LXV6a_fol_059 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Io. Carolvs Lvdovicvs, Comes Palatinvs Rheni, Dvx Bavariae, Comes Veldentiae Et Sponhemii rel. rel. Vniversitatis Tvbingensis Rector. L. S. IO.CAROLVS LVDOVICVS, COMES PALATINVS RHENI, DVX BAVARIAE, COMES VELDEN'TTIAE ET. SPONHEMII rel. rel. . VNIVERSITATIS TVBINGENSIS RECTOR. L. S. Mb aleer adoAtoxos dorms ma[e - veros. I[ta MENANDER conditionem I j xgrorum deícribit; quibus nihil intolerabilius accidere poteít, 7 . quam variis & nonnunquam parum fignificantibus eo tempore, quo de falute ipforum ferio cogitandum foret, locutionibus Medici hinc inde di(trahi....Maxima. pars hominum, quum morbi ingrave- fcunt; ita folet affeCta effe; ut quo major antea animi vigor, quo fe- licior mentis ferenitas ipfis fuerat; le&o affixi plerumque omnem ju- cunditatem exuant, & . in ulcerum morem ad levem ta&tum, deinde & ad füfpicionem ra&us condolefcant, binc inprimis Medico; à quo zgrotus fuz infirmitatis curationem anxie expe&tat, omni prudentia circumfpectione & ipíius loquelz temperantia opus effe videtur, ne zger, quem fanandum fufcepit, in eam füfpicionem adducatur, dupli- cem fortaíle ab ipfo mercedem, unam curationis, alteram. garrulita- tis poftulatum iri, & caveat; ne quod longe acerbius foret, de Medici eruditione & experientia idem quod de va(is inanibus, quz maxime tinniunt , egrotus judicium ferat. Vir, cujus obitum przmaturum jam ex hac tabula indicimus, &t qui nos intime affligit, longe aliam in tra&tandis zgris viam iniit uti erat modeftiffimus,. & de íuis meri- tis, perfpicientia; amplicudine erudirionis vel nihil vel parum fentiens; ia erat.etiam in omni hominum commercio & domi & foras à quauis fermonum procacia alieniflimus. Fuit vero; qui nobis eheu ereptus eft Vir Prenobilifmus atque Experiemiffimus D .'N. 41OHANNES CONRADVS GMELIN, Meine Do&or. & Pbar- qaacopola! bujus . Croitatis. . Natus. eft. in hac-urbe "Tubingenfi Anno MDCCVI. d.ll. Aug. : Patre ufus 77ro Nobiliffmo atque Peritiffrmo DN. IOHANNE GEORGIO: GMELIN,; Cive quondam so- firo eodemque Pbarmacopeo dexterrimo, rerum.- chemicarum & me- tallurgiz docimafticz intelligentiffimo, &t non apud nos folum, fed b U & apud exteros longe lateque celeberrimo. : Matre autem Pre/Jantis- ?na atque Prudentifima Matrona . DN. SVSANNA. BARBARA ex HAASIORVM ftirpe oriunda, fingulari DEI clementia adhuc fuperftite; quz hanc Filii; quem in oculis ferebat, prematuram mor- tem luget acerbiflime.: : Hos Parentes veneratus eft b. Defun&tus JNo- fier, qui in eo edücando, atque in ejus ingenio, quod felicifimum erat, formando nihil plane omiferunt, quod vel defiderari potuerat; hinc tantz fpei filium non publicis folum fcholis fed & privatis Magi- ftrorum inftitutionibus tradiderunt, & quamvis in teneriori ztate mi- nus firma valetudine uteretur, tamen in linguis; regulis fidei, & lite- ris elegantioribus rapidiffimos fecit progreffus, ita ut Optimi Parentes jam tum temporis omnia faufta potuerint aupurari..Poftquam hzc elementa imbibifIet, folidioribus difciplinis, quas anhelabat, addifcen- dis admotus eft, philofophicis nimirum, potiffimum autem phyfi- cis, in quibus poftea magnam celebritatem fibi acquifivit. Anno MDCCXXl. poftquam maximam partem jani fcholas philofophicas reliquerat, Parens filium hunc ipfe inftituere fecum conftituit; & quum effet in omni rerum naturalium fcientia Vir verfatiffimus atque dexter- rimus, & filius earundem difciplinarum cupidiffimus, ita facile devi- nare poffumus, quanta cum rapiditate & quam felici fücceffü hzc di- yina ftudia tra&a,vcric, ita Wutyinvtra quinquennium, quo Parent is infti- tutione tütione u licebát, in Chemia, omnibusduc, quz cert e multe fünüt; in conficiendis me dicamentis, in hiftoria naturali &cc. ad ejus partibus, omniüm ftupo rem tantum profecerit, ut ipfe Prz ceptor Di(cipuli ex- teretur. Comitatus e hauftum diíci lina fe effe & perfentifceret & fa edicinz ftudioforum ad etiam JVof/er B. Parentem, quum in gratiam M balnea nonnulla noítrz ditionis examinan da A. MDCCXXIIL acidulas & proficifceret ur. Feliciífime igitur abfoluto "Tubingz ftudiorum cur- qui jam ad exteros abiret; fu, dignus à B. Parente INof?cr habitus eft; eruditionemq ue acquifitam ulterius amplificaret. Bonis igitur avibus Anno MDCC XXV I. Ratisbonam fe contulit, & per biennium apud SCHWINTER- commoratus €it. peritiffimum Pharma copeum DN. Poítquam heic omnia; quz natura vel ars in phy ficis producere folent poterat,;. perluítrave- illis oculis, quos raro dignum aliquid effugere rat, Vindobonam, Presburgum tranfiens inferio rem Hungariam per- Viri BELIVS & HERMAN ipfius meavit, & quantum Celeberrimi rerum naturalium cognitionem auxcerint, gratiffuimo animo femper Non ita multo poft Sopronium a d popularem füuum D. confeffus eít. Do&orem 1ENIsCH, Jam Medic u m Diccefeos Canladienfis: experien- ulciffi mo confortio feparari fere non am- tiffimum, confugit, à cujus d plius potuit. Divulfus ab huj us Viri fuaviffimo commercio ad civita- Schemnitium , Cremnicium , Regio- tes Hungariz montanas commigravit; Slanam, Rewuzam, Ceawerno- montum , INeofolium, Pallem.Dominorum ; wizam, & inipfas, quz innumerz funt, merallifodinas defcendit, ftu- Ícendis mertallis fcientiam haufit, ita ut etiam peri- pendamque in digno tiffimos in hac arte magi ftros poftea fuperaret, fornaces zrarias in iis- examinandi, delineandi füummo amore 1ia- dem regio nibus invifendi ; r abat, &cn ihil przteribat, quod ulla att entione dignum videbatur. &tus eft; apud quos magna metallo- j eli&ta Hungaria ad Polonos profe rum & falium fodinarum copia in M enitur, & omnibus in füum ufum er Pratislaviam deinde Lipfiam & Dresdam tiit; in quo converfis ; " h L0 ultimo loco exterrimi Pharmacopceei aulici REX RATH fpitio, con- vi&tu. & commercio literari o utebatur, ita quidem, ut poftquam eru- Illuftri Archiatro Domino de HEVCHER; ditio ZVo/ri cognit a fuerat defun&tus à tanto Viro beneficiorum honorumque quovis genere cu- lacium illud Dresdz abundantiffimum; & re- mularetur. "l'echnoph y H m perqui fitionibus non indigna füummo cum fru&u per- E liqua phyficoru milliarium longiffimis ]u(travit. Heic loci cum a moleftiffimis && 300. itineribus defatigatus vires corporis refarcire poffe fibi perfuaderet, tis inopinato obitu ipfi offertur, nuntius triftiffimus de Optimi Paren qui ita eum dejecit, ut a febre tertiana c orriperetur, per quadrantem morbus cum fimplex ab initio effet, jam in ter- anni le&o affixus, qui tianam duplicem & denique quotidi anam & fere he&icam degenera- ndz fpem abjiceret, &c ad iter vit, ita ut omnem falutis recupera iftud, quod nobis omnibus adeundum efít; pie & confifus Sofpi- 'Chrifti gratia fefe prz pararet; hinc in ipfo hu- tatoris Noftri JE(u ftiffime viduz valedixit, jus morbi decurfu per lit eras, Matri .mcae in : fe co llatis beneficiis gratias egit, at cum in pro innumeris limine mortis effet, Deus opitulatus eft, & noluit membrum orbi literario utiliffimum in ip fo ztatis flore putrefcere; brevi igi- ut de novo itinere literario co- tur robür animi ac Corpor is-acquifivit ; ffus eft per Farifciam ad patruum SAMVELEM gitaret, quod etiam aggre qui pofteriori loco nominatus GMELIN hujusque filiüm, SAMVELEM; SAMVEL .Elférwerdenfi fcholze Re&tor pr zerat ; cum apud hos commo- / ltas natur alium rerum collectiones ; raretur ; in ipforum vicinia mu orphanotrophia &c. perluftra vit. Abhinc Lipfiam adiit, transgreífus Guelpberbitum ,. Brunsoigam , Islebiam , deinde Saxeniam inferiorem ; un- Bremam & Hamburgum appu lit , in quibus locis fitim fuam ab an- l dantifime poterat re(tinpdetré, etim ubique horum locorum ftadie- fos rerum naturalium ipfique amiciffimos inveniret. Jremz ubi in- tegrum annum confumfit , in cella quadam , quz plumbi venis miratus eít. turgét, cadavera ultra feculum confervata farta & illeía maxime ad- Invifit dein DelmenborRum, Frifiam utramque, orienta- lem & occidentalem, tandem Za'eviam veCtus eft;. & celebres urbes , "in[ielodamum , Roterodamum; Lugdunum , ubi celeberrimi MvscHEN- BROECKII le&tiones phyficas per dimidium annum fedulus frequen- tabat, &t tandem BOERHAVE &t $' GRAVESANDE ; O quanta nomina! inftitutionibus fruebatur. PerfeCto ita itinere füo o . fumum de patriis poffe .videre focis. ptabat i;erum' : Redux igitur per Coloniem, Francofurtum fub finem Anni MDCCXXX. in patriam & ad dulciffimas fuas caritates; in Vitrici, Viri integerrimi; cujus amor omnem paternum füperat, & matris tenerrimze confortio novam quotidie tranquillitatis & voluptatis originem inveniebat. Anno MDCCXXXI. d. VII. Nov. in torum conjugalem fibi adícivit Virginem leCtiffimam; omnibus fexus fui decoribus ornatiffimam; & non fucata in Deum pietate flagrantiffimam DN. MARIAM VERO- NICAM, filiam Viri Nobiliffimi & Peritifhimi DN. FRIDERICI ERHARDT, Pharmacopei Uracen/is Dexterrimi; & CHRISTIA. NAE VERONICAE ex :Scbmidliniorum ftirpe eriundz. — Neque hoc conjugium dulciffimum, quod per XXVII. annos duravit; fterile per- miíit effe Divina Benignitas , fed VIII. filiis & VIl. filiabus feliciffimum; ex qua numerofa prole feptem per Dei gratiam adhuc füperftires funt. Ornatiffima DN. CHRISTIANA ROSINA BARBARA, nupta Viro lurimum Reverendo DN. ROOS, Diacono Geppingenfium dignif- fimo. Virgines lectifüieng MARIA FRIDERICA & IOHANNA SVSANNA VERONICA ; pereximius atque praftanriffimus DN. SAMVEL GOTTLIEB , Philofophiz Studiofus ; CHRISTIAN GOTTLIEB, Difcipulus tertiz claffis Schole anatolice ; ELISABE- 'T'HA ELEONORA; GOTTHELF CONRAD FRIDERICVS. Patriz redditus b. defun&tus Nofter a tum temporis Spe&tatiffimo Fa- cultatis grazio/ce Decano. DN. ELIA CAMERARIO examinatus & dignus ju- dicatus eft; ui regundo corpori pharmacevtico przficeretur. Paulo * poft per Diploma, quod fua tubfcriptione munivit Reverendif]imus Can- cellorins Univerfitatis & Comes Palatii Cajarii DN. D. PFAFF , Do&Gor Me- "x dicinz fuit creatus. . Anno demum MDCCXL'VIII. cumBB. Fratre Pro- fefTore, D. IOANNE GEORG. GMELINO; impenfe amaro per aliquas Helve- tiz partes iter fecit; falutata Scaphu(ia, T'iguro, Bafilea per Argentoratum & Carolsruhum poft (eptem hebdomadas inde redux, fuüb jucundo hoc e fraterna focietate itinere plurima & vidit , & collegit fuas ad delicias, hiftoriz inprimis Naturalis fpe&tantia; przcipue gratiffimam recoluit femper memoriam comitate fingulari quaquaverfum celebris ProfeíTo- ris 'l'igurini; Dni IOANNIS GESNERIZ, verfatiflimi per omnem rem bota- nicam, & Hiftoriz natüralis ambitum. Ampliffimo fuo commercio epi- ftolico in varias non Germaniz modo, fed exterarum regionum plagas univerfz rei literariz, Medice maxime; plurimum profuit, commercii literarii Norici celeberrimi, cujus quidem inftituti membrum fuit dignit- fimum, fpecimina multis utilibusadmodum e re chemica; & medica pra- &ica locupletavit articulis, per volumina commercii hujus abunde fparfa. eliquz b. defun&i vitz rationes nobis omnibus quam noti(fimz fünt. P romte agris fua arte füuccurrebat, & cum Vitrico füo, Nobiliffimo & Peritiffimo DN. IOANNE GAVM cum fumma pace & tranquillitate officinz pharmacevtice invigilabat. Sermonibus facris fedulus interfuit; Deum vere reverens, erga zquales modeftus, in egenos erat liberalis, dulciffi- mz Conjugis, nunc moftiffimz viduz, amantiffimus, PaterqueSuorum pignorum fidiffimus, bonus civis, verus Chriftianus, & nunc meritoluge- Inus mus liujus magni Viri já&uram. ^Morbi defcriptionem dabimus jariy P )rout ea ab Exc. Dri..Prof. GMELIN, &at;:re defun&ti jam ain&ifïïmo, no- biscum :communicata eft ita : Pleno quidem B. nofter a multis annis gavifus eft corporis vigore, quo nunquam defatigata ufüs eít induítria, ut puro mentis candore proximo inferuiret ,. fuaque bene curaret , per interualla tamen modo hzmorrhoidalibus moliminibus, modo podagricis nifibus tentatus eft vagis, nec unquam ad perfe&tam exeoCtis maturitatem. Ultimo vite anno, & quod excurrit, obferuauit in fe virium; fenfüumque languorem infolitum ; quafi fenefceret , magis etiam & magis-colla- pfus, marceícensque ultimis menfibus ; ab anno & ultra omni mane; cum furgeret, moleftiffima & vehementifífima correptus eft tufli, per horas vexante, plurimumque fimul ex imis tenacis elidente pituitze; fputo fatis libero. Simili cu(Ii excitatus eft primo diluculo d. XIX. h. m. horam inter primam & fecundam, eaque per horam pluri- mum pituitz reJecit. Eam vero tuffem fecuta eft orthopncea graüiffi- ma cum infigni dolore punCtorio ; & grauatiuo dextri pe&toris ; ac fi effent ibi omnia incuneata, & conferruminata, tangenti etiam vole manus refiftebat intus hzrens immobilis gleba ; undique quafi fruftra pulfata, comitabatur hoc difficillimum afthma fudor frigidus per totum corpus diffufus cum infigni virium proftratione; facie. miri- fice collapfa, pallidaque; vix deglutire prz languore ; difficilique re- fpiratione poterat zger ; diffima, quz applicabantür e fonte chirurgico ; remedia reuel la ; nibil quidquam efficiebant, & fru- ftra dabantur potentiflima interna refoluentia, cardiaca, antiphlogi- ítica, diaphoretica. Raro ficca tuíficula irritabat, nec unquam cum euphoria, ut potius dyfpneam augere videretur. -Mente (ibi fem- er conítabat zger, poft meridiem aliqua fpes meliorum tempo- rum affulfit, etenim & liberius deglutire fuit vifus »ger, & cef- fante füdore frigido zquabilis per totum corpus diffufüs eft calor cum füdore leni, tepido,; & aliquantum jam reclinare caput potuit, ha&e- nus ere&o femper collo fpiritum trahens. Heu vero quam breues uere fpei hujüs umbrz! acceflere fcilicet breui vehementes capitis.do- lores, poft bihorium cum i(to pun&torio lateris ceffantes, incidit fopor continuo crefcens ; tollens tantüum non omnem rerum extra fe pofita- rum attentionem, füb eo tamen non defiit quzrentibus laffa voce re&e refpondere, aut geftibus certe fignificare, intellexiffe fe quzfira, re: fpiratio autem inter hzc jugiter imminuta magis fuit, pulfus modo ce- lerrimus , modo tardiffimus , debilis, facies per horas collapfa magis; tandem vere hippocratica, labiis liuidis , frigus extremorum cum fu- doribus frigidis rediit, laboriofa peCtoris molimina per vices pituitam & faliuam inuito per os expreflerunt, & füb his quidem peffimi undi- que ominis phznomenis per modum CATARRHI SVFFOCATIVICUm ftatu APOPLECTODE complicati B. nofter vefperi quintam inter & fextam horam d. XIX. huj. nobilem animam exfpiravit placidi(fime. Nihil jam nobis reliquum eft; Cives, quam ut a Deo folatium f quo moeftiffimam & illuftrem familiam afficiat ; ardenti prece expeta- mus. 'lriftiffimam conjugem , quz exa&te novic, vias Dei alieniffi- mas efle a noftris, erigat, & ipfe confoletur ; fit Pater orphanis; ami- €us & frater caritatibus relictis, & fplendidiffimz familiz; ac nos omnes hoc Exemplo pie mori in ,Jefu Chrifto doceat. Non commonefaci- mus vos, Cives, ut pomparn lugubrem 'Tanti Viri, quem tantopere dolemus, & quz ex ejus zdibus hodie II. hor. educetur , frequenti veftra przfentia honoretis , quoniam conítat, quantum apud vos merita magnorum Virorum valeant. Script. 'T'ubingz. P. P. S. S. R.a. DCCLIX. df XXII. Junii M LITTERIS ERHARDIANIS: — — — — — IO.CAROLVS LVI: COMES PALATINVS RHENI, DVX B VELDENTIAE ET SPONHE . : VNIVERSITATIS TVBINGEM 1 L. S. alees- adoAtc Og Vorsy H- 7TARU - Vocog. [ta ME. zgrorum defícribit; quibus nihil intolei L: quam variis &i nonnunquam parum fign quo de falute ipforum ferio cogitandum foi hinc inde di(trahi. Maxima pars hominum; - : z fcunt, ita folet affeCta effe; ut quo major ant« VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset licior mentis ferenicas ipfis fuerat; leCto affixi - cunditatem exuant, & . in ulcerum morem ad z & ad fufpicionem ta&tus condolefcant, binc in- m zgrotus fuz infirmitatis curaionem anxie ex m circumfpe&ione & ipfius loquelz temperantia- NUE zger; quem fanandum fufcepit, in eam füfpicit cem fortaffe ab ipfo mercedem, unam curatii* O Baace Q o tis poftulatum iri, & caveat; ne quod longe ac E 88 eruditione & experientia idem quod de vafis — CERGE tinniunt ; zgrotus judicium ferat. Vir, cuju - jam ex hac tabula indicimus, & qui nos intin - Focus in traCtandis zgris viam iniit; uti erat modeftií N 14 tis; perfpicientia, amplitudine eruditionis vel r . ita erat.etiam in omni hominum commercio & ä fermonum procacia alieniffimus. Fuit vero, qu - 13 Vir Pranobiliffimus atque.Experientiffimus D) N - E EO z CONRADVS GMELIN, x 12 anacopola: bujas : Croitatis. Natus eft in hac.u MDCCVI. d. II Aug. Patre ufus 77ro 1INol . DN. IOHANNE GEORGIO. GMEL! 11 ffro eodemque Pharmacopeo dexterrimo, rerui - u tallurgiz docimafticz: intelligentiffimo , & nor & apud exteros longe lateque celeberrimo. 10 fima atque Prudentiffmma Matrona DN. SVS4- ex HAASIORVM ftirpe oriunda, fingular! fuperftite; quz hanc Filii; quem in oculis ferel " tem luget acerbiflfime.: : Hos Parentes veneratu . fler, qui in eo educando, atque in ejus ingen- erat, formando nihil plane omiferunt, quod v hinc tantz fpei filium non publicis folum fcholis - ftrorui inftitutionibus tradiderunt, & quamvis E nus firma valetudine uteretur, tàmen in linguis|- * ris elegantioribus rapidiffimos fecit progrefíus; jam tum temporis omnia faufta potuerint augpi- elementa imbibifTet; folidioribus difciplinis, que dis admotus eít, philofophicis nimirum, poti- m:- &is, in quibus poftea magnam celebritatem í MDCCXXI. poftquam maximam partem janijs reliquerat, Parens filium hunc ipfe inftituere fecu eíTet in omni rerum naturalium ícientia Vir verfà.- rimus, & filius earundem difciplinarum cupidii nare poffümus, quanta cum rapiditate & quam - yina ftudia traCtaverit, ita ut intra quinquenniwi L 2 UN Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com 1