LXV6a_fol_111 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Rector Vniversitatis Tvbingensis. L. S. //' RECIOR VNIVERSITATIS- TVBINGENSIS. RS EEN xj /, [ &^ N M! 2 j N N lu 7: h :g A N 14j uanquam ea eft rerum humanarum viciffitudo, ut nihil folidi, 1 s Q 5 e, I? ,e nibil fempiterni in omni füo ambitu humana fibi promittere L: MU queat mortalitas: attamen inter has mortalis vite; & quidem innumerabiles miferias, egregie & profpere cum genere hu- mano ac&tum effet; fi, quoties nobile quoddam pe&us felici fidere e cxlo nobis demiffum eft, quod inüignioribus ornamentis decoratum fit, tamdiu fàltem confortio intereffec mortalium, ut ceteri homines prolixis feculorum ztatibus eandem ab illo vivendi rationem poffent vel addifcere, vel continuo ex- citati exemplo eo curatius imitari. Sed vero iítam fibi agendi regalam haud prz- fcripfiffe rerum naturam, ad alios fübinde fines fua accommodantem confilia, iteratis non modo fed denfatis plane condocemur fpeciminibus. Nonne enim, ut gra- vior (it vite noftrz caduce conditio, nobis adverfa fatabona noftra adeo invide- rc videntur, ut in eos, qui preclariffimis dotibus & maximis virtutibus aliis prae- ftant, omnem füam vim (xviffime exerceant; qua(i füa maxime intereffet, eos quam primum de medio tollere, quos cernunt fuo exemplo füisque decoris reli- quos füpra humanam imbecillitatem non mediocriter elaturos. Hofum eventuum, quibus nulla non ztas ingemifcere folet, rationes tam atra utplurimum noGe pre- muntur, tamque füfpeníos reddunt fenfüs atque animos, ut prifce olim fapientum familie, vix una alterave exceptis; ne in re tam ardua omnium minime defipere viderentur, vel fuam profiteri ignorantiam, ad Zarum aliquod füpremum, zter- num, inexorabile, immutabile, nullis neque confiliis.declinandum, neque pre- cibus fle&endum, neque luminibus explorandum confu riat. Perorata hec apud LV CANVM caufa eft: gc?re ac ..p.rovo-c'arc maiue- At fimul a prima defcendit origine mundi Caufarum ferles, atque omnia fata laborant, "um Si quidquam mutare velis, unoque füb i&u Srat genus humanum - - Quibus plane füffragatar MANILIVS L.IV. : A&ro-n. Fata regunt orbem, certa ftant omnia lege, Longaque per certos fignantur tempora curfüus. Sed , quam ifta hominum cohors magno apparatu nihil camen dixiffe cenfenda fit, apparet. Zf2 ad ravim usque inclamat; farwm quid fit, profundiffime nefcit. Conftat quidem, duplex veteribus fuiffe fatum, alterum Upiverfale, quod Eqag- xi4» dixerant Stoici, concatenatam rerum feriem, fuo tempore neceffario acciden- tium, ifto vocabulo innuentes; parriculare alteram, quod Grzcis More fuit, quo quicquid unicuique boni malive eventurum eft, usque ad ultimum vitz finem, ipfüm quoque exitum, qualis fit futurus, & quando, fingulis ab zeterno determi- natum fuiffe, pronunciabant, Neque tamen eo felicius e fpiffis, queis involvi- mur, tenebris eju&tari datum eít. — Fatum porro communi quadam notione de- A g finiunt neceflitatem quandam defüper rebus illatam ; fed qualis illa fit neceffitas, unde trahat originem, quibus nodis fit innexa, quibus vinculis conítringat, qui- bus imperet rebus, de eo ludicrz prorfüs proftant eorum, quos maxime Philo- fophos fupiceris, fententiz. Alii neceffitatem rebus inferri a corporibus quibus- dam, quz fint principia rerum, judicaverunt; five ab atomorum concur(íionibus; ut DEMO CRITO vifum, (ive ab aliorüm quoründam corporum naturis & mo- tibus inferatur, ut THALETI, ANAXIMANI ; ANAXIMANDRO placuiffe fe- runt. Alii principium cundkis vitale exiftimabant infufüm, a quo pa(lim neceffi- 9 s rate fatali fingula moveantur, quod Stoicorum nonnulli voluerunt, Fuere non minus ; / minus inter Aftronomos olii , qui revolütionef& ezleftium effe rerum principium arbitrabantur & fatum. . Nec detique defuerunt inter Phyficos & Metaphyficos, qui fingula quotidie fieri putarent a ferie quadam connexioneqüe cun&tarum invi- cem caufarüm, five füperiorum five inferiorum, atque inde fatum omnibus im- minere, five congeries ejusmodi caufarum principium habeat unum; five non ha- beat: Plénius de hiscé opinionum, profecto ad tenebricofam faris Philofophiz ztatém rélégandárum divortiis differuere PLOTINVS Ennead.1lII. &SALMASIVS ad Solinum. Itaque alii cenfebant omnia ita fato fieri, ut id vim necef(litatis at- ferret, in quà fententia Heraclitus, Empedocles, Ari(toteles fuit; aliis, videbantur fine ullo fato effe animorüm motus voluntarii; Chryfippus ve- ro, qui medium ferire geítiebat, cum & neceffitatem improbaret, & nihil vellet fine prapofitis caufis evenire, caufarum genera diítinxit, ut & neceffitatem effa- geret, & retineret fatum. — Sed ícite difputat CICER O de Zato: Si omnia fato fiunt , omnia caufis antecedemtibus fiunt, som igitur fato fiunt , quecunque fiunt. Deni- que, ne quid eífet, quod in graviffimo negotio intactum reliquiffet ingenii humani curiofà levitas ; aliis quidem Parum videbatur hominum duntaxat gregí frenum inje- ciff& quo violenter eos trahat; cogatque arere tráhenti, quod TYRIVSDiff. XXX, ait: alii vero zpfis etiam fatum infupeva. , ile Divis pronunciabant, quos falfe ridet LVCIANVS zz Zove confutato: Exeuim, inquiens, dicebas, ze catenam ceelitus demif- Jurum , quam fi detrabere conaventur Dii omues ex illa peudeutes, detvabere uon poffeut: £u vevo; wuim velles, facile omnes cum ipfa terra eg. mari trabere poffcs. Quavre tunc gpollere mibi videbaris adiirando robore $9^ audiendo carmina perbovrefceblam. — INunc au- / tein té video cum catena aninisque a tenui, ut ais, filo pendentem. Fidetuy jtaque mibi anulto juflius Clotbo gloriavi po[fe, ut que te ipfum ex fufo videatur peudulum, quemad- ! amodum pifcatores videut. pendentes a. calamo . pifciculos. Quin idem alibi integrum Deorum Concilium producit, zature , fati, fortume nova vocabula profcribentium, ofe a [lolidis bomimibus nimirum .Philofophis excogitata , que. [i mplices ad credenduim m d uxerint, ut,uemo velit Düs facvificare, cum pev[uafum babeat, fove, ut. etfi infimtas f becatombas obtulerit , fovtuna tamen uibilo fécius faciat , que fato decreta fint , 69 cuique a principio deflinata. Tantum abeít, Cives! ut in ftupenda rerum humanarum viciffitudine & mira- bili textura, quz utplurimum omnem oculorum obtundit aciem, facem aliquam pratuliffe, vel Ariadngum füppeditaffe filum videantur, qui in fazi cujusdam in- extricabili necefTitate nos fübfiftere, & ad illud tanquam Medufe caput obftupe- fcere volunt. Quid fi vero farum dixeris, quod de unoquoque uoffrum DEus fatur , quz MINVCII zz O&av. fententia eít ; (i Jegem divinam idem dixevis , per quam inevi- taliles DEEI cogitationes &g incepta compleutur, quod APVLEIVS ait Z. /. dogm. Nat. fi divizam ovationem dixeris, quam tranfrri nefas, e? que a cau[a mulli impedimento ob- noxia proficifcitur, que PLV TARCHI olim mens fuit Lzr. de fato; i denique f, omnimm conuexiouem feriemque cau H Ü ayum, qua fit omue, quod fit, Fati minine appeda- veris; profe&to non multum cum quoquam de verbi controverfia laborandum at- que certandum effe, folide judicavit AVGVSTINVS; quandoqiuidem ipfum caufa- vum ordiuem $$ quaudam conuexionem. DEI fuunni tribuunt voluutati g. poteflati, qui optime 7 veraci[fime creditur $$* cun&a [cire,: antequam fiant , $g. milil inordinatuim ve- linquere, Exulet ergo vel maxime fatum, quod ferreum, quod Stoicum, quod ftultum jure dictitaveris: nos vero in i(tis, quas füpra memoravimus, rerum hu- manárum converíionibus atque nexibus, fub adorando Numinis imperio fatalia omnia experiri poffe & folere; nemo quisquam temere dubitaverit, Hec fcilicet illa Divinz fapientiz con(ilia, hec Supremse poteítatis jura atque dictamina fünr, qu& füis quidem finibus attemperata, noítro vero acumini, infra catenz iítius in infinitum exporre&& amplitudinem fübfitenti, proríuüs (abdu&ta intelliguntur. Quorum quidem fatalium eventuum, cum fzpe aliás multa luctuofiffima ex- empla confpeximus , tum his potiffimum diebus id nobis propofitum eft, quo nul. lum vel gravius vel tri(tius ne mente quidem excogitare Univerfitas noftra valet, nedum oculis intueri, Eidem quippe marito intra unius, & quod excurrit, lu- ftri fpatium tertiam etripi conjugem, omnes eximiis plane dotibus exornatas, de- licias generis humani, íexus fuüi ornamenta, bonorum omnium defideria, omnes prima vice puerperas , eadem fere interj&&ta dierum poft puerperium intercapedine; quis funeftiffos hosce eventuum nexus nomn jure meritoque dixerit fatales? Quid? quod in prefente, quem deploramus, caíü non domefticus ille tantum fa- torum nexus recruduit, quo aliquoties familix inter nos fplendidiffimz inelu&a- bili fere lu&tui fuere implicate; fed ut largius diffufà compareret calamitatum feries, in hac quidem rerum viciffitudine exterorum veneranda corona fatalis fy- ftematis imperio fubjicicnda effe videbatur. Obiic Obiit enim eheu!. (nóftri enim voti & arbitrii res non eft, letiori alloquio-hu- manitatis & pietatis veítrz , Cives! officium explorare) obiit ea int er nos femi- na, cujus virtutibus plane fingularibus nemo . » nifi fatorum inclementia; longiorem invidere potuit vitam. Sive enim nafcendi fortem, (ive educationis felicitatem, five dotum abundantiam, five conjugii exquifita commoda, five reliquz fortunz benignioris infignem adparatum fpe&taveris, eo fine tam cumulata in unam eam- demque perfonam contuliffe decora credidiffes DiviniusNumen,ut quam diutifime ipfis locupletari poffet vitz noftrz morcalis inopia. Intelligitis;nihil nos dare vel affe- &ui vel blanditiis, fi hisce encomiis diftinguimus, Ornariffimam, atque ommi virtutiü geuere excultan, DN. MARIAM FRIDERIC AM HOFFMANNIAM', qux pauculos ante dies vitam cum morte, aut fi m alis ad facratiffimz fidei deceme pedam fata ifthzc metiri , mortem cum vVita permutavit.. Ut dictorum fidem fa- ciamus, pro more confueto vitz potiores rationes brevi fed equo & ferio adum- barbimus penicillo. Prodiit in hanc mortalitatis fcenam Hailbronng Anno MDCCXXIV. d. V. Dec. Patre, Jiro 4mpliffino,, Co ufalriffino atque. Excell. DN 1OH. FRID: SALZM ANNO, 3. U. D. Cefavei Palatii Comite, immediatge Ij perü nobilitatis Suevicee,pagi Greitboovienfis, Sy ndico graciffimo, Matre, femina quondem virtufis 69 pietatis ormauientis condecovatifiia DN. SVSANNA MARIA, z FABRICIA, bearis jamjam A. MDCCXXXVI. adfcripta. Avus : NN paternus ipíi fuit, Zir olim Prenoliliffrmus atque Confultifünus DN. IO. SALZMA -U. L 3 legationibus Pavifina atque Viemenfi Civitatis Avgentovatenfis Secretavius,. e .; pofica, quoad commnercium falinavium , Prafeus ;; Proavas & ab jusdeingue [^3 avus paternus etant Viri undiquaque meritorum loria confi icui, Jurium Do&ores, & in Academia Argentina Profeffores, ita ut & amilia SA ZMANNIANA in cer [plendidiffimas, quas ifta respublica tum civilis tum literaria oftentavit , familias referri. merito debeat. |Avus maternus erat Vir Voliliffanus ac per. quam [Irenuus DN. FABRICIVS, Urbis Spivenfis aliquando Senator. — Avia materna et iamnum füperftes eft, Z270y;543 Matroza DN. ANNA MARIA, nata MEYERH OFIA. Ex hisce majoribus, u reliquos virtutum laude confpicuos, quos hic recenfere ma gis faftuofüm quam neceffarium foret , taceamus , prognata nof(tra , ftatim caxlefti fuo fponfo per (à« crofandum regenerationis lavacrum confecrata eft, fadtaque pe r fidem divinitatis fanctifimz habitaculum czleftibus Sancti Spiritus dotibus ex ornandum & illus flrandum. Cum ztate certatim crevere omnis generis Gratiz, modefítia, pietas, humanitas, in rebus addifcendis promtitudo, caítitas , & reliquz virtutes fexum hunc comitantes, quas cum la&te veluti materno füxera t & imbiberat. Itte vero non fuco vel ceruffa, fed nativo fplendore emicabant j ac propterea etiam exopta- tos ubique protulere fru&us. . Muficam tum eam, qu € cantus modulari, tum qus inftrumenta tractare docet; mirifice excoluerat; Lin uam Gallicam non minus ex- pedite quam ornate callebat; quin & Latini idiomatis elementa haud leviter attiz gerat. Hiftoriz, Geographiz, Poé(eos, aliarumque. artium doctrinis: ita imbuta ientim fenfimque fuit, ut nulli fuz xtatis virgini cederet, plerasque vero, quaeo: nonaflurgunt multum füperaret. Neque ideo minus ocul oS pingebat verecundia, & manus allis in re familiari tra&tandis laboribus affuefacieb at, ut potius tantam in illis ingenii vim oftenderet, quantam illz vix affequuntu r qui alia omnia in- faper habent, Optimi Parentis ocellus erat atque deliciz, cujus & viduam vitam, quantumvis adolefcentula, mirum in modum adjuvit; & q uum fücceffu tem ad fecunda tranfiiffet vota, cum JVolil, poris iffma Ovnariffinaque DN. REGINA MAR- GARETHA , nata HERMANNIA , quz priori mátrimonio jun&a fuerat B. DN, BECHTIO ; Cozfuli Haiübrouuenfi, nihilominus Noftra fub moderamin € optimz Matris, quam in oculis geftabat, & a qua viciffim cenerrime diligebatu r, rei fa- miliaris curam feliciffime continuavit. Neque tantüm hisce ne gotiis, quz fexut elegantiori alias deftinantur, vacabat, fed & füam o peram Venerando Parenti commodavit in iis , quz ad gràviffimi muneris parte s quodammodo faciebant, ualia fant commercia epiftolica, & calculos fübducendi ratio; quorum utrumque alacriter füfcepit, & follicite prudenterque peregit. Itaque adolefcentiz fux an- nos Noftra tam laudabiliter transegit , ut omnibus ; qui vel confanguinitate vel affinirate, vel quotidiano confortio ipfi, jungebantur; conflanter fuerit in pretio, Duleiffimam Aviam Spire commorantem, ejusque uà icum Filium, Vauin Nobili- finum . atque Confultiffunum DN. CAROLVM WILH, FABRICIV M, diverforum atteá fmpevii Statuum Coufiliarum in judicio Camere Imper. nunc vero Cioitatis Spiren/a Secretaviin, ejusque Conjugem, acunicam filiam ex animo coluit ; Omnique amo- ris affectu perpetuó complexa fuit; Confanguineos pariter Argen torateníes, quo- rum infigném benevolentiam A. MDCCXLVI. quum cum opti mo Parente 4 er ta fuit, ita fibi fna aliquot 'fäpt-imanas ipforum confuetudine frueretur, prefens exper elegantia elegantia atque humanitate Conciliavit, ut virtutum,queis flotuit, cumulus toti- dem ipfi amoris , quem meruerat , praftaret pignora. Unde poftquam nubiles annos attigiffet, virtutum innatarum & excultarum vis & inde concitatus faavis bonz famz odor fragrantiam füam exíerere coepit, & inprimis ad Prezo/iliffmnum, Confultiffimum atque Excellentiffimum DN. GODOFR. DANIELEM HOFFMANN, U. 7. D. Juvium Feudalis atque Publici in /Academia bac. Profaff. Publ. Ordimavium Cele- berrimum, viduum nunc tertia vice ex obitu dileGtiffime Conjugis triftiffimum penetravit, eumque, cum fecundi viduatus moleftiasper quinquennium devorafizt, e lu&u vix füperando revivifcentem veluti accer(ivit, ut ram felecte virginis legiti- mos amplexus peteret , eamqueannuenreipprimis venerando Patre, quem Viennz tum commoratum futuri Generi famaantea jamjam occupaverat, facile obtineret, faQta menfe Mart. füperi*ris anni de conjugio ftipulatione, cui mox füccefferunt nuptia;ultimo]Junii ejusdemanni heic loci in edibus Spon(i;absque pompa celebrate. Sulícepto ita ftatu conjugali, amor & reverentia mutua, qua fe invicem vincerc contendebant, quotidiana fümferunt incrementa; fiquidem Noftrain Maritum deg fixos femper habuit oculos, in eoque colendo tenerrimas quasque uxores adz- quavit. Oeconomizx fingulari ftudio przfuit ; filiolum privignum IO. DANIE- LEM tanquam ex fe natum in finu quafíi fovit, ejusque faluti indefeffa invigilavit; familias Hoffmannianam ; Mauchartianam , Harpprechtianam aliasque connexas tanta animi affiduitate & con(tantia coluit, ut & fatis B. Harpprechtü A(fefloris & Maucharti (quorum ja&turam recentem adhucdum perfentifcimus ) non lar- go- tantum lacrumarum fltfnine, fed & pio concinnoque carmine parentaverit. Prafertim vero unicum fratrem, Cozfultiffamn atque Nobiliffiium DN. 1O. THEO- DORVM SALZMANN, J. U. Licentiatum , impenfius amavit, qui viciílim tener- rimo (üo affectu ab optima forore, cum morte tandem ipía lu&ante, divelli nullo pa&o potuit. Eadem animi contentione officiis erga DEum, fanctiorem ipfius €octum, & cujusque ordinis homines;inopes inprimis defuna fuit,ut vere ab omni- bus, pietatis, prudentiz, humanitátis, atque follerciflimz matris familiàs haberetur exemplar. Nihil jam deerat ad feliciffimi conjugii profperitatem, quam foboles tam egregiis parentibus quam fimillima. Indultit hanc quoque Divina Providea- tia, fed, quod imperícrutabile illius erat confilium, eo eventu, ut una cum ipfa- met fune(tiffima immineret aliunde ja&ura. Quum Noftra obítetricante Divina Clementia d. V. Maj. füaviffimam enixa effer filiolam , cui nomen EBERHARDI- NAE FRIDERICAE W/ILHELMINAE inditum; atque de hujus beneficii letiffi- mo intuitu omnes vehementer fibi gratularentur , factum eít, o&o a puerperio interjectis diebus, ut febris puerperalis purpurata inflammatoria puerperam corri- peret; atque preter omnium fuorum fpem atque opinionem; qui ad pellendam morbi vim omnes plane corporis atque animi vires contulerant, nupero d. XII. Maj. ex- tingueret. Noftra quidem, que dudum, in limine praertim vitz hujus con(tituta, animo agitaverit ; fatis edocuit carmine ifto, cujus paucis ante mortem dicbus primas ducere lineas coeperat; quaque ita babent: SDie gut ift e8, baf unfer 2Oifen Sfüibt in ber Qufunft Girtul gebt, [ Lf M C liub baf bem S(ug Der $5 ntrifien, $5a ibm Dbie SRacbt. entacgen. acbt, 3»ie ibm bverbeut ba8 einjufcben, SBa$ nur ber Cieigfeit. beroubt, Oa tea8 Der SuatbicoluB jenez Jooben efcbleuft, verfdbroeigt $u unfrer fuff. *ox* * * o* * * x* * SGie elenb vourbe uufer feben, SBie fi:refbaft unfre SGallfabrt fepn, 1 S88an GOttes SBille suacgeben, 2c. a. Hinc dubium non eít, triftifiMfüm hüuncce difteffum ipfi quidem nec inopi- natum fuiffe, nec funeflum, uamvis affli&iffimus Dn. Maritus, moe(tiffimi Pa- rentes, omnisque familia ju(tiffimam inde (entiant infiniti doloris materiam. Veftrum eft, Cives! lugentibus Divina deprecari folatia, & jufta piis mani- bus debita lubente & condolente animo exfolyere. P. P, Tubingz d. XV. Mij MDCCLI.- a. TV RDIC E LITTERIS ERHARDTIANIS. L RECTOR Y VNIVERSITA| X TVBINGENSL W E ENJ L i Nj L 19 NI i /J E VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset SENN WRR $97 18 j o ä uanquam ea eít rerum bumanarum viciffitut - ) 1 d - : ; nihil fempiterni in omni füo ambitu hum m äw' OY s zi queat mortalitas: attamen inter has mortal 17 innumerabiles miferias, egregie & profpei- mano actum effet, (i, quoties nobile quo fidere e cxlo nobis demiffum eft, quod inlignioribus orname|$ :; 16 tamdiu fàltem confortio intereffec mortalium, ut ceteri homines &tatibus eandem ab illo vivendi rationem poffent vel addifcert citati exemplo eo curatius imitari, Sed vero iftam fibi agendi|- Eä 15 fcripfiffe rerum naturam, ad alios fübindefines fua accommodant - ä non modo fed denfàtis plane condocemur fþeciminibus. Nc- vior (it viue noftrz caducg conditio, nobis adver(a fatabona x re videntur, ut in eos, qui preclariffimis dotibus & maximls |. ftant, omnem füam vim (íxviffime exerceant; quaíi füa max ää quam primum de medio tollere, quos cernunt fuo exemplo f £2 quos füpra humanam imbecillitatem non mediocriter elaturos. - quibus nulla non atas ingemifcere folet, rationes tam atra ut muntur, tamque füfpenfos reddunt fenfus atque animos, ut pri? familie, vix una alterave exceptis; ne in re tam ardua omniu viderentur, vel fuam profiteri ignorantiam, ad Param aliquc num, inexorabile, immutabile, nullis neque confiliis.declin " 11 cibus fle&endum, neque luminibus explorandum confügere a 3 rint. Perorata hec apud LVCANVM caufa eít: ] At fimul a prima defcendit origine mundi l 10 Caufaram feries, atque omnia fata laborant, Si quidquam mutare velis, unoque füb i&u - - Stat genus humanum l $ Aüro-n. Quibus plane füffragatar MANILIVS L.IV. Fata regunt orbem, certa ftant omnia lege, Longaque per certos fignantur cempora curfüs. |* H Sed,- quam 1fta hominum cohors magno apparatu pihil tamen apparet. Pata ad ravim usque inclamat; fazum quid fit, [ Conftat quidem, duplex veteribus fuifle fatum, alterum U piyr dixerant Stoici, concatenatam rerum feriem, fuo cempot G 7 tium, ifto vocabulo innuentes; parziculare alterum, quod Gr|- " H quicquid unicuique boni malive eventurum eít, usque ad t ipfum quoque exitum, qualis fit futurus, & quando, finguli 6 natum fuiffe, pronunciabant. Neque tamen co felicius e fik mur, tenebris elu&tari datum e(l. — Patum porro communi finiunt neceffitatem quandam defüper rebus illatam ; fed qua|- 5 unde trahat originem, quibus nodis fit innexa, quibus vinct 3 bus imperet rebus, de eo ludicre prorfüs proftant eorum , |« fophos fufpiceris, fententiz. . Alii neceffitatem rebus inferri * dam, quz fint principia rerum, judicaverunt; five ab atomc u DEMOCRIT O vifum, five ab aliorüm quorundam corg— tibus inferatur, ut THALETI, ANAXIMANI, ANAXIMA runt Aldii principium cunctis vitale exiftimabant infufuüm ;|- rate —fatali fingula moveantur, quod Stoicorum nonnuli v4 2 U? Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH WWW.yxymaster.com