LXV11_fol_25
author: Klemm, Johann Christian

V

JOHANNES CHRISTIANUS KLEMM,

S. Theologiz Profeffor Extraordinarius, Lingua: Greca , & Orientalium Ord.

E.5 u

[

Z

2

Uod inde fere ufque ab afpe&tabilis hujus orbis conditu carminibus ufi fint homines & ad pofteros, qua fingularia ipfis &

memoranda videbantur , hac potiffimum rationetransmi(erint , adeo pofitum eft in aprico , ut in dubium id revocare

7

ä/

"

-g'

z

nemo poffit, nifi eo ipfo hofpitem fe ex hiftoriarnm monumentis animumretuliffe , profiteatur. — Non eftautem , cur ad

N

9

;

2

:

N

N

N

N

N

E

hoc confirmandum prolixam auctorum antiquiffimorum nubem, & teflimoniis fübleftz haud fidei huic veritati fuffragan-

7

«

N

A

-

2

tium, & fuo etiam exemplo , ipfaque adeo re cam edocentium, in fcenam producamus , eo quod id in re manifeíta minus

o

»

Z

neceílarium & ab inítituto hoc noflro fit alienum.

Par enim eft, ut in gente facra ipfaque adeo Ecclefia DEI perfiften-

QUE

o2

Z

:

d

tes , hujus carminum eo magis habeamus rationem , quo magis monumenta, quz de iis ad noftram pervenerunt etatem,

23

ÉN

)

A.

o

2

.

omnium antiquiffima , fide digniffima & fanctiffima funt.

Quotusquisque Chri(tianorum remotiífima illa antiquitatis

ä

2

-

.

adyta , ad quz nulla fecularis vera hiftoria non dicam propius, fed ne quidem longius accedic, cum ftupore & admira-

tione non adeat ? quotusquisque in focieratem laudis & celebrationis divinz , qua immenfa & admiranda DEI O. M. bencficia nunquam non

omnium feculorum pii fummis in coclum laudibus extulerunt , non veniet ? quotusquisque non eadem fpe , fiducia ardoreque pice

tatis accendatur ? Tam eximia,, tam füblimia, tam divina funt cantica, quz divinus Vir Mofes, qua Regius Pfaltes Jefeus , que auguftiffimus

Jefaias , quz Threnologus Jeremias , qua divinitus afflata Debora , quz alii Spiritn San&iore repleti, totique.in laudes divinas effüfi, cecine-

runt, ut neícias , an magis revereri majeítatem , an flagrantius imitari pietatem debeas ? Belle , licec non ad integram noftram mentem Hie-

ronymus : quid, inquit, Pfalterio eft canorius ? quod in morem noftri Flacci & Grzci Pindari, nunc Jambo currit : nunc Alcaico perfonat :

nunc fapphico tumet : nunc femipede ingreditur. David Simonides nofter , Pindarus & Alczus, Flaccus quoque Catulus atque Serenus, Chri-

ftum lyra perfonat , & in decachordo Píalterio ab inferis excitat refürgentem. — Quid Deuteronomii & Jefaiz Cantico pulchrius ? quid Salo-

mone gravius ? quid perfedius Job ? Quz omnia Hexametro & Pentrametris Verfibus (ut Jofephus & Origenes fcribunt) apud fuos compofita

occurrunt. Qua quidem in re, licet quoad encomium fàcris Canticis affertum , facile confentiamus , in eo tamen affenfum nobis non extor-

quetSridonenfis, quod ad rationes pocticas five Gracas five Latinas hec carmina facra fint exigenda. — Neque nos quicquam moratur autoritas

five Veterum Ecclefiz Patrum, five Jofephi fcribentis ? xa MaUc?e qo5v eig vo) 0e0) , yscipaty T& x9j Tiió tptrelon tuxaqisiow mregitysmay , t éfapéroo TüVO

ew9ure. .. Ec Mofes Oden in DEUM (encomiumque & gratiarum actionem continentem) hexametro verfü compofuit Libr.1l. Antiq. Cap. ult.

De Pfalmis vero Davidicis metro confedis hec perhibentis : eiarpherypiios 9404 moMpun

y & Aaflídue xg1 BaSaas dzeAa[dgy và. Acróy uptvue ag &i

Ceterum David perfunáus jam bellis & in alta pace de-

vày Üsüy . xdj Vjvac cuvera ao uérgu mromÓAg , TÀe ydo veiuérpus vde di meyrapíérpug vromosr.

gens, odasin Dgum & hymnos metro vario compofüit: quosdam quidem trimetros, alios vero pentametros fecit. At enim vero Patres

plerosque omnes ayefgdiss fuiffe & Tofephum , Scriptorem licet antiquiffimum , fpius & hoc vitio cefpitare, in vulgus notum efít , ut adeo co

minus fidem hic mereatur , quo magis ipfa conftat dvze//4, nullosin Mofe vel hexametros vel trimetros vel pentametros comparere. Quare

oleum etiam atque operam perdiderunt ,qui ex recentioribus Mofis, Salomonis & Jeremiz carmina, cumprimis vero Pfalmos ad regulas adftrin-

gere Poeticas & Grecorum & Latinorum magno, fed fruftraneo, conatu attentarunt, quod. rnaxime Frazcifeum Gomarum in Davidis Lyra feu

nova S. Scripturz arte Poetica canonibus fuis defcripta & exemplis facris & Pindari ac Sophoclis parallelis demonflrata, Herzmannum vaaz der

Har t ,qui Pfalmos ad modum odarum Pindaricarum confeos effe perhibuit, atque tres etiam primas jJoelis elegias facras evulgavit , aliosque

fa&titaffe novimus , ut Marci Meibomii temerariam Criticam, quitotum V. T. Codicem rhytmice conícriptum etle aflerere , & ad inferviendum

hypothefi , miferé eum detorquere ac corrumpere , nullus dubitavit, ficco nunc pede pratereamus. Haud paulo redius hac de re jam olim

fenfit , Asguflinwe . Steucbus , Epifcopus Eugubinus: Carmen autem , inquit , Hebraicum non idem eft

atque Grzcorum Latinorumque , ut ne-

que Kalicum five Etrufcum , idem atque Latinum. Ac potius cum lKtalico , quam cum Latino fimilitudinem habet Hebraicum. — Latinum

ad imitatíonem Graci , tetmpora fyllabarum obíervat : Hebraicum nulla tempora : Sed numerum duntaxat atque fimilitudinem cadentium

fyllabarum. — Ut non eít inItalico carmine,fpondeus, trocheus , dactylus; fed numeratio tantum Syllabarum , & obfervatio , ut fimiliter defi-

nant : fimile quiddam fequitur Hebraicum.

Conferri quoque hac de re à curiofulis poffünt, que ante paucos annos Itali GAROFALUS &

RAPHAEL RABBINIUS Medicus Judzus inter fe difputarunt.

Nos certe animo noftro federe non diffitemur , quod, licet Carminibus

facris nihil fit excellentius , nihil divinius , nihil , (iipfam fpeQes materiam , profundius, nihil, fi formam confideres, fublimius atque auguftius : non

Caterum uti Meffias, JESULUS

tamen Latini Grzcive Carminis rationem habeant, fed indolem plane fingularem eamque incognitam fapiant.

.

nofter recens natus reta fcopusque fuit, in quem omnes omnium atatum fideles oculos fuos defixcrunt

*

ia potiffimum in celebrandis & de-

cantandis ejus mirabilibus toti füerunt, & cunas ejus , admirandam ex Virginenativitatem, ftupenda miracula atque beneficia pravidentes ac Ec-

clefiz Chrilianz florentem vineam intuentes, exultarunt. Sic letabundus exempli caufa exclamat Vates Jefaias , confanguineum fuüum cantaturus :

n »2xn 3p) DX p 243 7339 q21 pato ww yi*pen MipnM :puD3 pQ2 U0 mà s?2 "5520 v OU vpyvh D omeus

:

; 329 D

o

»7^ 'Sic Davides cumprimis in Filii fui Meffiz celebrationem in Pfalmis füis propemodum ubique cffunditur & folio ejus fempiterno

gloriaque Regni plane ineffabili atque. incomparabili maximopere latatur. Hzc gaudia piiffimorum Veteris Teftamenti fidelium eo magis

novi Fcederis Chrifticole imitantur , quo magis umbrofà , qua olim detinebantur, caligine difpulfa , plenus ipfis gratiz Phofphorus illuxit. Qua-

re facro prafertim hoc tempore , quo Ecclefia Chrifti nativitatis Dominice, ex qua ceu fcaturigin

e reliqua gratiz fluenta promanant, facra recolit

atque celebratmerito cum divino Pfalte piiffimus quisque concinit : DTigU si"2 xpy nüby2 n

i

od

m ]9N n us as pinip wbE^

Hanc pietatem fuam fadiurus Preftantiffimus atque Meritiffimus Juvenis Dominus

OHANNES THEOPHILUS WALZIUS,

Philologie & Philofophie apud nos Studiofus folertiffimus , apud animum conftituit, inftans feftum Nativitatis Domini noftri Sermone quodam

qoAvyAMdire coneelebrare. Qua in re veftigia legit Do&iffimi Domini Patris fuü GEORGII WALZII , Paftoris Hohenftauffenfis Meritiffimi ,

qui anno fuperioris feculi nonagefimo tertio Orationem Ebrzeam , de lapfu Adami , ad eam programmate typis exfcripto invitante Antecef-

fore noftro Celeberrímo, MATTHAEO HILLERO, habuit, filiumque hunc fuum unicum ad edendum hoc fpecimen aeademicarum primitia-

rum excitavit. ltaque eo nos quoque minus dubitavimus , fuvenis hujus optima fpei , paternarum virtutum & fludiorum hzredis atque poft

Venerandum Parentem à Dodiffimis Magiflris, & heic potiffimum à Do&iffimo Domino M. MEGERLINO , Illuftris Stipendii Theologici

Repetente , CollegiisPhilologicis varii generis aliorum induftriam provocante,& huic quoque Oratori noftro facem preferente, perpoliti, honeflum

juvare defidérium : quo rariores id genus Orationes apud nos effe confucverunt, quove ex abundantiore penu fua largiturus eft Orator. — Vario

enim & multiplici fermonis genere fefe inclyto commendare conabitur Auditorio. Premi(fo quippe Carminis Latini , Adventum Chrifli in car-

nem ccelebrantis; prooemio , in profa Hebraicé defiderium gentium ex Hag. II. exponet & non Judzis tantum, fed & gentibus promiffum illud

effe, demonftrabit, Atque hoc ipfum defideriumadimpletum jam effe , illico Hiftoria nati Salvatoris , Grajo eoque foluto fermone expofita , con-

cife docebit. Chaldaicé vero Regnum Meffiz zternum ejusque adventum à Gabriele predidum ex Daniclis VII. & IX. fiftet.. Samaritana

deinceps Lingua JEfum noftrum verum 7!?"U & falutem omnium populorum effe, oftendet. Arabicé, quod folus nofter JE(us fit verus Dei

Legatus adverfüs LXI. Suram Corani Muhammedici demonftrabit.

Ore Rabbinico- Talmudico JESULO noftro convenire attributa Meffie ex

Sanhedrin commonftrabit. JEchiopice impleta effe divini Pfaltis de Meffia noftro vaticinia ex Pfalterio /Ethiopum probabit. — Syriace venera-

tionemImmanucli noftro juxtaEpift. adHebr.Cap.I.Angelis omnibusfüperiori debitam commendabit.PofteaCarmineEbrao exJef IX. nati nobis pueri

divina enucleabit nomina & officium ejus Regium celebrabit, DeincepsGracis verfibus oraculaimitabitur Sybillina , &, qua de Servatore Chrifto

pethibent , ex purioribus Scripturz fontibus confirmabit, Denique vernaculo Carmine A&ui colophonem imponet, inque gratiarum adione

definet. Equidem alia quoque nominatimGermanica in profa,

Graco barbara, Gallicaque interfperferatfi tempus permitteret,reciranda; quanquam

hac jam ad falivam Auditoribus movendam videantur fuffeQura. ltaquead fermonem hunc fingularem X XIII. hujus menfis die, Hora Prima

Pomeridiana in Auditorio noftro hyberno ,exaudiendum, omnes Studiorum Proceres, Patronos & linguarum cumprimis Orientalium Cultorcs

ob(c'quiofe, decenter &z peramanter invitamus. — Períc. Tub. Feria Thoma Apoftoli MDCCXXVIII.

TUBINGAE , Literis JOSEPHI SIGMUNDI.

EC

e

ENS

N ON

UE

M,

WR

iil ii n ag t t t st

d

a

n

z

-

4

A.

*

EACNT

as

N

;

u*

E

PUR

--

PA

a sl

A

E

*

3

A

A

-

hgt i

-

Eu d

r«

d

E

z

-

L

E

z

f

M d

EE

E RTE

T EEE

p

E

x

D ER

st

A

DT

23

P*

s

"

D

-

ü

VN

P

ER

A

s

uÀ

.

d

N

o

2

r E.

-

tpcitbestelenes

9A

d

E

MU

$

"

-r

i

u-

——

:

ii

J.A

E

N

2-

*s

JOHANNES CHRISTIANUS KLEMM,

S. Theologix Profeffor Extraordinarius, Linguag Graca , & Orientalium Ord.

E.5 u

e

X a

7

Z

Uod inde fere ufque ab afpe&tabilis hujus orbis conditu carminibus ufi fint homines & ad pofleros, que fingularia ipfis &

É

Z

A

V

:

memoranda videbantur , hac potiffimum rationetransmiíerint , adco pofitum eft in aprico , ut in dubium id revocare

;

'ïä?

e

z

nemo poffit, nifi eo ipfo hofpitem fe ex hiftoriarnm monumentis animumretuliffe , prohteatur.

Non eft autem , cur ad

2

N

N

O.x

2

z

ï

27

f

R

N

N

N

N

N

[|

hoc confirmandum prolixam audorum antiquiffimorum nubem, & te(timoniis füblefte haud fidei huic veritati fuffragan-

7

«

N

N

7

2

tium, & fuo etiam exemplo , ipfaque adeo re cam edocentium, in fcenam producamus , eo quod id in re manifefta minus

Z

N

s

t

Z

P

T

neceflarium & ab inítituto hoc noflro fit alienum.

^

2

aL

(

2

ZA

Par enim eít, ut in gente facra ipfaque adeo Ecclefia DEI perfiften-

02

tes , hujus carminum eo magis habeamus rationem , quo ma

o

o

is monumenta, quz de iis ad noflram pervenerunt etatem,

2039

ÉN

Q

r

« 52t

s

u

D A

2

omnium antiquiffima , fide digniffima & fan&iffima funt.

Quotusquisque Chriflianorum remotiffima illa antiquitatis

d

d

as

adyta , ad quz nulla fecularis vera hiítoria non dicam propius, íed ne quidem longius accedit, cum ftupore & admira-

tione non adeat ? qu

otusquisque in focieratem laudis & celebrationis divinz , qua immenfa & admiranda DEI O. M. benceficia nunquam non

omnium íeculorum pii fummis in coclum laudibus extulerunt , non veniat ? quotusquisque non eadem fpe , fiducia ardoreque pic-

tatis accendatur ? Tam eximia, tam fublimia, tam divina funt cantica, quz divinus Vir Mofes, qua Regius Pfíaltes Jeffzus , que auguftiffimus

Jefaias , quz Threnologus Jeremias , que divinitus afflata Debora , quz alii Spirita San&iore repleti, totique.in laudes divinas effufi, cecine-

runt, ut nefcias , an magis revereri majeftatem , an flagrantius imitari pietatem debeas ? Belle, licet non ad integrata noftram mentem Hie-

ronymus: quid, inquit, Pfalterio eft canorius ? quod in morem noftri Flacci & Greci Pindari , nunc Jambo currit : nunc Alcaico perfonat :

nunc fapphico tumet : nunc femipede ingreditur.

David Simonides no(ter , Pindarus & Alceus, Flaccus quoque Catulus ataue Serenus, Chri-

flum lyra perfonat , & in decachordo Píalterio ab inferis excitat rcfurgentem.

Quid Deuteronomii & Jefaiz C5

mone gravius ? quid perfedius Job € Quz omnia Hexametro & Pentametris Verfibus (ut Jofephus & Origenes fc

":

Z

occurrunt, Qua quidem in re, licet quoad encomium fàcris Canticis affertum , facile confentiamus , in eo tamei -

quetSridonenfis, quod ad rationes poeticas five Gracas five Latinas hzc carmina facra fint exigenda. — Neque nos

five Veterum Ecclefiz Patrum, five Jofephi fcribentis : xa Mavesie d2v eig 0 0«0) , &yxcputy & x9) T'j6 Suptrélo Suxtgiei

Y

evil9qrey. . Ec Mofes Oden in DEUM (encomiumque & gratiarum a&tionem continentem) hexametro verfu com

De Pfalmis vero Davidicis metro confedis hec perhibentis : r horypyos W(?aylwo)xäpæ

y 6 AaQídsse xo4 BaSeac dzo

X

viy Vsiy . dj Upves cuveraZaro pérog mtxÍAS , TÀe ydo voipérgut , Tde D& meyrapérose vroqee. — Ceterum David perfundut

gens, odasin Dgum & hymnos mcetro vario compofuit: quosdam quidem trimetros, alios vero pentametros 1,

plerosque omnes aysBodiss fuiffe & Jofephum , Scriptorem licet antiquiffimum , fzpius & hoc vitio cefpitare in 7

W

minus fidem hic mereatur , quo magis ipía conftat Zvroj/a, nullosin Mofe vel hexametros vel trimetros vel pen

oleum etiam atque operam perdiderunt ,qui ex recentioribus Mofis , Salomonis & Jeremiz carmina, cumprimis ve-

*

ere Pocticas & Grecorum & Latinorum magno, fed fruftraneo, conatuattentarunt, quod maxime Frazce/fécum |

R

19

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

nova S. Scripturz arte Poetica canonibus fuis deferipta & exemplis facris & Pindari ac Sophoclis parallelis dem-

Hardt ,qui Pfalmos ad modum odarum Pindaricarum confe&os effe perhibuit, atque tres etiam primas Joelis eleg

18

fa&titaffe novimus , ut Marci Meibomii cemerariam Criticam, qui totum V. T. Codicem rhytmice conícriprum eíle ;

Haud pau

hypothefi , miíeré eum detorquere ac corrumpere , nullus dubitavit, ficco nunc pede pretereamus.

fenfit , Asguflinws Steucbus , Kpi(copus Eugubinus: Carmen autem , inquit , Hebraicum non idem eff atque Gre-

T

que Italicum five Etruf(cum , idem atque Latinum. Ac potius cum lKtalico , quam cum Latino fimilitudinem

ad ímicationem Graci , cemmpora fyllabarum obíervac : Hebraicum nulla tempora : Sed numcrum duntaxat a.

fyllabarum. — Uit non efít inItalico carmine,fpondeus; trocheus , dactylus; fed numeratio tantum Syllabarum , 8-

O Baane Q

16

nant : fimile quiddam fequitur Hebraicum.

Conferri quoque hac de re à curiofulis poffünt, qu& ante paucos

-

RAPHAEL RABBINIUS Medicus Judzus inter fe diíputarunt.

Nos certe animo noftro federe non diffit-

EHEH

facrisnihil fit excellentius , nihil divinius , nihil , (iipfam fpe&tes materiam , profundius, nihil, fi formam confidercs, f

EH

|

iE

ï

;;

H

ä

Focus

15

'BEGSBOSEHESSI

tamen Latini Grecive Carminis rationem habeant, fed indolem plane fingularem eamque incognitam fapiant.

.

C——

nofter recens natus meta fcopusque fuit , in quem omnes omniurm atatum fideles oculos faos defixerunt

.

ita po

N

14

cantandis ejus mirabilibus toti fuerunt, & cunas ejus ,admirandam ex Virginenativitatem, ftupenda miracula atqu-

J "EEE

clefiz Chri(lianz florentem vineam intuentes, exultarunt. Sic letabundus exempli caufa exclamat Vates Jefaias , con

Y i2wm 3py xb join3 5339 [2 pasomwew wDspow wppme :pou-3 p2 CTA 0a n2 0020

M

13

: ts n"wa"z - Sic Davides cumprimis in Filii füi Meffiz celebrationem in Píalmis fuis propemodum übiquc effui:

gloriaque Regni plane incffabili atque. incomparabili maximopere lxtatur. Hzc gaudia piiflimorum — Veteris 3

novi Foederis Chrifticole imitantur , quo magis umbroía , qua olim detinebantur , caligine difpulfa , plenus ipfis gr:

12

re facro prafertim hoc tempore , quo Ecclefiía Chrifti nativitatis Dominicz, ex qua ceu fcaturigine reliqua gratiz fl-

P -

atque celebrat,merito cum divino Pfalte piiffimus quisque concinit : D'ip/ s*2 »39» mivy2 nim "oxTinNo

i

11

Hanc pictatem fuam fadturus Praftantiffimus atque Meritiffimus Juvenis Dominus

OHANNES THEOPHILUS WALZIUS,

Philologie & Philofophize apud nos Studiofus folertiffimus , apud animum conftituit, inftans feftum NativitatisDc

10

soAvyAdire coneelebrare. Qua in re veftigia legit DoGiflimi Domini Patris íüi GEORGII WALZII , Paítoris |-

qui anno fuperioris feculi nonagefimo tertio Orationem Ebrzam ,de lapfu Adami , ad cam programmate typis

fore noftro Celeberrimo , MATTHAZEO HILLERO, habuit, filiumque hunc fuum unicum ad edendum hoc fpecii-

rum excitavit. Iraque eo nos quoque tninus dubitavimus , Juvenis hujus optima fpei , paternarum virtutum & fl

E-

g

Venerandum Parentem à Doütiffimis Magiflris, & heic potiffimum à Dodiffimo Domino M. MEGERLINO , ;

Repcetente , CollegiisPhilologicis varii generis aliorum induftriam provocante,& huic quoque Oratori noftro facem pi

ä

juvare defidérium : quo rariores id genus Orationes apud nos eíle confüeverunt, quove ex abundantiore penu fua -

enim & multiplici fermonis genere fefe inclyto commendare conabitur Auditorio. Premi(fo quippe Carminis Lat

nem celebrantis, prooemio , in profa Hebraicé defiderium gentium ex Hag. II. exponet & non Judzis tantum, fei-

effe, demonftrabit, Atque hoc ipfum defideriumadimpletum jam effe , illico Hiftoria nati Salvatoris, Grajo eoque fit

cife docebit. Chaldaicé vero Regnum Meffie aternum ejusque adventum à Gabriele predi&um ex Danieclis V.

deinceps Lingua JE(um noftrum verum ?!*?"U & falutem omnium populorum effe, oftendet. Arabicé, quod foli

Legatus adverfus LXI. Suram Corani Muhammedici demonftrabit.

Ore Rabbinico- Talmudico JESULO noftro (

Sanhedrin commonflrabit. Echiopice impleta effe divini Pfaltis de Meffia noftro vaticinia ex Pfalterio /7Echiopun

tionemImmanucli noftro juxtaEpift. adHebr.Cap.l.Angelis omnibus fuperiori debitam commendabit. PofteayCarmincE

divina enucleabit nomina & officium ejus Regium celebrabit, DeincepsGracis verfibus oraculaimitabitur Sybillina

pethibent , ex purioribus Scripturz fontibus confirmabit, Denique vernaculo Carmine A&ui colophonem impol

definet. Equidem alia quoque nominatimGermanica in profayGreco barbara, Gallicaque interfper

ferat,i cempus pern

hzc jam ad falivam Auditoribus movendam videantur fuffeQura. ltaquead fermonem hunc fingularem X XIII. l

Pomeridiana in Auditorio noftro hyberno,exaudiendum, omnes Studiorum Proceres, Patronos & linguarum cut-

ob(c.quiofc, decenter & peramanter invitamus. — Períc; Tub. Feria Thomae Apoftoli MDCCXXVIII.

TUBINGAE , Literis JOSEPHI SIGMUNDI.

á , ) Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com