LXV6d_fol_211 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Johannes Christianus Klemm, S. Theologiae Professor Extraordinarius, Linguae Graecae, & Orientalium Ord. L. S. a S. Klemm, Johann Christian - À L .. JOHANNES CHRISTIANUS KLEMM, - ofeflor Extraordinarius, Lin . S. Theologiz Pr gua Grece ; & Orientalium Ord. — Lch A 22 £ s $07 Z « Uod inde fere ufque ab afpectabilis hujus orbis conditu carminibus ufi fint homines & ad pofteros, quz fingularia ipfis & ij D * memoranda vidcbantur , hac potiffimmum rationetransmiferint , adeo pofitum eft in aprico , ut in dubium id revocare z U o 7Z 2 nemo poflit, nifi eo ipfo hofpitem fe ex hiftoriarum monumentis animumretuliffe , profiteatur. Non eftautem ,cur ad m ) 2 PA $ A f hoc confirmandum prolixam auctorum antiquiffimorum nubem, & teflimoniis fublefle haud fidei huic veritati fuffragan- ", 7 zAPZ s z tium, & fuo etíam exemplo , ipíaque adeo re eam edocentium; in fcenam producamus , eo quod id in re manifzíta minus :äf z 4 E A neceffarium & ab iníftituto hoc nofítro fit alienum. Par enim cít, ut in gente facra ipfaque adeo Ecclefia DEI perfiften- 2 [ GN MOA tes , hujus carminum eo magis habeamus rationem, quo magis monumenta, quz de iis ad nofiram pervenerunt etatem, d ! pQ L 72 ^ omnium antiquiffima , fide digniffima & fan&iffima fünc. Quotusquisque Chriftianorum remotiífima illa antiquitatis x adyta , ad qua nulla fccularis vera hiftoria non dicam propius, fed ne quidem longius accedit, cum ftupore & admira--. tione -c;n acat id qaotusquisque in focietatem laudis & celebrationis divinz , qua immenía & admiranda DEI O. M. beneficia nunquam non omnium feculorum pii fummis in coclum laudibus extulerunt , non veniat ? quotusquisque non eadem fpe , fiducia ardoreque pie- tatis accendatur ? Tam eximia , tam füblimia, tam divina fünt cantica, quz divinus Vir Mofes, qua Regius Píaltes JefIzus ; que auguítiffimus Jefaias , qux Threnologus Jeremias , qua divinitus afflata Debora , qua alii Spiricu San&tiore repleti , totique in laudes divinas effüfi, cecinc- runt, ut nefcias, an magis revereri majeítatem , an flagrantius imitari pietatem debeas ? Belle , licet non ad integram noftram mentem Hie- ronymus: quid, inquit, Pfalterio eft canorius ? quod in morem noftri Flacci & Graci Pindari , nunc Jambo currit : David Simonides no(ter nunc Alcaico perfonat : nunc fapphico tumet : nunc femipede ingreditur. ; Pindarus & Alceus, Flaccus quoque Catulus atque Serenus, Chri- ftum lyra perfonat , & in decachordo Pfalterio ab inferis excitat refurgentem. — Quid Deuteronomii & Jefaiz Cantico pulchrius ? quid Salo- mone gravius ? quid perfe&ius Job ?^ Que omnia Hexametro & Pentametris Verfi bus (utJofephus & Origenes fcribunt) apud fuos compofita occurrunt. Qua quidem in re, licet quoad encomium facris Canticis affertum , facile confentiamus , in eo tamen affenfüm nobis non extor- quetSridonenfis, quod ad rationes poeticas five Gracas five Latinas hec carmina facra fint exigenda. Neque nos quicquam moratur autoritas five Veterum Ecclefiz Patrum, five Jofephi (cribentis : Kaj Movesig d25v eig ve) 0eo) , tysxputv 7« xéj Ts iujAtYetots £ux toiciaw mtoiruTAY y t k Lapirpe Tv cuji9«e«y. . Ec Mofes Oden in DEUM (encomiumque & gratiarum actionem continentem ) hexametro veríu compofuit Libr.1l. Antiq. Cap. ult. De Pfalmis vero Davidicis metro confectis hec perhibentis : dzaypros à ';ïän'wo)xäpm & Aaídue x2j BaSaac dmeAnDuy i Aumoy Wpzr;s «ddg eig 76y Üsiy . x9j Upag cuverafaTo pérgu moÍAS , T8S yde Teiutrous y T3g À$ LL s eromes. — Caterum David perfun&us jam bellis & in alta pace de- gens, odas in Deum & hymnos mcetro vario compofuit: quosdam quidem trimetros, alios vero pentametros fecit. At enim vero Patres plerosque omnes dyegeaisc fuiffe & Jofephum , Scriptorem licet antiquiffimum , fzpius & hoc vitio cefpitare, in vulgus notum eft , ut adeo eo minus fidem hic mereatur , quo magis ipía conftat Zuraj/a, hullos in Mofe vel hexametros vel trimetros vel pentametros comparere. Quare oleum ctiam atque operam perdiderunt ,qui ex recentioribus Mofis adftrin- ; Salomonis & Jeremiz carmina cumprimis vero Píalmos ad regulas gere Pocticas & Grecorum & Latinorum magno, fed fruftraneo, conatuattentarnt, quod maxime Frazcifcum Gomarum in Davidis Lyra feu nova S.Scripture arte Poctica canonibus fuis deferipta & exemplis facris & Pindari ac Sophoclis parallelis demonftrata, Hermagzum van der Hardr ,qui Pfalmos ad modum odarum Pindaricarum confe&os efífe perhibuit , atque tres etiam primas Joelis elegias facras evulgavit , aliosque . faüitafle novimus , ut Marci Meibomii temerariam Criticam, qui totum V. T. Codicem rhytmice conícriptum teffe , afferere ; & ad inferviendum hypothefi , mifere eum detorquere ac corrumpere , nullus dubitavit, ficco nunc pede pratereamus. n Haud paulo redius hac de re jam olim fen(it , Muguffinus. Steucbus , Epií £ap us Eugubinus: Carm en autem , inquit , Hebraicum non idem cít atque Grecorum Latinorumque , ut ne- que Italicum five Etruícum , idem atque Latinum. Ac potius cum Italico , quam cum Latino fimilitudinem habet Hebraicum. —Latinum ad imitationem Greci , tempora fyllabarum obfervat : Hebraicum nullatempora: Sed numerum duntaxat atque fimilitudinem cadentium fyllabarum. — Ut non eft inItalico carmine , fpondeus, trochzus , dactyluss fed numeratio rantum Syllabarum , & obfervatio , ut fimiliter defi- nant : fimile quiddam fequitur Hebraicum. — Conferri quoque hac de re à curiofulis poffünt, qua ante paucos annos ltali GAROFALUS & RAPHAEL RABBINIUS Medicus Judaus inter fe difpu: aiunt. Nos certe animo noftro íedere, non diffitemur , quod, licet Carminibus facris nihil fit excellentius , nihil divinus , nihil, fiipfam fpeGes matcriam , profundius, nihil, fi formam confideres, füblimius atque auguflius : non tamen Latini Grecive Carminis rationem habeant, fed indolem plane fingularem eamque incognitam fapiant. Caterum uti Meffias, JESULUS nofter recens natus meta fcopusque fuit , in qpem omnes omnium ratum fideles oculos fuos defixerunt : ita potiffimum in celebrandis & de- cantandis ejus mirabilibus toti fuerunt, & cunas ejus , admirandam ex Virgine nativitatem, ftupenda miracula atque beneficia previdentes ac Ec- - -Clefiz Chrifliane florentem vincam intuentes, exultarunt. Sic letabundus exem pli caufa exclamat Vates Jeíaias , confanguinews u um cantaturus ? wpuilun 3pe DX doin2 5u39 j3" pot :nyem wopo€ wipàM :g5 mu n5 325 "i* nv * " - " H $3 pya ov ") N2 n ; D'3a2y n'wy:"z " Sic Davides cumprimis in Filii füi Meffiz celebrati onem in Píalmis füis propemodum ubique cffunditur & folio ejus fempiterno gloriaque Regni plane incffabili atque. incomparabili maximopere latatur. Hzc gaudia piiffimorum — Veteris Teftamenti fidelium eo magis novi Foederis Chri(ticole imitantur , quo magis umbrofa , qua olim detinebant ur , caligine difpulía , plenus ipfis gratie Phofphorus illuxit. Qua- re facro.prefertim hoc tempore , quo Ecclefía Chrifti nativitatis Dominicz, ex qua ceu fcaturigine reliqua gratiz fluenta promanant, facra recolit atque celebrat,merito cum divino Pfalte piiffi mus quisque concinit : E^b 32v Myey mv mm Uwnises np ln ss pint Nþ.g) Hanc pictatem fuam fa&turus Praftantiffimus atque Meritiffimus Juvenis Dominus * - OHANNES THEOPHILUS WALZIUS, Philologiz & Philofophiz apud nos Studioíus folertiffimus, apud animum conftituit, inftans feftum Nativitatis Domini n oflri Sermone quodam soAvyMolre Concelebrare. Qua in re veftigia legit Do&Giffimi Domini Patris füi GKORGII WALZII , Paftoris Hohen ftauffenfis Meritiffimi , qui anno fuperioris feculi nonagefimo tertio Orationem Ebrzam ; de lapfu Adami , ad cam programmate typis exferipto invitante Anteceí* fore noftro Celeberrímo , MATTHAEO HILLERO, habuit, filiumq ue hunc fuum unicum ad edendu m hoc fpecimen academicarum primitia- rum excitavit. Itaque eo nos quoque minus dubitavimus , Juvenis hujus optime fpei ; paternarum virtutum & ftudiorum heredis atque poft Venerandum Parentem à Doaiffimis Magiftris, & heic potiffimum à Dodiffimo Do mino M. MEGERLINO , Illuftris Stipendii Theologici Repetente , CollegiisPhilologicis varii genetis aliorum induftriam provocante, rfunt & huic quoque Oratori noftro facem praferente, perpoliti, honeflum juvare defiderium : quo rariores id genus Orationesapud nos effe confueve »quove ex abundantiore penu fua largiturus eft Ozator. Vario enim & multiplici fermonisgenere fefe inclyto commendare conabitur Auditor io. Premi(Io quippe Carminis Latini , Adventum Chrifli in car- nem celebrantis, prooemio j in profa Hebraicé defiderium gentium ex Hag. II. exponet & non Judzis tantum, fed & gentibus promiffum illud effe, demonftrabi & Atque hoc ipfum defiderium adimpletum jam effe , illico Hiftoria nati Salvatoris , Grajo eoque foluto fermone expofita , con- cife docebit. — Chaldaicé vero Regnum Meffi & zternum ejusque adventum à Gabriele przdi&dum ex Daniclis VII. & 1X. fiftet. Samaritana deinceps Lingua JE(üm noftrum verum DOV & falutem omnium populorum effe, oftendet. Arabicé, quod folus nofter JE(us fit verus Dei Legatus adveríus LXI. Suram Corani Mu hammedici demonftrabit. Sanhedrin commonftrabir. JEthio Ore Rabbinico-Talmudico JESULO noftro convenire attributa Meffie ex pice impleta effe divini Pfaltis de Meffia noftro vaticinia ex Pfalterio JEthiopum probabit. . Syriace venera- tionemImmanucli noftro juxtaEpift. divina enucleabit nomina & officiu adHebr.Cap.I.Angelis omnibus faperiori debitam commendabit.Poftea,CarmineEbrao ex]cf. IX. nati;nobis pueri mejus Regium celebrabit. DeincepsGracis verfibus oraculaimitabitur Sybillina , &, quz de Servatore Chrifto perhibent , ex purioribus Scripturz fontibus confirmabit. Denique vernaculo Carmine AGui colophonem imponet, inque gratiarum a&ione definct. Equidem alia quoque nominatimGermanica in pro fa,Greco barbara, Gallicaque interfpetferat , fi tempus permittet , recitanda, quanquam hzc jam ad falivam Anditoribus movendam videantur fü ffe&ura. Itaque ad fermonem hunc fingularem X XIlI. hujus menfis die, Hora Prima Pomeridiana in Auditorio noftro hyberno , exaudiendum, omnes St udiorum Proceres, Patronos & linguarum cumprimis Orientalium Cultores obíequiofe , decenter & peramanter invitamus. 1 Perfc. Tub. Feria Thomz Apoftoli MDCCXXVIII. TUBINGAE , Literis JOSEPHI $IGMUNDIL, - UM x a ii N a x - A i is - & r m : 5 * p JOHANNES CH ISITANUS KLEMM, S. Theologis Profeffor Extraordinarius, Lingusg Grace , & Orientalium Ord. L. AUA & od inde fere ufque ab afpectabilis hujus orbis conditu carminibus ufi (int homines & ad pofteros, qua fingularia ipfis & 3 6 memoranda vidcbantur , hac potiffimum rationetransmiferint , adeo pofitum eft in aprico , ut in dubium id revocere ( 2 Y :5 222 '(; nemo poffit, nifi eo ipfo hofpitem fe ex hiftoriarum monumentis animumretuliffe , profiteatur. Non eft autem , cur ad p G PUA 2 A L^ 7Zl - v j hoc confirmandum prolixam auctorum antiquiffimorum nubem, & teflimoniis fübleftz haud fidei huic veritati faffragan- H Vo Go ?Q 22 tium, & fuo eciam exemplo, l[.) faque adeo re eam edocentiur»; in Ícenam producamus , eo quod id in re manifzíta minus 2 i z 2 A M. neceílarium & ab inítituco hoc noítro fit alienum. Q Q A Par enim eít, ut in gente facra ipfaque adeo Ecclefia DEI perfiften- tes , hujus carminum eo magis habeamus rationem , quo magis monumenta, quz de iis ad noflram pervenerunt etatem, »ä..; N 4» o - 2v D a2 omnium antiquiffima , fide digniffima & fanaiffima funt. Quotusquisque Chriftianorum remotiífima illa antiquitatis x «2 d LA adyta , ad quz nulla fecularis vera biftoria non dicam propius, fed ne quidem longius accedit, cum ftupore & admira- tione non adeat ? qu otusquisque in focietatem laudis & celebrationis divinz , qua immenía & admiranda DEI O. M. beneficia nunquam non omnium íeculorum pii fummis in coclum laudibus extulerunt , non veniat ? quotusquisque non cadem fpe , fiducia ardoreque pie- tatis accendatur ? Tam eximia, ram füblimia, tam divina fünt cantica, qua divinus Vir Mofes, qua Regius Píaltes Jeflzus , qua auguítiffimus Jefaias , quz Threnologus Jeremias , qua divinitus afflata Debora , que alii Spiricu San&tiore repleti, totique in laudes divinas effüfi, cecinc- runt, ut nefcias , an magis revereri majeítatem , an flagrantius imitari pietatem debeas ? Belle , licet non ad integram noítram mentem Hie- ronymus : quid, inquit, Pfalterio eft canorius ? quod 1n morem noftri Flacci & Greci Pindari , nunc Jambo currit : nunc Alcaico perfonat : nunc fapphico tumet: nunc femipede ingreditur. David Simonides no(ter , Pindarus & Alcaus, Flaccus quoque Catulus atque Serenus, Chri- ftum lyra perfonat , & in decachordo Píalterio ab inferis excitat refurgentem. / Quid Deuteronomii & Jefaic Cantico pulchrius ? as - quid Salo- mone gravius ? quid perfeGius Job ? Que omnia Hexametro & Pentametris Verfibus (ut Jofephus & Origenes fcribunt ) occurtunt. Qua quidem in re, licet quoad encomium facris Canticis affertum , facile confentiamus , in eo tamen affení^ - quetSridonenfis, quod ad rationes poeticas five Grecas five Latinas hec carmina facra fint exigenda. Neguc nos quicq/c five Veterum Ecclefiz Patrum, five Jofephi fcribentis : Kai MeUczg qOry eig ve) 0e0) , yxciputy T& xgy Tie SujAtyelou, tux ais ios Trepie — evw]i9sec. . Ec Mofes Oden in DEUM (encomiumque & gratiarum aCtionem continentem) hexametro veríu compofuit I . Y De Pfalmis vero Davidicis metro confedis hec perhibentis [ dmibarypyos 2104 oA 6 Aaf0í2us xaj BaSeac azoAnay i— 76y Üedy , x34 Upvug cuverazuro pirpn roMÁA , Ts yda piuéTQus , T3g 06 amtyrapéroge Vmomew. Caterum David perfun&us jam b Euroskala Offset gens, odas in Dsum & hymnos metro vario compofuit: quosdam quidem trimetros, alios vero pentametros fecit. X plerosque omnes dy«Qociisc fuiffe & Jofephum , Scriptorem licet antiquiffimum , fzpius & hoc vitio cefpitare, in vulgus : minus fidem hic mereatur , quo magis ipía conftat zvraij/u , nullos in Mofe vel hexametros vel trimetros vel pentametrc & oleum ctiam atqne operam perdiderunt , qui ex recentioribus Mofis , Salomonis &Jeremiz carmina cumprimis vero Píaln W gere Pocticas & Grecorum & Latinorum magno, fed fruftraneo, conatuattentarünt, quod maxime Frazc/ftum Gomaru nova S.Scripture arte Poctica canonibus fuis deícripta & exemplis facris & Pindari ac Sophoclis parallelis demonftrat; - R 19 VierFarbSelector Standard * Hard: ,qui Pfalmos ad modum odarum Pindaricarum confe&os eífe perhibuit, atque tres etiam primas Joelis elegias facr: faQitaffe novimus ; üt Marci Meibomii cemerariam Criticam, qui totum V. T. Codicem rhytmice conícriptum leffe ,afferer(- hypothefi , mifere eum detorquere ac corrumpere , nullus dubitavit, ficco nunc pede pratereamus. Haud paulo rediit n Hs 18 fenfit , Auguflinus Steucbus , Epitc opus Eugubinus: Carmen autemi , inquit , Hebraicum non idem cít atque Gracorum ; que Italicum five Etruícum , idem atque Latinum. — Ac potius cum Italico , quam cum Latino fimilitudinem habet ad imitationem Greci , cempora fyllabarum obfervat : Hebraicum nullatempora : Sed numerum duntaxat atque fin- 17 fyllabarum. . Ut non eft inItalico carmine,fpondeus, trochzus , dactylus; fed numeratio tantum Syllabarum , & obferv nant : fimile quiddam fequitur Hebraicum. — Conferri quoque hac de re à curiofulis poffünt, qua ante paucos annos 1* O Baance Q 16 RAPHAEL RABBINIUS-Medicus Judzus inter fe dilputarunt. Nos certe animo noftro federe, non diffitemur , q facris nihil fit excellentius , nihil divinus , nihil, fiipfam fpectes matcriam , profundius, nihil, fi formam confideres, fublimiu - - Czterum tamen Latini Grecive Carminis rationem habeant, fed indolem plane fingularem eamque incognitam fapiant. L 15 nofter recens natus meta fcopusque fuit, in quem omnes omnium &ratum fideles oculos fuos defixerunt . ita potiffimun - Focus cantandis ejus mirabilibus toti füerunt, & cunas ejus , admirandam ex Virgine nativitatem, ftupenda miracula atque benefi N 14 clefiz Chriflianz florentem vincam intuentes, exultarunt. Sic letabundus exempli caufa exclamat Vates Jeíaias , coníanguin Twpuncun spy n3p oW ^*j2 2" pyU snyom imepom cmpu :p9U713 D2 *vvh maü nis 62025 "7 n ä ; OX n'iul.?:'z Sic Davides cumprimis in Filii fui Meffiz celebrationem in Píàlmis füis propemodum uBiquc effunditur & M 13 gloriaq'ucchniplane ineffabili atque. incomparabili maximopere letatur. Hzc gaudia piiffimorum Veteris Teftame - novi Foederis Chrifticole imitantur , quo magis umbrofà , qua olim detinebantur, caligine difp ulfa, plenus ipfis gratic Pho d re facro.prafertim hoc tempore , quo Ecclefia Chrifti nativitatis Dominicz, ex qua ceu fcaturigine reliqua gratic fluenta pr.^ 12 atque celebrat;merito cum divino Píalte piiffimus quisqueconcinit : P"Fip? 323 ijoy mieyo nim mDunimes nmp 3 E Hanc pietatem fuam fadurus Praftantiffimus atque Meritiffimus Juvenis Dominus 3h] OHANNES THEOPHILUS WALZIUS, Philologie & Philofophiz apud nos Studiofus folertiffimus, apud animum conftituit, inftans feftum Nativitatis Domini nc- soAvyAw]re concelebrare. Qua in re veftigia legit DoGiffimi Domini Patris füi GRKORGII WALZII , Paftoris Hohenfl E 10 qui anno fuperioris feculi nonagefimo tertio Orationem Ebrzam ,de lapfü Adami , ad cam programmate typis exferip|- fore noftro Celeberrímo , MATTHA/EO HILLERO, habuit, filiumque hunc fuum unicum ad edendum hoc fpecimen ac [ rum excitavit. ]raque eo nos quoque minus dubitavimus , Juvenis hujus optime fpei , paternarum virtutum & fludiorur- Venerandum Parentem à Doàüiffimis Magiftris, & heic potiffimum à Dodiffimo Domino M. MEGERLINO , llluftris Repetente , CollegiisPhilologicis varii genetis aliorum induftriam provocante,& huic quoque Oratori noftro facem preferent* I juvare defiderium : quo rariores id genus Orationes apud nos effe confueverunt, quove ex abundantiore penu fua largituri ; enim & multiplici fermonis genere fefe inclyto commendare conabitur Auditorio. Premi(To quippe Carminis Latini , Adv - nem celebrantis, prooemio ,in profa Hebraicé defiderium gentium ex Hag. II. exponet & non Judzis tantum, fed & gen o efle, demonítrabit, Atque hoc ipfum defiderium adimpletum jam effe , illico Hiftoria nati Salvatoris, Grajo eoque foluto fe: cife docebit. Chaldaicé vero Regnum Meffiz aternum cjusque adventum à Gabricle przdidum ex Daniclis VII. & 135 IE deinceps Lingua JEíum noftrum verum 7?"9 & falutem omnium populorum effe, oftendet. Arabicé, quod folus noft Legatus adverfus LXI. Suram Corani Muhammedici demonftrabit. Ore Rabbinico-Talmudico JESULO noftro conveni1 - Sanhedrin commonftrabit, Ethiopice impleta effe divini Pfaltis de Meffia noftro vaticinia ex Pfalterio 7Ethiopum probal tionemImmanucli noftro juxtaEpift. adHebr.Cap.I. Angelis omnibus fuperiori debitam commendabit.Poftea,CarmineEbraeo ex] - divina enucleabit nomina & officium ejus Regium celebrabit. DeincepsGrecis ver(ibus oraculaimitabitur Sybillina , &; qu« perhibent , ex purioribus Scripturz fontibus confirmabit. Denique vernaculo Carmine A&ui colophonem imponet, inq^ definet. Equidem alia quoque nominatimGermanica in profayGreco barbara, Gallicaque interfperferat , fi tempus permi ttet 1 hec jamad falivam Anditoribus movendam videantur fuüffeQura. Itaque ad fermonem hunc fingularem XXIlI. hujus mej- Pomeridiana in Auditorio noftro hyberno ,exaudiendum, omnes Studiorum Proceres, Patronos & linguarum cumprimis | obíequiofe , decenter & peramanter invitamus. Períc. Tub. Feria Thomze Apoftoli MDCCXXVIII. TUBINGAE , Literis JOOEPHI SIGMUNDI, 2 J Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com