LXV6a_fol_059

IO.CAROLVS LVDOVICVS,

COMES PALATINVS RHENI, DVX BAVARIAE, COMES

VELDEN'TTIAE ET. SPONHEMII rel. rel.

. VNIVERSITATIS TVBINGENSIS RECTOR.

L. S.

Mb aleer adoAtoxos dorms ma[e - veros.

I[ta MENANDER conditionem

I

j xgrorum deícribit; quibus nihil intolerabilius accidere poteít,

7 . quam variis & nonnunquam parum fignificantibus eo tempore,

quo de falute ipforum ferio cogitandum foret, locutionibus Medici

hinc inde di(trahi....Maxima. pars hominum, quum morbi ingrave-

fcunt; ita folet affeCta effe; ut quo major antea animi vigor, quo fe-

licior mentis ferenitas ipfis fuerat; le&o affixi plerumque omnem ju-

cunditatem exuant, & . in ulcerum morem ad levem ta&tum, deinde

& ad füfpicionem ra&us condolefcant, binc inprimis Medico; à quo

zgrotus fuz infirmitatis curationem anxie expe&tat, omni prudentia

circumfpectione & ipíius loquelz temperantia opus effe videtur, ne

zger, quem fanandum fufcepit, in eam füfpicionem adducatur, dupli-

cem fortaíle ab ipfo mercedem, unam curationis, alteram. garrulita-

tis poftulatum iri, & caveat; ne quod longe acerbius foret, de Medici

eruditione & experientia idem quod de va(is inanibus, quz maxime

tinniunt , egrotus judicium ferat. Vir, cujus obitum przmaturum

jam ex hac tabula indicimus, &t qui nos intime affligit, longe aliam

in tra&tandis zgris viam iniit uti erat modeftiffimus,. & de íuis meri-

tis, perfpicientia; amplicudine erudirionis vel nihil vel parum fentiens;

ia erat.etiam in omni hominum commercio & domi & foras à quauis

fermonum procacia alieniflimus. Fuit vero; qui nobis eheu ereptus eft

Vir Prenobilifmus atque Experiemiffimus D .'N. 41OHANNES

CONRADVS GMELIN, Meine Do&or. & Pbar-

qaacopola! bujus . Croitatis. . Natus. eft. in hac-urbe "Tubingenfi Anno

MDCCVI. d.ll. Aug. : Patre ufus 77ro Nobiliffmo atque Peritiffrmo

DN. IOHANNE GEORGIO: GMELIN,; Cive quondam so-

firo eodemque Pbarmacopeo dexterrimo, rerum.- chemicarum & me-

tallurgiz docimafticz intelligentiffimo, &t non apud nos folum, fed

b U

& apud exteros longe lateque celeberrimo. : Matre autem Pre/Jantis-

?na atque Prudentifima Matrona . DN. SVSANNA. BARBARA

ex HAASIORVM ftirpe oriunda, fingulari DEI clementia adhuc

fuperftite; quz hanc Filii; quem in oculis ferebat, prematuram mor-

tem luget acerbiflime.: : Hos Parentes veneratus eft b. Defun&tus JNo-

fier, qui in eo edücando, atque in ejus ingenio, quod felicifimum

erat, formando nihil plane omiferunt, quod vel defiderari potuerat;

hinc tantz fpei filium non publicis folum fcholis fed & privatis Magi-

ftrorum inftitutionibus tradiderunt, & quamvis in teneriori ztate mi-

nus firma valetudine uteretur, tamen in linguis; regulis fidei, & lite-

ris elegantioribus rapidiffimos fecit progreffus, ita ut Optimi Parentes

jam tum temporis omnia faufta potuerint aupurari..Poftquam hzc

elementa imbibifIet, folidioribus difciplinis, quas anhelabat, addifcen-

dis admotus eft, philofophicis nimirum, potiffimum autem phyfi-

cis, in quibus poftea magnam celebritatem fibi acquifivit.

Anno

MDCCXXl. poftquam maximam partem jani fcholas philofophicas

reliquerat, Parens filium hunc ipfe inftituere fecum conftituit; & quum

effet in omni rerum naturalium fcientia Vir verfatiffimus atque dexter-

rimus, & filius earundem difciplinarum cupidiffimus, ita facile devi-

nare poffumus, quanta cum rapiditate & quam felici fücceffü hzc di-

yina ftudia tra&a,vcric, ita Wutyinvtra quinquennium, quo Parent

is infti-

tutione

tütione u licebát, in Chemia, omnibusduc, quz cert

e multe fünüt;

in conficiendis me

dicamentis, in hiftoria naturali &cc.

ad

ejus partibus,

omniüm ftupo

rem tantum profecerit, ut ipfe Prz

ceptor Di(cipuli ex-

teretur.

Comitatus e

hauftum diíci

lina fe effe & perfentifceret & fa

edicinz ftudioforum ad

etiam JVof/er B. Parentem, quum in gratiam M

balnea nonnulla noítrz ditionis examinan

da A. MDCCXXIIL

acidulas &

proficifceret

ur. Feliciífime igitur abfoluto "Tubingz ftudiorum cur-

qui jam ad exteros abiret;

fu, dignus à

B. Parente INof?cr habitus eft;

eruditionemq

ue acquifitam ulterius amplificaret.

Bonis igitur avibus

Anno MDCC

XXV I. Ratisbonam fe contulit,

& per biennium apud

SCHWINTER- commoratus €it.

peritiffimum Pharma

copeum DN.

Poítquam heic omnia;

quz natura vel ars in phy

ficis producere folent

poterat,;. perluítrave-

illis oculis, quos raro dignum aliquid effugere

rat, Vindobonam,

Presburgum tranfiens inferio

rem Hungariam per-

Viri BELIVS

& HERMAN ipfius

meavit, & quantum Celeberrimi

rerum naturalium cognitionem auxcerint,

gratiffuimo animo femper

Non ita multo poft

Sopronium a

d popularem füuum D.

confeffus eít.

Do&orem 1ENIsCH, Jam Medic

u

m Diccefeos Canladienfis: experien-

ulciffi

mo confortio feparari fere non am-

tiffimum, confugit, à cujus d

plius potuit. Divulfus ab huj

us Viri fuaviffimo commercio ad civita-

Schemnitium , Cremnicium , Regio-

tes Hungariz montanas commigravit;

Slanam, Rewuzam, Ceawerno-

montum , INeofolium, Pallem.Dominorum ;

wizam, & inipfas, quz innumerz funt,

merallifodinas defcendit, ftu-

Ícendis mertallis fcientiam

haufit, ita ut etiam peri-

pendamque in digno

tiffimos in hac arte magi

ftros poftea fuperaret, fornaces zrarias in iis-

examinandi, delineandi füummo amore 1ia-

dem regio

nibus invifendi ;

r

abat, &cn

ihil przteribat, quod ulla att

entione dignum videbatur.

&tus eft;

apud quos magna metallo-

j

eli&ta Hungaria ad Polonos profe

rum & falium fodinarum copia in

M

enitur, & omnibus in füum ufum

er Pratislaviam deinde

Lipfiam & Dresdam

tiit; in quo

converfis ;

"

h

L0

ultimo loco

exterrimi Pharmacopceei aulici REX RATH

fpitio, con-

vi&tu. & commercio literari

o utebatur, ita quidem, ut poftquam eru-

Illuftri Archiatro Domino de HEVCHER;

ditio ZVo/ri cognit

a fuerat

defun&tus à tanto

Viro beneficiorum honorumque quovis genere cu-

lacium illud Dresdz abundantiffimum; & re-

mularetur. "l'echnoph

y

H

m perqui

fitionibus non indigna füummo cum fru&u per-

E

liqua phyficoru

milliarium longiffimis

]u(travit.

Heic

loci cum a moleftiffimis && 300.

itineribus defatigatus vires corporis

refarcire poffe fibi perfuaderet,

tis inopinato obitu ipfi offertur,

nuntius triftiffimus de Optimi Paren

qui ita eum dejecit,

ut a febre tertiana c

orriperetur, per quadrantem

morbus cum fimplex ab initio effet, jam in ter-

anni le&o affixus, qui

tianam duplicem & denique quotidi

anam & fere he&icam degenera-

ndz fpem abjiceret, &c ad iter

vit, ita ut omnem falutis recupera

iftud, quod nobis

omnibus adeundum efít;

pie & confifus Sofpi-

'Chrifti gratia fefe prz

pararet; hinc in ipfo hu-

tatoris Noftri JE(u

ftiffime viduz valedixit,

jus morbi

decurfu per lit

eras, Matri .mcae

in : fe

co

llatis beneficiis gratias egit, at cum in

pro innumeris

limine mortis

effet, Deus opitulatus eft, & noluit membrum

orbi literario utiliffimum in ip

fo ztatis flore putrefcere; brevi igi-

ut de novo itinere literario co-

tur robür animi ac Corpor

is-acquifivit ;

ffus eft per Farifciam ad patruum SAMVELEM

gitaret, quod etiam aggre

qui pofteriori loco nominatus

GMELIN hujusque filiüm, SAMVELEM;

SAMVEL .Elférwerdenfi fcholze Re&tor pr

zerat ;

cum apud hos commo-

/

ltas natur

alium rerum collectiones ;

raretur ; in ipforum vicinia mu

orphanotrophia &c. perluftra

vit.

Abhinc Lipfiam adiit, transgreífus

Guelpberbitum ,. Brunsoigam , Islebiam ,

deinde Saxeniam inferiorem ;

un-

Bremam & Hamburgum appu

lit , in quibus locis fitim fuam ab

an-

l

dantifime poterat re(tinpdetré, etim ubique horum locorum ftadie-

fos rerum naturalium ipfique amiciffimos inveniret. Jremz ubi in-

tegrum annum confumfit , in cella quadam , quz plumbi venis

miratus eít.

turgét, cadavera ultra feculum confervata farta & illeía maxime ad-

Invifit dein DelmenborRum, Frifiam utramque, orienta-

lem & occidentalem, tandem Za'eviam veCtus eft;. & celebres urbes ,

"in[ielodamum , Roterodamum; Lugdunum , ubi celeberrimi MvscHEN-

BROECKII le&tiones phyficas per dimidium annum fedulus frequen-

tabat, &t tandem BOERHAVE &t $' GRAVESANDE ; O quanta nomina!

inftitutionibus fruebatur.

PerfeCto ita itinere füo o

. fumum de patriis poffe .videre focis.

ptabat i;erum' :

Redux igitur per Coloniem, Francofurtum fub finem Anni MDCCXXX.

in patriam & ad dulciffimas fuas caritates; in Vitrici, Viri integerrimi;

cujus amor omnem paternum füperat, & matris tenerrimze confortio

novam quotidie tranquillitatis & voluptatis originem inveniebat.

Anno MDCCXXXI. d. VII. Nov. in torum conjugalem fibi adícivit

Virginem leCtiffimam; omnibus fexus fui decoribus ornatiffimam; &

non fucata in Deum pietate flagrantiffimam DN. MARIAM VERO-

NICAM, filiam Viri Nobiliffimi & Peritifhimi DN. FRIDERICI

ERHARDT, Pharmacopei Uracen/is Dexterrimi; & CHRISTIA.

NAE VERONICAE ex :Scbmidliniorum ftirpe eriundz. — Neque hoc

conjugium dulciffimum, quod per XXVII. annos duravit; fterile per-

miíit effe Divina Benignitas , fed VIII. filiis & VIl. filiabus feliciffimum;

ex qua numerofa prole feptem per Dei gratiam adhuc füperftires funt.

Ornatiffima DN. CHRISTIANA ROSINA BARBARA, nupta Viro

lurimum Reverendo DN. ROOS, Diacono Geppingenfium dignif-

fimo.

Virgines lectifüieng MARIA FRIDERICA & IOHANNA

SVSANNA VERONICA ; pereximius atque praftanriffimus DN.

SAMVEL GOTTLIEB , Philofophiz Studiofus ; CHRISTIAN

GOTTLIEB, Difcipulus tertiz claffis Schole anatolice ; ELISABE-

'T'HA ELEONORA; GOTTHELF CONRAD FRIDERICVS.

Patriz redditus b. defun&tus Nofter a tum temporis Spe&tatiffimo Fa-

cultatis grazio/ce Decano. DN. ELIA CAMERARIO examinatus & dignus ju-

dicatus eft;

ui regundo corpori pharmacevtico przficeretur.

Paulo

*

poft per Diploma, quod fua tubfcriptione munivit Reverendif]imus Can-

cellorins Univerfitatis & Comes Palatii Cajarii DN. D. PFAFF , Do&Gor Me-

"x

dicinz fuit creatus. . Anno demum MDCCXL'VIII. cumBB. Fratre Pro-

fefTore, D. IOANNE GEORG. GMELINO; impenfe amaro per aliquas Helve-

tiz partes iter fecit; falutata Scaphu(ia, T'iguro, Bafilea per Argentoratum

& Carolsruhum poft (eptem hebdomadas inde redux, fuüb jucundo hoc

e fraterna focietate itinere plurima & vidit , & collegit fuas ad delicias,

hiftoriz inprimis Naturalis fpe&tantia; przcipue gratiffimam recoluit

femper memoriam comitate fingulari quaquaverfum celebris ProfeíTo-

ris 'l'igurini; Dni IOANNIS GESNERIZ, verfatiflimi per omnem rem bota-

nicam, & Hiftoriz natüralis ambitum. Ampliffimo fuo commercio epi-

ftolico in varias non Germaniz modo, fed exterarum regionum plagas

univerfz rei literariz, Medice maxime; plurimum profuit, commercii

literarii Norici celeberrimi, cujus quidem inftituti membrum fuit dignit-

fimum, fpecimina multis utilibusadmodum e re chemica; & medica pra-

&ica locupletavit articulis, per volumina commercii hujus abunde fparfa.

eliquz b. defun&i vitz rationes nobis omnibus quam noti(fimz fünt.

P

romte agris fua arte füuccurrebat, & cum Vitrico füo, Nobiliffimo &

Peritiffimo DN. IOANNE GAVM cum fumma pace & tranquillitate officinz

pharmacevtice invigilabat. Sermonibus facris fedulus interfuit; Deum

vere reverens, erga zquales modeftus, in egenos erat liberalis, dulciffi-

mz Conjugis, nunc moftiffimz viduz, amantiffimus, PaterqueSuorum

pignorum fidiffimus, bonus civis, verus Chriftianus, & nunc meritoluge-

Inus

mus liujus magni Viri já&uram. ^Morbi defcriptionem dabimus jariy

P

)rout ea ab Exc. Dri..Prof. GMELIN, &at;:re defun&ti jam ain&ifïïmo, no-

biscum :communicata eft ita :

Pleno quidem B. nofter a multis annis gavifus eft corporis vigore,

quo nunquam defatigata ufüs eít induítria, ut puro mentis candore

proximo inferuiret ,. fuaque bene curaret , per interualla tamen modo

hzmorrhoidalibus moliminibus, modo podagricis nifibus tentatus eft

vagis, nec unquam ad perfe&tam exeoCtis maturitatem.

Ultimo

vite anno, & quod excurrit, obferuauit in fe virium; fenfüumque

languorem infolitum ; quafi fenefceret , magis etiam & magis-colla-

pfus, marceícensque ultimis menfibus ; ab anno & ultra omni mane;

cum furgeret, moleftiffima & vehementifífima correptus eft tufli, per

horas vexante, plurimumque fimul ex imis tenacis elidente pituitze;

fputo fatis libero.

Simili cu(Ii excitatus eft primo diluculo d. XIX.

h. m. horam inter primam & fecundam, eaque per horam pluri-

mum pituitz reJecit. Eam vero tuffem fecuta eft orthopncea graüiffi-

ma cum infigni dolore punCtorio ; & grauatiuo dextri pe&toris ; ac

fi effent ibi omnia incuneata, & conferruminata, tangenti etiam

vole manus refiftebat intus hzrens immobilis gleba ; undique quafi

fruftra pulfata, comitabatur hoc difficillimum afthma fudor frigidus

per totum corpus diffufus cum infigni virium proftratione; facie. miri-

fice collapfa, pallidaque; vix deglutire prz languore ; difficilique re-

fpiratione poterat zger ;

diffima, quz applicabantür e fonte

chirurgico ; remedia reuel

la ;

nibil quidquam efficiebant, & fru-

ftra dabantur potentiflima interna refoluentia, cardiaca, antiphlogi-

ítica, diaphoretica. Raro ficca tuíficula irritabat, nec unquam cum

euphoria, ut potius dyfpneam augere videretur. -Mente (ibi fem-

er conítabat zger, poft meridiem aliqua fpes meliorum tempo-

rum affulfit, etenim & liberius deglutire fuit vifus »ger, & cef-

fante füdore frigido zquabilis per totum corpus diffufüs eft calor cum

füdore leni, tepido,; & aliquantum jam reclinare caput potuit, ha&e-

nus ere&o femper collo fpiritum trahens.

Heu vero quam breues

uere fpei hujüs umbrz! acceflere fcilicet breui vehementes capitis.do-

lores, poft bihorium cum i(to pun&torio lateris ceffantes, incidit fopor

continuo crefcens ; tollens tantüum non omnem rerum extra fe pofita-

rum attentionem, füb eo tamen non defiit quzrentibus laffa voce re&e

refpondere, aut geftibus certe fignificare, intellexiffe fe quzfira, re:

fpiratio autem inter hzc jugiter imminuta magis fuit, pulfus modo ce-

lerrimus , modo tardiffimus , debilis, facies per horas collapfa magis;

tandem vere hippocratica, labiis liuidis , frigus extremorum cum fu-

doribus frigidis rediit, laboriofa peCtoris molimina per vices pituitam

& faliuam inuito per os expreflerunt, & füb his quidem peffimi undi-

que ominis phznomenis per modum CATARRHI SVFFOCATIVICUm

ftatu APOPLECTODE complicati B. nofter vefperi quintam inter &

fextam horam d. XIX. huj. nobilem animam exfpiravit placidi(fime.

Nihil jam nobis reliquum eft; Cives, quam ut a Deo folatium

f

quo moeftiffimam & illuftrem familiam afficiat ; ardenti prece expeta-

mus. 'lriftiffimam conjugem , quz exa&te novic, vias Dei alieniffi-

mas efle a noftris, erigat, & ipfe confoletur ; fit Pater orphanis; ami-

€us & frater caritatibus relictis, & fplendidiffimz familiz; ac nos omnes

hoc Exemplo pie mori in ,Jefu Chrifto doceat.

Non commonefaci-

mus vos, Cives, ut pomparn lugubrem 'Tanti Viri, quem tantopere

dolemus, & quz ex ejus zdibus hodie II. hor. educetur , frequenti

veftra przfentia honoretis , quoniam conítat, quantum apud vos

merita magnorum Virorum valeant. Script. 'T'ubingz. P. P. S. S. R.a.

DCCLIX.

df XXII. Junii M

LITTERIS ERHARDIANIS:

— — — — —

IO.CAROLVS LVI:

COMES PALATINVS RHENI, DVX B

VELDENTIAE ET SPONHE .

: VNIVERSITATIS TVBINGEM

1

L. S.

alees- adoAtc Og Vorsy

H- 7TARU - Vocog.

[ta ME.

zgrorum defícribit; quibus nihil intolei

L:

quam variis &i nonnunquam parum fign

quo de falute ipforum ferio cogitandum foi

hinc inde di(trahi.

Maxima pars hominum; -

:

z

fcunt, ita folet affeCta effe; ut quo major ant«

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

licior mentis ferenicas ipfis fuerat; leCto affixi -

cunditatem exuant, & . in ulcerum morem ad

z

& ad fufpicionem ta&tus condolefcant, binc in-

m

zgrotus fuz infirmitatis curaionem anxie ex

m

circumfpe&ione & ipfius loquelz temperantia-

NUE

zger; quem fanandum fufcepit, in eam füfpicit

cem fortaffe ab ipfo mercedem, unam curatii*

O Baace Q

o

tis poftulatum iri, & caveat; ne quod longe ac

E

88

eruditione & experientia idem quod de vafis —

CERGE

tinniunt ; zgrotus judicium ferat. Vir, cuju

-

jam ex hac tabula indicimus, & qui nos intin -

Focus

in traCtandis zgris viam iniit; uti erat modeftií

N

14

tis; perfpicientia, amplitudine eruditionis vel r .

ita erat.etiam in omni hominum commercio &

ä

fermonum procacia alieniffimus. Fuit vero, qu -

13

Vir Pranobiliffimus atque.Experientiffimus D) N -

E

EO

z

CONRADVS GMELIN, x

12

anacopola: bujas : Croitatis.

Natus eft in hac.u

MDCCVI. d. II Aug.

Patre ufus 77ro 1INol .

DN. IOHANNE GEORGIO. GMEL!

11

ffro eodemque Pharmacopeo dexterrimo, rerui -

u

tallurgiz docimafticz: intelligentiffimo , & nor

& apud exteros longe lateque celeberrimo.

10

fima atque Prudentiffmma Matrona DN. SVS4-

ex HAASIORVM ftirpe oriunda, fingular!

fuperftite; quz hanc Filii; quem in oculis ferel "

tem luget acerbiflfime.: : Hos Parentes veneratu .

fler, qui in eo educando, atque in ejus ingen-

erat, formando nihil plane omiferunt, quod v

hinc tantz fpei filium non publicis folum fcholis -

ftrorui inftitutionibus tradiderunt, & quamvis

E

nus firma valetudine uteretur, tàmen in linguis|- *

ris elegantioribus rapidiffimos fecit progrefíus;

jam tum temporis omnia faufta potuerint augpi-

elementa imbibifTet; folidioribus difciplinis, que

dis admotus eít, philofophicis nimirum, poti-

m:-

&is, in quibus poftea magnam celebritatem í

MDCCXXI. poftquam maximam partem janijs

reliquerat, Parens filium hunc ipfe inftituere fecu

eíTet in omni rerum naturalium ícientia Vir verfà.-

rimus, & filius earundem difciplinarum cupidii

nare poffümus, quanta cum rapiditate & quam -

yina ftudia traCtaverit, ita ut intra quinquenniwi

L

2

UN Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

1