo mihi Doctore Frnp. REUss, hodie Chemiae Profef-

fore Mofcovienfi, duas. commentatiunculas. ad zoo-chemiam pertinentes ela-

boravi . edidique.

Anno 1$o:. in patriam reverfus, Tubingae praxi medicae

operam dedi, privatasque fuper pluribus Medicinae partibus praelectiones ha-

bui. Anno 1805. ordo medicorum fponte et honorificentiffime Doctorem

Medicinae me creavit; autumno ejusdem anni Bernam ad recens tum infti-

tutam Academiam ,. Profeffor. anatomiae'et phyfiologiae vocatus, venia ab

Biennio poft ineunte Majo

Augüftiffimo Rege clementiffime data, migravi.

in matrimonium duxi CAri/lHianam Amaáliam, b. Klotz, pagi equeftris INec£ar-

Schwarzwald olim Confiliarii , filiam,;.ex qua duos filios et tres filias fufcepi,

In nova ifta Mufarum fede Bernenfi, ferreo ea quidem atque trifti aevo

orta , laboribus affiduis et Curatorum illius illáftrium , praecipue Cancellarii

pr MuracH, veri Helvetiae Maecenatis, et Profefforum ejus laete florenti ,

per decennium commoratus , 4natomiam , PAyfiologiam , et poft mortem ami-

ciffimi-mihi Profefforis HocHsrErTER, aucto publice ftipendio meo, Patolo-

giam atque r /zerqpiam genera(em docui, quatuor annos Decanus facultatis me-

dica& et annum unum Prorector Academiae. Simul et artem clinicam ex-

ercere non neglexi.:

uae inter negotia mihi contigit, ut fumime venerandorum Academiae

Curatorum, imprimis pzE MuTACH, Cancellarii, pE JENNER et paftoris Wyz-

TENBACH, viri et in Theologiae difciplinis et in hiftoria naturali verfatillimi ,

benevolentia et amicitia, nec non quoründam amicorum vel Bernae vel Hot-

wyl. Profefforum munere fungentium .familiaritate uterer fuavillima. Otium

fi.quod mihi fuit, adhibui tum ad inftituendum, ope Fratris, Chirurgiae et

Artis Veterinariae Profeíforis , nec. non . Profefforis b. HocüsrETTER atque Pro-

fectoris Mayrn, hodie Anatomiae et Phyfiologiae Profefforis, Mufeum anato-

micum püblicum, non minus copiofum quam infigne, tum ad perfcrutanda

Hujusce ftudii teftes funt nonnullae

vel Anatomiae vel Phyfiologiae arcana.

Commentatiunculae libellis quibsüsdam periodicis fubinde et ephemeridibus

infertae.

Unterfuchungen des Chylus von Pferden. Vid. Scnrnrns allg. Journ. der Che-

mie. 26. St. S. 164.

Beobachtungen und Verfuche über die L

des Pferdes. Ibid. 3o. St. S. 691.

ymphe in den abforbirenden Gefäiï'en

Chemifche Unterfuchung des Fruchtwaffers aus dem geitigen Ey und der kifig-

ten Materie auf der Haut neugeborner. Kinder.

Vid.,OsiawpEgns Annalen

der Entbindungs-Lehraníialt auf der Univerfitát zu Góttingen. 2 B. 1 St. S.106.

Ueber die Unabhángigkeit des kleinen Hreislaufs von dem Athmen. |Vide Árchiv

für Phyfiologie von Rrir und AurExnigTH. B. 5. S. 401.

Ibidemnti

Beytráge zur nüheren Kenntnifs des Speifefaftes und deífen Bereitung.

b. 8. S. 145.

Ueber den Einflufs des herumfchweifenden Nervens auf das Athmen. Ibid. B.g9.

S. 38o..et B. n. $

117.

Unterfuchung über das Nabelblüschen. . Ibidi B. 10. S. 42.

Unterfuchung über die Entwicklung der Eidechfen in ihren Eyern.

Ibid.k S. 84.

et S. 370.

Beobachtungen über einige anatomifche Eigenheiten der Vägel. Ibid. S. 377.

Ueber die Unterbindung der Gehrós-Pulsader. Ibid. B. 1». S. 255.

Ueber Gifte.

Salzburg

1033.

3. Bd. S. 16».

Vid. Medicin. chirurg. Zeitung.

5

Bibliotheque Brittanique, Geneve 18i4. Journal der practifehen Heilkunde

von HvrrLAND und Himrx. 1814.

.

Deuifches Archiv für die Phyfiologie i B.

i St. S. 176.

Plan zu einer Behandlung dei Hrankheiten. Pract. Journ. der Heilk. v. Huvrz-

LAND und Himrx.

i

Ueber die giftige Wirkung der þunächten Anguftura. Ibid. 1815. St. 3.

Ueber die Entwichlung der Reptilien und über die Harnwerkzeuge der Eidech-

/

fen. Med. chirurg. Zeitung. Salzburg 1815. nro. 1i. et 1.

etc.

etc.

etc.

| Vitam quamvis fuaviffimam feliciffimamque apud Helvetios vixerim,

femper tamen nihil magis. atque ardentius in votis habui , quam reditum iri

Patriam, quem nunc Auguftifimi REGIS voca—tiolni clementiflime debeo.

Aufpicabitur jam novus P—ro-feffor munus fibi delegatum ex more àcade-

mico tralatitio oratione folemni, cujus argumentum erit: JDe modo, quo ve-

nena vim fuam morbiferam in corpora exferunt animantium.

Quem actum, qui craftino die hora XI. celebrabitur in aula nova deco-

fare velint frequentia fua omnes Mufarum noflrarum fautores cultoresque of-

ficiofe ac decenter invitamus.

P. P. S. S. Rectorali. Tubingae d. XV. Nov. MDCCCXV.

zi

ESS

RECïO

4

19

SENATUS UNIVERSI:

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

E

B

TUBINGENSIS.

18

£.

S.

17

120

O Baane Q

16

ä

ommentum eft fingulare quiddam at pluribus ex rati-

EH

EEEEEEEERR

Plato divinus in fuis de republica libris L. HI, ubi d

EHHHHHHHHHHHH

15

EHHHHHHHHHHHH

Focus

de medicis docet, quatenus hi in fua republica imaginar| -

Suadet enim ibi, no

bis fint adhibendi, commemorat.

N

14

buseunque morbis advocandam effe illorum operam m«

ä

quoscunque homines; multa immo plura corporis mala |-

médicae ipfi effe relinquenda, in gravioribus tantum, ut

M

13

v&0ic) et quae externà natae fint laefione adfectionibus,. —

artem falutarem, im aliis levioribus negligendam; nec v

-

[:]

mum nifi circa eos, qui alias bona et ad negotia fua

12

ftructi fint valetudine corporisque omni facultate; qui Vero|

ed. Bip.) et morum lubidine vitiofa corrupti vitam deg

non eífe curandos , quameis fint Mida locupletiores : Verer -

11

medica intrudatur ars, ne naturae habitus atque ordo ; !

fequens fuperfedere facillime poffe videatur medicis hom..

tur; deinde mollitiem luxuri

emque ali faepenumero deli

10

xio fupervacaneoque rei medicae ufu , peftem reipublicae, -

vere humanae civilisque, qualem fibi philofophus idea!

acturus ad tale exemplar, formaverat animo, deterrimam|

dicum. femper-ad manum habeant, ut corpore ita anim|-

hoc modo non folum exercitium operarum omnium in C

L-

fed virtutis etiam et philofophiae ftudium ftrenuum.

Speciofa quidem infunt in his plura et pAilofopho

excepto , qUOd de plane negligendis hominibus humanaé.-

fua aut luxuriei fuae vitio minus utilibus, inhumanius

eft, nifi flatuere velis, minus ferio, quam urbano qUOC -

nuntiaviffe Platonem hanc fuam fententiam.

Saltimy nobis noftris temporibus, quibus tot mala

vos gignere folent morbos, pefífime effet confultam , ft t2 -

fua republiea imaginaria flatuit, nos obftrictos habendi lexi

Gratulamur nobis potius de exculto prifcis jam. recentio|-

tot praeftantiffimorum medicorum ingenio, labore, CUT2 .

ä

omni genere, ut in quovxskmorborum genere etiam auQs

poflimus confidere,

!

2

—-XK&J

t

W Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

1