LXV6a_fol_135a

Á

/7

l4

Aitges

r4

PRO-RECTOR -

VNIVERSITATIS TVBINGENSIS

IL'A

Y

uod PraroNEM, celeberrimum Philofophum , Pythagoreorum con-

fuetudinem hacin re, ut in multis, fecutum , fcholarum füuarum,

quas Athenis in Academia aperuerat, limini infcribi curaffe relatum

legimus : Sddc d'yeouérmroc &cdro, idem eodem et majori for(an jure Me-

dicorum fcholas ingreffüris admonitionis cohortationisque nomine acclamari

offe omnino videtur. "Panta enim eft mathematicarum difciplínarum , vti

in Philofophia, ita vel maxime in arte falutari vtilitas, vt iis probe inftructi

praeclareque eruditi in hac addifcenda non rantum multo promtius faciliusque

proficere, fed etin multis cognitionem multo diítin&tiorem folidioremque

acii, qui his praefidiis deftituuntur, comparare fibi poffint.

Atque id qui-

dem ita fe habere nemo rerum gnarus in dubium vocare aufit, cum et Phyfi-

ces ftudium, quod ipfüm quaíi atrium artis medicae oprima ratione habe-

tur; feliciter et cum fructu, ea maxime , quam noftra aerate induit, forma,

fine Mathefeos ope tractari haud poffit, et ipía Phyfiologia artificio(iffimam

corporis humani fabricam absque horum praeceptorum adjamenris diftinéte

Ífolideque explicare vix queat. Intelligitur inde, quam prudenter rebus füuis

confulant ii, qui ad medica ítudia addifcenda animum íuum appellentes,

eundem hoc doctrinarum tanta vtilitate fe commendantium genere egregie

inftituendum praeparandumque curant.

Exemplo íüo, eoque vti laude

omni, ia et quorumvis imitatione longe digniffimo cum id comprobavit,

tum et medicarum doctrinarum ftudiofis hac in re praeivit, quem publico

hoc fcripto in confpectum publicum producimus, novus hujus Vniverfitatis

Profeffor, qui omnibus, quibus aditus ad füperiores di(ciplinas paratur,

do&rinis, maxime autem folidiori Mathefeos cognitione inftructiffimus , íu-

fcepto Medicae fcientiae ftudio, tam brevi et tanta cum felicitate ampliffi-

mum ipfius campum emenfus eft, vt ob fingularem eruditionis, quam fibi

paravit, praeftantiam ab Ipío Sereniffimo ac Porentiffimo Duce noítro, jam

et, quod tripudiantes addimus , Re&tore hujus Vniverfitatis Magnificentiffi-

mo, CAROLO, quem DEUS fervet! ab hoc, inquam, acutiffi-

3no ingeniorum aefítimatore dignus fuerit judicatus, cui docendi munus in hac

Mufarum fede demandaretur.

Eft autem is 7ir Praenobilifimus atque Expe-

virntifimus Dowivus CunisriaNUs FnipERICUS JakGER, Philofophiae et Medici-

wae Dottor, hujusque in bac Vmiverfitate Profe[for. publicus. Extraordinarims, vt

et illufiris flipendii Duralis ac Alumnei. Bebenhufani Phuficus Ordinarius.

Vt ve-

ro clarius appareat, quis fit; quamque viam in excolendis literis tenuerit,

Vitaeipfius rationes iisdem , quibus nobifcum eas communicavit verbis, ve-

£eri more dabimus, et publica hac pagiga exponemus. lta vero ipíz,

iNatus

n

Ls

N

" Natus fum Stuttpar

diae die 13 O&.. 1739 , patre, quem fuperftirem

Gro&Gio FnipEnico JAzgcEn, JMed. DoG. tum

per Dei gratiam pie veneror,

AMedicinae Pratlico Stuttgardiano t

t pofiea et adhucdum Praefetfurarum Nurtingen-

kendorffenfis Phyfico. ordinario ,

Matre vero

fs & Nyffen

fis Comobz'ique Dentc

or ante XX annos vivis erepta; CHRi-

CHRISTIANA

FuipERi1CA , jam proh dol

dam Stuitgardiani Meritifftni ; filia;

sriN: Jacosi RnziNwALDI, Confulis quon

Baptifmni facris initiatus et in religionis pietatisque ftudio

ab optimis parenti-

bus enutritus litterarum fundamenta jeci in Nurtingenfi

.

fchola ;

incendio

vero anno 17jo vrbem devaítanre et. patri

is quoque aedibus flamma con-

"

fümtis Schorndorffium confugi, ibique meri

tiffimi Domini Praeceproris

Mzzsorpir inftitutione fedula profeci,

vt theologiae ftudio a parenribus opti-

mis deftinatus exantlatis Stuttgardiae quatuor examini

bus coníüetis et folen-

nibus in Monafterium Denckendorffianum anno 1754 clemenüflime promo-

enobio per 4 annos moderantibus

tus fuerim, in quo & Mulifontanó Co

raefülibus er Profefloribus B. Wzis-

fümme Reverendis atque Digniffimis P

SENSEE, B. HanprPnECHTO, B. STEINWEEGIO ; B. JazcrnRo,;

B. SrrixBOrERO;

LawG1O et maxime, cui plurima me debere gratus profiteor, SPRENGERO;

ophiae ftudiis ita incubui, vtiam praeparatus eaderm fe-

philologiae et philoft

.

licioribus conatibus i

n alma hac Vniverfitate, quae me anno 17,8 civem re-

erlaurea, quam dicunt, pritna ornari potuerim.

Haufi

cepit, profequi,

tunc per biennium ex

praeledionibus tam publicis quam privatis Virorum

Excellentiffimorum et

Celeberrimorum Domini Prof. PLovcqusT1 logicas et

fümme.Reverendi Do-

metaphy(icas; B. Do

mini de Lon£Ewstülorp hiftoricas

mini D, ScuorrI mora

les, S. R, Domini Prof. HorMaNNI criticas. atque Do-,

mini Kizsi] mathematicas et phy

ficas difciplinas, harumque maxime deliciis

detentus et fingulari favore et benevolentia hui

us Excellenriffimi Viri adjutus

rea fecunda differtationem de:

defendi fub eJus praefidio pro obtinenda lau

do plana et facili. expofíta ;

habitisque reliquis. ex lepibus,

Trigonometria metho

academicis difputati

onibus publicis et. privatis officioque opponentis pluries

in me füfcepto p

oftexantlata examina folenniora anno 1

760 arüum libera-

"Tranfii. ex lepibus

lium Magifter atq

ue Philofophiae Doctor creatus fui

Ducalis ftipendii ad fan

Gioris theologiae ftudium; et, auditis. vltra. annum,

ncellarii Rgussi1. exegeticis , Pro-.

lectionibus ac collegiis Magnifici Domini Ca

fe(Torum füumme Reverendorum Domini D.

SanTOni nofítri Prorectoris Ma-

nifici dogmaticis, D

omini D. CorraE polemicis, atque Domini D. FA2u1,

( tunc adhucdum apu

d nos Profefforis nunc Praefülis Alpirofpac. Reveren-.

diffimi, cujus e

t contubernio et hofpitio in maximum rerum mearum emolu-,

mentum frui contigit) prae

le&ionibns in libros fymbolicos, gavifus quidem

DRRT

fed 'ad,

fui de pleniore (an

Giffimae noftrae religionis dogmatum cognitione,

do officium concionatorium minus me idoneum fenfi,

fufcipiendum aliquan

hinc praemiffa neceffar

ia deliberatione et jufta rerum ponderatione de ftudio.

theologico de

relinquendo et mcdico eli

gendo cum patre optimo, cognatis,

patronis et An

tiftitibus confilium inivi, Adftipulati funt jufto et honefto .de-

fiderio atque rationi

bus veris et Reverendiíffimorum Praepofitorum teftimo-

Nutritium no«

nio füffultis a

d Sereniffimum atque Potentiffimum Ducem,

ftrum longe clementiffimum

delatis obtinui, vt e ftipendio. theologica

Mox me totum ad ftüdium medicum addiícen-

clementiffime dimitterer,

dum anno 1762 accinxi et

fedulus. Excellentiffimos atque. Experientiffimos

Profeffores, Dominum

D. SicwanruM phyfiologiam, pathologiam, anato^

iniam docentem atque vna cum

Exp. D. D. GAERTNERO manus meas cadas

veruim ;

q

uibus theatrum anatomicum abundabar, diffe&ionibus et anato-

micis praeparationi

bus admotas diripentem; Dominum D. GMELINUM bota«

hiftoriam naturajlem, chemiam experimenra4

nicam , materiam medicam ,

]em exponentem? Dominum D. OrriN

GERUM- "Therapiam geaeralern. et fpes

cialem ac methodum praefcribendi formulas praelegentem ; D. D. Maucnan,

TUM b. m. phyfiolopiam tradentem fequutus füi, gratusque adhucdum vene-

ror fingularem colendiffimorum Praeceptorum favorem, ex quorum privato

colloquio et commercio

vlterius proficiendi fuaviffimam occafionem nactug

um Vniverfita-

fui.

His ftudiis imbutus anno 1764 Lugdunenfem Detavor

.

tem falutavi atque non fine emolumento et i

nfigniore voluptate fcholis Illuít.

ALBINI

AimNi, fenioris, phyfiolopiam, ArziNI, junioris, anatotniam et. chirurpiam,

li. Gausu pathologiam et chemiam , Cel. V. RovsNm praxin medicam,

cl. ALLEMANNI phyficam experimentalem et hiftoriam naturalem docentium,

jnterfui, atque ex amica doctaque cqnfuetudine mecum in Belgio tunc com-

qnorantium conjun&itfimi: inprimis D. Gwzriu1 et. D. Parrasi nunc Acade-

miae Petropolitanae Profefforum Excellenüffimorum, in(titutisque itineri-

bus et excurfionibus per Belgii foederati vrbes celebriores ex vilitatione et

confideratione hortorum botanicorum, mufaeorum et gazophylaciorum. ra-

riorum, nofodochiorum ;

obfervatoriorum aítronomicorum , theatrorum

anatomicotum anatomicis praeparatis elepantioribus ornatorum fcientiam me-

dico- phyficam pro viribus augere ítudui.

"Transacto integro apud Batavos

anno Amltelodamo profectus facto itinere per Hannoveram, vbi venerabilem

Senem , Medicinae practicae-decus, WirnLHOoriUM aliquoties alloqui et Do-

mini ÀNDRAE pharmacopoei incomparabilem rerum naturalium collectionem

videre potuifle gaudeo, per Brunívipam, vbi gazophylacium Ducale perlu-

Itrare et collegii Carolini Profeflores, ZacHaRiAM, EsERTUM , W/AGLERUM

falutare ; contigit; per Guelpherbytum numerofiffima et pretiofiffima biblio-

theca inclytam; per Helmítadienfem vniver(itatem, vbi, CaRnPzoviuw, Tzr-

LERUM, EisENHARDTUM, FnicxiuM, DringisIUM faventi(Iimos expertus Socie-

tatis Ducalis Teutonicae membris adícriptus fum, tandemque per Magde-

burgum meníe Septemb. 1765 Berolinum perveni ,. vbi aliquamdiu commo-

rari atque ex inflituto collegii medico - chirurgici fruétus percipere conftitui,

]n theatro anatornico per omnes anatomiae partes praeparationes fub manu-

dué&lione Celeberrimi MicxELu tentavi, ejusque exquifitas demonftrationes

anatomicas praeledionesque in artem obíletriciam, in qua per eum ipfum

rerum mearum quam maxime ftudioífum manum admovendi occafio dabatur,

conftanter frequentavi.

Clar. W'/aLrHERVM privátim angiolopiam demon-

Itrantem audivi. Domini Parrasu chirurgiae profeíloris operationibus chi-

rurgicis adfui, ipfeque fub ejus directione curíum operationum feci. Illuft.

MuzzLivuM in Noíodochio charitetis Dominum BircERnuM exercitus Borutfi-

ci chirurgum primarium fàepius in privatis aedibus graviores operationes fü-

Domini Prof. Grerpirscun, Prof. SPROEGELU,

Ícipientem fequutus fum.

D. Parrasu, filii, fingularem humanitatem adhuc gratus agnoíco, veneror-

que infignem favorem lllu(trium EursRogUM, FonwEYi, MinijaN:, Law-

BERTI, BERNOULLU, quo obtinui, vr aliquories folennibus Academiae fcien-

Per novem menífes Berolini

tiarum Regiae conventibus intereffe liceret.

commoratus atque itineris, focium Excell. atque Confült. Dominum Doct, et

rof. HorMANN, amicum, dudum defideratiffimum et aeftumatiffimum , na-

étus in ejus confortio majori cum fructu Saxoniae Vniverfitates invifere decrevi,

Salutatis vbique Viris celeberrimis, Wittebergae TRittERO; Tirio, Bozen-

MERO; Lipfiae Lupwictio, GorrscugDio , GELLERTO, HeiNsIO, SCHREBERO

patre et filio, FlggENsrREITIO; Halae de SEGNER ; BornMERO , BucHwERO,

MavrRo; Jenae Karxscuuipi0, Faszrio, nullibique neglectis, quae ad rem

litrerariam faciebant, vifüque digna peregrini attentibnem merebantur ,. Wey-

mariam adhuc bibliothecae publicae videndae gratia contendi; inde vero

Dresdam tot admirandis rerum pretiofiffimarum etartefactarum et natura-

liüm thefauris ditiffimam petii, —Prapee Dominum Prof. BonapscH.et Do-

minum Prof. KriwxoscH adii, atque iter per BDohemiam Moraviamque pro-

fequens Viennam perveni. Mox ex hac Medicinae praéticae praecipua fede

víum capturüslll: deHarxIr, me infignioribus fingularis benevolenti2e fpeci-

minibus maclantis, collegio clinico, lectionibus pathologicis, ordinationi-

bus pro pauperibus et privatis cadaverum morboforum fectionibus adfui,

neque ex privato Tanti Viri, Medici vere Hippocratici, difcurfu proficiendi

occafionem neplexi.

Nofodochia Parzmannianum, Hifpanicum, iVilitare,

ad S.Marcum, Fratrum mifericordiae frequentavi, iisque praepofirorum

medicorum Corumi, de QuaniN ; Locuzni , de LausznTIN et ab HowsunG,

cujus praefertim in operationibus chirurgicis fümmam dexteritatem admira-

Illuftriffimus Árchiatrorum Comes

tus füm, humanitatem gratus veneror.

va& SwIETEN me nunquam nifi mapis eruditum e íuo colloquio dimif(it,

Praeter res mecdi-

iffimo vfüs füm.

l:llu(trique Archiatro SrokRckKIO favent

*2

* Ca8

j

eas fcientiis phyficis et mechanicis maxime a SS. RR. Patribus Societatis Jefa

RANZ, Hozrr, ScutRrER, WarrcHER, traditis operam dedi, atque ex niti-

diffima rerum naruralium colledtione Illuftris Domini de Morr multum pro«

feci. Summo patrocinio luculentiffimoque favore Perilluffris atque. Excellen«

fifimi Domini RENZ, Sereniffimi atque. Potentiffmi Ducis noffri Confiliarii intimi

atque tune Legati 'iennae commorati perícx menfes in hac vrbe protectus et

cumulatus de reditu in patriam cogitavi, qua füb finem prioris anni falutata

mox a gratiofa Facultate medica hujus Vniverfitatis obtinui, vt poft con-

fueta examina atque defenfam füb Ex;z, et Exp. OrriNGER1 praefidio differta-

tionem inauguralem de Z/ztagonifmo Muftulorum die XIII Febr. h. a. in Medici-

nae Doctorem promoverer.

Abíoluto fic adjuvante vbique divina gratia

fiudiorum Academicorum curfu prolongato, Nurtinpae per aliquod tempus

praxin medicam exercui, atque cum paulo poít accideret, vt inopinata

inorte de Academia nofítra et republica meritifümus Dominus D. MAUCHART

abriperetur, plane fingulari gratia SERENISSIMI atque POTENTISSIMI

DUCIS DOMINI ac PRINCIPIS MEI LONGE .CLEMENTISSIMI

obrinui, vt Decretis clementiffimis Profeffor Medicinae Extraord. in hac

Vniverfitate; et lll. Duc. ftipendii 'Theolog. nec non Alumnei Bebenhufani

Medicus ordinarius gratiofiffime conftituerer et falario annuo indulgentiffime

edjuvarer.

Ex legibus et ftatutis Vniverfitatis inauguralem differtationem

fiftentem obfervationes circa. foetms recens mator jam iu viero mortuos et. putridos

cum fubjunBa epitriff, IPSO SERENISSIMO DUCE RECTORE VNI-

VERSITATIS MAGNIFICENTISSIMO CLEMENTISSIMA füa prae-

fentia ac&tum condecorante, publice defendi, jam SERENISSIMO NU-

'"TRITIO, DUCI in me MUNIFICENTISSIMO pro tam immenfà gratia

muneribusque benigniffime collatis gratias publicas easque devotiífimas actu-

rus oratione folenni: de hodiermis, quos Medieina Principibus debet ; progre[fibus,

ipfam officium Profefforium aufpicabor.,

Hactenus ipfe. Id ipfum vero, quod fe jam facturum profitetur, eft;

cujus gratia haec publice perfcribuntur. Cum enim munus Profefforis Me-

dicinae Extraordinarii clementiffime ipfi collatum lepitime et ex praefcripto

ftatutorum aufpicali oratione publice recitanda adiri ab ipfo debeat, ad hanc

folemnitatem recepto: more indicenda nobis eft Panegyris, ad quam hodie

hora Ild* pomer, in Aula, quam dicunt, nova inftituendam ut bonarum lite-

rarum fautores et cultores frequentes confluant, non tam rogamus et jube-

mus, quam eo certius confidimus ; quo exoptatior nobis affulget fpes, fore,

ut'actui huic ex ipfa SERENIssIMI Ac PorzwrISsiMi Ducis RrecTORISQUE

NOSTRI MacNiriceMTIsSIMI praefentia longe illufiriffima fümma accedat

folemnitas.

-

P. P. S. S. R, a. d.

Novemb. cio19ccrxvir.

$

h

V—"——-——-—-———J

$

TVBINGAE, zizrzx3$ JO. AD. SIGMVNPI./

i

/ ;Lf?

J

P

PRO-RECTC

Euroskala Offset

VNIVERSITATIS TVBINC

X

W

-l-'u

19

VierFarbSelector Standard *

18

17

EB

-

Y

O Baane Q

16

uod PraroNEM, celeberrimum Philofophum , Pyth|

fuetudinem hacin re, ut in multis, fecutum , íclj-

—;NA

15

quas Athenis in Academia aperuerat, limini infcrib

a

IBEEENI

H

FE-EH

Focus

legimus : Zd9c d»yeouérpnrog ucsro, idem eodem et majori|.-

dicorum fcholas ingrefluris admonitionis cohortationisque n

offe omnino videtur.

'Tanta enim eft mathematicarum di

N

14

in Philofophia, ita vel maxime in arte falutari vtiliras, vt ii -

ä

praeclareque eruditi in hac addifcenda non rantum multo pro

proficere, fed erin multis cognitionem multo diftinétiorei—

M

13

acii, qui his praefidiis deftituuntur, comparare fibi poffint;

dem ita f& habere nemo rerum gnarus in dubium vocare aufii e

12

ces ftudium, quod ipfüm quafi atrium artis. medicae optir

tur, feliciter et cum fructu, ea maxime , quam noftra aerati

fine Mathefeos ope tractari haud poffit, et ipía Phyfiologia|-

Corporis humani fabricam absque horum praeceptorum adj

11

Íolideque explicare vix queat. Inrellipitur inde; quam pru

confulant ii, qui ad medica ítudia addifcenda animum fü

eundem hoc doctrinarum tanta vtilitate fs commendantium

10

inftituendum praeparandumque curant.

Exemplo fuo,

omni, ita et quorumvis imiratione longe digniílimo cum |

It

tum et medicarum doctrinarum ftudiofis hac in re praeivit

hoc fcripto in confpe&tum publicum producimus, novus

h

i

ä

Profeffor, qui omnibus, quibus aditus ad füperióres di

E

do&rinis, maxime autem folidiori Matheíeos cognitione iní

fcepto Medicae fcientiae fludio, tam brevi et tanta cum

imum ipfius campum emeníus eft, vt ob fingularem eruditi|-

paravit, praeftantiam ab Ipío Sereniffimo ac Porenüiffimo D

et; quod tripudiantes addimus , Rectore hujus Vniverfitati -

mo, CAROLO, quem DEUS fervet! ab hoc, i

1no ingeniorum aefítimatore dignus fuerit judicatus, cui docei

Mufarum fede demandaretur.

Eftautem is 7ir Praenobilif

vientifimus Dowisus CunisTiANUS FnipERiCUS JakGER, Phil

wae Dottor, hujusque in. bac Vniverfitate Profe[for publieus E1—

£ illufiris flipendii Ducalis ac Alumnei Bebenhufani Phyficus O h

" 8 NN:-.

ro clarius appareat, quis fit; quamque viam in excolendis ,

Vitaeipfius rationes iisdem , quibus nobifcum eas communi

&eri znore dabimus, et publica hac pagi::a exponemus. lta E

n

A

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com