LXV6d_fol_217 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Jubilaeum Evangelicae Ecclesiae Secundum Ob Confessionem Veritatis Divinae In Comitiis Imperii Augustanis Carolo V. Imperatori Publice Exhibitam Jussu Serenissimi Principis Ac Domini, Domini Eberhardi Ludovici Ducis Wurtembergiae Ac Tecciae ... Invitat Vitus Fridericus Weihenmajer ... Weihenmaier, Veit Friedrich & /' - fUBILAEUM EVANGELIC/E ECCLESLE SECUNDUM ^" CONFESSIONEM VERITATIS DIVIN.E IN COMITIIS IMPERII AUGUSTANIS * OLO V. IMPERATORI CAR : PUBLICE EXHIBITAM Jussu SERENLSSIMI PRINCIPL$ AC DOMINI, DOMINI EBERHARDI LUDOVICI DUCIS VURTEMBERGLE AC TECCLE, COMITIS MONTISPELIGARDI, DYNAST;/E HEIDENHEMII, S, C/ES, MA- JESTATIS ET IMPERII ROMANO-GERMANICI, NEC. NON CIR. CULI SUEVICI GENERALIS CAMPI MARESCHALLI, ET LE- GIONIS EQUESTRIS PARITER AC PEDESTRIS CHILIARCH E DOMINI AC NUIITRITII NOSTRI CLEMENTISSIMI IN DEI GLORIAM ET GRATAM BENEFICIORUM EJUS MAXIMORUM MEMORIAM GYMNASIUM ILLUSTRE Die 26, Junii, horà pomeridianà l, Oratione Seculari celebrabit , ad qüam benevole audiendam LlTERARUM MJECENA 1ES, PATRONOS; FAUTORES ET CULTORES fübmiffé humaniterque invitat ,VITUS FRIDERICUS. WEIHENMAJER, Profeflor, STUTTGARDIE, Typis Danielis Benjam, Fabri, Typogr, Aulie E Em - : Uarta Gentium Ar&oarum latitia & exultatio effe folet , cüm ? poft triflifimam & longllïimam noéem Solis radii non per E horas & dies , fed per menfes integros abíconditi emicare ite- 1 "N rum , QX -codlumque & terram , & quicquid in iis eff bonorum —— decorumque hiantibus.-earum Hupcnubusquc oculis detegere atque * oüentare incipiunt; Tanto & adhuc majori, quó fpirituialia corporeis.funt praftan- tiora, animorum geftientium voluptaté Majores. nofiros exoptati(fimam Divina Veritatis lucem excepiffe perfuafüm habemus , cüm illa; profundillimis & perti- nacifimis multorum íeculorum tenebris. Divina. tandem virtute .perruptis, per fan&um fehcemque Lutheri aliorumque Servorum JESU CHR.ISTI nifum effulgeret denuó , Ecclefiamque Dei fngore fqualore & caligine teterrima adhue merfam novo ]ubare ferenaret atque. refoveret, Proferebant quidem priora etiam tempora quandoque fiua quedam lumina lztam fuübinde diei aut aurora faltem fpem facientia; Inter qu prater catera Petrus & Henricus BEruifii, Pe- trus Waldus , Jehannes Wclefus, Johannes Huflus effulgebant. Sed hi omnes aut ceu flellz quædam minores: fpitfiffimam illam noctem leviter tan- tum interflinguebant, extimasque modo Chrifliani orbis oras allambebant ; Aut ceu fulgura repente emicantia ab excitatis ftatimque fübfecutis tempeftatibus iterum. abforbebantur gravioribus fübinde tenebris irruentibus , coelumque & diem involventibus, Aít veró ante duo hac, & quod excedit , fecula Veritas tandem Coe- ut retundendis leflis plenos radios exeruit , & ^quaquaveríum ia diffudit , illis omnes hominum ac inferorum vires & machmauones impares effent. Quin longius identidem. Solis infar progreffa mediumque brevi coclum affe- cura efl, cüm liberrima expofitione & declaratione fefe omnium: averfiffimo- tum .etiam hoflium & fummorum lmpcrantlum oculis letabünda . fifteret, Fac&um hoc modo^maximé luculento in Comitiis Imperii Komano - Germa- nici publicis Augufle Vindelicorum celebratis ,. ubi Veritas Divina lucis avida, pluribusque in füà Sanctitate ac Innocentia innotcícere gefliens Scripto pcr(pmuo comprehenfa à Principibus & Civitatibus illam: ample&entibus &-jam. palàm fidenterque confitentibus non tántum Imperatori Augufliffimo Carolo V. in manus ttadebatur, fed etiam in frequentiflimo Prmclpum Ep;fcoporum, Co- mitum, Legatorum etiam extetorum Coetu. claré recitabatur ; Qua via, fa- vente Deo , non tantum varias pizjudiciorum nebulas quxbus plunmorum adhuc oculi velabantur, palàm difcuflit; fed & in remotiora penetravit loca , quo huc usque iter. multis obicibus interclufum. fuerat. Quid igitur zquius, quàm beneficium tàm infigne Majoribus noftris divinitus - datum , & ab iis in nos usque feliciter propagatum grata & lata mente quavis occaüone , quovis loco & tempore recoli; omnium veró maximé. hoc anno , hoc die, quo ante hec duo fecula Confeffio illa Evangehcæ Veritatis. Auguíle , ut modó di- &um , Imperatori exhibita , & publxce le&ta fuit , folenni fefto rituque celebrati ? Equidem videri poterat lata illorum temporum | geftrorumque . recordatio ad Patriam noflram minüs attinere, Ejus enim ante hac duo fecula trifliffima facies erat, & ea in re publica converfio & perturbatio, quz in Sacra expor- recta fpem emendationis genuinz conatusque omnes in ipía herba íüffocabat; & miíerrimas has tetras xterna nocte damnatura videbatur, Quippe Ulri- cus Dux Wurtemberglcus à Suevico Foedere Ducatu avito pulfus incertis fedi- bus vagabatur, & cüm femel atque iterum armis eum recuperate, at in caf- fum tentaffet, fpes hoftes longé potentiores inde exturbandi tantum non omnis occiderat. In eorundem manibus hzres & filius unicus Chriflophorus erat , qui attenté obferyabatur, ne qua rima elaberetur, - Hujus avunculus W'ilhel- mus Bavatus Suevici tüm Foederis Dux, cujus intererat prz alis innocentiflimi Principis proximo fanguine fibi jun&i caufam tueri, fripidiffimis pro co pa&ioni- bus nequicquam fa&is univerfum Ducatum ducentis aureorum millibus [ quan- tillo veró pretio quantam Regionem ! ] Auftriacis vendiderat, Hi veró proptet fummam Imperatoriam Dlgmtatem cui Romanz Ecclefiz cuta & defenfio nexu —— indivulfo &* indivulío jun&a credebatur, id fuatum partium tum effe ducebant , omni fludio caveré, ne quicquam quod cómmodis illiusjreceptisque placitis obeffet, in ijuas ditiones undecunque itreperet, Unde factum eft, cum circa hzc tempora Jo- hannes Gaylingius, Cunradus Samius, Erhardus Schnepfus llsfelde , Bracken- hemii, N/einfperge purius Chrifti Evangelium pro Concione docere primi aude- rent, uüt absque mora à Kegimine Auftriaco exturbarentur folo patrio, dirioribus etiam in Gaylinginm comprimis additis comminationibus , ut deprehenfus & pro- xima quague arbore füfpenderetur, eó quód Ulrico Duci exuli Montispeligardi & Hohentwiele à Concionibus, fed poít reditum altera vice fruflra tentatum ad tempus falrem ab illo ob res fuas fümmé tum anguflas dubiasque dimiffus fuiffet, Quamvis autem clarior interim Evangelii Lux non tantum hinc & inde finibus noftris affulgeret, fed & intra meditullium Patriz vivido nifü prorumpetet, cüm primum Reutingz Matthzi Aulberi inter primos & animofiffimos Religionis In- flauratores meritó connumerandi opera, mox etiam Eslinge publico praconio dece. Veritas Divina ptoponetetur, quó propter viciniam civibus noflris ejus cupidis pronus erat excurfüs & facilis ; Tamen per rigida mandata omni ftudio adver- fum ibant qui tumr Ferdinandi Auflriaci nomine Provincie praetant, & ne quid undecunque detrimenti caperet füperflitio inveterata, libellos, qui contra illam fcripti erant, fübinde irrepentes rogo deflinabant, Ipío veró hoc tempore , quo alii Principes Confetfionem Doctrinz fux Imperatori offerebant, de noftris eorum- que in Principatum füum reflitutione, atque ita de Religionis etiam in Patria no- ftra inflaurandz fpe a&um penitus & conclamatum videbatut, Etenim aderat tüm Auguflz in Comitatu Imperatoris Caroli V, filius Ullrici Chriftlophorus , qui vix ex epliebis egreffüs, fed rerum füarum jam füpra atatem providus cum Philippo Ma- £nanimo Haffie Landgravio aliisque cognatis & fortis Principum W'ürtembergi- corum mifertis Principibus pro Patris Ulrici redita. in. Ducatum . deprecabatur, Tantum veró aberat, ut ab Imperatore quicquam impetraretur, ut potius in his ipfis Comitiis folenai ritu Ducatum W ürtembergicum Fratri fuo Ferdinando con.. fertet; unde fatis patefcebat, quam fitmiter cum animo fvo flatutum habuerit Ca- rolus Domui füx hanc Provinciam folidé vendicare, nec unquam aut Ulrico aut Chriftophoro eam reddere, qui infüper pracocé fua prudentia proditus ab iflo tempore longe folicitius obfervabarur & cuflodiebatur. — At in hoc (e maxima de- monftrat fapientiffima Süpremi Numinis Providentia admiranda atque. humilimé adoranda , quod res fünditus proftratas iterum eripit, & fpes perius eollapías refti- tuit ac implet. — ltaqüe & hic, illo benignilime profpiciente, ex hac ipfa fumma rerum noftrarum defperatione nova eaque certior fpes emerfit, 1Nec enim tantum Chriftophorus laqueos fibi tentos pro fagacirate füa fubodoratus, cüm jam in eo effet, ut quàm longiffimé à pattiis finibus abriperetur nunquam € confilio infidia- torum eos revi(ürus ,feliciffimé evafit , fuaque & fidelilmi Achatis & Magiflri Ti- ferni induflria in libertatem & fecuritarem flrenué fe afferuit fidentius fua dehinc in patrium Ducatum jura repetens; Sed cüm palam jam effet omnibus, Carolum & Ferdinandüm Provincia Würternbergica nequaquam fponte ceffüros, hoc ipfo Phi- lippus Magnanimus cum aliis Principibus longum Ulrici exilium & iniquam for-- tunam miferans fuit addu&us & permotus, ut in iisdem flatim Comitiis, lenio- ribus viis jam penitus interclufis, de reflituendo vi & armis Ulrico confilium ca- pefferet. ^ Ec Philippus quidem flatim pro Ulrico, quz animo conceperat, moli- A turus etat,. nifi moras aliquas & impedimenta injcciffent cum languidiores aliorum nec aque fidi nifus, tum maxim? Foedus Suevicum , quod cum Ducatum Auftria- cis vendidiffet, fimul promiferat atque fpofpondera: illis fe poffeffionem Provinciz tütam atque durabilem praftiturum. Interea non defiftebar omnibus remporibus atque occafionibus invigilare Landgravius , quibus commod? in Ducatum füum Ulricus reduci pofet? — Atque id ante omnia manibus pedibusque contendebat, ne Suevi- cum Foedus, cujus anni ad finem füum feflinabant, ulterius prorogaretur , quod Hoc itaque ad vorum diffipato , & Cafare jam ter quaterve facum fuüerat, in Hifpania longe abfente , fumma hac opportunitate jam . diu defiderata absque mora utendum ratus Exercitum Gallica pecunia Ulrico mutuó data conduxit, pro- fligatisque ad Lauffam copiis Auftriacis reflituit eum in. poffeffionem Principatus , Ifiud autem mirandum quàm ma. qua ante tria lufira eje&us hucusque caruerat. ximé ximé, tam Carolum Imperatorem Potentiffimum, quam Ferdinandum Regem , qui Regionem hanc tam firmiter tot annos tenuerart, multisque modis prodide- rant animum neutiquam fibi effe illam reddendi, tàm facile jam acquicvifï'e, nec quicquam ulterius molitos efe, imó potius pauló poft pa&is Cadanenfibus poffcf- fionem llrico confirmaffe, licet Clemens VII. Pontifex Rorhanus hoc «gerrim fertet, & per Legatum Petrum Paulum Vergerium cum Ferdinando Rege expo- flularet, quippe quem tminimé? fugiebat, quantoperé Uiiricus Do&trinz Lutheri fa- vefet, ld enim pracipu? hauferat emolumenti Ulricus Princeps & diuturnis exilii calamiratibus, & vario, cujus multiplicem illud occafionem dederat , doc&orum piorumque Virorum in Helvetia, Haffia , alibique locorum , quibus peregrinaba- tur, ufu, ut Divinam Veritatem tünc temporis emergentem identidem meliüs perfpiceret, penitiusque cognofceret, Igitur Patriz , Deo arma conatusque fuos & fociorum fecundante , feliciter redditus nihil prius , antiquius nihil habuit, quam at Voti fa&us compos viciffim vota Deo folveret, atque , ut apud animum fuum jam antea flatuerat , eam Coeleflis Veritatis Do&rinam, de qua ipíe perfuafus erat, füis quoque fübditis tradendam curaret , & ad ejus typum, eliminatis antiquis füperftitionibus erroribusque , Ecclefias, Scholas & Monafteria hujus Ducatus re- formaret. Equidem haut defünt fufpiciones & criminationes malignorum obji- Gientium , non tàm ex animi fententia & Religione Ulricum Proteftantium parti- bus & Sacris fe adjunxiffe, quàm ut hac via valida illorum auxilia ad Ducatum füum recuperandum obtineret, eaque pracipüé lege atque fine praftitiffe illa Philip- pum Landgravium , ut Lutheri facra atque placita in ampliffimum hunc Ducatum propagarentur. At veró in vanum & absque ulla idonea ratione hac omnia fin- guntur. Supra enim memoratus Gaylingius , Lutheri familiaris & affecla , Ulrici Concionator in prioribus jam exilii fui annis fuit , cum Helvetiorum mercede con« du&torum, non autem Principum Lutheranorum gladio Ducatur recuperare tentae ret.. INequaquam igitur, ut Principatu fuo per Principurn Proteftantium arma iterum potiretur, Religionem illorum amplexus eft Ulricus, longä quippe prius huic addi- &us füit, quam eorum auxiliis uteretur: . INec tam. ob Sacrorum Evangelicorum comimunionem ac extenfionem, quam ob ar&um fanguinis nexum , uti fcripto hac de caufa edito indicabat Philippus, tam ftrenuam opem tulit Ulrico fortem ejus iniquiffimam miferasus & perfuafüs, per Suevici Foederis arma injuflé. Du- catum illi ereptum, & Auflriacis venditum effe. Cum igitur confilia Philippi & Ulrici fortia dicam an audacia? hoc ipfo anno, hoc ipfo Conventu Auguítano à Confeffione Proteflantium tantopere celebrato, eo quod moderatioribus nulla fpes, nullus locus füperelfet , capta fortuna ad votum juverit, & fucceffu profperrimo ira fecundaverit, ut per illa Princeps & Pater Patriz, per hunc veró Ecclefiz nofirz Evangelica Veritas, confcientiis defiderata libertas, Sacris antiqua puritas, Scho-. lis optata Scientiarum & Literarum bonarum Lux redditz fint, tantum abeft, ut felici & fuavi anni hujus & Confeffionis Evangelicz illo in lucem prolatz recor- datione excludendi fimus, ut potius latitiz feges uberior multó quàm aliis Patria & Ecclefiz nofire Würtembergicz exinde progerminet, uid obflet igitur, quó minus tàm luculentum beneficium & ornamen- tum, quo per Auguítanam Confeffionem ante duo hac fecula Ecclefiam Evange- licam infignivit Divina Providentia, monente tempore , incitante pietate, jubente Sereniffimo Principe , complodente & Sanéta jubila jungente universa Ecclefia Confeffioni ifti addi&a hilares &-grati Jubilzo & feculari feflo in noftris quoque Templis & Scholis concelebremus? Quas inter Gymnafium noftrum l- lufire quod fuarum eft partium craflina luce, horá pomeridiana fecunda, folenni & publica Oratione fa&urum , & Principum tum borum, qui Confeffionem Fidei fue in Comitiis Augu[lanis ediderunt , tum eorum, qui ab ifto feré tempore Rem publicam Würtembergicam rexerunt piwn Zelum €9 invidam Conflantiam iu profitenda , tuenda 9 propaganda Veritate Evangelica deprzdicaturum , quoscun- que antiqua hzcDucatus Metropolis pietatis & bonarum artium benigna mater & altrix habet Sapientiz & Rei Literarie Antiftites, Macenates , Fautores & Cultotes, €a, qua par eft, obfervantia & humanitate invitat, atque rogat, ut folennitatem hanc gloriz Dei & late beneficiorum ejus infignium memoriz facram prafentia fua illuflrare atque exornare ne dedignentur, P. P. Stuttg, Dom, I1], poft Trinit, An, M DCC XXX, JUBIL/EU EVANGELIC/E EC« SECUNDUM CONFESSIONEM VERITAT IN COMITIIS IMPERII AUGUS' - VierFarbSelector Standard"* - E kala Offset CAROLO V IMPER A PUBLICE EXHIBITAM E Jussu n AERENIXSIMIPRINCIPIS 4 DOMINI o - - D EBERHA & EH ä R LUDOVE DUCIS WURTEMBERGLE AC TEC - MONTISPELIGARDI, DYNAST.E HEIDENH,- JESTATIS ET IMPERII ROMANO-GERMANI Il CULI SUEVICI GENERALIS CAMPI MARE: GIONIS EQUESTRIS PARITER AC [ CHILIARCH. E DOMINI AC NIITRITII NOSTRI C IN DEI GLORIAM - ET GRATAM BENEFICIORUM EJUS J MEMORIAM GYMNASIUM ILLUbTR Die 26, Junii, horà pomcrldxamll. Orat. celebrabit , Eos ad quam benevole audiendam LITERARUM MJECENATES, PATRONOS, FAUTOI- fubmlfl'e hurnarnitérque invitat VITUS FRIDERICUS WEIHENMAJE- E STUTTGARADIJE Typis Danielis Benjam Fabri L J Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com p*