LXV6d_fol_193
author: Weyhenmeyer, Elias

Candido & Benevolo Lectori S.P. D.

.ELIAS WEIHENMAYER,

RECTOR ET EBR/EE GR/EC/EQUE LINGUARUM PROFESSOR

PUBLICUS IN GYMNASIO ULMENSI.

——

E

—

Quidem jucundiffimum eft univerfalis hiftoriae ftudium , quod non modo rerum antiquiffimarum, fed rccentiorüm

,

-

quoque notitiam copiofius fübminiftrat : at longe utilior eft accurata patrize cognitio.

Itaque uti nullus prudens rerum aeftimator veteris

LN

mundi , antiquiffimorumque populorum , imperiorum , rerumque publicarum per totum terrarum orbem olim difperfarum res geftas me-

N

!

P

:

moria dignas fusque deque habendas , aut obiter tantum ac perfun&orie tra&andas effe arbitrabitur : ita vero multo minus patriz , illius-

U

i

-—

-3

3»

N

N

Wl'hv

C ——

-

que nationis, e qua originem quis fuam deduxerit, hiftoriam negligendam effe crediderim.

Hac enim facit, ne civis in patriae fuae cogni-

— —3

/l

(

£

TE I

tione hofpes fit, fed quae accurate cognofcere oportet, exquifita addifcat induftria.

Quze cum ita fint , haud dubie rerum Germanicarum

;

—

M

notitia magis expediet Germano , quam Affyriorum , Medorum , Perfarum , Graecorum , Romanorum, ceterorumque orbis antiqui populo-

rum hiftorias ad unguem recitare poffe. — Quis igitur vitio nobis vertat, fi non femper ex antiquiffima exterorum populorum, fed etiam ex

nova , eaque domeftica & patria hiftoria fcholafticae interdum declamationes inftituantur , ne ftudiofa juventus Germanica in ipfa Germania quafi peregrina fit

patrieque ignara, —Quod fi vero quis antiquam Germanize faciem cum hodierna conferat , utique miram rerum viciffitudinem expertam illam fuiffe haud diffi-

culter intelliget. Ut enim nunc alia omnia filentio praetermittam, longe diverfam Germanize divifionem hodie receptam effe, quam prifcis temporibus , quis eft,

quem lateat? Scilicet fi divifionis illius incunabula atque originem inveftigare velimus, ad tempora Maximiliani I. Imperatoris R. Gloriofiffimze memorize erit

recurrendum. — Hic enim egregius princeps in finu optimi Parentis Friderici III. ex Auftriaco pariter fanguine oriundi educatus , quamprimum thronum conícen-

dit Caefareum , in eam ftatim incubuit curam , ut internam ordinum Imperii difcordiam tolleret , juítitiam Camera Imperiali in Comitiis W'ormatienfibus

an. 1495. inftituta exerceret , itaque almam & communem patriam noftram Germaniam maxima priorum temporum acerbitate in diriffimas calamitates miferias-

que prolapfam priftinae integritati reftitueret. — Praeter quamplurima alia Illius in Germaniam noftram merita immortali laude digniffima id unum maxime ipfius

tenerrimum in Germaniam amoris affe&tum comprobaverit, quod de legitima Imperii Romano - Germanici divifione ob provinciarum amplitudinem difficili tam

follicite allaboraverit , nec ante quieverit, quam follenniter eam procuraret. Namque prudentiffimus ille Imperator utile fore cenfuit , Germaniam ad exitium in-

clinantem in meliorem redigere ordinem & diftribuere in Circulos , h.e. integros provinciarum complexus Dire&oribus atque officialibus fuis inftru&os, atque ad

univerfum S. Imperii Romano - Germanici fyftema prudenter ordinatos, qui fibi adverfus omnes hoftium impetus mutuo quodam auxilio fubvenirent. Primor-

dia fa&a funt A. C. MD. in Comitiis Imperii Auguftanis : tum enim aufpiciis Caefareis primum VI. Circuli fuere inftituti , fcilicet Franconicus , Bavaricus , Sue-

vicus , Rhenanus, Weftphalicus ac Saxonicus. Poftea rebus fuis atque Auftriacis ftudens duos novos addidit circulos: Aufítriacum & Burgundicum : denique

Rhenanum & Saxonicum, circulos reliquis majores , iterum diftinxit utrumque in fuperiorem atque inferiorem : itaque X. Imperii Circuli An. M D XII. in Comi-

tiis Trevirenfibus ab eodem Imperatore Maximiliano I. atque Imperio definiti fuerunt.

Quanquam vero illa Germaniz divifio naevis non prorfus caruerit: ma-

jora tamen commoda atque emolumenta prafertim periculofiffimis illis temporibus ob crefcentem Turcarum potentiam cervicibus Germaniae jamjam imminen-

tem , ex illa in Rempublicam noftram redundarunt. Malo hac doGiffimi , rerumque Germanicarum peritiffimi HERMANNI CONRINGII verbis , quam meis

edifferere. Ita vero ille in praefatione in Politica Ariftotelis fubjun&ta libro ejus de finibus Imperii Germanici p. m. 863. Certe , inquit , eum in locum denique res «ve-

neruní , uf "vix quidquam füperfuerit amplius , quo unitiffima ante regni membra ad communia confilia continerentur , preter TTurcice potentie &9 profcriptionis me-

fum : donec Friderico HI. && Maximiliano Cefaribus de ar&ius conjungendis Germanie ordinibus magis fedulo caepit atlitari. — Et vero eo confilio in Circulos, quos «vo-

cant , Germania divifa eft.

JVec. illud non merito laudaveris : fi non &5 illa drvifio unitati reipubl. nonnibil fortaffis impedimento fit.. - - - - Fatendum tamen

omnino eft , pofl deminutam regiam au&oritatem , buc illuc dilabentibus Imperii membris , non melius remedium aliquot fui[fe

Á

eculis adbibitum. — Certe abs illo fi fuifet,

jamdudum Germania in. partes. difjoluía, inque fe mufuo ruens interifet. — Taceo &5 paci publicae eo confultum efJe, &5 legum au&toritati s que fine cogendi facultate ludi-

briuzijuflitie funt. Certe nounullis leviter mutatis 65 paucis additis, finon ad proferendos limites aut recuperanda amifJa, ad defendenda tamen que fupererant, inprimis ad libertatem

ordinum confercvandam illis inflitutis fufficere fibi Germania potuit.

Ha&enus CONRINGIUS. Atque Zehac ipfaSacri Romano-Germanici Imperii divifione in X. Circu-

los plura verba faciet adolefcens alacri praeditus ingenio ALBERTUS LUDOVICUS 1Tiettes , fpeCatiffimi D. JOH. PETRI METTESII, Negotiatoris Ulmani

florentiffimi filius major natu , mercaturae deftinatus : cujus commilito DANIEL BARTHOLOMLEI, Cceleberrimi Bibliopolae Ulmenfis, DN. DANIELIS

BARTHOLOM I filius itidem natu major modeftus atque optimae fpei , paterno commercio operam navaturus, Ze Inclyto Circulo Suevico fpeciatim declamabit.

uorum fpecimina oratoria ut Mufarum Patroni , Fautores & Cultores czas B. C. D. ipfo S. ZMattbie feflo die H. L.

, C. benevolis auribus audire, & praefentia

fua fplendidiffima laudatos adolefcentes excitare velint, decenter oro quaefoque ! Prop. P. in Gymnafio Ulm. a. d, XXIIL. Februarii A. C. M DCC XXII.

sindh

ULML.E, Literis CHRiIsTIANI UrgRiCi WAGNERI.

i

»

2

- —

i.V

)

$^

P

J

»

Ste

i

ia

PA

r';

i

Candido & Benevolo Lectori S.P. D.

Z

M. ELIAS WEIHENMAYER

:

T

RECTOR ET EBR/E/E GR/EC/EQUE LINGUARUM PROFES*

X

PUBLICUS IN GYMNASIO ULMENSI.

E

W

—

19

A

Quidem jucundiffimum eft univerfalis hiftoriae ftudium, quod non modo rerum antiquiffimarum, fed recer

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

L

quoque notitiam copiofius fübminiftrat : at longe utilior eft accurata patriae cognitio.

Itaque uti nullus prudens rerum aeftimat -

LN

z

mundi , antiquiffimorumque populorum , imperiorum , rerumque publicarum per totum terrarum orbem olim difperfarum res g

18

N

N

R

l

moria dignas fusque deque habendas , aut obiter tantum ac perfun&orie tra&tandas effe arbitrabitur : ita vero multo minus patric -

l

ii

que nationis, e qua originem quis fuam deduxerit, hiftoriam negligendam effe crediderim.

Hac enim facit, ne civis in patriae fü

N

SS

WV

ï

j

(/

tione hofpes fit, fed quae accurate cognofcere oportet , exquifita addifcat indu(tria.

Quse cum ita fint , haud dubie rerum Germ -

17

:

[.— —

i

,*ä

asl

notitia magis expediet Germano , quam Affyriorum , Medorum , Perfarum , Graecorum , Romanorum , ceterorumque orbis antiqui

rum hiftorias ad unguem recitare poffe.

Quis igitur vitio nobis vertat, fi non femper ex antiquiffima exterorum populorum, fed &

16

ftica & patria hiftoria fcholafticae interdum declamationes inftituantur , ne ftudiofa Juventus Germanica in ipfa Germania quafi per:

:

nova, eaque dome

ä

patrieque ignara, — Quod fi vero quis antiquam Germanize faciem cum hodierna conferat , utique miram rerum viciffitudinem expertam illam fuiffeh

culter intelliget, Ut enim nunc alia omnia filentio praetermittam, longe diverfam Germanize divifionem hodie receptam effe, quam prifcis temporibus ,

15

.quem lateat? Scilicet fi divifionis illius incunabula atque originem inveftigare velimus, ad tempora Maximiliani l. Imperatoris R. Gloriofiffimae mem -

ä

recurrendum. Hic enim egregius princeps in finu optimi Parentis Friderici IIT. ex Aufítriaco pariter fanguiae oriundi educatus , quamprimum thronum

14

dit Caefareum, in eam ftatim incubuit curam , ut internam ordinum Imperii difcordiam tolleret , juítitiam Camera Imperiali in Comitiis Wormz -

an. 1495. inftituta exerceret, itaque almam & communem patriam noftram Germaniam maxima priorum temporum acerbitate in diriffimas calamitates

J CENN

que prolapfam priftinze integritati reftitueret. — Preeter quamplurima alia Illius in Germaniam noftram merita immortali laude digniffima id unum maxir

13

tenerrimum in Germaniam amoris affe&tum comprobaverit, quod de legitima Imperii Romano - Germanici divifione ob provinciarum amplitudinem dif -

follicite allaboraverit , nec ante quieverit, quam follenniter eam procuraret. Namque prudentiffimus ille Imperator utile fore cenfuit, Germaniam ad e» ,

clinantem in meliorem redigere ordinem & diftribuere in Circulos , h.e. integros provinciarum complexus Dire&oribus atque officialibus fuis inftru&os, "

12

univerfum S. Imperii Romano - Germanici fyftema prudenter ordinatos, qui fibi adverfus omnes hoftium impetus mutuo quodam auxilio fubvenirent.

dia fa&a funt A. C. MD.in Comitiis Imperit Auguítanis : tum enim aufpiciis Caefareis primum VI. Circuli fuere inftituti , fcilicet Franconicus , Bavaric -

11

vicus , Rhenanus, W'eftphalicus ac Saxonicus. Poftea rebus fuis atque Auftriacis (tudens duos novos addidit circulos: Auftriacum & Burgundicum :

Rhenanum & Saxonicum, circulos reliquis majores , iterum diftinxit utrumque in füperiorem atque inferiorem : itaque X. Imperii Circuli An. M D XII. -

tiis Trevirenfibus ab eodem Imperatore Maximiliano I. atque Imperio definiti füerunt. Quanquam vero illa Germaniee divifio nevis non prorfus carue

10

jora tamen commoda atque emolumenta praefertim periculofiffimis illis temporibus ob crefcentem Turcarum potentiam cervicibus Germanize jamjam ii -

tem , ex illa in Rempublicam noftram redundarunt. . Malo hacc doGiffimi , rerumque Germanicarum peritiffimi HERMANNI CONRINGII verbis, qt

edifferere. Ita vero ille in praefatione in Politica Ariftotelis fubjun&a libro ejus de finibus Imperii Germanici p. m. 863. Certe , inquit , eum in locum deniqu -

neruní, ut cvix quidquam füperfuerit . amplius , quo unitiffma ante vegni membra ad communia confillia continerentur , preter Turcice potentie &5 profcrip

fum : donec Friderico III. €9. Maximiliano C'efaribus de artlius conjungendis Germanie ordinibus magis fedulo coepit atlitari. — Et vero eo confilio in Circulos ,

cant , Germania divi(a eft.

ANec . illud non merito laudaveris : fi non &5 illa divifio unitati eipubl. nonnibil fortaffis impedimento fit. - - - - Fatend

omnino efl , poft deminutam vegiam autloritatem , buc illuc dilabentibus Imperii membris, non melius remedium aliquot fuiffe feculis adbibitum. — Certe abs illc -

jamdudum. Germania in. partes. diffoluta, inque fe mutuo ruens interüJet. — aceo &5 paci publicae eo confultum effe, & legum autforitati $. que fine cogendi facu

briun juflitie funt. Certe nounullis leviter mutatis 69 paucis additis, finon ad proferendos limites aut recuperanda amilJa, ad defendenda tamen qu« fupererant, inprimis adi

ordinum conJercvandam illis inflitutis fufficere (ibi Germania potuit.

Ha&enus CONRINGIUS. Atque Zebac ipfaSacri Romano-Germanici Imperii divifione in .

Jos plura verba faciet adolefcens alacri praeditus ingenio ALBERTUS LUDOVICUS 1Tjettee , fpe&atiffimi Dx. JOH. PETRI METTESII, Negotiatori: -

florentiffimi filius major natu , mercatura deftinatus : cujus commilito DANIEL BARTHOLOMLEI, Celeberrimi Bibliopole Ulmenfis, DN. D

BARTHOLOM I filius itidem natu major modeftus atque optimae fpei , paterno commercio operam navaturus, Ze Inclyto Circulo Suevico [peciatim de. -

uorum fpecimina oratoria ut Mufarum Patroni , Fautores & Cultores czzs B. C. D. ipfo S. ZMattbie feflo die H. L.

. C. benevolis auribus audire, &

ä

fua fplendidiffima laudatos adolefcentes excitare vglint, decenter oro quaefoque ! Prop. P. in Gymnafio Ulm. a. d, XXIIL Februarii A. C. M DCC XXI

sindhs

ULM.E, Literis CHRIsTIANI UrRici WAGNERI.

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

E