LXV6d_fol_162
author: Neu, Johann Christian

IO. CHR.ISTIANUS

NEU,

Hiftor. Eloq. ac Poés. DP. Ordin.

L. $.

z

Bd

1

CX

J

3

RUum inter mortales vere prudensis demum cenfeatur , qui, cum hujus univerfi orbis , &

AE

Z

rerum, quz in illo deprehenduntur, originem ac principium cognorit penitus ac perfpe-

E

A

G

)2

À

Y

—

-

NÀ

,

(

Sxeritultimum quoque earum finem,ideft, Summum Bonum indagare, eoque unice inhac

N

z

Z

zAPZ

—

2

z

P

2

vita ftudet potiri, mirari fatisnon poffumus, Veram Religionem tam paucis curz effe at-

A

À

2 M

DM

z

AUE

Z

uecordi,qux tamenuna;llam Prudentiam vel Sapientiam docet. Quam multi pro dolor!

G

N

A

277

.

o

P

unt, qui generalia illa fundamenta, que gentibus etiam non Chrifüanis ex Lumine Na-

a A^

turz quodammodo innotuerunt, in media re Chriftiana 1mpugnant ac everfumeunt?

Quammulti Deum exiftere negant? quotinficiantur ejusdem providentiam,nec rerum omnium conditum ad

Sumumconditoremreferunt? Qui vero Deumaut Deos inter illas gentes negare aufi;aut fe noncredere pro-

fefsifunt, quam pauci fuere? Fuerint enim jam olimiinter Grecos Dionyfius, Diagoras, Atheos Ciceroni

dictus, Theodorus Cyrenenfis,& Evemerus Te geates ,cum aliis:illatamen malefanorum hominum paucitas

majori longefapientiorum homin

um

arti,

u

z ex Íenfu rationis communi Deumeffe conftanter adfevera-

j

orum

h

iO

vit, przferrinon poteft. Etfortaffisi

minumopinio ex ineptis poetarum fabulis de Diis ortum tra-

xit, quippe qui Diis fuis confictis ea, quz fariis etiam honeftisque hominibus indigna funt;paffim adfinxerunt:

uthinc potius vero fit fimile illos non tam DEUM , quam tam abfurdos exiftere Deos, negaffe: quamin rem

Athenagorz non minusApologia proChriftianis,quam Minucii Felicis,qui O&avius infcribitur,Liber,legio-

mnino merentüur. Tantus utiq; tamq; manifeftus gentium illarum fuit confenfus;ut in Polytheifmofuo Deum

agnofcerent, &antiquiffimorumPopulorum,Chaldxorumfcilicet, ZEgyptiorum atque Phoenicum, teftatur

hiftoria, quod pluresilli Deos, quam nullum credere, profiteri, atque colere maluerint: etfiineo fanegra-

viter delirarint, quod p!ures contrafanam rationem fintcommenti. Sed mittimus hzc & alia, quum ad prz-

fens accedendum propius fit inftitutum. Dum enim Pereximius ac Przftantiffimus Vir Juvenis,

DN. JO. ANDREAS HOCHSTET T ERTUS,qwbingenfis,

declamatione publicaid pracipue argumentum fibi edifferendum putavit, quo demonftraret,per Atheifmum

ipfa fummi Imperii fubje&tionisque Civilisfundamenta,una cum imperantium zque atque parentium officüis,

everti,velex ipfis etiam nonChriftianisicriptoribus obfervatu non indignum videtur, non Chriftianas gentes

J*

agnoviffe pariter, caput ac fundamentum in Republica Re

ligionem effe, Ita Zfriffoteles L. VII. Polst. C.IIX.

d

pronuntiat , in üis, fine quibus civitas confiftere non poflit, weéro «l2 £ 7) ecorempbear, tid-cft-5 Primum.

rerum divinarum procurationem effe.

Diogenis quoque Pytbagorici przclara eft apud Stobaesm Se*rn.

$

XLVI. fententia, ubi, decetenim, ait, quod optimum eft, ab optimo coli, &,quod imperat, ab imperan-

te. Nec decet folum, fed & expedit, vel Cyri Perfarum Regis judicio, qui, ut X'emophon refert in

G

ripad.

(

L. VIII. rationari folebat,fiomnes familiares,imo & fubjecti,Dei metuentes effent;minus eos;aut inter fe,aut in

ipfum, aliquid illicitum patraturos. Id quod Romanorum exemplo egregie confirmat P alerius Maximus L. T.

.L . fcribens : Omnia namque ppfï: religionem ponenda femper noftra Civitas duxit: etiam in quibus fum-

m Majeftatis confpici decus voluit. Quapropter non dubitaverunt facris imperia fervire: itafe humanarum

rerum futura regimen exiftimantia, fi divinz potentiz bene atque conftanter fuiffent famulata. Re&tiffime

igitur Lipfrus L.TV. Polit. C. I Propriam Principis fuiPrudentiam Togatam Divinam quoque facit, quz in

rebus divinis verfatur, facraque & Religionem tangitac dirigit. Ceterum diffitendum aut diffimulandum

non eft, fuperftitionis , qua nullares multudinem

cacius regit, philtro fubje&tos fibi populos dementaffe

Numam Pompilium, Scipionem Africanum, L. Sullam, Q. Sertorium, Minoa, Pififtratum, Lycurgum, Za-

leucum, quos laudatus V'alerius Maximus L. I. C.TI. de Simulata Religione commemorat , & plures alios.

Quodfiautem[verba funtTlluftrisForftneri ad'T acit.L.1. 4nnal.C.xx1Ix. Jtanta vanz ac falfz fuperftitionis vis

eft,ut miferos mortales ealuferintantiquiPrincipes legumque latores,velipfe potius malus Dzmon : quid non

faciatin animis noftris veranoftra fan&taá; religio? Sanctus ille ífummi Patris Filius, a Spiritus S. in Virginis

utero conceptus,mortalitatis miferiis fponte fubje&tus;denique fuamorte [immane redemtionis pretium! ] in

peccatis mortuis, & fub Diaboli regno captivis, vitam& libertatem peperit, fibid; eternorum aliquando gau-

diorum regniq; coheredes adfcivit. Hzc religio, hecimmenfi beneficii conícientia non dulci amoris oeftro

abripiat humanas mentes? €9 reliqua.. Quibustandemhzc fubjungit : Deniq; fola homini veramerga Deum

pietatem,in fuperiores reverentiam, in zquales amorem atq; benevolentiam infundit. Etabsq; hoc Vinculo

effet, quo hominum focietas maxime continetur , nec ferro , nec cetera poenarum acerbitate fatis coercita foretimproborum licen-

tiayauttuta innocentia. Calliditas aut potentia peccantium omnia judiciaaut cludant, aut perfringant : Confcientia & cocleftium mi-

nárum metus cohibent , & cetera: quz le&u quidem digniffima , fed longiora tamen funt, quam exícribantur integra. Nobisergo

hzc füffecerit pra-faride inftituto noftri Oratoris, qui ad proximum Veneris diem Hora l. Poser;d. in publicum prodibit. Id vero ad-

huc polliceri de ipfo poffumus, quod Juvenis, eruditione haud vulgari, probisque moribus nobis commendatiffimus, & rerum , quas in

arduo collegitargumento, delectu, & di&ionis elegantia, audientium favoremae benevolentiam omnino mereatur, Quareco con-

fidentius omnium ordinum Proceresac Mufarum noftrarum Patronos obfervantiflime rogamus , ut recitationi publice honorificam

fuam prafentiam commodare, fummeq; Reverendo Parenti, de ecclefia noftra quondam meritiffimo, priftinum quoque favorem in

eximiz fpei filio teftari haud graventur.

P. P. Dom. Letare A. cIo Ioccxv.

TUBINGe£, Lircris JOSEPHI SIGMUNDI,

i

—

veibáey

EEE

T n

bb

E

^

"

9^

-

"d

E

E

a

—

-

AE&W E :

$—

i

E

"

*

€«

t4

A du

^

P

-a

w

p

!

Ü

-

1

IO. CHR.ISTIANUS

NEU,

Hiftor. Eloq. ac Poés. PP. Ordin.

Lo S'

AA

z

f

m

Uum inter mortales vere prudensis demum cenfeatur , qui, cum hujus univerfi orbis, &

N

rerum, quz in illo deprehenduntur, originem ac principium cognorit penitus ac perfpe-

L

Z

ä

x

-

-

ï

7

:

||

;-:

xerit,ultimumquoque earum finem, id eft, Summum Bonum indagare, eoque unice inhac

N

T

Y^

[

2

2j

Á

2

vita ftudet potiri, mirari fatisnon poffumus, Veram Religionem tam paucis curz effe at-

A

e

C

DA

2

AV

Z

uecordi,qux tamenuna;llam Prudentiam vel Sapientiam docet. Quam multi pro dolor!

u-

z

t

277

A

m

i

unt, qui generalia illa fundamenta, que gentibus etiam non Chriftianis ex Lumine Na-

o

turz quodammodo innotuerunt, in media re Chriftiana impugnant ac everfum eunc?

Quammulti Deum exiftere negant ? quotinficiantur ejusdem providentiam,nec rerum omnium conditum ad

Sumumconditoremreferunt? Qui vero Deumaut Deos inter illas gentes negare aufi,aut fe noncredere pro-

fefsifunt, quam pauci fuere? Fuerint enim jam olimiinter Grzcos Dionyfius, Diagoras, Atheos Ciceroni

dictus, Theodorus Cyrenenfis,& Evemerus Te geates ,cum alus:illatamen malefanorum hominum paucitas

majori longefapientiorum homin

utmn

arti, quz ex fenfu rationis communi Deumeffe conftanter adfevera-

j

orum

vit,przferrinonpoteft. Etfortaffisi

ominum opinio ex ineptis poetarum fabulis de Diis ort *

Xit, quippe qui Diis fuis confi&tis ea, quz fariis etiam honeftisque hominibus indigna funt;paffim adfin:

-

£

uthinc potius vero fit fimile illos non tam DEUM , quam tam abfurdos exiftere Deos, negaffe : quan-

Athenagorz non minusApologiaproChriftianis,quam Minucii Felicis,qui Octavius infcribitur,Libes

Y

— ]j

mnino merentür. Tantus utiq; tamq; manifeftus gentiumillarum fuit confenfus,ut in Polytheifmo fuc

agnofcerent, & antiquiffimorumPopulorum,Chaldxorum ffcilicet, ZEgyptiorum atque Phoeenicum, -

-

X

hiftoria, quod pluresilli Deos, quam nullum credere, profiteri, atque colere maluerint: etfiineofa

viter delirarint, quod plures contra fanam rationem fint commenti. Sed mittimus hzc & alia, quum *

W

fens accedendum propius fit inftitutum. Dumenim Pereximius ac Praftantiffimus Vir Juvenis,

DN. JO. ANDREAS HOCHSTETTERTUS,Twingenfs, —

19

VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset

declamatione publicaidprzcipue argumentum fibi edifferendum putavit, quo demonftraret;per Athc-

ipfa fummi Imperii fubjcöhomsque Civilisfundamenta,una cum imperantium zque atque parentium

18

everti,velex ipfis etiam nonChriftianisicriptoribus obfervatu non indignum videtur, non Chriftianas-

d*

agnoviffe pariter, caput ac fundamentum in Republica Re

li

ionem efle. Ita ZAriffoteles L. VIL Poht. -

TY

d

It

vre&roy Th) a €i 10 G &ey empeAeiaw ,* id-eft-; E

":

pronuntiat , in iis, fine quibus civitas confiftere non po

rerum divinarum procurationem effe.

Diogenis quoque Pytbagorici przclara eft apud Stobasr*

ä

16

XLVI. fententia, ubi, decetenim, ait, quod optimum eft , ab optimo coli, &,quod imperat, ab ir

15

te. Nec decet folum, fed & expedit, vel Cyri Perfarum Regis judicio, qui, ut Xenopbon refert in C

[EEEEEEEEEENE

ä

L. VIII. rationari folebat,fiomnes familiares,imo & fubje&i,Dei metuentes effent,minus eos,aut inter f -

ipfum, aliquid illicitum patraturos. Id quod Romanorum exemplo egregie confirmat /alerius Mazxin

N

14

.L. fcribens : Omnia namque ppft religionem ponenda femper noftra Civitas duxit: etiam in quibr

J FENN

mz Majeftatis confpici decus voluit. Quapropter non dubitaverunt facris imperia fervire: itafe hum;

13

rerum futura regimen exiftimantia, fi divinz potentiz bene atque conftanter fuiffent famulata. Rec-

igitur Lipfius L.IV. Polit. C. II. Propriam Principis fui Prudentiam Togatam Divinam quoque facit.*

L

rebus divinis verfatur, facraque & Religionem tangitac dirigit. Ceterum diffitendum aut diffimu!

noneft, fuperftitionis , qua nullares multudinem

cacius regit, philtro fubje&tos fibi populos den.-

K

11

Numam Pompilium, Scipionem Africanum, L. Sullam, Q. Sertorium, Minoa, Pififtratum, Lycurgi -

leucum, quos laudatus P. Alerius Maximus L. T. C.1I. de $1iwulata Religione commemorat , & plure

J

10

Quodfiautem[verbafunt IlluftrisForftneri ad acit.L.1. Anmnal.C.xx11. ]tanta vanz acfalíz fuperfüti -

eft,ut miferos mortalesea luferint antiquiPrincipes,legumque latores,velipfe potius malus Dzzmon: qi

I

faciatin animis noftris veranoftra fanctad; religio? San&tusille fummi Patris Filius, a Spiritus S. in V-

uteroconceptus,mortalitatis miferiis fponte fubje&us;denique fuamorte [immane redemtionis pretiu ;

H

peccatis mortuis, & fub Diaboliregno captivis, vitam& libertatem peperit, (ibiq; eternorum aliquan(

diorum regniq; coheredes adfcivit. Hzec religio, hec immenfibeneficii confcientia non dulci amori -

G

abripiat humanas mentes? €9 reliqua.. Quibustandemhzc fubjungit: Deniq; folahomini veram erg

pietatem, in fuperiores reverentiam, in zquales amorem atq; benevolentiam infundit. Etabsq; hoc V-

effet, quo hominum focietas maxime continetur , nec ferro , nec cetera poenarum acerbitate (atis coercita foretimprobort

F

tiaauttuta innocentia. Calliditas aut potentia peccantium omnia judiciaaut eludant, aut perfringant : Confcientia & cocle -

narum metus cohibent, & ceera: qua le&u quidem digniffima, fed longiora tamen funt, quam exícribantur integra. N

hac füffecerit prafaride inftituto noftri Oratoris, qui ad proximum Veneris diem Eora l. Porer;d. in publicum prodibit. Id.-

E

huc polliceri de ipfo poffümus, quod Juvenis, eruditione haud vulgari; probisque moribus nobis commendatiffimus, & rerun;

arduo collegitargumento, dele&tu, & di&ionis elegantia, audientium favoremac benevolentiam omnino mereatur, Quar|»

D

fidentius omnium ordinum Proceresac Mufarum noftrarum Patronos obfetvantiffime rogamus , ut recitationi publicz hor

fuam przíentiam commodare, füummeq; Reverendo Parenti, de ecclefia noftra quondam meritiffimo, priftinum quoquefa -

eximiz fpei filio teftari haud graventur. P. P. Dom. Letare À. CI2 Ioccxv.

C

]

.H m5 EC

TUBINGeÉE, Lireris JOSEPHI SIGMUNDI,

2

B

0 Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

A

1