LXV6d_fol_003 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Iohannes Henricvs Boeclervs, In Alma Argentoratensi Vniversitate Professor Ordinarivs, Lectori Benevolo S. P. D. Boeckler, Johann Heinrich :$ HENRICVS BOECLERVS. IN ALMA IOHANN R ENTORATENSI VNIVERSITATE : 3 . PROTESSOR ORDINARI V E Aélfori-Benevolo /./S. /P. ;D. » o at Gelliur Nv[t'l Zitt. V, ryrefert me morabilem difputationem clarorum Romz virorum, de gradu atque ordine 2 N * officiorum, quando q uzrebatur: quibus nosea prioribus. pdtioribuflue fhcere oporteret, [i neceffe effetin opera dan- X Y P LA S- t dzz]kcima;loqm officio alios alits anteferre. . Conuentebat autem facile ('wapergic) conftabatque fx-mo»rzä*w pop. R. d " Qu primum iuxta parentes locum tenere puþ-t'!/os deäerefd-ei tute!ægue'na" "& creditos: [ecundum eos proximum locum clen- 9 NI (2 tes babeve, qui fefé itidem tn fidem patrocintumque noffrum dederunt : tum 1n tertio loco effe bofpites :. poffea effe cogna- Pa a g ) Ve Q a ,5 4fimefque. — Addacitur deinde Mafuri Salini au&oritas, qui antiquiorem locum Hofpiti tribuit quam Clienti. altque,2pz dmaiores itaob[eruatum effe 1n officitt ; primum 'tute/æ,-ä(eindf Hofpiti, deinde clienti,tum cognato , poffea fu. | Ex quo intelligimus, officia FJofpitir & Clientela ,valdefibi vicina,xftimatione, religione, vfu fuiffe.. Et de aliis quidema gentibus, Hebrzis, Phoenicibus, ZEgyptiis, Syris, non patiturinftituti ratio, ac pagimz huius modus,aliquid adferre. In Romanis autem iníftitutisvelut inyvnum conduóta occurrunt, que ipfi à Grecis, Grzci ab aliisin conftituendo iure & bonis moribus for- mandis acceperunt. Hofpitii vero humanitatem naturz focialisiratio primum, & vltro commendauit gentibus: licet affe&u prqpofitoquc diuerfo, nonnullas ciuitates, vtfieri folet, accedentibusprafertim quibufdam incommodis, demonftratum à natu- ra iter deferuiffeconftet. Romanos autem non tantum amor officii,fed prudentiz etiamciuilis vfos docuit,fan&am & cogna- tarn facere Ffofpitit && Clentela neceffitudinem. Atq;ficut Clieztelaexinftituto Romuli pertinebat,adconcordiam erdinum,Patricii & Plebeii, fanciendam adeoquead coniunctionem & confenfionem ciuitatis ftabiliendam: ita Hofpitii-comitas,ad deuinciendos aliarum ciuitatum animos, vtiquefpectabat, neque profe&to antiquiora Rerumpublicarum munimenta nominauerim , quam dorni concordiam,foris auctoritatem & famam. De vtraque reita tenendumeft: quzdam in Hofpi-—cio & Clientela,ad virtutem & confuetudinem bene moratam; quxdam ad ius & legem ; quedam denique ad ritus & formulas & fymbola referri oportere, 5 fi Ícripterumloca recte velimus interpretari. Hinc de »ore£9 iure bofpitii ac clientela: de viriu[que veligione, düts, facris, pignoribus, offictis, legibus , vbique videasfermonem fieri. Scilicet, quod virtutis ratio fuppeditat,lex in formulam officii collegit, diftinxit, fanciuit: acceffere rei fan&z legibufque preceptz,folennia quzdam, varizque confuetudines, conciliandz venerationis,partim fübmonente lege,partim ingenioftudioque hzcofficia ufarpantium. qualia,vbi confenfü velutitacito conualuerunt, & ipfa fibi quandam legisiurifqueformaminduunr. DeClientela illuftriseft lex X1I. Tabb. Pazrezzm ff clienti fraudem faxit. facer effo: de qua Seruim ad fextam /Eneidem. Hofpitii quoque fan&itatem,feueris munitam ll. paenifque conftat: hinc ftigmata /zgrati bofpttza &itulum praferentia,aliafque animadverfiones hiftorialoquitur. In ampliffimo opere /zferiptionum Gruterianarum pag. 342 €5 - ffé4. excant quinque Infcriptiones, de Hofpitio &9' Clientela, 6 quibus vnam tantum ex zvo Conftantini M.e.g. referemus. Tabellz aaczhic fait citulus: Valerio Proculo v. c. przfidi provincie Valeriz Byzacenz. Infcriptio fic conceptaeft: DD. NN. Crifpots Conffantim Inntore Nobilifimu Caff-.c eff. 111 Kal Sept. Muricipts 7Municipl ZEl, Hadriani Zlug. Ciuilitani Q. Aradium Rufinum d —-*Fälm'ugn Pmu!æm C F. Liberas poflevofo ue ais febi li;?*fif pofteri/qi.o f Patronos cooptatevunt tejjeramque bofpitalem cum eofecerunt. Q. "radius Rufinus Valerius Proculus ! .l/ Peri pofterique eius municipes municipis 1. ZEli- Hadriani Aug. Ciutitani liberos pofferofoue eoram in fidem clientelamque faam veceperunt.. In quamvem gratuitam legationem [Gfceperunt Inffeius Renatus 69 Apollonisa Gallenttus Duouiri T. zElius Optatianus Camavianus Flauius Secundinus Domitius Optatianus AEmilims INemgonius ZEmilius T. Tracius Sta- tiliue Secundianus ex P.P. €9 Vniuer[us ordo. Hic, (iliceretexequi; obferuaremus multa ad hoc argumentum pertinentia. JMeza J &rat paclio haius nece(fitudinis; hincnon magis, qui fe dabat in cllentelam & hofpitium, quamis qui recipiebat,voluntatem fuam exprimebant. Necinterfingulos, aut familias tantum obtinebat: fedad totas ciuitates gentefq; pertinebat; dixeris pul/lica i]ja bo- Jffitia €9* elientelas publicas. fic Romanicum aliis populis acciuitatibushofpitium i.uvngcbänt, aliasitem gentes & vrbesinclientelam fuamrecipiebant: autetiam ( quodalterum huiuspublica clientelz genus eft) populi, civitates, municipia,coloniz in clientelam fe permittebant Magiftratuum Rom. Virorum aut Familiarum Illuftrium. quzresmultum -ob-feruationis..politicæ trahit, dequani- hil nuncattingerepoffumus. -lta-hic-:Ciuflitanummunicipiu-—m tradit fe ValerioProculoprefidi. Hereditaria ergo plerumque ze- ceffitudo hecfuit,utrinque libcros;po&crqofqu—.e ad patroci.nii,c-lich,t'elæ,-h.ofpiti;i officia oþlig-ans. Infirumentis, monumentis ,Labults etiam perfcribebatur, expreffis nominibus Coss. -con'fenfucoruxm,quorü intererat; agentium curiam,legatorum fuperea re miffo- rum: ficutceterg Infcripiionesamplius oftendunt. Coniungebantur denique fzpeifta,publicispriuatifq; nominibus exnaturá ne- a^ gotii cognata, Hq/þätioque& Clientela fimul excipiebantur, qui Tefferara h.ofpita-l,emcum aliquo feceruntL.. Quo minus admirari ais debet, coniuncta ad occafionemoratorie exercitationis effe,que nominibusdifcrepant. Dicturi enim funt, dieVeneris (ha- ius menfis XI. fignamns) bora V ! 1. smatutina,inauditorio [olennt, ernatiffiui Adolefcentes, AVGVSTVS FRIDERICVS, & CHRISTOPHORVS IACOBVS, MOCKELII, Hala Sueuoria natifratres Geymani,alter quidem de lure €9 more HofHittt;aler detu- ve 9 more Clientela.. Abhis,inquam,argumentisaufpicium facientexercitationis Academicz, tentabuntque fiforte poffint ip po- fierum,nequeingratosin Àcademia cum ceterishofpites; neque ineptos Academicorum procerum clieatesfeprzbere. Nomina certefauore dignafuünt, quibus fe in publico commendatumeunt. Nemoquidemexiftimabit, accuratz tractationis fpecimen pro- mitti de hac etate. quinimó ob id ipfam dele&a eft materia, que excerpendo & memorando, non perorando & commentando, fub iuuenilisfüli primarudimenta fuccederet: nam oratoris vim & inaentionem, & copiam, nimis inepti fupnt, qui defcriptis locis communibus, & nefcio quibus florilegiis excuffis, affe&ant. vtilioris operz eít; eos, qui facultate dicendi noadum pollent, colli- ere& in orationis zqualis contextam ordinemque redigere fparfas alibi ac diffufas materias, Qu res & fcriptorum notitiam, & le&ionis induftriam,tum »difciplinam meditationis inftruit. Pollicentur nobis Itali , curas /acob; Philtppi I bomafini de "Tefferie Hojpitalitatés ,"obitus Hobitá uninerfum, apud Veteres potiffimit, expendatur: quo forte fapplebuntur & conducenturea,quz 5tuclne aliique füper ifto argumento tradidere. Mockeliis noftris, pauca, necindigna tamen cognitu, in occafionem profe&turz deinceps jnduftriz, confc:ibefe placuit. Quorum Gmplicttäu fas eft fauereomnes,qui clarasfamiliasxftimant, & ftudiorum vel nomen amant, ve! rationem intelligunt,yel confuetudinem non afpernanturr. Dicta eft materies, dictum tempus, dicta nomina ecrum, quife pridem Hofpites Academiz Clientefq; profeffi fant: nihil fupereft,quam vt beneuolz aufcultationis argumentointelligant, fenonfruftra ab Vaiverfitate Academica, Hoiþitio acClientela fufceptos elfs. A*fgen torgti .IX Augï;g Chrifliano cIo» Ioc XLViII. þxmde&.—;t ]oaw N ES | P HILI P—pus Mu L Blus, w'mdä,m,e» !) po;gmlo;,æäg- E 5 2» r y» d "j - T h. f * A fs * 3- x K AE N dR 245 PA d A - T 2 x "o 8 uf N p TW u * ag ird - TT t a al Md d Jwï.r&ir d gt s ia — l M — ey a She Dr R o -a a -H 2 Ls a DARO bens us «.- " "d p * d » ". D ii R "m t m r —— $2 ^ R G. IOHANNES HENR ICVS BOECLERVS. IN ALMA ARGENTOR ATENSI VNIVERSITATE PROFTESSOR ORDINARIVS, ZLéBoriBemevele $. /P. D. Gelliur Nac'f. t V, ryrefert memorabilem difputationem clarorum Romz viroru m, de gradu atque ordine ) VR , L 2 z EE fficiorum, quando quærcbatur: quibwnas-m prioribus potioribu[que facere oporteret ff neceffe effet 1m opera dan- " w z Conuente bat autem facile ia pergit) conffabatque ex moribur pop. R. A da jhcimdaque ojïcia alios altis anteferre. - ( N PTUCED » d et tutelæquena u creditos: (ecundum eos proximum locum clien- ( x " N ( primum juxta parentes locum tenere pupillps deäeref m zW V« VÀ tes habere, qui fefé itidem tn fidem patrocimntumque no yum dederunt : tum in tertio loco effe bofpites : poffea effe cogna- G (2 B 4€. Addacitur deinde Ma[uri Sabini au&oritas, qui antiquiorem locum Hofpiti tribuit quam Chientt. u L N I affinefq aitque,4pu dmaioves itaobferuatum effe 1n officiit ; primum tutela,deinde Ho iti, deinde clienti,tum cognato , poffea Aff Ex quo intelligimus, officia Hofpitii &c Glientela ,valdefibi vicina, x ftim atione, religione, vfu fuiffe. — Et de aliis quidem ginz huius modus,aliquid adferre. In Romanis gentibus, Hebrzis, Phoenicibus, ZEgyptiis, Syris, non patitur*inüituti ratio,ac pa aliisin conftituendo iure & bonis moribus for- autem inftitutisvelut invnum conducta occurrunt, que ip(i À Grzcis,Greci ab & vltro commendauit gentibus : licet affe&u mandis acceperunt. Hofpitii vero humanitatem naturz focialis ratio priumum, nonnullas ciuitates, vtfieri folet,accedentibusprafertim quibufdam incommo dis, demonítratum à natu- propoütoque diuerfo, - fanctam & cogna- ra iter deíeruiffeconftet. Romanos autem non tantu m amor officii,fed prudentiz etiamciuilis vfos docuit, atadconcordiam ordinum ,PatricH tarn facere Ffo[pitii & Clientela neceffitudinem. A tq; ficut Clientela exinftituto Romuli pertin eb & Plebeii,fanciendam adeoque ad coniun&tionem & confenfionem ciuitatis flabili endam: tta Hofpitii comitas,ad deuinciendos licarum munimenta nominauerim , quam aliarum ciuitatum animos, vtiquefpectabar. neque profe&o antiquiora Rerumpub dorni concordiam, foris auctoritatem & famam. De vtraqucre-*ita tenendum eft: quz dam in Hofpitio & Clientela,ad virtutem " ; ferri oportere, & confuetudinem bene moratam; quxdam ad ius & legem ; quedam denique a d ritus & formulas & -fym'boïa r de vtriu[que veligione, ditt, facris, pignoribur, fi Ícriptorumloca re&e velimus interpretari. Hinc de zsoret5 iur:-hgjþitiiac clientela: Scilicet, quod virtutis ratio fuppeditat, lex in formula m officii « ; volfïcizk,legiäw, vbique videas fermonem feri. £ fanciait: acceffererei fan&z legibufque preceptz, folennia quzdam, varizque confuetudines, conciliandz vet e hecoffi ciaufurpantium. qualia,vbi confenfu velutitacito conua!t- fubmonente lege,partim ingenioüudi oqu Y De Clientela illuftriseft lex X 1I. Tabb. Patrezim ff clienti audem fa. quandam legisturifque formaminduunt. E qua Seruiut ad (extam Anedem. Hofpitii quoque fan&itatem, feueris munitam ll. poenifque conftat; hinc ftigir X In ampliffimo opere /zériptionum Gruterta. - titulum praferentia, aliafque animadverfiones hiftoria loquitur. de Hojpitro €5' Clientela,$ quibus vnam ta ntum ex zvo Conflantini M.e.g. ref . * fféq. exiant quinqueInfcriptiones, Infcriptio fic conceptaeft: L. W asezhic fait ctulus: Valerio Proculo v. c. prafidi pr oyincie Valeriz Byzacene. z. Municipes Municipl VEl Hadriani z1ug. Ci uilitani Q. . - Conflantino Iuniore Nobslifemi Ca[[-coff. 11 Kal $c 19 ——Falerium Proculum CV. Liberas pofferofaque eiue f'þi' liberés poäarf/ä;? /'m':'Patronos' cooptatievutt teljevaum ue bofbitai VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset $ piunicipis d. 4E li- Hadriaui 4tug. Cuulitani - Q. A radius Rufmus Valerius Proculus liberi poflerique eius municipe 18 goOrAm ín fidem clientelamque faam receperunt.. In quamvem gratuit 4 ?n legationem [afceperunt Inffeius Renatid €o A us Do Duouiri T. ZEliut Optattanut Camarianus Flautus Secundin mitius Optatianut AEmilius Nemeoniut 4Emili 17 tilias Secundianus ex D.P. €9 Vniuer[us ordo. Hic, filiceretexequi, obferuaremus multa ad hoc argumentum per &at pactio haius neceffitudinis; hincnon magis,qui fe daba cincllentelam & hofpitium, quamis quirccipic at;, O Baawxe Q 16 (ed ad totas ciuitates gentefq; pertinebat; dix exprimebant. Necinterfingulos, aut familias tantum obtinebat: Romani cum aliis populis ac ciuitatibushofpitium iungebant, aliasitem gcntcs&v— 15 ffitía &5 clientelas publicas. fic Civitates, municipia,colo I H Focus fuam recipiebant: autetiam ( quodalterum hutuspublica clientelz genus eft) populi, Rom. Virorum aut Familiarum Illuftrium.qua res multum obferuationis p olitics- fe permittebant Magiftratuum N 14 hilnuncattingerepoffumus. ItahicCiuil itanum municipium tradit fe Valerio Proculoprzfidi. Hereditaria er - J FENN ceffitudo hzcfuit,utrinque liberos poftero fquead patrocinii,clientelz, hofpitii officia oþlig-ans. Inflrumentts,n M 13 orüintererat,agentium curiam,legatorum " etiam perfcribebatur, expreffis nominibus Coss. confeníi eorum;qu rum: ficutceterz Infcriptionesamplius oftendunt. Coziungebantur d enique fzpe ifta,publicis priuatifq; nomin * L 12 ff PO gotii cognata, Hofpitioque &t Clientelá fimul excipiebantur, qui Te erarn hofpitalem cum aliquo fecerunt. Qu ais debet, coniuncta ad occafionem oratoriz exercitationis cffe,quænominibus difícrepa nt. Di&turi enim fur- K 11 AVGVSTVS FR. ius menfis XI. fignamns) bora V 1 1. smatutina,in auditorio folennt,ornatiférum "Adolefcentes, CHRISTOPHORVS IACOBVS, MOCKELII, Hal Sueuoriinati/fratres Germani,alter quidem de ]ure€9 move . J 10 ve 9 more Clientele.. Ab his,inquam,argamentis aufpicium facient exercitationis Academicz, tenta buntque fif.- clieates fel- | fierum,nequeingratos in Academia cum ceterishofpites; neque ineptos Academicorum procerum emexiftimabit, accurat x tractatic certe fauore digna funt,quibus fe in publico commendatum eunt.Nemo quid mitti de hac ztate. quinimó ob id ipfam dele&a eft materia, que excerpendo & memorando, non perorandoa;3 H & copiam, nimis ineptifupt,c fub iuuenilisfuli primarudimenta fuccederet: nam oratoris vim & inaentionem, communibus, & nefcio quibus florilegiis excuffis, affe&ant. vulioris opera eit; eos, qui facultate dicendi noad G arfas alibi ac diffufas materias. Quz res & fcript - ere& in orationis zqualis contextum ordinemqueredigere fp Po llicentur nobis Itali , curas Jacob Philippi 1 ! F le&ionis induftriam,tum difciplinam meditationis inftruit. lebuntur & conducent ^ Hq/þita!zfta:ä, vbiius Hofpitij oniuer[um, apud Veteres potiffimis, expendatur: quo forte fupp inoccafionem prc.- E aliique fuper iftoargumento tradidere. Mockeliisnoftris, pauca, nec indigna tamen cognitu, & ftuc E "W NNS induftriz, confcribere placuit. Quorum fimplicitau fas eft fauereomnes, qui clarasfamilias xítimant, amant, vel rationemintC-lligun-t,-vekl confuetudinem non afpernantur. Dicta eft materies, ditum tempus; tationisargu:- quife pridem Hofpites A cademiz Clientefq; profeffi fant: nihil fupereft,quam vt beneuolz aufcul an. Chrfüanc o fe nonfruftra ab Vniverfitate Academica Hofpitioac Clientelafufceptos eife. Argentorati IX Aug. iif P^ deia d )'&aa;gmpimäþa Ll þxcudeþ,:t jo,xm'mzs Kl)munus MüLsBius, e4c4 2 w Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com 1