Kh39

Kh39 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

Iacobi Bidermani E Societate Jesu Acroamatum Academicorum Bidermann, Jakob N125 11090419 021 UIIIIIIIIIMIIIIuI Tübingenyn rrnre An Alaubet gnzaxe 4 . e E weHen, 121 mesS inc Togno; non mh S l, n* &αα Shem Sibe acc Pi. faland uel Ae E Aecdan, meng. nanicn one eaßse E eenin chie, nn leſen⸗ 40 uf, mè 19 “ am 4 ſicn: bone erſyer TACO BI BIDERMANI E 4 SocIETATE IESU ACROAMATUM ACADEMICORUM LIBRI III. EDITIO Neviſima, juxta Ant yerp. , e er ier . .74 emen- COLONIZ, Apud FRANCISCUM METTERNICH Bibliopolam Unter goͤlden Waagen / Anno M. DCC. VII. 100) rurbik “ gnieim uſtn hnt “ acbet ade Ainid me Dſerietr Pnkedikre aN6 lami tigau un Ufufkann tn 4 lu ug nuki n len Z atim OFERIS TOTIUS ARGUMENTU M. Nolo, meis lecte ribus libri titulus im- ponat; ut ü, eùm frontem AckROAMATE inſeriptam viderint, exiſtiment, non niſi lætas hie feſtaſque narrationes promitti. Vulgi hic error ſit, ut vocem Acroamatis tam anguſtis finibus circumſcribat. Nec enim, ſi Tullius eo vocabule in hanc par- tem ſemel eſt uſus; ut Themiſtoclem, in ſuis laudibus audiendis, àtν αaρααα quaſi aliquid mulſo melleque delibutum, a gnoſcere diceret: continuèò eſſecit, ut a- liorſum flecti vox eadem non poſſet. Cer- te enim & Xenophonti r Xοναυα legimus, ρρνοααις Xα „ννιοπττα1ο vοEαοa⅞.:: & Æſchynes ipſe, cùm, neſcio quid injucun. dum recenfſeret, id ααταaαναραHαα ap- pellabat. Ut proinde viri ſint docti, qui- bus hodieq; non aliud ferè ſonet àρανοααι quàm quod ſonaret, duναναaα generatim. uos ego ſequutus, cùm& has narrationes, quamquaâ non omnes perinde lętas, Acroa- mata nuncuparem; neminem arbitrabar fore, qui libri Epigrapben porrò damnaret. Vale tu interim amice Lector, & brevem hunc Acroamatum meorum indicem habe. A 2 LI- LTIBRI PRIMI. I. Ingeniorum certamina, in voluerum fabella. II. Symbolum juventæ, in hiberno ſchemate. 0004 III. Ingrata remuneratio, ex Animantium e Apologo. IV. Nimius amor, ſui ipſius ultor. III1 p. Error humani amoris, detelctus ingenio Regit. — VI. Suparbia correctio, in Regis exilio. VII. Majeſtas Principis, in illuyvie Carceris. ſewcin LIBRI SECUNDI. ns J. Amor inopia, ex formidine pænæ. Men II. Virtus celata, clarior. in III. Injuria barbarè vindicata. IV. Somnus nocturnus, diei mimus⸗ mlnii1 V. Infantia, virorum magiſtra. ilemn l VI. Sui diſpicientia, nobilis. ſiin FII. Librorum lenocinia, animoruni venena. Fennd- 1 LIBRI TERTII. urhini J. Mala vita, eæ ignorata Dialectica: eunmmmi II. Boni dilatio, mali inceptio. A Nl III. Inter aqualiæ, optio diffcillima. Ai a IP. Mortuidiſerti. Aunlen V. Qud major, hoc miner. ſeumig yI. Laborisſa ignapia. Eeu II. Extrema gaudii, étus. , “ů ACROA ll runfchl nd ſcleng, Aiſtcntue le. eninte⸗ grugl. riuA W. an⸗ . fiua 4. Crorer enske ATII. ti. flimg. c. E C 5 :( X N4 »„ N X „X X N X xX X 6 X X X, V V „ X W r X X XW X X X & ACROAMAT UM ACADEMICORUM EIB I K PKEI M 5§. W☛ I *⁶ INGENIORUM CERTAMINA, IN VeLIUCRUM FABELL A- (1. Doctors philoſophi meta.) UO primse tempore ſortiti pro- vinciam hane ſumus, ut abdita naturæ ſcrutari, pattitis inter nos ſtu- diüs, juberemur: ſic mecum ego ſem- per exiſtimavi, nihil à me veſtris de= bere commodis anteferri, quoad eum omnes fructum pereiperetis, quem ſive indoles magna promittere, ſive. majores de ſingulis veſtrum ſperare, bonique publiei ratie exigere videbantur. Qu conditione femel acceptâ, in curam hane unam intentior, neque dies mihi, neque noctes eſſe quietas volui, dum initis ra- tlonibus, huic omnium deſiderio face- A 3 xeiV 6 TI B RI 7. rem ſatis., Id quando conſecutum hodier- no die me video; magnis ſane gaudiis , mea veſtraque cauſa, merito perfundor. Defuncti enim ſuo quiſque munere ſu- mus: ego quidem, qui veſtros conatus, mediocriter adjuvifſe: vos autem, qui ſpem de vobis antè conceptam, docu- mentis pulcherrimis videmini impleſte; dum alteri alteros generosàâ contentione tranſcendere, ita ſtuduiſtis, ut victam ſe quiſque ab univerſis crederet, niſi vince- xe unus univerfos laboraſſet. [2. Polucrum comitia. IN quo ſtudio, tametſi ingeniorum diverſitas apparuit magna, induſtria ta- men fuit propemodum una: qua alii ſuis viribus nitendo, ad ardua ſe altaque ex- tulerunt: alii ſibi diſti, alienis opibus, eodem evadere; alii in medio curſu de- fecturi, occumbere eitius, quàm ſuccum⸗ bere voluerunt: ita quidem, ut non in- jucundo ſpectaculo, veterem fabellam, velut in ſcena theatrali exhibitam mihri „ arbitrarer. Fabellam dico veterem, quâ vule memorant, AvEs quondam uni- . . — A verlas cùm liberà etiamnum republicâ Ute⸗ mmnn, Füniu ſüͤ ltn geun tultt Aurkrenute ugmii gnflin Enkriu, in un luhng iutn, ufrur benhin en Aumern tan me⸗ Wun odie negdi, inoperhenc e Wunete l roscongn 1os aueiczi teptam, “ nin inpeke 0ti cntenici ls unichent Geret,ullifine⸗ Aler niu. ingenionn 1, induttrunk nn:qun düli 1 le Aragneer⸗ Mens opbhs, eliocutiite Auinſnamn: em, utnohl⸗ gemlabelin bbium gili, ſeletenn, d ndamn nl Huan ſepnble e⸗ . . ACROA M A I. 7 uterentur, de Rege nominando cemitia edixiſſe: ratas, ſi principe defenderentur, id genti & perhonerificum fore, & ad aucupum terrorem, qui prælicenter impu. neque graflabantur, in primis valiturum. (3. Competitorum frequentig.) Vix etiamdum vulgata res dictuſque comitiis habendis dies faerat, cùm con- tinuò ſive edictio, ſive ambitio populum omnem fuis ſedibus excivit; brevique campꝑum, quantus oculis proſpectum eri- peret, candidatis implevit. V idifſetis cir- cumſtare roſtratas éiceniarum acies, cu- neate agmine ſubire gruss, properare rau⸗ cas anſerum phalanges, & regnum, pennis adhuc madentibus, ambire 48nates. His ni- hile ſegniores, advolant è ſegetibus alau- daæ, & paludibus apupe, & turribus columbæ. Feſtinant eodem, & hoſpitæz umbrarum noltue, & prænunciæ luétus alulæ, & inqui⸗ linæ ſilvarum luſcinia. Sua om aes Milvii furta, ardeæ paſcua, coryi pabula deſerunt. Deſinunt gemere turtures, pipire paſſeres, ſibilare æccipitres, regnoque intenti, unam omneshanc curam ſuſcipiunt, ut conſenſu ſtatuant, quis unus cæteris imperare, & cui A 4 cæ. LIBRI .⸗ cæteri obtemperare omnes jubeantur. Inter hos notæ fanuliæ competitores, eti- am peregrini litoris hoſpites apparuêre: Hic advena de Phaſide gallus, & aurita la- gopus: hic de Numidico paſtu gallina, & fre- quens ex Alpibus turma. Non ſuos India Pſittacos, non Græcia Paros tenuit: Stru- shiomem miſit Africa; Ognun Caycus è My-= ſia; & Phænicem, quem Orbis unicum re- ſervarat, legavit Syria. (4. In competitoribue Aquila.) Srp in tot candidatis, emlnuit Acur- IA: non Candidata quidem & ipſane coloris prærogativa, Regnum ambiſſe perignaviam, diceretur] lengo tamen pullorum agmine ſtipata; qui omnes , quamquam involucres adhuc, benegue implumes; tamen nullo degenere nictu Solem excipiebant: eoque magnis paren- tem ſuffragiis juvêre. Longo poſtinter- valle: greges miſcellanei ſecuti: inter Acanthides turdi; inter Merulas picæ; inter Ficedulus caſſitæ. Mox birundines & ſturni; mex cornices & mergi. Auxére numerum, vocis abſonæ cuculus, & immodicus lin- guæ graculus; & prædæ cupidi Mmttene: apwin ali n r Aunin (IImul fuin uie Aunfilia, D D Cnnwicet runate lunarne Pichnini⸗ nnt an inae n Mdddn Anmi — == Dilergi lenn Punß bernn. deitotet ei⸗ Pahpatule ,Kantihe lim Ak. on lioslale tenuit gn. Ceheurt. üsuncumte Ale) enlout 4. len Kipl r naun nb lorgo tunn gi omnes, ne, penet Geeneleniit enugli⸗ putr⸗ g⸗ holiner⸗ ſeeni: imet laßkszinei iur fwi; gemumerun, nnocleus ⸗ Awlme; Hiclme, 4 C R O— ₰ M A B S & apum avidi Meropes. Denique non avis ulla tam parvi aut nominis fuit, aut cor= poris, quæ ab his regni conſilis æquo animo excludi ſe pateretur. Solæ comi- tiis reſpæ muſcaque exactæ, ſua gens im- pudentia vilis; Simul culices cum Scara- bao, & cum cicadis crabro, & eum locuſtis papilio, finibus ante noctem excedere edicto juſſi; ne ſi aut ſuo ſuffragio quem. quam juviſſent, aut ipſi cujufquam ſuf= fragatione eſſent adjuti tribus omnes communi dedecore onerarernr. [S. Competizorum conſilig. IN hoc tam celebri congreſſu, ut fado ſilentio cæptum eſt deliberari; multi magnis diſſenſionibus, eccui ſumma res permitteretur, dimicarunt. Jactabat mo= lem vaſtiſſimi corporis Struthio; eaque ſe gloria, non dubiè cæteris præferebat. Sed ſtolidam ambitionem omnes tribus damnarunt. Quid enim? Eine, cui per corporis inertiam, evolare pedem plus unum vix liceat; quique id ſolàm inſigne ferat, quod comeſſe ferrum inſuerit; eine obnoxium eſſe rem tantam publicam de= bere? Fugiendum hoc magis & deteſtan- A 5 dum 16 LIFERI L dum in Regibus omen; ac de ingenio mitiori cogitandum. Ab hac hujus repul- ſa, aliis, quò quiſque Struthionis diſſimi= lior erat, animi creſcere ? Jamque auda- ciores, hinc ſuum candorem eſtendere Cygnus, fuam inde vocem extollere Gallus, Mox oculeo Pgyus ſyrmate, picturate Pſittacus tegmine, invicto Aquila robore: ſe oflerre. Paſſerem nativa commendabat aſtutia. Gruem vigilia, Phænicem ſenecta. Ab alia parte Iurturi caſtimonia, isdico thraſoni palearia, Phænitopteris cerebella: Mella dein Apibus, Muſica luſcinis, alia merita aliis, & ſua cuique propria, fave- bant; ut nullis defuerint ſua decora, qui- bus ad ſpem imperii accenderentur. (6. Comitiorum ſtatuta. ) VISA res proximè feditioni adeſſe, ſi jactare ſua ſinguli, ſeque ambitiosè ven- dere ſinerentur. Igitur paucorum inter- ceſſione ſublatum diſcrimen eſt; quibus ꝓlacuit, regni majeſtatem volatu conſti- tuere. Hahc unam gentis eſſe gloriam, à majoribus, jure hæreditario acceptam. Quæcunque alia cujuſꝗ; ornamenta fo- rent, ea nihil admodum ad gentile decu⸗ actu- een iau gen guimit vianhe züllin⸗ ialngun ngeti mneneng Peſerten ce anni inch Uurtue uſenna run, kh maßtiv ligiſue Uuremmii olen 9 e⸗ mrlt Knmnine MManmmn Win ene . 1 Eeingein iir repll. oni Cilmni⸗ Amgleaudn en etenler olerecie, e, iclln lnilatohon, Cöhnmmencdibt enenteneh Emonia, i ruceiehelt: nlſinig i ropti ir decote,gii Cerentur. tte.) ni Aele, Abinoze ſeb⸗ Geotumine,⸗ lrm evſ⸗ N goim gio ctepili ramenta 1. genile 4CROA MA I. 11 faura. Si enim moles eximia Regẽ crea- ret, feras utique omnes Hlephanto (quali & quàm informi monſtro?) obtempera- turas: Si robur, leoni: Si formæ gratia, aut coloris fallacia, aut vocis lenecinia, cuĩ dubium fere, quin faſces ad igaaviſſimum quemque & imbellem ſint deferendi? At volatu ſe præter ceteros probare, &oſten. dere, quantis terram ſupra cænumquu in⸗ tervallis ſe poſſit attollere, proximéque ad cæli viciniam adſcea dere: eam profe- &ε rem eſſe, & volucrum propriam, regno regique non indecoram. zapropter accingerentur, qui vellent, humique tan- tiſper omnes, velut intra carceres, quieti ſignum exſpectarent: ur miſsà denique mappa, fui quiſque cùm periculum in vo- lando facere, tum virtutis regiæ vel omen capere, vel ſpecimen dare, conniteretur. [2. Deſperantium inertia.] REBUsS in hunc ferè modum decretis, videre confeſtim erat, diverſas ubique motus animorum: &, ut cuiq; vires etant, deerantve, ita vel ſpem addisvel injici de- ſperationem. Degener factio, quibus ven- tris ignavia, aut adipis ſarcina obſtabat, A 6 qui⸗ 12 L IBERI TI. quique ferociſſimè provocarant, jamta- citi certamen detrectare; humique deſi- des, ad ſuam plerique cortem redire. Pars natandi, quàm volandi peritior, in- ter cgnos mergoſque ſtagna repetere. Pars quietis appetens, tepentes nidos, aut hu- milia ſenticeta, notaque gurguſtia reviſe. ge. Coturnices in ſegetis aream, perdices in nemoris umbram, anſeres ad graminis ſaginam concedere, Aliquos viriam de- bilitas tenuit: aliquos obſcuritas nata- lium repreſſit. Hos conſpecta accipitra roſtra, hos milyii acetabula terruére. Mul. ri, ne in turbæ comprefſu eliſi, multi, ne pedum unguibus obtriti diſperirent, ul- trò receſsére. Ita factum brevi eſt, ut magna frequentia, complures deterriti, & hac illac dilapſi, aut penitus deſpera- rint, aut ſpectare jam alios otlioſi malue- int, quàm volatu cum illis decernere. Cæterum hoc præpropero ſegnium di-= ſceſſu non fracta virilior pubes, inſtitit eò acriuùs pugnare, quò longius à turba deſide ſegregatam ſe animadvertebat. (8. Trochili aſtutia.) RMANSERAT in ee certamine cum I Sn Nno ztinen crirluu ſzmie irutti aleit Eſen len anr kn Ceinucn Gn end lenloe ln 1 uihin inin kuen 1 Annc h unim ler tt igenn,n A Nwdinn aa Wnei i 4 tt, en hmigne kel Nentedte, Uheiiogin. Fepetelt Ne nido ant⸗ teuſiuret. tenn hetle alprrin Anrftänk. Maütus ur lhech aihitn tenmnete Al. elli mult, herient, 1 breſtelt, u lues etenii eninn deetr otol nd⸗ Ui Eecenele Egnüun ii bes, itin lntimituhn acſelteber l. 4CROAMA k. 1 multis etiam TReCHIUS, parvi corporis avicula, & inter volucres nulletum qui- dem nomine clara. Quæ, ut viribus im- par, cireumſtare tot gentis ſuæ proceres vidit, ingenio ſibi, ſi certare vellet, uten- dum intelligebat; &, quando ſuis æquè non porerat, alienis certè pennis remi- gandum. Nec audacia deerat tentandi. Cæterùm in eo tamen ambigebat, cujus ſidem opemque tutiſſimò imploraret. Ergo fortiſſimos competitorum inter ſe comparare, ac modò Milvium à tergo, modòè Niſum, explorator callidè eircum- ire, rurſus vulturem, rurſus alium, alium- que præferre: ac poſtremò, æſtimatis omnibus, unam Aℳquilam, non malus re= rum arbiter, malle. Hanc nimirum eam eſſe, quæ, Jovis armigera, id eſt, triſulciò fulminis miniſtra, ſi paullum adnitere- tur, facilè cæteros aut vinceret volatu, aut profectò adæquaret: de reliquo, ſe ſibi, ut res ferret, conſulturum. Secund dùm hæc, Trochilus inter prægrandis alitis plumas abditus, nemine, ac ne Aquila quidem, ſentiente, perlevis ſar⸗ cina, conſedit. A 7 (2. Am- L IBRI I. [9. Ambientiumi pugna. JAMQUEF adeò momentum ſuberat, que provolandi ſignum acciperetur. Eo com- modùm dato, uns omnes cum ingenti alarum plauſu, ab humo ſeſe tollere, cer- tatimque, quàâ data cuique via eſt, per aera evadere; ac pari dein conatu, ſed con ſtan- tia eventuque diſpari, ad uſque nubium caligines, & ipſa cæli confinia tendere. Tendere, inquam: Nam principio qui- dem, cùm mira omnium alacritas tenuiſ- ſet, nemo animum deſpondere, nemo de- ſicere; ſed omnes, ſi ſudoribus largiſſumè Auerent, & volando plurimos longiſſime tranſirent, pulchrum credere. Paullatim verò, ut ventum ad ardua eſt, cæ pit mul- torum calor intepeſcere: ut, pennis de- fluentibus, complures fatigati, alii poſt alios ignavè deſtiterint, &αgnata pa- tientia, labori, cui ferendo non erant, ſuc- cubuerint. Viſæ ante omnes luſciniæ (de- licatum ac vocale genus lin arborum cel- ſarum frondibus interquieſcere: birundi- nes ad nocarum ædium lares divertere: Cicoeniæ ipſæ in mœnium faſtigiis ſubſiſte- re: aliæ inter rupium cavernas, aut mon- 14 tium Akfun Hunmnhan umintin Irts Edkin iſuignn heil ian (. N mX Neun shrl lralinin eunnni ien u ain u uian erinn jenn 144 1 lun * nuimeln enior⸗ en ni⸗ ₰ CROAMAI. 15 ium cacumina reſpirare; jamque cæteris, nllertn ultra etiam dum enitentibus, laſſæ fractæ- tentoen. que palam de palma concedere. Pertina- Sunngm cius aliorum ſtudium fuit; quos nondum enlee. neque turrium apices, neque montium ehein vertices, neque nubium caligines reti- nſedcn, nuére; dum ſupra nivis imbriſque regio- Auennin nes abeuntibus, jam fulminis patria, lus Gnnn enee næque vicinia, conſpicerentur. ftnhioi⸗ (10. Trochili victoria.) naheinsterl VERUM & hi poſtremè, cùm exhaufti iegemk, longé ſe relictos poſt unam omnes vidé- cbuulugn re; AcUIT, needü hærenti, ſed per ianvia imelongln quæque altius adhuc altiuſque eluctanti, lere, Daulii (dolentes quamquã & indignantes) ſuc- el ceun cubuerunt. Lætum id in paucis Aquilæ n, Peinitl auſpicium fuit; Si quidem ne ipſa quidẽ, ign, ii etſi cæteris una vegetior erat, durare ſe ad Keungnne hajora ſ. Patia ſentiebat. Igitur, ut pPrimum lononermn ir potuit, infta fe omnes deſpicere 5 ter in mnesine Syros gloriose circumvecta, editoque ter inghonme clangor e, ventum ad metam eſſe Prenun- Ceel adeò, nec, ſi maximè lubeat, porrèò licere. 4 be Simul de contentione volatus (ignara, it⸗ nun quæ ſarcina tergo infideret) remittere; enu⸗ iin 2 8& 26 LIBRI & collabentibus alis, ad terram eæpit de- ſluere. Enim verò du TROCHILUs ſe pri- mum erigere; &, qui alieno remigio eve- Qus ad eam altitudinem fuerat, iple ſuas jam vires exſerere, iiſque adhuc integris ad victoriam uti. Mox ab alto conſpicuus, ſupra AcIIAM ſeneſcentem, intervallis maximis, eminere; feſſlamque, ad plura currieula, provocare. Convertit omnium in ſe oculos triumphans ales: ut orta pri- mùům admiratio, longo omnes ſilentio ſu- ſpenderit; ignaros, quo ingenio fuper Aquilam vicoer Trochilus evolaſſet? Et gliſcere jam multorum invidia cæperat: ni Aquila omnium prima clangere, cæte. rfiſque morantibus, clarum victori ap- plaudere occupaſſer. Quo facto, diſcuſſa compeditorum invidia eſt, verſaque in gratulationem obtrectatio: ut uno omnes conſenſu, prærogativam effuſis clamori- bus ſecuti, TRocHILUMſalutarint vio- rem: & ſe quidem victos, veteriqae con- ditione victuros dixerint; TRochILoO au- tem, RzoUITnomen (quando Rscis illi tribuere, parvitas non ſineret) volentes libenteſque, cum regni infignibus, per- petunm donarint. 11. ſe10 uſe alllican 1 hame 5 u . an uatitlo nient i enut feun,omin Gannin hrmm mnnn mnn veicgle i Hfrfei Güundn I enbis Omngre immn Apin enameezte, MeMUle . mnotenigioere. dhnen Nleliu Madlkeltegt dinoentlian, Aen, intenſdlt lumle uzll⸗ Cohfetkontin ullgnoreſ Oonmnesſdemol Nlo igenio liht iluuerolaletih imidiscepet nichngeteſt mum ſickoti⸗ ohlo Aln gel, Netligel 1iot uuoN vekklschamot lluaineri eeiglech t;lnoch R uninſecul etet, ul gbevibus iuizai⸗ ACROAMA I. 17 (rI. Philoſopheram comitia.) FAEULAM hic audiſſe vos Mileſiam àms tumatis. At eam ego, ſi rectè me tene- bitis, germanam vobis hiſtoriam exhi- bebo. Quid enim, quæſo vos, fieri aliud videtis, cùm ex Academico ritu, Sapi- entiæ comitia edicuntur, novuſque tri= ennii campus, in philoſophia decurren- dus, aperitur? Quis rum gquantuſque Juvenum, ommibus ex locis, ſit concur=- ſus, qui certatim Sapientiæ candidates ſe profiteantur? Quæ urbs alicujus eſt nominis, quæ tam obſcura muſarum Se⸗ des, aut gynmnaffi tam humilis palæſtra, quæ de lude ſuo, aliquem aut pugilem illue, aut pugnæ ſpectatorem aut laureæ- competitorem non mittat? Tum ipſa de- in Academia, quid niſi Aquilam in id theatrum ablegat: eum doctorem, id eſt, Sapientiæ tsadendæ interpretem „ æmulis tot Juvenibus aſſignat? Et conſi= derate mecum paulliſper, quantus iſto- rum inter auſpicia prima ſit ardor? quis rerum animorumque apparatus? quæ æmulatio ſtudiorum? Quis unus ibi de omni numero reperitur, qui in regno Sa pien. 18 PL I BAI I. pientiæ, conceflurum ulli ſe dicat: Quis gloriæ tam deſpiciens, qui jus ſuum ad principatum talento divendat? Pulchrum ita ego non mentiar, pulchrum ſpecta- eulum; S olim, ante Circenſes ludos O. lympicoſque longè, me quidem judice ducendum! [12. Ambientiun H Hi tamen tot Candidati, ü ſeorſim quiſque interrogentur; quo aut anime fieti, aut ſuſtragio con fiſi præcipus ni- tantur, ut imperium in hoc Sapientiæ Campo a eptauros ſe ſperent? Audietis multos, mira diſſenſione, ſtudia in con- traria ſcindi; & diverſo tramite ad me- tam hanc perventuros ſe credere. Illuc aliqui volent per merum otium, perque blandi ſoporis veternum evehi, memo- res, jam alios, qui in Parnaſſi jugis de- ſtertuerant, repentè vates evigilaſſe. Ali- qui lude ſe credent luſuque poſſe incla- reſcere, Si regna vini ſortiantur talis, ſi che⸗ lyn moveant, ſi teſtudine ſonent, fi no- ctem vagante muſica turbent. Nonnullos fortunæ majorum, & opimior cenſus in- Kabunt, ut præferendos cæreris ſe putent. Ali- ummtu Sdrin, eleit⸗ lrden Aige inuelent , Mil kinan in Eende tmiwoen Ferln ſen graur⸗ Aknl m Aukarillen ulnan unt, ulimme utrtemn inin lſrn lm gitn Mrode 1 n olen un 44 litrn Iulſtslammet nduihulchnnn Uchrunſecr lenles ulor Leuten in fui ladti, leotn 6 onn n 4l Nrcini⸗ in ue Apenir erenr/ Aulti , Kudiaincd- O trmiteadn le gedele. 14 notnm, pelge nerehi, nenn. rniſi ig⸗ geniglale d nrſoleic⸗ mmtaiict eſnent, iln ben. Nonan 4 ainiorcenlisi .ſe phlel crienolehin ”D ACRNROAMA I. 18 Alios, veſtium fortè ernatus, pæneque muliebris mundus: alies, capitis cirrhi, &e erinium cincinni, animabunt: alios res ipeſque aliæ, ad gloriam regni hujus affe- ctandam erlgent. Qui tamen tales, quàm ſtultè has fibi ſpes efſinxerunt, tam facilè exanimati eaſdem abjiciunt, ſimul ut au- diere, non alia lege ad principes partes efſe nitendum, quàm ut labore, ſudore vigilüs, & mille talibus documentis ſ. triennio toto explorent; ut ſomno etio=- que bellum pertinax indicant; ut vino ludoque exilium decernant: ut ſcribant aſſiduè multa, multa aſſiduè legant, multa domi ſecum aſſiduè volutent, quæque diu meditara ſunt, ea in publico, omnium judiciis approbanda, proferant. Hic ger- manus adoleſcentum eſt volatus, hæ no- biles alæ, hoc ſtadium iterque, quo uno ad Sapientiæ imperium evehuntur. (13. Deſiiſcentium inconſtantia.) Er eſt profecto res plena ſuaviſſimæ voluptatis; intueri, quâm alacriter ge- neroſi volucres (proborum, inquam, adoleſcentum indoles) his ipfis legibus quibus ignavus ac degener ſanguis ab⸗ ſter⸗ ſterrebatur, excitentur? Geſtientes lætis que in aſperrima Logices vepreta ruunt; meruſque ludus eſt, per univerſa Porphy- rüſecreta pervadere, cum decem Stagi- rite claſſibus concurrere, perplexos Sl⸗ legiſmi labyrinthos & enthymematum meandres exire; dum inrerea vident ri= dentque imbellem turbam, in primo Dia- lectices veſtibulo deſperantem; neque de palma præripienda; ſed abjectis armis de fuga deliberantem. Nempe ſua iſtos libertas, qua otieſt pueritiam exigere „ retardat y ut laboxis inſueti, honeſtum ejus etiam nomen audire jam detrectent; humique cum inerti pecore vagari, quàm ſurſum alis ingenii, ſubvolare præoptent. Qui tamen ipſi, ſi ſumpto impetu, tridui nonnunquam moleſtias pervincant; cer- 1 , cùm paulè poſt ad lubricos Locicæ pontes, auritis Arcadibus fatales, defe-= runtur, hic obſervante oculis caligine territi, trepidare? & vertigine confuſi , neque evalarejamrultta, nec ambulare ſe ſentiunt poſle: ſed fallente ſemel ve- ſtigie collapſi, affurgere rurſus, & pro- gredi pertinaces recuſant. Ita, mals con- elb. ſ„rofein s) 1 oin luree M ugnin, tnelant amirnn tipfhtk labie Gmeum une elnnln n, le 1 Ahrluezel Mlanin, Atſkarft darhnet lu mrl 4 ifiut Tone aane ſilio, ACNROAMA „ 2:2 eſtenteslei ſilio, & competitores ignavè deſerunt, Metumn ge pontem ipſum, clade multorum jam hetſi nſt antè amollm, nova, ſuaque ruina tur- n Gun pius infamant. herhennt [14. Durantium patientia.] emhynenam EOCIDEM & nos in illo tam lubrice untſiini arctoque tranſitu, eti non multes, at a- inim A Iiquos tamen certé amiſimus, qui Pontes enee4 hos jam ante nobiles, inertiâ novàâ fecé- elism re inſigniores. Hi autem hodie contem- Memp luki pti, dum ſortis veſtræ felicitatem eminus tium ein, intuentur; humentibus oculis ſe ipſi, ſu- Cei, homln amque ſocordiam deteſtantur. Cæteros ndenen omnes per hæc pontis ludibria cauté Nerigit transgreſſos, eò feliciter deduximus, ubi luehteon Scientig ſcaturigines, fonteſque Sapien- dingen, tie demonſtrantur. Et quos ibi, Deus bo. nhua ne, quamque ancipites Euripos mecum rcxl eſtis emenſi? ultro citroque, nunc à Pri- karlles, ckk mis 4d ultimae progredi; nunc rurſus ab ells cligi Ultimis ad prima reverti, & artium bona- igir ntii rum omnes an gulos ſerutati didiciſtis. Ip. cinblun ſos adeò animi habitus, quò quiſque du- leneſenelſt ceret; ad quas æctionestenderet: quibus is, Efi viribus creſceret, deprehendiſtis. Arque Ia, maet his omnibus, annue decurſu, laboriose ge ſ ſa- 7 22 LYIB RIY. ſuperatis, dum & Logico ſtadio mecum ad abditos Naturæ meatus perrexiſtis; adverſa habuiſtis multa: quæ quidem ip. ſa, non frangere animum, ſed numerum tamen veſtrum aceidere (quo meo cum dolore?) evaluerunt. [15. Pugnautium aægritudines.] EccE enim, in medio ſucceflu, duos principatui Phyſico intentos, ruptæ pe- Coris venæ, indidemque manantes ſan- guinis rivi, ab incepio diverterunt. Alies plus 2 O. Juvenes (quæ anni unius infeli= citas fuit) febris pertinax adorta, lenté ad octavum decimumve menſem exer- cuit: &, qai libris hærere maluiſſent, lectulo vel invitos affixit. Alios capitis ardores à ſtudiis phyſicis abjungere, at- que ad curas medicas ſpectare compule- runt. Duobus alüs (ne quid intentarum fortuna relinqueret) renum ac utifſimi dolores crudeliter inſultarunt, ut expug- nare dimicantium conſtantiam poſſent. Sed nihil egiſti(cogit enim exclamare ſpe. Gtata tot morbis patientia) nihil apud hos omnes egiſti, fertuna. Nam retardare co. natus illorum, atque obſcurare volueras: &£ * aanch 110 aplen, dn ſinmnter Aiinen Animen aham. an rne finetlei uum n Ekolrtcbni kuetehtli ei anaun n inauſ lns in,in Uükhgn Achüen nnllun e lran Athehztnnt Tiſcletnn 1 uih 4 n Seern nanie Mlen S i kains feltenlin igle gileni te (gbomeden 1 „ 1hittim:. oluctel, iag Melts, ſte ⸗ Panuntetie oCizeteibbt die rinniuniusndi 4 Nar Aot, el ne melenn el elete nliluiſti i Alcs cin 6s ungele,1 pelkate conli vegcimemnun enun Acutliut larum ute,l tunun polen eimerclnne ir ihlehiin mmneenlatet lann al =S SE cohl nan ACROAMA Z 23 & acuiſtl, incitaſti, illuſtraſti. Siquidem hi ipfi tandem, cum tot hoſtibus con- greſſi, in viam redierunt; ſuosque æzmu- unn leduumenn los conſequi, intervallo quidem aliquo, ſed conſequi tamen, ac poſtremò felicites afſequi laborarunt. (16. Pugnantium funera.) INTER hæc autem luctuofior multè graviorque calamitas incidit; quæ no- bis inopinato (neque enim diflimulari ſe dolor hic ſinit) tres impigerrimos Ju- venes oppreſſit. Jam ü plus dimidium ſpatii, cum multorum plauſu, confece- vant; jam conſpicui eſſe in paucis, jam proximè primis imminere, & quiddam, neſcio quid, magnum polliceri incepe- rant: cùm inſperato omnis ab illis dolor calorque defluxit; dum creſcente indies ægritudine, ac naturâ demum labente, perintempeſtivè nobis extincti, occubue- runt: ac publico funere luctuque elati, philoſophiæ meta, eitius adeo quam ex- ſpectärant, attigerunt. Quamquam && iſti ornare competitores ſuoes hodieque non intermittunt, Reliquêre enim vobis haud inanem nominis ſui umbram; ſed lu⸗ 24 2IBRI JI... luculentam vitæ ſuæ virtutiſque lucem. Nam certè, ne de ſingulis dicam, unius indoles, fine plurium injuriâ, fileri non poteſt. (iIy. Morientis innocentia.) Is etenim, quod ipſi meminiſtis, ha- bitus ab omnibus talis omnino fuit, quem nemo noſtrum vidiſſet, ullius iracundiæ motu perturbatum, nemo ſui, quamvis mnia cireùm verterentur, diſſimilem. Eundem odiſſe poterat nullus, niſi qui virtutem prius ipſam infensè abdicaſſet: nullus illum reſpicere, quin adoleſcentis innocentiam, oculis ſe ſuis videre arbi⸗ traretur. Ille cæteris, ſive modeſtiam exi- gerent, exemplo; ſive honeſtatem requi- rerent, documento; ſive rerum morta- liumeontemptum, cœleſtium verò defi- derium optarent, incitamento fuit. Et, cum his ramen omnibus curis, quàm im- penſum litterarum ſtudium ille con- junxit ? A quo uno ſuperari ſe, vel la ii boris patientià, vel commentandi ſoler- tià, vel diſputandi frequentiâ permiſit: Vos ipſi mihi teſtes in hanc rem oculati fuiſtis: Ut idcirco, omnia velle de eo com- – ut, lfe n,n Ganfgle bingene Haunſiim luſl iin nmmi n ubuen Faligtrii I, nnan Olltke' eden nnddhnngen, ilgen 1 bent, r Uhemtinn n uri Gemtlt nitin . . . CROAMA J., 155 huigelun commemorare, ſit veſtræ vel benevol eſce ſie emorare, ſit veſtræ v evolen- Wcecn, uun tiæ in ipſum, vel memoriæ de ipſo difſi- ſmiflaim dere. Habeat ſi nunc ille, feratque hoc'4 „ nobis extemporale mnemoſymon; nos nuini igdem ab illo perenne monumentum: quòd imenilt⸗ AUors, cum inter juvenes optimum quafiſet, in nndtngtn Hec Murn ſchola ſe ſenſerit reperiſſe. Uliuftunn [18. Phyficæ mirabilia. enoli gum PoRRO autem vos, qui propitio nu- ent Unls mine, morbis omnibus mortuiſque ſu- urn, ik perſtites durâſtis; perreliquum Phyſeos itſhent Male iter, quanto cum ſtudiorum ardore cu- uunahlei curriſtis: Prodierunt obviam primæ re- lisileen rum corporumqueorigenes, & longa Se- Genocekime ries Cauſarum, ut ab incepto curriculo loretnenten vos diverterent, perrexiſtis. Oecurre- GGe teummu runt Maturæ artizque miracula, ut injecto tletim wdtt ſufflamine vos retinerent, tranfi ſtis. cuneno A! Objecerunt ſe Caſim fortunaque monſtra, VatsꝗAini ut adſpectu horribili terrerent, perru- udun e a piſtis. Ves neque Magnitudinis trigemi- apertiſe, el na mole conſternati, neque atomorum Pnellind Il exi lit ate decepti. de via regia deflexiſtis. gteni jeni Vos, non Inpuiti immenſitas in ædium imetem l conjicere; non Vacui ludibrium in angu. ſtias adducere: non Leci errores potue- mtis ſelt . 6o B runt 26 IL 1B R1 . runt in devia pertrahere. Vos iidem, tael- tè labentium Temporum momenta expen- dere, vos motuum fluxus perennes evol- AIm vere, vos rerum incipientium æqquè ac deſi. gluheli nentium moras perſentiſcere, didiciſtis. ufpen) Quid? quòèd Solis etiam Lunæque vias, Cal- trglcki⸗ lidè indagaâſtis: quòd ſiderum cadentium, Wmil orientiumque horas enumeräſtis? quèd Auti⸗ ſtellarum omnes magnitudines permenmſi m eſtis ? Quid uſquam arcani ſibi retinuirt ien Calum, quod patefacere; quid abſtruſi mam recondidit Tellus, quod eruere? quid pe- ligi regrini parturiit Mare, quod veſtigare ve- Auuhen, ſtra ſagacitas non maturàrit? Quiequid aln ie inter Meteoron & nubium oſtenta potuit, ⸗ vel anunis metum incutere, vel ocuks lu- W cem objicere, vel ſenſibus illudere, torum , 4 — id veſtri vos juris effeciſtis. OQ Juvenum ſolertiam, in ſenibus olim ipſis admiran- dam! ſitim artium bonarum ingentem D excuſſit ſinus omnes natura, quæq; in imis Aunn zeceſſibus abdita habuerat, protraxit; ut Agul veſtra implere quandoq; deſideria pe ſſet: Hiun ſed pauperem eſſe tum denique ſe ſenſit, càùm ves etiamnum inhiare, etiamnum Abin⸗ quærere plura majoraque pergeretis. (a Aul (19. luülenng mmomemtete s Netennttenn. nun Ntzrig lcrtt, Alcli nlundglenugtl lgnncalenin gutetiki Ninndns ne nenihi n uee, gil it detdettrgl, 6gro ſetger nting! Qun umokent e ele, feltall urlludere, r eoltis. Oner olinipt⸗ Ait ondtun igent aturvglehill Uetn iolinl ogeiteiie naeiget Ukiue, küull ge kk ACROAMA I. 27 (19. Metaphyſicæ ſublinua.) NAM de hominis animo corporeque quid addam? Nihil ibi tam vegetum vi= vumq; latebat, cujus ultimas adire origi- nes vos piguerit. Nihil ibidem Senſu vali- dum, quod veſtri ſensůs acumen effu ge⸗ rit. Nihil mente intelligentiaq; tam ibi ſub- lime, ad quod acies mentis veſtræ ſe non erexerit. ausbus à cauſis res aliæ acta mi- rabili valeſcerent; quibus aliæ viciſſim decreſcerent, vos ingenie veſtro explo- raſtis. Cur quidque arreſcere calores; cur addenſari frigora coëgerint, idem perſpi- caci obrutu deprehendiſtis. amque ex- kauſtum vobis, auguſtumque hoc uni- verſum apparebat; ac niſi ad immortales porrò, labiſque inſcias Mentes tranſcen- dere, earumque celerrimos motus, & miri- ficam ingenii vim tentare: Niſi ad unum, imò ſupremumque Numen eminus con- templandum aſcendere, & immenſum omnium felicitatum oceanum luſtrare licuiſſet? vos, opinor, impatientes, de Cali totius anguſtiis jam conqueſtum ibatis. Igitur ad hæc omnia demùm inſpicienda alii remotiùs paulè, alii proprius, deducti B 2 d me 23 LIEBRI I. à me fuiſtis, ubi, velut germani Aquila- rum pulli, oculos iis radiis intrepidi ob- verteretis. (20. Doctoris vota.) MACITE animis Juvenes, his artibus ſtudiisque, ad hoc regni Philoſophici fa- ſtigium, cum benis omnibus, iſtis: Ad quod quidem faſtigium, ſicut veſtro Mar. te conari nequieratis; ſed Numinis ope cumprimis; ac deinde nonnullo doctoris adminiculo, quafi Aquilæ prævolantis, voſque in altum evehentis, auſpicio, egui. ſtis: ita jam ad hanc rerum ſublimium cognitionem, meis laboribus, quaſi alis evecti, pulcherrimum exiſtimate; ſi me ſuecumbente, vos integri adhuc vegeti- que, ultra ea omnia, quæ vobis à me de: monſtrata ſunt, novis conatibus evadere laboretis. Meminiſtis, quædam inter nos fic eſſe interdum diſputata, ut diſeepta- tatamen eſſe deciſaque nondum jactare- mus : quædam ex arcanis cæleſtioribus acta potiůs, quàâm detecta reliquimus: quædam, ne attingere quidem auſi, in- tento ſeluùm digito, procul oſtendimus: & aliis vel ingeniis, vel annis reſervanda cen- 101 Gnd . Fkubue Aenti ieludi urmürki Uarolme Uenmnem Lleint, Mrpun leknde D lr alie —— rille An lot nen ukro ineng 1 ummehil Od 74) ents, Auenib ibhlalpnt bos ilis: vbenrekrollr. el Munnto Nonpnhecoor ule eſolnc, ig,nipicegi. Zemm iublmum Nihs, gulit linne; i gitdhueſege 4 6 e obisnes nubtefult 1u, leht⸗ uundunſd ns elinhi tr eigimd ilnul,i altan ſe mnitele ACROA M A Y 25 cenſuimus. Ad iſta vos poſthac oculos a- nimoſque adjungite: parvaque & pauca ducite, quæ meis adhuc auſpiciis oompa- raſtis; niſi indidem ad plura majoraque, vim ingenii veſtri exſeratis. Nihil tam erit altum, quod impedire ſpes veſtras de reli- quo poſſit; nihil, quod virtus tã exercitata impervium, aut ineluctabile debeat pura- re. Id ego ſanè, quia facturos ultrò vos, auguror; tantum abeſt, ut laudibus veſtris hodie obtrectem, ut boni potiùs omnis causâà, primus omnium plaudere, atque hoc, quidquid eſt regni, gratulari vobis publicè geſtiam: gaviſus ex magno meo- rum numero multos Philoſophiæ regulos exſtitiſſe. Qui ipſi, ſi quondam none- rubeſcent, ut un plumes humeris meis di- cantur inſediſſe, donec ad plenum hunc volatum ipſi matureſcerent; cogent mo- deſtiâ me ſuàâ, ut palam ego nunc excla- mem, Tales me toto triennio ſectateres habuiſſe, quales votis potuerim avarilſſi. mis exoptare. B 3 II. 30 IIBNHI II. SYMBOLUM JUVENT X.: IN HIBERNO SCHEMATE. (21. Moræ impatientia.) 7 Iriuk generis humani eſt, quòd is in rebus, quas plus æquo deſidera- mus, plerumque patientiæ obliti, mo- ram omnem ingentibus querelis onere⸗ mus. Diem aliquis, auroræque dilucu- lum optavit? Nihil is nocéte ſibi ſuâ pro- lixius putat. Idem, ſi feflus interdin, noctem exſpectet, erepuſeulum, tamerſi properet, cunctari ſemper, retroque ce- dere, clamat. Alium optata Senis here- ditas allectat, & hic, ſuperi boni t quan- tis probris Libitinæ ſegnitiem fagellat? Sic ſuo Captiyo libertas: fic A4gro ſperata ſanitas, ſemper eſt lenta; eaque dum po- tiatur, annum in dieculæ faſtidio accufat. Quid multa? Sic omnes, ut quidquid nos moratur, impatientia victi, continuè la- mentamur. Eſt tamen hoc Adoleſcentia præ cæteris uni fatale; ut, niſi flores illa, pænè præcoces, maturet; hinc præpro- = ,aunh lenael nrt Shenren Eun kun odnmeno nar ſeng ul ſthen . lnteipae Arpam Nlen Chin ul ueun Main llenn ir n ir,nnn lünlaen mmmuni Plene alul giin 8Egun peta UNIN CNNI. tieie nmniet,nti n lbottll Kniie On, r n nenis t utotegte in nocke lilunt 6 EKuuintaln latlun, tm Pet,lerogtet Ptetr HKlii he Gei doliſau⸗ inien Mglt 4 Sehnhhen eagie Gunp ſetihidio Lell . raitgninn dl conkinud ⸗ ulſen Ul lugi ejhi 47 ACROAMA II. 3 1 pera parentum ſpes, hinc avida Magiſtri vota, de lenta confeſtim indole conque⸗ rantur, quouſque fructus in præſentia non vident, in perpetuum conelamatos, vo- ciferentur. Hos arbitror ego, Sapienti ve- terum commento, ad ſeri fœnoris exſpe- Gtationem perappoſitè invitari. (22. Inſula hyems.) Ap ſeptem Triones inſulam ii quan- dam eſſe fabulantur; admirabilem illam, & regionum noſtrarum pleraque diſſi- milem. Ubi natura legibus ſuis ſoluta, prout nuſquam alibi, perpetuò ludat. Nunc enim frigoris & rigoris immodi- cam, ſævire; nunc plenam veris & amœ- nitatis, ridere; mox frugum ubique pro- digam, mox autumnirtatis opulentam , laſcivire. Cæterum cùm annus hyemat » tunc cœlo tam aſpero, atque inclementi ingenio locum eſſe, ut fæta furentibus Au- ſtru Acolia, & natale Aquilonis domicili- um poſſit videri. Canæ perennibus prui- nis filvæ; obliti glacie colles; gelu obſeſſæ valles, aggeſti nivium montes; ad poſtre- mum, quaqua reſpicias; facies rerum tetra & horrida. B 4 (23 32 L I B RI TI. [23. Inſula Ver.) Arſimul hæeibi tempeſtas hyberna deſæviit; mutato repente ingenio, cœ- lum incipit omne miteſcere: emicant flo- res, pubeſcunt prata, frondent arbo- res. Negares ullam id loci hyemem fuiſſe. Afflant Favonii, ventilantur auræ, ſali. unt undæ, & murmure grato ſenfibus ani- miſque blandiuntur. Quidquid heri prui- nis riguerat, rore jam natat, & campi, qui nuper glacie torpuerant, odores am- broſios halant. Quà nives jacuêre, vi. rent jam herbæ, fragrant caſiæ, vernant roſæ. Quàâ Boreas turbarat, ludunt Ze- phyri, ſuſurrant rami, murmurant rivi: dumque æmulo concentu, hic frigillæ queraulæ, hic achantides blandæ, hic luſciniæ ſonoræ, decertant, vocalis ubi. que ſilva eſt, & grata oculorum aurium- que palæſtra. Viſunturjam aprici colles, & innoxii ſaltus, jam opaca nemora, & lauri umbracula; & mille amœnitatum theatra: ut regionem totam aliud eſſe non credas, quàm imaginem gaudentis naturæ. (24. Inſula autumnus.) Snb neque his inſala bonis contentat: cùmn (1 zum: eutt t, Gun Geandu, Genlunbe Apermut lugli uNGam, Anmi faue itcuunr lun Cern Keünki⸗ Ualltil, A l ſkebunl in kin d n 14 e, un niſict lu hyben dngerio, e. e: dnicnk,⸗ Tonlen me. ilgenentil. ntar 0l Itolenſhnuer cgicleii an Keungſer N, Nolesd gikeiſtelet, i r ale, ielt 1rr, udun- hurnmurantint nn, hieſig kesblande, 1 Il, ſelitil lotum auint aitiellen lenolt lil iarumthenn elenonctels snttue⸗ bli. 4CNXO A MA TII. z3 cùm primùm autumni ſefertilitas mo- vit, jam fructus toto ſinu, quos hyeme celaverat, omnifariam effundit. Aperit vitiferos tractus, &uvidas amnium ripas, racemis liventibus, prælumque poſcenti- bus, prætextas: temulentiam ſucco nobi. lem, & neque Falerno, nec Cæcubo, ſi litem moverint, ceſſuram. Ridet in ſolo fertili matura ſeges, manuſque poſcit. In- vident Gargara, vincique ſe inſulæ de- liciis mirantur. Campis omnibus conti. nuum Cereris Bacchique certamen eſt. Accedit olei generoſus liquor, Venafra- no conferendus; accedit ficuum ſapor, etiam melli præterendus. Dependent ramis felicibus mille pomorum genera: hic, primi coloris aurea: hic, plena ruboris, punica. Alibi aut Perſicorum ſudar humor, aut Citreorum vagatur odor. Inde pyra ſunt volema, pondere ſuo gravia; inde Amerina, ſero pro- ventu ſegnia; inde Muſtea, ſucco nati- vo dulcia. Denique quicquid nobile Po- mona vel ipſa ſerere didicit, vel parturi⸗ re autumnum docuit, id ſoli feracis patri- moniumeſt. B 5 (25. 34 L IB RI I. (25. Gentis colloquia.) IN his hujuſmodi campis, populos ajunt perantiqui candoris morisque con. ſedifle: quos bifariam diviſos, ultra citra- que flumen ſic habitare; ut amnis medios ex æquo interluat, vaſtus in primis, atque impetu præceps: & fieri, ut, quamvis urente gelu, nunquam tamen alveus con. glacietur. Porrò indigenas illos, congredi inter ſe nequire; quòd neque navigia de- ducere, neque amnem ponte jungere, ne- que adeò natatu flumen trajicere didice- rint: Amicitias tamen contrahere, & fœ- dera ferire, atque alia, quæ uſus ferat, ſacera conſuèêſſe. Cæterùm hanc omnem familiaritatem in eo conſiſtere, ut eminus utrinque colloquia ferant; & voces ſuas ad alteros alteri transmittant. Hactenus illorum commercia valere, nec ultra poſ- ſe. Quis neger, hanc, quamvis exiguam, genti tamen aſſuetæ, ju cundã neceſſitu- dinem eſſe'Interrogant hinc inde alterni, & indidem, quæ viſa ſunt, alterni reſpon- dent: & multa modè verbis ultro citro- que commeantibus, modè niétu oculo- zsum, corporisque motu, modè riſu & e1 rthlt ſtm Pkli ruhrei cerin Puun rare Kiram Cälnin Gime Mmmitmn lnlie Amminmet 7 Cin lne Mumgeru tuim n onng, 1 R ftimg ſatm unſi ihit . ürdn D en S — – — E 1 i4) hig ſopuin ttgleenn. lnnr. tamlinec thäingen B , gumn nenalelsen gllsgngel gtenuigate neugeetb nſcetdiite nehere Al. grelli kelt, Rhancommen lere uteninn“ Xroces D nnt. Huden epeenlee n mnizergn, nlinrcelin Jenitehar belerochno⸗ 6natoel⸗ dotlin 4CROAMA II. 35 manuum geſtu, docent inter ſe, diſcunt- que uſque eò, ut eſſe diſcretos fluvii inter vallo, ſe ipſi vix advertant. (26. Verba glaciata.) SEp eſt ea loci, cæterà tam beati, con- ditio; ut foveri hæc vicinorum neceſſfitu. do, ſine querelis aliquando non poſſit. Fit enim, ut amne, aëre, cælo, conjuran- tibus, hæc eorum commereia, non peni- tus quidem dirimantur, certè autem im- pedianrur hyeme, & retardentur. Nam quo anni tempore, ventis obnoxius lo- cus, nive ſua geluque adſtringitur, tanta frigoris intemperies ingruit, ut præter amnem, curſu violentum, omnia ibi cæ⸗ tera congelentur. Enimverò tunc fluminis accolæ, qui ex citima crepidine, in ripam ulteriorem transmittere voces, more gentis, conantur, totam ſentiunt oratio⸗ nem gelu intercipi; voceſque ac ſyllabas prius, quàâm trans flumen deferantur, omnes obſtinato frigore conglaciari; ar. que ibi medio are, veluti vinculis quis buſdam attineri; donec tertio quartove poſt menſe, miteſcente cælo, commea. tus impetretur. B8 6 (27 ILB RI I. [27. Verba regelata. EcoAM patientiam, hæc inſolens vel loci natura, vel frigoris ſævitia non fran- gat:? Aut quis perdere ſe verba, poſſe alibi putet, ſi in hac glacie ſtrangulari perire. que ea non credat ? Id accolæ tamen hi credere certè ſe negant. Perſiſtunt enim perguntque, cùm uſus eſt, colloquia, etiam indignante hyeme, miſcere; & , quanquam fremant Aquilones, cælum- que glaciale obturbet, verba tamen vo- cesque ad accolas finitimos audacter ab. legant. Id verò quàò freti fiduciâ tentent, quosque ſpes illæ eventus ſortiantur, non fuerit ingratum paucis recenſere. (18. Verba paſt adita.) Vocis ſemel in maſſam, ut dixi, con- glaciatis, indigenæ, (gnari, otâà jam hye- 36 me comperendinatos ſe eſſe) tum quidé ad ſuos quisque ſedes revertuntur; & do- mi dies ac menſes patienter in hybernis præſtolantur; quoad anni tempus, lociq; indoles medeatur. Atque ecce tibi! vix etiamdum vernis vaporibus intepeſcere auræ, ſoleſque pati incipiunt; cùm iidem emnes(docente jam uſu) ad fluminis ripas tur⸗ 4 wummn utiet tenun AIudine Mun mtune Kumur dg upnd uigar Uanmnnet Prklinhn ſgun ete igc Al mitt anliſi Nahin rri u Enlen en Veuun 4 Al⸗ 8 tde ! .Dectuner Bck le, Ehiuhlit Nlikn Ilornait teenlete, ai. la Kinn ACKOAMA II. 37 turmatim ruunt: & quo quisque veſtigio nuper conftiterat, in eodem ſubſiſtunt;ut verb's internuntiis, perque frigoris inju- tias tam diu retentis, libertatem gratu- lentur. Mirabile viſu! Faullatim & verba glacie ſuàâ, velut carcere, ſoluta, reviviſce- re; & nutus antiqui geſtuſque è cuſtediâ dimiſſi, ad vigorem coloremque redire: tum voces & ſyllabæ omnes, aliæ poſt alias rege latæ, in oppoſitum littus conti⸗ nenti agmine tranſice; atque auribus ibi præſtolantibus, nuntium, tantò ante ab- legatum, perferre. Hinc autem quæ par. tium gaudla? qui plauſus: dum aliqui ſibi audiunt gratias haberi, quas propè deſ- peràrantzaliqui ſibi ſalutẽ nuntiari, à qui- bus exſpectarante Ille, propinqui valetu- dine lætus, de qua timebat: ille, amici fortunàâ gaviſus, quam optabat: alii allis rebus inſperatò cognitis, triumphant. Neminem toleratæ aut moræ, aut patien- tiæ piget: neque lapſæ hyemis injuriam meminiſſe, gaudii præſentis ubertas, cæli- que jam blandientis amcenitas permittit. (29. Adoleſcentiæ hyems.) EQUDEM, fi de hoc hujus fabulæ com- B 7 mente 3 8£ LIBRI I. mento rogare ſententias cæpero, putem non facilè huc omnes pedibus ituros, ut germanum AnorEscENTYZ habitum, his coloribus expreſſum eſſe confiteantur. A quibus ego ſi unus diſſenſero, cùm rationes acceperint, veniam non deſpe- rabo. Nam ut anceps ea plerumque eſt ætas, & æquè malis ac bonis, ur quiſque prior invaſerit, obnoxia degit; ita, neſcio quid, habet, cùm anni cælique tempe-= ſtate, jam aſperâ, jam lærà, commune: ut qua parte rudis adhuc, & morum juxta ac diſciplinarum eſt expers, Hyemem, fri- gore ſuo informem, & humum ſterili glacie torpentem, repræſentet: in qua, tametſi longo & parentum & magiſtro- rum cultu, plurima ſementis fiat, non- dum tamen oculis ulla ſe ſeges, aut ſpe- ratæ meſſis indicia oſtendant; ſed quaſi præfocatæ in ſemine fruges, geluque exanimatæ, ſpem futuri provemus eli- dant. Quot toto tempore, Cælites boni? quot querimur labores neſtros in irritum cadere? quot menſium impenſas operas perire? quot vota in unius indolem ſpe. Kantia decipi (302 10 Sicenu aluanirf atfanm (ſemilan Aauaftl (Unbeeneg Au nn puuun Mtmei UIlunkinmn ni , Muluin uanc 4 Muih⸗ 4 Uilren hemn A4CROAMA II. eeelg le [3 0. Quarela de Adoleſcentia. iliih NEQEE de mhile nobis hæc lamenta- ütiimm I ritalia videmur. Nos enim, quòè rudes Gaudem, alumnulos ab inertia ad frugem, ad ſapi- ne e Entiam, ad gleriam exeitemus, ſudamus mm permulti & algemus vigilamus item & aſnget Pallemus: utque alli nobis conſerventur, Urd noſtram ſæpe nos valetudinem vitamque ltinit affligimus. Interea temporis, quid illi: micigkine Nempe vagi interea, curisque vacui er- zi, umme Tant; nempe inflati juventa ludere, & ali- egmumfn quid non ſerium ſibi licere adhuc volunt; n un; aut pertæſi „non omnes continuèò nutus Emunke Noſtros anxie ſervant; aut merita quæ- i: n dam, minoris, quàm ea nos facimus, klemet: In qr . .. —. unk nit Pendunt: aut in alio demum, quicquid id Peni t,id eſt . magnitudinem exſpectationis non bank implent. Eſt omnino quis abnuat? Jeſt elt M duædam hæc Adoleſcentie hyems, qua eun Magiſtri ſudores, quamvis ardenti la- fiet, e pore expreſſi, aliquamdiu congelentur. roſenm, Sed quid tamen tu etiam tum agas: An Cirihnl hieme tu ſteriles jacere campos, & alibi oſternirin nivibus opertos torpere, alibi glacie inpnluchen ſquallenres herrere, ſtemacharis Nem- uniiktn pe hæc hyemis natura eſt; qua ne grico⸗ * 40 LIHQE I. 86 læ quidem de jacta ſemente meſſem exi- gunt; ſed moræ patientes, dum anni calo. mnn res adoleſcant, præſtolantur. un (3 1. Adoleſcentia ver.) iemi Qurp ni igitur & nos tantiſper exſpe- ucpi ctemus, dum ſe Adoleſcentiæ glacies rum- Salpgu pat; unaque quidquid moleſti frigoris uüuni habuit, venturis propediem caloribus Pituim depellati Nec enim ſui moris pertinacior uii adoleſcentia erit, quaâm retinens ſui fri. nntan goris illa regio fuit. Urrique mutabile & hlnümen, cælum & ingenium eſt: itaque hybernant Snutni ibi brumæ, ut nunquam tamen eæ peren- Pn gel nent, ſed brevi tranſitu in vernos ſoles, , Aiiun clementesque ravonios deſinant. auos ibi Milbmna tum bonæ indolis mores: quos prodeun ifüulu tis ingenii flores licebit intueri alios, ve- Nnutin lut in gemma etiamdũ naſcentes; alios ex enmnii hiante jam calice promicantes; alios rup- incfri t4 jam vaginâ pubeſcentes. Ibi tu areolas, Iu r ibi pulvilles, ibi omnia ſuaviſſimis dices uüui odoribus fragrare. Tum illos tu& molles rne e Zephyros, & beatos imbres & liquides ſo- A les laudabis, quorum ſalubri aura, fertili gad rore, ſerenâ luce, violarium illud toties ſwa afflatam irrigatumque memineris fuiſſe. e (32. S nt neſene Glm miel H mmun. wgunlettt ſenisenn l ckliftt edien eAnn inmniennn Uunttünensſitt Uigtenmtiel õ tanenerſit minpernos Celunt e gcsprote zigzwerizlos auenles t Uieanegtloin raltinan 1ſufilinistit lstnktett eklquiden . . . munih 4CKNNOAMA TII. 41 (32. Adoleſcentis mutatio.) Er quemadmodum tanto jucundior veris aſpectus accidit, quantò gravior an- teceſſit hyems, ita major quædam eſt ve- luptas, cùm reputamus, ex qualibus ado- leſcentulis, quales quantique viri, nobis inſperantibus evadant. Quid enim pleri- que noſtrum fuimus, cuùm è rudibus eu- nis emerſi, de parentum gremio, in ma- giſtri ſinum trauſibamus? Nihil exceſle- r0, ſi informem, atque inanimem fuiſle ſœtum; aut hoc ipſo monſtroſius aliquid appellaro. Nalli tunc mores, nülla inſti= tutio, diſciplina nulla. Cogitate recen- tem ab urſæ partu catulum: quem hiſto- riographi tradunt; inter primos natales, portento quam animali propiorem, nec lineamentis ſuis dignoſci, neque mem- bris artubuſque diſtingui, neque modu- lis figurari; ſed imbellem maſſam, ipfſi- que etiam matri metuendam, velut ab- ortum projici: Nec eum, niſi crebro de- inde linétu, ad formam aliquam natu- tamque confingi. Scilicet tanti non fue- rat, deformem peperiſſe, quanti laboris eſt, eundem refingere. Haud multo alii tum 4² L IBKII. tum eramus artium bonarum inopes, re- rumque inſcientia circumſeſſi: eramus fandi agendique expertes: eramus non- dum ullo hominis ornamento conſpicui; nondum aut linguæ modeſtia, aut inge- nii ſolertis probati: non ſales adhuc ul- li, non comitas in moribus, non in re- dus arbitrandis prudentia comitabatur. Quid plura? Dubitabatur, an homines e iam nominaremur. (3 3. Adoleſcentia Rores.) EosoEM Adoleſcentes, cùm ex Magi. ſtri conſuetudine manſuelcere poſtmo.- do cæperunt, iterum, ſi lubet, contem- plamini; &, mentiar ego, niſi alies vi- dere jam hoaunes credetis: Jam urique, litteris bonis initiatos; jam diſciplinis moribuſque excultos; jam officii ſtuj⸗ dioſos, & beneficii operæque impen 1 memores: denique tales, qui, ſi adver. ſus ſpeculum ſe ipſi examinent, novos omnino ſe, ac nuper adeo renatos ſim exiſtimaturi. Qua tam præclara mutatio- ne, patatisne aliquid poſſe ad animum Magiſtri accidere jucundius? Aut ſues ülle labores tum audebit perditos dicere; Juos a, Ar. nn un Gihent 6 ee . aunm ipmn . ann, ndmen n ntrmi ur Aiam N Dunnkuka n. ſuin aumun, ulaſ u tinh⸗ Armitzu b re Kl kiat Uen, ihenke RZ n a Kulg the e Geuirt llrnin 1 len Wan S == ⸗ S- dminohet nlel erann etamnusnor⸗ endcnhhhl⸗ tu, Aunne lllen adhuel bus, MiN. tin comitdbant. n, honue uſne. et, cin er lii lelere, oltui Slber collel go, ni Aon A emdigt ſn aßple m ofti 1 Prrzheinſen 1e i Aaht aminent, uof 1leo tenilcs thara munn oſead min odins Aurl hel Airos C RZG 4CRO M IIJ. 43 quos viderit, parvulo poſt intervallo, tam ubere proventu eſſe compenſatos? Aue verò odiſſe hyemis exactæ moleſtias de- bebit, per quas ad hanc lætiſſimi veris ſerenitatem ipſi patuerit via? Nunquam ille, mihi credite, videri ram malus rerum æſtimator volet, ut exigui frigo- ris patientià tantam vernanmtium florum amœnitatem, id eſt, merum pulcherri- morum venuſtatem ſibi emendam fuiſſe diffiteatur. B [34. Juyenta autumnus. Ab autumnum ſi poſtremè reſpicias, quos tu Adoleſcentiæ prioris, non modò ſlores, ut in vere; ſed uberes etiam, ut in autumno, fructus, ha bebis intueri; Quid- quid ſementis feciſſe te naper in campo ſterili credideras, id ſenties, opimam in ſegetem meſſemque luxuriaſſe. Senties, alium beneficis tuis non impares gratias referre, alium, majores etiam, quâm tu merueras, redhibere. Senties aliquem. qui, quòd æquare tua ſe merita poſſe de- ſperet, de hac unainjuria tua lamente- tur, quòd vivere tum ilum morique gratum non ſings. Ad extremum erit, Aulidem tibi 44 L I B RI I. tibi minerval liberali marſupio perſolvat; quod unum ab alumnis ſuis vir olim Sapi- ens exigebat; cùm à magaæ indolis ado- leſcente rogatus, ecquo munere ſua ſibi beneficia vellet remunerari? Hoc ane, reſ- pondit; ut es decora, qua olim in te plurima Iaudabuntur, me doctore comparaſſe te vonfite are. O parvum in ſpeciem; re autem verè dignum præcepiore minerval! & quid ni, cuivis beneficio par; quando pleriqueSa. pientum, hoc pretio aut æquari poſſe me- rita ſua, aut etiam ſuperari, cenſuerunt? Qaproprer tanto æquius erit, ur ipfſi quoque adoleſcentes advigilent, ne do- ctoris memoriam obſoleſcere patiantur; quam æternitati poſſunt, confeſſione fa- cillima vindicare, III. INGRATA REMUNERATIO. EX ANIMANTIUM APOLOGO. (3 5. Meriti humani mertes.) ILaer multorum animis hæc, per- tinacior dicam, an pernicioſior opi- nio: H e1. iuimmii an ge⸗ (ſ il n Erin er omun Unibi o Ceenlmm, Aüitim UNünn lugtli, 3 A rlde (nmn iu Ekunc hen Aumtnnun i Klut (A un And Nlrenii ſeneh ui an d Uen iee — P CROAMA III. 4 5 tnopeiin nio; ut præmiis humanis, quibus inter enittlne, nes ſumma quæque merita compen- einiclsd ſantur, nihil purent in vira poſſe ſua- nuer uſh vius, neque opimius exſpectari: eaque nhen mH. Propter fortunatos pronuntient, qui Insn, totam in hoc operam ſuam induſtriam- melſunfa que conſumunt, ut maximis impenſis, EeNEiE terniſque ſudoribus eam ſibi mercedem iunilKid nundinentur. Quos ego mortales, cuùm Auruigtengid ita perſuaſos, agi ferrique Præcipites ſci- tenuinen arn ; neceſſe habeo, quâm longè à de- Nun, tltent ſtinatione ſua aberrant commonere. Mmiuni, Ufi Sed quando nondum ii per ſe ipfſi ſic vi- Anialen, dedh gilant, ut rationum momenta expendere, Eer ium ducique per ſeria ſe ſinant: Sinite vos t,Anefakei experiri me, an ad veri radium aliquem adinittendum, fabulæ jocantis ludicre poſſint excitari. 1 [36. Pillici aberratio. “ Quo tempore brutis animantibus, CNERII ſuus olim ſermo, & libera linguæ com- mercia fuêre; Villicum ajunt, homi- IOIOe nem antiquum, cùm urbem prædio peteret, in ſilvam deveniſſe, vaſtam hor- wai.] ridamque: inibi [quod nondum luceſ- gins he, ceret] de via aberrâſſe: deinde, cum emic⸗ o ſtel⸗ I 4 6G LIERI I. ſKtellis cedentibus diluculaſſet;, ſeque jam homo inter infermia teſqua deſer: tum, amiſſo viæ indicio, vidiſſet; terri- tum ſimul & loci horrore, && barbaræ vocis, quam procul hauriebat ejulatu, diu, quid confilii caperet, ignoraſſe: Utrum ſui rationem habere, & omiſſis aliis, in viam regredi properaret: an eju- lanti, quiſquis is eſſet, ire ſuppetias de- beret: denique ut redeundi cupidinem miſericordia vicir, ire illac inſtituiſſe, uàâ ululantis veſtigia ducebant. Longi- us illac per & devias valles & invios col- les, aliquamdiu proceſſerat, cům demum trajecto torrente, ad horrendæ rupis hia- tum defertur. Ibi caverna ſuberat, „-humi s altiùs depreſſa, & ut ſaxo temerè ſub- lapſo prorſum obſtructa, ita Per rubes, perque mille dumeta, homini ægréè ac- ceſſa. Atque ab eo nimirum carcere, omi: noſi queſtus emergebant. (37. Ejulatus ex Antro.) RusrICUs quamquam ſuſpenſe gradu lente lucceſſerar, adire tamen tam cautè line lwche , “ l Sfenin, ud1 Nanmi tdhnn ben um i nin 4 oliinihi ng gi, nl, —— . u elgrn det d,iclle,en te Ababen Anücht efln hlet, ſoniſe dlbeke, N Onlll Nopetuet aneſ⸗ iſihein elennl cugiüne te Uu atnii uurchmn In rilex Ainniote Aenncün dem onenlenußisli eruuſcbelin hi 1lud ienete da, inelthe un, bonilegtn mitum ucelec hint ulrate) aiti, ieunentume⸗ jentoti dicnk minete ſe Chn ACROAMA III. 47 & villico, jam prope adſtanti, lenis in hæc verba ſupplicare Per ego te hoſpes, per, quidquid es, moriturus obteſior; patere me- am tibi me vitam debere, quam dare clienti novo patronus potes. Cedo ben:fcam manum, & fer oyem perdite, quam tibi tu peteres, ſ liber non eſſes. Lucem dienque redde, quam in hoc antrum abſtruſo, fortuna ludentu in- juria ademit. Communiæ rogo, factuqus fa- cilia: quæ omni« mihi caàam dederis, eadem tibi tu omnia reſeryabis. Inter hæc exor- dia, villico ut difficilis minimè erat] oculi jam udi lacrymis ſtabant. Nec du- dium erat, quin morem, quaquà poſ- ſet, geſturum ſe polliceretur. Infiſtit ta- men, & priùs, ecquæ vitæ ſit conditio, quis in carcerem abſtraxerit caſus Poſtre- mò quis adjuvandi ſit modus, perconta- tur. Hic ille, mortalem ſe, pzæneque mor- tuum dicere: Cæterùm culpæ omnis in. ſontem; aliena noxa in eas compactum latebras, ſextum jam diem, cum perti- naci inedia depugnare, ægreque animam trahere: moriturum ſine dubio, nèmox patronum exoraret. Quem ſibi ſi hoſpes præſtare vellet, oportere conatu medico In 4⁸ L I B RI I. in obſtantem januam niti, ſaxique obi- cem tantiſper amoliri, dum ſe captivus in liberratem vendicaret. Ei beneficio grande ſe præmium ſpondere; quale ni- mirum, quantumque bene merentibus, repen. di ubique gentium, conſuéſſet. Si falleret, e- nim verò dejurio fe obſtringere. (3 8. Draco liberatus.) Nox aſpernatus homo tam liberale præmium: dabo, inquit, operam ego, ne tui te promiſſi; tu viciſſim vide, ne mei me laboris poſſit pœnitere: & cum dicto, nitibundus in rupem incumbit; obicemque, uti convenerat, molitur. Sed prodeuntem inde libertum ſuum dum vigilatè exſpectat: ecce tibi! Mon- ſzrum borrendum, inferme, ingens: draco viſu dictuque terribilis, immanis bellua. Recedere oculi exſangues, ſtare jubata cervix; criſtatus rigere vertex, dehiſsere rictus, lingua ſeſquipedem exſerta mina- ri; corpus omne ſquamis, varium & lo- ricatum horrere; caudæ volumen traétu lubrico, in mille ſpiras glomerari. Quid multis? Monſtrum borrendum, informe, in- gens prorepere. Enim verò tam animus he- rth ue Calie mmn , ⸗ Molen n .. ) (an erge M War N Ncenen 1, igkeit nnſecanit en Ui benetet ere, llalene Munli, t. 6t Alleae, küee d) onotm en Git cgenmeg, miclin ſice, N Penittte, Kenn Nlen eunbi nett, Molin- Pbenun ſun eetbdi! M ſ; en Greel immuns hel gues, ſute bn bfellel, s Lenetletunn is, Ntium eolunen ut nent. CG n, iiini 4CROAMA IIL 49 homini compaveſcere, ur ſui incertus, certus periculi, de fuga deliberaret. Sed jam bellua quadrupes viam obſidebat; & villicus quaquà ſe averteret, hæſuram in tergo peſtem ſentiebat. In re tamen deſperatâà, placuit ab audacia conſilium capere, & ultrò, quam paéti fuerant, mercedem poſtulare. Sic rectiſſimè, & ſuum diſſimulari umorem, & inhiberi draconis violentiam poſſe. Negat, cauſas habere ſe, cur de grato animo ſui liberti dubitet; cæterùm ea certè ſua fuiſſe me- rita, quæ etiam ingratum deberent, ad referendam patrono gratiam excitare. Draco, meminiſſe ſe omnia, dicere; & habiturum idcirco gratiam; ſed qualem quantamque ſpopondiſſet. Ruſticus, eam verò ſe ſolam, nec illà majorem ait expe- ctare. Simul circumſpicit, ſi quid auri vi- deat, quod congeſtum in ſpeluncæ receſ- ſu, bellua ſervaàſſer. Ubi nihil eſſe peculii ſenſit; jam non ambiguè circumventum à¾ dracone ſe deluſumque animadvertit. (39. Draconis & bominis lis.) NAMiſte, dum ex pacto mercedem poſcitur, rictum cæpit immanem, & va- C cuam 50 LIBRI. cuam alvi voraginem monſtrare, quò⅛ cl ens famelicus patronum conderet; id- ue ei ex lege præmium referret. Jam- que oris hiatum, & ventris gurgitem laxabat, præſenshaud dubiè peſtis; ni primos belluæ conatus, homo jam cur- ſim, quà licuit, jam ſaltem exiſſet. Inde nihil viræ ſuperare, ipſaque hominem falus deſertum ire. Igitur, ut exitium vitari fugàâ poſſe deſperavit, arte ſaltem A fferre ſtudet. Nam ſuperùm hominum- que fidem teſtatus, id meritis ſuis negat præmium deberi. Alia nempe captivum ſpopondiſſe; alia nunc perfidum ingra- tumque agere. Vitam ſe ei precarièò reddi. diſſe; fuam fibi illum per vim && nefas ereptumire! O male collocatum beneſi- cjum! & clientis barbarum morem! Cùm iſta prolixè de re queſtus, ægrè conticuiſ- ſet villicus: mirari ſe draco magnopere, dixit; homini, quæ conventa primulum eflent, jam excidiſſe. Nec eum, ſi ſolemnem generis humani morem meminiſſet, de injuria expoſtulaturum fuiffe. Nam aliam ipſum gratiam ſperare non juſſifſe, quàm 1/ luiu ucfells 4 6 8 le . 4 ] 1 , ſe Uät rlontt caginte⸗ lugeleri . Tebi gel 9 Meyolektun, 1 nſin uen CCüncnece 6 Aecnron B qualem homines clientibns bene de ſe meritis a eik n bpra- Ittrue, 4 6 tmeanketil 0 ktkeltet, ſan runt ugten lahe elts i ,Nono ſunc, Ueneniſen inde ar hominen Gut, M eniin Netnit, Anelen Cpimlanint werniluunet enpe Capiht rpetumige eikeniͤtel e Fn e Alocronden TumnokenC vegecotit Arronmzgohe meitahrinn tanfigem venillel, hite Nemdl on e, len 6 . 4 — —,2 4CROAMA II. zr praeſtarent. Hos autem conſuéſſe, impenſa beneficia repenſis maleficiis æquare & ſumma cujuſque merita paribus injuriis uleiſci. Id quoniam vel ignoraret ſim- plex, vel pervicax negaret; non gravatè permiſſurum ei ſe, ut arbitrum caperet, cujus judicio ſtarerur. Item eſt in hanc ſententiam, ut in quemque primum in- cidiſſent, is pro Prætore jus diceret: ad id locorum induciæ eſſent. (40. Li ad Canem dalata.) Ira, quàâ breviſſimus ſilvæ trajectus fe- rebat, abeunt. Jamque in patentem pla- nitiem evaſerant; cùm haud procul Ca- nem vident, grandem, venaticum; ſenio quidem ac macie debilem, cæterâ gene- roſis (quod poſt apparuit) natalibus, & rerum geſtarum glorià clarum. Hunc loco idoneo Judicem nacti, ubi paucis, quid venerint, edocuère: Ortam inter ſe, ajunt, controverſiam eſſe, de re cæ- teroquin planàâ; quam partinm tamen affectus reddiderit dubiam. Sed eam à Sene, pre ea, quâ polleat experientiè, diſceptari facile poſſe, ſi in hoſpitum gratiam, agere forum tantiſper velit. Ad 2 hæc 52 LTIBRI I. hæc Canis, paulò moroſior, (ut qui pu⸗ tridã reſti ad palum revinctus teneretur) adhæsè, & quòd pæne jam edentulus elſlet, impedité; quam ergo litem alter alteri intenderent, ſciſcitari. Draco, omnem cauſæ ſtatum exſerté partitèque cxponere: Ea ſe præmia pollicitum fuiſ- ſe, quaæ inter homines praſtari bene merenti- bus conſuêſſent. Nunc in incerto eſſe, plus boni, an mali promiſerit. Canis, ut in re perplexa, ſubdubirans aliquamdiu reſtitit. Mox pauca de ſe præ fatus : Etſi venatiovtm, qudm legum peritior ſui, po- remis tamen ,inquit, his anni, aſus mihi venit, ut meo cum malo cœperim legulejus eſſe. Quure, qitando pes ad me, conſiſtendæ lite gausa pveniſtis, faciam, ut vobi de contro- verfia hacpalàm fiat. Inde partes attentie. nem parare: at Canis, at oα aſſedit, prur res in pedes erectus, ſic exordiri. (41. Cani oratio.) Vtinam ea nunc tempora viveremus, Au- ditores, quibus urſoruminter & aprorum imminium bella, verſari potins, quàm ex biſce vinculi erars cauſas me oporteret. Nam Kud, tametſi plexvum pericidi fores, gle- riap (40 H 7 ,s i mniat apermni M A eet mmuſn nn nf ellhi in i min U Mln⸗ alinn altſnens, ſlin lyf al dlc iiNinſnir 1 nn 14 Ancgii e , lan i 4 Uangtenetel janekemnin lint Deo, en Mmin luolctunfl⸗ heipunenm nen heenoele Onlett, Cint, Kriemeliguntn lekreing: nnr i, iuni, n nmirllen4 e arſſimitl, A ret le het (ttet Nrcin ſthft r e) rtwertm 1 ginr 6 Mlt, n aifnet it 1 den Nen den ACROAMA III. 53 riam tamen, atque inmertalitatem, etiam victo mihi proſtratoque parerst. Ad hac al- tera, quam videtu, conditio, & ſui diſcri- nnnis certa jam eſt, & famæ inſuper nomi- nisque perennem jacturam minatur: Quan- do fatalis hac ila eſt hora, quaæ, calculis malè ſubductis, omnia mea merita compu- tabit; unoque momento, locatam tot anns⸗ rum operam eyertet, Fuimus nos quidem nu- mero aliquo; ſed olim, cuùm etiamdum gre- ges à lupis, domum à furtis, dominum ab inſidiis vindicaremus. Non dies mihi tunc ullos, non noctes eximias habui, per quas hero aſyduus excubitor non advigilârim. Ejus ece tum nutus ſeryare, & ad oculi nictus obtevipe- rare inſuevi. Ego feroæ alios allatrabam, aliis landus adulabar, ut qitemque yel gratum ei, yel inyiſum ſentiebam. A etiam ludere dilici, inſertasque manus laxo dimittere morſu „ & mille alias in familia delicias facere; dum, ne voluptatem ei mea ſtudia negarent. [42. Canis merita.] Si quà venari dein libuiſſet; ibi me ipſos vegetior ego, primus, narium ſagacitate feras indagare; primus, ut quamque conſpexe- C ⁸ ram 54 LT I BRI I. ram, premere, & tergo genninum defigere. Uans ego, & fulmineos apros invadere, GG fagaces cervos dejicere, & tota armenta ſternere. Demum ille ego latrator nobilis, alle nemorum omnium terror, dum penſi gu- lam herilem habeo, complura, quæ cernitis, in beluarum confliétu, vulnera exeepi. Sen neqae velitationes ege, aut levis armatura hoſtem fſafftidivi. Hhint toties, ſtertente ad- bhuc hero, in ſaltus excnrrere, indidem que cum ſpolus redire; & modo lepuſculnm illi paventem, modo ſalientem capreanz aut ve. locem damulam, aut imbellum hoc genus prædam, exhibereſtudui. Unde eanarum ipſe lautitias ſrneret, & eupediarum in- dagine abdomen ſaginaret. Quid, qued ſæpe numero nunc vulpis inſidiantis pellicu- lam, nnue lupi grafßantis exuvias, domum, non exſpelctato imperio, retuli; uvde ſuas arcendi ſrigori, & corpori manien do, ve- ſtes pararet. Quibus illum go quoties inds- tum video, quid niſi wea in ipſo ben ficia Sernot (43. Domini in Canem iniuria.) Sed quorſum hec ego tam proliad re- cenſes? Nempe, ut ambitioiè men vobis 1010 mg MR, rt, ſf, ietnin6 D“ 14 un Mſs G e N ſen denn jlut s n n, fn elorucu Mugniu in uir ANnlun ((Bonnn unn ee (alzna ale lurad ſmin . ſl uta tenſrin lian G e 1 en Ein ncge, Eint cpnenn mitr hii, n un efhr tghelerutin unetrteſl Glenu ernete en tertenlet⸗ rurt, ln lilghrl nayunain nlelu M UdAAN ueigtin 4. ſGenti ſetn 1trvie, in ru inuritn nr 8 j e n * zuß, Gimn in Frli ials in . ACRO A M 4 III 535 merita, vanus oſtentator, commemorem Imò, at planint, de controverſia veſtra quia ſentien dum ſit, declarem. Etenin in bis ego ſtadis, dam annis pluribus conti- nenser occupor, paulatim, quod neceße fuit, conſenui; & formæ gratia vireſq ue deftuxere: Nec ſuus jam aut pedebus eſt, au: ſenſibus, vigor: anni omniz conſum- pſerunt. Quare emeritus, cuns alenduns me in Prytaneo jam credsrem; inſtitui, quod reliquum vitæ foret, procul a labor tbus agere, & feris ſilyisque amigit, an dlium herilium veſtibulo ſegne fatum exſpelctae. Sea at magno inani plenæ ſunt ſpei noſtræ] immereniem deſtituit fortuna. Excidere apad herum tot annoruæ merita, Nam per- tæſus, & omnium imme mor, quaqua ori& occurro, jubet, aut calce illiſo, aut fuſte im pacto, abſcedere; graveque putat, ſiocis oſibus, aut paupere aplada, vetulazt lie a- tem alere. Nunc adeò proſeriptum domo, ut ſupremis favoribus remuneretar, in hes pa- ticulos relegavit; ubi triſte ſapplicium, quod de me carnifexæ ſumet, in momenta ſiagnlas formido. Duci enim me juſſit, & ab has reſti ſaſpenſam jugulari; ut mox ttiam pelle, C 4 56 LIBRIII1II. quam hibi deſtinat, exatus, catera in pulin- rum lanienam relinquer. Quid emne, quâ noxiâ meu fat, juærere ſuperſedete: Servivi; & hero, quàâ potui benefeci. Hic titulus meaæ eſt mortis: in quem ſi vos intuemini, actau yobis uterque cauſam habetis. (44. Appehatio ad aliuil tribunal.) RUsTICUsS inauſpicatò ſe videns in jus cum adverſario ambulâſſe; maleque de eventu jam ominans, judicem hune eſſe elinguem cupiebar. Cæterùm ut peroratum eſt, aliquamdiu flentium, & mutuus partium aſpectus tenuit: dum Draco denique ferocior, intelligis, litem hanc, inquit, ſecundàùm me dari; teque victum æquo judicio, nihil habere, quod porrò pertinax cauſeris. At homo pavi- dus obmuteſcere, tractoque gemitu, hic illac circumſpicere, ſi quis adeſſer fautor, qui perdito, ne in arena jugu. laretur, pollicem premeret. Neminem uſquam reperienti, ſuaſit ultimus vitæ amor, ad preces deſcendere. Itaque ſup- plex, ut provocare ſibi ad gravius ſan- ctiuſque tribunal liceat, orat. Neque nim necem ſe ſuam, niſi injuſtam, de- pre- 7 (c heir 11 Gilhen uuole unhn ſhenim vorn l ſireil lntan kngvmn 1 Clnmkord Auuuereer Wennhn 1 Un ,1 lih wehen ll eckin li E int, lin genii d Uettl uelrhid altluee)) adEidenh lile,mieen n, Meen den ur. Cxeninu umdin Aenin, dutenit:dun inel eig lien necai, eae Uhber gl NMhonofa Cone enil ,u⸗ Aele in Kenn up elel. Neminen ſrllinus in e liſleſt⸗ A ganius n on. Ner lnulen, 4 1r ₰ℳ C RKO 4 M ℳ M. 57 precari. Arbitrum hunc, etiam principio de ſua legum imperitiã conqueſtum, præ- terquam quod ex ſenio deliret, haud oc- cultis ĩintemperiis agitari, eaque propter, ſententiam morbo magis, quàm judicio dixiſſe. Vivere alibi Jureconſultos alios; qui ſi æquè contra ſe pronuntiaſſent, ul- tra nequaquam interceſſurum. Æ grè ani. mum induxit Draco, ut paciſceretur: fu- turi tamen ſecurus, noviſſimè conſenſit. (45. Lis ad æquum delata.) SAIUTATO judice, digreſſ; præter ex.- timi nemoris arbuſta, in agrum paſcuum deveniunt. Equus ibi pabulabartur, ſtri- goſus, piliſque defluentibus glaber; & ægro lentoque inceſſu, quod ei medica. tis centonibus pedes vinciebantur, & ungulæ omnes detritæ maleque habitæ erant. Is, viſis in vicina viatoribus, ob- tusè primum adhinnire: pèſt, ut propiùs acceſsère, nova hominis ac Draconis ſo- cietate captus, quid uterque ſe velint per- eontari. Occupat homo, arque id, quod erat, contendi ait ſuper jure & αu ος velle diſcere ſeſe, quinam pervulgati eo- rum ſint mores, inter quos data accepta- C 5 que 4 58 LIB RI I. que beneſicia fuerint: iine ſoleant paria ſemper acceptis reddere; an magis alia, longeque diſſimilis reponere? Hic quus, ui e videret in tantum honorem eſſe aulò elatior, magnificè circumſpicere; atque ut verba momentum haberent, multa cæpit de majorum ſplendore præ- fari; omnemque gentis ſuæ fortunam recenſere, priuſquam ad cauſæ di- ctionem veniret. Tunc pro eo quidem ſtatu, in quo tum verſabatur, arro- ganter. (46. Equi oratis.) Pegaſas, inquit, caput méterque gene- yis mei, per longam nepetum ſucceſſionem, etiam mibi heminam de pateali yenâ, quem ipſe primis unguli felici effoderat, legavit. Ex eo die, liquoreni maſicum, pelut patri- monium mihi, pigilatè attentèque ſemper ſer- yavi: Ut aded noritu, rem vobis eſſe cum judice non imperito. Caterum fatite deeſſe bæreditariam nuhi litteraturam; nen tamen ita ma uſus omnis experientiaæque deſeruit. ut ex meis, majorumque meorum eyentis, decidere vobis hanc controverſiam non poſſim. Nam de Pegaſo mihi adhuc ſolo tompertum 101 M , Oℳ 6 l, l AN, Khe — Naner Me n nud ( nun Amnde 4 loßm pn, 94 Hii, l, Mnf ini e e ünd ien ilnizun 1eſen, anle la N n An iae aplie. . e Clemzti umngßtl, nekellrign, lheudren el taiunſiten Num hibeten Uiekorehtr ig e tortanan culle l Netoed gilen ſetlibunt, an ℳ) Pel . nn ſlſnen tedihetd gn ſArg ert en, lletNe nlenſi ⸗ uni ſſn nun fit 1 m; er ℳ te n teß ill imn nunli 6 enn ifn 1 A C RO A4 M A III. 79 ſt, eum ab immoertale me: itum, ad Su- peros eyaſiſe, & ab iiſdem civitate dona- tum, mortalitatem exuiſſe: ſed & buce⸗ phale deinde, Alexandrum honores habuiſſe: cateram ejus propaginem omnem, & Næ- tos Natorum magna ludibria, quâ in vita, qua poſt mortem perpeſſys, nibil à quoquam pramii retuliſſe. In his accepi INeITATUM;, ¶duem proapus meus tritavum atayi ſui ſape memorabat) Gajo Imperatori aliquam- diu chari ſimum fuiſſe; Conſulemque de- ſignatum, in auro atque ebore pabulari conſuéſſe. Qui tamen, eo magiſtratu non- dum inito, quòd ante Kalendas Januarias deceſſerat, huc miſeriarum poſiremò reci- dit, ut inbumatus prater Corvum non ba- buerit, qui oßa legeret. HiRPINUS major minorque, de eaâdem uterque ſtirve, quam- viè Circus iis plus tricies applauſerit, tamen ut in aurigatione emernerunt, ſenestuti ſua, apud nullam factionem, ſtabulum re- perére. [ 47. Equi Merita.] Antiquaæ nimis, & ab hoc ayo longin) qua repeto, cùm recentium ſit abunde, qilæ inore oculiſ que his geſta, neceſſe habetu au- C 6⁶ Ane 60 LIEBRII. dire. Nam rerum buc facientium, egomet mihi documentum magnam, & plus unum fui. Siquidem verna in herili ſtabulo natus , cum etiamdum invalidis eruribus eſſem, jam filio familias operam locabam, eumque jo- cantem adhuc, quò lubuiſſet, cum cura de- portabam. Poſt, habitiori corpore, curribus jungi, onera ſarcinaſque vectare, & quan- doque veredus eſſe, ſuſtinui. Tum herus item, uoties equs vehere geſtiebat, me unum ac- cerſere: eum ego jam militia armatum ge- fare; jam ab boſtium telis curſim in tutum recipere: alibi cum ipſo aut flamina trana- re, aut foſſas trajicere, aut montes cenſcen- dere: eaque in cauſa algere, aſtuare, ſudare. Et interim ille quid? Tanquam ego manci- pium extrema inertiæ forem, ita mihi ſegni- viem exprobrars, latera calcaribus fodere, dergum ſcutieaæ ferire; & iratus famem miſero necemque comminari non omittebat. biter quæ tamen omnia, vici ego me, nt Rurarem: ſtimulosqus in joci numeravi; ver- bera, popyſmos aſe; & minas heri, meras eſſe blanditias, diu credidi. Denique nibil aadverſi me fregit; & inter aſueta conyitia a- golt yi. (483: 1 5 61 Dey zran⸗ vVA G 1 “ vs Nn u er e⸗ aa , e ungu D irn 9 Aaufutr Nonſumnß ſeſhalufe Cn Nua ipumninn, l an ine A ſii i Mmm ien uit iunn ſaun gne let hine n inte astugen Zun, W li. / 4 . inin, el 1, 6 lunnen lkng n ſen . n a, nl . ſt an cg/e ont anl lot, Eher lu herutnen, Ce, M gun Nlu ,Nan . ayin Knue Atfunie Nt nte, tr. Ciat ſiien gian r nunn⸗ n Keniti eee dirit ſue us ſm Gi mmmt N e,, eumrinl;. u hi, M Dniſke M ℳ hind⸗ . 4CROAM A M. ér [48. Domini in Equum injuria. Poſt verò quàm atas grandior, & ipſe me labor aſſiduus confecit; debilem & quietis egentem, noya inſuper calumitas oppreſſit. Nam ſentis praparcas heri manus; & in- dies annonam fieri arctiorem, dum de di- menſo, cæteroquin haud nimis liberali, plus gquo deducitur; idque ipſum, quod avarè maligneque prabetur; video ſtomachante vul- tu animoque miuiſtrari. Verùm & his ego for- tè ſim ferendus, ſi modus hic limesque ſit arum. narum. Nunc autem his omnibus, quantò ingraant triſtiora, audite. Heri admodam ſerò, ſtabulum ingreſſus eſt homo barbaurus, quem priſtini publiei redemptorem ferebant. Is ubi sorporis habitudinem conſideravit, damnata macit, uugulas exbhiberi juſſit. Has ipſas càm fœde protritas cerneret, nau- ſeaus dentes exploravit, de quibus ætatems computaret. Proſtremò in digreſſu, ad herum, Cervi pabulum hoc, inquit, etſi ne ſtabuli quidem fortuns eſt dignum, & corium ha- bet vix cribro idoneum; ſi tamen numms ſeſtertio mihi addixeru, praæftinabo. Herus tum pretium aliquando grandius indicaſſet 2 à ſtabulo ſe ſubduxit. Iuterim ego animi 622 LIB RI I. dubius, Juz int er ipjos conyenerint, ignore; nili qndòd paulò prſt ſerrus ad me reverſus, cùm vultushor. lateri perticam impegihet; tu, in. ꝗuit, ſiſtertii peculinm, ex hoc hoſpitio pes rendi migrabis; & molam verſatilem ten- tiſper ages, dum vertigine fameque ſatur, ad volucrum paſcuaæ reltgeris. Ex eo dictoe, ju- gu eſt mihi formido, & miſerum futuri omen. Atque hac tametfi per ſe cruciant, hoc ta- men graxius dolent, quòd ab iis acciaunt guos omuia mihi ſumma dibere, vanus opi- nabar. Audiſtis meam & fortunam, hoſpi- tes, & ſententiam. Cireumite vicatim. & rogate ſingules; nihil diverſum, etiam di- yverſiſimi docebunt. &lambunt emnes pejores ex beneficiis fimut. (ʒ(49. Appellatio ail tertium tribunal.) VIeTUS & hoc judicio villicas, cùm nihil reſtaret conſilii, hoc unum repe- rit; ut neque hune judicem, quidquam pro ſano agere, dictitaret. Privatam duo- rum opinionem eſſe, & ex vane hau- ſtam. Præſtare. conſuli talem, qui extra aleam poſitus, nihil pro animi libidine judicet. Cæcutire enim vel Sapientiſſi- mos in ſuis pervidendis. Per jura delnde omnia Guluj eA, A: wieit Irarfen auC Cümne en IGen ain en ge, leye e, litl D . enn, Hn Nrmnmſenen Pelſe, te lahegie 1 nſitle te. ngu ſelt kul i ſegeteeue ſunfinimna ion, kete Ai ing Amt, uf⸗ ſatum, i. Mn 6 Nin, Mc ronmaeſn 6ntrchind) 0 Nlens, en Cebnun leſt en, Alidun .Draramd er fino in gen, glienn ſel Sieni lrſurchtn . ACROAMA III. 635 emnia orat, alum ut adhuc aliquem di. cere jus ſinat, à quòè appellare neutri poſthac liceat: isque pro victo diſcedat, contra quem pronuntiatum eſſet. Dra- co, toties victor, inſanire, & nimirum ludificationem hanc manifeſtam clami- tare; non forum, à ruſtico, ſed fugam quæritari. Porrò paſſarum ſe nunquam, ut diem reliquum his artibus odiosè pro- ferat. Contrà alter in pedes accidere, la- crymansque moram tantiſper orare quod in jure liquidius vinceretur. [5o. Lis ad Vulpem delata.] INTER hzæc partium jurgia, Vulpes, quæ in tempore poſt ſenticetum, oc- cultè latuerat, auditâ duorum lite, ho- mini decrevit advocatum agere: eam- que in rem opportuna, ceu temerè pro- ſiliens, præter litigantium ora decurrit: à quibus conſpecta, cùm ſimulatèò fu- gam pararet; ſubſiſtere in loco, &, per quidquid ipſi charum eſſet, de re ſum- ma colloqui, jubetur. Et nempe hoc ip- ſum aſtuta cupiebat. Draco jam interim exoratus, in hunc quoque judicem con- ſentit: poſt eum, ruſtico nullius moræ gra- 64 L IBRII. gratiam facturus: Ita æteranos, inquit, ig- nes, ita ſidera conſcia teſtor. Simul omnia vulpi, quæ evenerint, compendio renar- rat. Ipſa callide interea ſimulare; & mul- ta jam tacitè admirari, jam palam rejice- re; iterum aliqua abnuere, aliqua ultrè eomprobare; intenta, dum rei gerendæ occaſionem prehenderet. Denique, quod ſieri in lite ambigna ſolet, pauliſper di- greſſa, feſtivi doli conſilium capit. Ne- gat, rem ejuſmodi eſſe, quæ decidi con- gruenter poſſit, ni ſeorſim prius cum ſin- gulis deliberetur. Secundàùm hæc innuit draconi, eique de via ſeducto, quædam in aurem garrit: ac poſtremè altius. Ita me omnes, iRquit, pulli, pullorumque matres deament, ut caufam tu vincibilem habes. Tametſi æquum eſt tamen, ut pars etiam adverſa audiatur, Draco ſibi jam plaude- re, & victorem certo certius ſe ferre: Ru- ſticus animo concidere, & laqueum re- medio velle: à Vulpe tamen ſevocatus, ecventum adhuc præſtolatur. (5 1. rpulpis cum ruſtico colloquium.) Iy eo ſeceſſu, eùm Vulpes hominem de periculo docuiſſet; quemadmodum cau⸗ lt latti cvy mtalnnn 6oraolh,) fufein 1e Mrn Olerchehee⸗ infenunt, . icnt⸗ Grll, ze Cr Neue —„ aler W h 4 Ne lel 4 . 1 ,, inctit . lat nhenkotenn lne Aen. nhlimteſ e,igulth untigene⸗ Mengregul 4 Eliſſech Mlumcit. N r leicionr en Har nnn cho gvebemit 1altbs lan Munclematt nnchlendhebe en, u weinm lbiin unte ikekene: N Alqeumn gebleſoetlui Nut, legiun) peshomine Nendlid⸗ 1. ſiſſet, perſpectam adhuc non haberet. 1CROAMA III. £; sausâ manifeſtò laboraret; & ſecundàm inclitum morem, vindicias habere in foro nullas poſſet; Addidit, aut igitur occumbendum hic ei, aut ſuo certè con- ſilio eluctandum eſſe. Quod eſtecturam ſe ingenio ſuo, recipit: ſi quæ poſtulen. zur, ſanctè obſervata velit. Villicus ubi vitæ ſpem adhuc, aliquam ſenſit alluce- re, facturum ſe imperata qualiacunque oſtendit: Nec adeò exſpectaturum, dum imperentur, ſed ultro jam nunce omnia Vulpi conceſſurum: idque imprimis, ut domi ſuæ, poteſtate tribunitiâ utatur, & quoties velit, gallinis, cortique univetſæ jus dicat. Rebus conſtitutis; monetur home, ut nutus obſervatè omnes atten- dat; quodque vulpes in tempore ſieri vehr, id ſtudis quanto maximeo feſtinet. Modum deinde, & rationem confilii ſui docet: atque ita edoctum à ſe di- mittit. Tum in medium regreſſa, Cau- ſam. ait, ſibi propemodum liquere;, quam tamen ne continuò pronuntiet, eo ſe uno prohiberi, quòd tetri carceris faci- em, è quo Ruftici operâ Draco emer- De 66 LIBRI . De quo ſimul palam fſieret, facturam ſe, quod res poſtularet. (S2. Vulpu conſilium.) FACILE Cconvenit, ut partibus conſi = lium probaretur. Ita omnes, quàâ veò nerant, reverſi, ad funeſti hoſpitis ſpe- læum contendunt. Illuc ut perventum eſt, Vulpes continuèò in intimos bara- thri receſſus irrumpere, indidemque ex intervallo recurrere: tum cæci ecuihor rorem pædoremque damnare, & præ eo, quodvis ergaſtulum, nugas dicere. Unum tamen in primis capere ſe nondum poſ- ſe; quo modo bellua tam vaſta, in Ioco cæterà tam arcto atque i impedito, tot dies nocteſq ie quiverit ſpirare! Neque enim credibile videri, hanc eam eſſe ſpelun- cam, in qua moles tanta latuerit. Draco- nem, loci ſimilitudine deceptum, alium utique pro alio indicaſſe. Contra Draco, hunc imo ipſum fuiſſe, contendere; & ejus rei ne fides vacillaret, irrepere ſe ite- ratò velle. Nihil avidius arripuit vulpes; idque conſilium eſſe palmarium confeſſat nega vit aliâ viã finiri citius litem potuiſſe. Itaque properaret, reque ipſa oſtenderen, us 616 len Mrimin luue zue Aulle Aun Sen nu . hal W. Clhnere aci , S —— 41 an ſaltn, in.) uibugcod 4 Guines, gu 1 ncktahtute Uuenenenn uhindnesbur et, Ulienger etmmcriſecuin lecunnnle Erenn hMmueeluu uel indln N um itt, inlon einpelltotote ein tieſhel malaneit Du ne leapun,al le Conmabun l, nenlete neyittepert D Pu mihuitruſ⸗ ulruiumcohe, ünlten on r ulene A4CROA M A III. 67 his certè anguſtiis circumcluſum ſe fuiſſe. Paret hortanti bellua, & ingreſſa vete- rem cavernam, indidem proſpectat. (53. Draco retraſus.) . SED & vulpecula, cùm in primis an- tri foribus de induſtria conſtitiſſer, ali- quamdiu fallende tempus, atque aliud ex alio ſciſcitande, belluam tenebat: Ruſtico interim, ſi quid juberetur, an- xiè exſpectante. Cùm, ecce tibi, Vul- pes adducto caudæ ſyrmate, dat homi⸗ ni, ſignum; namque & ipſa ex astri fan- cibus exſilit; & ruſticus obicem, quem non dudum removerat, ad eaſdem fau- ces celeriter advolvit: monſtrumque in veteris barathri latebras poſtliminiò compingit. Tum mira tortunæ ludibria patuêre. Villicus ex orci veſtibuls ad ſa. lutem reverſus, exſilire: draco ex liber- to, in ſervitutem carceremque retruſus, fluctuari: ibi iterum vitam, erum liber- tatem petere; multa rurſus promittere; 7 omnia ſpondere; ſed tam ſurdis jam auri. bus, quàm fotibus occluſis. [54. Pacta villici cum Vulpe. Poſtquam ab inhiantis belluæ rictu „ 68 L IBRI7. ſecurum ſe villicus ſenſit; ſudore, que plurimus fluebat, exterſo. Vulpi, verbis, quibus amplifſimis potuit, gratias agit. illam, (audiente invidiàâ) ſpem ſalutem- que ſuam, ſe verò juratum ejus clien- tem libertumque appellat: & victurum porrò ſe talem, & moriturum. Contrà Vulpes, cùm eventu læta, tum in magnæ fortunæ ſpem erecta, ſe vieiſſim homini commendat; etiam atque etiam hortans, ne quà oblitus beneficii, fidem perfidè mutet; aut inconſtans, ubi in tutum eva- ſiſſet, promiſſi pœnitentiam agat. Quem vulpis timorem, ut villicus tollat, itera- tò& ad gubernandam cortem humaniter invitat, & prærogativas ei emnes jura- tus in hæc verba confirmat? B. F. Noctu intempeſta, diebus continuu viginti, villa, janua, leporaria patentoe. Pulli omnes & gallina proſtanto. Canes amoventor. Fide publisaâ yenire, abire, redire, diripere liceto. gecus ſi faxit, feciſſe contra jus gentium cen- ſetor. Retulit jusjurandum vulpes in ta⸗ bulas abiegnas, litteris quadratis; & ab annoſa quercu ſuſpendit, Urque apud poſteros ratio temporis conſtaret, ſub⸗ ſcri. uln eſelee enneti phn Eli yer rn ddi tunupnn Unnelet, n luce. Ne Uliauchnn Slen lnen aen . Neiddet, Pglet yn 4 lin i een R .n 5 an mei fe 11) ACROAMA III. 69 lerln, ſl e, ſoripſit, actum eile ſub divo; poteſta- tnetaili tis tribunitio die primo. oit, giu (55. Villici à Vulpe diſeeſut.) nice)ſeni. HACc dumita gernntur, jam interim uun ue dies in veſperum :bat, & Sole occaſo, Phele Ain nondum tenebræ quidem, ſed noctis Amümmm (r tamen vicinia bropinquabat. Igitur ur- Inlaungng be omiſs4, repetere prædium villicus dnbfeſnin decrevit: qui quidem, quo infelicior MMudktaimiun eſſet, etiam argentum, quod domo ſe- eil,Hnei cum extulerat, amiſſum eſſe jam omne Ens Minmmg ſentiebat. Nec ejus recuperandi ſpes Nirnungn G ulla : quando viam relegere, apperen- luleites tis jam nocétis crepuſcula prohibuèêre, nonen un Quanquam, ut per tempus etiam licue= iut eeiſn rit, remetiri tamen tot illius nemoris Wenn 1 N mæandros, perque eadem diverticula, Gntpus gnn, I & viarum flexus regredi ſine ſilo, de- re. M ſperabat. Longiùs item abierat à villa, Crunn" quàm ut illuc brevi poſſet reverti. Eam vlrtAei Ob rem ur ſolus iter faciebat, ita multa mntfkenunt ecum ipſe interea verſabat modòè cru- glin ulreinn clari, marſupii tanti jacturà; ſeque in- Aeans 5 cuſare, qui anime tam omiſſo fuerit, ut Uane rerum in vita primarum rationem non haberet: modò, quid laboris operædue 0- teiig xndt Cnkutet, 1 5 7 LIEFRI . domi neglexerit, reputare: dierum tti- ginta ſudore, damnum unius profectio: nis ſatciri viæ poſſe. Quem deinde alium ſumptus in familiam veſtiendam? quem ad tecta ſarcienda, & ad mille talia præ- ſtanda, ſuppeditaturum, ſi pater ipſe fa- milias, ſua tam ignavè omnia profundat: (56. ilici pœnitude.) G TUMJ autem, ac po-iſſimàm, illa ſu- biêre, quæ cum valpe recens convene- rant: quantum juris in villam, quaatum in cortem ei temer?è tribuiſſet: Eam uti- que ſupremam villæ familiæque eladem eſſe. Quid? Ergone operam, quam illa paululam dederit, tam grandi fuiſſe præ. mio remunerandam? Potuiſſe pulli unius funere præſtinari, quod prodigus im- pensà corte redemiſſet. Quid enim me- ruiſſe tot criſtatos ex India gallos ? tot picturatas Numidiæ gallinas? tot ſagi- natos in quæſtum ſpadones, ut omnes ſub unius helluones ingluviem ſubjice- ren ur? Atque ferri foraſſis potuiſſe, ſi unum in diem id illi imperium decreſſet. Sic ſemel in paucorum ſtrage defunctum fuiſſet. Cæterùm prædæ agendæ dies vi- ginti leenen Colttu zr necellis,4 ſeermntges Aunſn wmntg ifren urot Pylimnhiz i Nſeats cn, ir i ir u in⸗ ſla geni ng cul e ſi Ne hhurr 1 Ma Nehhg kihr onnn ₰ℳ C ROA4 M A Ml. 71 delmnk ginti concedere, quid aliud eſſe, quam nnnig lſt dictatura perpetuã prædonem amare? Vuncenckäin Adeè fibi neque conſilium in eo fœdere, eſhienkmt r nec mentem conſtitiſſe. Hac cogitatio- Kilnietlin num acie colliſus, cœpit apud animum um une ſuum agitare, quo pacto, q-æ vulpi con- Romihti firmaverat, reddi irrita peſſent. Itaze as- hint) tem ? quæ verbis ego conceptis prennſerim, fæ- Mollnin, UI difragus moaò non ſervem? Certè enim gali⸗ apelktentolet narium ſciens ego videnſque promiſi: dem ünilm um obſtrinxi, jusjurandum dedi; ut fallere jem, einbule bui ü maximè velim, cali orcique metus non ſinat. lehunleglec Rur ſus autem, corte miſera uid NRet? Num enum, un ego in oculu meu patiar diripi ? tot ſinam in- mguliulen nocentes ignapn: ſpectator jugulari: & dem rilenllu ne ſemel fallam, one villa patrimonium agi Aulpaümn: ferrique ſiuſtinebo 2 Non iſtua e oculi hi fe- Ha. Cüd enm rant non ipſa, ixjsam, fami ia ſinet. Et aln Gugalle qaia certe non iger⸗ Par Erit, ℳ eliam ego 108 ,luut mi Jnam. Atque ad:è (quid multu me torquto:) eg rer .ſinat etiam ipſa, ego non ſinam. lie, (57. Villici perfidia.) gret⸗ i IrA juris omnis & æqui oblitus, villæ ir ſl propinquat : initis interim rationibas, rfenn 8 quibus domi gallinas in tranquillo re- n inge eine ponat jcortemque vulpi, cæserà vacuam, 1ol⸗ 72 ſolaque perfidià plenam, objiciat. Adeò nihil neque vulpis merita, nec diſeuſſi periculi memoria valaere. Atque uatinam hic modò defunctum fuiſſet! Nam ubi beneficii oblivio ſemel invaſit, cæ pit ani- mus ingratus, de injuria, etiam ultre inferendàâ, cogitare. Et quantum, aje- bat, lucri, ego propè iuſciens amiſiſſem ; qui non modò rem partam conſeryare, ſed ex ipſaæ etian vulpe, yeniat, capere mibi ſolium jam poſſim? Etenim villoſa pellis illa, quam opportunum aut pectori niunimentum, aut te- gumentum capiti dabit ? Quas ila exupias, delicata, ne aſtate quidem mutat, eas ege mihi neceſarias in hyemem parabo: & vel boc tandem quæſto, damnum argentarium, quod feci, inparte reſarciam. Dum iſtud, ac neſcio quæ talia, contra vulpem tacitus adornat; poſt primam noctis fa⸗ cem, exſpectatus, ad villæ limen ſucces dit; famuloſque ab ofſtio vocatos, ape- rire jubet. Oceurrit in foribus familia frequens; ſervi ſoccos detrahunt; alii feſtinant; cænam apparant; pro ſe quiſ. que ſedulò faciunt omnia. Inter quæ pri- mæ villici curæ erant, ut meditata per- fice- sfiiit hoferuin ſägelriin en,mnücn⸗ aonuin. 1 1 Vaai uotenkintte leh ie tinnanti ekltlamei nen kimnan Keanmel i⸗ lezien Gin ltlten M R aleet blrntn ung 7 ihen II 1 eunlbſcit ennn, weril 1CROAMA II. 7; ficerentur. Quare, dato negotio, cùm canibus amotis, cortem in tuto collo- lecte Aletn caſiec deligit ex omni ſuorum numero unfile iut fervulum; cui unmi plurimùm fidebat . INAH eique, quid fieri in corte velit, oſtendit. einſnia, eind Is clav prægrandi, telo ruſtico, armatus, te utnt ad agendas vigilias diſcedit. Reliqui cum A/hero, curatis corporibus, in ſomnum nm/ Cconcedunt. , mnli,u (5 8. Eulpis adyentas.) nnl celtile, VIGILABAT inter hæc dudum vulpes, inaumma moræque impatiens, lenta noctis ſſdera 6) Cudiani increpabat. ka demum, ut Orionem in nme, Kationem prodiſſe, Urſasque paſtum pro- õ pulſas eſſe vidit: jam maturum rata, ue anmn aſelen c ipſa Pabulatum exiret; proxime du- mum Dunk meto, poſt primam vigiliam egreſſa, no- omm Wcte concubia ad villæ januam pervenit. u n quidem ubi nullis obſtructam re- oinuntod Quam quidem ubi nullis o nſe Ireriu Pagulis, ſed liberam undique perviamque ule 4 reperit: ſimul neque à camibus allatrari hafioſcen 8 ſe, & lucernis probè reſtinctis, celari En ki t furtum poſſe advertit: laudata hominis ctzceltthn ſde, qui promiſſi tenax, deludere ſpem Pum r⸗ injectam noluiſſet; ad prædam, ſui ſe- nin mer g cura, contendit. Quieſcebant latè omnia, 1, nelin D & 1 74 L 1IBIII. & ſilentium loci, vulpem animabat. Igi- tur faventiam ſibi lubentiamque adeſſe arbitrata, in caveam irrumpit, ubi jugu- latis pullorum Primoribus, & opiparè helluata, furtim continuò diſcederet, ad eandem poſtmodò, cùm fames invitaret, ſagin am reditura. (59. Vulpeculæ clades.) SxD ô caduca mortalium vota, & mil- le ludibriis obnoxias ſpes! vix dum in- trò penetrârat, cùm in amplo vivario, nil niſi vacuum, & mœſtum inane de- prehendit. Naeque tamen ingreſſu tam ominoſo deterrita, quòd videre per te- nebras non liceret, eredidit, condor- miſſe familiam omnem, inque angulis hinc inde tranſtriſque, ut genti mos eſt, conſediſſe: ibi promiſſum obſonium quæ- rendum eſſe. Ergo circumit, penitoſ- que ſinus, & caveæ receſſus xplorans, denique à verna, qui pridem in inſidiis aderat 5 fuſtuario ſalutatur. Reſpicien- tem, & quis oſculo tam crudo ſalutãſſet, admirantem, alktera ſalutatlo, priori haud 1002 welkenn e e ten⸗ 4 ui, lruin , ur Clttgte ett 4 N lah fuentt CAm mn . mil nt igruſe Ner e cannmnätnin a ſ Runnir/ iimuamm uaſſnr . Vale n Aallier 4 n n linii Memmtore krinyin Wnlun Ari . dir Ban Na , Ime multà comior excipit; & elava ſecundàm ( 8 i latus inflicta, vulpemi iterato pondere u un elum- rconfe Nn 11 , Ahen Cirih enimgt nnungt is fnetbiu ken unnnnn Aakr cinſametine Dbullcde) ALONOAMA III. 71 elumbat. Hic demum quid ageretur, mi- ſera videre; deceptamque ſe, & neuti- quam ad gallinarium, ſed in lanienam divertiſſe, intelligere; ubi non prædam ex aliis ageret, ſed ipſamet aliis præda fie- ret. Igitur temeritatis ſerò ſe accuſare; confiliumque imprudens, quo ſe ipſa præcipitàſſet, reprehendere: & quia ver- nanäinfitn, tiginis plena, ſpem fugæ amiſerat, hæc Muelitt Kecum immoriens lamentari: Ominmyloir (60. VPulpu epitaphiuni.) umſunim Sciebam infelix, ſciebam, hæc magnis mé- eumen igel zitis pramia numerari: quod ni diſemulare 1, l ietee in alieno diſcrimine voluiſſem, in meo conſiteri t, ecit, n ze nemo audiret. Verum ſera eſt querimenia, men, ile in qud mala deflentur, qnæ etiam prariſa nen r, Ngeninn terrubre, Nunc credulam ninis, & fraade incbionumg ctientis circumpentam ulciſcatur titulus: quem Paͤrmmt, ni funeri meo moriens, ſupramum hic fige: VIVE- zelettluntn REM, NISI LIBERTUS PENEFECIO MEO riknnf VIXISSET. Hæc illa nondum integrè effata Armn Nei protulerat, cùm à clava tertium fulmen umcrulo du incubuit, exanimemque ſolo affixit. Ira krmhoprini quam peſtem ab homine Vulpes officio · anſeln 4 diverterat . in ſuum ipſius caput, inſci- mien m ens immerenſque convertit. L D (61 76 LITIB RII. (61. Remuneratio melior.) ArooGαοmeo, quem hic audiſtis, epi- logum adjicere, velut ex morte cupie- bam: Neque id facturum me præter in- ſtitutum rebar; cùm ſuus etiam acrea- mati finis, & quædam quaſi clauſula debeatur. Cæterùm ub curioſius circum- ſpexi, ecquid adhuc addi à me pro epilo- goô deberet; deprehendi, ſabulsm nihil mihi reliquum feciſſe quod per ſe ipſa non perorârit. Niſi fortaſſis hoc unum illa prætermiſiſſe, vobis videtur, quod latere ipſa ſub fabellæ ſchemate voluerit, cùm in hiſtoriæ veſte pulchrius nitere li- cuiſſet. Eſt enim, eſt profectò, hæc tam inhamana remuneratio, certier comper- tiorque, quàm uti, per fabulæ lenecinia, ſpeciem veri debuerit nundinari. Cujus rei cùm Sapientes magna dari quotidie viderent documenta; id providentiſſimè inſtituerunt, ut ſua ipſorum merita, alibi certè, quàm apud immemores ingratoſ- que deponerentur: Alibi, inquam, ubi meritorum immortalis quædam apud cœlites memoria duraret: ubi nemo ſpe ſaa excidere, nemo falli ſe quereretur: ubi ünen enen 1 NANNX um ⸗“ nuun au 1ilnn kAau⸗ ee Muenurn Dare Iul Ka 64 e,ln alleenr 11 l 1 13111 Glnmnei⸗ nin Aendi lipe D tämmme ert Cunlous einnan elen guſ dui mthcnietecte ne Adine Nt rhetli, chtlmn kale ol ee Mbradleoen e, biitint e helelchenaerole teultnig nien At rotechs, heen rlo,Cenistonn e Palelencen leit ndinni 0 e hugnu Ci uji zrnilent niſaumgertu⸗ liowenotesi . Abi⸗ ingin tlls uelin . Arret: Chihen olile gueen 4 CNOAMA TIV. 77 abi nos quoque ſi noſtra collocabimus, præmia nobis quondam omnes, non ava- ra parcaque manu numerari; ſed prodi- go ſinu effandi: Nec meritis noſtris refer- ri paria, ſed omnibus deſideriis votiſquo dari majora, ſentiemus. PARENTUM NIMIUS AMOR:;» SUI ILSLUS ULITOR. (62. Parricidium immane. ) . EM narrare ingredior, unam tacilè omuium, quas Hiſpaniæ videre atrociſſimam. Ad cujus immanitatem, plus quam barbaram, Natura cohor- ruit; & attonira, ea ſe ſcelera parturire. erubuit, in quæ declamatum tot modo ſæculis fuit, quæque, cùm deteſtationem ſemper habuerint, ſemper repererunt imitationem. Materies, haud inficior, magis Tragœdiæ aulæo, qum Acroa- matis Sipario apta; niſi quòd & triſtia quondam, cam ſecurè audiuntur, etſi delectare vix poſſunt, tenere tamen nos ſolent, & ipſa ſui admiratione, horro- D 3 rem rem incutiunt, nec valde ingrarum, &‿ ſæpe profuturum. (S63. Adoleſcentis religio.) LITTERIS dabat operam adoleſcens; navam illam, & utilem, ſi ad fructum maturuiſſet: Cæterùm in flore adhuc ſuo, parentum præpropero afftectu cor- ruptam. Applicuerat hic forte animum ad religioſi nominis familiam, in qua re- bus humanis repudium perenne remit- teret. Pluribus ejus notæ Sodalitatibus inter ſe comparatis, placuit eam expe- riri, quam per Hiſpanias haud incele- brem, & virtutis opiniene florentem credebat; aditu ægrè patefacto, inter ejus conſilii tirones profitetur. Sed rem uti primum evulgatam parentes accepé- re, limphati ad Urbem accurrunt, do- mum, in qua filius habitabat, importu- nis jam clamoribus, jam lacrymis ur- gent. Natum denique per inaci inſaniâ repoſcunt. Cùmque omnia quæſtu eir- Hie ſan n Keiu en lomuinm felentunt 10Cderi un Euparan , Aulien er⸗ uir migen lectumle Ertalmen epn fre⸗ kunilaun Nlarun , —. i gi⸗ ühre Na = — eum circa exſonarent, loci præſides, ver- am bis caſtigare hominum impotentiam, & ſi quàâ dolorem lenirent, experiri. Verùm ut quidquid ſumpſerant, eludi viderunt, ne 1 a en, Ra in re 0 (A 1 — 4 7 1 1 ⸗ D ſentn lz R ENS gerün in ſane 1eropero g un eſonen ni fuiin, ug ulin detllenn s note eelth i, AMut em iiuris eld in Cpinine ſlen gt oartid) i octen. deln a Mene Ulben cenrun, 1, hebitebt, Upl , ſuluni igte erinncin ne ontit glett n hoel relihi umn inpotennun eer . eetiiͤ e ut, uci itei 1CROAMA TF. 79 ne filium dolo malo, aut per vim attinere crederentur, dant videndi inter ſe lo quendique copiam. (64. Parentum oratio.) IBr Mater (nam hunc ſibi præcipuè ſexum affectus emanciparunt) in am- plexus cum filio ruere, lacerare pedus, crineſque impexes, cum lamentis, con- vellere: tacità demum eloquentia virilem adaleſcentis animum verberare. Interim & pater, oratione vehementi filium ador- tus, ſuam illi orbitatem & canes oſten- dere: natique adoleſcentiam & ſtulti- tiam arguens, jam vitæ nimios rigores, jam libertatis amiſſæ illecebras percen- ſere: & quod inter prima irritamenta eſt, opes partas, ipſique uni para as laudare. Eccui moriens ego familiam commendaboꝛ Quu bac mihi lumiua ſuperſtas claudet? Quzm mi- ſera habebit pareæs, quem calamitoſus pater, qui funus ducat? qui exequias eat qui in con- ditorium demittat? Nempe in hanc ſpem te genuimus, ut olim non eſſes, cui ſuprema man- data daremus? Nempe, à quo etiam nepotes exſpoct abamus, is ne filium quidem nobu relin-⸗ Jats? Quin hoc ſaltem tu egu; & honinem D 4 prius 30 LPIEBR 21 Prins qaaris, cui paerimonium hoc concreda: miſi mavis, ut, 72uod extremum infelicitatis ge. nus eſt, opes tantæ nullum, ne haredem quidem inyeniant. (65. Adoleſcautis defectio.) Dixrr hæc Pater, & quæ alia tempus monebat. Sed neque famali tacuéêre; quo telis, infelix, pluribus peteretur. Illum, herilem filium & magnæ fortu- næ ſolatium eſſe. Rem in illo publicam niti; & aliquid Patriæ quemque ſuæ, ſed ipſum plurunum debere: cogitet: Qui genus ? unde damo? conſideret, in quem ſtirps inclinata recumbat Quid ? non tu florem hunc reſpicis tuæ atatisk Ant ahire ſic annos per ignaviam ſines: Utere, fruereque, dum potes: neque tot æquales tuos, qui repocant ,inyi- Pantque; neque nos vernas & clientulos tuos, guibus imperas, relinque. Cæterum memi- niſtis, quid conſequi plerumque ſoleat hæc Sirenum blandimenta; niſi auribus maturè ſeram affigas, illa de naye petitam, 7us Siculos cantus effugit remige ſurdo? Ex. Pugnatus domeſtico ariete animus, pro. cubuit; & emaſculata conſtantia tandem adoleſcens, in Parentum ſententiam con- ce- o nr, ℳUnn . I ut e, co 1 ſ 4 N ummict⸗ ile, uuhhen enr u i 60 7 4 is 1 Unngleis kiſen , Aà 1* EN le, ollinn „ einen hrn R 111 Fnniniinn, anenen teu hnimning Enn läi 1, Cgrellin gle hnll inn Aud ete din Kngut Ne nloe unegemgteiu eberer clgſet llcetet i en⸗ KCl mn i A Artiin . fumelu lunß 1 gurencent, Centn eu Cerrunn giiperunleh Dente; nii m ,ANot rteni eſnit OAttle ,Minli n conſtuntiatat uumlententuun⸗ 1CNROAM A TIV. 81 cedens, pullo amictu, ceu eluxiſſet, in pra- ſinum converſo, ſimul à Deo religione- que divertit. G (66. Altera deliberatio.) At non diu fuit impunè fugitivo. Domi enim vix paucos illis dies voluptas, inter parentum indulgentiam, exeme- rat; em pederentim in pejus omnia rué- re, animuſque cœpit ereſcentibus in dies ſcrupulis urgeri. Tanti ſcilicet parentes fuiſſe, ut iis ſalutem DrUM poſtha- beret? Quid aliud id eſſe, quàm cælo nuntium remittere, infernoque prædoni victimam litare? Subibat, & Chriſti minas recordari, quibus olim, qui cœpta hujuſ- modi temereè deſinerent, territarat. Cum hac intemperie, dies aliquot eonflictatus, ut partem quietis reciperet, factu opti- mum cenſuit, ſi ad eandem familiam, qua diſceſſerat, poſtliminium tentaret. Quod ipſum tamen, ſeu pudor audendi, ſeu repulſæ præſagium id fuit, cùm agere omiſiſſet; proximum habuit, ad rudi- mentum alterius diſciplinæ tranſire, ubi fugæ prioris maculam, novâ ſeveritu- dine, elueret; & animi tumultuantis D 5 in⸗ 32 LI B RI TI. inquietem, exoratà pace, tranquillaret. Sic, inſalutatis rurſum parentibus, abit; monachuinque clam induit; utinam & conſtanter! Neſcitum principio; ille, & quà causâ profugiſſet. Sed quò ſagacem ſolertiam, fallere ſactum diu non potuit: & parentes, brevi cognito, ubi locorum filius lateret, iterum ad ſuos queſtus, ite- rum ad inſidias decurrunt: tantò confi- dentiùs, quantèò recentior primi ſucceſ- sůs memoria hærebat. [7. Altera defectio. Ac ne multis vos morer: Ad adole- ſcentem reditur; eadem ibi, quæ prius omnia aguntur, dicuntur, audiuntur: poſtremò, ut ne eventa diſcreparent, etiam perſuadentur. Sic altero jam con- greſſu victus gladiator, nullam de cæte- ro palmam, ac ne pugnam quidem co- gitare auſus, intra penates ſeneſcere im- bellis ſperabat. Ibi non illum opes & H- bertas, non, ut in tantis fortunis, pote- rat voluptas deſtituere: ſolæ furiæ ul- trices, nec dare ſceleri, nec accipere miſ- ſionem voluère. Erge animum obſti- nare tandem ad juges ſtimulos cœpit: & tigefoſeune 1104 pirln n nnn, ulmnee et uelt (en Uön Gpin tun⸗ orpnimm Kinn unt ſanlrerkann uchriNnE enlt Ggit 1 lacmwaben Ncelcen gteen Nnuir n Fy e ulen ad uli⸗ ulee de 1 , ut, kinlln npuenbs 1 idü; Uinunt irpi l, 4 Elgtilgen Undlon Pli⸗ Punn Wiegrn lungttt Uurin uamdoon = S= Leniat rnie , tic⸗ noner: 4Oadl Eentt, urnin Inle eNdintene nn Alaegaen elnroſence N,MWndete nmngiin Antes Lenelelel Mrilum opesh⸗ Nislonunis e: C fie nec viihent 1e Mimmunn e —1 1CROAMA I. 8; & inter inteſtina mentis diſſidia tumul- tuari, bellum jam non erat; pacemque cùm diu nullam reperiſſet, demum etiam quærere deſuit. Effuſo in hanc licentiam, viſum eſt, uxoriæ rei nee ætas interce- bat] ſtudere. Uſus hic ſive parvo, ſive, quod propius eſt ſuſpicari, nullo con- ſilio, virginem domum duxit, indotatam, ac cætera, quæ ambiri ſolent, imparem: eaque propter utrique parentum [quod familiæ cladem maturavit inviſam Sed ea cùm in manum ita jam conveniſſet, ut exturbari conjugio non poſſet; inftitit paterfamilias & nurum, malis auſpici- bus nuptam, & filium, juxtà habere; ut nihil modè inter eos amicum eſſet; non verba, non vultus ad concordiam ſpecta- rent. In ſummâ, familiare jam bellum erat, nondum vocabatur. (68. Adoleſcenti ſtomachatio.) Pos ασ“½“ adoleſcens patrem in dies eſſe moroſiorem, atque eò paullatim pro- gredi ſenſit; ut mandare pænè vernilia, heroque minori vix decora, inciperet: frenos abrupit modeſtiæ, ſtomachans animus, ſecumque hæc, furenti propior, D 6 quâm 24 LPY 7BERYIY. quàâm conquerenti: Quid e ergone hanc mihi gratiam capularis ſenex? Aut verò ullum farentem hac decent, ut his lenociniis obſe. Juia nati compenſet ? An ille filium etiam videtur agnoſcere, quem ne voce quidem niſi tetrica funeſtuque vult dignari? Et ta- vien enm ego (hyaic nati patriſque puder!) am, inquam, ego, ut nuper penfi haberem, Si humana mihi jura, his divina poſtfaére. Odedecus meumi! Patrem ego Dao pretuli, vix pater me ſervo, vix imò jumento. Quid ergo? Patiar ilum ſic ego pergere? patiar ſic illum? Non patiar. Neque petmiſit furor, ut ultra diceret, ſed major ſe procella intra æ- ſtum cogitationum includebat. Quo fa- Gtum, ut ſenex, nihil adhuc metuendum ſibi ratus, rigorem inceptum „extremaâ 1(0 Nediotin lnten Anheibe 4ldie . raude⸗ iiclarunce Mummun Ldmmsnun⸗ inneſtehn Denifind, Vermum pih uen bolumkluer Eniutuct =S . vee, , AMr/ali, 1 conſtantiãâ retineret: donec ſe filius in bre. Kinnücalten vem libertatem, immani flagitio aſſertum Primitah ivit. Res in hunc ferè modum evenèêre. Eaelti [öö'. Patris profectio. IN ſuburbano erant vineæ, non ul- ira primum lapidem, peramœnæ ube- reſque, porticibus tetragonis cireum. mœnitæ, Uvidum collem circùm un- aique vites, & temulenta opacitas pre- munt. 1 itipli “ linen en ohſc SN 1 5 Auct, one ha Aln 1di angi, hle ſlin gig nNe itn bihei gi ſerſugl e ſſ uenn, i lhiußhin Dumnuthn pnung ſlnnt i oe ſln nieuon uu Eorlrinme Ceit (lott Chue nemendhn Cephum erten oreſe lund nifigtoilm. noclmerenen ne utinee, MM ument gtagblizcli len ctcim an ohectus⸗ 4CNOAMAIIV. 8 5 munt. Medio vineto, prætorium ſurgit, æſtivis volupr atibus Kutm⸗ Juxta in- tervirent herbæ, alludunt auræ, ſaliunt undæ. Indidem liber in ſfilvulas, & ſub- jacentia prata deſpectus; ubi altercanti- um avicularum convicia, & rivulorum labentium murmura, & Zephiri frigora, & mille artis naturæque ludicra. Hac loci iturum ſe pater, aut tædii levandi, aut o- peris inſpiciundi, oſtenderat: promiſsâ ſervoram manu; aliis, qui luxuriem pal- mitum putarent; &, ſi quis termes mal- leolis malè hæreret, arctique ad ſurgen- tes ridicas vincirent, ne ſuo pondere vi- ris laboraret: aliis, qui aliud agerent, ſeque lentè ſecuturum præcederenrt. Ster- ni deinde mulam jubet, quâà vehere ſem- per in vicinia conſuerat; filium autem, imperiosè domi tantiſper curare, neque pedem, quoad rediret, efferre. Dato ne- gotio, proficiſcitur: ſui plus quàm conve- nerat, ſec urus. (70. Elii conſecutio.) Nox eadem adoleſcenti interes qui- es: Hunc, digreſſo parente, cùm recens diſcordia, tum veteris injuriæx memoria gra⸗ 86 LB RI I. gravius icit, quàm vereri poterat Senex. Et nempe hoc m cum, inquit, aſſidueè actu- rus eſt ille? Qui ducere familiam debeo, du- dum in ordinem redactus, ſeni unius manci- pium fſio. An ſati non habuit, cælo filium detraxiſſe, miſi mor igerum etiam domo per injurias exturbet ? Occupabo prior & quod illi natura faceret olim, faciam hodie id ego. Secundùm iſta conſilium capit, patris necandi. Mox, familiaribus reli ſtis, ve- ſtigia abeuntis inſequitur: quem & fu- riis vis compendiariã ducentibus, brevi aſſecutus, procul ſubſiſtere, pro impe- rio, jubet. Reſpicit ad inſperatum im- perium ſenex, filiumque præter opinio. nem conſpicatus hactenus excanduit, ur malis illum avibus, redire confeſtim es- dem juſſerit, unde injuſſus veniſſet. Ade- ôn vecordem fuiſſe, ut quid imperatum à ſe eſſet, oblitterarit? Interpellat objur- gantem adolefcens, & mittere Man- lianas edictiones jam jubet, quibus diu abuti, per filii patientiam, infuêrit; de cætero non perinde uſurus. Nunc te- merè non eſſe, quòd patrem id loci fi- lius conveniſſet. Simul in mulæ frenos in. NN Pp biſe, icen. ian/u Ger nun gikulen 1. ſerm Ehun cgäleninir ſalrnnden Neno Guem Ederer, end gern en NANe E hmmzgiit⸗ Nan, na uie in, A 4 l eiſwert Eete Ar, Auqd llvn⸗ n, lia ari⸗ alt, aa un n Hin imug guinn il n Uliilge ünhunicd,e imn: gen d idcembus, de alilgemtumnn le ete Npini⸗ Userreunton, 6 Creconlebamer brenle 41. itnheun iemrluobi Ennrere M⸗ let, glblzi un,initeit 6 lirn. Nunet. nen ig len lnanle lin 1CROAMA IV. zy invadit, ſeni que, ut in pedes illico de- ſcendat, imperat. Inſolens facti pater, minari malum, ni ocyus homs faceſſat. Sed perſtat impotens ſenemque adole- ſcens vi de mula deturbat. 7 1. Elii oratio.] HACTENUS progreſlum audaciæ Ju- venem, ut pater vidit, facilè habuit cogitare, tragœdiam apparari, quâ non ſcriberetur Oedipus, ſed ageretur, Ju- mento igitur excuſſus, jam fractà æta- te Senex, cùm lacertis deſperaret, va- lido Juveni longè impar, ad preces con- fugit. Sed eas fore caſſis, haud obſeurè eonjecit, cùà m filium perturbat è ſic in- terpellantem audivit: Anmi ſunt amplius tres quatuorye, pater, cum tu primu velita- tione me adortus, ex optimorum hominum tætu, renitentem licèt & oblulct antem, blax- Hientibus lacrrmis, extraxiſti t Pauci dein- at poſt menfſibus, alter à tud nefarià molitio- ne, indidem ſetundum expuliſßti. Ab eo tem- pore, nec animum mihi tranquillum, admiſſi ſceleru conſcientia reliquit, nequs tu aut vul- tum aliquands æmicum, Ant quietum domi- 7 cilium praſtitiſti. Atqué ut noru, in com- ben⸗ 88 LPI B RI I. pendio, quid egeru, Memet mihi, tibique gravem; mortalibus & iminoertalibus, ex æquo inriſum; ſolis inferis gratum amicum- que reddidiſti. In has ego injurias omnes, uno jam parricidio vindicabo. Tu victima procum- be, ſerrumque, quod ſtrictum vides, aliquan- do recipe. (72. Patris occiſio.) FRUSTRA ſim, explieando quis cala- mitoſo patri ſenſus hic fuerit. Veſtrům per ſe quisque cogitare poterit, in tali rerum facie, quid & particidam agere, & dicere ſenem, convenerit. Obſecrantem ſupplicemque, humi tandem infelix af- fligit; & calce, ſupra pectus jacentis im- preſſo, falcem recurvam expedit; impi- am lanienam auſpicaturus. Extrema vox morientis fuit: Se caret jugulum, parrici- da, manuſque ſanguine paterno cruen- taret. Neque enim par videri, ut ab eo fi- dem pater exigeret, quem iĩpſe docuerit datam Deo fidem fallere. Dictis poſteâ factiſque adoleſcens inſuper habitis, ad- actà in jugulum ſica, per inciſas furore barbaro ſauces ferale theatrur abſolvit. Ipſe, cùm nemini longinquè conſ bedutn 1110 Pokgunt don “ fpe Ala⸗ gunie 1C anun be Cln Wn feſenſuet leagtkei umgkkint dicen In, odermwani iciknnie i nnn um ent etintriͤ Uur(aunimn . , 1 Heuleſtinnl Uulkirraer Humln, Knnckiin eenkuhn 1 lner ui e Anig 1 lnunli, G mimniu Il atin en. gn onu unlkneynn umid Ane. nihe) enc gurck Alchern, Feirn ut Meit, inl pnclmmggeet elent Obleaunen Uuncem ukli Necluſrenipn⸗ meneltzin⸗ Curls Lutemaft eitglum unn Une utnocnun liceiradeo vnipeechent e Diget ien lubii⸗ erinclas fue tenrun 1N . 1 6 nkcalß⸗ AeRNO1MA TI. 39 ſe crederet, cadavere propter viam publi- cam relicto, domum per devios tramites flexuſque, velut ex arena, victor, & ſan- guine cognato aſperſus recurrit. (73. Cadayeris inyentio.) APPETEBAT inter hæc diei meridies ; Neque dum ſenex in vineam, quò con- dixerat, venire. Sol ipſe provectior, in veſperum properabat; necdum ille ad- eſſe. Veſper denique in crepuſculum um- bramque deſierat; nuſquam interim he- rus videri. Tum vero familia diſcurſare, noctemque curis inſomnem ducere igna- ri quid hero majore fieret. Filius omnia diſſimulans fidiſſimum quemque ſervo- rum increpat, eos comitari ſenem, nec à latere abire debuiſſe. Bene ſe quidem ſpe- rare: Cæterum ũ quid ei ſeeus accidiſſet, pœnas ſuæ ſibi negligentiæ daturos. Ita nox illis inter querelas minasque acta. Poſteà quam illuxit, ecce, rumor in urbe! latrocinium eſſe via militari patratum: ja. cere cadaver informe, gulam fœdè per- foſſam; humum ſanie taboque ſparſam: plura neſciri. Brevi poſt cadaveris agni- tio, & mox fama, ad quam illa clades fa- 90 LIBARI I. familiam pertineret. Accurritur ad fune:- ſtas ædes, nuntiatur: fit comploratio; auctorque ſceleris, omnibus exemplum eſt doloris. Dubitaſſetis, pertinacioresnè ad jugulandum haberet manus; an exer- citatiores vultus ad ſimulandum. [274. Parricidæ ſimulatio. Nox enim contentus, pectus plan- gere, ſpargere lacrymis, dulciſſimum parentem ingeminare; aut fſi quid aliud in luétu plebejus dolor extorſit: Sed fi- dem hominum cælitumque clamabat, ſed Magiſtratus jura, ſed prætorios fa. ſces, & judicum ſecures implorabat ; ne impunitam eſſe diri facinoris imma- nitatem vellent. Calere adhuc à recenti cruore jugulum, pæneque veſtigia parere animæ fugientis. Sicarium, nec dudum abire potuiſſe, nee longè. Perſequeren- tur fugam latronis, juſtoque ſuppliceio piis manibus parentarent. In ſummã ; dixit ea fecitque, uc unicum pii grati- que filium exemplum in urbe jam memo- raretur; monſtrarentque multi liberis ſuis, quemadmodum colere parentum memoriam ab eo diſcerent. Nam, ut oc- Cu⸗ 610 weinn helien 1 1 epou,unct⸗ irkun . . Aent Dvmmudene cinuninſaen upeeunie ecuinu: fruninuk Memnumgt ate WI Aulttlei⸗ en Ennhe etkut H Uithniinn i MMnginin ercgi Wm iamiinen Drunr ſen nln 7 c 1 Aoominr,l rconlerne hnib Gemin keis deniwucotene entnan;deltn EmHndn. nle enm, Miln ⸗ Efnn, lltline ut; lgitin Colotendnte Es Aungte cdinttt u, ezrennil une inprzhn i ciors innas er aAliat ateeen õ riun, Mel elge Uulglet auge it Euen loſunni Nlnicin bü ninrbejamhe⸗ nge nlilk dert hale⸗ gen. Nun,d, ACROAMA IV. 9 1 cubuerit miſerè pater, felicem tamen fu- iſſe, qui ſuperſtitem hunc ſibi filium reli- quiſſet. Itaque perſuaſit facilè, cùm ipſa rei atrocitas, tum calamitas pietaſque o. rantis. ut de auctore ſagaciter inquirere- tur. (75. Sicarü inquifitio.) BiouUMtriduumque exercita quæſtio minus nihilo profecit. Hoc vehementius urgere patticida, atque inſtare judieibus, ut ne causà prius abſiſterent, quâm de ficario liqueret. Promittitur judici gran- dis pecunia; denique iſtud reſcitum. Diebus proximis opilionem cum pecere ſuo in paſcuis fuiſſe, qui procul ad viam regiam, duos conſpexerit, nec quid, nec quare, litigantes; id, quod ex va- ria brachiorum jactatione, corperisque motu, conjecerit. Inde alterum duorum, transverſa per arva curſim fagiſſe: & ſi quam, in tanto intervallo, oculi ſidem mereantur, Veneti coloris pallium ab ſiniſtro humero defluxiſſe; quod exſerto brachio croeeaque manicàâ, identidem in ſinum collegerit. Modum ſtaturæ, ni longinquitas fefellerit, medium, aur me- 92 L I B 1I I. medio proceriorem eſſe. Opilionem, pe- cori intentum, plura curioſiùs non obſer- vaſſe. (76. Sicarii deprehenſio.) DUM hæc talia deferuntur; advertit prætor, indicium magnam partem ad filium familiâs ſpectare. Nam & tempo- ra congruebant, & veſtium color: & jam olim cum parente minas ei conve- nire meminerat. Quaæ argumenra, cùm judices ſpernenda non putarent, vernas ſeorſim aliquot in familiarem quæſtio- nemtrahunt. Comperiunt, circiter illud tempus, quod cædes funeſtaverat, he- rum minorem nuſquam intra penates vi- ſum: ſed poſt ſextam diei, attonito aut cerito ſimilem redüſſe, ſudore madi- dum, neque loqui diu cum quoquam, ne- que congredi auſum, ad noctem uſque, publico abſtinuiſſe. Hic viſi auctorem te. nere, incipiunt cum eo callidè ſermonem habere. Atque æſtimatis ibi diligenter verborum rerumque momentis (neſcio, an etiam in veſte maculas, facti indices, an quæ alia cædis argumenta deprehen- derint) homini, quid de ipſo ſuſpicen- tur: e10 eUlaran Msmun luguu . unnkt, E nl mathed Hnleuotn eNokunkus Mmumlenmin g e Nls inle,teon lenunbbeclir ttlen 100 glke ete Rtulignn Eed ne⸗ lnbrnhtiin otaen ie All l fenme uten k e⸗ trirte 0 W = i n l . 8 Ohlinen, auolitwonede gyief⸗ unmn Weni mgun onen Nncenp⸗ E Nm cdot Ane ninis d dane Vengmmenutn Nn Mnekt ſenl ulinen gut, gtiar, dcieni Anelafent, ninmnpeneet Cei, mnorton le, tons du Ctumqvoindt ,A boden lenlucdorent alicelermon is bi lige dorenis N lus, ſadt nt⸗ nenti ef ſe , le irlo lin⸗ CRNROAMATV. 93 tur, aperiunt: ipſum illum videri facinus id feciſſe. Vidiſſetis confeſtim facie totâ colorem mutare, linguam hærere, mem- bra compaveſcere; & quod imparatus, horum nihil tum exſpectabat, ipſo ſilen- tio reum ſe noxiumque confiteri. (77. Parricidæ ſupplicium.) IrA eo die in cuſtodiam datus, urgen- te Nemeſi ultrò ſtatim omnia prodidit; patratum à ſe parricidium eſſe; cauſam, modumque eum, quem demonſtravi- mus, fuiſſe: ab eo tempore, quo ſemel pa. rentum blanditiis Deum poſthabuerit, animi tempeſtatem tranquillare ſe nun- quam potuiſſe; ſed in dies pejorem, ad ul- tima ſcelerum, quodam quaſi præcipitio, veniſſe. Abjectà deinde vivendi ſpe, cœ- pit ad fupremam neceſſitatem ſeſe com- ponere, & ſententiam exſpectare. Paucos dies in vinculis habitus, quoad de ſuppli- cio ſtatueretur, ad tribunal producitur. Fertur in eum capitalis ſententia; quæ eſſe talis debuerat, ut more veteri damnatus, ad Romanæ ſeveritatis exemplum, cu- leo inſutus, mari demergeretur. Sed im- Petratum precariò mitius ſapplhtiun. n- — 4 T IBRII. Interfuêre ferali ſpectaculo; & funebrem pompam proſecuti ſunt multi, qui nuper ejus familiares ac neceſſari; nec multis antè annis in ludo condiſcipuli fuerant. Hi illum vidère exſanguem, peneque mortuum, ante quàm moreretur, cir- cumſpicere; notoſque voce tragicâ ob- teſtari: Caverent, ne affectu parentum, à ſanctioribus conſilüs cœptiſque abdu- ci ſe aliquando paterentur; niĩ ſibi vellent ipſis, ni parentibus pefſimè conſultum. Nam aliorum ſcelerum ſupplicia à Deo nunquam condonari, hujus ne quidem differri. Quèd ſi meo mavultis, inquit, exemplo credere, veſtro vos nunquam experiemini. Dixit, atque abdito capite, à carnificum globo abreptus, graves & interempto patri, & deſertæ Religioni pœnas ex ſolvit. [78. Sceleris imitatio.) SEp non uns Hiſpania hos nobis ludos præbuit: quinipſi novimus, qui alibi imi- tarentur: Vidimus, inquam, plures, à di- vortio, quod cum Religioſæ familiæ diſ- ciplina fecerant, ad hæc Circenſia tranſi- re, ibique vel pati mox paria, vel patrare: Tam 4 e1 Nliem 1 gal gi r, una M . lnlgen e i Khrclelen 1errurn Nun (e, Muſeen denalbwac ols ted An Pltintmfri m rirertin 11 ſuintalt ihunmce lalezmnl gllatn clan en I Ceeneeen aumnn 4Plinen, ,,e uſ e. N uiiin 1 11 Kullzätfni mmlli Clinn altiie nli ballahll hienn egtn, rene n Meteb d Aenenad⸗ räuenn in Grplgeee untmeinltbifele Ielmtonin un ihlcti i, Miutegit ninlli, ugin tominuggun ebünett eniu, Eud lene Ni luuchul nugidlbi lan,lutent Ctrenlau⸗ ipeße, 2— ACROAMAIV, Tuam facili ſemente ſeges mala ſurgit! Ah eno Crimine conſpecto, qui conſpexiére, tra- huntur, Auditumque placet ſtelus ; Inventorque tacetur. Unum aliquem pater, impendio blan- dior, è domicilio ſacro, ad veteres la- res retraxerat. Non multi abiêre men- ſes, & filius patrem, haſtàâ inſectatus ex iiſdem ædibus, in quas ab illo fuerat re- ductus, ejecit. Alium, affinis homo no. bilis jam ante per internuntios occupa- tum, huc dementiæ impulerat, ut è reli- gioſo tyroeinio transfuga, equum, qui ei ſtratus ornatusque præſtolabatur, in- ſcenderet, ſecumque ad patriam matrem que illicò rediret. Factum, abjecta veſtis, abdicata diſciplina, mutati mores. Tum reduci occurrere propinqui, gratulari, applandere; & ad ſympoſia eognatasque epulas alii ſuper alios trahere. Vix liba- tã etiamdum primãâ libertate, venatum abducitur. Ibi dum eximiâ magnitudine cervum perſequuntur; diverſi hac illac dilapſi, ad prædam ſe, ut quiſque Po- tuit, 96 LIBRI I. tuit, accingunt: arma primus omnium ille, quem dixi, aſfinis expedit; ignem nitrato pulveri ſubdit; globumque plum⸗ beum, deſtinato ictu, in cervum, ut vi- debatur, emittit. Socii, tactam in dume- 30 feram rati, conclamant, accurrunt: & ecce, transfugam es globo trajectum occ. ſumque reperiunt. Poteratne Juvenis tam obſequens, dignius ab affine, cui DEUM nuper poſtpoſuerat, præmium exz ſpectare: (79. Transfaga panitio.) AriUitem accepimus; in urbe cele- bri, cùm ſanéctioris vitæ pertæſus, ad ma- trem viduam, haud abnuentem reverti nuper conſtituiſſer, rem eò deduxiſſe; ut miſſionem denique impetrarit. Propè ab- exant ædes maternæ. Illuc Juvenis, ante noctem, quàâ tranſire decrêrar, mittit, qui matri ſignificent, venturum primis faci- bus filium: Preinde hoſpitium pararet. Gaudium ab eo nuntio ingens: diſponun- tur loca, & lautia: exſpectatur. Nox ſube. rat; & Juvenis veſtitu jam alio inſignis, teloque (ut nobiliſſimus erat) aceinctus, egreditur. Vix yaſſus proceſſerat decem cùm ni Un „trhuthin, Gü urßt ſ Gkrothrurt. N unn. Amumn Aromunmen tenen Min e⸗ iglarehl Iulllrpert elugt/gnir ramminang , 1 Köelonn D „ 1. Seneſiägami h. lanenlaut lunkian. uuminn ali kon amnmnllüen 1 1 4C& M 4 IVy. 9y Eupinuemn cutn in flexu viæ publicæ, quà ad matrem ndeelt in ibatur, occurrit homo, neſcio quis, ini- igeumghi micum fugâ elapſum inſequens. Is ut G,Neuu hunc in tene bris obvium habuit, irâ & Nel mdm amenti præceps, ignotum atque inde- Wnmmum fenſum ferro obtruncat: humique abje- nassaetiin tum, pro ipſo pænè domũs veſtibulo mkuamui relinquit. Mater interea præſtolari, ho- Ggiu bihe, r&αue omnia momenta computare, dum ortiNenim venientem filium videret. Esdem tem- pore, vigilum præfectus, cum ſatellitum Aii manu illac præterit, videt cadaver, vertit gimuiukec verſatque; agnoſcit viduæ filium eſſe, euriu Cæterorum ignarus. Negotium dat ſuis, Ouuenen en, ut ſublatum ad ædes matris deportent. mahlelailet Præit ipſe, & ab oſtio vocat. Aperitur. retri tohts Omnes venire filium rati, cum facibus e Iie ſenuu accurrunt, pleni gaudiis. Jamque brachia mater in amplexus laxabat, cum visà de improviſo tragœdiâ, exanimis collabitur, jam ante Kilium ſepelienda. [80. Alterius animaldverſio.] SUPPETUNThoc genus plura, quæ nilonii Contendi cum iſtis æqué omnia poſſent: Aſmil Verùm ne Acroama exemplis, non modò mmeni * triſtibus, ſed etiam multis oneretur; uno oellen j E 10- eecltt nintg numm ini l lohinum zun Giknscihun ümn Ml 93 L I B RI I. ſolo contenti, quod recentiſſimum, his oculis ſpectavimus, narrationem conelu. demus. In urbe Italiæ principe, ado- leſcens ingenuus deſiderium conceperat abdicandi mortalie, Deoque ſe emanci- pandi. Huic fini, jam veſtes, & alia, quæ uſui forent, procurârar. Conſilium reſciit cognatus, haud memini, patruus an avun. culus; moramque abituro objecit. Cum mora, paullatim & animus elanguit: & adoleſcens ſui oblitus, brevi in præceps abiit. Jam vitam ejuſmodi agitabat, quæ ſumptum poſceret: quem, quia facere cognatus (vir magno natu,) abnueb at; viam ipſe ſibi ad ſumptum ſumendum aperuit. Nam chelin, quæ fortè grandior aderat, ſidibus exarmat: clam inde in patrui cubiculum illapſus, fides ad lectuli ſpondam appoſitè alligat. Ipſle poſt tape- tes tantiſper latet, dum ingrefſus ſenex condormiſcat. Ad primos hujus rhon- 6107 6, nin al ununlhi rsdiumt . uumin mimnhuihe *RZ mn Lalioglan ainaftinß ulueraumtr lmin hun Mre hurlükn iatenznlu whmmncevann ipuntnmn nan Unlknmn Nüre duund Menli cos, prorepit ex inſidiis latro; chor- dam collo tacitè circumdat, adductam- que in nodum altrinſecus ærctat; quoad ei fruſtra aſſargenti, & inter tenebras luſtanti, gulam eliſit. Inde auro, quo V902 Cenitinmn, 8 tuügencodel inche, l⸗ küun hnleſe Dge eelune⸗ elAaig Chhtluntetet ipanumenn. nocbfet, 0n ninns Aogun 8 6, hriingren Naduttn, e. en, utnen Mn/sMebt n nenn eſnegend n: Gmmindet nuſletket r. Peepalen mn ögelu inos hju ölro; , Adt uan; Liner lenen ludeauto, 41CROAMA TI. 29 voluit, potitus, elabitur. Lux prima ta- men & facinus vulgavit: & brevi pòſt au- ctorem. ni comprehenſus ac faſſus, pom- pà lugubrè mæſtumque opplorante, tædis atrum fumantibus, & cætero reorum cho- ragio, ſtipatus, (annorum octodecim a. doleſcens) :d ſupplicium rapitur. Ubi dex. trà prius amputat, ipſe in furcam pro æ- dibus ſuis erectam actus, ab infami laqueo ſuſpenditur: Priùs tamen, quam occum- beret, hanc ſui & ſceleris, & interitůs o=⸗ riginem profeſſus eſt, quòd parthenio bonorum cœtu digreſſus, religioſi inſtitu- ti propoſitum, in cognati gratiam nefariè? abjeciſſet. Pependit ſpectaculo in diei oc- caſum: & quamquam mutus jam mortu- usque; magnis tamen vivisque clamori- bus auditus eſt, in prætereuntium ani- mis vociferari: Diſcite ſuſtitiam moniti, & non temnere Dipos. zoo LTERIY. V. ERROR HUMA NI AMORIS DETECTUS INGENIO REIGIS. (81. Amoriu errores.) QRern ſenſiſſe mihi rectiſſimè videntur, qui olim negarunt, vi- vere hominem ſine amore poſſe: in eo tamen miſerè fallimur multi, quèd nullo delectu, res ſæpe infimas amore dignandas ſic arbitremur, ut ad ſumma complectenda conditos eſſe nos obli- viſcamur. Quotus enim quisque eſt, qui trahi ſe decipique vel oeulorum aſpectu, vel aurium tinnitu, vel animi affectu, vel alio alioque rerum ludibrio non pa- tiatur? Et ideò, ſi fatenda mihi res eſt, mentiti coloris illecebra, adid aman- dum plerumque ferimur, quod ipſum ſi introſpectum penitiùs fuiſſet, illicô faſtidientes averſaremur. Exemplum, in veri ſpecimen, exſpectatis? Quod mihi proximum ſuccurrerit, dabo. Neque enim unius modi materies ſe offert, in qua noſtri amoris ſtolidos errores, aut de. Wnut Fuizero ort⸗ Snumu Nren e ockanit rottluclenn, eornidetek (anl hen amn WMWilla gi 1 Mnrage Ait . 4 . en Hnna AlnaeAre (oſtacren . enni,, ILFrutnn 4 eletig mnen 41t. en Naclaunn G 1, 7 . 1¹ 4CROAM A py. TIoOI deplorandos vobis, aut (ſi quid mitius jubetis) ridendos ac ſupplodendos obji- MA/RH cerem ,ſi altius repetere hæc amantis de- n en liia conſtituiſſem. L n.) (82. Materies errsrum amoris.) . . . NAM avaris ego ſuper auri acervos enIINGe incubantibus, ſi terræ viliſſimæ pallorem n,, exprobrarem, quem Eucliones illi, repu- mrin diato cælo miſerè depereunt; an ſtulti i/ amoris luculentum errorem demonſtràſ- Hehkmn m ſe non viderer? Aut alios illos ſaus amor ne,uNnnn forre fallet, qui dum argenti facti infecti- is ele oncl que cumulos improbè flagellant; beatos nauneet, ſe, in luti degeneris albente ſpuma arbi⸗ un e, trantur? Quòd ſi Vitellios, & Helluo- mini den, num nepotes, ad vini dapumque inglu- Re viem auctoratos; ſi tricongios aſotos, mst, S& fumantes adhuc à popinæ nidore Api- , A cios proferrem; quorum omne ſtudium 1, olin in ventris abdomine ſe jacétat: an ibi, lkt, Uun decepti amoris, & vix pecude digni pu- renplon,1 dendus error, non pateret? Quid 1 ſ i olt Alexandros, tumentis gloriæ vento in- be. N Aatos, laudumque cupidine, & ſamæ iesleofen, creſcentis mendacio paſtos? Si Sardanapa- enet los, inter voluptatum propudia turpiter 4 E 3 nu-⸗ 182 X IBnRI 1. nutritos, producerem: Quibus (DzUs bone!) documentis ſtultitiam deliri amo- ris, condemnarem? (83. Erxor amoris circa Hominem.) His tamen ego, velut externis, & ad inſtituti rationes haud æquè facientibus, ſic ſuperſedebo; ut intra hominem etiam ipſum, id eſt, in ipſis cujuſque viſceri- bus, circumferri quædam oſtendam, quæz cùm odio ſint & horrore digniſſima, no- ſtris tamen illa amoribus dignanda judi- semus. Quo quidem pudendo errore fir; ut, poſteà quam ipfſi nos, infelices Nar- ciſſi] perditè deluſimus; ab aliis etiam diligi amarique ambitiosè cupiamus. O mentes oculoſque ſinceri omnis & pul- chri ignaros! rudes colorum arbitros! His nempe auctoribus incautos falli nos ſinimus; ut, amabile quiddam, & ſtu- dio dignum intra nos circumferre pute- mus? Detrahamus ſuam ſibi quiſque perſonam; &, ne cæco judicio præcipi- tes agamur, penetrale corporis hujus (ne de mentis fuligine jam quærar) pro- piùs exploremus. Quas ibi voluptatum opumque copias (amore ſcilicet proſe- quene ,1 l a Aigiar, alu lefent anlihi r⸗ 6 Nenn ar ue Giornm, Eun uinr, ni — len Ctesſosmnd lgconcti, trt wümeka urln;e (rirur e hußn Alete, n uüngh i 1 Cdin hneann fe eale⸗ in zm K n Ra HWü 4CRRO 4 V. 10; li i 1 quendas ) inveniemus? Quanquam in im hac diſquiſitione, vir ſapiens nos longè jam alius prævertit, & hoc qualicun- i mmun. que onere ſublevavit⸗ Ideo eum ipſum, Arenm, eA quid, & quemadmodum fecerit, quæſo kaktiutibe auſcultemus. enminnein [34. Confilium Regu.] llt iei REGHM accepimus fuiſſe magno con- mdtmn ſilio virum, & cum primis ab ea ſimu- melgin, latione, quäâ multi KRegibus plùs nimio buguheh aſſencantur, alienum. Videbat ille & fa- rpulntbemni vVores ſuos ambitioſiùs, quàm ferret mor- u ilee talis conditio, à multis expeti: inſuper dyeaan & cæteros Amicorum, in ſui quemque in corporis amore be cultu, modum legem- Meinnisln que excedcre; eamque in rem, nullis cdhrmm wm (ut ſolet) neque ſtudiis, neque ſumpti- bamaluu bus parcere, dum aut formæ gratiâ, aut lgittm veſtium gloria, alteri vincere, alteros, & Ccreuntelte oeulis intuentium probari, aſſiduè certa- a ſig rent. Quemille ram profuſum ſui cujus- dco n due amorem, ut in amicis blandiſſimè vel e opotsn . caſtigaret aliquando, vel certe tempe- ingietu), raret: rfationem ajum ſapienter provi- Pnku deque iniifſe. Qux duidem talo-; hent 34 Pte ſclicel majoribus ego accepi, hujusmodi fuit. G. E 4 (852 = 104 LIBRI I. (85. Sigillum hosminis.) . SoriUerat in aula regia, 6 quo jura dare, & gentium legatos audire princehp⸗ conſuérat: Sedes 4 opere ac materiâà in- ſignis: hinc auxo ſcnè gemmiſque dſtin- cta; infra, eburnis gradibus eflulta; ſupr à, penſili conopeo magnificè inumbrata; circum undique mera ingenii artiſque oſtenta. Sedem ſciretis majeſtati, non Ameri, factam. Pro hoc ille ſolio, clam jubet Hominis ſimulacrum adornari, conſilio, quod meditabatur, idoneum; elegans cum primis, & vitendum. Id ſignum, ad hominis modum ore habitu- que conformatum, in ſolio decenter collocat: Veſte conchyliatà locum om- nem chlamydeque purpureâ circumdat: Sericum & oſtrum, infrà jüxtaque exten- dit. Annulis digitos, & manus armillis induit: baceato monili collum: belluaâ penſili pectus onerat. Animantur oculi lucente gemmâ, pinguntur genæ ceruſsâ, malæ minio fucoq; colorantur. Criſpan- tur refugi à fronte crines; ludit à tergo, concolor auro, cæſaries: Surgunt ad tem. pora cirrhi; pendent cincinni, Auribus ap-⸗ 4 elo . u Hê pit CNnen 6 to, Maoye nlein Un Urndi liei Snnniz ten Guc, Aln. Nerkirn lu NNN D u 1 rikn 19 imii. i e o Gellte Uühen t YNuketiin Kennicnegtn thuchlleſer iid mnmben, nnpeüi mi tis akri,in hoelleſglo,en Wlcren wnt ehnn iumn CitnAm! bnore ubn inllo Cetene lildem . mmattoint Kiſungteen A Nurus unI loolum, bil Aniwanturo ur Necen Cremunr. iin lodring Sagun . cinai, 4u 4 ACNOAMAF. 10 5 appenſi librantur uniones; diademate frons ambitur: ſerto gemmeo vertex gravatur. Denique, quid otiosè per ſin- ula vos duco?ꝛ Hominem à natura faber- rimè factum, in eo ſolio ſpirare; non ſta- tuam hominis, ab arte victam, morari crederetis. (86. Sigilli ſpectatores.) CoMposro quàm occultiſfimè mi- me, Rex opportunum eenſuit, amicos in Regiam omnes vocare, donumque mirandi operis, quod aliunde miſſum ſimulabat, oſtendere. His in aulam de- ductis, & ſellam regiam circumſiſtere juſſis; avêre ſe ait audire, ecquid ſingu- lis de opere tam venuſto videatur? Illi cùm primùm eculos ad ſtatuam adje- cerunt, una omnes, ſtupefactos ſe, di- cere, ac velut in miraculum defixos, quid primum, quid proximum, in eo ſpectaculo conſiderarent, neſcire. Con- ticeſcere deinde, & alius alias ſimulacri partes, cum cura examinare: taeitique ſecum, pars aurei texti fulgorem lauda- ze; pars purpuræ ruborem commenda. re, abii oris frontiſque gratiam, alii oeu- E 5 lo. 106 L IBXRII. lorum formæque venuſtatem mirari; om- nes denique ad mutæ imaginis conſpe- ctum, & ĩpſi muti ſubſiſtere. Expreiſit Re- gis auctoritas poſtremò vocem, ut dicere palam, quid videretur, auderent. Enim verò omnes effuſis laudibus, rem in pri- mis expetendam amandamque clamare. Irent Jeves Olympii, quos cælo ſubru- ſtico Phidias olim elaboraſſet. Cederet, quidquid aut veterum oculis Mentor, aut Græciæ fabulis Lyſippus, aut Aſiæ mira- eulis ali memorandum reliquiſſent. Opus hoc unum & veràâà admiratione dignuum, & veris amoribus aptum prodüſſe. Ha⸗ Ctenus illi. (87. Signo locus decretus.) Ar Principi, cui initia haud malè jam ceſſiſſent, ſententias rogare porrò pla- cuit: quo igitur loco reponendam eſſe ſtatuam ducerent, ut ſedem ſe dignam, res tam laudata, haberet? Hic nemo jam ambigere, quin ad ſtatuæ gravem in- jariam pertineret, ni locus ei longè pulcherrimus decerneretur. Igitur fuit, qui diceret, in Regis ſolio relinquen- dam fbi videri, üApræter Regem ea ſe. 741 e, uugt 8* emh chute 1 4 poechu lackäunne (Penlu ſ Nrts Gmgläitn Diann ln Rn tafeltmn lumesbalh Ginurmn lu 7 luni n i⸗ Cocc um Dont wün Pn Wan⸗ 81 tnnnin, ngiit Cle⸗ Z oeenn u en ere Ein bu keni Ni Mudn dmngt Intsaſnr harle ene nbalislennn, pbu un enin mtigilenet Animinecnn, nun Aolile Ctu. miuhundadefr gueſond nepottnln 4 llen begnn rett Henenoy. tuue greenn ilbeus eili enn gun i ſio telnge er den 41CROAMA V. 107 ſedes, quemquam pati dediciſſet. Fuit, qui templo dignandam judicaret, ni profana foret. Aliqui ponendam in re- gali porticu, ut videri à pluribus poſſet, ſed excubiis tamen cingendam, ne quò poſſet violari. Cui enim bono, ſi opus tam raræ artis, intra penates, quaſi car- cere quodam includeretur: Improbarunt alii, & rectiùs in Cimelis censuêre aſſer- vandam. Nec committi debere, ut palam ea proſtaret: ubi, quamvis non manibus, tamen oculis, certè plebeiis, quotidie in- quinaretur. Variantibus in hunc modum ſententiis, prodiit homo cæteris naſu- tior, & multa de ſtatuæ pretio ac digni= tate præfatus: id poſtremò fieri dixit oportere, ut in regium cubiculum de- portata, æternam ibi ſedem figeret. Sie enim futurum, ut neque ad plebis inju- nas proſtaret, neque oculis ſubducta, carceris ſolitudinem haberet: ſed Regi proxima diu noctuque adſiſteret; eique uni arbitro, contemplandam ſe, cum af- ſidua voluptate, præberet. (88. zugdicium Regis.) Rrx approbare ſe, cum priora plera- que, 18 1 1B I I. que, tum ultimum præſertim conſilium prudenter ſimulat; Id enim præcipuè ex tanti operis dignitate fuiſſe. Verùm eò ſe ait animo eſſe, ut vinci ſuam muni- ficentiam ab amicorũ benevolentia non velit. Quapropter ita ſe pronuntiare Si= mulacrum, in ſui clientis, qui conſilium ultimus dediſſet, cubiculo collocari o. conſpectu oculos ipſe ſenſusq; oblectet, ac voluptatem inde capiat eandem, quam principi ſuo deſtinaſſet,. Homo, qui in. ſperatò mactari ſe tam nobili dono vide- bat, obſtupeſcere, grates immenſas Regi agere, ſibique æterni amoris monimen- ſtomachari, & judicia tantorum poſtu. nius conſilium ha beri, graviter ferre: tum autem ut in præmium ei res adeò venu- ſta cederet, id enim verèò ſeriò indigna- ri. Excedere donum, mortales fortu- nas, neque capi privatis penatibus poſſe: vix in regia locum inveniri potuiſſe, qui ſtatuam deceret. [89. Statua interior.] Nox fefellit Principem, hæc ſuorum . in. 1e10 Cu: Cun don Icdhe tet gial Alr ſne M Atcketn portere; ibique aſſervari, ut ejus aſſiduo tum id fore, promittere. At alii triſtes msbguke⸗ fuemnd kutarie ſananum Aer U sAlbetan lnelene 1uſlltlin, Puhnruten ur Alri Kneae bhomn n entcüt an aizi teteeii eggi elee, ai kaf 1 Anin Colllr Denin Mrcin ir ule, Fern Bineiſnum mun eſgleni ſermnineg insgicntdlm Dold caloemin ui mefualdn teelucg oeke Mhintunlengee l. Hn, gun MobiiConorit⸗ ksinmells N moremoniven e. N Ai trſe Aumdtunpokt Printetem eletabeb ſein adlaibincire nonrtle fon xentbu i ii oriſt W 1CRO 4MA V. re9 invidia: quam ut ſecum ipſe clam deri- ſit, ita mox ridendam & aliis præbuit; dum eos, qui confilio aderant, jubet ad laudatæ formæ ſimulacrum pfopius, quàm adhuc fecerant, accedere „atque intima ejus quæque cominus pertentare; priùs certè quàm extra regiam exporta- retur. Faciunt imperata faciles; auſi jam ſtatuæ manum, ſed non niſi adoratam, admovere; & modò annulos & gem- mas, & uberes auri mæandros diſpizere; modò veſtem (quod Rex apprimè juſſe- rat) diffibulare; ſericumque textum, & purpuræ oſtrum, & tunicæ amictum re- ducere: arbitrati, fuſiles aure thoraces, & corpus argento candidum, & muſcu- lorum toros, &nervorum flexus, &mem brorum proportiones, magnis artibus expreſſas, inibi ſe viſuras: Atque ecce tibi! Vix dum extima veſtium dimoverant; cùm trunci ridiculi ſtipes informis, & pa- leæ ſtupæque ſarcina iners, quæ ficulne- um Hermam farciebat, apparere, oculif- que deforme cæpit cadaver occurrere. (90ο. Statua intima.) Hie primâ ſpe deluſi, cum inter ſe E y ta⸗ Loo LIFERII. taciti diu aſpicerent, animadvertunt trunci meditullium in ventris ſpeciem tumere, fartumque adhue aliquid cela- re. Perſecuti manu aliud nihil præter Sa- miam trullam reperiunt, ſtipitis umbi- lico præligaram, ceraque diligenter & pice ferruminatam. Atque hiĩc certè ali- quid exteriori ſtatuâ dignum latere opi- nati, teſtam datâ veniâ effringunt. Con- tinuò terra ſe Mephitis prodere, & qua- quaverſum pædor infamis meare, na- reſque adſtantium maleolenti nautea op- plere; ut facile ſentirent omnes, certè opobalſami nihil in ea trullæ pixide ſer- vari. Quare erubeſcere teti, oraque & nares divertere. Et quoniam deprehenſi, nec ſuum pudorem tegere, neque Re- gis aſpectum ferre, neque in loco ſub- ſiſtere diutiùs potuèêre, fugâ dilaꝑſi, rem paulè antè perditiſimè amatam lauda- tamque, pertinaciſſime omnes damnaâ- runt. (91. Admoenitio Regi.) Q alii dicturi in illo ludo, quoſve riſus daturi fuerint, equidem non habes Nunc æſtimare: Certè autem, quid ſapi- ene 610 prſtein 1 S hinin 1 pin n vnviülth unmit Cinun Pohenn mnwen lm ginen nicclrshue Ctenkiti, unzentn Auuthtnin ain att Mlud derm un Alhk n enl mirnnn ſinlec Horiutim elein SSðZ R Nont unt 1 , minaden eni bren neälgilet Anälleng ,, ſitis unn Gle Clgene Mgrlitende⸗ ghmieng üchngen üiſtede, A luniz nene,⸗ ntloheminen tientonnes, emle liten 1e tol,, Agt, ciumcenehe exn, uege nglen ud ſig Aler gi mianlu ne Onnesdun ,) loluo, , Plentan, 4 „ 4CRNROAMA V. rrII entifſimum Regem memorent feciſſe, operæ pretium mihi eſt, non tacere. Is enim amicos, è fugi retractos, orarione appoſitâ, à mimi ſui ludicro, ad ſerium veri adſpectum traduxit. In ſtatuæ ſuæ commento aliud nihil quàm corporis hu- mani, quantumvis regii, imaginem fuiſſe. Cujus ſtolida admiratio, apud multos im- modicum amorem favoremque conci- liaret: quippe qui phaleras ſolum, & ex- timi coloris parerga; lippientibus oculis contemplati, ad ejus latebras inſpicien- das non penetrarent. Sed in mellitis ali- quando globulis venena ſervari; & intra piſcium cupedias, hamum plerumque abſtrudi: Nec ea ſemper, quæ foris pul- cherrimè niteant, æquè intrinſecus ve- nuſta eſſe: poſtremò ſub regum diade- mate, tot æmulorum votis expetito, cu- ras ingentes moleſtiaſque celari. Quare ſcirent & ipſi; Naturam in cujuſque cor- pore, tametſi purpuriſſo pictum, auro. que & unionibus cinctum id appareat, aliquid non perinde gratum-amænum- que abdidiſſe. Idque ſalubriter æquè ac providenter; quò hominem, dum reli- ctis 112 L 1 B RT Y ctis aliquando extimis, ad ſcrutanda pe- netralia convertitur, à nimio ſui cultu a- moreque ſevocaret. (92. Adoleſcentu error.) FACTUM Regis dictumque ſapiens! quo ille non modò Clientum ſuorum oculis conſuluit; ſed noſtros etiam (niſi fortè aſpernamur) animos erudiit; ne fuco miſerè decepti, ad pœnitendos amo- res abſtraheremur. Nam putate vos ho- dieque cincinnaculum hic Juvenem vi- dere, lilio nivique certantem, pennis plu- mantibus criſtatum; omniumque non modò favores provocantem; ſed qua- quà inceſſerit, etiam clamores plauſuſ- que excitantem. Narciſlis omnibus & Hyacinthis invidendas; ſub illâ pube- ſcentis ætatulæ prætextã, ſub oris formoſi coloriſque gratia, ſub his anteventulis atque dependulis cincinnis quid recon- ditum aliud, quam clauſam puris ac ta- bi (ne quid latinius dicam) Mephitim circumgeſtat? Dimovebit hanc ejus pur- puram die craſtino Mors; & labem occul. tatam inſpecta cadaveris cimelia nuda- buut. Volat tamen adhuc ipſe, ſeque ut ama. 0167 Penin Uniu lhniman gart frin pulen Ahon aafebkirt tinfihm,, Atnggnünt Syruu ie nen n Ws, i Opucleggrt Omuen auur Mdluther Hi lnmus⸗ MAhurd Inbenmknte ininmez butinnr ChN Mncs Vigtiinch AMm Mlginten teln 11 Aſennl, nimniolualn 6 n) hng ſnen Ctenmn ſonn N tmktl Günmteniit Aitertoen Nnpmnr ut n heſpem ulenpellift omningnen ten, Lo Andeerpkulte 0n omidu , lint Niſborähn bhöameent nns güilte lun hurs an) Mettt Pichene Abben cinela 1q4 ine, e ACNO AMA V, nz amabilem in omnium oculis jactet, lacu- næ ſuæ infamiam auro ſericoque infelix prætexit. 293. Veri amores & ſancti.] Arnolim, auditores, hoc tali amo- re cæcos perinde & vos agitari. Volo, Ma- teriem pulchram, vobiſque dignam re- quiratis; quæ diligi reverà mereatur. Eam ſi per vos ipfi nullam adhuc reperiſtis; adeſte, quotquot eſtis, adeſte. Matrem ego vobis, pulchræ dilectionis eſtendo. Opulchram pulcherrimæ prolis matrem!? O matrem amore dignam ! in qua cùm Macula nota ſit nulla, non habemus ves reri, ne ſi intima ejus ſcruremur, defor- me quid, aut erubeſcendum reperiamus- Imò enim verò ſcrutemur audacter. Nam in intimo ejus complexu, inter nexus brachiorum, in ipſo gremii ſinu, PUr- CHRAM DiLECTIONEM, id eſt, ſormoſæ Virginis ſormoſiſſimam prolem, caſtiſſi- mi Amoris materiem, deprehendermmus. Huc oculos veſtros menteſque advertite, adoleſcentes, Hic omnes amandi & vires & artes exſerite. In hanc pulchritudineé, ve⸗ 114 LIBRTI. veſtra & deſideria, & vota, & ſuſpirla, & gaudia impendite. Sola hæc forma eſt, quæ amari nimis à nemine poteſt, quan- do ne ſatis quidem ab ullo poteſt. VI. SUPERBIX CORRECTIO, IN KEGBIS ExILIO [2924. SFnperbia punita.] Eranromnein in partem documen. ta, nec adeò pauca, nec valde ob- ſcura; eaque jam inde à mundi naſcentis primordiis edita: quibus nos omnibus, quàm ſevere DzUs graviterque & ſuper- bos preſſerit, & ſupplices modeſtoſque clementer extulerir, admonemur. Sed non veterum major, quàm recentium eſt copia: utriſque abundamus. Mihi tamen, non æquè ſupplicii gravitate, ac ultionis novitate, unum in paucis eximium ha- betur: quod ego ſi familiariter, qui (meus eſt mos) narrare ſumpfero, volentibus vobis facturum me ſperabo. (95. Regis potentia.) RECEM Opulentum, fortunæ ſavores altiùs extulerant, quàm ut capere jam ille 4 „* S 1c101 linigd orniun Anen vrbel in r n nigrſn, kumnniae unſuptumn metgludn emmnfte olkhim kamn Urünmnen wmuNI, H lallonuzdp⸗ Iuun immmti enizfuer u inl un M u, A Uün gr Iugrulie, jelem ijni⸗ ttürthur Nerluinn n En D Atlinin z ner derd teg eſole E iſie Aeheelang mßert lupbet, RNcTNX Lid nſein nhnen n An, Meſihel imundinde bustoromn niennec in ce: nocell noremme. untetenuin Emuhiu mirre elli cs eniur Uuirtcuit ſeto, Wen oo. enti. ſotunt iin inu n, 1CNOAM A PI. II5 ille in ſublimi faſtigio ſe poſſet. Nam ubi rerurnm omnium affluentia beatus, & flore juventæ ferox, hinc proceri corporis vi- gorem, animique vim, inde regni ſui o- pumque magnitudinem reſpexit; ſimul & gentium ſubjectarum tribata, & provin- ciarum vectigalia. & littorum portoria; atque iterum tot partæ victoriæ inſignia, tot hoſtium cæſorum trophæa; iterum- que hic civium erga ſe ſtudia, hic mili- tum arma, legionum ſigna, hic mille alia felicitatis & potentiæ fulcra conſide- ravit: immemor ſu cœpi aliquid homi- ne majus ſpirare; & mortalitatis propè oblitus, ſuprà, quâm etiam Regi conve- nerat, tumere. (26. Regis auſcultatio.) Er fortè quadam, cùm elatus hac ſua magnitudine, ad templi adyta ſub diei veſperum divertiſſet; evenit, ut modu. latis ibi vocibus celebre VIRGINIS car- men incineretur, quo DEUMilla quon- dam Magnificabat; ſolitum, potentes de Solio deturbatos, in imo, cuùm luberet, deſti- tuere: iterumque cùm placeret, pauperes & abjectos; in regia ſella fortunaque reponere. His 1 69 0 1 d uumwe „unrbielihfl giriiten 116 LI BRI I- His ille modulis dum aures aliquamdiu aceommodat, eèò pertractus eſt ſenſim, ut etiam verba carminis arripere, & ea, 1 quo pertinerent, cœperit expendere. E- inißt rat argumentum hominis exſpectatione Aerihetl triſtius, necanimo vaſto valde congruens. NMn Eam ob rem periculi anxius, pauliſper hæ- Cmmiin ſit. Certè enim, ſi ludum hunc ita ludere Cr inii Deus conſuéſſet; ergo ne ſe quidem extra uſ, non aleam fore, imumque repente ex ſummo N1N fieri poſſe; inſtitit deinde omnes aditus ex- MunuI plorare, per quos ipſe deſciſcenti fortunæ ile ſil patere ad ictum videretur. chin fhnmen [297. Regi confidentia.] lcn elen ILICGENTER inſpectis rationibus, ni- Miin Mil hil admodum reperit; cujus timeri rui- mu! na deberet. Quid enim? Aderant opes, Elienan) multis abundes Regibus ſuffecturæ. Erat den l auli aula, familiaque ſuperfluentibus bonis Aquutnum circumfuſa. Jam nulla voluptas neque entdum, animo cùm veller, aberat; nec corpori itm e ſeſe negabat. Ad hæc metuabant unius . ungn nutum exteri, amabant imperium ami- iln g ci. Idem ſtipendiarios trahebat dinaſtas, dlgn i idem obnoxioscives, idem devotos ſibi dh lat clientes, & ad omnia auctoratos exerci⸗ Aubn tus. . Mitiiei rus. In quo tanto certamine prehenſantis niutlieie atque ambientis fortunæ, mirabatur ho- WManen a mo, ſi fieri infelix aliquando poſſet; aut Gteect eò certé redigi, ubi nullos ſplendoris ſui Ukapttin ſatellites videret. Quare adverſus ærum- leei nam planè munitus, n. hil jam inconſtan- nli tiæ formidabat: atque ideò ſecum, ipſe nhmenls ſi frattus, inquit, ilabatur erbi; impapidum nküknen fertent, (imò nec feriunt) ruinæ. tenrentelſmn (93. Nlicitas inconſtans.) Eansdtn INTELLIGITIS, opinor, quæ confiden- Akeniim tiæ ſuæ præſidia finxerit ignarus. His em, enim fundamentis, velut æternis, ſub- ſtructam effultamque ſtare fortunam Gutbes àſormniabat. Sed fulcra debilia! & im, cipimin Parem huic moli ſubſtructionem 1 Vi- Alimes det riderque hanc Regis dementiam Nu- Dulleket men: &&, quod facere plerumque ſoler, etklenb aliquamdiu connivens diſſimulat . olim hlnu certé oſtenſurum, qum facilis bre- elatz net eol viſque trames de Regno in exilium fe- gelubitk Tat. Verùm age tu interim, & animi im: Præfidens, quò cupiditates te vocant, nine obſequere. Incumbe favoniis blandien- lilebat i tibus audacter, & aurâ, dum potes lu- en Geoe , betque, uter e, ut Icaro duce ſublimis illuc uckorao; uai⸗ . 118 L I BRI I. enitaris, unde omnes tu longè deſpicias, unumque te omnes alii ſuſpiciamus. Me- mini tamen ego, vidique magiſtrum inde tuum decidere; & indidem excidendi ſuis diſcipulis viam monſtraſſe. Servat hoc ſuum fortuna ſolemne, ut, cùmo- lim joeari cogitat, ſic aliquamdiu præ- ludat: tollatque in altum, quos lapſu de. inde graviori elidat. Cæterum ur inſtituti memor in viam regrediar; (99. Regu piſcina.) IN urbis regiæ ſuburbano lucus erat, a⸗ mœniſſimi nemoris viretum: inibi piſci- na ſalubris aquæ; declivi crepidine mar- ginata, arborumque ambitu concinne: velut aulæis quibuſdam prætexta. Medi- am hanc interluit limpidæ ſcaturiginis ri- vus; qui leni murmure illapſus, cùm ſi- num limphis relucen ibus implevit, quod reliquum undæ vehit, omne per diſpo- ſitos elices in Prata campoſque educit: Aqua vix largius uſquam Indulſere ſibi; paſſim nemora alta citatis Incubuére vadis; Fallax reſponſat image, Frondibus, & longas eadem fugit umbra per undas. Ad ZD “ 7101. Autguuhi⸗ Geſeinhellel (, lſan . lqeni , 4 Iazhunclfen Nll Ermi ikun ” AEnnlu Lencinnun i ebim Nide ebereecre: (doo. d lumonmt Chlntn han ugunamie, anztannn cbi eſn cchrenn krte aum ui olimm en mnin i ſitenan libun e H Eit n kil 1I1 hulon hi Ullinn à Sole) cum Rex ſeu feriè, ſeu conſilio Aemegitunn dllen aiten Nollele Nn 4 eme, A cine cunin hmn gnilgi CGeumund R vitabant: Nec ſuberat, qui principis in- riu; 4) Uutbttoltaten irun,inbimS indnen Anbinconeinn, nrrrn N llenmgi e Nulu n buingeiige oe hel 4 olte 4 n inmn ℳ 4 mna 4 ns ₰ℳ C ROA M A FI. 119 Ad has igitur Bajas (nam intepuerant delarus, nativam loci amœnitatem, & rivuli liquentis cryſtallum, & vitreum piſcinæ ſinum conſpex ſſei; hactenus pro. bavit, ut abluendi corporis, æſtuſque minuendi deſideriumconceperit. Quip- pe & venatu plus æquo incaluerat, & nemoris arcanum locique ingenium in- tercedere decreto auderet. (100. Regis balneum.) IcerrUR omnia confeſtim accurantur: Chlamydem Rex tunicamque exuitur; cingulam, armillæ, diadema, cum reli- quo corporis ornatu, ſubter vicinæ quer- cs umbram, deponuntur. Comites, au⸗ læque pompa, ne quem Regis, nuditas adverteret, ſecedere, juſſi; & extra lu- cum tantiſqer præſtolari, dum ſigno, quod convenerat, revocari, Pſychrolu. ten amicirent. Dictum factum. Et iſti quidem extemplò, qua cuique placuit, dilabuntur. Ille autem ut ſine arbitro jam eſſe ſe vidit, liber nuduſque in piſcinam infilit ; totamque hac illac pervagatur. & mo- 120 L IBRI I. modò pronior in pectus incumbit: mo- dè ſupinus in tergum recumbit; modè aliter in aquis aliterque plaudit: natan- di peritior, quàmi Kegi fuerar neceſſe. Nec jucunda ſolùm hæcei libertas, ſed etiam eſt diuturna. Per idem tempus haud diſpar & Comitum licentia valuit; qui aeceptâ miſſione, omnes, ut e juſ. que mores ferebant, ad diverſa intenti; hi humi ftertere, hi junéti fabulari; pars ambulare otioſa aut ludere: pars aliud agere; nemo unus regem ſervare; nemo ad veſtes curare- (101. Regis amulus.) In verò tempus Numini viſum eſt oportunum, quo in ſtultam Regis con- ſidentiam animadverteretur. Vos rei ſe- riem cognoſcite: Deique etiam, cum pœ. nas ab homine ſumit, clementiam obfer- vate. Dum in hoe balneo Rex, & alibi Regis ſatellites, curis ſoluti, vagantur: prodit admirabilis, ecce, Mænechmus! Regios oculoſque ſimilis: ipſaſque eas veſtes, quas temerè incuſtoditas reli- querant, induitur, & raptàâ perſonâ, Re- gem faberrimè aſſimulat. Quo conſpecto [quam- le. nnuntßil Gelnndcan (conis rfl iIn micui üallelsegu gsfhrnie ur Nmii dnennhſein, Muhitdgun ubſrlrun Arnſeme Mndmun tglrlemin (el N ie kincrtunn nul SB Cltmun ant aaluin emnt inclune * . kinnnii . Krunbt, Nn eliult u. fen weel Leeilbenu, ie iten * nlkenardi nnei Weſ Aetlinen Ingibuchi,r tllee: Mi Nrſkiate i Ala/ Munini fln 4 lem egste eterut Nosles etimen, clereniundd e Net, Anl Ni, wgunn e, Mlerectm ls igele Celtoeru 4 gri helon .(ok. ſ ACROAMA PlI., 111 [quamquam opinione citiùs aderat] om. nes continuò comites occarrere, & ludi- cris omiſſis, frequentes ad officium re- dire, alii currus jungere, regemque im- ponere; alii juxià, utrinque incedere; alii conſcenſis equis præire; & regem his copiis ſtipatum in urbem aulamque re- ducere. Nemo hic interim erat, cui in mentem veniret, de Principe dubitare. Non oris dignitas, non orationis gravi- tas ſuſpecta erat: geſtus denique inceſſuſ- que ad verum expreffſi, fucum texère. Ita Mænechmus in regiam ingreſſus, haud ſegniter Rempublicam capeſſit. (102. Reæx deſertus.) Ar Pſychrolutes interea (ſic eum, qui frigidà ſe abluerit, appellemus) ubi ſuas in undis cupiditates explevit: ignarus facti, de balneis inauſpicatis, ad notam quercum recurrit. Visà ibi ſubucid [quam ſolam ei reliquam æmulus fece- rat] perturbatus, famulos inſiſtit vocare. Cunctantibus primis, alios ſuper alios inclamat. Etiam his tacentibus, impa- tiens, diris omnes miniſque increpat. Inter quæ tamen omnia, nemo parere, ne⸗ 122 L I BRI I. nemo aut verbo illum, aut obſequio di- gnari: niſi quòd vociferanti, quædam retuſæ vocis imagines, quali per ludi- brium, reſponſarent. Hic ille commo- tior, cum raptàâ ſubucula, de luco demum procurrere; viſum, quid fieret; quaque ignaviã tot modèò comites torperent? Ec- ce autem! circum undique ſolitudo. E- qui, currus, canes nuſquam ulli: famuli & cuſtodia nulla. Tum verè jam furens Irâ ringi; malumque deſertoribus & ſuppli- cium minari. (103. Regis quarela.) Cujus enim exempli rem fore, ſi vi- Gus impatientiâ ſatelles, Regem ſinere- tur impunè mediis in ſilvis prodidiſſe? Et eſto; pertæſum moræ tam longæ fuerat: ideo- ne ſugere clam omnes oportuit? An non monuiſ. ſe me prins, aut ſervulum, ſaltem unum decuit manſiſſe, qui domum reäuceret ?à qui mon- ſtraret? Vel veſtem certè aliquam in ſpolio reliquiſſent, quâ corpus hot deſertus prodi- tuſque tegerem. Nunt ſine pediſſequo ince- dere, & in hac ſubuculæa purpurà cui uſ- quam oſtendere me homini audebo? Palatium, eredo, urbemque nudus repetam “ Nempe, qui 1elt ℳ e Kbl aoyrni milente,i ulie ourlma in a maſt N Nrwrern iliſnanl 4 nilee ſnß⸗ mdlhiun 4 Vnle . Giſstigtne etn ſonlenläft — idetnn i ſrimrien ictnik e 1. tcegin t⸗ tum, Nrtn gul Prl Heile amm l,Cehrocent lkete n,un ſenanndil Wnreſdinche! unil ſeil nenfunfuent kenmnburkeigt atu 7 ren bre, I 1 lgnne ſis ohl Mhliefunel 1 Gtlt Ar uuren /m leik mt! Hn n 16 r N Miſe 4 nm⸗ 1 ℳ elele rmcn/N 1 1cRNOAMAPI. 125 q74.4 in hac ſolitudine memet erubecſco, in oc. currentis pepuli frequentid quem colerẽ te- nebo? Potius igitur eſt, at noctem in hoc egs nemore degam, quoad profugi cowites, die 1 graſtina we requirant. Sed ſtelid um eſt, hos ab is obſequium expebtare; quibus ſi mei deſiderium eſſet, hinc tam perfide non diſ- ceſſiſent. Qxid, qued ne pernoctare quidem bie tutum:, Terreut miſe ſerarum genera, milis Aiſcrimina latrenum: Sipſa etiam te- nebræ, neſcie quid mibi non amicuss ha- beni. Spectrin infeſta, & lemurum inſidiis obſeſſa pleraque ſunt nemora; at Mroinde ſ momenta omnia epandaa, uee prodire ul- terius pudor, nee manere hie timor me ſinat. (104. Kegis tranſitus anlarcem.) JACTATVUShoc æſtu circumſpicit emnem loci viciniam; nec procul inde videt arcem, in colle viridi amœnoque ſitam; quam ipſe viro nobili, clienti ſuo, non dudum donàârat. Atque hunc certè, ſi quem alium, & ante id hac fidelem nõô- rat, & memorem adhuc beneficii ſpe- rabat ; neque antiquius aliquid habitu- rum, quàm ut patrono gratiam refer. ret; veſte que ſaltem & comitatu orna- PF 2 tum, 124 LIBRI . tum, in urbem reduceret. Erectus eâ ſpe, imperat rubori ſuo; ſemique nudus iter, quod neceſſitas jubebat, ingreditur. Nec diu factum; &errabundus per devia vallium, & incerta viarum, ad collis optati radices eluctatur. Inde in clivum ægrè ſubrepit, arcique propinquat. Ex- cubabat in foribus recalvus, horrenti barbà impexaque ſenex, Charonti, ſi remum haheret, ſimilis- At iſte pro remo fuſtem manu alterâ, alterà, ut janitor. ferream clavem prægrandem geſtabat; Utque ſubeuntem aſpexit; & è ſubucula cenſum hominis facilèe omnem conjecit; ratus eſt. à ponte Cynicum venire, aut Codri fabula ludionem: moxque occu- pat portas, non permiſſurus pedem in- ferre. Oſtendit tamen paratum ſe, ſi ſup- plicaret, bucceam panis, aut, ſi moleſtus eſſet, fuſtem objicere. (105. Colloquium cum Toparcha.) ApDvVENTOR, ne cum homine barba- to litigaret, id unum flagitat, ut col⸗ loquendi patris familiæ copia fiat. Jani- tor etiam hoc exorari difficilis, quod indecorum crederet, virum nobilem 4 I (Co arwrt OClN. 4 1A eum ſet N Aemg Cl, Wm Junn Uigten Umt Phnnn Anzn Aeßtanl oeker kluben ſrer uiͤ telee. Leirien uliautn 7 inlnce Uueſile en bece, enirncun mhundu Nere⸗ Ilun, A un, Meinch Neoagur! 8ttelzn, wn ſnet, Cuon, nls Altene 4, dei, wjen neguſcen En eii, Kelin AMomven coge nicun ſenlet ven:norges eniiunu peln en ruumſel uit AAhMaot te, n dun Npet cum honie N ugrt, lecopi i tui Cſkali ,uun 1CNOGAMA VI. 12 5 ad illas hominis ſordes evocare: tamen, ut odioſo rogatore ſolveretur, abiit, he- ro dicere. Is, etſi commodum ex urbe, (quòè Regem è venatu reduxerat) adve- niſſet; animum tamen inducit. pauperem adire. Inerant in portarum valvis macu- læ ferreæ, per quas dum clanculèò proſpi- cit, videt ſimulacrum hominis nudi , quivix campeſtribus tegeretur; & eum utique clivi accolam ſaſpicatus, ſtipis au- tumat egere. Objicit igitur ſeſtertium nummum; ſeque avertit. Vociferatur iſte ad regis contemptum id pertinere: ſi ne- que ipſe, cui ſerviret domino, fateretur. Non ſeſtertio ſua tot poſſe merita com. penſari. Equum potius comiteſque in- ſtrueret; qui deſertum Regem, prodi- tumque ad palatium, adhuc ante noctem reducerent. (106. Regis repulſa prima. ) OrFENSUS inſolenti prece toparcha; ſtetit ambiguus diu ſtolidène ſuperbum, an luculente ſtultum crederet, eum, qui in ultima egeſtate regnum auderet ſom. niare; & in lineà ſubueulàâ, purpuram , ac diadema ambire, Aut enim ſi Rex F 3 ellet. 126 LIBRI Y. eſſet, mendicitatem exueret; aut. ſi men- dicus re vera ageret, regni ſpem abdica- ret. Ex utroque ſchemate, quid niſi Chi- meræ fabulam conflari ? Pſychrolutes ramen, ut portò ſidem ſui faceret, ſu- pra cœpit repetere; quemadmodum in ſuburbano luco proditus deſertuſque ad hanc mendicantis fortunæ nuditatein deciderit. Aliud modè neceſſe non eſſe, quàm ut veſtitus in ſuorum conſpectum veniret, ibi continuèò felicem ſeſe; &, fi juvaretur, memorem; ſin repudiaretur, injuriæ vindicem fore. Tum ſeriò excan- deſcere Toparcha; & cum convitüs San- nionem miniſque à ſe abigere. Crede. retne tam palàm illudi ſuis oculis poſſe, ut vile ſibi ſervitium, pro Rege obiru- deretur ? Admodum è palatio regreſſum ſe, ibidem Regem incolumem reliquiſſe. Iret ocyùs veterator, & comminiſci tam ſtulta omitteret: aut malum continuò habiturum. Simul foribus impatienter occluſis, diſcedit. (107. Regu tranſitus ad præadium.) Qurd in hac regni repulsà calamito- ſus faceret à aut quo pacto vim inermis Alu⸗ 1 4 3 e nke, emug, ighu Ndandk 1 lndn 4Cenbunte Imm anl An ſhecü nitenneon 1dginen Illumi ulurin 1 Wonſinan Uodeannftomn Z Helmn Claunti fnufmnlt rl he 13 Aeet r. Eeiben D ilti in Mehene en lllrerg Aenadrotin in Anlge hme udne ð bonn oliet bliengeek t Eepdr ne Inteiben Kcumcanniiu kilirt. ( lii delißf ohey d Mintent colunen ki Koonnuiil r maluen kunn Cubus npir 84 fln enlſicit c fiule⸗ A4CROAM A VI. 127 nuduſque vindicaret ? Non deſttutus jam ſolum, ſed & incognitus, ægrè ſibi à lacrymis temperat: quas magis tamen deprehenſa miſeria, quàm ingrati cli- entis injuria provocabat. Quamquam, quod ab unius exemplo, non proinde omnes inhumanos ſibi ſingebat; placuit, apud plures alios fortunamtentare. Eos autem dum ſecum ipſe enumerat, unum præter cæteros charum reperit; quem olim ſive cenſu equeſtri, ſive aliis præ- miis eximiè ornäârat. Nec ambigebat ve- rèò, quin idem, ſi de infortunio reſciſſet, prolixè omnia in patronum fegereret. Id modèò angebatur; quemadmodum, aut ubi cum ipſo congredi liceret. Explora- to demum viarum compendio, feſſus ad peramplum prædium devenit; in que per id tempus eques benefieiarius lautè cum magna familia ruſticabitur. [108. Regis repulſa ſecunda. Eo in loco ſimul conſpectus eſt hoſ- pes porrectâ ſtipe paupere; jubetaæ in- de faceſſere, neque aliud ignotus ab ignotis ſperare. Cùm ille, ſe verò notum in primis eſſe, dicerer: quem enim no- F 4 ti0* 128 L IBAII. tiorem eſſe Rege?: Tum Eques, impu- eblan dentiam loquentis averſatus, famulos omnes [& habebat permultos] ad exi- gendum hiſtrionem advocat. Confeſtim velut ad claſſieum, procurrere ſervi, ſo- nare fuſtes, latrare canes, &, quemnam in hoſtem ducerentur, exſpectare. At infelix, cùm prælium parari ejuſmodi videret, iniquo ſe loco, & armis impa- ribus, pugnaturum ſentiens, fugam ca- pere, & lamentans de ſua miſeria queri; quam neque agnoſcerent famuli, nec ſublevarent amici. Viliſſimos quoſque, ſimuleſſe miſeri incipiant, mox omnibus miſerabiles fieri: ſe unum, quantò ærum- noſior ſit, tantèò digniorem injuriis pu- tari. Aliquem latrones nadarunt? Ab obyii⸗ iMicò veſtem recepit, illa ipsa, quam perdiderat, meliorem. Alium annona defecit? fuére, qui penum extemplò ſuppeditarent, facumque in- ſtruerent. Aliis ædes incendio conflægràrunt? quæ Amicorum opibus hodie ſurgunt ampliores. Ege poſt natos homines ſolus inyenior, quem e- geſtas omnibus fecerit hoſtem. [109. Regis tranfitus in urbem.] Qvoo igitur tam diu tergiverſor, id ſemel ali- lt S 1 Sa Nanufnt 4 C en in ehimmi Uütnh llerſen Cuneen Dorgcelent chlurenng ue Aidu 1/ 1 Aben 5 e ., Km Wrn 17 . keueln uulne Enucint mnüam 6alt le/ lan lini lre uniu n lim, luni n! unll wultrtti⸗ nhennn 1, ahere n mn eſln ded, Kuniin lnen, ihrn elunitne Crn kmnl D. Nllnus guig num mren unguntenn iorenintisf Alerte. uenei Alfarßin ut, ,lunſt nlntienin ſezuroge iminin, c. ℳunu ennt 6 ACROAM A Pl. 129 aliquando audebo: urbemque petam, etiam nu- us; & regiam ſubibo meam, infami trium- pho. Vincit ruborem neceſſitas; & pvulgi riſum fames contemnit. Urbes ſuas & regna multi receperint, ſed armati; primus ego dicar, re- caperaſſe inermis. Secundum kæe iter inſti- tuit ad urbem. In eum obvii omnes, velut in ſpectrum verſi, cachinnis ludere, joca ſaleſque jacere; & nudum, ſed malè un- ctum pugilem rideret. Aliqui, peregrini moris delicias carpebant, quèd in linea nebula ventoque textili mendicus ambu- laret. Alii aliud, quæ linguæ plebejæ li- centia eſt, ingerebant. Per quæ tamen con. vitia, nihilo ſegnior ipſe ad urbem pro- perabat: Ubi minimo minus ſactum eſt, ut paludatus imperator, ingreſſu exclu- deretur. Precariò demum admiſſus, regi- am petiit: cujus veſtibulum ſtatarius mi. les perambulabat. (110. Regs tranſitus in aulam.) Is advenam contemplatus, Mani- puli mendicantis credit centurionem eſſe, aut ex IRIlegione tribunum. Ideo ne quo ſtratagemate in palatium irrum- pat, intra ipſas ejus portas opponit ſeſe, F J haſtæ- 130 L IB Rg f. haſtæque euſpidem minax obvertit; Sci- ſcitans, quis & cujatis eſſet? quid veller? pacemue afſerret, anarma? Ille contra & jam velut in loco familiari hilarior] om- nia tutavides. Quippe ego, Trejus neas, gelidis ereptus ab nndu. Miles, qui de Æneâ nihil admodum legiſſet; eam ſe teſſeram negat agnoſcere. Clarius rem eloquere- tur, ſi intrò admitti cuperet. Mirari jam iſte, ſi ſuum Satelles Principem non nòſ- ſet, cujus tuendi cuſtodiam acceperit. Sci- ret igitur apertè, Regem ſe eſſe, qui niſi mox reciperetur, contumeliam atrocibus ſuppliciis eſſet ulturus. Simul vi perrum- pere cuſtodiam conatus, vi majori repel- litur. Ita dum infiſtit hic, refiſtit ille; o- ritur clamor, excitantur aulici; concur- ritur. (111. Regis repulſa tertia.) IBI, rem omnes longè ſtukiſſimàm audiunt: Exulem ignotum, & trivii paunoſum accolam, ad aulæ comitia candidatum venire, regnumque petere. Circumſtant eò magis, & frequentes, eum, ajunt, ſi ſtultitiæ præturam ambi. get, auſpicato veniſſe: peteret audacter, omnes — uasru ien umn gritt, nimt . Unn E lirenus Eeßnum 1 Celli un urdln ntin Mliin un ie inn tenn Nufln Ur — e Nigii enlatn 0 Ailaniin t ⸗ II Nn I , 6 Unn, 8 KH 111 ucbeent t. alculnl 6 Leoann uinliin , o, Niuue le gicekr enn enlenn tunic eter Mruir Mipent koämmneſenſ egenech, gin Muunelumanetl . Anu npenn t, inubatert lie, elliilt, Uuttrnci; conn a t gonm, An ☛☚ egnumgu⸗ et 1, Alrenen, . Nrauum penuls 4CROQ M A VI. 131 omnes continuò tribus laturum: De alio magiſtratu ſuffra gia, in præſens non iniri. Hic homo, etiam ſuis ludos fieri ſe videns, mirificè perturbari, ac modò lacrymis agere, modò excandeſcere, ac prope furere: iterum omnia regni ar- gumenta colligere; ſeque Actæonem elamare, quem ignari canes deceptique inſectarentur. Sed nihil æquis auribus ac- ceptum: & pleraque ejus verba effusè deriſa; eum multi inſanum dicerent, pars dolum ſuſpectarent, eoque trahen- dum in vincula cenſerent „ donec aut ſtultitiam edormiret, aut verum certè confiteretur. Vicit eorum ſententia, qui- bus viſum, intrò ad principem perdu- cere, ut regni ſui rivalem & competito- rem rideret. Cui enim dubium eſſet, quin ea res illi jucundum ſit ſpectaculum editura: (1I2. Regis ingreſſus ad Regem.) FESTINATUR negotium; & nudus ad- ventor per turbam abripitur, ut Prin- cipi jocularis reus ſiſtatur. Ingredien- ti, ſuaque in aula circumſpicienti, in- gens quod nunquam expectârat) mira- F 6⁶ exe⸗ 132 L J B R1 b culum objicitur! Hominem ibi videt , ſaum planiſſimè gemellum, aut alterum potiùs ſeipſum, regia in ſella ſublimem, ſulgentem gloriàâ, & procerum ſuorum coronâ cinctum. Erat vox & oratio una: Erant veſtes eæ ipſæ, quibuſcum regnum in luco exuerat: Nihil denique diverſum in diverſis apparebat, præter unicum id diſcrimen, quod inter Mænechmos duos calamitas fecerat. Quare ſtupet attonitus, neſcitque, quis Amphitrionem ſibi tam comparem ſubornãſſet ? Nihil tamen jam alios auſus percunctari, quis ſuam illi perſonam commodãſſet; perpe- tuò flebat. Hinc novæ fabulæ tragieum argumentum. (1I3. Primaæ ſententiæ dictio.) INOUIRITUR perdullionis in reum; ut quem libido invaſerit, regni capeſ- ſendi. Rogantur ſententiæ. Aſfſurgit ſe- nior, graviterque facinus temerarium deteſtatus, cenſet quæſtionibus ſubjici- endum. Utique ſubeſſe rei, in ſpeciem ſtultæ, tectum calidumque conſilium. Quo enim pacto fieri poſſe, ut hos ille animos ſumeret, ni abditas vires in in- ſidiis 1016 lun 8 leig ne i iß, 8 n intks, leten ⸗ 1 ſin Aurſn ain in ien uinrhore estuil unrttmi Cigtntn,l H IRnn Dighi inß An lrailt/4 ſiicne gmuhn 1 NS intiin l e. ſeon — 11 tünihik n dlerr ull Tlhine eenun r n ſotaornionne thlanennn Einkäneinn Mern Won Uun Nenchr, n un in ürkapunim Cborntla! N nnndn,, li nnoliſtt zens ulengien nnala) dclnonudnten ſei, n emie, unt chn teneumt liotibunli etei,in in nge oon gle, Ntka Citas ſitet 6 4 CcCRO 4. A 4 zI. 133 ſidiis nòſſet? Nulla ne villa quidem, niſi 2 pluribus, inyaditur: : & bhunc exiſtunumus, ſine ſociis ad ampliſimi imperii fortunam ocu los adjeciſſe? Conjuratio eſt cives eoque per. nibioſior, quò minus apparet. Exſpectare noctem hanc, cenſeo; ſicarios cras in regia conſpiciemus. Petit adhuc regnum bic prodro- mus; alii ſtatim, ni iſti obſiſtimus, rapient. Quin igitur ſubdimus termentis tenebrionem, cogimuſque fateri verum? Jam frequens cu- ria in hanc ſententiam ibat; & tetra ear- ceris facies locique & equulei horror, & catenarum ſtrepitus, & mille talia, reum cireumſtabant: Cùm alius; (114. Secundæ ſententie dictio.) Ninm vobis metuendum eſt, inquit, ab eo, quem liqnidò pvidetis, emotæ mentis erre- rem eſſe. An eniu, ſi cerebri aliquid bic tu- por babaiſſet, nudus urbem regiam interdis perambularet An in hoc dedecore ſuo non ſe ipſe refugeret? an oculis noſtris inſpiciun- dum oferret? Dicet aliquis; fingere hanc eum amentiam. Mæ is mihi nimis quam meticulo- ſus eſi. Prohibet hujus ingenium & natura, ne ſixgere ſtultitiam poſſit; ſapientiam poteſt. Oculorum hos obſecro nictus, hunc capitis V y tre: 134 P I NI f. tremorem, oriſque totius motum conſiderate: nonſap iam ego, ſi mens hic hotſt ulla habita- re. Ea propter ſi me auditis: mer ionem, ſi quo vobu eſt opus, huuc retinete, qui delicias fa- ciat aulæ: Regni infidiatsrem apud alios quæ- rite; Nam hac hujus manifeſta ſtupiditas me- tu yos abſolyit. Hanc ille ſententiam, eiſi haud magnopere probabat, priori ta- men credidit miſer mitiorem: quippe qui rideri pro morione mallet, quàm in- ſidiator torqueri. (1IS5. Tertiæ ſintentiæ dictio.) FREMENTIBUsS adhuc aliis, & variè, ut quiſque favebat, afſentientibus, ſurgit Poſtremèò Juvenis, impensè garrulus & naſutus (cui viſus nidor im poſturæ ſubo- lere: Et quid, inquit, ſi verſipelli iſte, hot certe voluit, as occaſione uſus, eventum expe- riretur à Sciebat, armato aditum non pate. 7e; at inermem quemque, ut non timeri, ſi uriſſimè inſidiari. Meò, quo cuſtodias ſalleret, nudus quidem venit hic pugil; ſed, credite mihi, venit unctus. Explorate ungues, aut ſi quid aliud in corpore reconditum eſt: Vbi ferrum non potefi abſcondi, venenum poteſt. Wm ſacile eſt menum regu, aut genu, . E= mwi mti ſidk Mclaft junßt Aieu uin i W Mn imnini mnii , Pa Nti lan in MI 1, bunin Unenein Uſinn nelklern eſeg Il, uunigtnflee uinſtlale ninninn , it, lilliuf mngll inen uſtinitnen ltrenn e , Pnnt mnann gin enen ſwni iia. nr it,Kunt Eremlu, in nenk aunlul rimualbnelt frnſgllefe eia mnmt atn Elen i , Hrntm, lſainſt l; ſm oran Nhu/ ”õ 1, mum; ℳ 4 4 C ROAMA PI., 133 5 ſpeciem ſupplicis tangere; ut aliquid Colchici frigeris diſundas. Aliqui halant virus; & quos manus vt queuns, ſlatu occidunt. Quid , quòd etium aſpectus nonnullis eſt peſtilens mortem in oculis circumferunt Gorgones iſtæ. Quamquam ut hac tan quam beregrina tæcea- mus: quid tandem eſt iſtud , Penetravit hic in Regis aulam, ac propè etium ad menſam! quam promotum fuit, poculo toxicum infunlere e aut cibariæ lanci fatale gelu allinere? aut obvium quidvis ad ſtruendam pernitiem ani- inare? Noen magnæ ſunt molitiones: nec to- tis amphoris aconita potantur: Guttula ſexta- rium infecit, & totum Sigma interitu ltit. Ad hac nos tam ſibi regnum hic quærit, quàm per hunse alius, quem ignoramus. Quare non ego magu exiſtimo tormentis Confeſſionem; quam ſupplicis ſangainem expriwendum. Dixi. (116. Regis condemnatio.) AUpITA tam atroci ſententiâ, in qui- bus anguſtiüis reus eſſe ſe ſenſerit, nihil at- tinet memorare. Interea certè, dum pur- g re ſuſpiciones miſer, & objectum cri- men refellere nequidquam laborat; præ. tor capitalem ſententiam pronuntiat: Vi- 14 136 LBRLI. tà quidem condonari gratuitè poſſe, cæ- terum ne ſtulti itidem alii regnum ambi- re unius exemplo, aſſueſcant; hunc, quilſ- quis eſſet, ad equi caudam religatum, cum ignominia per urbem raptandum eſ- ſe. Ita èjudicio diſeeſſum. Confeſtim vi- liſſimus quiſque aulicæ turbæ circumfun- duntur, rapiuntque, feruntque, trahunt- qae; & in veſtibulo humi diſtentum, cra- tique im poſitum, ab equi ſyrmate ſuſ- pendunt. Metium videre Suffetium vos ere- deretis, non ſanguine adhuc rorantem, Kalanean⸗ jam certè lacrymiſque cun- um palatium implentem. Igitur quando ſpes regni huc reciderat, ut de vita jam quoque pericelitaretur; Cælitum ho- minumque fidem ejulans obteſtatur: pa- ratus regem regiamque æternùm ejurare atque exulde cæterò vivere, dummodòè pœæna tam infami gravique abſolvatur. Quibus tantis precibus exorari ſe judices paſſi, vinctum exſolvi, dimittique ab ur. be jubent. (I17. Regis tranſitus ad anacharetam.) DATA miſſione, cùm ægrè ſe reus ex vitæ deſperatione collegiſſet, non cre- didi (A Ircin Ernun Enntei ſi 1ßil tynn 4 cea, nn ulnttnit nelnmtkn fnſen it ll onrie unn i ligen Eelei pn elagur oc Agnonler⸗ 1 Clhen endlenn * . 111 Euin Rch ln ger dentipurcnt In Cnkking 2bratonntt Enmmkrir milemne idegühme! lerliſfune ine Adhuetaun⸗ Nen Yiur ut itt . 4 n Crlhunt lus daken ge Kemunefn hiinete, Anm tigre nt us etorarleſi ,Cmminie 4 4 = — AAANARN amn egeen leglet, n 4CNNOAMA VI. 137 didit conſultum, ut aliis porrò comitiis regnum tentaret, eujus rivalem tam po- rentem reperiſſet. Aulà tamen urbeque ejectus, ne quà in publico pernoctaret; id perſugium habuit, ut ad caſulam di- verterer, quam haud longè diſtantem Anachoretes vir pius incolebat: à quo, ut auxilii nihil acciperet, hoſpirium ta- men fortè & conſilium, certè auem ſola- tium ſperabat. Venit, jamque ſeipſo ſub.- miſſior, non regi obſequium (uti priùs) ſed exuli pauperique hoſpitium; id eſt, humile contra noctis injurias teéctum o- rat. Inſcius rerum, quæ agebantur, ſe- nex, aperit gratuitos lares; deque foeo cœnulam, quam uni ſibi parârat, hoſpiti ſuo comiter apponit. Samia omnis ſup- pellex, & in qua patrem ſuum Agathocles agnoviſſet: Nec epulæ ab abaci ornatu difſerebant. Frigidam deinde haurir, eamque de paupere culullo ſitienti con- vivæ propinat. [118. Regis Cænula.] IEI Rex veteris opulentiæz memor, & ſua nuper murrhina, vitreique luxus cry- ſtallum; & dapum, menſæque lautitias re- recordatus, Hem, inquit, inane ludibri. um! heni yanum regii tumoris faſtum! Hauc infelices recidimæs. Simul congemiſcens obticuit: largiſque imbribus hoſpitalem menſam pertudit; ut ex omni voce, quam increſcens delor ſtrangulabat, ſoli ſin- gultas andirentur. Senex, tametſi non dubitabat, quin meritò lacrymaret, qui veſtem infelix non haberet; tamen ſuſpi- catus aliud item ulcus latére, quod do- lori eſſet: id aggreditur molli manu ex- plorare. Diu mhilo plus, quàam è muto, elicit. Denique tentatis omnibus per- vincit. Et hoſpes quidem rebus, ſic ut ge- ſtæ fuerant, commemoratis; hoc epi- phonemate fabulam clauſit; ut opum honorumque perfidiam execratus, im- Providum nimis cæcumque fuiſſe ſe fa- teretur; quem ſuæ felicitatis inſidiæ tam diu non advertiſſent. Anachoretes, qui Regem ſæpè jam antè viderat, faſſus eſt: Nullum quidem ejus indicium in exulis vultu ſe agnoſcere; nolle tamen idcircò fidem abnuere; ſed re ita verâ eveniſſe credere. Eaque propter, ſi ita eſt: L G1¹ 19. Mralunte⸗ nEceenun ummdhulfe, Nyneſtun Qt mn Peerhen MMeſuineint lobraune chilleni Un Ulugllll Mügi Cllelkenin . t, taullt mi ſiin 1 llengenice ibbue loptlen onniſeegn glubt, ll Iel, Wmeii udlcgnue,l Dettzlmenſß du kir, gle⸗ Cur wolinant un, unin us onnbus entebit hen⸗ Colaii, hoe e Gaulk; do un eitenit, nngle lilet elciai nüle! Alucholtte Ale figenn, nebu ilite ete; nolen e lel li gee Ptopte 4 CROAMA VI. 139 [n9. Anachoreta oratio. ERANT hæc tibi fortunæ ludicra jam tum, inquit, metuenda, cùm adhuc feli- citas blandiebatur: Serò metuitur, quod jam ſentitur. In regni penetralibus hoc tuum exilium aderat, ſed aderat perſo- natum, & opertum fuco. Texerant illud immodicæ opes, texerat honor & vo- luptas, infelix cruſta, & præſens futuræ cladis involucrum. Ita ſub ovi tunica aſpides foventur, ſemper noxiæ, ſed tunc nocituræ, cùm teſtam perrupéêre. Neque tu hodie caſum doleres, ſi de ruina heri cogitaſſes. qraviſſimè ſauciat telum, quod ſecuriſſimé ſtringitur: At hoſtile fertum, ſæpe, dum cernitur nudari, hebetatur. Et tibi ſecuritas imperii tui nunquam nocuit gravius, atque dum maximè pla- cuit: diffidenti tutior, quàm amanti. Sed nimirum hæc rerum eſt viciſſitudo. Ro- tantur humana; & quos in ſublimi nunc conſpicaris, ubi ſe rota converterit, humi abjectos videbis: tuque iterum fortaſſis ab alto deſpicies quem humilis nunc ad- miraris. Quare veneratus agnoſce Nu. men, & tecum ipſe reputa; tam bene reſti. tui 140 LIBKI I. tui in regnum ab eo te poſſe, quàm ab es facile fuiſti ejectus. [120. Regi reſtitutis.] Movir exulem ſenis oratio, ut in pe- tionem, etiam in Regibus, flens agno. ſceret i Deique nutu, & auferri imperia, [dotus experimento] & rurſus confer- ri poſſe, [mox etiam docendus] con. fiteretur. Commodum huc ille ſe de- miſerat; cùm videre fuit, actæ trageœ- diæ cataſtrophen. admirandam. Quippe ſenex, quod ante nequierat, cœpit Prin. cipis in eo lineamenta agnoſcere, Re- gemque germanum non credere, ut priùs, ſed videre, & venerari. Nox ea tamen acta Regi in tugurio eſt: qui die altero veſtitus comitatuſque dum in ur- bem revehitur, ab univerſis accepta- tur. Non civis occurrens, non matrona proſpiciens, auſi de principe dubitare- Et fmuli dominum, & aulici Regem, & clientes patronum pro ſe quiſque ve. nerari. Fervent ſtudiis atria, ſtrepit ob- ſequiis aula; commune omnium certa. men eſt, qui nutus obſervent, qui juſſa ca. des abjectus, fragilem hominis condi. atli Gun . iI gpin 1 lreſuun megufu tun; Wm1 Olenn Reri RR ovophan Cogtentn Cungien, lumletin ſl d u nNum nugtmmnt tunit en muinnleen ltat cin 1 N 1 D Tütaen K 1 ine . Nto, Iin vonitt cld, 1, ſenignn letingein, Nnmkkuscoler Coenlu l 1 We lle eed ſe aA⸗ e itndn Qin iera, cuptln nllere, N on cleete, d cnent. NMt incke gis lge unnt nifells olt , norhun inepe Ohin aulciNer oſegiſſe gti, keti eonmniunch enfent, 6. 41CKNOA MA VI. II eapefſant; qui menſas inferant; in vi- tium uſque officioſi. Nemo qui igno- tum ſpreverit, qui pulſaverit, qui expu- lerit, reperitur. Denique jam Regni competitor & æmulus, nuſquam ullus: & ille perſonatus Amphitruo, per om- nes angulos quæſitus, nunquam inven- tus; fabulam utique divinitus actam oſtendit: Regnique jacturam, Superbiæ vindictam fuiſſe, & modeſtiæ magiſtram. REONo in hunc modum tecuperato, ſe quoque reſtitutum ſibi Rex ſenſit: jam cautus, imperium, quod faſtu ſemel ami- ſerat, modeſtia retinere. (121. Ubique timendum.) FACEREM hic more meo, ſi perora- rem. Sed occupavit pſa rei narratio, & mater em perorandijam præcepit. Quid enim iis, quæ vel ab Anachoreta ſapien. ter, vel à Rege breviter, vel in ipa nar- tationis ſerie copiosè dicta ſunt, addi adhuc poſſe exiſtimemus ? Et tamen aliquid exifſtimo poſſe. Nam ſi Regum etiam principumqe felicitas ſecura non eſt, quin ad quemque nutum Naminis verti evertique facillimè poſſit; quem no- 142 LLBRI I1 noſtrum, obſecro, ſua, id eſt, imæ cus juſdam felicitatis aura tantùm inflare at- tollereque audebit; ut ſecurum ruinæ, & adverſum caſus hos munitum ſe opi- netur? Fallimur immane quantum, falli- mur, quotquot hæc noſtræ aut adole- ſcentiæ lubrica, aut formæ inania, aut gratiæ fluxa & evanida magnis ampullis jactamus. Ipſa gloriæ umbra, & volup- tasum illecebra, & opum irritamenta, nullam nobis inconſtantiam, niſi blando mendacio pollicentur. Denique nee viri- bus ullis, nec artibus, in hanc fortunæ perfidiam ſatis armamur. Una noſtra, certaque ſecuritas eſt. Uique formidare. VII. MAJESTAS PRINCIPIS IN ILLUVIE CARCERI S. (122. Bona printipis.) ORTUNA ludentis ingenium in alia vobis imagine monſtrari deſideratis. btemperabo: nolo tamen, Jugurthæ vos Tullianum, aut Albam Perſei, aut vetus alind carceris exemplum hic erl pe. Ktetis. luln In il inn lmunt Uurn hinn Oelnlrr caltim Drnchupen glunphr. gueelelem Vnu, Een MWni Kikuungne Uitr nn⸗ Nüſltierer le Nlrdein Letenn —,— lnan . AWNA ec,, unen NAe e 1e i , G ACROAMA PII. 143; lel, iunm Ketis. Sunt quædam & hujus ævi docu- minillen menta, quæ deſultorism fortunæ levi- nmnie tatem incuſent: Nec ſunt ea tam ob- uniun lent ſcura, ut ad hanc rerum vertiginem pro- unm Pandam, luce indigeant exteræ narra- e alen tienis. Etenim vel iſtud ne longiùs ab- uin ducam] hujuſmodi videtur Copioſa wpiümhl quædam florenſque Civitas, càm opum cæterarum habebat abundè, tum optimi Principis gloriã potentiâque in primis triumphabat. Fortè evenit, ut in Iudos, ques ille ſolemnes edixerat, intenta Ci- vitas, magnis ambitionibus laboraret. Non pigitum ibi, nec operam ponere, nec ingenium contendere, nec ſumptus profundere, dummodè [quod in pom- pa pleriſque votum eſt] omnes conſpicui NWcCIISh eſſe, & alter alteri palmam præripere me- rerentur. actIIS (123. Ludi indicti.) h) LUpr erant, Juvenum quidem, Eque- ſMFtres; (nam puerm acies pedeſtris, Tro- igeniun ii jam edocti ludere) & præmia, quan- ne, Anlle Dun ktianen, tun müüblen Dennenetſi⸗ kamekotnne Uu noltn, heſmitan, etans D quam ex auro argentoque non deerant, re, le animos tamen, haud perinde ac ſpes glo- un elt, riæ accendére. Placuiſſe Principi ſuo, cert Ulcel, pplun .. plus 144 LIBRI . plus omnibus præmiis erat. Hue certan- tium arma ſignaque tendebant: huc & juvenum plumantes galeæ, & puerorum bullæ, & omnium induſtriæ ſpectabant. Eodem equorum lectæ propagines & phaleræ; equitum penſiles arcus & pha- rettæ: veſtium textilis cultus & faſciæ; denique eòdem & populi ſtudia, & ci- vium deſideria, & ipſa Circi ſpatia vo- cabant. Sed neque Prineipis partes ab eo choragio excluſæ. Seorſim illi jam arma, jam equos, viroſque, & quidquid eſſe ſpectaculo poterat, adornãſſe ferebatur; ſolus in ea pompa, ſi exteri hanguerent, civium oculis votiſque ſuffecturus. [124. Ludi iuchoati.] CXATERUMadvertite, quid rebus mor- talibus, cùm minimè exſpectatur, ple- rumque ilſudat. Feſtinat interea tempus, aſtriſque ſtatione iubmotis. Matuta cœ- lum occupat. Fit continuèò ſtrepitus, au- ditur fragor, urbeque tota diſcurritur. Complentur theatri ſpatia; & plerimi, dum de loco pugnant, excluſi, vix de ſumma cavea ſpectare permit untur. Eo ipſo tempore, quo plebs in Circi Sa us 161091 kaluiti iſti ef aver: eingtalan Ptenkouanin Aentirmm calgüf zgrnhourn fuittmtwr Hanemohlan lblcaum niitk Auan Mlinetum: lurtm menle W amnlrcn füwezni lut, ! m Prü⸗ elithtit nnulitie ten nor n ent nn e ie . 1 liugten 11 6rnnlleceng tban int keAPletont lie elihn 2 Mopzpites laiteuheſtr daruk l NaCräiſhuin nchispatun⸗ eotnilijmen e, galgitl cornalelerben eelen nguen elokedurar. Bluheet) 1e güdubun d erſelm inarintereiten bemotis Munun rinuorepin⸗ ſue tot air⸗ Piu; . Nt, erclihil te penmi m. lebein Cnd 1CROAMA1 PII. 145 bus tumultuabatur; jam alibi nobilitas ad fores palatii, equis armiſque inſtructa præſtolatur: ſpectaculo omnes, priùs etiam quàm decurrerent, digni: tantus veſtium luxus cultuſq; emicat. Nec aliud ad pompæ ſummam deerat, quã ut prin- cipis exſpe ctati juventa cum præſtolanti agmine ſociaretur. Quis in ea tum urbe fuit, tam circumſeſſus à luctu, qui pubem kanc nobilem conſpicatus, inter gaudis publica ducturum ſe diem illum non ſpe. rärit? Aut quis aliquid in pompatam hilari mœſtum: aut ſub ludicro tam feſto ſuneſtum metuiſſet 2 Et parturiebat ta- men jam tum illa cœli malacia nimbum, qui nec opinanti lætitiæ ſuperfundere- tur. (125. Ludi in luctum.) ETENIM, ſpes mortalium incertas?! dum apparati hi omnes, alii in palatii veſtibulo, alii in Circi curriculo, multi in urbis trivio expectant, ut prodeun- tem mox principem dato plauſu ſalu- tent, omnes unius Principis adventus moratur. Conſtanter id primèò ferre po- pulus: pòſt, deinde ſegnitiem mirari; pôſt S rupta 146 LY B 17 . ruptâ patientiãâ indignari, diemque perire per ignaviam, queri. Poſtremò equos etiam mora longior perturbavit, ſtare loeo inſuetos: inde crebri hinnitus: inde prurire pedes, ipfique vix etiam frenis contineri. Quare primores juvenum, qui agmen duétabant, intrò in palatium ir- rumpunt, viſum, & quid Principem pom- pamque remoretur. Ibi, ecce, ingens per aulam trepidatio! Alii ſurſum deorſum currere, & omnibus in angulis capita conferre, alii clam muſſare, alii palam clamoribus domum implere, alii alios, ut quemque obvium habent, inceſſere: omnes conſilium quærere, nemo inve- mire. Equites nondum planè, quid fierer, gnari, infortunio ramen familiam premi conjectant. Sed obfſtinaverat aula, factum occulere: & ne qua foras indicium ma- narer, cavere, donec arcani impatiens dolor erupit; & per fublatos omnium ejulatus, cladem vulgavit. (126. Princeps ajniſſus.) JuvENES ergo ad ſuos regreſſi, pa- lam amiſſum infertunioe principem vo- eiferantur. Quo clamore, velut fulmine cXxä⸗ 1610 n ee ünrmn 4 rnn t . oe, ui niruft ,iRcee iaeßten — S= le 4 4 II. N Z 1 dl Rdn lten aumn cet,hin Aa,oiein inerpieen ſoſtlacen imner,R. elegun Wgktdite uduniird lerſhninr Walanert tenſemgn Pluarine, Nlldenn n, U 1 ert t denaept 1 hennbeſt, in thrihinningne Eefir eiunſten les enun e dn Aummt. idhinchenpe ecct, hirf Miſatamceote u in ugllt gin Unlae, Air inpen, idictt uben, eſen utte, hennb ile ddiunt gidin ceniamilangte enetutlleſit uleruincun. . net nt injn Kublutds N hnn. 1onſu) luos egel, tio pnafen gore, u . 4C ROAMA PII r7 7 exanimatus eſt omnis ſcenæ pompæque apparatus. Trepidant clientes, dilabun- tur cives, conſternantur omnes. Mox comploratio publica & luctus. Non equi- ti cupita placet victoria: non prætextatos ephebulos Troja, nec ſua plebem tenent ſpectacula. Sed univerſi undique pulſe publico excedunt, & ſuo dolori privatum larem quærunt. Triſtior in gynæceo fa- cies, ubi vidua ſe mater lacrymis confe- ctura, miſericordiam movebat. Quis e- nim explicet, quid in funere tam luctuo= ſo, vel agere matrem, vel omittere dolor impulerit? Nam illud quidem, capillos vellere, genas unguibus cruentare, Na- tumque è laniato pectore refoſſum ire, vulgare tantùm, & ſexui commune præ- ludium fuit. Cæterùm, caput parieti illi- dere, ſparſoque cerebro luctum finire, aut animam certè inediâ pellere, aut mor- tem per præcipitia quærere, id paulatim placere inceperat. Subibat, huc recidiſſe omnes fortunas ſuas, ut, quæ elato pridem marito vidua luxerat, pariter extinctis etiam liberis, in perp etuo mœ- rore ſqualleret. G 2 (127 1413 LIEBRIE [127. Princcps reqzairitur.] Nox omisére primi procerum in hac patriæ orbitate Rempublicam capeſſere; & quidquid reperiendo Principi foret, maturare. Expediuntur præcones, qui edicta populo promulgent; invitantur præmiis judices, qui nuntient: dimittun- tur omnes in partes equites; qui avia in. viaque permenſi, aut fugientis veſtigium, aut latentis hoſpitium, aut occiſi condi- torium requirant. Nec interim conje cto- rum ingenia cunctantur: Sed quod cui- que ſuſpicari pronum eſt, illicò in medi. um affertur. Nam ubi ſit, longiùs abiüſſe profectèò non poſſe: quippe quem pridie cœnantem in triclinio omnes conſpexe- rint: adde, tum aut ob ſeratas jam pala- rii fores, aut vigilum excubiis cautè mu- nitasita fuiſſe; ut elabi indeprehenſus ne- quierit. Et verò Dædalum certè non fuiſ. ſe, qui quemadmodum è catcere, ſic è pa- latio per ara præpes avolarit. Reliquum igitur eſſe, ut vel intra palatii limites, vel nuſquam alibi abſtrudatur. (1238. Conjectura de princiße.) CoerrATI, guet sircxm circ“, qam- 16 pentiauf nejfnindalr nu ngln wai iin e Fatilun 1 iglnanc Salug filt Pp, fni n lchagengit niguklerfgn nin ucip in veſlinur Kirl NN Kfn hinmn nihnen ₰ c XO 4 M A VI. 142 in gue abditi ſint receſus? Quid prohibet in kane borum aliquo latere ĩ Idam ngulus E& ho- Rin D minem capere, & tegere principem poteſt. “ Maandro⸗ »ecce, flexuſqne hos borti oſtri i an cireuite. Qauid enim ſi labyrintho ibi ſe ali- iit gjao in duit, & voluptarius error:, in caree- ümtdnimn vem illi vertit? Ad bæo celas pennarias &G hung;üui bypogea viſite, aut ſi quid alind ſubtirra- nhenienln geo ſornice clauditur, aperite lætere S i niiimn aliquis poteſt. Multisr oines injuriis obnoxii eieintneh ſumus; aliuss ſomnus, & lectuli pluma glg rangulavit: alinm ſui ſecxnrum rei par- t,Udum vulæ ruina ſepeliit: aliquem in plans am- i, lugindi balantem pes fefeflit; lapſumque doler vo- lppe glen git ce & epe priyavit. Duid, quod hominem as ommenin junt fusſe, qaees nuper in ſus Cimelia in- naänun greſum, coeuntes atergo fores inelaſerint; unhitlin goque in loco fruſtra quiritantem qaoa ne- inlenthen aini andiretur] fames inopiaq; inter ſum- lun antnt mas opes extincerit? Cogit ate, ettam hit e⸗ etcetſtiin di Iudos hos pot uiſe. Et qram proclive fuit, nolrt in aut per obſoura nodtium, i putei voragin e pilnülinint ant psr lubricx marginum, in piſeinæ v=- nur⸗ varia decidiſſe; Quærendus vobis nullo nen 4 piufe loco eſt, quem amitti tot locis videtis po- ma,“ Snihe. 4 G 3 (129⸗ 50 LIBNJ L 2 [129. Servi in qushtionem rapti.] HAc taliaque à multis ſuggeſta. Nec ulla afferri ſuſpicio tam abſurda poruit, quæ inſupef habenda videretur. Quare ſedulò, ut quidquid auditum conſili fuit, capeſſitur. Ruunt, quærunt, agunt omnes omnia; nec tamen amiſſis ado- leſcens reperitur. Placuit poſtremè in vlgiles cuſtodeſque animadvertere, ita commeritos. Quid enim cauſarentur ignavi? An de nihilo fe crederent excu- bare juſſos? Quorſum principi tot ad- diti Comites, qui curarent? Tot ſatelli- tes, qui defenderent Primam his ratio- nem, æ què & ſervandi principis haben- dam fuiſſe, & amiſſi reddendam eſſe. Atque erant ii per ſe ipſi tales, ut posnam meruiſſe ultrò ſe omnes dicerent, luere nulli vellent. Veruùm ut exercita quæſtio eſt, ne fidiculis quidem ullis effodi plus potuit, quàm ut conſtanter, neſcire ſe: inter tormenta aſſeverarent. Reſtabat id modò percontari, ecquo tempore, quo- ve loco Principem noviſſimè conſpexiſ- ſent? Tum verò indiciis hactenus varia- tum eſt, ut plerique redeuntem àâ cœna vi⸗ noche⸗ role fyüumiaegen agli uignil inin en in Wühen hun Duin Wen , töun, Annen kiingin ſun hur NIE lctne 4 1 Ranaſe . i AAEüriin inei wihnr li⸗ ei 8 alrd ui ſikerent, E adiun col clet, gll men mwier. hrit lrend Aumechenert, Penin cultent lolaeleruan un Prnegitan⸗ Ularen? Totlrel Miiman gistun Eiihi Mahen edtencamn 4 Uürles ufan es Actlent, 1 ltelereli n en Wluehhl nbtuntet, elit uen Ninn guotennpol, oriine l⸗ cis hadenut leleutn! » 4CROANMAVII. 151 vidiſſe dicerent, ultrà non obſervatum Aliqui tamen in procœtone viſum recor dabantur; aliqui etiam in horti porticu ſpatiantem:inde nuſquam in conſpectum veniſſe. Sed hæc omnia demum huc de- ſierunt, ut interim cœpta familiæ clades nuſquam ſarciretur. (130. Cerman da principe.) Nox potuit rei tragicæ fama ſuis mœ⸗ nibus includi; ſed ubi civium aures ani- moſque concuſſit. exſpatiata provinciam finitimaſque gentes circum omnes, im- plevit. At non eodem ubique ſenſu ac- cepta; paucis quibuſdam lætior, cæteris ingrata, certè omnibus neva accidit, & inſperata. Ea una fabula diu in omni- bus fotis, & hominum circulis narrari; poſt, ut poëtas quoque excivit, ſcribi etiam, & numexris lugubribus incluſa. lectitari vulgè incepit. Erat carmen ei ſuper re, linguâ vernaculà factum, ple- num querelæ: id omnes æquè in convi- vis choraulæ: atque in vicis pſaltriæ, atque in colum fuſumque aſſiduæ: idem & inter paſcua paſtor, & per ſilvam via- tor, & ad ſtivam arator, & alibi paſſim 6 4 nes 152 LIBRI I. memo non ozcentabat. Viſæque ſunt hie riguæ valles, ibi concavæ rupes, alibi penduli colles, audito flebili carmine viciſſim opplorare; & acceptas voces cũ queſtu remittere: juga demum omnia reſponſare, & rem ipſam, ut geſta fuerat, prodere; ſi voce prius, quâ oportuit, in- terrogarentur. (13 1. Spes reperiendi principis.) CuMinter hæc populi ſtudia paulla- tim acceptæ cladis memoria ſeneſceret; cœpit una etiam luctus intepeſcere, & apud multos, areſcente jam lacrymàâ, priſtinis nitor & hilaritas valere. In ſola matre pertinax hærebat, atque adeò creſcebat dolor. Ubique illi ſua orbi- tas, & filii (ubicunque is eſſet) calamitas occurſare: Neque noctu requies ulla, nec interdiu dari, ſed, velut in recenti fu- nere, ſemper aut lacrymæ cadere, aut gemitus audiri, aut planctus ſonare. Mul. ri jam adeò menſes, atque anni haud mi- nùs ſeptem ita abierant, ut in hoc fortunæ ludo nihil interim mutaret. Tum, ecce tibi! inſperata fabulæ cataſtrophe; Fos- tuna perſonam, quam ſumpſerat, exuit; atque Eti Nl luf bunn ün l. Uon enkenlin Arnullas niclun be je, Mkut teti keele n nall Murduheut ldnn e⸗ 1 un utin Afluchrir lor, lume duſlt uin len plent Eenn anl lin, ſin S Nleeutn ne iſet, d o kehi cunin ehtutſre, Giennn onl, , uegeti Ter chichantitt inlfficni) ohlliſaleel memorlakene i, u urelere bente n hehn iasſalbet. Mllt ebct, Agle 1 Aillelnnon enele)echui Aunegirllun elcrin ttcen gnr cilele, Ddkuskonarel Jbeinnihunn in hockaru let, Tum, 6. ilttophef unplera⸗ e 1 AC ROA M A VII. r1/7 atque extriſti tetricaque lenior facta „ frontem cœpit explicare,& tanquam con- ſtantiæ ſuæ peœnituiſſet, ore ſereniore jam renidere. Quod que madmodum eve- nerit, deinceps enarrabo. (rʒ 2. Olcaſio principu inyeniendi.) Ap quartum ab urbe lapidem præ- dium erat & villa, quam arcis in mo- dum vallo foſſaque cinctam, vir nobilis domicilium habebat. Umbratiles ibi ſilvæ, uberes undæ, molles auræ. Na- tus æſtivo ſeceſſui locus, & meliore Do- mino, quâm cui ſuberat, dignus. Illuc planum ab urbe reétumque iter ferebat. Ea domus perpluere forté locis pluri- bus cœperar. Inde negotiunt fabro cæ- mentario datum, tegulas inſpiciundi, quòè villa adverſus imbres ſarta tectaque Foret. Is accepto negotio „ dum die- bus pluſculis tectum omme fedulò per- reptat, pedetentim ad turris faſtigium defertur; quæ in villæ receſſa, ur altior cæteris eminebat, ſic pluviis opportu. nior, plus operæ poſtulabat. Nam te.- gulæ ibi multæ vitium fecerant: quas iſte dum alias ex aliis leco ditmovet, magnam 6 5 ejus 154 L I BRI f. ejus tecti partem ita denudat, ut admiſ- ſis radiis tetrum fubjecti carceris bara- thrum, repentè patuerir. Simul & faher, inſperato loci hiatu attonitus, hominem videt, ergaſtuli pzdore deformem, ma- cieque longâà & illuvie ſqualidum: Simul homo novæ lucis exortu (quà ſeptem annis caruerat) recreatus, cæmentarium audit inter tegulas ignotum, carmen vo- ee tinnulà modulantem. (133. Inyenitur à fabro.) CAPTUs illecebrâ vocis, arrigit im- penſiùs aures: & ex verbis quidem præ- lugubre carminis argumentum eſſe ſatis intelligit. Audit inde, aulæ neſcio cujus, querelas ingeminari; tum urbis totius lacrymas; mox viduæ matris orbæque ejulationes; poſtremò, ne dubitandi locus relinqueretur, Principis amiſſi nomen Hebili apoſtrophe laudari. His homo tot indiciis erectus, venit in ſpem libertatis, ſi conniteretur potiundæ. Igitur e profundo carcere quã potuit mœſtiſſima voce fabrum cæmentarium compellat. Pòſt admiſſo colloquio, qui- bus orbis in oris exulet cui Domino lo- cus AUlel/Re mamiit Sehutteid ümad Tiggmil Vu imu Iedeuknn Cele nrte enert un irkeamtn. tlbem A. Calmi nitii Müguemn. S Doduuhe tlimlinvacen enmgitt nücifui, leſeng l Nrmtüi J 1 le, i lnn leuteenben a. lus, onien lehrmen, n Tulcin Fan n (gu re NAs,Ceerade tun, datnenn n29 1ſen.) iwelt itn erbigglilent mnemmnelel Alle neleio li tumorbston a nutkotbe⸗ 1o, 1e Cbin „ Nineßt in dphe huln us, ſeiniiß eretut doin cele gi 4 Un cemen Pcologti ſ ainn, ACRO AMA PII. 15 5 cus teter ac barbarus pareat; quàâm pro- cul urbe decantatâ diſtet, interrogat. Septem annis in eo ſe Tulliano per nefas attineri: neque ubi, aut à quo hofte teneatur, ſcire. Perſuaſit facile, ut homo miſericors rem ei omnem proderet, loci. que & nomen & Dominum;, inſciens quid agererur, indicaret. Tum verò capti. vus inopinatâ re obmatuit, quippe qui neque urbem ſuam crederet tam propè abeſſe, neque de cliente ſuo ſic meritum ſe putaret, ut ab eo facinus tam fœdum in ſe admitteretur. xrgo in lacrymas uber. rimè ſolutus, aliud non habuit, quam us de clientis perfidia inſigni, ſuâque æru- mnà quereretur. [134. Agnoſcitur 4 fabro.] LACRYMAShæc hominis fortuna ipfſi etiam fabro excierat. Sed enim quid opis ærumnoſo præſtaret, non videbat. Non qua ipſe ad vinétum deſcenderer, mi⸗ nùs, quàâ ipſum ad ſeſe extraheret: At hæe neque ſpes aut ad cuftodias fallendas. aut ad elaves reperiendas apparebats Optimum factu credidit, juvenem, quiſ- quis eſſet, ad reliquias ærumnæ ſuæ exci 6 5 pien- 155 LIIRI. quod res æquitaſque poſceret, facturum. Atqui ego te ( excipit vinctus) nihil iſiorum volo, ut tentes: magu iſtud, quod quidem nullo tuo periculs; meo autem cum incredi- bili bono perfæcilè poſſis, id ego per omnia4 te humana divinaque, ut facias, oro. 1, Junntum potes, urbemque curriculo pete, at que mei ibi ciyvibas, ſuum in hoc carcere Principem teneri ſigniſica. Verbum ultrà non adde; & ego te die craftino faxo, magnu in optbus, quas mereberis, abundes. Nam, ne quid neſcias, is ipſius ego ſum, cujus tu cla- dem modò inſciens deplorabas. Non ſuſtinuir pluribus rogari faber: quem & ſola po- tuiſſet ſive principis capti miſeria, ſive præmii promiſſi copia, ad faciendum officium excitare. 1I35. Nuntius de principe.) Ierrk omnibus omiſſis, de turri & veſtigio deſcendit: & quàm occultifſi- mè celerrimèque poteſt, ad mœnia ver- ſus fugam intendidæ ultròô geſtiens fa- mam occupare, & primus urbem gau- diis implere. Jam aliquouſque at fur- Him svaſerat; ratus oculorum inſidi⸗ .— Piendas adhortari, DzUM in tempore; 1e eatiuttl g tuk⸗ uuruin eßiye⸗ 6 Auemin enKe CMMN MinnAN Ponmn in, cinn fet N Mrerenetunt uitmn ulr Eet, unane uautre Alunlpentt isenirise ke,Kumn h den o⸗ 1 luuant, m bent Ailtzen N a un ultni . uI 1 ende⸗ Neret an Auil ſul, uiſin Ciß iß in in er mni ſciu, lh. e unln n N un 14. Pithonlinte iunſat, in 6, Aunde Nan, Phn cgut u Monfun glemn lahn tapi mienn, 1 u, A kritni uipint) onils, benm guin eolii l,idmenun ulnd getru! ls uben, — Worun 4CRNROAMA PII. 157 ſe cunctas fefelliſſe: cùm prædii Domi- nus, otiosèe de feneſtràâ, nefcio quid ſpe- culatus: animadvertit, operas murariaz ceſſare: ipſumque adeò fabrum deſidera- ri: quem oculis hine inde requiſitum, vi- det, contentiſſimo curſu ad urbem con- tendere. Continuèò ſuſpicatus, quòd erat, hominem per tegulas cum captivo col- lIocutum abire, ut rei diu celatæ indi- cium afferat. Nam quorſum alioqui ita præceps rueret? cur identidem, velut pavitans, reique magnæ conſcius reſpe- Gtaret? Tum autem, ſi ita ſit, quid ſe fu- turum confeſtim eſſet? Uuque daturum ex merito pœnas, & lentis luppliciis per omnis cruciat⁴s exempla, ni præoccu- pet, periturum. Igitur aut omnia ultima ſibi mox apperienda- aut nuntü certè fu. gam, quoquo modo præpediendam eſſe. Exinde cum telo, quod obvium rapue. rat, in equum ſe conjicit; & ſubditis calcaribus fugientem inſequitur. (136. Nuntius moritur.) Prus dimidium viæ faber murarius confecerat, cùm à tergo ſe ruens fu- tenſque eques oſtendit: qui, quamvis ita vi⸗ 158 XERI vicinus nondum erat, ut nocere comi- nus pofſſet; minari tamen, &procul terrere incipiebat. Eò adniti impenſiùs faber, ut curſu viam ante caperet, priuſque nun- tium perferret, quàm eq ues aſſequere- tur. Verùm omnis ea celeritas hue de- nique recidit, ut in ipſis propemodum portis, ſimul & ipſe anhelus feſſuſque procumberet, & hærens in veſtigiis Eques, conjeéto telo hominem, inſpe- ctantibus portarum excubiis jugulerer. Quanquam iſte, acceptâà etiam plaga, tan- tiſper animam fugiemtem continuit, quo. ad obitàâ legatione, Principem, ubi captus ſervaretur, indicaret. (137. Apoftrophe ad indicem.) NNTWM, quâm uni ſibi miſerum, tam urbi, tam patriæ, tam civibus uni- verſis fauſtum & exoptatum! Tu tanti ſtudii tui, tu fidei, tu obſequii non aliud Præmium tibi, quàm necem hanc miſe- rabilem merebare: Ubi ergo ja ille, quas vinctus promiſerat, opes? Ubi quas ſpe- rare te juſſerat, grates? Pauper in ipſo bene merendi officio obtruncaris: & quo in veſtigio ſalutem alteri vitamque pehe⸗ . rigi, vnniiui mide kueli e Gtüki, gi Kan eſeinen tn Aurizhft Nenim n Daltoni cin kni iatmz ir ℳ Uuyudcienn Pendkemn lhttami Urbkehrn lcgurcir fi Kchne gue ln B 1 ½ rhetke ee Ktoelen henſiſtben rilſgne ger legnen leriut bue de 8 oenodn Mha n en n Nhe Nominen, uin Allis lre ieiim igir encoNihui in vepenubien Kinlitn) zumibimiken uumcifiiun zrrum Inu bleguinunii gecem hanen ego aile ſ⸗ 6Dbii⸗ Mauperitſß runcaiss iamgue . 4CROAMA PVII. 155 riſti, in eodem tuam tu ipſe per ſcelus al- terins perdidifſti. Sed non perinde, ut vitam, ſic & facti pulcherrimi meme- riam, hæc tibi cædes eripuit. Nam mo- nimentum tibi tu are perennius, & quavis pyramide excelſius, etiam cadens ja- cenſque erexiſti; neque erit quiſquam, qui, quem locum tuo cruore reſperſum eſſe viderit, fiorum tibi roſarumque li- quore aſpergendum non arbitretur. Ita præmium, quod poſtero die laturum te ab aſſerto principe ſperarâs, omnis ti bi civium poſteritas, quoad hæc veſtigia caleabunt, aſſiduè perſolvet. (13 8. Apoſtrophe ad Sicarium.) TIEIverè, clientum ingratiſſime (co- git enim abſentem laceſſere Sicarium do- lor) ecquæ potuit vitæ pars, facinore tam barbaro, non dicam perpetrato, ſed vel cogitato ſolùm, eſſe jucunds à Non tibi perpetuò tuum illud nefarium ſce- lus, quod in principis innocentiam per- ſidè admiſeras, ob oculos verſari ſentie- bas à Aut, quia cæteris clàm feceras, id etiam celare teipſum cogitabas ? Potuiſti quidem eſſe tutam demens, ut hæc ier⸗ talie 1600 L1BRI I. taſſe cogitares: ſed animus ferus & in- quietus nunquam, ut iſtud abs te impe- trares, concefſit. Hærebat pertinax in viſceribus, mentemque conciam rode- bat vermis. Occurſabant viis omnibus ultrices ſcelerum larvæ. Obrurbabant noctu inſomnia, interdiu ſpectra: & quæ te Furiæ ad conſc: ſcendum flagitium per- pulerant, eæ dem lento ſupplicio ubique lacersbant. Quo quidem continuèò cru- ciatu, quamvis id conſecutæ non ſunt „ ut probri te tui & dedecoris puderet; hoc tamen proficere ſe utique ſenſerunt, ut ſceleris conſcientiâ pallentem, & quavis ab umbra metuentem perpetuèò viderent. Jam autem, quid illæ te carceris ſepten- nis cuſtodiæ, quibus tegi tuam perfidiam poſſe ſperaveras, qu d juvant? Cinxeris illam tn adamantinis muris; circum- tluſeris feſſis licet ac vallis; extracta jam tamen in lucem, non urbi magis , quàâm terrarum orb ſe prodidit. Pe- ſtremèò nuntium, ſi liber, (ur ſanè li- buit) ne ſceleris occulti ſi index, oeci- de: nihil ne hoc quidem furore tu ages. Jugulatus enim es emortuè voce; cla- xiùs en e alin sl, albt en 3 Niiut mun, in 7 4 CNuul, N lan lbmii fn aule gutn tlmn Eaitnpen Genin Nnu lond Cneauti tidg ell, Cit, Atmine lenlte, MM, Giär dem / Mik ilei nn n⸗ Jüdfuun. lrnunin A deuun ean nlmt, füfeineb 1 Lleu nmrrin eng u . imng kenle asrin, tehir eiinen colcam ne N fisonnib Ohritheban ſein Aen undüumg dlnpglcotig ken coninit one nali, tohroflenin e lenenm,1 men, Alen enofiern. ectctüisſehen Ewummſeihli jnm C Ititz clenn nlie, eunt ubin godl e,uſe Anrinder, , 1 Wrotetutg lls foce;,7 4CROAM 4 PII. 161 riàs te, quam ſi viveret clamaretque, ac cuſabĩt. (139. Carcer effringitar.) Er profeétò haud aliter, quàm vati- cinatus ſum, evéênit. Nam ut prol-to indicio, fabrum hic eques obtruncavit, nuſquam conſiſtere, ac ne ad prædium quidem redire jam auſus, nemox ab iratis diſcerperetur, fugâà præcipiti inſe- quentiam minas manuſque evitavit. Porrèò Cives und omnes, cum aulæ pro- ceribus effluſi, curfim, qua cuique li- cuit, ad ominoſæ arcis latumias con- tendêére, avidi, ut in principe liberan- do alter alterum præverterent. At fa- milia loci, quid etiam tum ageretur, ignara, populum aditu prohibere ne- quidquam nititur. Effringuntur portæ, irrumpitur, & ad carcerem undique decurritur. Sentit interea, auditque tumultuantes captivus; & magno eju- latu, ut ſui miſereantur, longique carce- ris pædore ſe aliquando abſolvant, ob- teſtatur. Cives, agnita Principis voce car- dum putant, claves poſcere; (quas ipſas tamen aut nullas eſſe, aut eſſe amiſſas men. 162 LPIBRI I. mentiebatur anus) vectibus carcerem mo liri, viamque vi aperire inſiſtunt: ac no- viſſimè cedenti ferri ſaxique contumacia pervincunt. (140. Fama inpenti Principis.) ArTU1 hic ô triſtem aſpectu, miram- que rerum faciem! hic, inquam, arbi- trati ſe principem ſuum, quem agnoſce- rent, reperturos; & ecce! vix hominem infelices, ac ne hominem quidem ma- gis, quàm hominis informem ſtatuam, aut exeſſem urbam, humi inter hu- mentes paleas abjeétam, conſpicantur. Veſtis circa omnis computruerat, & la- ceri. S erum centones defluebant, caduci principatus inſigne. Capilli turbidè per humeros effuſi, vultum efferaverant, & manuum pedumque ungues, qui fœ dè excreverant; habitum monſtri fimilem ſigurabant, tum oſſa per aridam cutem exſtantia, ſe ultrò nudabant: nulluſque nec in corpore vigor, nec in juvene co- lor, quem probares, apparebat: & cibi reliquiæ, furfures, quibus lautitiis pa- ſtus in illa ſagina fuiſſet, indicabant. Quæ talia, quanquam per ſe ſingula Pondur àa. Iunn Juraupfe aclmi i Pmtund nutrinhl ie faine eglinſetſnen Vkrincutent Cismendrn Päing Arin Uiſe, Nounn udgkiin erulureglun to enunin lun annumne 11. iu olorde⸗ leranihen miam muen bfenmi nrr mi Aikisuin Miciegtate en u ſlenetke, Ae ukiti ckertenn nlülumern. lleconunzet inhi ſein nun. uun n. denigna⸗ e!Fühonhen hen gütenn niormenkann, Mni unir 1, Cunſienn. pumnrnt &l⸗ ſueband cidid lirnickk Cerugernnn ugte, gi ſ moniti irnie. er aticumont, am kllle hecin ſerei zrebl i Uibus ltulmnſe indiebind kinnif ACAO4MA VII. 163; habuêre, ut conſpecta vel hoſti laerymas excuterent: tamen unum præter cætera: flentibus amicis admirationi fuir, cùm uveni ſene tam toto vertice mentoque viderent præproperè ſparſam eſſe, & cri- nes, ſua nuper juventa flaventes, repen'e cunctos in canitiem vertiſſe: ut unius car- ceris ærumna ſuam fimul & dignitatem principi, & ætatem juveni videretur eri- puiſſe. Nimirum is ejus barathri fuerat ſquallor, ea victs inopia, rerumque cæ- terarum egeſtas, ut vel brevis ibi commo- ratio, non tormam homini detrahere, ſed vitam animamque potuerit exturbare. (141. Princeps reducitar.) VaRUM utut illa ſe omnia demum ha- buêre, certè cives principem ſuum, vel talem inveniſſe læti, nihil operæ præter- miſerunt, quin cunctas corporis ſordes, & longi carceris illuviem extemplo de- tergerent, demptiſque vinculis liberum educere, & pranſum tonſumque purpurâ amicire, poſtremò cum nobili comitatu, quaſi triumphantem, in urbem aulam- que revehere, per effuſas gratulationes pro perarent. Equidem hic oneri ſuccum. bamn, 164 L IBEI I. bam, fi narrart aggrediar, quis ubique aut occurrentium cœrus, aut ſpectantium kabitus, aut geſtientium plauſus fuerit. De matre verò, in filii eomplexus ruente, quantacumque dixero, verebor: ne diſſe- rendo faciam veris minora. Quis enim hoc fortunæ ludicrum, pari verborum choragio adæquet:? Statuite vobiſcum ip- ſi, qui animi affectus exiſterent, ſi qua fra- trem germanum, torannis miferrimè de- ploratum, inſperantes à morte reducem amplecteremure enim verò quidquid in ea fortuna, quiſque noſtrum faceremus; id omne tunc, & filium redeuntem, &ma- trem occurrentem factitaſſe. (142. Modus inſidiarum.) VIDzO pleroſque veſtrum in hac tra⸗ gia deſiderare, ut memerem, quas ho- mo nefarius, qualeſque Principi inſidias ſtruxerit, & quà illas ſolertia in annum leptimum, ne proderent, celârit Neque diſſimulo, & mihi jam pridem hoc deſi- derium fuiſſe. Sed, quando & auctor ſce- leris, & quotquot auctoris flagitium con- ſcios traxit, fuga dilapſi, quæſtionem eluſerunt, nobis rem geſtam explorare ſünzmonn ſaulotnun cu h gigi Nunili aiüiniMn ennoclal⸗ en lun, Genne occAanende lürnenzuten 0, 4 4 8 =— llle, eyntel lechelkel Nelint, tun. cilctaieennn Ur A Nünngekixm fun tennene Cenmmitte⸗ hortiint, 4 nonmntelie neni Aaſe ei,Kui leofäigg⸗ Ceftntie uhedtnin 1luulufrei Menunen, lebor deſiſe⸗ n enn; Muigerdotrn irnchlemg, wendui Uirniknimet⸗ inorrehen lilgitt Hunkrznte Geunene l. ) romunmuen nalemgkute Mincßiinit dlettiginennun celiti! en lgemkoed aude Kugtiuna , Jueſon ſnerglu 4CROAM4 II. 165 licuit; modus, quo geſta res fuit, in ob- ſeuro remanſit. Cæterum iſtud vulgo per- crebuit; Principem à cœna forte frigi- dam popoaſciſſe, qua perhauſta, cum iſto, quem diximus, in pomarium deſcendiſ. e: & inibi, ſomno repentè illapſo, exa- nimem procubuiſſe. Hunc occuſtè infen- ſum, eâque propter ad talia attentum. occaſioni non defuiſſe: Sed principem in- ſcientem per hortuli poſticum clam ex- tuliſſe, cymbæque impoſitum ad villam uſque devexiſſe: Ubi quid ſe fieret, priùs neſcierit, quàm ſub alterum diem, in earceris ſui tenebris evigilſſet. (143. Sceleris vindicta.) UrcüNQUE iſthæc habuere: recepto principe pulchrum ac momorabile par- tium certamen tenuit. Nam cives qui-= dem uno ſuffragio, cuncti abolendam & hominis ingrati, & ſceleratæ arcis me- moriam cenſuêre. Eruendum à funda- mentis infame prædium. Nec enim par videri, ut poſt facinus tam barbarum, ulla hoſpitu feralis, aut forma aut fama ad poſteros exſtaret. Poſſe unius domus excidio ſecuritatem publicam ſtabiliri. Non 166 BPTB RI I. Non eſſe innoxios lares, qui principem in vinculis habuiſſent. Ita propè jam abe- rat, ut injuſſi faces ac tela jacerent: ni ru- entes unus, qui loci injuriam ſenſerat, in- hibere, arcemque ſervare ſapienti conſi- lio maturaſſet. Quid enim pece ſſe lapi- des, ut ple biſcito tam atroci pœnas pende. rent? Quibus ſenſus ad flagitium patran- dum non fuerit, ſenſum iiſdem nec ad lu- endum ſupplicium fore. Sinerent magis, ut impunita ſaxorum congeries, in bene- faciendi materiem verteretur. Scire om- nes, quàm præclarè de ſe faber ille cæmẽ- tarius meruerit: cui, qui referre gr ates non licuerit, ne liberis quidem illius, qui certè vivunt, cenſerent referendas ? Refe- ræam ini vel iſas, ut hos illos pradio auctos eſe donateſque jubiam. Exſtet eadem domus, æter- num & perſidi elientu, & munifci pr insipis do- caæmentum. Euſtent, inquam, durentqaꝶe lon- gum bilares: & inter tot aula plaudentis oßf. cia, lequaæntur ſemper & muti bi parietss: me- ꝗue fortuna meæ commouefaciant: ut ege, qno- ties ad carcerem moum oculos advertero, cegi- tem, & illinc edaci principem potuiſe; & illue reduci poſtliminiò poſſe. FINIS LIBRI I. A- AMONN Min (! Auld Peluur e Lnigntid DlEMIN N Mherulm Cognnityse itennt g Henntliin Uete Kaung Alaniri Peen Ceie weniemin nn 60 11 giifinfn Propeſeni iſucetent in numſenlrni, ſeſhieniok In Malſeli⸗ ifenuſente Nildknnnecl eAernng, ongeneilhen neretu. Niren leberllecan Olittnegnu ileniling d Nlerenlustl⸗ lupilvabt alee tunt,1 ginfitiuf 0115 . 1 iterum é diverſo; res nobis tam affixa , A alegAlN Ptikizeitii in Niißn ecArtf,hln ymtunſt nlſ, INI 3 4 CRO AA MA YJ. 167 X X X X X „ *½ X . ,n X ½ X X X Æ☚e . e e e X X Lr e ACROAM ATII M ACADEMICORUM LIZE R S ECVNLDUSF§ I. 4MOX INOPIE, EXPOENE FORMIDINE. (1. Metus futuri, lenimentum praſentu.) Sͦ Mortalia ſuis quæxque momentis æſtimare, & de rebus ſtatuere, nulle decepti præjudicio vellemus; vitæ ge- nus nullum adeo durum odioſumque nobis accideret, cujus horrorem formi- do gravioris moleſtiæ non leniret. Atque hæreret aulla, quin ejus vel amorem exi- mere, vel contemptum inducere, magni- tudo minantis periculi valeret. Ea Pro- pter & vectores, quamvis avaros, cùm ruentibus procellis naufragium ingruit audimus, aurum contemptum in Huétus ſpar- 1. 168 LIBNRIII. ſpargere; rerumque quas in vita chariſſi- mas habent, jacturam in lucro reponere, dum capitis vitæque difſcrimen amolian- tur. Nec aliam mentem iis neceſſe eſt eſſe; quos videmus, abdicatàâ voluptatum opumque conſgetudine, ad vitæ aſper- rimæ conditiones ultrò deſcendere; ne pœnis atrocioribus enecentur: eoſque, quantis antè ſtudiis eſſe conſpicui con- tenderant, tanta mox ambitione, igno- biles latere velle, obſcuroſque ſeneſcere. [2. Conjuratio in Caſarem.] IN his ego, dum veterum annales evol. vo, Gualterum fuiſſe reperio, virum illu- ſtrem, & inter Germaniæ dynaſtas, ge- nere opibuſque clarum. Hunc, anno ab- hinc ferè trecenteſimo, funeſta procerum conſilia, in ſœdi facinoris ſocietatem pertraxerant: cùm Cæſaris ſui ætatem pPertæſi, impiè de parricidio deliberarent. Caput auctorque conjurandi erat Joas- ges, ſanguine princeps, & ejus ĩpſius Cæ- ſaris propinquus: qui cùm primus Al- berti jagulum [id Cæſari nomen erat] ſtricto mucrone petiiſſet, alii omnes, ve- lut accepto ſigno, hi latus haurire, hi be- el eigbe⸗ . Urite H anrlunift linin Apu unmn Uanſetun Petllahh fſummnenerutt ignuohmn genlun ue MnCenen Eenin e, Mrterenitn Syyannuctaun mnewaän han ſrn Awun tenr, 1 teig amignnn derr uct⸗ Polennlen „I Vrrpen Srunftnn 6 dul K 1 ginſinchiz. lantpnn, tlinenanole, nereſetke ri lern Alnie her, loenler; n Cenm eoge ſ Crliciin tnbiighe in Moſgleſeien GCG manikten eng miumi utu Hc Dne ehngtem eneis ſeeett Aluis ſinn iciocelbenm rindl en⸗ Eeſteliul Aun Nenn ti nonen ti ,iliomei urhuuin 7 41CNOAMA4IL 165 pectus fodere, hi, qua quiſque potuit, parte ferire, & vulnera inſtiterunt eir- cumvento ingerere: dum denique de equo lapſum obtruncant, fœdèque lace- ratum, & ſanguine ſuo innatantem humĩ relinquunt. Quem, quæſo vos, etiam bar. barum ſpectatorem res tam barbara non perculiſſet? Si hoſtem vobis b hoſte cæ- ſum memorarem, ſi de plebe viatorem, ab ignoto latrone peremptum referrem, gemitum, puto, narrata calamitas cieret. Dùm Cæſarem verò Romanum, tot mo- dò gentium regnorumque Dominum, non ab externis victum, ſed à ſuis ſæviſ- ſimè contrucidatum audimus, quem par erit, ut animi horrorem concipiamus ? Verùm educuntur hæc inter homines exempla; ut, qui quaſi Dii quidam à cæ- teris formidantur, non mori ſolùm de- bere, ſed occidi quoque per injuriam ſe poſſe recordentur. [ 3. Sicarii inquiſiti.] VIx perpetratum adhuc infame fla- gitium fuerat, cùm è veſtigio ſecutus eſt vindex: non ille ſolùm, qui ſceleri ſolet, ſimul atque admiſſum eſt, imminere ani- 170 L I B A 1I II. animus, inquam, ſui ſibi delicti conſcius, (hic enim abeſſe carnifex à ſcelere ſuo non poteſt) ſed ille, inquam, inſecutus eſt vindex, qui ferrum vibrare, qui ignem faceſque circumdare, qui ſuppliciis in corpus artuſque jubet ſævire. Armatur lecta militum manus, centuriantur copiæ, & profſcripti parricidæ toto imperio re- quiruntur. Non larebræ uſquam ullæ, non arces, non turres ſecuræ: Nulluſque nec ubi conſiſtant, locus, neque ubite- gamur, ſinus, neque quò confugiant, portus relinquitur. Etiam aræ timentur, templiſque diffidirur, & mortem omne aſylum minatur. Igitur viri nobiles, hic ex abditis ſilvarum, alii ſuper alios pro- trahuntur; hic è terrarum cavernis eruti, vinciuntur: hic ab hoſpitibus proditi raptantur. Expediuntur ſecures, figuntur cruces, candeſcunt forcipes. Siearii pars capite truncati, pars eliſis cruribus in ro- tas implexi; pars quadrigis diſtracti; pars facibus uſtulati, miſerum in modum catr- puntur, lacerantur, torquentur. (4. Joannes exul.) IMFINITUM hic mihi negotium ca- piam, 01 ſun⸗ ſn 1ei 1 Hyimm⸗ luvcnrtin ſein lu ialnenm 4 iln uit uttüten ſaganutg Gein 4 emoteblect Uintehiig Anpezmuimn eru/ ummi ſant Arltrule ziit Ghn Kooprinm Doofrunn altrgnn keit llnti tetikentn cntiu, br lin 1 idiente ilcckete i hinſtennud e, gign llopleisi 1e Amtu, ineutdrie düinpeiat Agunll le Nlli ,negleitie b cnturn urtinenn, Nunen, onk iibikes, A eiüine⸗ nehenuen Ahibe Fil ſeclep keun ihes deni . cruribuent g Eltrch, nin monnd Ceynn 4. Hegorie r 3 4 ₰₰ CROA M I. 171 piam, ſi cunctam theatri funerei ſcenam exequi, atque adeò illos ſicariorum aut fugientium metus, aut morientium eju- latus coner exprimere. Satis mihi ſuper- que fuerit: Gnalteri unius latebras, quas ille, ut lanienam hanc effugeret, labori- oſiſſimè quæſiit, aperire. Nam quid Ze. annes quidem, Cæſaris ille perempti con- ſanguineus egerit, aut quid potius non egerit, ut fallere carnificem poſſet, etſi memorabile cum primis eſt; in eo tamen alios habuit, quos imiaretur. Etenim ex ampla provincia, quam ſolus omnem di- tione tenuerat, profugus, exilium in tota Germania quæritabat: felix futurus, ſi quod inveniſſet. Mutata quotidie hoſ- pitia, abjectæ veſtes, exuta propè oris & corporis forma, nihil ad ſecuritatem profecerant: donec vagus denique ex in- cuſtodito portu, furtim in IrALIAMtra- jecit: ſed nec ibi latuit parricida, & ultri- ces à tergo aquilæ premebant. Quid face. ret deprehenſus? (5. Mex cœnobita.) INTEILEXIT miſer ſubitis non modè ctaſibus, ſed etiam neceſſitatibus prom- : H z ptum 1772 LIBRI II. ptum eſſe ingenium debere. Eo ſapienter uſus, perſonam, quam ad id loci malè ſuſtinuerat, generosè abjicit. Nempe & principem, inquit, & parricidam hi quærunt: faxo, nentrum in me reperiant, yeniant modò, & irruant audacter, ſtrepitu catenaram lit- tora terreavt; culleum, & quidquid aliud for- midinu eſt, expromant; Manus adeo, ſi lubet, injiciant: Rimam mihi reperi, qua vel omnia gimantibus elabar. Dixit hæc ſecum ille; & ejurato principe, inter Auguſtini religio- ſiſſimos clientes allectus, cum religionem ſolenni bus verbis juraſſet, ita perſequen- tium aut oculos fefellit, ut in cœnobita], nec principem, nee ſiearium agnoſcerent; aut animos certè emolliit, ut parricidium, quamvis compertum, in cœnobio vindi- candum non putarent. Hoc hujus conſili- um, per me licebit, ut ingenioſum appel- letis: ego certè felix dicere ſanumque non dubitabo; ſi etiam princeps, ut cul- Jeum evaderet, cuculam induit, quia tamen habuit alios, quos hac in re ſequeretur, non æquè novum mihi ejus conſilium potuit videri, atque iſtud Gualteri fuit, de quo nunc ingredior narrare. (6. Enal- ſan unu grut d unfnt ) is dun ſigergertnn 1 inln (lemn gi lleibebete (en ern Auirmn nine ti, üratormrk nTegu, golt en Pliniant⸗ elerluc Olleceme Unretrieg Gerlin n li i Mi 7 4 e, o ſgie ſi Meng en Uigtnn ſnnr l, CCteterh,/. nlaulfn ueln lue, i, eflent Neſecun let oentninte⸗ cuntelgien Piuetegnen in ndbig nigicleenn uVNicdn) Coca Fl echiſtiend Ngenolmiff Eicere nuun Prinehei ndeit gtinn inte an hiejns l/ ddnb nalrale⸗ 1CNRO₰ MA J. 173 (6. Gualterus quæritur.) JAM parentatum Imperatoris cæſi manibus erat; ferrumque in magno- rum procerum cervicibus hebetatum languebat: cùm ſubduéto reorum nu- mero apparuit, unum adhuc de cunctis ſicariis Gualterum deſiderari; haud le- viora meritum, quàâm qui datis jam pœ- nis, vel in ſtipite arſiſſent, vel per equos diſcerpti quadrivium cruentâſſent. Ni- hil ei debere nec ſanguinis vetuſti ſplen- dorem, nec toparchiæ, cui imperet, am- plitudinem patrocinari; quin effractis utrinque tibüis, brachiiſque in rotæ ra= dios inſertis, doseat, etiam ſummates inſimæ fortunæ ſubjectos eſſe. Igitur da- tum negotium, ut in unius latebris in- dagandis omnium opera induſtriaque poneretur. Nihil actum in aliorum ſup. pliciis videri, ſi vel uni ſceleris impunitas eſſet. Ita redintegrata proſcriptionis ta- bula, Gualterum omnes ubique columnæ, omnes valvæ publicæ, omnia tribunalia vexabant. Alibi præconum clamores au- diri, alibi indices ad præmia vocari: aliè qui proſcriptum tegerent, quive nen H 3 kero⸗ 174 LTBAMIII. producerent, minis & mulcta terreri, fo- ra ubique lictoribus, vitæ emiſſariis & ex- ploratoribus fervèêre. (7. Gualteri fuga.) Ninmm. rerum iſtarum ſic gerebatur, nt poſſer à Gnaltero ignorari: & verò nullius perinde intererat ſcire. Hinc ad omnia intentus, noctu diuque conſilia mutat. Nuſquam requieſcere. Non libe- ris, non uxori fidere; & modèò invios montes, modèò devias valles hoſpitium habere. Excitabat reum inquies animus, & neque ſomnum ſinebat, neque cibum capere: in omni umbra Carnifices oc- curſabant. Heu! quâm malè eſt extra legem viventibus; (ut ſapienter jam alius dixit) nam quidquid merentur, ſem- per expectant. Et iſte præſertim, quid- ni etiam exſpeéctaret? Socios audierat ſuos, alium in crucemüſſe, alium ab ) etomtt Culn ie gnudn 4 lrc Mne AK 4 7 equi caudâ raptatum, & ultima omnia perpeſſum, inter exquiſitos cruciatus animam efflaſſe. Audiit, nullis ante ſe, neque fugæ conſilia, neque antrorum ergaſtula, nec amicorum auxilia pro- fuiſſe; ſed æquè omnes in judicum KM teſta⸗ 4 t u mud nne 4 u i A uNirt uihullin Aung / laß in etiutn dt G e Muri Gitnmntca tlig rnt Munumne namten ſuntlſee Gile Aſian 1, SSS enilatinke legettbim, du! En, UGne, Hnea Lnmne cll ae Nenl K mocbiin Uulles uiin ningles uut, t, Neglechi Crnices ℳ mil e an jenmſemiin, Kiedt, 4 rricin, Ai ocio; udr müle, n Klin * eiig an Pullsurt degle Annd Im murlu; in cn N 4CROAM A JI. 17 5 teſtatem redactos, negotium ſupremum cum carniſice habuiſle. Itane verd? Ne- getium cum carniſice mihi? Mihi (aput hoc lictorem obnubere? has mihi nanus lacertos- que ſervum publicum vincire: Quid autem vincire? huo candentibus laminis arere? imd rotis inſultantibus frangere, ſuſtinebo? Et exemptum ab pas infami« en pes, 6 meum me ganus, won geſti boneres praſtabunt? O malè losatas in re frivola ſpes meas! falcra fragilia, & ſæſtinenda huit moli non ſufectu. ra uni me tali arundini tautum auſum cura- rum pondus imponere 7 & nequiiſe animum cacutientem, bas reram anguſtias præyidere? Nam ego, ut ſi nihil imperium opulentiæ mmea faret, ita me temerè in quas, miſer, neceſſitatts iucluſi, nullo nune conſilio eluct andas! (8. Gualteri deliberatie.) Nisr per has fortunæ mea reliquias ſberen exitum inyeniri adbuc poſſe: (ſimul annulos triſtis, & armillas; ſimul veſtem aure purpuraque fulgentem; ſimul quidquid ornamenti fuga reliquerat, aſpectat) at quomodo per has: Nimirun ſi catera me omnia defendant, ha ſola me phalera damnabunt. Proditur ſuo ſylendore aurum, & prodit: ut H 4 Kul⸗ 176 LP IBAIIIL. ſtultum adeò ſit, ullis tum hec ornatu latebras Perart. Adde, qud nec faciunt ad fugam ha appendices. Ouerant magis, & retardant, Tum autem, quamdin me plumæ veſtient iſte, gun ſ̃ obyiam fiat, non agnoſcet: Qurs vel agni- tum, vel ſaſpect um non prodes: Qunrenda me- tamorphoſis eſt; itaque facits vertenda, & me ipſe, quaqua otcurram, eſſe GUALTERUM vegem. Hoc æſtu abreptus, cùm ſudore totus maderet, audit equites per vicin a vallium; audit ruentium canum latratus; & adeſſe hoſtem non temere ſuſpicatus, Projectis repentè omnibus, properat de. vios receſſus, & inacceſſam rupem occu- Pare; atque inibi, dum noctis crepuſcu- lIum appetat, inermis ac nudus quieſcere: tum deinde incertis itineribus, per igno- tos &aſperos montes vagari; ignarus quò porrò fugere, quemque aut viæ, aut vitæ finem deberet exſpectare. (9. Gualterus nuſquam inyentat.) EoUTTESinterea loci adſunt; & con- ſpecto propter viam, hic pallio, quod in fuga reliquerat; ibi veſte, quæ in pulvere jacebat; alibi pugione & enſe, quem eum baltheo projecerat: attoniti ſabſiſtunt: quid- gice Uollliu uuun ntllenn 4 inln Gernf eele N Eennuun iinntat lanerin iltt, i Munited Eelalint latnen 7 nkiunmer foyimnamni Plifſ. olule iitin eni knk le,ſuln We aahi lae gullait, 11 cnallee EN 16 flcia ſie Cun t Auniun ntanle, E Crurn Gm inhen ütetper fen Ntanum mu enllzenn, g Mepernte henheen Citctehnn⸗ s gielegt. idn Erig⸗ Piirugi ur ſis uſn znirtig. Clamt; Aun pllo⸗ n ue 1 ninn enle,beni Ngid lobelu. * 1CROAMA I i„ quidque id ſpolii ſit, autquèò ſpectet, conſiderant. Id ſatis conveniebat, exuvi- as plebejas non eſſe; ſed ſuperſtes bonæ fortunæ ſpolium, hærede carere. Poſt au- tem re diligentiùs inſpectà, conſentiunt., indicia ad Gualterum, eum ipſum, quem quærerent, pertinere: illac eum profectò divertiſſe, & rebus deſperatis, ne in pote- ſtatem vivus veniret, mortem ſibi volun. tariam conciviſſe. Rem veri ſaciebat ſimi- lem præterfluens amnis; cujus vorticibus hauſtus, ſui ipſius carnifex crede batur. Manavit hæc deinde fama, Gualterum vix- iſſe. ĩdeo Magiſtratus quod pœnas in par- rieida ſumere nequibar, iras in ejus ſtatu. am vertit: unaque fortunis fiſco addictis, nominis memoriam tum æterne convitio proſeripſit. (10. Gaalterus in Wirtenbergiam. ) Ar nihilo deinde dehinc quietior fuga tenuit: & fama hæc ipſa, ingenio quoti- die, ne qua elangueſceret, alenda fuit. Quare cùm alia aliaque exilia diu mu- taſſet, obſoletâ jam veſte indutus, bar- baque & fame inſuper curaque defor- mis, promptum porrèò credidit, etiam H 5 ob- 178 LTIBAIII. obvios fallere, quoad peregrè ſedem re- periret. Ita incognitus, quàm occeultiſ- ſimè poteſt, in Wirtenbergiam (nobile vinetum, & germanum Liberi Cereriſ- que regnum) defertur. Ibi, quantum ex præterito metu refpirärat, tantum futuri ſollicitudine anxius, ecquam vitæ rationem inſtitueret, diſquirebat. Res eò demum evasêre, ut ſervilem operam locare apud ignotos, neceſſario magis quâm honeſto conſilio, vellet. Nam excantari fames eo ſolo carmine poſſe videbatur. In eo tamen diſputabat; ec- quam operam navare præcipuè didi- ciſſet: Dionyſium, inquit, cum reguo excidiſ- ſet, memini ludum aperire, & putri, què in- epiam toleraret, literas tradere. Cæſarem juo- que, neſcio quem, imperio dejectum, forunt ad Muſicum confugiſe , & eo in templo, guod apud Nemetes ſuis ipſe ſumptibus ex- ruxerat, canere mercede cupiiſſe. At mihi, ꝗui futuri tam proſpiciens non fui, ut tantꝭ antè conſulerem, & de hac ope adyerſus fa- mem proyviderem, bis uti exemplu non licet. Ineunda quæyu alis ratio eſt, qua paupertas æpellatur. ( 11. e! Dmeusn Wel Mu afulin ¹ Utunet⸗ Tugurhn Cumſon⸗ . eEßett ablegin mßtete cnaun i, Ne lilittmwau eriunſ 1 Rumnee Nn Uek Kernn ule l * Munlgectlee, Ponelin , ſincliin Eilbattarn — — Il 1 ecden ⸗ imoceltl. n Nol ei Cerei, gninun 1t, lantumn cuunne ercdu. Ne. flemopen Kelnonun Nelee. Nn Cunine M ud,4 a int di⸗ nſirari⸗ 4 un n, 1Con fe⸗ lelckem, iin Fun l N ſnta ih. 4 9 un AUrel. , fer⸗ 5 A4CNROAM A I. 179 [1r. Confilium de vilico.] Di meditatus, qua præcipuè re con- ſideret; inſtituit., ruri apud villicum, ſi quem nanciſceretur, opus facere: ibi quantò remotiorem ab urbe, & turba, tantò periculi fore ſecuriorem. Itane verò tu? Tu ullam te ſervitutem villico ſervire? Tu opus ruſtieum inter agricolas facere? Circumſpice panlùm, & priùs, quid te- merèſperes, expende. Nam ille te villi⸗ cus, ſi agrum colere, ſi terram fodere, ſi ligna jubeat cædere, quid ages? Nempe delicatas tu manus aratro, raſtroque ad- movebis ?à Nempe palatiis aſſuetus, in ſtabuli te fimeto occupabis? Aut fortaſſe, quem à puero phaſidos alites, & turdo- rum acies, & fartæ turundulis perdices aluêre; idem nunc terræ radices, nunc braſſicæ caules, nunc alii fœtentis fæces mandere ordieris ? Aut vini Falerni florẽ portare ſolitus, poſea dehinc loraque ſitim oblectabis? Tum autem, cùm humi te cubare, cùm inter paleas dermire, & vix tegitis centonem habere te videbis; quo tum, inquam, dolore priſtinas noctes, & pulvinum pluma rosaque fartum, . H ⁶° & 280 L IBII II. & lectulum purpura ſtratum, & cubicu- lIum auleis prætextum, cogitabis? Crede mihi, Gualtere, in villa tu nec prioris for- tunæ memoriam, nec præſentis mole- ſtiam, ferre te poſſe conquerèris. (12. Gualterus ſubulcus.) SzD hæc ege ſerus, nequidquam ob- tundo. Jam enim per ſe omnia Gualterus ipſe meditata attulerat: & tamen ejus pe- riculi, quod ingruebat, metu, levia ſibi hæc eſſe, pæneque ſuavia duxerat: ita quidem, at uxoris & liberorum, æquè ae facultatum ſuarum oblitus, inopiam, vi- tæque ruſticæ ærumnam, nltrèò videretur ambiſſe. Igitur dum diebus aliquot vi- catim aberrat, doctus etiam à plebe ſti- pPem rogare, demum in pago ignobili, Paſtorem ſuilli pecoris exorat, ut in par- tem cuſtodiæ admiſſus, ſubulcum agere Paullula mercede permittatur. In qua tam ſordida, tamque illiberali cura, ſi diem unum, ſi paucas diei horas, virum nobilem dixero poſuiſſe, multi morta- les, qui audient, à gemitu ſibi non tem- perabunt. Quid porrò ſi menſes eum totos, ſi ſolidos annos, ſi plurium anno- 1t urin vinee ltlanpu ummeni. our, umltdet Cfnorue egrus (andlen iner min irenun l Almi ſudrunn lhutni, Ciuwna 1t . Dkanen Min ann Mütrcen fn Umin etlimn nmnes Am ci vulle ⸗ ginmn —— — N. 1, enbe bi,Ct dpriorisle⸗ eni nols i iltumdd. nCd mmentu nenbinc nen: nmn lin nnini luniten goen niſcele⸗ Naewpenn un, un Cbalonn irann elch elhoras, in , lli d, liint (ſ menſes P lunm, 6 4c O AMA L 181 rzum luſtra dicam, in opere tam vili ab- jectoque patienter duraſſe; quos admi- tationis motus, quos miſericordiæ affe- ctus non excitabo ? Audite (veſtram fi- dem) audite, quotquort adeſtis, quique etiam non adeſtis, audite. Homo deli- ciis innutritus ac paſtus, idemque nuper nec generis gloriàâ, nec opum copia ulli ſecundus; jam, ecce, ignobilis & egens, inter non ruſticos ſed ſubulcos ſerviit, incertum laborioſiùs, an patientiùs: Sed ſerviit tamen, & quidem ipſos [audite rurſum, & obſtupeſcite] ipſos in hara ſerviit, quinque & triginta con- tinuos annos. (13. Egalteri latitia.) OFACTUMheminis, adomnem me- moriam, cum legentium horrore trans- mittendum! Factum vere, ut à viro no- biliſſimo inexpectatum; ita nobis, ni fa- ctum jam legeremus, fieri potuiſſe, vix perſuaſurum. Quanquam ſi credimus, Romanum, neſcio, Tunicaà preſente moleſta, exclamare potuiſſe, Urere mals manum; credemus adduci hunc etiam Gualterum potuiſſe, ut ærumnoſæ vitæ faſtidia, præ H 7 acer- acerbiſſimæ mortis infamiàâ, lætus am- plecteretur. Lætus, inquam, non ope- ris, quod tractabat, voluptate, ſed pe. riculi, quod metuebat, declinatione. Hæc illum conſideratio ad pruinas plu. viaſque durare; hæc illi nivium rigorem, hæc cæli hibernantis glaciem, hæc no- ctis intempeſtæ horrorem lenire conſuê- rat. Quories illum ardentis caniculæ ſo- les avertere; queties inedia fameſque de- jicere; quoties aut labor debilitare, aut vigilia conficere, aut cura frangere alio- quin potuiſſent; ni vires hæc illi compa- ratio, ad omnia ſufferenda, & pervin- cenda miniſtrâſſent? Hæc omnes illi ci- bos condire, hæc tempus, etiam ruri, fallere; hæc quidquid grave accideret, in ludum jocumque vertere ſolitabat; ut nullum alibi, æquè peritum repererit, ad animum tractandum oratorem. (14. Gualteri mors.) RELIOUVUMeſt, ut qui vidimus, quem in ſubulco nobili Mimum Gualterus ege- rit; nunc itidem, quo modo ſubulci per- ſonam exuerit, videamus. Anni, quod diximus, quinque & triginta cucurre- rant; K Agenine 1 wmud llnß enla, inß utli lutu den muim Kmnn Anhcrad dnmmnm untenet! numd uligr i J / Eminon Enweir ſelulin ci Hdmt in ſununm, onnumire lult funn , iei cen i aien 1e len 1.) Monor⸗ ne ll Alnnoone Mnins , ntinren, n erno. eol. cinlee imelget keblire, u ugeri. tllcan,e 1, C/rnir Nnneri Kiantl, e woert elluchuz inthktihi WOten. nift. inus, gen CNAter H Loltbleß⸗ „Anni, gina Aucui 1CROAMA I. 183 rant; aut rectiùs (ne quid errem) lentè ſe cunctanterque circumvolverant; cùm in- gruente ſenio, morbi quoque principia ſubierunt: quibus itidem augentibus ob- tinuit, ut datàâ miſſione abeſſet à grege, & corpus affectum, in paupere tugurio curare ſineretur. Sed nihil ea quiete pro- fectum. Urgentibus fatis, lababant vires: & mars indies vicinior aderat: ut adęò cùm animam agere ſe ſentiret, opportu- num cenſuerit, ſubulci perſona, quam diſſimulandi ſui ſumpſerat, remotàâ, quis qualiſque hiſtrio fuerit, aperire. Eum ſe illum dynaſtam, Eſcbelbachium Guelterums eſſe, quem interempti Cæſaris reum, cun. tæ proſcriptionum tabulæ, anni amplius triginta requiſitum, ultimis cruciatibus devoverint. Quorum cruciatuum timore perculſum, quidquid in vita pretioſum habuerit, reliquifſe: & non genus ſibi ſuum aut nomen, non palatium aut opes; non tori conſortem, nec liberos tanti ha- buiſſe; quin eorum ſuaviſſimæ conſue- tudini, omnes exilii ærumnas (dum ju dicem effugeret) putarit præferendas. Jam ſtantem inextrema tegula, poſſe qui⸗ 184 L I BRI II1. quidem, mortalium minas, quas tot an- nis expaverit, impunè contemnere: Cæ- terum eo diſcrimine defunctum, majo- ris ſupplicii metu perturbari, quod irro- gare ſceleri cœleſtis Judex ſoleat: ad cu- jus formidabile tribunal jam nunc evo- cetur. Hæc poſtquam prolocutus eſt æ- ger, collacrymante adſtantium turbã; reique novitatem admirante, naturæ eonceſſit. [15. Noaſtri liitores.] Ar ego perinde, ac ſi ipſe quoque morienti, & hanc tragœdiâ periocham recitanti, adſtitifſem; haud mihi in eo conquieſcendum cenſeo, ut ſterili ſetu excedentem Gualterum proſequar: cui enim in bono: ſed alio converſus, mo- res noſtros mecum ipſe deſidero; & mentem quam ipſe in metu longè minori habuit, non etiam nobis, qui in diſcri- mine omnium graviſſimo jactamur, da- tam eſſe, pridem lamentor. Quid enim, veſtram ſidem, auditores? Proſeripti nos fatali decreto, quotquot vivimus, jam dudum omnes ſumus. A morte, inquam omnes, alhiduè quærimur. Sex. centi 11 enicnß ancud Murbaß erl , ur auni mumn Nen daubiin dnenic)uen Oonu, Min Ageulben aldin, 1 NeeiPerone⸗ lenner un pelimu Anr L lum amon mimenfun uiklefin uu Ard tenſtnglin le, Uulennn Prinürin uhtann llind D 4 aneo leerte, . le) 11 ,ustce einlere,(2 n, niſn ,odino⸗ ler: aucr⸗ nneeſce, Nohitikr. fm un ne, kunt iſe gen Ai ructta mnkiiien kerliKu. Nenue: Wetins, Eihen ulenimd , Tinlie Cmn,0 4. Citein 1es Mof gnetfiin us. Amdt mut, 4 ken 5 10cNOAMA TI. 183 centi quemque lictores ſcrutantur; toti- dem minantur carnifices; totidem vi- brantur ſecures. Jam alii ſuper alios, in oculis noſtris, ad judicem è fuga retra- huntur ; quotidie ad ſupplicia tarmatim raptantur: Nemini parcitur; in omnes animadvertitur. Nos interim (⁶ ſtolidè incauti!) nt ſi pacata circum, & tuta ſint omnia, nuſquam reſpicimus; nulli de fuga deliberamus; nullum neque à loco præſidium, neque in aſylo perfugium, nec à patrono auxilium quærimas; ſed temere ignaveque in poteſtatem ultro venimus. Alium avarè ſuis opibus incu- bantem, aurumque captivum modio metientem præco jam citat. Alium volup- tatibus operantem hoſtis à tergo adori- tur. Alium alius lictor, aut commeſlan- tem ſtrangulare, aut ſtertentem invade- re, aut ludentem parat circumvenire. Et quotusquiſque horum eſt, qui, quamvis crebrò monitus, fugiat; fugiat autem! qui imò latum unguem ab incepto ali- quando recedat? [16. Gualteri oratio.] Sxp adhuc ſercnda fortaſſis hæc igna- via * 186 L IBRIII. via eſſet, ſi pœnæ, ad quas hi deſtinan- tur, ejuſmodi forent, ut perſolvi facilè, olimque terminari ſinerentur. Nunc ea [prô dolor!]illarum conditio eſt, ut in iis modum immanitas, & finem æternitas jubeat deſperari. Ad hujuſmodi pœna- rum, non dico, diſcrimen, ſed nomen, quantò æquiùs cohorreſcere nos opor- teret, quàm ad ſuarum memoriam terre- batur Gualterus? Quem proinde ſi poſt- liminiò ad nos redire, & ea, quæ ſecuri agimus, coram intueri contingeret, an non ita vos locuturum exiſtimatis ? Egs ſceleru unius, quod in hominem ſemel admi- ſeram, conſcius, quoad proyivere poſtea licuit, impendentis ſupplicii borrorem circumtuli. Vos DEUM ſexcentis injuriis cùm laſeritis, noyis eundem lIaceſſere ſecuri yergitis? Et me qui- dem mortalis judex, vos immortalis rapi tra- hique jubet. Mihi ſicurim ile, & rotam (gra. ve, qus ueget? ſed breve ſupplicium) appara- bat vobis iſte reges ſempiternes, & perennis incendii cruciatus cominatur. Comparate nunc menm veſtrumque crimen; conferte par- tium jadices, ſupplicia éum ſuppliciis compo- nite; deisetis igſi continuè; Nahil neque in judice . —— mes waßhn horp ſin Nn, Hu nſeßn ui aud gu emni A cjrii ſn Maun Munmni WNuuen rulſierwin Amhininſi 9, Natan SSõ Plcſcſct ur Uklocte n 4 11 1licet, ACROAMA1 Y 187 deſnu meo ſugiendum, nequs in ſupplicio timendum petlelf mnihi fuiſe, praquam in yeſtro vobu ſit formi- dn dandum. ltoek ui (17. Exprobratis dementic.) enatmnin Q&α, malum igit ur bac dementia eſt; ut twi n, ssun rectè me fetiſſe juditetis, qui brerium do. inne, lorum metu, tet annes, à thalamo lubens di- verterim; qui nuntium amica liberiſque id- unim ci/vcà remiſerim; ni lares beatos, & amœ- miati nas arces; qsihortorum ſelitias, qui menſa , een capedias; qui rerum onmium illecelas, yagus ain erxtoerriſqjue abdicarim; qui in exilio obſcurus inm h Gr ignobilu ſenuerim, ac peſtremò inter ſub. n lcos enimam panper egenſque exhalarim? uu, PVos interim rei graviſſimaæ pericule, quo ani⸗ irum miornum interitus metuitar, addauci pertin aci- mlietem ker recuſetis, non eo quidem, ut ad meam lin Bus exemplum dimiſſis opibus nudi brofugiatu mmi ſed, ne tanquam grrpbis auro apare ſordide- loh Jueineubetis? Nec ut voluptates, etiam ho- mlum S= neſta⸗ faceſſere; ſed ne fædas vetitaſque ar- gnm, ͤ ceſſere perſeveretu? Exprobraret hæc mul- α tis hodie Gualterus, ſi redivivus hic ſiſte- retur. Quanquam, quid etiam neceſ- munz lffie niut ſum eſt, ut huc illum revocemis? Cla- Amg Mant 5 exprobrantque ejus abſentis aC . . 188 L IBRI II. mortui loquentia exempla; nec audi- mus. (18. Surdi ad exempla loquentia.) Er parum eſt nobis, ut Gualteram (in re tanta fortaſſe non gravifſimum aucto. rem) audire detrectemus: Majorum quo- que teſtium clamores audire, velut ſurdi comtemnimus: & qualium, DzUs ſancte, quales clamores? Vociferantur aſſiduè multi, qui tali quondam periculo territi Properarunt, omnibus abjectis, alii cum Alexio à nuptiis refugere; alii pauperta- tem eum Franciſco adſciſcere; hi ſui deſpi. cientiam cum Salo ambire; hicum Arſenios ab aula, aut é patria cum Paulo in remotil- ſimas terrarum ſolitudines ſecedere; vi- tamque ibi aſperam, & noſtræ diſſimilem, inter lacrymas gemituſque exigere. Quo- rum omnium fortiſſima facta „ quia per ignaviam imitari deſperamus; ideò & ſa- pientiſſima eorum conſilia, miſeri vel non audimus; vel audire magno cum male noſtro diſſimulamus. Er ſ t buriäs uti pyplin lene i rcecn lon Milen Munnt A 44 llis Au f hlum an Ulrn Gailn ugliennre 1e, aulel⸗ do Perenie Grle⸗ hg Uuerlan, lln 4 ll unie dlhhini lnmn ade leprun Alo. NRlnſud n Doninde ermnn Al Nhenoloent Pei, zian r,Ai aen er,tiliceſi Aan n intencii⸗ elee e r Wonlen leeügtte lan, guf nsieil 4 e nleien ugno eunn 1 6 A CNOAMAII. 189 II. VIRT U S CELAT A CLIAKARIO R. (19. Bertulfi deſiderium.) UOD patrum nuper, aur avorum certé memoriàâ, lego dignum anna- libus accidiſſe: id ego; quanquam alibi non modò pervulgatum jam eſt, ſed &— populi ſermonibus, & poëtarum verſi- bus valdè celebratum; tamen, quando non æquè id etiam hic percrebuiſſe arbi- tror, abutar patientià veſtrà tantiſper, dum capite ad calcem uſque, non fa- bellam Mileſiam, ſed (niſi fide publica fallimur) germanam vobis hiſtoriam familiariter expono. Quo tempore no- bilitas glorioſum adhue, & ad poſteros magnificum ducebat, maria transmitte- re, exteraſque Regiones aut belli ſtu- dio petere, aut viſendi deſiderio pera- grars: Bertulfus quidam in Germaniæ proceribus eminebat; vir, ut armorum uſu, & generis gloria, & facultatum copia præpollens; ſic fundorum plu. rium, & oppidi locupletis regulus. Eum an⸗ 190 L IBRI II. annis & juventa vegetum, cupido inceſ- ſerat, (ut animo etat apprimè pio, Jin Palæftinam trajiciendi: ubi præſens càùm alla Religionis longinquæ miracula co- gnoſceret; tum verò prima Salutis incu- nabula religiosè veneratus: indidem me- lior in patriam ſanctiorque reverteretur. Audierat enim legeratque ſæpe, quas majores noſtti, eùm olim oſculum loci illius veſtigüs tuliſſent, lacrymas ibi profuderint: quantiſque rerum cæleſti- um deſideriis illic incenſi, reliquum vi- tæ, domi ſuæ, velut Olimpionicæ ‚tran- ſegerint. Hos ille tales non magis legen- dos fibi, quim re etiam ipsàâ imitandos proponebat. (20. Uroru querele.) JAN eò perductæ res fuerant, ut ne- eeſſriis ad iter præparatis, adſcitiſque conſilii ſociis, dies una, quam edixerant, exſpectaretur; cùm interceſſit magna re- mora, uxor lectiſſima matrona; quam pari ſanguinis claritudine, paucis ante annis Bertulfus ſibi junxerat Er namque, eùm, quid molirentur, ex marito reſciſ- ſet, validis momentis, ne iter juxta lon- Lin- ſigg⸗ ucu, kan un 6, ne Aieonti auai Aubanku e lneeck ſiutn inleznett maliſei Cmmnn a ſiun ialr nu huc ⸗ niin na er e urſni, 4 11 dclbcine. inn go Pitrtutt 2 Uirtellt⸗ ilnielnen⸗ inlenne. etegerkten. Weler n Imoſoclen KN t, lemnu i Urtennatet⸗ 1, teigunte mninte, n⸗ nnig, er mriinnuce ui) gintut, n tnis, Aile duuntllt celit upin atrOi i e. Hltſs lte, ma⸗ etat Eiunf toOH er Maf geitetſuu⸗ 4CNEO AMA II. 191 ginquum, ac periculoſum ſuſciperet, difluadebat. Rem mille caſibus ſubje- ctam eſſe. Neque mari, tot olim naufra- giis infami, fidendum, ubi, ut venti un- dæque clementius, præter ingenium, ad- ſpirent, in portu timeri perniciem poſſe. Barbaros ibi portitores eſſe; ibi publica- nos, euncti & juris & fidei expertes: ibi Turcos, fæcem generis humani: quos non ratie, ſed effrenata libido modere- tur. Multos ibidem, cùm de via paullu- lum deceſſiſſent, inſidiis exceptos in er- gaſtulo conſenuiſſe, multos in carceris pædore vænalem animam traxiſſe, donec ære., avariſſimè exacto, redimerentur; Et tametfi nolim, inquit, is verbis omen eſſe, tamen andiyi ſapé, QUOD EVENIRE CUI- WWM POTUIT, cniyis poſſe. Tum autem à quibus tu tandem, atque unde diſcedes? Pæ- tri«, & natalis bac aula eſt: circumſtant amiti; amant, coluntijue Cipes, otii tran- guilli, & poluptatis babes abundé: rerum ver? epumque, quantum hic alius nemo. Nſi mei te unius pertæſumi eſt, at bac cauſa fugam tibi ntes eſſe caye ſendam: Qusd ego, quia non yereer, unſum, gaſo te, fas intempeſti- N 192 LIBRIII. num hoc iter; & vel apud tuos bie libens re- ſiſte; vel, ſi certum eſt abire, ME RAPE IN OM- NIA TECUM. (21. Bertulß reſponſio.) Dosur in lacrymas oratio; ſed nalis tamen ille movetur fletibus, aut voces ullas miuit abilis æualit. Negat primum temerè aliquid decreſſe. Nec adeò udem æquo- ris ſeſe, ut indolem feram, & intracta- bilem ignoret. Porrèò in ſuis amandis co. lendiſque nemini conceſſum velle; vo- luptatum verèòè in poſtremis ſe habere; Nec eam profectioni ſuſceptæ obtentui eſſe, ſed animum Religionis ſtudio ferri; à quo ſi avoeare pergeret uxor, non eam marito ſed cœlo pugnaturam. Aperit de. inde, quos curandæ rei domeſticæ, quos civibus ſuis, quos gynæceo tutores præ- fecerit.Ita proſpectum ab omni parte per ſuam induſtriam videri, ut patremfami- lias abeſſe, nemo ſit facilè ſenſurus. Ad hæc abſentiam ſpondet opinione brevio. rem fore, nec annum ultràâ, ſi vetis re- ſpondeat, exceſſuram. Sin humani quid accidat, non proindè ſpes opeſque Ger- maniæ peſſum ituras. Debere quemque ctlam uiin in u Moken o aeſtennttun ianan, / n nani in MMamumun nimin nn atfinl ui nin Elnd n al Am ilen. ANG hnd. Nlato ,eec eel , Af uAA örun beret dendkennt⸗ Eum Aimnir dinlg mucze Nerſunſtle, Nſrenikilen lilezrethimi Gineflloten erlor Nohenn nnum. Mnt. denthen e nnmmotden mibomiſunf i, ufilenmu ſiclelenlnng Efin mulut, en N ,8 . Knhumut eles ore⸗/ Debete g.O 4 6 ACROAMA II. 193 etiam domi calamitatem exſpectare: & ſcire ſe aliquos, qui navigare mortis hox. rore noluerint, in lectuli plumis mors tem oppetüſſe: multis è contrario propi- tium Numen etiam in pelagi fluctibus fuiſſe. Quibus dictis cùm opponi Ber- rulfus, præter lachrymas, nil videret; & has tamen ipſas obſtinatè rejiceret, in paucis diebus, cum lecto comitatu ites ingreditur. [12. Bertulßi proſedtio.] MAGNUM erat omnium deſiderium; eaque causa feſtinabam. Sed eos Adria- ticum mare, quòd venti adhuc dubii nondum addicerent, dies pluſculos, quodam quaſi ſufflamine, diſtinebat. Poſt autem ut aura corlumque addixêre, mirum viſu, quantus omnium ardor in præcipienda navi tenuerit, non tam navigare ſe, quàm volare credebant, Sed ut elementa properarent, vectores moram remigium, mariſque ſegnitiem accuſabant, argonautas habere ſe, pro nautis opinati. Verùm ex Adriæ fauci- bus auſpicatò in magnum Jonium delati, inſulas ex aliis alias prætervehuntur 1 Cre- 194 LIIFBEI II R Cretam Labyrintho Minoque-tauro in- famem, inde Rhodon Coloſſo inſignem: atque inde Cyprum fabulis & ære no- tam: dum poſtremò in portum invecti, Cnuunt Palæſtinà potiunrur. Hajus aſpectu quam voluptatem Bertulfus ceperit, ſuperva- elnen euum ſit narrare. Illum neque caulæ im in Bethlemiæ ſpelæa, neque amnis Jorda- Ifüümmn nifluenta, quamvis annuo ſpextaculo 6üntumuln ſaturàfſent. Quid illud deinde ſaxum, DEctirli funeris divini conditorium, quas illi aNarmiun lacrymas concivit? Et illa Numinis in Ar detlch cœlum abeuntis vefſtigia, quos in animo irlun intt motus, quos in pectore ſenſus non excie el,imun trunt: illenii (23. Uxoru ſolitudo.) cintlu th INTEREA temporis Ansberta id ne- tine imunl bili matronæ nomen erat) abſentem ma: (unn, ͤ ritum, non aliter, quâm ſi extuliſſet, an ninuin quotidie lugebar. Inde publico abſtinere, iutine mn & incluſa gynæceo, mundum mulic. iglem ia brem abjicere, & cum ancillis, tanquam 1le in ſolitudine, vitam degere obſtinabat. Erat eadem artis muſicæ cum primis, & Wü ſupra fæminam, perita; ut pauci cùͤm ain * fuerint, qui cancre ſidibus, tractareque um teſtu· l 1 1 I. 4CRO41MA TI. 155 MAutI teſtudinem æqueè, ac illa, callerent. Scd ea hbhile tamen nec antè facilè, niſi præſente con- dlltrer juge, eoque invitante ſpecimen hujus Hpormmimed dederat: tum autem marito peregrinante, Huece quaſ omnem vitæ lætitiam ejurâſſet, Cehett, ſheni⸗ quidquid oblectare ſenſus, aut afficere In u animum paſſet, longè ab oculis auribus- GNHH que, faſtidiens removebat. Nam in luctu RuNehi cum alia multa ſunt homini odioſa, tum IAtineim, præſertim moleſta & importuna eſt mu- Werm ul ſica. Sic enim illa nec abſurdè quidem ſta- VElRmin tuebat. Abeſt longè, jactaturque fami- Gi aunin Aiæ Pater, & jam, vel cum æquorum pro- elair cellis, vel cum barbaris gentibus confli- tatur; deplorari dignior quàm cantari: h) S ego delicatula teſtudines hic meas, uäraſif cheleſque ſomniarem? Non ea domus reinſ hinn fortuna eſt uc pſaltriam fidieinamque unbeank Poſcat: reduci marito ſoſpitiq; hos plau- Aenhlath⸗ ſus reſervet. Interea matronam, ſi honeſta o,mmin u eſt, Iqualentem videat domus, non audi- marllu if at pſallentem. leget H (24. Nuntius Bertulfo.) ne⸗ N IN hunc ferè modum, cùm vitam fœ ice 1 mina inſtituiſſet, labebantur non dies elli! “ tantummodè multi, ſed ꝑluſculi etiam tichet 4 “ I 2 men-⸗ 196 LIIHRI II. menſes: Nec longè jam aberat, quin anno circumvoluto, Bertulfi reditus exſpecta. retur: cùm adeſt, ecce, nuntius, & litteræ. No Bonum factum-agnoſcit manum ſignum- “ que Aniberta: & exfiliens, à meo ſunt, zus ſn inquit, à Bertulfo meo ſunt certè. Si- mrmn ſa⸗ mul reſignat legitque. At in legendo unliſtueg paulum progreſſa, mutat colorem; pal. upihd lidaque, & mox in lachrymas effuſa, mi- munhin ſeram ſe afflicamque cœpit clamare: ln A inde pectus plangere, genaſque cædere, mcniit, in & crines vellere: quoad accurrente gy- eudn omi næceo coërcita manus eſt; & mens. quam ſe mme i dolor improviſus concuſſerat, ad offici- utennmeti um reverſa, ſenſibus vocique impera. cs mani vit. Perſeverat tamen vatem ſe dicere, figſel quæque Conjugi jam acciderint, ea & n deer ns prævidiſſe dudum omnia, & verèò etiam iei mmin monuiſſe: Sed furdis auribus excepta, giltlun, hue recidiſſe denique, ut, quid facto jam aalti rir opus ſit, ægrè diſpieiatur. Tum litteras ilatmn n jubet palam recitari: quæ quidem hæc neräit gunn ſerè, ne ſingulis nos immoremur, ſumma- kutt 4 tim contine bant, Eei (25. Litteræ Bertulſi.) Dõ e BrERTUIFUM, luſtratâ dicbus pluribus n bln pa. 6 Wun⸗ utusgin rimelß eunmnidklan ens,1 ne in⸗ tſinant N. Minkge mudlan Nhrfnuthlit 1 caji dnn geuigteceln Wlutunng etAnengr ullur, Mn ſwolte rs Ntenladtn Wdtind nh, Entn Auauibuueng , litiiti ianur, Iul mmoremn zynahi) midinß 1CXOAMA II. 1 palæſtinã, cum ſocuis Ægyptum petüſſe: ut Nili ſeu reſtagnantis diluvia, ſeu ex alto præcipitati Caradupa, viſeret: ut- ue maris Erytheri littora, & Moyſi quondam populoque pervia vada, rem memorabilem; præcipuc verò illas inſa- næ molis pyramides ( barbari faſtus ſum- ptuſque ludibria: & jam olim in mundi miraculis famoſa) contemplaretur. Ia ee loco, quod ab alis alii incautiùs di- vertiſſent, per inſidias Arabum circum- ventos, omneſque in vincula abſtractos eſſe: jamque alios alibi, ut quemque nacti emptorem ſint, ſervitutem ſervire. Bertulfum præ cæteris, in barbari ſæ- vique brineibi⸗ poteſtatem veniſſe. Ibiĩ noctu leverè duriterque in ergaſtulo haberi: interdiu aut aratro trahendo, aut foſſis ducendis, ſervilem in modum eccupari, flagriſque, ſi quò ceſſet, iden- tidem moneri. Vitam reliquam ægtè; nec aliter, quàm atro mucidoque pane, & hauſtu paluſtris aquæ tolerari. Spem l¹bertatis, aut nullam prorſus, aut hanc unam apparere, ſi coram uxor ipſa la. erymis potis, quàm auro, ferocem I 3 Prin- 132½ 11IBRI 11. Principis animum tentaret. Quod ut face- re illa ne gravetur, Bertulfum, per quid. quid jucundum utrique in vita fuiſſet, o. rare atque obteſtari: Memorem ejus be- neſiciis, quoad ulla hominum memoria exſtaret. B ” 26. Ansbertæ deliberatio.) LzcrA cum gemitu epiſtolàâ, amici procereſque ſententias rogant. Nemo omnium fuit, qui expeditionem ſua- deret. Terram oppidò longinquam, ac praopè in alio Orbe ſitam eſle: quam adüſſe, cum ne viro quidem impune fuerit, quid tuti ſibi fœmina pollicere. tur? Et virorum, ſi in barbaros incidant, libertatem, vitamque periolitari, at ſœminas aliquid utraque charius cir- cumferre, pudorem, cui tuendo maximum aſylimn ſit, ſolitudo: peregrè Veſtales non ubique ſacroſanctas vagari, nec barba- rorum injuriis immunes. Fingeret tamen, aliquem ab iis pudiciti? commeatum dari; ſalvamque ipſam, quo tenderet;, deferri: quid hoc ad ſummam rei eſſet profecturum? An mutue duorum con- ſpectu, vincula nęxuſque dilſolventde ut (gonmihaun (v ar Auitil veſneten Elrnnmmi , Mnlrty unn rmiell en Winn Udten amm luin len (arlnk Ueth unlalg nin lnn bru i Unconenrn nmuhtn ult uli guein SS “ n 1 tuttuolig nuſin, K min ſi tile mnonn ejn P Pnium enni Uünin) in Ween N Uuupünten S de lunch iy giteint Enin, zwle barbtror nlda, E Fidtui D ung erime cünentgonm pergtſtus Ungnn, 1 n Ccrie Onm fented ſan, tet Alummmt' 1CRNROAMA IL, 199 Aut aratri pondus pluma confeſtim le- vius reddetur! Greſcet imò utrinqus dolor; dum neque dominum ſuæ com- edes abſolvent; & dominam, viſa virĩ calamitas, æquè ac ipſum compedes, gravabit. At lacrymis certè ſuis tyran- ium inflecet? Quid laerymis tyrannos Gaudere his illi paſcique ſpectaculis ſo⸗ lent. Neque enim tyranni forent, ni mi- ſerorum lacrymas amarent. penique cau- ſas, cur domi remaneat Matrona, apba" rere graves ac multas; inſtituendæ pro- fectionis vix ullas. (27. Littere Ausberte.) AnszRRTA, quanquam non levibus momentis impelli ſe ſentiebat, ut ami- cos erederet ſalubria ſuadere, tamen inducere animum non potuit, ut con- ſilium de conjuge liberando mutaret. Cæzterum he adverſarii pergerent, ſa- pienter ſimulat, in amicorum poteſtate fururam. Litteras deinde dictat, tem- pori congruentes, ut veri doloris plenas. Mortem accidere tam acerbam non po- tuiſſe, quàm calamitas ſibi fuerit mariti: eaque propter nihil intentatum relictu- 1 4 ram a0o LIBRI II1. ram, dum ex vinculis in libertatem aſſe. Itneri ſe committat, ſi geri mos illi non poſſet, daret veniam imbelli ſexui, daret Pudicitiæ periclitanti, daret poſtremò amicis, qui cuncti profectionem diſ- ſuaſiſſent. Ipſe interea fortunam animo magno patientique ferret. Suppetias in trempore & loco non defuturas. Cum his mandatis nuntium, unde venerat, remittit: ſeque iterum, probantibus ami- cis, intra gynæceum, uti fecerat, includit, lugenti ſimilior, quàm alia conſilia ma⸗ shinanti. U (28. Bertaiſi qugrelæ.) Eo tempore Bertulſum non ergaſtuli magis ærumna diſcruciabat, quàm uxo- risin horas expectatæ deſiderium ſuſpen-. derat. Menſes illi, dieſque numerati; quibus nuntii, tam euntis illuc, quâm illinc revertentis tempora diſtinguebat. Et hes calculos, miſer, ſive cùm aratri molem traheret, ſeu cùm alio in opere ſefſus anhelaret, aſſidue ſubducebat 3 ſpe magnàâ erectus, quam illi tamen, Præter ipſum, nemo faciebat. Perlatæ dce emm . ratur. In eo tamen, quòd poſtuletur, ut n⸗ 4 M 8 4, Uaſi iu um mibrai cmim um golnm n Eignetmatn e,uchlin culeht nr gtl Iut lptt Emmnn Aln mimugen eridtherdure u, Khununn kiſogkinn iiptekdn u ngtnie i duntinn⸗ latindi ie a in Uerioril d du Loltend lklenen nnmaine n. Wreit Eitng n, e n Ncbunun. Nnifeni umeni odr, Wn zülenniid ,delſe unmi eunis Ulr gun pon linnn e, Men Icun d ie Sdue ſbunt gem iline cLOAM AI. 201 demum, acceptæque ſunt literæ. Qui- bus avidè perlectis, ubi de Conjugis adventu juſſus eſt deſperare, in ultimum mærorem delapſus: Hic tandem me tetum, inquit, fortuna triumphaſti. Quod enim ſum- mum in humanis praſidium exſpelctaram, id inopinanti jam immarentique eripaiſti. Prô kominum cælitumque fidem! uxor, quod nemo quondam crederer, fefellit. Et quæ tamen qualiſque uxor? Nempe ea, quæ cunéta mihi ſua reſerre in ac- ceptis ſolebat: quæ me ſibi ſuperſtitem optare, quæ de ſuis annis ad meos ad. dere ſe velle jactabat: ea nunc ipſa (° ſpes hominum fallaces! ) ur carcere tyranni me hujus educat; ut aratri jugum àcervieibus meis removeat: ut compe des has, & hos manuum nexus exſolvat; ut lenti ſupplicii mortem, ab implerante marito depellat, unum movere pedem, domoque prodire faſtidioſa detrectat. Aadiant hoc cives mei, audiant amici: & crimine ab uno diſcant, nec ſuorum promiſſis, nec lachrymis, nec phalera, tis dictis, ni falli miſerè prodique velint, conſidere. — 1 5 (29. sos LIFI II. en (19. Fidicen comparet.) 1ͦ ni Ix his querelis triduum Bertulfum non ldh ſine ſtomacho duxerat, cùm in Regiæ afin veſtibule juvenis peregrinus ex impro- 4 viſo viſitur. Endromis ei villoſa ſuras in- urzi l fra defluebat, humeros penulla ſcortea, gntian & flavam cæſariem cauſia, ſeu galerus Eilihun tegebant: pedes cothurnis ineluſi, via- Mniidüin cinem monſtrabant: Grata in oculis vul- muntitt, ruque modeſtia: qua tamen ipſa meror (lnihin animi, qui ſuberat, ægré conderetur. lundkn Hic talis, ut opportunum credidit, exor- A pheni ant ſus eſt, auream teſtudinem movere An Mlien, ſeitaque manu chordas animare: Mox i min mun plenis fidibus, quàm potuit ſuaviſſimè iimmmm coneinere. Reſonabat nobili cantu veſti- umn ludit bulum, & aures etiam barbaras muſica uoſtnimmt trahebat. Properat excita Principis aula, ülcumn concurrit familia, ſtupidique omnes, Phnuatum torem, teſtudo de baltheo fuſpenſa, fidi- ſen ut in miracule auſcultant. Et alii teſtu- Lorntfin en dinis formam fabricamque commen- dfli li dant; alü artificis manum, agileſque Aut u 1 digites laudant; cæteri tinnulas fides, ltlli gt & ſonantes multifariam nervos miran; kniiiing ur. man. unn lenthi 1CENOAM1 II. 28; [30, Fidicen ad Prineipem ductus. t ien Æ quum erat, ut ſuavitas, quam plebs ,dnhe captabat, etiam Principi ſe impertiret. etgimering. Igitur ſuêre, qui ad ipſum referrent, Geinletus ſare in palatii veſtibulo juvenem, in Lellm, quo præter formam veſtemque, mor- nh, nglu tale nihil appareret. Vocem artemque unNn, ſupra hominis cenditionem eſſe: & ſi Mield, ralaria ferrer, utique Mercurium; aut ſi Cmmncé arcum tenderet, Apollinem: nunc quia uuntr ien citharâ peritè luderet, ſuſpicari ſe Or⸗ 1, enm pheum eſſe: vellet, j¶uberet accirizeumque mmmatide, in principis cænatione, ſui ſpecimen uter dare. Invaſit hic etiam ferum pectus cu- Aamd Pido artificis audiendi: jubet adduci. m Et hoc futurum præviderat fidicen. Ad- nuſuihin . GnNcWe ducitur. Ingreſſus aulam, videt omnem cundehanme alr vete ri, luxuque barbarico renitere. taindingin Videt in ſolio tyrannum, gemmantibus Alniciglehnie ke opis ardere, torvoque ſupercilio, quid Calur. Kün ominis veniret, opperiry Eum ritu pa- Nandk iE trio fidisen, haud inſcitè veneratus, cum un ſonare teſtudine paulatim incepiſſet, muI, ſenfit illicò vultum hominis frontemque netl 1 mnu ſerenari; & faſtum oculorum cadere, Gun Ne s. animum denique, quamvis immi- 204 LIBRY. II. tem, mutato ingenio miteſcere. Id juveni omen erat non irriti ſucceſss. Quare in. ſtitit operi, ut, quidquid artis induſtriæ que poterat, id eo certè in loco, ſi uſquam alibi, expromeret. Quo factum eſt ut cùm numeros identidem modoſque do- cte variaret, brevi hominem totum fece- rit ſuæ poteſtatis. (31. Ludit in cæna.) HoRAM circiter, aut amplids hæc nectaris hujus promulſis tenuerat; cùm inde principem cœna, quæ regium in morem parata nuntiabatur, avecat. Is haud perinde epulis intentus, quàm teſtudinis avidus, comitari juvenem, dapeſque ſibi condire acroamate muſico, jubet. Ergo dum diſcumbitur, adſtant- que proceres, aut miniſtrant, cithara erinitus Jopas perſonat auratâ, vocemque ſidibus, plectròque manum, ſupràâ quàm arbarus caperet, eleganter peritèque attemperat: & quidquid tibia quondam vel querulum in Lydio, vel lætum in Phrygio, vel ſonorum in Dorio luſerat; id hujus teſtudinis ſuavitas non æquat ſo⸗ km, ſed etiam tranſt & ſuperat. Per- mul. 6npuin alingfuktl i, gümniet e Nuunn (rtinuhtl lommtzrit MMuan diair ninelnn iniegiiidh AARmümie men ſem, inlnlet igyn 9 nl u mm ca fanſen nſauh⸗ anemn aiſtir Re. . ACNOAMA1 TY 25 telin n mulétus abunde hac voluptare princeps, lrti E. negotium dat familiæ ut ſuum ſibi Or- kulaufil 4 pheum lautè opipareque habeant, & cu- ian A rato corpere, hoſpitium ei in palatio, Anal nonilliberale adornent: ejuſdem operà “r 4, ſe rurſus, cum illuxiſſet, uſurum. Ita di- W. greſſum, in conclave deducunt, rebus ne- e ceſſariis copiosè inſtructum: & puerum ci, qui tantiſper inſerviat, relinquunt. uhk (32. Colloquium cuim puero.) lnn DERCOMMoODE evenit, ut is ipſe puer ,eNn Chriſtianis eſſet ſacris inauguratus, nec eiiu, l multè antè per infortuninm captus. Ex mm, uh iſto cum alia multa fidicen opportunè, min ien, tum iſtud præſertim ſtuduit callidè per- umitnih contari: ecqui alii Chrifſtiani, atque ubi, INRIN AN e quàâ conditione ſervirent? Puer, cùm Wulhm, cæters, quæ norat, edixiſſet; Nomina ta- ut, n men, inquit, Aptiyvorum non teneo. Sed cras uun, ilu ego te, ſi voles, ducam; Abi de feneſtra omnem Eyma nf csorum cataſtam proſpicies. Nam ex ergaſtulie, ibagni aAd opus fuciendum longo agmineprodacentur: lo, Ne O alios aratro, alios palxdibus ſiccandis, aut tDeioliel, sadendu ſaxis aucteratos, won idebu tu ma- iasnon a A quàm deſlebir. Piyvunt enim miſeri, non Ke laborem, ſed laborant, ut lente miſereque — moriantier. Videbo, inquit, eos liben- ter: tu cras in tempore me commonefa⸗ cias, vide. Secundùm hæc obſerat con- clave puer: atque abit. Sequitur nox; quæ hoſpiti menſæ longior viſa, dum percu. . pidè lucem operitur, qua ad promiſſæ trageœdiæ theatrum evocetur. (32. Prodeunt captivi.) SUB galli cantum, primo auroræ dila- culo adeſt puer, januamque cubiculi cæ- dit; & hoſpitem jam ante vigilantem, quo convenerat, educit. Feneſtra erat in palatii ambulacro, qua in ſubjectam pla- nitiem latè proſpectus patebat. Hic, in- quit, ad lævam ergaſtula ſunt, ubi vincti, quos dixi, cuſtodiuntur. Pauliſper ex- ſpectemus. Nam verberum crepitus, quibus ii ſuſcitantur, jam hine, puto, au- dimus. Nec diu erit, ut prodeuntem pompam videbis. Igitur dum otioſi cam- pos locique ſitum eonſiderant. & quæ- dam ultrè citroque fabulantur, crebre- ſeit fragor, dehiſcit bararhrum; pro- deunt, velut ex Cyclopis antro non ho. mines magis, quàm hominum umbræ; plerique macie & ſqualere conſumyti, or. — An ulri ufmiuli ſienfrlan Auurmkmi! apn kni ngieunchf Uoſt econt olpin SAn ymemif, Wr Erit Pkarnh Cpit Cennilen Agelihan Meuenluic Wliinlenn 4 ni inn afkea, nlg *“ horrenti capillo deformes: Cruribus in. adne ectæ compedes, manibus catenæ. Imna R corporum, lacero cemone intecta; ter- R ug gum pecétuſque nuda, & vibicibus livida. Gnen Sequuntur cuſtodes, & pendente ſcutica uili minantur: atque ut quiſque vicinior eſt, c. eum promiſcue loris concidunt. Expallu- Nin) it eo ſpectaculo hoſpes, & collacrymans MNm altum ingemuit. Poſt verò quàm jugum uungkchla apparari, hominemque conſpexit aratro nmeilng jungi; eum eſſe planiſſime Bertulſum ag- Aamm novit. Inde conſternatione præceps humi uuinhen e ollabitur. utt ,h (34. Fidicini confternatio.) Aln iinf Nox prætermiſit puer, quæ tempus tn l monebat, agere; donec frigida perfuſum em im in pedes erigeret. Atqui ille, ut vires re- niee Ccepit, deterſis lacrymis ſimulat, tragico t, ohun ergaſtuli aſpectu exanimatum fuiſſe; Ne- urAnen que eas ærumnas videre patienter quiiſſe, mületn AIn quasilli conſtantes tolerarent. Nam ꝗast;, bllmmnt, am inquit, ſtorum ſunt, quos clari natalibus bruimmn 6 editos, antram tarteri hajus ebſcurat? Qupt ApuumN alios epibus quendam praditos, pauperta bie voninmn egeſtaſ que nuderit? Pide ſis iſtum, alquρ u n, Sum: an ipſa illorum facits ”ðõä 208 LIBRI II. felitüs dupibuſque aguetos, & in lauta forta- na educatos eſſe? Nunc pador illos, & illuries abſumit: nunc fames & aliquid ſame pejus ex. tinguit. Hunc aliuim pater ſecurus; ut reducem exſpectat; alium anxius, ut amiſſum veſtigat; alium ignarus, ut mortuum plorat. Et hunt forſitan impubes domi filius, hunc alibi frater, bunc ſoroer, aut amicus oyperitur. Quid ſi & conjugem ſuum hic aliqua conjux intue- retur? quo tu animi ſenſu laturam hoc putas; Sub hæc redeuntibus lacrymis linteolum implebat; conſpectoque rur- ſus aratore, propè aberat, ut rurſus exa- nimaretur; ni feneſtram in tempore puer occluſiſſet, ut hoſpitem inde, aliud cauſ- ſatus, ad conclave ſuum reduceret. (35. Fidicini offeruntur dona.) Die interea proceſſerat, & princeps negotiis cauſiſque publicis, ut quæque exigebant, peractis prandium ſpectarat. ITbi memor, quid pridie condimenti ha- buerit, acciri ſuum ſibi hoſpitem juſſit. Qui quidem ore ad hilaritatem coacto, iteratis obſequiis aures cœpit animoſque mulcere; & ſonoris fidibus cunctum prin- cipis trichinium animare. Quod iFſam ille, 7 alte le, 4 le hfuin adi ſotat ul itanln gilalini uauiitn Düingunge Cunn, ucngn ſe Autimn (uenhttegiu Guncanune (Cun yhun rule ti⸗ uktikn e “ Wiügtenn LMenkra michlümn Magtenn ein ioretti . Emerle an Knr S , G D 4, lb ih 4CRO AMA TI. 109 ille, cùm nihilo parciùs etiam poſterà luce, idque ipſum deinceps disbus plu- D tibus aſſiduè factitàſſet, non dubium ſibi iru unie favorem in aula collegit; uſque adeo, eſneg ut ei tyrannus decime poſt die, quidvis unfhs is petendi audaciam ultrô fecerit. Se enim, Rkfet, ſeu remanendi animus forer, ſive aurum m Nulid bi argentumque deſideraret, non paſ- Uuenuimm ſurum, ut conqueri de ulla repulſa poſ- neinlmm ſet. Arripuit occaſionem fidicen, actiſ- elemmhum que medeſté gratüs, negavit, auri ſe aut Heneen opum magnarum curâ tangi; Sed Chri⸗ u um ſt anæ legis ſtudioſum, aliam aliquam emme operæ ſuæ ſi optio permitteretur „re- ticec“ enunerationem petere. Juffus illicò, ule. Aquidquid id eſſet, prodere, veniæ ſecu- mal Kus: petiit, ut è captivis ille, quem unum len, um arantem de feneftra proſpexiſſet, liber- Plat, uerf tati confirmatus, abireſecum ſineretur. Adun tri Satis id ſibi ſuperque præmii fore. Nam . Aueid præter cæteros, ejus unius commiſera- Ke m tione ſe tactum. Neque eo munere, ſi Gnd impetraſſet, charius aliud penüuſque oci ning habiun Donaera⸗ fidicini Bertulfus.) uscnndn⸗ 4 FRINCIPHN negaſſetis barbarum eſſe, e. Co . HZ adeo 210 LILNRNI TI. adeo clementer & facile in hæc juvenis poſtulata conceſſit. Extemplo properant, & Bertulfam, rei ignarum, ab aratro ab- jungunt; ſecumque in aulam prope re- nitentem pertrahunt. Ibi adſtantem re- perit fidicinem; auditque numeris muſi. cis, & fidibus adhuc canentem, metuens quid porrò ſe fieret. Tum oculis tyran. nus in Bertuifum conjectis, Jine boc hoſpite fuiſſet, da ſalnts tus jam, inquit, comelama- tum. Sed quando vinculi meis te iſte eximere, quam quidvis auſferre pramii mayielt, ei te, ejuſque teſtudini, quam andis, emancipo. P- tronum agnoſce, & cum eodem liber diſcede. Quæ verba cùm Bertulfo inſperanti acci- diſſent, homo quid ageret, quid ref. ponderet, ubi eſſet, præ gaudio neſ- ciebat. Poſt ubi ad ſe rediit, obortis lacry- mis, principis clementiam, quoad vita vireſque ſuppeerent, apud omnes præ- dicaturum promiſit. Juvenem verô, qiiſ- quis is eſſet, eo inloco ſemper habiturum, quo meliori nemo ſuos parentes habuiſ- ſet. Gratüs inde uterque actis, ex aula & urbe, cum patrono ſuo aſſertus cliens diſceſſit. . 37. uagiin CI ( uton An ſul ⸗ rinitin hne as 1e ſckhenn⸗ ſeng nßen r ſge, ddh Ntoib feinun tolleliz u cupinmn limn Camui ell utie Aemarin EerEnza , lontkedlnn. ajhuticerh, miitineme (uite ütninn tituet ntan ueinimniin Mi 4 unrie i l 4CROAM 4 II. 211 un e 2 (37 Keditus in Patriam.) * n „Non ecxigetis hic „opinor, ur, quæ n duorum colloquia fuerint, quidque to- liat de to itinere, dum patriam repetebant, Midkuene actitarint, prolixe perſequamur. Suffe⸗ Aumnll, cerit, quæ domi dehinc evenerint, cur- rntnum ſim attigiſſe. Nam eodem uterque navi- Imulumt gio revecti, cùm mare ſoſpites trajeciſ- fäi ekif ſent; in portu alter ab altero ſic diſceſ- imi i sere, ur fidicen, neſcio quam urbem ex MNAuGι negotio petiturum ſe diceret: ſed rebus Mi ibi confectis, in arce Bertali paulo poſt Au,nd, compariturum: ubi demum & nomen mds/A illi ſaum, & conditionem (quam ad id Gipanius loci celaſſet) patefaceret: pollicitus, ſi ſe ues, Wimd dein, pro co ac meritus videretur, reti- 4 Neim nere ſecum vellet, ab ipſo, quoad vive- rliudeiig ret, non recefſſurum. Excuſſit Bertulfo la- Genm, Ali crymas ea digreſſie: quas tamen ſperato 1, ANlantift amici reditu, uteunque temperabat. Tri⸗ Iwernti dui iter ab arce ſua tum abierat: in quo Gnpetkune toto itinere „nunce ergaſtuli ſui miſeriam . MMend nunc amicorum & uxoris deſid iam; ſed peregrini præſertim fidicinis charitatem, animo verſabat. Sibi nimirum, à qui- bus non expectaxit, opem veniſſe, & ex- te⸗- e le , 1 loalins 7 ł 212 LI B R II. terum ignotumque viatorem ultro præ. iafi ſtitiſſe, quod ab ingrata uxore nequic. minu a quam poſtularit. Cum his querelis ad vi- imd u rum nobilem, paternum amicum, de via ung feſſus divettit: ibique triduum alterim, ui. quoad veſte & commeatu juvaretur, lub- , Kirit. Inde præmiſſis, qui adventam nun- Wiyt n tiarent, iter, paucis comitantibus, in pa- Mlnnpemtn triam intendit. gullr nwin (3 8. Civium latitia.) DAullii tünk Ar familia civeſque per nuntios edo- Grin lunid ti, portis ommibus turmatim erum- ummm un punt, ut redeunti Domino ſuo longiſ. Miaimam ſimè occurrant. Quo quidem primùm ii mmnan conſpecto, nemo ſe tenuit, quin lachry- unniſinm mis ſuis gaudium teſtaretur: & alü ali. Nmündini ter, ut eujuſque ætas aut conditio fere- I bat, gratulari; hi in amplexus rendere, hi mmelinin oſculum ferre, hi manus contingere, hi laliriifer latus tegere: omnes o fliciis obſequiiſque ſeiceil ian certare. Sed ex omnibus ANSRERT A MiiiiN præſertim digna ſpectaculo erat: quæ l cum gynæceo veſtibulum palatü occu-. fihrii pabat, dum ingreſſum conjugem, modo mani quo par erat, ſalutaret. Ibi tamen haud rii . 8 — æqné læta Bertul frons: ſed & vulmi ltni 4 . 4CROAMA TII. 213 agrenn ln . 3 „ meærſtum quid, inter ipſos etiam amplexus * n eminebat: quanquam causâ tum diſ- in c, ſimulata, preſſic alto corde dolorem, ur 4 n, cei eum die poſtero coram amicis oportuni- Mundm, us proderet. Nunfl... (39. Actuſatio Ansbertæ.) idenm Posr igitur, quàm die condicto ad huuntmidun) epulum Kequente⸗ convenêre, multis »„ quod ſoler, in medium allatis; Rertulfis mlei) paulatim, quid itinere toto, quid in car- Arlnit cere fibi, quid in reditu evenerit, ingreſ- Au ummn ſus narrare, magnam apud omnes com- iunio ium miſerationem excivit. Et in hoc tamen , (wmis imn inquit, rerum mearum naufragio, cùm uns nei, tabulam mihi quærerem; in qua enata- treu: Am rem, tunc alii quidem plures, ſed in pri- ütdne mis uxer hæc mea, clamantem oran- aungenune temque deſtiture. Simul litteras, quas Iinmmcniget aillam ſibi miſiſſe ajebat, expromit quid- gehichcif que ii de illis ſentiant, exquirit. Diu ne- mibus Nnn Wwo— civium ſe movit; quòd triſtitia, ſilen- tedeldb af tio magis tegenda, quâm lin hilari con- ſbalan Aun vivio accuſanda, judicarent. Noviſſimè orflrnin repertus eſt, qui linguæ intemperantior, lun. ums ut à vinoincaluerat, matronam hone- ſtiſſimam auderet criminari. Eam, quoad Him: , ma-⸗ 214 L ILBRIII. maritus abfuerit, in deliciis vitam volu. ptariam duxiſſe: atque ut hæc ejus viven- di ratio celari familiam poſſet, uſam in- genio, & hic illac evagatam, inter ex- teros ignotos præquâm libenter diſcur- ſaſſe. Certè enim, ex quo tempore in ſer- vitutem ipſe venerit illam, nemine con- ſcio, plus ſex ſeptemve menſes domo ab- fuiſſe; & nuper admodum, vix triduo, quam ipſe reverteretur, reverſam eſſe. Qud interea foris, quaſque res egerit, nolle ſe divinare: ſed in fœmina tamen nihil non poſſe ſuſpectum eſſe. (40. Candemaatis Ansberta.) PERTURBAVI maritum improviſa hes conjugis abſentia. Ideò acribus oculis illam intuitus; ecquid ruborem duceret, aut rea defenſionem pararet, exſpecta- bat. At illa cùm rectè ſe ſibi conſciam eſſe, nec uſquam, niſi vel cum ſuis fuiſſe, vel ad ſuos iſſe, modeſtiſſimè reſpondiſſet; precata veniam in cubiculum ſeceſſit. Qu digreſsàâ, ſententiæ rogantur, quid eà, ſi abſentia non purgetur, faciendum putent Plerique cenſuerunt, caſtigan- dam pro merito videri: ſolus ille, qui acto⸗ Amntigtlg, cgreliunf lbugeilt ℳ Mie danen Ount, Miing ſuttier Aui un unni iepuftteit ud NN uhemimn H (Mi unaen liuun ſonen gireil bu D lit hütak itekul ſen ier D . nigun, intne n henerdin cbenpaeitter⸗ mn, mimer WWe melſetlandi nddmn fünie men, teſetin 4 1, lenei ldntemnm ſranel⸗ ,ℳ/ uuminzmnig ribu wl fünduenint enpumt, alt Gkeſhicnint e ann liileſ ülimerehni cbiellun keI. ien ece. Oie Et rati, indecens, ſi fidicini vir illuſtris ſe ſubmitteret, certabant, à genibus di- vulſum, in pedes attollere, atq; ad Con- tennie gimnſt r hmmpenn, ,alleroll / ei ul, 4CNOAMA II. 215 actoris partes umplſerat, eſſe repudian- ln. dam. Dum inter hos judices ulirò citrô- que diu litigatur; inopinatò Muſicam , præ ipſis triclinii foribus audiunt: Simul Atrienſem vident ingredientem. Is nun- niat, hoſpitem quendam cum teſtudine veniſſe, qui cupiat intrò admitti. Nec- dum finierat iſte, cùm ſecutus e veſtigio fidicen, per ſe ipſe ingreditur, cithara- que luſtans Bertulfo ſiſtitur. Hic iſte om- nibus rejectis, velut amens de ſigmate proſilire: & cæterorum oblitus, uni oc- currere, hoſpitemque complexu arctiſ- ſimo ſtringere: & mülle ſexcentis titulis patronum, parentem, ſoterem appellare: denique genua præhenſans, ei ſe, quan- tus eſſet, mancupi tradere, ſuaque om- nia permittere. . (41. Merita Fidicini.) Qui tum aderant, rerum ignari ſtu- – ‚ undenam hæc Bertal’ adverſus ominem plebejum exiſteret voluntas ? vivii ſigna reducere. Sed Bertulfus perti- 215 L IBRIII. nax, Susite me, inquit, vitium, qusd in uxore danminſtis, eyvitare? Neque ingratum eſſe patrono libertam, adue ac ila marite fuit, compellite. Hic enim eſt ille, se neſcia- tis, qui inanus has vincali exemit: bic à pe- dibus meis catenæs diſcußſit: hic unas ergaſtals, bie ſerritio, bic aratre, bic longo ſupplicis abſolyit. Quas ei grates idcirco debeam, pos, qui nunquam apud barbaros ſeryiſtu, impund ignoratis. Ego, qui jugum in his cervicibas tuli: qui aratrum bis bumeris traxi, qui arpa bis genibus perreptavi, ignorare ut maximnè velim, ſine ſcelere non pogum. Sinite erge me ſacere oficium meum, ut aternus cliens patrono huic meo aternam ſerriam ſerritutem. Et vos porrò BzRTULFUM non odiſtis, bhane BrRTULFI Soterem «ca meeum smate poft- bac, & oficiss, ut meritum auditis, colite. (42. Edicon perſonatus agneſcitur.) IrERUM deinde juvenem complexus, inſtat obſecratque, ut nomen genuſque ſuum, quod in digreſſu promiſerit, ali⸗ quando tandem aperiat. Qui medeſtè renidens, facturum ſe ſpondet, ſi conju- gem priuùs, quam geratarn toties inſi- damque ſibi accusãâſſet, coram ſiſteret. Ea- lelul⸗ Lclnonſe⸗ lapeſtn⸗ „ H, gicgntn rlafemkl . , vrion Nocruuld. Nim Uint eacnennetdz n ciammmenrnen v, 1 r ls Aadenu mſen Alne⸗ olln, giun ueronummdun 4muptman keu Ueglnotalne A 6, hin Ncklel Moreng ge — 1 ACROAMA II. 217 t, H, Ea continuò quæritur. Sed perdiu quæ- et Mum ſita, neque in cubiculo, quo ſeceſſerat, nee ,Aus/ reliqua in domo uxor ulla, aut nxrios anſfil, ai umbra reperitur. Id anſam convivis præ. muuimntiii, buit, rurfus inſimulandi. Non utique re. imug cedere ab ingenio œminam: ſed eam, n Mniu⸗quod abſente viro fecerit, facere etiam eiindha pPræfente, Excipit opportunè fidicen: Haierſnſhtin eam enim verò, quod fecerit abſente, id Ennak mie etiam præſente marito, ringentibus licèt Wniftiin aliis & adverſantibus, morem gerere VG natul ſemper, & ſemper geſſiſſe. Simul galeri- s culum, quod capiti adaptatum fuerat, m d rejicere, cinnoſque propendulos, qui naſiaſnin frontem obumbrabant, removere; & co- mih lorem, quo perſonam ſibi fecerat, ſuda- udnirad rio detergere: unoque momemo, ex pe- uts atA Tegrine fidicine, Aauibertaprodite. RKR’K” (43. Ansberta abſelvitur.) 8 a NoxN paſſus hic illam Bertulfus verbum Eſnenn 1. dicere: ſed ipſe plenus ſtuporis, occupax , mnaß prior genua; fidaſque manus oſculatus, igelen , jam planè ſe carcere ergaſtuloque di- penn. E 4 gnum vociferatur, qui ſervatricem & meſme, Kolidus non agnôrit ſuam, & ingratus nn vn perperam traduxerit. Perdidiſti operam mie, eum K uor, – 4138 L IBRI II. uor, ꝗu talem tibi maritum redemiſti. Red. de aratro me mee, redda vincalis & catens, quibus ingratum exuiſti. Sine me pœænas ibi, ꝗquas mereor, expendere: ſine ruborem hunc te- gere, quo toties ego perfunder, queties me ter- ra marique quaæſitum audiam, quem terrà marique eſſugere tu debaiſſes. Sed non latebit hac Pirtus tuz, quæ famæ præconio per Grbem utraumqus audietur. Et peſtquam omnia tibi, quæperſouato pdicini promiſeram, largiſime praæſtitero, tu poſteris adhacomnibus exemplam manebis, MAGNI MERITI, SED PESSIME E⅛N ENSATI. 1II. . I N JU RIA BARBARE VINDICAT A. (44. Jernorum vindicta.) Qoin olim quantumque dominis in MKſervos licuerit; quämque impunè illes aut loris ii conciderint, aut ferro mutilarint, aut in crucem ſæpe ſublatos, nulla juris miſericordia peremerint, no- tius in vulgum eſt, quàm ut debeat demonſtrari. Sed nihilo obſcurior 8& a ſervorum vindicta eſt; qua multi quon- dam Inn cii in alninh . umtiiiin Cin ac Pnnuſt Ma, wn i lun Mnniid, ſeſtumarne imn ulgamunh Pirorznteca nnggnum aldun SAll AANNNVee Amegm u ndi va l Aaruin r, nelna inin, Uelnne (thr hinn u. 1 er. ene 4 le huenn 1 I. f Munliſ ihiet Gu nid Huninnient g li gen , linmi e llemleizt iunnden Mpn itſ, nſran ifn armmiknun Mnm, K 4 4 IINRI cNI dü) AEINNeCN . ſunen⸗ Neletin, a Menlrſeld 1Delethett, lihe 1 ,gin u Utüo blnn 4CNROA M A III 2r/S dam, ut jugum excuterent, rabie armati ferrumin dominos converterunt. Qua in re conſirmanda non committam, ut Tyrios vobis ex Juſtino, aut alios ex aliis ſeriptoribus moleſtè obtrudam: quos jam ipſi meminiſtis, per noctis unius te- nebras, mana ſervili nefariè eſſe truci- datos. Novum aliud, ac neſeio, an multis veſtrum antehae inauditum producam. Quod quamquam ſpectatu fœdum fuir & atrox; miteſcet tamen hic paulum „ ſi è longinquo narratum, inter Acroamas ta audiatur. (45. Barbarus Captirus.) ADOLESCENTEM & barbaris, haud ſcio, bellone captum, an de cataſtà emptum, vir nobilis ſevére magis, quam libera- liter, ad o peras ſerviles damnarat; eum- que, ne clam effugeret, compedibus vinctum, arctè ſemper anxieque cuſto- diebat. Ea ſervitus cùm per ſe dura, tum etiam diuturna, omnem homint calamitoſo ſpem libertatis præciderat. Qua enim parte tentaret? An auro for- taſſe, quo ſæpe libertas, nonnunquam & vita emitur? Sed hujus inane votum eſt, K 2 ubi 220 T I B R I II. ubi in tegete rupto, laceroque centone n ounmne peculium ſepelitur. At fugàâ certé, quæ quondam deſperatis etiam ſaluti fuit? Ad hauc verò non conſilium dee- rat: ſed rimam infelix, quàâ elaberetur, uſquam videbat. Obſtabar⸗ domeſticus carcer; aut ſi quà hic olim fatiſceret, catenæ morabantur. Igirur vim, inquis, pararet: effractôque ergaſtulo, & pertusà compede, erumperet. Atqui dictu faci- lius hoc nobis eſt, quàm illi factu; deni- que vel precibus dominum aggredere- tur. Hunc verò nec affabilem habebat, & ad fuſtes impingendos, quàm audien- dis precibus, benigniorem. Reſtabat u- num, ut viveret ſervus & moreretur. (46. Barbari neliberatio.) CUM hac fortuna dum annis pluribus luctatur, adoleſcens paullatim in virum evxvaſit, validum viribus & lacertoſum. Sed cum viribus, ex æquo & labor illi creſcebat. Inde ſervitus indies gravior. Victus igitur impatientiàâ, cœpit occul- tè vindictam cogitare: Nam quid multus hic ego per lenta ſuppylicia contabeſco? Si morienium ſimel in yinculis eſt, moriamur; ſes . ⸗ uit aſii G l mengun Nuirin. e gui Cbrun eninſen i⸗ Arau Er amn aulauinetit Mir n (AEn Aas Erni nntt Mn n Lanmn ſir ti Ilinn miihf u i i N. nii . 1 I kebc W — Tig einn i Mcontlumge⸗ Pietheen, li daneli⸗ n lulen, mein i . Nitdſe Griiiti oninnn Ate Litclentte s lnuer gen Nlilr. Enmdak. Aete ahmmmüzttt Grlindint Cbu 8 lente Aelo AAen! tusincies gnnt. eni, rfuc⸗ E: MYN 64 And alutf, 4— 1ACROAMA III. 22 1 ſed cit?: & quod ſolatio ſit, non ſoli moria⸗ mur. Ex eo die totus ad componendam tragœdiam incumbere, moduùmque ini- re, quo heriles injurias ulciſceretur. Hæc cogitandi multa quotidie in mentem ve- miebant. Quid obtruncari per inſidias komo unus quàm facili negotio poteſt? Res ictu peragitur. Aut ‚ſi vis aperta non placet, in promptu venenum eſt: uid cefſas ? Ægriùs hero facere non potes, quàm ſi vitam eripias, qua gaudet. Quid ?ægriùs illi non poſſim: Poſſum enim verò, ſi ſapio; poſſum. Non illime- cum tam bene eonvenit, ut morté ul⸗=⸗ ciſcar. Gravior eſt ira, quàm ur malo tam brevi ſatietur. Quæreſidum ſu pplicium, quod duret; & cujus ille tædio mortem in remedium quærat. (47. Diſſimulatie ſceleris.) Hc apud animum ſuum barbarus ita volutabar, ut nullo tamen indicio meditatum facinus proderet. Sed'ante occupet hie aliquis: ecquid- atrocius morte parare ſceleſtus in herum porue- rit? Et ſubibit fortaſſe; illum potuiſſe, de domini fortunis & Cimeliis expilan- 222 L TIB RI II. dis; aut ædibus, quas ampliſſimas cole- bat, inflammandis, cogitare. Nam, ut Euacliones avari hæc pertinacifſimeè reti- nent, ſic eorundem jacturam, vel acer- bius, vel certé diuturmùs, quàâm ipsàâ morte cruciantur. Nihil iſtorum iſte: Sed hoc vindictæ genus, ut plebejum & hu- mile aſpernatus, ad aliud matre Mede4, vel patre Thyefte dignum accingitur. Quod quidem tam immane, tamque ſævum nefas, ut priùs ille non prodidit, quàm re ipſa perperravit; ita neque vos mihi vim hanc afferetis, ut antequâm ip. ſa narrationis ſeries poſtulet, in medium tifeinti glrſli tun mbinut ntienn mlluz i Mnnc i intempeſtivè producam. (48. Pradiumn ſuburbanum.) CM nemo de familia ſuſpectam ad- Ruc perfidiam haberet, nemo etiam erat, qui à mancipio, ecque vincto, timen- dum cuiquam crederet. Quo factum eſt, ut hero aliquoties aut venatum egreſlo, aut peregrè profecto, uxor liberique do- mi prepemodum incuſtoditi relinque- rentur. Id non proinde, ac putabatur, barbarus negligebat: attentus ad rem, ſimul oportunitas foret, auſpicandam. OðU Igi. Si⸗ Eßtemintiiß ARummtn Gonn Wien 4 n unnſtin irilur iniha ienm nn Euen etn luen iln. 1 Cgtit Ne ereillelline⸗ lcnn e umi, gin S neren AAalnuelet le öhun Kenn M inmne, nn Fſäüsgllenngnni, IEmnit itkeſ Kruzur mennt; Gyukten ttnelit ten Nea) Perdengan egl inch, unt fentlnni. d unotlb 4 nenoct olnge, 4 hi: AMenuun 1 blet, gie L 4 1CROAMA III. 22 ¾ Igitur cùm exſpectatione ſæpè delusà cœ ptum nefarium diu diſtuliflet, au- . . 4 dendi copiam, quanta nunquam ſpera- bpatur, occaſio facit. Per ealores æſtivos cuncta familia in ſuburbanam prædium, ex more conceſſerat. In es prædio erant cm aliæ voluptatum illecebræ multæ, cùm przſertim elegans prætorium in arcis ſpeciem ædificatum. Circum circa piſcinæ foſſæque, ſtagnantibus undis lo- cum ambibant; ita quidem, ur modico ponte, ad arcem acceſſus paterer; ſubduei tamen penſilis pons facillimé poſſet. Su- pra portam edita turris eminebat; é qua deſpici omnis vicinia percommodè pote- rat. Hanc turrim homo ſuæ ſibi tragœæ- diæ ſcenam, & lanienam optàârat. (49. Opportunitas ſceleris.) FekTE dies feriatus, iſque ſolito ſe- renior illuxerat; & auræ pomeridianæ invitabant. Sternuntur equi; junguntur currus, heruſque cum famulis evehitur. Sequitur cum alio grege uxor, campi- que & valles animi causaâ peragrantur. Ad arcis cuſtodiam ſervus otiòsé relin- quitur, unaque in gynæceo nutrix, quæ K 4 ke⸗ 224 L IBRI I/. heriles libros curet. Cætera omnia ſoli- tudo; quâ mhil opportunius audendo- ſceleri. Iſte occaſionem, velut in ſinum delapſam arripit; primumque omnium, adduéto ponte, tam effugiendi, quàm intrandi locum intercipit. Tum infan- tes pueros nutrici per vim erepros, & ne quidquam flentes, in turrim, quâ de diximus, abſtrahit: atque inibi ſeſe il- loſque beſſulis adductis, includit & mu⸗- nit. Nutrix, quamquam neſciebat, quid homo moliretur, tamen mali aliquid metuens, domum ululatu, & œmineo- clamore implet; ſuperumque & homi. num opem ſollicitans, quærit erumpere aliqua, & familiam vocare. Sed præce- perat hoc ejus conſilium ſceleſtus, cum. prævidens pontem reſcidit, nihilque mu- lieri liberum, præter ſteriles lachrymas Teliquit. (50. Berbarus & turri deſpicit.) INTEREA dum hæc domi inſtruuntur, foris familia cum dominis animos laxa- Pat; ignara, quantum infortunium re- verſuris occurreret. Herus in primis ſuâ dAelicitate lætus, uberes hinc inde agros: ſanuimun aulen k nnigelatr Spnenimnii Cheineißen elonmauum Arhlithetan Anſechnneun muiii niſt Enſeg urn e r girn lu e inn tnd leiinan ſiinnuirin Algtgirn ſu u helle 1/ EnNlktnn. tnnmgeonnin hienl, gin nn Umittn, inegn edmtin gu ragrndi ci nhtn. Cun klilt ,i imen l it llnn, Aente nne d n rutennſer it n⸗ un Cern r tacdranitenr n etleilauu mniG. Aedoilin. Orinizzina Gn Tottnim entine en 3 4CRO 4 MA4 M. ꝛ2 5 & vineas uxori & latifundia monſtrabat, quibus abundarent: amplum communi- bus liberis certumque patrimonium. In- ter quæ colloquia paulatim ad prædium reverſi, vident præcluſis foribus, ſubla- toque ponte „ingreſſum negari. Simul e. julantem audiunt nutricolam: ſimul plo- rantes liberos. Hic incerti quid fieret, mutique alter alterum aſpiciunt; & in re nova conſilium à famulis, at iſti ab heris imperium exſpectant: dum denique ſer- vus, èQ ſummæ turris pinna proſpiciens, excluſos heros amariſſimè deriſit. Qiem conſpectum paterfamilias, cùm prolixe convitiis prius miniſque intenuiſſet, a- perire fores, pontemque illicò dimit- tere jubet? ſenſurum intus continuò, quid periculi ſit, herum ludificari. Ille adverſus hæc imperia pridem arma- tus tant& liberius inſultat? & flocci ni. hilique minas facit: dum herus in rabiem actus, comites jubet erucem, & quidquid aliud fervilis ſupplicii eſt', properare, alios faces promere „ & alios rotas Peruein anH expedire, quibus in verberonem ani- madvertant. . K 5 (51. — 226 L I BRI II. [5I. Barbarus paciſcitur. ] BARBARUS nihil, ne fic quidem terri- tus, ulttò& & per ludibrium, ecquid ad- huc paciſci de venia poſfit, incertogat. Quid de venia tu, ſceleſte? de venia tu ulla? Non ſi terrarum Orbis mihi ſup- plicet. Necvivam in craſtinum ego, ri peſſimis exemplis hodie te ulciſcar. Ire- rum ille deridens, negat facturum id he- zum: fſed agne mitiorem, mox etlam no- lenti veniam promiflurum. Quibus au- ditis, tantùm non erepuit iracundii herus, fuique velut impos, hac illae diſecurfare, vocare operas, admovere ſcalas, adh umque vi quærere, nequid- . quam molitur ꝛ cum, ecce Kliolum videt , l,an et ante ⸗ üdeeneſiß Elan Kenſurt E uußtwt 5 aler eret Cloruedinnoern Slhenmen (cle Uuverur MAun eti AWI infantem, ab ipfa illa turri manus tende. re, & in ſervilibusulnis, mammæ tattæs que nomẽ blæſis clamoribus vocare. Hic demum intelligere parens, quo loco res eſſent. Utique periſſe filium, ni carnifici pater ſupplex ferer. Igitur poſitis minis ipſe uxôrque ad preces verſi, veniam præteritorum offerre, & petere: inſuper infantem dimitteret, libertatem ſervo, aurumque, quantum vellet, promittere. N Giſcnnn eirüm tn ul, une Ind Ulenetzn Lunl ect efn N Triumphare ſe barbarus tum ſeriò puta- dehe⸗ cante RKHh vit, cuùm heros ſibi ſuos eſſe ſupplices V⸗ klck, Ueigs dit: quos tamen eoſdem, quòmagis adhue llec ideret ‚altero terrendos ſpectaculo cen- nlleui fuit: alterumque liberorum, jam bimu. ninmen i lum, indidem eis pinna oſtendit. RD M 52. Parentum preces.) RR Hic verò pater inlanum vociferans: “ & in genua provolutus palmas mancipio Rlnu W tendere: perque humana & divina, ur bedk ut duorum innocentiæ parceret, obſecra- re. Si quod crimen fuerit, id omne patris y 1, . Ee N, MI . ,H eſſe: illos nec auſos quicquam, nec po- Ien Ae tuiſle. rne Me dede morti: noxium macéta caput. ai Hoc merge jugulo ferrum; in hoc ſars hmikNN 8 zaxtage d umn Cyaſre eckus, mirrufz. Sed longe vi- untbanu olentior mater, cùm ungues in genis la- geake — uep gl imeſ cerandis, vellendiſque crinibus diu fa- eümnu tigaſſet, ululatus & irritas preces ad exo- hrn e randum mancipium convertit. es eli Me me trucida: parte Ju vis, xige Kperer Immane ſerrum. Aut, peæna ſi grayioy s,eug lacet, Gnla, Abſume flammu: ienibus torre: ſeros . K 9 Pey a 2S L I B R T II. Per Adrie diſperge fluétus. Ommnia Mater merebor. - Animarunt armâ- cuntque parricidam hæ preces: ut jam demum voti ſui potitum ſe crederet, cům vindicandi modum, qui ipſis graviſſime doleret, inveniſfet. Quare ut auſpicaretur aliquando tragædiam, manu læva in- fantem, dextrâ cultrum arripit, eumque lactenti jugulo, ſie ut videri poſſet, ad- movet. (53. Infans trucidatur.) Norn, importunus hic mihi flagi- tator inſtet, qui geſtus, & verba, & ſen- ſus infelicium parentum in hoc ſpeéta- culo deſiderare fe dicat. Imitari me Ti- mantem permitte: ut, quod colore nar- rationis nequeo, velo ſilentii repræſen- tem. Quæ enim lingua, aut quæ penna tam prompta, diſerta que ſit, ut illos ani- mi dolores, quibus parens uterque rum- pebatur, exæquet? Certè ego, dum huic Parti orationis ſuccumbo, eam cogi- tationibus veſtris impreſſlam relinquo- Nam parricidiam, quod audire nos & longinqno vix ſuſtinemus, oculis intu- eri parentes cogebantur. Stat barba- rus ſunn e, o⸗ Piſmrifen dun ſen ma uafe ii ethind cdaleif ua u onclüknen un, ühlitet er Alrihe iſmn o, (gMote knnid, mulai metal urani, Aicſetcncer⸗ hiu mutie citltikt incel⸗ r ic i Iraupten Pemin kibi luin e tin rigin 8 ulir nn ied lſakeſ 1 5 nnn rus carnifex, cultroque in jugulum ada- „. (co, vagientem puerum lente trucidat: in: reE & cuùm ſanguine adhuc calenti aſperſiſ- ecnlen . , 6 E. P . i6 nn ſet, tremulum corpus è ſumma turri, elin in in ſubjectæ piſcinæ foſſam, crudelis ab Mu jecit. nen (54. Borbarus ſe igſe jagulat.) nr engt FINITAM hic lanienam exiſtimatis 5 i Non equidem ego: qui ultimum adhue actum, nihil à cætera ttagœdia ablu⸗ u dentem exſpecto. Itane verò? Perva- u irnii, ſtatà jam domo, liberis jugulatis, ſaxis Ei SHM cruore natantibus, heriſque barbarè mhirſet conculcatis, poteſt aliud adhuc in fami- uinele lia malum expectari? Poteſt. Nam ut uNAme. famelici ferè, cùm cætera conſumpsêre, Anumi in proprios artus rabie feruntur: Sic ueI furiofus iſte, jam cæde alienã defunctus, Geheuliu ferrum, ne quâà hebeſceret, in ſe con- Enneen vertit. Cuùm enim ſceleris jam ſui ſuro. ep,Ann ciſque veniam, ne à ſe ipſo quidem ſpe- ubo, en raret: & dudum famulos operaſque delim m conglobatim accitas irruere, S ſcalas pyl 1Ndhen) ferre, & portas moliri vectibus videret; , oli atnens, non expectato carnifice ipfe- n. u met ſuo ſibi cultro jus dixit; & convitiis 1 K 7 priùs 2zo TLIFBKKI II. priũs, quæ rabies ſuggeſſerat, efluſis lale dataque vindicta, quam de hero eximi- (n am ſumpferit, ſeſe ker ro impie immaniter- que trajecit: deque altiſſima turri eandem in piſcinam Præceps iit: liberum ſe ratus, ſi heri minantis & imminentis tormenta (de æternis parùm ſollicitus) hoc com- pendio effagiſſet. (SS.- Infelctutio barbari.) BARBARAM Audiſtis, non hominis fu⸗ rentis, ſed ſævientis belluæ vindictam. Quamquam nulla ne bellua quidem tam immanis eſt. Ecquam enim injuriam, tantam hic, tamque atrosem in ſe acce- pit, ut ei ulciſcendiæ, ad fœdum hoc ſæ= vumque facinus deſcenderet? SHervitu. tem, inquis, duram & inclementem ſer- viebat. Sæpe verbis ab hero, ſæpe ver- beribus objurgatus; trutem quotidie vultum, & minaces oculos, nullam be- nevolentis animi ſignum videbat. In. terea labor aſſiduus & labore molefſtior ego: Nec enim ſie deliro, ut horinemn in ea fortuna conſpectum, cum Stoicis Wuin YA gngurn, 11 ul n i en! t ngaln M utl Crue⸗ a 4 Au lu 6 cie il , ller l mnn Uuuntni chcnn en limu ndllumn un Alileghen tomht minm Ulunten lrtn Uonmn,: lten Aai inn contemptus., Hæc illi tu ſuavia fuiſle, aut jucunda cenſes: Minime gentium i ſiee Kanm Crler 1 t funce ten dtine umtten bnlen emminnen Aan imjdran. . Genctei ) lt un dntit di Uelue n ie Nhluſik 1 unelin ihinn, Anijkint. letun boele .· M Kdereren n en / ruen ſolr chlos⸗ Mlink innm Flchr! lhe 1 ltu Muurut, Mauwepe o, n ſimn, — 4CRO4 M4 II 23 I felicem beatumque continuò proclamem, Cæterùm adeò acerba triſtiaque fuiſſe, cur illa dicam, ut proinde remedia deſi- derarint malo ipſo mille partibus acer- biora ? Ut verbum herile, ſervili ferro: ut vultus rugoſior, vulnere: ut minæ vindicandæ fuerint morte? & quali, Cœlites boni! quali morte: Morte fa- neſtâ, & tragicâà! Morte, vel audientibus nobis, ne dum oppetentibus illis, horreſ- cenda! 3 [36. Apſtropbe Ad heros. SEp fuerit hæc hujus belluæ (ut ſane fuit) cæca, & ad ulciſcendam injuriam ſtolida ſtultaque pertinacia: erit ea ta- men nonnemini documentum; ut, qui magnis ſervorum legionibus cingi ſe vi- det, amari ab illis malit, quàâm formi- dari: neque ut eò potentiorem ſe putet, quò torvior aut frontem contrahere, aut ſupercilio minari, aut vocem aſperare didicerit. Quid enim his moribus con- ſequi ſperet, quaàm ut moroſus aliis, odio- ſus etiam ſuis re ddatux? utque ipſoproce- dente, omnes, tanquam noxidm atimas 6 cubili proſilierit, diffugiant? Muter hoc ille 2 3 2. LTB RI IL ille tam ferum & intractabile in genium;, atque ut humanius dominetur, Non tonet Widuè, noque ſemper, quaquâ incedit „ful. mina mittat: Sed ſervis quoque affabilem ar ſe facilemque præbeat: Cædo quid ca- pturus hinc eſi detrimenti? quid? Amebi. ee tur. O detrimentum hero optabile quem hudh ante fugerant ſervi oderantque; jam cer=- ulaml tatim amabunt, & colent: jam ad eum, ehgialnun tanquam ad parentem, vel ut cum Se- gbonmofttlin neca loquamur tunquam ad beneficium ſi- aſnll, Mliig dus advolabunt: jam objicient ſe pro ilio mucro- Fmmnnmim nibus inſidiantium, & cum neceſſe erit, ſub- uhmdhulien ſernent corpora ſiuauti iter illi an ſalutem ſter. eiamn natur. Hæc heris clementibus omnia ſer- pfigt nn vorum Mnor præbebit zeadem omnia du. ißftiurl ris aſlperis Timor negabit. ( atikni IV. ummm giſen SOMNVUS NOCTURNUS lkinendine DIEI MIMUS. Pluenz (57. Xwerij ſomnium.) nn ber UM ſæpe mecum diuque res illas Penn wolursllem , quas FRANCIScCO ajunt u XAVERILO, inter homines etiamdum ver- e ſanti, & nocte quadam in paupere ta- ei ber- „ d c 4 d 3 Drinet “ berna ſomnum captanti „memorabiles ui i accidiſſe :non, potui, quin earum ego B 8 rerum cogitatione perquam commove- M S rer. Res autem eæ ſicut à majoribus acce⸗- ahſut pi, hujuſinodi fuéêre. eiſgi u. Ur fortè paucis diebus, quàâm in In- Nulinger dias Franciſcus ſolveret, de via feſſus nfn condormierat, cœpére Lemurum ima- um ſalm gines, quas orcus intempeſtivas effinxe- rni ſmi⸗ rat, ſomno præludere: atque in his obje- aumlgin, ta feralis, neſcio, quæ Lamiæ ſpecies, Finſnim. gzietum hominem inſolentiùs perturba- Eummii re. Franciſcus ibi re novà moleſtaque of- tnilcunk ſenſus, cùm arma manu capere, telum- uae que ſtringere non poſſer (quis enim edhnanh vinctis ſopore brachiis dimicaret?) unum hoc, cætera inermis, habuit, ut animi contentione, quâ fummâ poterat, in ho- ocrLNNX ſtem ſeſe inferret; & non modè pPetitiones E ejus laceſſitus exiret, ſed victor etiam ar- , mis hoſtem omnibus exueret. Nam etſi iſenin. dormientibus ſus hbertas haud conſtat, Ann Guqtekil tite tamen, ut ſimaximè tunc liber eſſet, N6 pughare priüs non deſtitit, quàm ſangui. ne inde per nares erũpente, hoſtis impu⸗ Dac erfſindo gneetunent de n nfuß⸗ dentiã erubeſcere cogeret, & palmam ex- 1 . in. S 2 3z4 L IB KI II. inſultanti Lamia, quamvis non ineruen- tam, reportaret. [58. Somnia improberum.] Hlic ego ſic feré mecum reputabam: Si homini propè divine, jamque per ine- diæ famiſque, & magni rigoris mille do- eumenta conſumpto, hæ tamen tales à Cypriis portentis locatæ inſidiæ fuêre, ut ei, diurnis laboribus fracto, & ſuper iligni lectuli culcitram abjecto, vixque partem neceſſariæ quietis capienti, tam præfractè improbeque inſultarent; quid, Chriſte ſancte, quid fieri illis ego Vene- ris ne potulis arbitrabor; Quaâmque licenter in eos grafſabuntur hi noctur- ni cupidines, quos à ludo vinòque po- tulentos, dapimnque cupediis paſtos farteſque; & longa ventris deſidia pin- gues, in mollibus ſtragulis, in calenti- bus plumis, in blandientibus umbris, ad uſque ſatietatem reperiunt, quotidie ſtertentes à Nempe ad hos aditum non invenient hæ ſtygis noctuæ: aut ab e- brüs cubilibus, atque ad omne flagi- tium patentibus abſtinebhunt; quæ in has paupetum caſas, & abſtemias cellas, Per e! mmuun 6 1 athti, kun d Cnigntn Ttnumintrpens Pelaucbennein etoorcunet,d Cnclnltnent Cienmlfa Olnm lizril minſuangt Gun, wile, Fudhtinin ühnlhänſt Ucnnn ei Emnen iridn lrleriogten S Uplinn D 2 unninine ininn elntellin in ingk i igntogninmnlech Euu NkNriſllake daduftin, r larm h i 1 titntn n Rerälhun gi Alimibgnle Mmr/Cumn ACbumneliwa gAnlrtkee n Apin e nfeniiüi 4 lngli be M ein 4 npe Alho “/ 4 4CRO 4 M III. 235 per tantas virtutum cuſtodias, illabi ſe poſſe opinantur? (79. Vigilie bonorum.) Runss ego, cum oculos ad illum ſan geinis torrentem, qui ſe naribus dormi- entis effudit, retorquerem; cogitabam illicò, quid facturus hic heros ſuiflet, ſi vigilanti quondam ac ſentienti, talis Si- renum intemperies, ſe objeciſſet? Illàſne belluas oberrare impanè, & oculis ho- neſtis occurrere, & vel ad horæ momen- tum conſiſtere pateretur 2 Superi boni! cujus exempli ſpectaculum in illo nos vi- diſſemus: Utique ſeu Franciſcum videre, in nivibus ſuis cum glacie gelùque dimi- eantem, libuiſſet; alterum Xaverius Franciſcum in rivibus exhiberet: ſeu imi- tari Benedictum placuiſſet, cum vepribus luctantem, Sèque in ſentes ac paliuros in- duentem; Benedictum monſtrari nobis * in Kaverio crederemus: ſive Bernardums denique inter undas hybernantem, aut Ephebum Aquinatem titione velitantem, . Dnebun D umphantem, aut majus ex omni memo- tia certamen ſpectare voluiſſemus; fallor ego 2363 LIBNI Th. outi ego. vel alterum hodie Bernardum, altez- i rũùmque & Nicetam, & Aquinatem, in uno 0 ui⸗ nuahe Xayerio revixiſſe videremus. Jam interea ln ganne certé, dum adoriri dormientem hoftis “ nn inſtituit; duas ille res haud obſcurè con- tn jiciendas nobis reliquit? alteram, quanto Hlun lin opere formidarit Xaverium vigilantem, iſ 4 quem non niſi ſomniantem i inermemque auſus ſi it oppugnare? alteram, quanta vi hiin ki Xaperius, ut ante jam dixi, pugnaturus il i inlnn i fuerit, ſi interdiu, ſi palàm, ſi armatus, id warian eſt, videns ſentienſque fuiſſet laceſſitus;: nfklragnn un qui dormiens & ligatus, in copias hoſti- umm mumt les pugnâ tam eruentâ dimicarit:ꝭ (60. Quaſtio propoſita.) lernklictd⸗ CETERUM hanc dormientis velitas iummnte tionem, dum ira mecum ut dixi, perpen-= numk A do: videor mihi non temere trahi ſed M ahinian manu quodam modo duci ad rei pul- Mune, ican cherrime quæſtionem. Quæ quidem: uiknat ſeu Surioſt itas debet, ſeu ſciendi cupidi- Rin hinn, tas mavult appellari, non committam, äniri quin ejus vos: participes per me fiatis. lfrice⸗ Etenim percontor, quorſum Pertinu- niich Eil iſſe hoc Franciſci duellum cenſeatis ? in Nam fr rectiùs id exputemus, neceſſe ad age = —* „ 11 „1 C R O 4 M 4 dV. 237 e in⸗ 8 R lins eſt, rei non vulgaris indicium fuiſſe, uttz i quod, quamvis dormiens, adeòque ju- tnn knim ris ſui & libertatis expers, ita tamen im- nenn puratam faciem expaverit oderitque, ut Clakghlutan in eadem expugnanda, ad ſanguinis uſ- a que profuſionem (nam de ſadore quid Neninn dicam?) generoſiſſime laborarit. Et in- Amannm telligo facilé, quid aliqui veſtrům hic Wn uN mihl ſint reſponſuri: Opem utique eœ- ncdi u leſtem; & præſentem Numinis tutelam ltum in eo conflictu adfuiſſe. Quo enim alio rnlikin ſcuto poſtit unquam Caſtimenia has in- lau tgult ferorum molitiones retundere? intaa ⸗, (61. Solutio Queftienis.) EGO VeroO & lubens aflentior: Neque hmei tam ingratus unquam fuero, ut in hoc kmatie virtutum ſtudio, quid Cclitibus debea- ntrtt mus, erubeſcam fateri. Quanquam ar- nilhitif⸗ itror tamen, in eo conſlictu quiddam en Cr die adhuc aliud demonſtrari: quod quàâm . auſenei eg0 dignum obſervatu, tam utile v0S 4 ame mMemoratu imitatũque comperietis. Ec- gelen quid igitur illud eſt, quod ajo demon- ehace 8 ſtratum, hic nobis eſſe? Ajo, confirma- el tam Franciſci irroboratamque conſue- belm tudinem fuiſſſe; quã ſe per omnem prio- Cchuenu, R rem “ r r CIuII 2 33½ LIB RI II. 1 rem vitam, adverſus has orci Harpyias vi= An, tnin gilans ſollicitè cauteque ſemper munie- na 49 rat. Hic illi uſus, exemplis aſſiduis auctus ul ,, in naturam denique vertit; ut, quod in- Mi⸗ terdiu ſemper fecerat, ſimul atque ob- ſcœni hi alites, ex Erebi nido emerſi, ob- ich ſtrepebant: idipſum deinde etiam noctu, ſu “ cùm maximè dormiebat, velut uſu quo. tmüüliit dam conſtanter retineret. unniind (&1. Confirmatio.) uuin. SorxNr enim, neſcio quo pacto, per te- nebras, dumquieſcimus, noſtrorum, ut vi Cuigeht tiorum, ita & virtutum ſpecimina, quibus liig uit multũ aſluevimus, recurrere, & in ſomno i Amln. plerumque palam facere, qui qualeſque mtelgue nos fuerimus; antea quàm dormiebamus. Annfiin in Memini ego, fuiſſe, qui ſua aliis facinora, naieuß nullis alioqui fidiculis exprimenda, per in nnennil ſoporem, intempeſtivè diſerti prædica- Ueleznam rent. Memini viſos, qui noctu præliaren- Eini ianehn tur, ſtrictoque pugione domum peram- antilgiuln bularent. Et experimur aliquos noctu cu- gſtelttee lullos & vina; aliquos, fritillos & ale- Wunin am poſcere: nempe e Qualibus in rebus multuùm ſumus antè mo. ſen n rati, ubi 4 M ACH %4 M4 Il. 232 kumnini in talibus, ut canit ille, noctem quoque Melnen, ſomnùmque tradueimus. Hinc adeò dor- uitiat mientes inſuérunt. i s Cauſidici cauſas agere, & componere bin line leges, ihent. Wautæ contractum cum ventu degers thinuit beclam; HNai idque non alià certè causès, quàm quod in. animum his iſdem curis ſtuchiiſque vigi- nAH les occupärunt. uguſrh hrn [é 3ʒ. Cur alii in ſomno ſutcumbent. nNe (Wrv igitur eſt, cur magno epere tu. unfenngin quiſquis es, admirére; ſi dormientem te zumekum ſentias, adomnes hos hkoſtium impetus Argiſeie ſuccumbere: & primo quovis aſſultu con- nltmum feſtim arma projicere, & manus dedere, ulinim &j usum accipere; aut jugulum etiam ipfſum ferro præbere? Mirarer ege, ſi n iſtt⸗ noctu reſiſteres ignarus; qui ſcichs v0. kinkne enſque interdiu ſternebaris; Si conſo- drnnnn i Pitus, animum à †ααſimulacro diver- u teres; qui oculos antè per omne Capidinis migu e 4 theatrum traduxeras: ſi ſomnians, Libulli n, inie leperes, Catullique paſſeres damgates ; 3 . 3 qui vigilans Properti Cynthias, Bibli- Giſe daſque leétitaras. Et in hac tamen diu- tux⸗ lueni ünellu f 240 LIBRI II. turna conſuetudine tua, cauſas otiose re- quiris, cur ad nocturnos hos Lamiæ aſpe- Ctus, ſanguinem æquè, acille non etiam ſellii, effundas ? Quin agis tu prius, & vigil uddh adſueſcis, cum Nicetæ noſtro etiam inter vincula ſerica vincere; atquè ubi manus captivas hic tibi hoſtis ligaverit, cogitas in ore libero telum adhuc eſſe, quo de. certes: Poteſt evulſa mordicus lingua cruentare hoſtem, ꝗquem ferrum non po- teſt. Hæc, inquam, tu talia vigil & inter- diu adſueſce; & arma tibi etiam ſomnus ſuggeret, quibus pro caſtitate veliteris. (64. Diocles Victor.) Ac ne noſtratia ſolùm, id eſt, Chri- ſtiana tibi ſubjiciam: vide Spurinam hic aliquem; vide alterum Græciæ florem, ſpectatiſſimi pudoris ephebum, Dioclem: cui ſi nox ſopôrque par ludibrium obtu- liſſet: quid eum tu aliud etiam inſomnis facturum fuiſſe arbitraris, quàm quod enebe⸗ Malti e interdiu ſui compotem vides feciſſe? Cũ regius eum, non amor, ſed furor, omni- bus in augulis perſequeretur; & demum in balnei anguſtüs deprehenſum elabi nuſquam ſineret; conftitit ſuĩ ſecurus, & i aſy⸗ yer un ſbomtiſt) “ 1t114 6lmcßhal lutlei Setral⸗ 95 1. 4 llnn 3 Clftir. Nheru altiigen⸗ Oipdrnmknidt, Eenesbolummu * mnel roclimnen uirdlketemtene Genilonrlia Ahe, nine elart, Maue Glrſüllenmun⸗ Getollloinlknnn Auanannanmi Milier 1ri, g apüngerlnt D Se6 conne nin 1 1 CEROA M4 Ivy.„ 145 i, aſylum eriam ibi, caſtus captuſque puer ennkyliiel invenit, Obſeratæ undique, aque op- t leimt. peſſulatæ jam fores erant; jam obmuni- gunn An tæ. cratibus ferreis valvæ, exitum nega- Ankweiinin. bant ; omniaque prædam inermem adju- g egullinmn menta deſtituerant. Non ſe ipſe deſtituit lriu ingenuus pudor. Suberat loco ahenum; ch d quod ſubditisignibus, cuùm latè fumum Wümimig vaporemque rotaret, & intus aquæ fer- AnImmng ventes bullis immanibus ſtriderent, me- adndin tum vel procul intuentibus movebat; uni tmddinim huic adoleſcentulo potuit placere, eùm- Wmckni que ut illo velutad pudicitiæ portum / vonfugeret, invitare. Accurrit, ecce, in- n, I;Ge doles honeſta, locumque properè in- Wuieni ſcendit; in ebullientes undas, veluti ge- gunCtdliim, lidum in rorem præceps inſiliit; esdem- iME. que conſilio ſimul & vitam exuit; & pu- ef ulin. dieitiam cum æterni Regis dedecore vin. nleimti dicavit. Tbiran, ang [56. Deliria bonorum. midek INGENIOSUS hic pudor, etiam in ſomno, m, Ain⸗reor, inveniſſet, quo blandientis ille- arruis cebræ petitiones declinaret. Quod qui- chels dem ego non eò commemoro, quaſi lies“ imitandum continuò putem: ſed quô cnn I. do- 142 L IBRI II. doceam, magnis exemplis, ſi non æmu- landis, certè autem contem plandis, opus eſſe, dum à conſuetudine rectè vigilan- di, ad ſomni Xaveriani victoriam per- tingamus; talem plerique noctem ha- bituri, qualem quiſque diem exigemus. Cæterumhabent iſtud non ſola inſomnia, cum idem non rarè in iis quoque obſer- vemus, quo jecit. Nam his ipſis in rebus delirare per- gunt, quibus, cùm adhuc ſaperent, te- nebantur. Ita viros juyeneſque religio- ne inſignes, audivimus multos de rebus divinis ſuaviſſimè fabulantes, cùm ægri jam fractique prorſus, quid fabularen- tur, ignorarent. Ut ſatis apparuerit, nihil eos aliud, etiam ſanos valenteſque cogitaſſe. ä(66. Deliri« malorum. ) ArUI, quantis intervallis, hæc iſtorum ſive ſomnia, ſive deliria, videtis ab improborum quà in ſomniis ‚quà in- ſaniis diſcrepare;? Quorum alii, quas opes vivi validique avare corraſerant , ecaſdem non ſolùm delirante cerebro, 4 aomm s urens aliquando febris, aut alius morbi calor de ſtatu mentis de- WHNT. d a⸗ Nenl1 .n n. Ui tninin ſe iafriͦ . Ainlaln n n n irn ummun Clnm, Cnnutt nenh enekſin MfolsCebrtenb nkkadmmuk paloahnn, 1 nlltan apnit nr Orti Iun Aubrmn INd,A Ann ſait ſir uttgun Cunen Mia len ſ enlra d.,. nlg, en lugt lreſ⸗ 1 — II I 1. enhle imn aldeenolmt ne ectnet lenſee Nlden h. rdtneign Uun dincnia Rnücnckti en innndn Arteltnn enie inhulung. mihhegtn t⸗ iferte iß 6r MliddeN Plnen dinen n, Gütbler Vas Arn minnsaiß 1 um . ms mmmii, u, iwe Geltuif un onis Otorun u6 8 4 ums, ate 12 e tam ſcripſiſſet, atque effutüſſet multa 3 4CIOAMAA Irr„, 14 3 ſed emoriente jam etiam manu nume- rare, congerere, coacervare perſeve- rant. Alii iras odiaque in æmulos con- cepta, etiam in eo ſtatu pertinaciter ſo⸗ vent; hoſtemque aut ſomnis pergunt „ aut delirio laceſſere, quem ferire gladio non poſſunt. Alii laſcivos Cupidines „ vitæque ſuæ turpitudines, etiam tum volutant, cùm proſtrati mentem jam omnem, pæneque vitam amisèêre. Et quæ-= ſo vos, date brevem hanc operam mihi, ut ad lectulum impuriſſimi lenonis, jim in morbo cubantis, animamque agentis vos deducam: cognolſcetis, quantum in homine inveterati per vitam mores potuerint, & quò demum iiin poſtremo ſomnio, & quod mortem anteceſſit , evaſerint. (67. Bucchanani mors.) GHORGIUM Baschunanum plerique noviſtis omnes, quàm non plebejum Pocëtam, tam nobilem ſcurram, & pa- ſtam in hara Calvini, aut è Priapi paſcuis eductam ſcrof m. Is, inquam, tenebrio, oum vana, profanaque & impia per vi- „1f de- II19 “ 6 à44 1 IBRI IJ. demum aquäâ inter cutem diffus? eu4 moleſtè graviterque- vexatus, cœ pit foras ud, ſpectare. Igitur priùs aliquanto quàm auldn 6 expiraret, Caper illum Calvini vocatus gen gel inviſere; & conſpicatus res hominis in Mnaliidl ri anguſto eſſe, moriturum hortari, ut in en glaſmtt neceſſitate poſitus, precem Domini- tn cam, verbis conceptis pronuntiaret. Hic rtbiſeſe⸗ homo ſemianimis, quem juſſio inſolens ſen Uur hu excitârat, reſumit vires; & collectis ttlun fun⸗ animi reliquiis; quas mihi tu preces, in- 10, Kliann quit qualeſque imperes, neſcio. Nam vltert Len d annis eas quadraginta, quod memine- lanu⸗ rim, feci nunquam: Sed quas unas in Wur, illii Propertii ſinu condidici, eas verò me- mimumt morià expromptâ recitabo: inſtititque Z * ultimum halitum in hune Poëtæ verſum im lelen impendere, adn pun Cynthia prima luu miſerum me cepit Netuenen 4 ocellis. Aiunn denan eaque Precatione luſtratus, ad ſuumn Pro- (In ſiu, I pertium recto itinere conceſſit. amua (68. aſſauboni mors.) U im l ſc PIDEM veſtram! Si adhue dubitaſtis, nſtan ꝗuid flagrio hic obſcœnus, cùm maxi- ſah . meé vigilaret, cùm ſtuderet, cùm ſeri- aa be. au uet cnpel aag 44 C K O 4 MA IV. 245 RKZZð berer, aſſidué actitarit; hoc unum cjus 3 “ ſomnium, mentiſque amentis delirium lrlliine auſcultate & vitæ omnis vigiliæque 8 aunre ephemeridem legiſtis. Neque diverſos Aini aliorum exitus exſpectate „quos memi- nln niſtis iiſdem pervigiliis operatos ſemper Nunni, fuiſſe. Nam quos alios potuit præſides hmutk præſtitéſque Caſſaubonus ſperare; cum nu.- unhiik per in littore Britanno miſer animam ig, Aalt exhalaret; quaàm ſuos Athenæos, Sue-= ur“ tonios, Spartianos, quibus commen- Wrn, Mn tandis ætatem prius omnem conſecràâ- n un, rat: Utique tune iidem illi clientem mi habuere ; ii ſenſum illius animumque G aeiè obſederunt: ii rogatam operam, extre- din: Hn m que offieii ſolatium abeunti præſtite= um Enn runt. Quid alter ille Batavorum Troſſu⸗ uus, à quo pœhas improbæ juventæ GN Oceanus exegit? An aliud ejus animo ſimulacrum obſervatum fuiſſe creditis, Uhrnn alin, quàm Triphona?s, Eumolpos, & quic- eolelt quid olim Propudioruin ex Arbitri ſta⸗ Fachnt ln⸗ rat * Certé cum naufragus mediis in ion, 4 Ructibus nataret, ſuus illi poruit Lycas, c omne laudatæ tempeſtatis choragium nln P3, oc 246 LIB RI II. memor, .. Centum aquoreas Nereo genstore pu- ellas advocare, ut familiares, laſſo ſupponers brathiacollo properarent, niſi Oceanus, ad preces querelaſque ſurdus, peragere ſu- um officium fluctus juſſiſſet, & fantem adhuc plorantemque, torta vertigine cir- cumactum, ad Petrony ſui muſæum a- mandàſſet. . (69. Mors Anonymi Adoleſcentit.) VERUM his omiſſis, alium adhuc ado- leſcentem, illis nihilo feliciorem, vobis produco. In quo adoleſcente, DEUM ego immortalem obteſtor, precorque, ut ſerii vobiſcum cogitetis, quanti referat, benè aurmalè à pueris conſuèêſſe: quando quicquid conſuetudinis invaleſcit, id omne poſtremò, non ſolàùm ſomnianti, ſed etiam morienti, diſticillimo tempore, ac ſæpe cum æternitatis diſpendio recur- ret. Teſtis mihi eſt locuples vir gravis , q i annis abhinc paucis recenſuitiin uxbe quadam literis atque ingeniis florenti, rem occurrere potuit de ſe iĩpſe tunc dicere, En bomo, quem admodum natat? Potuit, etil ial n iuſij Vohen cthun U plintnn 1 gue, Noltt uiebum afun ,lagtikain ichruanim Nenuhtn Gyennt/l, cimtui t lgmenunmn LGeNn Ei Flumiäin pee liiun n Cerinttit kle n niunlen . Minanmhuntr E/ntiret anun iu mlelai ſak D II ſeiſenr 4 6 1 0 4 4 1,. 247 * rem unam in raris memorabilem- veriil- ſimte, ſe propemodum inſpectante, ſic uln contigiſſe. AporESCENS ibi, cum alüs contubernalibus vitam aliquamdiu de- h gebat; qui omnes ad ſtudia liberalia, non ai m illiberali nec ſumptu, nec Mœcenate Gndl utebantur. Is longâ conſuetudine inde uine, abultima pueritia ad flagitium, neſcio ne in quale, occultè conſciſcendum aſſiduè emm trahebatur: & quamvis per ſtatas exo- milimme mologeſes identidem luſtraretur, tamen ſui oblitus continuò in mortem naturam- τι⅝ que regrediebatur. Sæpe data conſilia, Anadts ſæpe remedia tentata, additique terro- ien, i res, minus minimo profecère. Noviſſi- Aen N meéè gravi eorporis morbo conflictatus, umei & ope medicà deſtitutus, ubi vita mi- uu grandum ſibi ſenſit; cœpit ſeriò omnem mdceu juventæ laſciviam mutare: atque tum Alas Dnein, demùúm redé velle vivere, cùm vivere elun onn porrò non liceret. Vocatur Sacerdos; Acrellnon expiatur ægrotus, mortemque ſui ſecurus lee“, operirur. Apperit interea nox, & paulè * inf poſt adoleſcens ex morbo decedit; ſpei rültellii plenus, quam de ſalute æternitateque? 4 Pgei conceperat. 1. . ,1112 rISR IJI [70. Adoleſcens damnatus. 10 ſa MANEF cùͤ/ —᷑ primùm vulgata mors nunn e eſt, exſequiale pro mortuo Sacrum ap- lie g pParatur: quod facere Sicerdos commo- rln dum inceperat, cùm veſtis ei talaris, ad Puchnn 4 infima pedum vellitur. Id ille fortui- ene t fieri ratus, inſuper haber; inque re ſglufe n c&ρhâiâ peragere pergit. Non diu factum. e atque ad poplitem temurque idem mo- id auutli 242 = nitor obturbat. Mirari tum quidem lcy hiim un Sacerdos: ſed quòd neminem videret, inne Pan negligendum & iſtud putat. Brevi dein liblennife imparientior umbra, circum latera in- tiuntike, ſtat, vellieatque. At ille ne ſie quidem: Hücgenr /n d movyetur, ut ſollicitè requirat. Denique amwkedmm ecce tibiab aræ an gulo ſiniſtro defor- mulh alantn mem fumanmtemque nebulam; atque & chnphuke nebula vogem! Ceſſaret facere ceſſaret ml⸗ operam impenſar perdere, nunquam li- ( un taturus. Imim in Hic perturbatier, nee injuriâ, Sacer- Nnilen inin dos; ecquid ergo id umbræ ſit, percon- (hhin B B hanneri tatur. Audit eum adoleſeentem eſſe, J. ten n 1 . „ . 1B . S H 4 pridie luſtratus piaeularibus ſacris de- n ceſſiſſet. Jam hæc mali ominis exordia ſe ni non placebant. Inſtat tamen, Ss quid an unm ilIo- Au I . ieftialn, . n,Alen. Anhe, de Mnehn: Nnük ine Meni un git MAmütnit:, ntzrn kein Ne, Aum mnd lrbgitr, Ergin Deie gaſaitn En eWlem AN Cluntrre lt nelac,unt õ oAundtel lolekefrenti alrhußi⸗ enll onini i 6 * 60 1 Mürtmel, H 11CROAMAIV. 243 illo ſactum fuerit, perquirit. Ille rauco murmure, ſuppliciis æternis addictum ſeſe, & orani ſalute privatum confite.- tur. Meliora DEUS! inquit: an ego te ritè non expiavi? Tu verò recté, inquit, integréque omnia, Nee mihi tum ali- quid reliquum culpæ: Sed inter Dar filios jam jam adoptatus, cheu! impro- viso exhæredor. Subjecit, æquo DEr judicio factum, ut inter ipſum lactan- tis animæ egreſſum, veteris conſue. tudinis illecebraâ percelleretur: de qua ſi triumphaſſet, ævum æternum porròô felix degeret. Jam, eheu! victuri ſeſe, & ex more delectatum, ſimul e corpore exceſſiſſe, ſimul ad infernos cruciatus ir. vevocabili judicis ſententia condemna- tum fuiſſe. . ((J71. Qualis vita, talis mors.) His utriuſque fortunæ documentis partim à Xaveri piorumque ſtudio, par- uim ab improborum exitu adductis, ad vos orationem, quæ reliqua eſt, conver- 10:: idque jam nunc agendum in primis cenſeo, ut utrorum eligere conditio- nes malitis, maturè vobiſcum ſeriòque L 5 ſta⸗ 250 L B k II. ſtatuatis. Qui enim ſimiles olim exitus non perhorreſcunt, poſſunt jam ii cum Bucchanano Cypriiſque Sodalibus vitam in commendandis cantandiſque Cyathiis degere; poſſunt honeſtis ſuſque deque habirie. per impura fœdàque omni rue- poſſunt improbris ſuis ad conſuetu- dinenn uſque pervigilare; non fallet ſua illos opinio. Sentient quondam, ſentient à ſuis vigiliis, neque ſomnia ſua ‚neque fu. nera diſcrepare. Vos autem, 5 melior in- doles, vos, qui noctes mortél ſque felicio- res exoptatis qui ad ultimos eonflictus intenti, de armis proſpicitis: qui poſtre- mas orci molitiones artéſque jam nunc trepidi provideris; Xayerii IImiles vigili- as agitate: & ſecuri noctes omnes mor- teſque olim contemnetis. INFANTIA VIRORUM M AGISTRA. (72. A mmimis docemur.) ERPAUCI mortales eò ſe Sapientiæ perveniſſe gloriantur, ut borrò, ſi res ferat, erudiri fotmarique à minori- — bus uIN ch Gul r nn l l in n n lles s 1 kln d n pein ſ ſee /ANNnin elhien Uun wele/0 ei dche, il Nrſiemerme nl N 8lanlgnin 1aele ZM I iler 1 D . . gi Nenn gedlt 1 Clllen i Alri l Linronl a Cle Oden rli ui hkichani le I nlka 4 lin mi llte Ghrcen em lle. uilaten. Knollete N 1 1 Clhnozenten in nlr. ehte nun iimlerigle) GWeomnnnnr⸗ e . FIANON . lar. nt, en . nuigte H 4 „ “ 4 3 1 4CROAMA p., 255 bus aſpernentur. Nam & Cuniculus, pa- vidum parvumque animal, magnos belli duces, mœnia ſuffodere, turréſque ac urbes docuit ſubruere; aliquibus for- mica providentiam, induſtriam apes, vigiliam grues tradidére, magiſterie non pœnitendo. Quid, quod ipſa Dei Sapientia ſuos juſſit ab arbore ficu di- fſcere : & Bernardus truncum rudém- que ſilvæ ſtipitem, non erubuit in con- ſilium vocare ? Que minus inſolens videri debet, ſi legamus, Inſubres de Antiſtite ambigentes, pueri conſilio Am- broſiam optâſſe. Nec valde erit ingra- tum, ſi ex vulgi opinione, de puero quo⸗- dam, Auguſtino Magiſtro, memore- mus. Ex vulgi, inquam, opinione. Nec enim ad hiſtoriæ ſidem hic ullam pro- vocamus. (73. Auguſtini annbulatio.) FERUNT enim creduntque, Auguſti- no quondam ſeria ſcitùque difficilia meditanti, de improviſo rem ferè hu- juſmodi accidiſſe. Obambulabat is for- tè præter Libyci maris crepidines: ibi- que ſive ſolus ſecum ipſe, ſive ut ejus L 6⁶ mos Zs LIBEBRIITII. mos ferebat, cum amieis, in rerum cœ⸗ leſtium diſquiſitionem ingreſfus, multa: feliciter ingeniosèque diſſerebat. Nec. enim exſpectari ab Auguſtino aliquicdd poterat, quod pium plenùmque ingenii mon eſſet. Verùm evenit, ut cum aliucd ex alio ſereretur, paulitim cogitatio di- ſputatiòque ad eruendum Divinæ Tria- dos arcanum delapſa, ſe ipfam velur in: immenſo pelago amitteret. Pergebat tamen Auguſtinus; & animumm ratus in- tendi illac renus poſie, quoad veri quan- dam ſimilitudinem conformaret, varie ie anxièque in omnem partem verſabat. Nec ſanè abſurdæ imagines occurre- rant, quibus ad umbram ejus arcanz pertigiſte ſe nonnunquam confide bat. Sed erant eæ mox ipſæ, cùm penitus in- ſpicerentur, tam rudi penicillo ductæ; ut quaà etiam acceſſiſſe proximè vide- bantur, infinità etiamnum diſſimilitu- dine recederent, Igitur aliud ſuper aliud exorſus, ultrà inſiſtere, vimque ſibi no⸗ vam identidem afferre, & ſi quid ab in- genio, etiam invito, extunderet, labora- re, Verùm quantè impenſiùs illuc ni- te⸗ Angndenulrr d (rrpenm, eMN (ntiir un iltun ar t, Ul AMünlut mi Gtniſfttn Anigüln ener, Aiſen nin A tnn potnt Aenmn heoßedkn Heſt, Miiud, eitrutmineae In mper, 1 wreumdns: Hurin, d Nlg unrttrlne, üenlni Peit anin lu ln incetilim Unin ndi 1 1 il, Gunn, nnerlu, 4 k lkrhr D ntin 1 uingene n,ann hin Retn 4 nDnelie Wkhinken unt. Nitt Kuümmtn “M Culnite Cötonmner, ue pmen inginzgeunt. Nen iſn eni. tis ingenio ſe indulgeret. Jam ipſa unda- nnmchhüin. , Cneumt⸗ Uigenilnetn oinne Entun Mie Niiulii e, Unget Auncete, H Nreli 1 ebatur, tanto repelli ſe longiùs à veri ac- Geſſu ſentiebat. (74. Maris contemplatio.) CM in hoc tam pertinaci conatu, diu ſe Auguſtinus improbè fatigâſſet, neque tamen, ur quidquid inceperat, exitum in re ardua reperiſſet; æger ani- mi, cireumſpicit æſtuantis Oceani cam- pos, alibi quidem velut ſtrato æquore jacentes:: alibi verò immenſis fuctibus, Jam in alta montium, jam in vallium profunda, alternante fremitu, receden- tes. In eo ſpectaculo cœpit animus, ut ſæpe fit, ab inſtituto, ad vaſtam oceani magnitudinem imprudens divertere. Nece deerat ſane maeries, quæ admiran- rum congeries infinita, ad lunæ im- per um exundans: jam perennis reci- procatio, quâ pelago in ſe recedente, mox undantur littora, produntur vada, deſolantur navigia: quæ eadem mox e- vagante fluctu, rurſus omnia ſubruun- tur. Ad hæe belluarum ibi natantium monſtra, & inſularum immenſa ſparia; & ſpumantibus undis collifa Ceraunia, L 7 & & diſcordium ventorum ęterna prælia; & hæc hujuſmodi plus ſexcenta ſeſe AA- guſtino objiciehant; in quibus vel ſingu- lis multorum admiratio laborâſſet. (75. Puer in littore.) SEpp nondum ad ſe ita redierat Augu- ſtinus, ut ab oceani magnitudine, quam oculis emetiri deſperãârat, diſcere per ſe ipſe poſſet, quid animus ſtatuere, de me- tienda Triados immenfirate deberet: ea- Propter opus magiſtro jam erat, cujus ille ducu ad magni arcani penetrale de- veniret. Eequem autem Auguſtinus, Or- bis magiſter, magiſtrum he exſpectaret? Non Ariſtotelem opinor aliquem: quip- Pe qui ne unius quoque Euripi ingenium ita veſtigare potuerit, quin ipſum Euri- Ppus, inter experimenta præfocaret. An Potius de Socratis ludo alium, ipſo So- crate majorem? Quaſi verò Platones ulli docere poſſint. quod diſcere nunquam ipſi potuerint? Videte, quæſo vos, & qua licet, etiam auſcultate novùm do- (ctoris maximi doctorem! Eten'm cùm de eo, quem demonſtravimus, loco; Maris æ quor immenſum Auguſtinus pro. ſpi. N e Aen Mian Aliannh “ uftfülten ten n bn „ ſ. Ccolcha n nne Pas kein iid) kelrin biuer uuni Elen, Auuarn ſhn/, Ylen, NA gdkcgi mandn ol luben bin WIicten enarer 7 gen 14 lente nnbun L lute e elert H Wmnün, gen n, Gmz lert ke Aelcheten iu nen an en ene. nltarki tlaen gin Dmhingnn. Aunigumdi⸗ inten / Hiinm, eN Feoluned äteenneu glebi Uleue nonn nl Denad Eunimms, . lignkun * e ſcrobiculumtransfundere; idque iterum 4CROAM1 v. 2 ſpiceret, videt fortè ad extimi littoris crepidinem, ignoti oris habituſque ephe- bulum, venuſtâ cum primis ac decenti formâ puerum; ſed eum ejuſmodi tamen, quem fari per ætatem vix etiam dum poſſe ſuſpicaretur, imperat ſibi vir gra- vis, ut propiùs luberet accedere, & quo Scipiones olim Læliéôſque meminerat conchas in littore legiſſe, conſtituit, quas res in otio puer adtitaret, etiam ipſe velurin ludo obſervare. (76. Pyueri luſus.) Is autem puerulus, ut humi fortè con- ſederat, ſerius attentuſque opus ætati congruens, in ſabulo moliebatur. Opus id erat hujuſmodi. Aliquantulum ejus ſabuli ſolerter identidem fodiebat, foſ- ſumque cavà manu tantiſper hauriebat; quoad ſerobem ibi modicum, palmari non majorem excavarxet; quam tamen rem ille non aliter agebat, quâ ſi magnis ſudotibus Iſthmum eſſet perfoſſurus. In- de minuſculo vaſe (cochlear putares) in manus ſumpto, aggrediebatur. Oceani undas haurire, hauſtaſque guttatim in tek⸗ 256 L TBRI II. tertiumque, idque ſæpius deinceps ſæs- piuſque ſtndio indefeſſo actitare. Con- templatus jam dudum Antiſtes, mox etiam adiniratus, contentum pueri, irri- tùmque ſtudiam quéfſpectaret: demum . . . X . ä,/, in loco blandè ſuavierque percontatur. Al Puer, quâdebebat, modeftiâ renidens, velle ſe, ait, immenſos Oeani vortices, in ſcrobis unius, quem ſibi fodiſſet, an.- guſtias cogere: idque adeò eſſe, in quo- tam operosè laboraret. Delectatus inge. nuo candore Antiſtes, jubet otioſum ab ejuſmodi cura infantem eſſe: certè e- nim inanem eum ſibi laborem ſumere, qui nunquam ſit ad exitum perventu. rus. Aliud proinde ſtuderet, neque in re- tam deſperata actum porrò agere perſe=- Vveraret. . (77. Pueri dictum ſapiens.) CoNTINUO puer; derides ſanè iu au- daciam, inquit, ſcrobiculi mei. ſpe ſtal⸗ tà irrirz que totum ſibi Oceanum deſti- nautis. At quantò melius illos ego de- riſero, qui cœlum omne cœlique arca- na, ingenio mortali (quid niſi parvulo ſinu ) comprehenſuros ſe ſperant: Ab. ſiſtant Eesnumu dltn Gnlei unlin 1i10 aaligrnd, =— aſek, ,Iwoke, ge uime, Ael anſd ur, kMn E eutil, ign ck ſetugunmen 4en ln uet aCcle Aaßten 1Dochngnoteti⸗ Ninind 4enn len lenllanura Ala ut Aiſenumumuin en Autni i ell Ariſefenl Ack uum a Unkinſgen Nellir, unleran ll nenne Uecee⸗ Aßni,u lhnno Coen mhent, — u 1— R O e 752 ant ſiſtant & illi nitendo „ac ne adtum agere 1i mnexcum perſeverent „cogitent, quædam Wenn n rutius credi poſſe, quarmn veſtigari. Ob. umli ſtupefecit Auguſtinum pueri dictum ſa- KimgEI piens: ut facilé conjiceret, majus ali⸗ ekm, quid infante, in balburientis ephebi nemun ſchemate latuiſſe, à quo tam opportunè udäiſiin res maximas didiciſſet. Quanquam ſi re Een üntlt⸗ etiam verâ puerum infantem eſſe, credi- ig I diſſer, nunquam tamen is fuerat Auguſti. n Mlug nus, quem olim puderet, aliquid etiam à enst tali didiciſte. Suſcipienda nobis eſt hæz Werd tanti Doctoris modeſtia, & multò magis Gueninm, etiam imitanda. Atque utinam eandem, lam me. non dicam, Tertullianus olim & Orige- ure ne nes, ſed hiſce noſtris temporibus multi uwirent⸗ tenuiſſent! non tot erroribus hodie labo. antem labantémque Kempublicam ha- n beremus. Nunc i veſpertiliones, dum ſeſe ,leiksltns, quilas eſle gloriantur, &audaciũs evecti, eline, ſet ſublatis in Solem oculis, omnia cæli ſe⸗ Oemm creta rimari pertentant, ab ipſa Solis lu=- ce retuſi miſerrime occæcantur. eoelattn (78. Augutſtini panegyricus.) m ilide Ar non hocuno documento ſe no- Ae. Bis Auguſtinus probavit, ut neceſſe ha- Cnl. en beam, 2;3 LIBRI II ctorem agnoverit, rem hujuſmodi recenſet. Erat forte Mediolani, ibat- que, ut panegyricum, quem ingeniosè laborioseque commentus fuerat, Impe- ratori recitaret: ibat, inquam, magno ſamiliarium comitatu; ſed majori cura- rum ac ſolicirudinum exercitu ſtipatus. Nam quos cogitationum æſtus in ejus extit ſſe pectore putemus, quem inde gloriæ ingens cupido, hinc eventus in- fui n (riunufmm ir certi formidines, velut marinis jactatio- nibus collidebant? Obſervabantur jam tum animo, mox etiam in ore oculiſque futuri, ille virorum principum conlſeſ- ſus, illa conſulis purpura & faſces, illa Ceæſaris tot populis adorata majeſtas. Et quantum lucri gloriæque ſperabarur, K dicenti plauſus in tam illuſtri theatro da. retur: tantum curæ naſcebatur, ne ſpe magnàâ orator exciderer, ne Auguſtino indignum, ne Auguſto faſtiditum, ne Po beam, ad vulgi credulitarem vos ablez gire. Demus enim, ur pictores in pue- ro, quem dixi, nos laferint: cercè non ipſe nos etiam Anguſtinus fefellit: qui ² de ſe, qualem in vili mendicahulo do. “ culegulnuum nei i zuin in õ 1 () Muun Euamnüenpn 5 Iuiun Aed aob Fui oponm. Mliem An IsCunerentn Uſhiuntinenden mugrnenh Duandnimd onn Cuulm Aamun 8 iter Aehie ud Helni tir h l taen I dun lat L che Ken, Dl hmil . n hint Gmnd dr⸗ Msunchei Nmu tenl 1, nun i⸗ llria mn gethiihen õ Enl, gonin tir eenncir⸗ A Nütüſttin Wemhonnf⸗ imnin tolis m ALlk,1 Tnrni tutid e Heren Eileiritreu nſetball 1 lre behi⸗ hlie⸗ 4 C ROA MA4 P., 259 opaulo tritum aliquid proferret. Ocuras boininum! quantum eſt, (ut ait ille) in re- bus inane! Nempe nondum ibi is erat Au- guſtinus, ut hac fugientis gloriæ ſomnia non amare, aut ſui deſpicientiam poſſes non extimeſcere. Magiſtro adhuc opus a- liquo erat, qui ad hanc eum diſciplinam erudiret; qui curas animum rudentes exi- meret; qui panico terrore, & mendaci gaudio, errantem ignorantemque libe- ratet. L . (79. Mendicus triumpbans.) EcE autem in tempore hunc ipſum ! pec quæſitum adeò conductumvè, ſed incogitanti peropportunè obvium ope- ræ gratuitæ magiſtrum. At qualem tamen illum? iterum quæſo vos, paucis auſcul- tate. Qua prætereundum Auguſtino tum muncio: quem apparebat, in tegete ma. lis centonibus ſarto, omne patrimonium circumferre, & avitum in ponte hoſpi- tium habere. Miſerabilem primo ſtatim aſpectu judicàâſſet; veluti quem abjeciſſe fortuna in ludibrium humanæ ſortis vi- deretur. Sed ille tamen, quod àpræ. tex⸗ h — erat, obviam fit mendicantis fortunæz ho- 26 LIBRI II. s. rereuntibus argenti paululùm in ſtipe Mn acceperat, eôque obſonium fami com- ne n parârat, curis omnibus vacuus, lætuſ- Puud i que in publico geſtiebar & cantitabat. g Friumphantem crederet Auguſtinus, ni er r i tunica male PicrA deformâ⁴ſſet. Non ubtis illum reditura mox inopia, non exigen- imiſu danox in paupere culeitr, non fames Alin ucn ante occaſum Solem reverſura ſolicita- Mu Nid — . . 6g r. bant. Denique ſui ſecurus, nulla nec ho- W, An noris ambitione, nec contem ptůs formi- AiN dine percellebatur. R mlim uſ⸗ (S80. Auguſtinusi diſcit.) (Munn ali PRETERIERANT hunc talem Magi=- aiinelfln ſtrum alii multi; ſed oſcitantes, & ach! tthltlanni 4 rer, non aſſequebantur. Enimverò non idiaatn eadem negligentia ſtupérque Auguſti- Mnn urinn ni. Senſit hic continuòè, quid ille etiam Mhlyeenmnen tacens profiłeretur à atque ut erat inge- Rlugoltldee nio docili, magnos inde mmiréôſque pro. ſhiiltani greſſus repente fecit. Exfpectatis à me, A unſt iil quos ille qualelque progreſſus fecerit 2 n Wartmihn Geram accentibus morem; & vel egé- a ihun mét breviſſimé prodam, vel, quod malle nn tinnle vor arbittor, ipſum vobis Auguſtinum „ anaſn utie l AAC hOAMA4 YV s In, uti narret, adducam. Animadverti ego pau- ſöninine, perem, inquit, hunc mendicum jocantem, en atque latamtem. Animadverteris ſane tu e Ken videriſque talem; quid porrò tùminon alii W, non æquè viderunt? nihilo tamen, quâm ENn ; antea doctiores. Animadverti, inquir., mi ,. ingemui: & lotutus ſum cum amicu mis 9 Aen WI Mmaltos dolores inſaniarum noſtrarum: quia Ameltiin ommmibus conatibus noſtris; qualibus tunc kannellnt lIaborabam , nihil vellemus aliud, niſi ad Mutmiia Tecuram latitiam pervenire, qud nos men. . dicus ille jam praceſſiſſet; aunquam fortaſſe ugit illue venturos. O diſciplinam ſalutarem uris eximium é ſechola paupere Profectum! Cine AA Quæ te Stoa Zenomis, Auguſtine, quæ garikele Platonis Academia, quæ Ariſtotelis am- n, Unmu -Pitioſa Lycea, ad hoc philoſophiæ com- 1 tnemeigt Ppendium, æquè ac ludus iſte, Per duxiſ- , glllemmn ent?ed perge tu tamen: & ſi gucl præte- ateteni Tea fuit, quod ibi didiceris, ablolve. Quid Güncte wa: ego vobis abſolvam: Didici indidem ego, ins inane vVanumque tuiſſe omne ſtudium aelR Meum. Quod enim tum ille pauculu, & emen- knd dicatis mumulis adeptus erat; ad hoc ego tam en ærumnoſis anfractibus ambiebam. Ille lataba- n 5 ſec tur, ego Anxins eram; ſetur us ille, go trepidus. Uſobis le Ue 2 ass 1LI 1IB;RI II. Me hilaritate perfundebatur, cuùm ego cunr- eyiſcerabar. (8S81. Auguſtini docilitas.) NuARUM hæc neſcieras priùs, Augu- ſtine: tibique conditione tuàâ plus æquo blandiebâre, quippe quâ propediem in veri gaudii poſſeſſionem, mentiſque tran- quillæ ſerenitatem perventurum te ſom- niàâras. Nunc animi falſum, magniſq; er- roribus deluſum fuiſſe te, magiſter hic docuit. Docuit, inquam; at tu faceri for- taſſis apud alios iſtud erubuiſti? Enò dixi, inquit, in hanc ſententiam multa charu men, C& ſape adyertebam in his, quomodo mihi eſſet: & invemiebam, malè mihi eſſe, & dol bam & conduplicabam ipſum male. Et ſi quid Arriſißes proſperum, taæadebat apprehendere; quia pené prins, quàm teneretur, apolabat. Quid ais, e nifeu 1 mrtrhenni Rperialn ,An uhlin AAborulte dn Grllekrunmt lkii iſ berl lla ncinelelli Krnte mhiun Ui;Adlcizen menti it ni lu Wintfinne MMilfimrun: itznengihr Augauſtine? Hæceine tu talia ex tua ſcho- zſetnn A la: hæc, inquam, omnia ex una? & qui- dem ex illa? Satis eſt (cogit exclamare me admiratio) ſatis eſt profectò ſuper- que, quod hic uno die, unoque in ludo, ac penè per ludum te audimus didiciſſe. (82. Ambitiaſi indociles.) Nos tardà ſegnique indole (pròô Cœ- Ulites bihifiin ummirmn, 4 Unifefrianm 4 r lline, digl Neenn lu ſnent 46GKRO 4 M A P. 26 en in 5 ſites boni!) quibus exemplis, quanto- d due majoribus magiſtris aflidué doce- mur? nec docemurtamen. Clamant, non Grui i iſti de ponte Satellites; ſed cum ipſo jam bmntiſten Auguſtino ſapientiſſimi clamant Antiſti- Almi tes, clamant purpurati Martyres; cla- nnmiemn. mant docentque candidatæ Virgines . mUA nen hiſce ſtudiis noſtris? votiſque mani- dilin i⸗ bus illuc iri, ubi quieſcere animus, iln,mel gaudere ſe poſſe confidat: alia cuique via n miai, nitendum eſſe. Tu, inquiunt, adoléſcens Wmiäku miſerande, ambitione, per præceps eni- anim teris; & ad felicitatem per avia inviaque i mnnie contendis. = οα Non eſt, ſalleru, haæc terenda, non eſt, Arine Qus vis ire via, terenda non eſt. gtwinn fuß Hac ad inſomnes curas evaditur: hac ad , olilili pervigiles metus: hac ad caſus ruinam- euidis que properatur. Magè ru nos imitare: muamH Auæque tibi veſtigiain plano ſignavimus, 4 Gnſfdn ca tu naviter ſerva, & preme: tramitis ia achit⸗ boni viæque ſecurus. Alium vident auri Bi) opumque defſiderio, per maria terraſ- – que, raptari. Revocant validis clamo- ribus. Gfodll TIugue 6 falleris«què, & emineſas eblleſ . N 8 per a64 LIBRI.· 11I. Per rupes ſcopuloſdue, perqus torts Inſani ruu æquor u charybdes. Hic Syrtes iter occupent, & haſt Am VUndis triſtihus obruunt carinam: Hc Aſtu mare ſeryet: Mic doloſaa Blando in vertice ſaviunt procellæ; M – Non eſt hac viæ, Tergas verte non eſt. giuulnhin Tutiuùs hac flecte; atque ut portum tene- iMgnn. 285, quâ navigalle nos vides, illac tu ra- 1 N tem & vela cautior imende. Qvapign (8S3. Voluptuarii indociles.ñ) Vccl ANl RUnRSUsS alium vident, juventa fero- Auninſmninen cem, inferni cupiditate in prærupta vo- fienielliaft luptatum, non currere, ſed ruere; inde- iWo iennni que, unde cladem accepturus ſit, beati, menyk amt tudinem exſpectare. Hunc verò talem Illman vel maximèe laborant hi noſtri doctores ri nki ab in incepto deterrere. Quò cæcus amenſ- kgin der que raperis? Non tu hiatum hunc Cur- uſelui tium, non voraginem hanc vwides? nemo ſan eng hac uilus ante te iit, quin præcipitio in. Wonimn , Ga teriret. Hic ecce Samſonis adhuc veſti- Imn gia: hic Salomonis impreſſa vides. Uter- que hic peſſum ĩere: & cum aliis ſexcen- lNaiiin tis deorſum acti, triſte ſequacibus docu- Minn mentum fuêre. Tu primus hoc excidium ul- 4 un güce gui 6 ſ I. . ergger 4 nun gg it inmnd nengmn CWEIENNN tmnk Urnn Clinente. Gnminti n nlen iunin. Giükiünennd nr Alnnt i unnluf, leni e Munceidden n Maſai Er neun udinun MN Gameili- n an Nuft ni Ae Z CRO AMAVv. 2865 ultimuſque evades ah! non evades. Hæc talia nobis aſſiduè occentant multi: & quotus eſt tamen quiſque noſtrùm, qui vatibus his aures animumque advertat? qui ad meliera faeilem ſe docilémque præbeat? Magiſtris nempe nos deſumus, quoties ad ſancta ducunt, ad mala nullie indigemus. (84. Augiſſtini mutatio.) Quo magis ego gratulandum Augu- ſtino cenſeo, quem videam ab homun- cionis unius fortuito conſpectu, tantum in Sapientiæ ſtudio ptefeciſſe, ut ex am- bitioſo gloriæ mancipio, gloriæ omnis contemptor; ex profano Rhetore, ſa- piens Theologus; ex mendici diſcipulo, Orbis noſtri prodierit magiſter. Nam cœlo quidem Deôque, quale id credi- mus ſpectaculum fuiſſe ? quàm gratum viſu? quàm dignum applauſu? Videre hominem, paullò antè nimiaâ ſpe tu- mentem, atque alta ſibi omnia grandi ſupercilio deſtinantem, nec ſuis ſe ſpa- tiis, ſed animi deſideriis metientem; re- pentè in medio conatu, quo Cæſaris au- rem aulamque implere magno inani M a. 266 L IBMRI II. apparabat, mutatis conſiliis ad ſtudias longiſſimè contraria divertiſſe? Exe ſſe ab illo jam animo curas mortales; jam ho- norum tædia ſubire; jam urbis aulæque faſtidia naſci; hæc, inquam, ii Ccxlites quanto cum gaudio aſpexerunt?à Quid rurſus, cùm eundem viderent, jam æter- na ſpectare? jam ad cœleſtia ſe attollere jam immortali Numini ſe ſuaque conſe- crare? Ego, ut ſuaviſſimis illos voluptati- PBus perfuſos fuiſſe non dubito; ita per- ſuaſum habeo, haud multò inſuavius iis ſpectaculum fore, ſi pari conditione & nos mutari videant; videantque multos hodie, qui ſequi Auguſtinum adhuc diſ- centem noluerunt, jam velle imitari do- g«entem. VI. SUI DESDICIENTI A., NOEBILIIS. [5. S. Thomaæ Caſtitas. 3 EThoma, quem Aquinatem à pa- tria nominamus, ſi dicere ingredi- ar, erunt continuò, qui præcipere jam a- nimo ſe putent, quàο omnis hæc oratio ſir lein e . 4 nein Ani (Kunmian lntun Satii 1 . Sannsnn 4 1 lerm in Lenm, fhen cinen dich Ientatuunun nin elnn ten, Knmd U ‚Mlnaurt Alan erlacen 4 . n, Wynnns in . znbe 1., Gum 4 ſelctngin 1 5 e, ſn 6: Waleel 1 le een K I oonllir A Urrilebr rig int inttinalg mn, ICele ermm! Git. Ce nar. Wehickedlet ikiunna ſnislungu⸗ nibmn inn Akoudoimons Iymiuniott neane Nlte üumadnecl enhä = 11 1 leleſtn 11 n Aaun, 1,0 cale 4 cinrechen, 46 Nns 4CROAM4 yI. 26 7 ſit exitura. Utique è magno virtutum agmine unam eſſe tam conſpicuam ejus Caſtitatem, ut ea narrandi materiem ve‚l ſola poſſit infinitam ſuppeditare, in qua dicentis eloquentia ſe jactet. Equidem ego inficias non ĩbo. Quam enim aſpectu pulchrum fuit, adoleſcentem videre tenerum, pro ea virtute fortiter dimi- cantem, cui expuganandæ, tota ſe Ve- neris caſtra armârant; tam fore ſeu mihi narratu, ſed vobis auditu jucundum cre- derem, fſi facinus id hodie perſequere- mur. Nihilominus tamen hoc in præſen- tia mihi non agetur; cùm ipſe nos ad aliud quiddam, inter ſua decora contemplan- dum, opportuniùs invitet. (86. Philoſophi patientia.) Fürr enim neſcio qaid ſingulare & admirabile illa ejus inſignis modeſtia , quà non ſolum de ſe ipſo nunquam aus ſentiebat magniſicè, aut loquebatur ela. tè; ſed neque ſi aliis contemptui ſe vi- deret eſſe, de ulla cjuſquam injuria querebatur. Quanquam hac ego voce laudem adoleſcentis videor obſcuraſſe, em eum de accepta injusia commo- M 2 tum 26 3 L IFPRIXII. tum fuiſſe, aut lamentatum negavi: læ tatum dixiſſe gavisumque oportebat. Nam alterum illud, quis in juvene divi- no. tamquam eximium ſuſpiceret, quod etiam ab hemine vano legimus factita- tum? Etenim in Græcia ferunt, primi nominis philoſophum claruiſſe ; qui diſcipulo quondam deprecatum ad ſe venienti, veniam hac lege promiſerit: ſi priùs omnium contumelias tacens pa- tienſque triennio pertuliſſet, accepit con- ditionemtiro; & patientiâ, quod ajunt, Spartanà, omne ſuĩ ludibrium contem- p umque ex pacto diſſimulavit. Quo tam præclaro incepte, cui du- bium eſt, quin eum modeſtiæ gradum, de quo agimus, ſic attigerit, ut de nul- lius injuriis cum quoquam expoſtula- ret? At quantis paſſibus hanc ille me- ram poſt etiam tranſierit, accipite. Exeun. te trienmio rem confectam habere ſe ratus, quidni doctorem ſibi jam cre- deret reconciliatum à Nondum erat. Jubet alterum ecce triennium in expe- rimentis ita ponere, ut non medè ad convitia conticeſceret; ſed eorum au- cto⸗ iell — = - cauihin engin muithhl nitenigrin ſicuni ſunahklar lckbalee eu, Ho, iiße Nonn iik Aend Aua ente ien nigkin twn en nn . lnn ihhlan. llntüllaneni Welln i Pulgaeke, Reratan lnli 1 en. – un Nehei⸗ cundnere unſſie o einti, rttunt, nie N, ,5 Anl memm ul dulgefiuin Gnisus lleenin Eübebringer Alnult üuert aich lein giln, awgun ntel bg hurlet enncſich Conledenn ie tnen ſuf, un! NNe te icoiun en,I bon 1 on;z ſel ⸗ 1 1CROAM A YVI. 269 Ktores porrò donis quemque remunera- ri; & injurias cæteroqui parvo venales fingulis affibus mercari pergeret. O do- ctorem (exclamet hic aliquis) durum, qui hæc imperare, vel certè diſcipu- lum ferreum, qui in imperio potue rit tam immani durare!Et duravit tamen ille, du- ravit; noviſque exemplis amicitiam emit ſui doctoris. Hactenus virturis progreſ- ſum adoleſeentem, non Chriſtianum, vix aliud habulſſe putabitis, què ulterius ni- teretur. Habuit. .ẽ [87. Philoſopbi factum RKtupendum. NAMeum Magiſter àtot documen- tis mirificè probatum, cùm amplexus peramanter fuiſſet, idoneum cenſuit⸗ quem ia Athæneo publico, docendæ Sapientiæ præſiceret. Ibi Ulli ſub pri- mum ingreſſum, nova ſe offert velitatio, adoleſcenti non expeétata. Stabat in Lycei veſtibulo ſcurra, qui Cynicã di- cacitate in ſubeuntem invectus, parum habuit exſibilare, ni male dictis etiam probriſque inceſſeret? hoſpitemque in- noxium coronæ circumſtnti ridendum propinâret. Hic nos abſentes propè ipſi M 3 com- 270 1 1I B KkK I II. commovemur, & huic ſannionis im- pudentiæ ſubiraſcimur: hoſpitem illum præſentem, quid cogitabimus feciſſe t Ringi fertaſſe cœperit, rumpique? aut gravi ſtomacho in canem illatus, mutuis ſe convitiis ulciſci? Veſtram fidem? quid fecit: Fecit, quod facturum eſſe nemo adſtantium eredidiſſet; riſit. Riſerit hac, inquis, homo contumeliâ vexatus? Ri- ſit, inquam; & exuberante lætitiãâ tan- quam beneſicium dediſſet, habere ſe fannioni gratias dixit. Nane adoleſcens etiam gratias illi? Quidni gratias ego illi z Tribus jam annis magno ſemper emendæ hoc genus injuriæ fuêre; quas iſte mihi dum gratuitas nunc & libera- les ingerit, gtatiam inire vos illum à me nullam exiſtimatis? B (88. J. Thomaæ ſilentium,) Hic ego taeitæ admirationis plenus, ab hoc Philoſopho ad Aquinatem no- ſtrum regredior: qui ſi adoleſcentem hune audiat, eò l bertatis evadere potuiſ ſe, ut contumelias graves tam alto ſilen- tio vindicàârit, mox dato pretio emerit, Ademum riſu, velut amiciſſimo com- plexu iwten wun Ai E nchile uu e air Ujſer, ur rinw Mamull Z 1 Mrennti . 1 Meltortes epeen lunbema , . 1 uſngluronn Aleni Külei ne linini tbinufe n ni, erilng nun kuitn g umnchrnn mmdaruI ANhennelgtit Uun Lun n urng , Uinetide, g 6uros Aer⸗ tuewäluin 4 es ſinn, 4 ps gin 1Rre õ Paretn⸗ uoptetts u malin 4CROAMA VI. 271 plexu exceperit; idque adoleſcentem feciſſe veræ adhuc ſapientiæ rudem, neque dum ad Chriſti leges auctoratum, neque ullà immortalitatis ſpe adductum; X hærebit animi dubius, utrum audiri modeſtiam ſuam, an exprobrari impa- rientiam putet; niſi & lpſe jam (quippe Chriſto iĩnitiatus, & mille eœli præmiis invitatus) non modò dicatur contemnĩ ab aliis non recusâſſe, ſed avidè etiam concupiſſe, & deſiderâſſe; ſeque pri- mus ipſe deſpicere, & infra omnes ultro abjicere, atque in hac ſuĩ deſpicientia, velut in regno geſtire gratularique ſtu- duiſſe. Et verò palæſtrã huic indeli pau- liſper exercendæ Deus aperuit, Tho- mamque in ea adverſariis ita commiſit, ut præſentes editæ virtutis ſpectaculo, poſteri trophæe, utrique exem plo ſaaviſ- ſimèe caperentur. En Ar ille cum ad cæteram honeſta- tem apprimè compoſitus, tum autem legum ac diſciplinæ, quam ſanxerant majores, longè omnium obſervantiſſi- mus. Sanxerantii, ut ſilentlo pené py- thagorico, in litteris artibuique diſcen- M 4 dis, 172 LIB RIII. dis, magiſtrum auſcultarent. At quem , Deus bone, & qualem ii Magiſtrum e Nam ſi de trivio aliquem, aut e plebe eulle . . . . grlen magiſtellum; haud mirêre lege ſilen- u . . . —p . GWer 100 tium eguiſſe, metuque diſcipulos ad mon . . . d, e audientiam fuiſſe cogendos. Ut verò ſemd Alexandros Halanſes, utque Albertos, famâ Guiti⸗ 1 virtuteque Magnos audire attentiſſime Trlimaln vellent, im perium omne ſu Pervacuum 0 Galg potuit videri. Os enim tam impa- ilen Atiat riens, qui Doctoribus tantis, de Sapien. Forchulel tia humana divinaque diſſerentibus „Sa- üllehnl mium auditorem ſe ultroò lubenſque non hnſen ſl Præberet? Dabimus tamen in ma na imn,riuin juvenum claſſe aliquos (uti ſolet) offi- rinnimiin cio defuiſſe: Aqainas hic certé „ cui e nihil ſtudio parendi erat antiquius, non K commiſit, quin ad nutum obtempꝑe- M raret. „ ummemanchin Piinedtle Nn [89. S. Thomas carpitur. 4 ViIDISSETIS adoleſcentulum illuſtrem „ . DA m, quem ſupra cæteros & ingenii gloria, irlar 4 & familiæ decora attollebant, ſu? velat „ A oblitum in turba deliteſcere; jamque in- N A 1 . . . „ . 3 u ver Alexandri pulpita, jam inter Alberti 84 nnn len ſubſellia imum aſlidere: nec ambitioſis Nei cla- Wgyen 1 lnren, 4 Audnnil uigene Weun n i 1 Vrnt eſte o ſſarsgel Nilniz . n eA vl.. / rllulheizn M ault/ . u e ed und mitin aümm in NaAi Geennuun dr tc genüfi ltelebent, K kieteer;im⸗ lnn mninet Aber utun GAnriNun 1CNOAMAYI. 27 ½ elamoribus intempeſtivè contendere Mec ea, quæ perſpiczcibus mentis oculis ipſe penetràſſet, paſſim oſtentare; ſed con- ſtanti quodam ſilentio piſcem penè Pon- ticum vincere: idquse unum ſemper ſtu- dere, quemadmodum ab ore Magiſtri afſiduè ſuſpenſus, aures quidem oculòſ- que illi impenderer, ſed linguam carcere arcte vinculiſque coërceret. Laudare talem adoleſcentis modeſtiam vel ipſe livor debuiſſet; & reperti tamen è turba multi fuerunt, qui carperent: rémque eò rraherent (mali malevelique con- jectores) ut ſtudium virturis hebetudi- nem ingenii mentiſque ftupiditatem in- terpretarentur. (590. Bes mutus vocatur.) FERRI contemptus hic poterat, ſi in? tra animum concluſus, nullo indicio ſe ſoris prodidiſſet. Nunc audaces, etiam in verba provecti, quid clàm de ipſo quiſque ſentiret, palàm omnibus fe- cêre. Jam ſagaces præcipitis opinor, genus modùmque convitü: & Tho- mam utique, aut Bæotiæ colonum, aut vervecum è patria civem ſcurrili cavillo M 5 co- . 274 LY B XI II. cog.tatis fuiſſe appellatum. Non longè abitis. Nec nullum hoc quidem convi- tium fuiſſet, adoleſcenti ingenuo pingue bubulcorum, barbarorumque ingenium exprobraſſe! tamen utcumque ſic inſal- taſſent, ſuum illi, id eſt, hominis certè nomen adhuc reliquiſſent: quo demum ipſo ut eum prorsùs exuerent, (indignior etiam abſens) pecudem, Bovemque mu- tum, geminato convitio nominarunt. Quid perſeveras hic, indoles modeſta, atque in his aliorum ludibriis placere tu pergis: Non expergiſceris aliquando; atque utinjuriam defendas, obſtinata linguæ filentia tu rumpis? Cyr: filium intantem, cùm loqui pro ſe natura ve- ruiſſet, fari pro parente pietas coëgit. Te, quem natura & diſciplina ad alios tuen- dos dilertum fecêre, madeſtà in tui de- ſenſionem proloqui non ſinit? Non finit hoc illa, non ſinit. Quid aliud autem ea ſinir, ex Thoma licet ipſo perconte- mur. (291. S. Thomaæ patientia.) Q☚Mαν“4M, quid enim eſt, quod perconiemur: Jam tum profectò, cùm . 8 eni 4 ie , en Nrand⸗ Coclun Khe Aes hie olelene i Certiun M nuln/d Alin elua uumataf 1Mr Nn Wulntinn Auantle ll Auen. Nont Allenen niggennn unmgeiven hung Ninlnl ltt lontuere en nbenm Z (Chrlo 1I Nnlcenstlauna V ,,. ſ. 0 Celaunn onln . . 9 Noearake. wee K. ling al erne⸗ Vanlmalnunmn 1 ete, Necdeſtahi. 17 Ci n leer igo elgeien, i⸗ .pinek 1CROAMAVI. 275 in hoc ſuẽ contemptu Thomas obmu- teſeeret, càùm hilari vultu ad ipſas inju- rias renideret; cùm obtrectantium ſcom- mata blandis officiis vindicare; cùm adverſariis ipſis favere identidem per- eret; jam tum, inquam, ille, quid modeſtia ſineret, juberètque, demon- ſtravit. Hac eloqui voce etiam mutum docuerat; & hoc ejus ſilentio, omnium aures animéſque impleverat. O vocem adoleſcente ingenuo dignam! 6 elo- quentiam non e Tullii præceptis hau- ſtam, ſed è Chriſti loquentibus exemplis comparatam! ex eadem omnino ſchola, qua & illa quondam prediit, non di- cendi vis, ſed tacendi virtus, qaâà Con- ſtantinus cauſam ſuam diſertiſſime pero- ravit. Statuam ejus apud Æ gyptios factioſi quidam lapidârant: eam ille con- tumeliam ne impunitam relinqueret, cùm à4 multis crebrò urgeretur, faciem ejus ſœdum in modum laceratam, ſauciatum. que caput dictitantibus: hactenus excan- duit, ut lentã manu frontem genàſque explorarir; & mox gratùm renidens, ſe verò incolumem eſſe, nec ullo ictum la- M s pigs a96 L I3II II. pide videri, reſponderinat. Eant, eant ad Foſteros hæc modeſtiæ exempla: &, K quos hunc adoleſcentulum piget æmula- ri, Imperatorem certè æmulari nen eru- beſcant. (92. S. Thomæ laudartio.) Sep inter hæc virtutis experimenta, oùm indies magis magiſque adoleſceret Thomas, non paſſus eſt arbiter ille, qui omnia moderatur DrUs, ut obnoxia convitio virtus aſſertore ſuo vindice- que deſtitueretur. Albertus is erat, quem Avita dectrinaque Magnum appella- mus, acri ingenio judicioque vir. Hic, ut fortè reſciſt, Thomam familiari con- tempta Borem, eumque Mutum à con- diſcipulis nominari; plenus numine, ita vos quidem, inquit: At hunc ego Bovem intantes ajo propediem boa- us erupturum, quantos Orbis hic uni- verſus, cum omnium veſtrum ſtupore ſit auditurus. Fulminati hoc omnes ora- culo, ipfſi quidem æternùm obmutuee runt: At Thomas ea mox dicere ſcribe- reque exorſus eſt, quibus omnes DD. cathedræ ſcholæque efſfuſis laudibus ap- plau- e10 rr efi emnn ceriſhe (angril, heneünler etnt ir ſjünuietenmn, (oetio bhert 4 ( Oun G 1olen le afi, M .1 em G Uitzun Netm Unknenenag Alikgtllen in Ehntrier Cercontle in elennnenn Mer 1n, eirlree gemol, tinfkn 1uln Kimem Penrlilien un ithmi n ninn nng iil⸗ Pemnitien Nn Ppe Uige tnAe, I Anlkien. lun ur, ens Win g: Nicrtg 6l rorecnn N Gnu Oniit ekuunty uitoedng zemnnn h or dicttet ibuome ☛ 3 NCROAM I. 277 plaudere inceperunt; ur nulla ſint ho- die tam remora terrarum ſpatia, quèò ernditi ejus clamores non perferantur ; factumque jam ſit, ut i, qui mutum de- riſerant, ipſimet elingues, illum omnis ſapientiæ interpretem venerentur. Nem- pè fic fermè conſuevit Deus: oppreſſæ virtutis filentium, diſerto multorum pa- trocinio ubereque proventu compen. fat. (93. Concienatoris irritas laber.) Quo eodem ſpectare mihi non ab- furdè videtur facinus conſimile, quod de Franciſci Xaperii comite quodam famàâ celebratur. Hic, cum ultimas In- dorum oras genteſque ingenti anime adiiſſſet; neque is laboris aut cenſilii quidquam prætermiſiſſet, quo barba- ram ferocitatem ad Chriſtianæ manſue- tudinis leges adduceret: Atque idcirco jam diſputatisnibus fœdos eorum er- rores convellere, jam concionibus mo- res efferatos componere, jam colloquũs animos Chriſto devincire impensè con- tenderet: actum tamen agere, omnem- que ſe operam perdere in co opere ſen- M 7 tie- 278 LIFB RI II. tiebat. Reddidir illum hæc gentis pervi. cacia diu perplexum, unde argumenta . „—. . e etr porrò exſeulperet, quibus ejus inſania Maun expugnaretur. Sed quod menſibus adeò quinque clamando docendéque, ne unum quidem hominem ab impio cultu aſſeruiſſet, æquè ſeipſum ac illos miſerè deplorabat. (4. Coeucionator conſpuitur.) AcciDIT fortè fortunâ, ut in via pu- blica ex more, ſuper divinis rebus, ad frequentem populum copiosè religioſè- que diſputaret. Concurrebant undique multi: Non eodem ſenſu omnes: Alii riſu peregrinum oraterem excepturi: alü ſannis, & ſi quid pluſcalum diſplis ceret, injuriis hominem traducturi, cir- cumſtabant. Et repertus in ea turba eſt homo, non ſolúm barbaræ mentis, ſed impuri etiam oris; qui ut ardorem ſive d'centis, ſive diſputantis importunè re- ſtingueret, auſus eſt (videte impuden- tiam plus quàm ſcurrilem!) auſus eſt ani- mæ fœtentis infame fputum, ſonanti ſcreatu è faucibus attractum, in ora do- ceutis deſpuere, perque incredibilem con-⸗ n how er 1en, menmr 4 ſe C n 4 eta gugl ſ Ue, ,eAoobe, em 4 W brmturdl Unctnamm Erortio, uini 1lie neihn Cuntcheven rfr hit Nr kin e. Nans 3Cgind Eimminon n laſge ini Uenm talhmo 1 füncitt glere ln⸗ llne ethotui o, Mumm in . 1 IILE Aunſee eni nnle buenti . lt, mnihiintan Fnaliuit Menggin Lpenu dard⸗ W 1 gin duu S cunlenn)ale⸗ uehhumn , GtAnn, I , An Uckes 4CXIOAMVI. 279 contemptum honeſtam ſacerdetis fron- tem, homo effrons evomere. Quis hic ali- ud expectaſſet, quàm ut corona omnis in verniles cachinnos continuò ebulliret; & à Doctore ſuo, velut ab humuncione rofano abjectoque, cum ludibriis pro- tugeret? Quis ullum præterea pondus ineſſe tam eluſæ diſputationi credidiſſet? aut quod momentum habere ea videre- tur oratio, quàm auditor non ſtrepitu, ut ſæpe, nec riſu, ut aliquan doʒ ſed quod ſ: cum adhuc nemo meminerat, vomitu excepiſſet: Et videte vos tamen, quòèòd o- peræ pretium ea diſlertatio denique ſit conſecuta. (95. Concionatoris patientia,) SAcERDOS quanquam luculenta ſe af. fectum injuria nonignoraret; atque os oculoſque impuriſſimi liquoris excre- mento conſpurcatos undique ſentiret; nullo tamen animi ſtomachantis motu perturbatus, c&œpit ſuum è ſinu fuda- rium otiosè colligere, eòque exprom- pto, humorem ſpurciſſimum, qum licuit, placidiſſimè extergere: neque verbo cum alüs commutato, Sœpratm ora- orationem voce tranquillà ſerenaque ſind 6 fronte ad finem perducere. Ita tum qui. en dem ex ea coneione diſceſſum eſt, ut neſcires, auditum magis Oratorem 2¾ turba, an contemptum diceres. Sed bre- vi poſt eventus aperuit; nunquam antea elarius auditum, quàm quando per illi- beralem hunc cottabum ei turbulentiſſi- mè obſtrepebatur: Neque majori cum approbatione exceptam fuiſſe orationẽ, quàm ubi liquidiſſimo cum probro fue- rat exploſa. (96. nbitus frultus.) NAM ecce tibi! poſt pauculos dies, tata civitatis facies inſpirato muta-a, ſeipſa, quid ageretur, atque unde aut quò abrepta feſtinaret, neſciebat. Ab omni parte concurritur: alii ſuper alios ad oratoris domicilium advolant: ni- hil cauſari ſe profitentur, quin volentes jam in poteſtatem veniant, atque ei do- ctrinæ, quam ſpernati tamdiu fuiſſent, victi denique ſuccumbant. Exinde ho- mines non minus quingenti, paucis dle- bus manus dare; & in pedes cum lscry- mis veniam orare; nec priùs ablſiſtere, Juamn e A lin rnleſen f zigeunu lelpdft asmmltnlui adahthud ler euln nlnuirillen Femileizhm ocxrer tannet sugunenn ellutiſhn olawwanutee. Inen A enen inn eluan ſia ler gr tn En itel Ewen km eſe at⸗ E1. Me atelt z gnl anrti i nIn . Ungei llen, lan d ſn 1cr Nen Wndlen g, ſuunnnene Ungnhyi Wminnbien eere nmtil nme An ungiti ₰ℳ C RO4 M A VI. 2 8” quàâm Sacris noſtratibus omnes initia- rentur. Rem planè admirabilem audito- res; & dignam, in qua contemplanda de- ſixi pendeamus. Paraverat hic ſeſe ſtudi- os& Sacerdos; diuque elamans ac labo- rans, omnia tentârat; intentus, uti res di- vinas barbaris auribus opportunè infun- deret. Nihil egit. Preces etiam calentes, multaſque addiderat, quibus Cœlitum opem ad expugnandos Indorum animos evocaret: tantundem profecit. Multa ex libris argumenta, multa à ſociis conſilia, t lun) tnurlird ifirn mrr eN NuN, WMt! iiim mWinr Gennt, giüneh Uenunt, mMtt nnkndu vnbam. i. le, eehlu . nec ulla à ſe ĩpſo artificia, ad rem idonea violentus extorſerat: nihil ne ſic quidem promovit. [27. Cauſa ſubiti frud us. INcENiOsiOhR demum ad hane, quâ de loquimur, ſuĩ contemptionem de- ſcenderat: Atque ecce omnia illi re- pentè prona & facilia eſſe: nemo jam ferocire, nemo abnuere, omnes ultro adeſſe, audire, inhiare, verumque, quod docebatur, læti agnoſcere, & Chriſto auctorati, priſtinos vitæ errores æter- nis proſcriptionibus damnare. Quis hic rerum æquus eſt æſtimator, qui obſtu- Pe- 282 L I BRIII. peſcere ſe tam inſperatos evenrus non fateatur? quis imò, qui hanc docendi dicendique rationem, humano magis commento initam, quàm divino conſk- lio inventam traditamque ſuſpicetur: Si tamen mortale magiſterium (quod equi- dem non puto) partes in hac ſchola ſibi aliquas vendicaret; ſcreator hic utique ſputatérꝗque unus minerval mereri ſe crederet; qui materiem, in qua ſe ora- toris hujas modeſtia exerceret, ſuppe- ditavit 1 ine quo fuiſſet, vim perſuaden- di oratio (quod apparuit) aut nullam aut perexiguam habuiſſet. (98. Alexandri Minæ.) DM hæc ego mecum admiror, ſubit epportunè, quod philoſophum ajunt, ingenioſo commento adinvenifle. Lam- pſacum Alexander cum copiis venerat; & civibus iratus, urbis excidium minaba- tur. Nec inanes hæ Regis minæ fuerunr. Jam enim in eo res agebatur, ut nullis precibus exorabilis, verberari machinis mœnia, vimque admoveri juberet; cùm Lampſateni deſperatũ ſuorum ſalute, Ansximenem, (quem auctoritate pu 6- 1elll/ “ rNNg ch ⸗ muifet⸗ “ cenee Aihe i ige tush k aAn kE Nu KR A rnkuzen geclas, Ann Cmiignent evr, Vevenen 6 Neeshm E n mbigent, al leeleln Nkue AMnner nii k air⸗ Gtudun nlen e r uxetlt,i nnicl nn, 1e Uiſran N, Pe. 9) lutun iflnre e Auielht enerung enn tni giueg unen unn unplien giktün ulet kahinen r drhei W Wnel Uuin, Alut ni⸗ euen , elila iuntun Anuihunn Auad, M/ Tecunannd AA lcur⸗ nd Awded 1 1 ehamlan eolel —“S cbiln ſethen/ cednofelp⸗ Eti bun (En on 4 C 1O A MAVI. 283 Alexandrum haud nih l poſſe audierant) in caſtra, deprecatum veniam aman-= dant. Regisquondam moderatoris fuerar, eaque propter & ſenio, & beneficio conſpicuus, flectere hoftem ad miſeri- cordiam poſſe unus credebatur. Suſce- pit provineiam Senex; urbe egreditur, meditans, quibus idoneis verbis an la- crymis, ingruens urbis excidium depre- cetur. Venientem eminùs videt Alexan- der: præceptorem agnoſcit. Et quia non ambigebat, quin pro patria ſer- vanda ſe eſſet rogaturus; idque ipſe, ni maturè præverteret, negare magiſtri meritis haud poſſer: oecupat procul; manuque elatàâ Deos omnes Deaſque ju- rat, nihil ejus, quod precaturus Anaxi- wenes tunc eſſet, facturum. Quieſcerot proinde Senex, neque ad violandum jurisjurandi Religionem ſollicitari fe pergeret. (99. Anaximenis ingeninn.) ExANIMARE vel diſeztifmſimum orato- rem hæc Regis obnunciaio poruiſlet: quæ nullum porrò nec gratiæ locum, nec veniæ relinquebat; ut adeò ſpes omnis de- 4– 28 LI B NI II. decollàſſe jam videretur. AtquiSenem in- genioſum nihilo magis abſterruit, quàm ſi promitti ſibi addicique omnia ſenfiſ- ſet. Etenim vixdum co fe jurejarando Rex obſtrinxerat, cùm philoſophus con- tinuò ad genua accidere, ſapplexque inſtitix orare; vellet juberet Alexander, Lampſacum patriamque funditus exſcin- di, flammàâque & ferro vaſtata mœnia ſolo æquari: nulli eivium, nec ſexui, nes ætati parceret; ſed juxtà omnia verteret, peſſundaretque. Voto hominis tam im- robo & improviſo expalluit Hoſtis: do. Rirque Lampſacenos, quos diſperire peſſi. mè omnes capiebat, ultrò flagitâſſe, ur diſperirent. Hæc enim poſtulata, dum iis juratus abnuehat, ſenſit eorum voluntati ſeſe vel iratum invitumque omnia con- ceſſiſſe. (100. lagenium Sanctorum.) Si comparare mihi mortalla cum di- vinis fas eſt, exiſtimem ego Deum im- mortalem, quædam iſtis haud diſſimilia decrêſſe. Cùm palàm diſertéque edixit: Ommnem, qui ſuperbè ſe ipſe cætuliſſet, de. preſſuu iri: contra verò; quiſquis modeſtè in e miuif cmitobed airntſenen Kifimnin eNpfaſtene Dautlineh⸗ llliretgi⸗ gtenOpene baetrotn 6scnumtludl inkenmtpin tieiifume luuieri⸗ Chhentrne igleskuunng leiles N unfticenneie u dn ene – nng Anmen ekeidn SðZ h mii IeH E ACRO ₰ M4 pI. afsj n in imo ſ. ſubſellio collociſſet, eum ad ſumna em, eyectum, tantèò plus gloriz conſecuturum, We mn quantminus ambiiſer. Quæ cùm ita ſint, W nlini mirari jam Aquinates iſtos, eorumque aſſe- Anhitgt clas multos deſino; quòd omnem gloriæ en n plendorem aſpernati, latêre modeſtè, e ude deſpicique inter mortales concupierint. t indt Nempe proſpexerant, id deinde futurum, NI nt Deus ad hæc ipſe iis neganda, quæ im. Huin uis penſiſſimè flagitaàſſent, ſuomet edicto co- Nnmme geretur. O Sapientes Anaximenis alumnos! Turuin Vos hoc uno ſtratagemate cunctas à vo- bentlinne bis contumelias ablegàſtis: quas videra- uufi tis ita demum fugituras, ſi ultro iis obvi- Inlgi,n am iretis; ſi otcurrere, ſi vocare, ſi ambi. ainien te vos illas occiperetis: eaſdem, ſi terga vos vertere, ſi metuere, ſi deprecari velle- tis; illicò ſecuturas, & cum æterno dede- core inhæſuras. Noſttam interea ſtulti- tiam vos iidem meritèò ridetis, aut quod rectiùs dixero, ſæpe defletis: qui tam- etſi hoc numinis decretum haud igno- remus, adhuc ramen ima refugere, alia- „que ſtolidé ambire, perverſo conſilie ſtudeamus; certi, nos quæque poſtule- mus, contraria poſtulatis conſecuturos. VI I. ſeluemmuis menge Ntch gin ludn thirortdhis en dm 2,86 LIZZIII. VII. LIBRORUM LENOCINIA ALDOLESLCENTI VENENA, (101. Decreta dellibris.) Pscut ſunt in rebus humanis, dus tametſi rectè ſalubriterque ſuadean- tur; tamen aut nullis ferè auditoribus » aut ægrè admodum pauciſque perſua- dentur. E quo numero vel iſtud in primis inſigne dueo; quod dudum laborant viri graves, validiſque rationibus pu. Zaant, ut inſana quædam librorum com- menta è ſinu manuque juvenum evel- lantur Quod ii tamen quàm exiguo cum profectu adhuc fecerint, per mihi do- litum eſt meminiſſe. Nam quidni lachry- mis iſtos ego proſequar, qui trium vi- ros amorum, artemque Cypriam, & arte pejus remedium, legere diu noctu- Bue perſeverant: quando & Ciceronem legiſſe, Hieronymo capitale propemodum fuit audite, & ni obriguiſtis, jam con- tremiſcite. (102. Hieronymus accuſatus.) CMäiäle quondam fortunas omnes, opum- 1 v n ☚ mum ar. Dharn Motrlie⸗ wir in anein tuib ad n de ſlbu Aurbumnanete, niu Au inanſkauſene ur, Eineint Uurbi Ahrn: n NMnudreo⸗ mntonkun e ton ein uten üpeee 4 Poreinen me P hr 1buef fan Ani n a lie 6 Hines n in n fll 1 llocn nt finnte i hunnimnnig ntakie⸗ Ruhu n uſg 1 urnniiin Dd alnlien igr türh 1 felnmlneune lr ,ru e Aſuitelghan in, Wric Marinüie Wegrt, giru Nergle ginl En, egenun . ſunto en gagitlehto nohüits — un /ℳ un hnmd 41CAO O AMA VII. 287 opumque & vitæ illecebras ab dicaſſet ſoli adhuc Tullis aures oculoſque ob- noxios trahebat. Hic illi dapſiles unus epulas parare; hie è ſomno lectuloque divellere; & cum aliorum oratio ſorde- (ret, hujus placere unius dictio perge- bat. Omnia nimirum ſuus Hyeronpue Tullius erat. In hoc adoleſcentis tam im- penſo ſtudio, morbus ei cœpit obrepe- re; jam corporis totius artus febrire, jam venæ pavere, jam anima viraque fugere: cùm ille ſenſibus defectus, improvisè ad tribunal cœleſte, pro reo adducitur. Territus novà loei facie reus, ac Judi- eis præcipuè conſpectu exanimatus, quid le fieret, & quo crimine accuſaretur, ignorabat. Stabat ex adverſo paratus actor, plenoſque codicillos evolvebat: interim reo nec patronus ibi, nec advo- catus erat. Cœpto dein judicio, Hiere- uymus de vitæ genere, deque cultu & re- ligione interrogatur. Hic ille reſumptis viribus, ut, qui cauſæ ſuæ confideret, Chriſtianum ſe eſſe profitetur: nec aliam ſibi viræ conditionem faiſſe. At Judex toto ſtatim capite abnuere; vultuque atro- 288 E I BRI IX. atroei, nugari heminem & mentiri, di. cere: Nam quoad vixerit, ſemper Tullia- inn num fuiſſe. Simul argumenta & teſtes pro. Mſi e n lerre. Pro. eliee (103. Hieronymus punitus.) ſa lti OPPRESSUS Teſtibus convicé uſque ado. am leſcens, quid ageret, aut cujus advo- E . cationem in foro tam ſerio poſtularet: (aniet Quod unum infelix potuit, obmuteſcit. Homihm Igitur latàâ in reum ſententiâ, verbera ir indin virgæque expediuntur: tunditur ipſe, tnm aun, feritur, cæditur. Poſt longos hominis unkirtug ejulatus plagaſque tergo & ſcapulis im- n M 1i poſitas fuêre, qui clamores adoleſcen- Emni nisſem tis miſerati, ſupplices Judici fierent, ve- Alr iil niamque ei de præteritis flagitarent. Ju. lhimm dex cæterà miſericors, in ſententia per- Mmdhidh ſtare; neque reum priùs abſolvere, quàm Ihungmit profana hoc genus ſcripta penitus eju- aelmalln râſſet: ütque ſi chartas ille Tullianas gilitemn poſtmodum verſare volveréque inſtituiſ. indmn ſet, pœnas tum alteras, & tanto gravio- l Nne res penderet. Enim verô hic Hierony- n ihan mus nullàâ conditione repudiatâ, omnia KI volens libénſque promittere, ſtudium Mim profanum ejurare, & ſi libros porrèò tales kaa ki aut CROA M A PII. 289 * * aut legeret ſciens, aut retineret, nihil ſup- en plicii refugere. In hac ſacramenti verba 1 5 une miſſus, inquit, reyertor: ac ne fabulam narràſſe Mileſiam credatur, teſtis, inquit, AR tribunal illud, ante quod tacui : teſtu judicium triſte. quadl timui. (10ν. Adoleſceni preclarus. ) Qurs teſtem in hac re graviorem ſan- t,Ann dioremque Hieronymo exſpectaret? Et quidem Tullium ille ſolùm, id eſt, librum u profanum quidem, certé autem ho- neſtum lectitàrat: quid ſi idem in lene- num ganeàa, ſi in Appulheii har, ſi in Petronii popinâ pernoctàâſſet: quid pe- WEEriculi, Deus bone, in illo tribunali tunc e.] adiſſet. Hæc chorearum propudia, quam multos adhuc hodie præcipites agunt? Memorat gravis Auctor, noſtrà memo- ria, quendam adoleſcentem familiariter mnoſſe, qui in frequenti Athenæo, exem- Hplum archetypon omnis modeſtiæ virtu- tiſque habebatur. Non eum in rerum cœ- leſtium ſtudio priorem, non in placi- (diſſimis moribus parem, vix aliquem ex velt 4 omni mmmero habuiſſle in laude innocen. N tiæ ſecundum. Rapie bat in ſe omnium ocu- 190 LIBRIL II. lim, niſi inopinata pruina ſtirpem radici- tus omnem exuſſiſſet. Audite juvenes, audite quæſo, quàm levis in ſpeciem oc- caſio, quantam incauto adoleſcenti ſtra gem maruraärit. MU [105. Repente mutatu. Nox ille pervigil inter nocturnes graſſatores bacchando; non cum diur- nis aleatoribus conſueſcendo; neque comeſſatorum intempeſtiva ſympoſia ſe- Gtando, in diſcrimen venerat (nemo enim cum ſodalitio tam infami, talem adoleſcentulum copulaſſet) ſed in ipſo litterarum honeſtatiſque ludo, vene- num imprudens hauſerat. Ut enim Poë. tæ veteris nomen fortuitèò prolatum lau- dari inaudiit; cùm fibi ſcriptorem, non qua impurum inceſtumq; Superi aver- tant] ſed qua tersè latinum nitidumque, cenſuit continunò emendum. Emptum legit, lectum probavit: probatum- que ſuis illico non verſibus [ut con- ſti⸗ oculos animoſque illa incedentis gravi- ras, illa ſnavitas loquentis. Nemo non ſ florem ex illius ætatulæ vagina proditu- rum ſperabat. Ac profectò prodiiſſet o- nu k n ant iatiftin n, en ne Ghlfmnaumn Aun r elh ium ueriagtn,ii Cohlecmuude tein NEn enun terr unn ukt akgäin eun , inirie lgaß ſl ſ ſut W enenn n R ¹ line 4 C. K 0 4 M4 PII. 295 alakri ſtituerat) ſed meribus amoribuſque ex- ene preſſit. Sensére mutatam indolem multi, icht & clam aliquamdiu ingemuéêre, cùm ⸗Kr in adoleſcente priorem illum adoleſcen- A tem requirerent. Clades interim ma- W ieſts ſed cauſa cladis adhuc ignora- datur. uiinn (106. Mox proſcriptus.) 4 VrhUM haud longè pôſt apparuit . HnNn ſimul & mali ſcaturigo, & remedii in- Eiinii veniendi deſperatio, cùm præceps ani⸗ Kiult na mus, jugo palam excuſſo, cœpit per MuEHW omnia vitiorum abrupta ferri; pauciſ- munſgui que menfibus is omninò eſſe, quem Amman magiſtratus publicus, quia ad frugem Humt reducere non poterat, infamiâ notatum nAi edicto ab Academia urbeque proſcribe- dniMa ret: veritus, ne quantum alis docu- enuea Um mentum fuerat ad virrutem, tantò de- aaanibfin hinc fieret ad flagitium incitamento. Di- aalhinns cet aliquis, unius hoc periculum fuiſſe; Laudng N alios eadem probra impunè legere. Næ Gi unmi ille, quiſquis hoc dicet, nimio opere ſe etdin fallit; ignarus, hieri Juod ctiquiem potuit, auiri poſſe, imò etiam ſolere. Qualis ahn enim ſementis in animo fit, talis indi- ſan N 2 dem 4 . 292 LBRI M. lellens dem & ſeges pullulat: Neque quàâ lap: wai pas tribuloſque tu ſeveris, ab ea parte Ninm 4 aut flores exiſtere, aut roſas pubeſcere, chan aut lilia ſenties ridere. ee e (107. Catullus & Tilullus.) e QA“π cùm à Sapientibus permultis Mni animadverſum providè fuiſſet, quanta hmis cum morum animerumque pernicie, min ct auctores ii legerentur, qui Neroniana unund noctes, & Theatrorum libidines, libellis ir gain infamibus, latinè nimis prætextateeue ainn gad: vulgaſſent; rationem inierunt, quâ cla- huubunin dem jam publicè graſſantem, à capite Penat fortuniique juvenum arcerent. Ideo ex ian liii Senatusconſulto viri litterati quidam radd An juſſi ſunt virgulàâ cenſoriâ, quid ubique ginti nd expungendum ex quoque volumine fo- les Rn ret, notare. Inde Catullus ferro ſalubriter fammmn n inuſtus, honeſtior poſt accepta ſtigmata is Mutii- ſaniorque prodiit: ut ipſe legi jam ſine miſgni ugin rubore poſſit, qui quondam ſine rubore miiti m ſcripſiſſet. Indidem Tibullis capitis inqui- r, ueuim fitus, cauſamque dicere apud morum in men arbitros juſſus; dictaque mulétà bonam wCrnnirn ſuĩ partem amiſit: opulentior tamen ſic Aefnin amiſſis facultatibus, quàm antea poſſeſſis ſine Cal re⸗ lr Nen, 4 bi S 7 dide ile, r mune icd um, gi Mt unhhüie ie Deinspannm Geninenn gier aluen neft Nun ANern ii Imni iin Gſeit, dültiig na Wnir Coilukndlit etnettift igegfer ſgtoncumle NMulscin⸗ Aer li⸗ aane nilii hlenit 6 uglimane Hini venlie, 1cCNOAM4 VII. 293 remanſit: ac jam demum eſſe Romanum equitem ſe credit, cùm in orcheſtram ho- neſtorum eculorum admitti ſe ſine ſibilo ſentit. (108. Propertius, Ovidius.) INDIDEM ſuum terra Umbria civem armis muliebribus exuit: & maſculis armavit. Jamque ſe Prepertius caſtum in charta miratur, qualem in vita ſe eſſe miſer ignorärat. Mox alii ex alüs ad Cenſuram evocati: & aliqui ibi cum Naſonus artibus tribu penits moti, omne- que poſtliminium deſperare juſſi: ali- qui cum Ariſtophanis ſcenà, equum vendere coacti; aliqui unà cum Satyris infamiâ notati, foro ceſsèêre. Reſtabat ex Iberis Biblitanus Martialis; quem ipfum nuperrimè ita limatum caſtiga- tumque Raderus edidit, ut jam neque malâà linguâ, quà gloriabatur; nec Sy- baritico verſu, quo multis blandieba- tur, nocere multum juvenibus pofſit. Quare purgatum luſtratumque ſe per tot Ceniores, cunctum ferè Latium cre- debat, jamque in eo res erat, ut luſtro ſe⸗ liciter condito, Cenſores pro eo, ac de 291 LIIBRI I1. Republica meriti erant, gratias exſpe- Ctarent. 4 109. Quesrelæ prima Cux ecce tibi! ab ipſo Oceani littore elamor! Diceretis, omnes Hircaniæz canes latrare, rudere Arcadiæ greges, ululare Lycaoniæ lupos, porcos toliæz H grunnire. Ac tametſi haud valde concin- uln na eſt, Amphionum iſtorum ſymphonis, placet tamen auſcultare tantiſper, dum diſtinctiùs quorumque voces internof- camus. Nam primi, cujus, aut ex crapu- læ ſomno excitati, aut in impudentiæ lu- do emeriti, aut inter Priapeos victimarios ſaginati, hæc hujuſmodi vox eſt: Inju- riam ſantcti ſimis libellis irregsri, dum ex es- rum venuſtiſius corpore, partes boneſtiſſima mputentur. Non iniqua videri hæc poſſet quiritatio; ſed homini incallido, qui miniatos iſtorum titulos neſciret ? quibus obſcœniſſimos Poëtas , Seriè & Seyerè (perquam!) Caſtigates ementiun- tur. Ita Arbitrss, quibus nihil eſt nu- dius; ita Plauti ſales, quibus honeſtati nihil legi poteſt inimicius; ita Vero- neuſes hendecaſyllabos, quibus nullum rich u iunniſi, 1u, fas mu um iui int eiu b Urmi MA Ki lennihe An adink innnnc, uunr Alumtrgem Pluem luln en Lmteniten Cenura Eri Cnnte ili endr (lenlen. W hIInan 1 511 1 lem, HZ nine oeni 1nler Arn ulreg n,ann Kli NANAane Münmf un 4 mu giunn H l,drin ubrut Mrutitn ucme, inei ten n, udenſ 1 gu ii Ctontiinll, Nin itllg nit Gor Mein, 6 CNvse ſubis i, 1e, dibu iniens n luns; Ni, 4CROAM 4 VII. 295 theatrum eſt ſalacius, hi ſerii litteratores, Seriò caſtigatos, inſcribunt. (110. Ridiculo Criſis.) Quos tamen ſi percontère, qui ibi tam ſeria fronte, triſtique ſupercilio ca- ſtigarint? quæ menda librorum, quos nævos diſpunxerint? operæ pretium ſit audire, quantis ampullis alius ſe ſenten- tiam clamet malè haærentem, trajectâ vocula invit am reyotaâſſe: alius epportune cemmate implexam periodum diſſociaße: ille paginæ lacunam felici conjetura«; ille yersſis unius biatum, (quid niſi Etnæam voraginem? quæſfta diu ſyllabaæ impleſſe. Nonnemo ULYSSEN, novo artiſicio, in ULYXEN vercit, atque unus ipſe, quod nulla quon- dam, ne Circe quidem potuit, UrYSSEN immutavit; alius marginem inſignit, aut aliquam hoc genus operam fecit. Et ignoſceremus his Thraſonibus, ſi tace- rent; ſi non identidem ſuum éραα in- geminarent; litteraſque & litteratos ſi bi omnes ideo devinctos tain arroganter contenderent. (1III. Luerelæ ſecundæ.) . IITANM autem? vos unam & codice N 4 men⸗ 296 LIBRI II. mendoſo ſyllabam eraditis, quæ Gram⸗ matices legibus pugnabat: & in eodem voces ſententialque, quæz humanis di- viniſque ſanctionibus adverfantur „re- linquitis? Vos, dum redundantem litte- ram cxpungitis, ſtudiorum nempe aſſer- ores audire, & redeuntium ab exilio Muſarum antiſtites avetis: Nos autem, dum indidem vitiorumirritamenta, au⸗ rium convitia, morum probra, animo- rum pericula amolimur, librorum carni- fices & tyranni (ſi Superis placet Jaudie. mus: At video, quid miſericordes patroni Sohqueramini : Innocentiæ nimirum 6 Sauctimoniæ vos miſeret quàâ Poëtæ veſtri, dum caſttantur z impié crudeliterque ſpoliari videntur. Ka ne vos rurſum e Animadvertite adoleſcentes impuden- tiam iſtorum/ qui Delias Libulli, Cynthias Propertii, Catulli Lesbias, innocentiam ap-⸗ pPellent! qui quoties Pelignas Veneres, aut Veronæ paſſeres, aut Venuſinos Cu- Pidines audiunt, legunt, exſeribunt „ cum demum ſanctum aliquid, cœlòôque ſuo dignum audire, legere, exſcribere ſibi videantur. (ta. uankſe tmuti E nenkini nhe pßien , num , ,ielni ſußeh u Nn u⸗ aamileni Puckmue i k. mitzinn, Teiu kenin ſen il ünulanen tn,ſuf ultn aenn, Funm kläinne 4 dt: Kinen e WK SS mundenze E. un lo Neig. Man mtinmenn, D Eunftik A nnblbunnen,. Pprütgln ak. mitiunkinn tupiinin ul his tti, e unllunge KuWtu Nelene ihls Mu liliu 694, ici, eelonu ſer au fenlin iil, greelitke ici, 1 4 præterea querelas ingera 1CRO AMA VII. 297 (112. Querelæ tertiæ.) NockNTEM hanc innoceptiam, pu- dendamque ſanctitatem, dum ſalubri conſilio detruncamus; ira immaniter iſti Grunniũ vociferantur, ut credas, non ex Martiali impuram ſententiam, ſed ex corporibus ipſorum impuratam ani⸗ mam exturbari. Sed malo vos, quas ji nt, cognoſca- tis. JLadturam littera Faciunt graudem, ſi omnis bela, inquiunt, & pulchra eX ſcri⸗ proribus proſcribautur. Gravis expoſtu- latio, ſi vera, non inficior. Ar explicent velim, quid bellum adeò pulchrumque videant, & libris ſuis proſcribi Paſi- phaen, jubetis ajunt, ex Bilbilino, Lean- dram e Naſone ; Alemenam è Plauto; imbrem aureum è Terentio, ac mille hoc genus elegantias libris aliis aliſque exefſe. Sentitis opinor, quid hi Turpilii venuſtum & elegans in litteris putent? Ipſæmet hæ fabulæ, quamquam ſunt op- pidò inverecundæ; tamen ſi ſenſum habe- rent, (ſuam puto nuditatem expaveſce- rent; ſibique umbram, qua tegerentur- optarent: & ab his tamen talibus Priapis N 5 in 298 L LB RI II. qui velum iis obducant, eos verò exani- mare litteras, eos Muſas è medio tollere, damnoque Rempublicam peſſumdare vociferantur. (113. Querela gquartæ.) Qr autem, amabo vos, qualinam damno? Antiquitas, inquiunt, venerands intercidit; Iatinitas capite cenſa minuitar; & primi lepores gratiæ que præſocantsr. Apa- gite vos mihi intempeſtivos hos ſales, quos meris olim ſeriſque lacrymis opor- teat diluere. Faceſſite illam antiquitatem, quæ eripit honeſtatem! Liceat per vos eam mihi fabulam i gnorare, quæ cogni- tas tot in animo turbas excitaret. Multos adhuc lectæ quondam Byblides, maltos Triphana inquietant; Aliorum oculis Pſy- sha; aliorum auribus Myrrhe; quorundam animis Phadræ Thisbeque oberrant; & mo- leſtis illos molitionibus jam ſenes etiam Peneque decrepitos impugnant. Ge- munt illi jim quidem, deque tot in- vemperiis ſæpe lamentantur: quarum ſi auctorem à me requirerent, ledum illis ego Naſonem, ego Pyrami furta, ego au. in lueem adhuc protrahuntur, tum, f ſe, Ainu 1 Mne un urinun, te⸗ 1 Mt Cinuris aneent ENau dn wwent ſec gelre n Imeruſa, lgin elnllon gentaane lngtanlbn Wlnil Akſiltinni , uſnhe Alutmeinn l M 4 lln Günmn, hu icnt nin peiin il, hie lenun. ielimmgin en! ien Al Uuns gleaggl Belckuc Wt m i mn Wonmonl) uahzrtsſumne Aebenuln ihit ſin nt ingagn Een Gegt 4 Reitantut: A glüreten 9 enifn Pleiie 1CNRO M 4 VI. 299 aurium dehoneſtamenta Thaidas, NAja- adaſque monſtrarem: quæ dum olim diſſua- dere magiſtri nequicquam laborarum, has oriri in capite tempeſtates hodie con- queruntur. (114. Ledlio periculoſa.) AroUrz utinam hæc lenocinia charta- rum, hoc ſolum minerval à ſuis lecori- bus exigerent; neque porrè ad peſſima ees facinora facienda, explendaſque omnes libidines inflammarent! Certè enim non de n hilo vereor, ne, qui tur- piſſima jam legunt, legenda propediem faciant. An aliquos tu fieri Hyppolytos ſperes, ubi tot quotidie Phadra ſaluten- tur: Novercæ ſunt; indolemque caſtam tolli non ſinunt; ſed veneno ipſæmet tol⸗ lunt. Impunè tales baſiliſci nec aſpi- ciuntur ab adoleſcente, neo audiuntur. Er minus olim nocuit Meduſa; cujus aſpectu lapideſcere mortales fereban- tur- at hæ Sirenes, lapides ipſos in ceram emolliunt, arte tot mortalibus damaosâ. Quòd ſi Fauſti cujuſdam infauſta hiſtoria, non valde illecebroſa, & vix ad momen- tum temporis eminùs inſpecta, lectorem N* ta⸗ 300 PIBRI II. tamen ita perturbavit, ut multis annis ex- tricare ic à Syge nequierit; iſti, qui codi- cespennâ Cupidinum exaratos, noctu di- uque per vitam volutant, & & ſinu ma- nuque fine oſculo nunquam deponunt, quid ſibi ſecuritatis pollicenture Rem vo- bis alibi auditam, niſi odioſum aſt „ paucis hic, ad inſtituti mei rationes, e⸗ narrabo. (I1II5. Adoleſcentis nobilis egeſtas.) Efamilia nobili Juvenem paupertas: militare coëgerat. Is in ea militia, quod aliis haud ita crebrum eſt, melior cæpit ſeipſo fieri, atque à Luthero, cujùᷣs pla- cita jam puer hauſerat, ad' Catholicos tranſire: magnis cur itz vellet, momentis inductus. Stipendiis aliquot confectis, àmanipularibus ad ſuos „ex intervalle tevertit. Hi ubi hominem à ſua diſcipli- na ſenſerunt divertiſſe, tanquam alienum averſati, & nulla ope adjutum, domo ex⸗ eludunt. Falſus animi juvenis, jamque à neceſſariis deſertus, & quid exinde age- et, ambiguus ,„ conſtituit poſtremò caſtta repeterc. Bidui iter aut tridus emenſus, cœpit teĩ Pecuniariæ commea- tu ell Elhun le gnuri l, Gein nu Inifrimin, inhin nk pni,eunennm tAnl CCenar neet kiz tern, alotni im Eilhute ſmin Uuiiriin Innumk, We Prmdtmum iun iu ul,⸗ Keünſta gen ſitir ue undrle bgit bikaeintten Erifi niii trafnen uii 8 E Mtuine, niniitii lenn l line nin mnti, niga ilele, gin⸗ 1, ACate ikla nmrei an Wli, I, Aue Nlen ilute Engumden Eutfnun er niſeni ſn Cgid ene li iet eud . A41CROAM A VII. z01 tu laborare; & quod uſu talibus venit, multum itineris, parum æris reliquum Rabere; tres quatuorve ſeſtertios num- mas, in unam merendam nec valde lau- tam, prodigendos. Eo peculio viaticatus, tabernam ingreditur vinariam (credo, ur propter viam faceret, loculoſque cum patrimonio comeſſet) jubet aliquid ob- ſonii, cui tenue marſupium ſolvends eſ- ſet, inferri. (116. Adoleſcens legit Fauſtum.) AccUMBIT interes, & futuræ mox egeſtatis metuens, in omnem partem (quod anxii ſolemus) oculos verſat, vi- det ad feneſtræ forulos libellum negli- genter illuc à familia abjectum. Eum in manus ſumit, aperitque imprudens : legit male ominatum Infauſti nomen, & otiosè paginas nullo ordine perluſtrat. Hic inauſpicato in eum locum incidit „ ubi ratio moduſque deſcribitur, quo nummos ille, ab orci trapezita emunxe- tit. Et iſte continuò ſecum; quid ?àQ mihi ſa eadem argenti conficiendi ratio mon- ſtraretur: quem ego repentè me ferrem ? Smul animum colligens, & quòd Sð N 7 te. 302 LIBR I1. temere cogitaſſet, execratus librum cum diris abjicit: precatus Deum, ne qua vo- tum impradens eventum ſortiretur. Inter hæc dapes non nimis opiparæ, cùm Zy- thi ſextario inferuntur: quibus homo bre- ves à fame ſitique inducias pactus, cum ad aſſem omnia decoxiſſet, è taberna & mox de oppido egreditur. Delatus paulò poſt patentem in campum, diuque ho- minum, quos nullos obviam haberet, ſo- litudinem miratus: conſpicatur denique procera ſtatura opilionem. Quem de viæ diverticulis ſciſcitatus, reſcut, longè de via ſeſe aberrafſe: poſſe tamen, ſi ſequeretur, compendium oſtendi. Se- quitur. (117. Perſonatus paftor.) Wr IN vIA ultro citroque multa. Ventum eſt eò demum, ut opilio requireret, Cu- jatis homo eſſet; quidve conſilii animo verſaret? Namque eum, niſi frons men- tiretur; ſubtriſtem videri. Reſponder juvenis quod erat; ducem ſe requirere, ub quo nova ſtipendia mereret. Reni- dens opilio ſe verò ducem eſſe, & undi- Que volones, ſi quos nanciſceretar, colli- gere. 7 7 R grbl enea lenkil unlitt itere ganr müütithze⸗ et, CAem f- , lixlie eebete ollnt chttorannni nchntctei mmuru i Gleplnrmmma Clalt Aleneme uteininn 0 uühkentfi⸗ anſien hun l linabre, I Mirn Muuntcle ne nelemiirite maſere umme mi 4 Ufſ nm KRK . ninegt, umn Unlen , Nugheue n iiemnn udi, hilt, künut in Maugt ennmn ne, Aisthinline, enliennlen iurn lu iun kin t k. M u, Mnlin Alant ſ Mſi Mgemnin ſenn agiorgünſe ütſe Collite, genn, Iliniun a i. NMi ern kelel 61 nerett. luen l,. 4CROAMA VII. 3z03 gere. Simul auri crumenam, ſi cujus ege. ret, oſtendere. Hæſit attonitus miles, ut qui ducem in paſtore non exſpectaſſet. At alter aſſeveratè rem eſſe contendere: X & nempe itinerum pericula cauſari: quæ perſonam ſibi ejuſmodi induxiſſent. Mul- ta in tempora ſapienter diſſimulari; quæ⸗ dam ubi neceſſſe ſit, etiam ſimulari opor- tere. Cæterum re vera militiæ ducem ſe eſſe. Ita perſeverat homini fucum face- re: deque poſtulato argento philippicos aliquot non avarè, neque parcè in ſtipen.- dium obtrudere: Eos cuùm diu miles ani- mo conſtanti repudiaſſet; ac poſtremò, eccui ergo Imperatori copias ſcriberet? cui hoſti, & ubi terrarum bellum factu- rus eſſet? requireret ? Op-lio tergiver- ſatus ſubobſcurè quis eſſet, quidque age. ret, confitetur: Principi ſe Iuperatoriqus mundi, milites auctorare. (118. Infdiatur Orcus.) INTELLEXIT fscile miles, quocum ſibi res eſſet, territuſque oſtento ferali divi- nam opem ter quaterve inclamat; nec Kipendiis talibus auctorari ſe velle profeſſus, omnem veteratori conditio- nem ye ½ FLIFRI II. nem renuntiat. Atque abiit ex oculis tum un- quidem mimus, at brevi poſt reverſus, aſſiduis juvenem, non ſolum inſidiis pe- tere, ſed damnis etiam injuriiſque in] ceſſere perſeveravit: identidem obtun- dens, ſerò miſerum à conventis pacétiſ- que reſilire: firmata ſibi jam fœ dera ſtare: jam adnumeratum illi ſtipendium fuiſſe: Victimam oreo deberi: id ſolùm inter- eſſe, volens libenſque immolari, quâm contumax rapi trahique præoprtaret: Qod ſi porro abnuere pergeret, ſe verò laceſſere perrecturum ; nec deſiturum Prius infeſtum eſſe, quàâm præda in po- teſtatem veniſſet. Inde refu gienti inſta- re;, & modò laqueum, à quo ſe necte- rer; modò ferrum, quo kechus hauri- vet: modèò præcipitium monſtrare, per quod ſe devolveret. Ita circumibat juve- nis infelix; multiſque annis nequicquam opplorans, apud ignotos æquè notoſ- que remedium inquirebat. . (119. Periculum à libris.) TANTI nimirum ſtetit unius temeri- tas lectionis! Et cujus verò lectionis? Non annis menſibuſque multis conti- nua-⸗ Ed n ſeun iuiukt nos inda Ali ii i elſin ) mer Uui, ſinlluis, eutlu: licine fnuänin Pite IUII 1 1 Ni ACROAM A VII. zo/ l nuatæ; ſed lectionis, ut ſuprà monui, min er imprudentiam cœptæ ſimul, ſimul R itl deſitæz. Quid jam de illis ergo ſentie- a mus, quorum omnis labor eſt, & legere R im ſemper obſcœna, & legentes defende- Ntanen dt. re, & reprehendere caſtigantes: Quid imtrinie juris in illos Tartareus hic prædo habe- ziüſhalmi bit 7 quas illis in tudio tam improboin. Weielünin ſidias locabit? quos laqueos ubique & rimnii hamos intendet? niſi fortaſſis iterum tän mmis iſti, minus exiſtiment periculi fubeſſe, ei in Apullei Arbitriqus lenociniis, quàm m/ Mi in præſtigiis Fauſti lectitandis? Imo e. Humtis emimverèò in utriſque, idem capitis di. Mutigemii⸗ ſerimen & ſalutis eſt: ſed multèò præ- mimkeik. lentius in illis: ubi quia exitium non ti- enu metur, minus etiam longéque negli- finunku gentius cavetur. n hatcurun igrmnisngin gong ti FINIS LIBRIII. keir nimne ag ſdit W ACROA 306 L 1 B RI II. „* X xX X r X X X X X g X X X X X „ „ X X X * * „. X AC ROAMATI·I ACADEMICORUM L I BI K TE RTIVG& MALAVITA EX IGNORATA D I A LECTIC A. [I. Malæ vita ſcaturigo.) ABORATUM eſt à multis, diuque non ſegniter quæſitum; eccur eo- rum plurimi, qui ſe Chriſtianis le- gibus auctoratos gloriantur, ita quoti- die vivant, ut pleriſque in ſtudiis mori- buſque ſuis, vetus illud occinere vide- antur: Pideo meliora proboque, deteriora ſequor, In qua tanta quæſitione fuerunt, qui non immeritò vereri ſe dicerent, ne mos tam improbus ſuam in ignorata Dia. lectica originem haberet. Quod ii ne exi- ſtimentur nulle judicio dixiſſe; non pige- bit momentame quædam promere, qui- bus eos in hanc perſuaſionem induétos arbitrer fuiſſe. (2² inn⸗ a onn ln⸗ 4 ee ru, E,, . cnil Fin / * An feun mn l DAruf mmmiu aniſe ft⸗ ettglatlin cin ginit imm einm Gnu,AA 6 Cnet ine Etun emu) aln li lo in n un Mahbun. Penir e (uit⸗ Eein Enlnod rtnr ngeine Uundmi Z un NNRN. ie Auin ſon, mn uinn nt ni ithnti luun, ligul igen tlli ui tilrd arei Nripint, e uungtelnmuinn, ii etniſe na Duſuntniran Ahöete, tir plepciiie egelinſron tludoſen 8 4 ACROA M4 L. 307 (2. Dialectica vis.) Si Logicæ vis omnis in eo præcipuè tconſumitur, ut quid reétè ex quoque conſequatur, diſpiciat; utque idoneam cuique poſitioni concluſisnem, veluti ne- geſſariam appendicem ſcienter anne- ctat: dubium eſſe non poterit, quin ille, qui alieniſſime à propoſito concludit, apud Dialecticos proſectò conturbarit. Tum autem ſi animi ſenſa rectiùs ex fa- ctis cujuſque, quàm dictis conjici deben; certè quos audimus verbis quidem prin- cipia legitima ſic approbare, ut factis ramen ipſis exitum longè diſparem ſe? ctentur; eos iterum nemo ſapiens di- cet, congruenter apteque concluſiſſe. Quæzæ duo ſi dederimus (quidni autem daremus?) cauſam habebunt ii, quos dixi nullo jam propè negotio pero- ratam. Monſtrabunt conrinuòô vobis, ur quemque de Chriſtianis improbum vi- derint; quemadmodum is ab exordio, quamvis luculento per liquidam, pro- bamque afſumptionem, ad multè abſur- diſſimam complexionem, inſciens de- labatux. 303 LIBRI III. (3. Malorum ſupplicia.) NAM facite, ni piger, adeſiſe talem hic aliquem: eum ego, non violentâ quæſitione, ſed amicè placideque ſciſ- D eitabor ; Ecquid oraeulis divinis fidem eſſe habendam puter ? iis præſertim, quæ 6 4 ſempiternos ignes, ſceleratis quibuſque 4 minitentur? Videbitis hominem nulla mora, & toto, quod ajunt, capite, an- In . nuentem; idque unum ſtomachantem, Hilfleſ quèd in re tam comperta etiam inter- vonlloina rogatur. Quem enim, niſi qui deliret, uc ambigere, quin decreta apud inferos Müün uid ſupplicia, iis æternum ſint perpetien- Iuun ileiit da Non ita ſe inſtitutum à parentibus ufrin hn eſſe, ut metus iſtiumodi, inter aniles: Aun kum nænias, explodendos ducat. Licuiſſe Arlmagenin Poẽëtis neſcio quæ, Siſyphi ſaxa, & rotas Mli imn Ixionis, & Titii vultures fabulari: ſe uiien leni commentis talibus haud egere; qui di- Ilänle inil dicerit, omne genus improbos, non i, Eminon Rhadamanti, ſed Chriſti ſententia præ- uni K damnatos, in ea, quæ commereantur, AUirn binn incendia derurbandos eſſe. Bene jam unrn ſe habet, jacéta ſunt rei totius fundamenta. metüiin Hnũſiſtendum munc operi ; atque ut reli- Eimnnn quam nunſlie 4 , 1 uam 4 M en Ah 4 ſyllog ſmi fabri 4 1I. 30, gigz, gend abric . 30 me gi *“ d reſtat, aſtun oliamur, ur:- elir uf dem ü RERE PrOind nſcientia.) cerc, e tor: um ; & Ex e ahl hl 5t ⸗ ipſene ſtel abnuente α⸗ ins “ que eiſe con ſit. erarum ſe im percon- wifn n inertiaque I reatur? qui probum- anhe pernoctet difluar; qsiin win qui luxu nen Pobins a qui r Ro hdodue in iſin lo conſilio eaque decoque ortunas in tan ann præceps tranſverſus iſtat; qui aut it divinae „ in flagitia ruar aut voluptate lend ſolem guc jura flocci non D humana kuin mnl inſt unc facin faciat ; qui Cſerl Pe . Oru „ qu Aülukn duin Sorencue re Wrmi uorumn õ ures ene. Equa *MR iſtorum eſt et: aut ſi nec- Mukuleet tit hil li Aniquà, lberri 2 qun omnia ſibi Pu ilhnii tati, pert tuæ, nihil effræ at, & ni- Cridilena: ſudet Barniitun non cred natæ cupidi- 1,Aucunn miſerè mvis, & omne ar- Hic talis erè vertat fl omnem in 2 õ em, ſeque“ negare tamen que infi . malu ciari no lum eſſe perdi n audebit. L. rdi- oquen- ueli; dur ſui pro ipſa 4 Piomo . 1eS; affirmabit vita 2 vo- 310 LIBRI 1I11. vociferabitur conſeientia; & vel ipſo ſe ſilentio ſuo talem eſſe proclamabit. Ha- bemus igitur poſitiones jam duas ordi. ne collocatas, & sb ipſomet reo datas, ut videtis, atque conceſſas. Quid erit jam porrò, quod exſpectemus à Imè enimverò exſpectamus adhuc, ut prin. cipiis iſtis, I audire dialecticus cupit, complexionem nunc adſtruat, abſolvat inceptum epichirema, nomenque quod ei negatur, violentus evincat. [S. Abſurda coneluſio malorum.] QW poſitis, inquam, iſtis, homo pro. fligate concludis? Etiamne taces ? quid ais? an tu talibus flagitiis opertus, hos ipſos cruciatus etiam tibi ſubeundos, non vides? aut ſi vides, non ſaltem jam times? Reſponde. Hie ego nunc Audi- tores, quid verbis iſte ſit reſponſurus, ſuſque deque habeo. Certè autem ſi vitæ morumque reſponſa perpendamus; pa- lam ille nec timere ſe illos, nec etiam vi- dere reſpondebit: Sed inſuper ebulliente cachinno cœlum, vel inertiâà duce, adi- turum confidet. Quod malum, hæc hu- jus non hominis, ſed pecudis eſt inſci- entia? luntbſenf⸗ Mnmbl u Unbni aimneruten, uiium iuteiinlin uißz tin u egluc . (Galmai Kunnh Dfir intnos uliere N laen ute Uin toe n Uutenen)uenn ünggt nüteitli e eien en elg 4 4cNO4 A 4 . Irr te entia? An poteſt ſano cuiquam talis con- tn cluſio pro ſanâ approbari? Aut ſolet ab M lud ullo, logicis diſeiplinis vel levitertin- a nute to, ulla tam infaceta imperitaque ra- ¹ tiocinatio inſtitui? inpiis ac facinoroſis muhl pœ na ſempiterna & pertimeſcenda jam eſt, uuu un & olim ſiuſtinenda. Ego me eſſe impium præ- länan ter cateros & facinoroſum agnoſco. Mibi igi- milnn zur nec metusnda illa jam eſt, nec olim ſuße- oum rend. Lalem tu mihi de cane tuo ſi ſyl- menon legiſmum excuderes, omnes te ſcholæ umiun ſibilis conſectarentur: Nune pejorem Vhun ihtng de vita, de anima, ſaluteque tua cùm quo- imuan tidie ſtruis, tibi tu, quafi Dialectico, ſtos iiqem, i lidiſſimè applaudis. in i enng [6. Copia malorum dialecticerum. is,uIng Ar pauci fortaſſis, aut vix etiamulli, Menmk tam ſtulté jam ratiocinantur. Utinam etüik iinfrin iſtud! auditores. Meliùs aliquanto con- uCtamii ſtantiuſque res noſtræ ſe haberent. Et teehlm dquantis hoc verum deſideris votiſque Elenaié mercaremur? Cæterum haud abs re ve- Altipr“ reor, ne iis quoque hoc argumentandi diheniid acoëthes inſederit, qui vel ſapie ntiſſi- lulas mè philoſophari ſe glorianrur. Cirecum- 4 ſpicite otiosè mecum, atque orbem hunc, . becllbeh is 4 qua- 1141 312 LIBRpI III. pi quacunque patet, pauliſper examinate: (M al mentiar ego, ni plenam hoc genus pa- 6 Hiin ralogiſmis (quid niſi prebris, id eſt, phi- ut in loſophandi & vivendi diſſidiis) omnem iß alen & Zenonis porticum, & Academiam udum 6 e Platenis, & ſcholam Socratis, invenie- tis. Ambitioſus hic, ecce, faſtuque tu. M mens eſt Thraſo, Roga; Cœlumne cre- lr dat ſuperbiæ patrocinari, an ultimis eam ludl ne odiis averſari? Ipſe non adeò rudis, ut ini e ignoret Luciferos cum ſociis, quos ea miul labes infecerat, cœlo dejectes peſſam 1M iiſſe; fatebitur ultro, Deum ſuperbis 1 infeſtum & perinfenſum eſſe: Sibi tamen ulmn inu gquamvis ambitioſo propitium faventem- qbue certè pollicetur. Illic impurus ab lenn Epicuri ſaginâ eſt lurco: qui cùm omnes Kntikl ad cœlum aditus omni laſciviæ videat miinent occluſos; pergit tamenipſe, & laxa- ülifikrin tis cupidinum frænis, per omnes affi- n um duè ganeas bacchatur: cælumque, quod gierbunhi ſui ſimilibus pervium eſſe jam negârat, halefliigi aditurum ſe aſſeverat. Aandähmin [7. Mortes incertæa.] Minmnie Arii funt alii, quos perpetua cogit binnqr vel avaritia pallere, vel livere invidia, Qinſinmn vel , zule 1 elnn wn nulli Umn ncnti nei. n t, iugen eKme Dl henmakin muan lii e rin, Haii taunel in nrinnen I. Ueannu Wutn dme u onni läik it⸗ n mnielh mi, e ini den Clme, giuntleſun Ger. Pwient. Gnſelten len, Whee, ℳACROAMA I erz yel marcere ignavia: atque alii rurſus, qui quàâm liberè ſua per luxum prodigunt. tam violenter & aliena rapiunt, & inju“ riis graflantur, & jura legeſque calcant. Atque hi plerique, ſi percontêre, damnan“? dos iterum hos aliorum tam barbaros mores clamitabunt: ſe tamen iterum, poſt etiam quàm agnoverint reos, indocti ju- dices abſolvent. Sed nullorum ego ſtulti- tiam æquè admiror, ac illorum; qui, cùm non oraculo ſolùm moniti, incertam eſſe mortis horam; & plerumqae inepinata m ſciant; verùm oculis etiam ſuis, ſubitos multorum interitus quotidie cernant: ipfi nihilo minus ſecuri, dies nocteſque uc tranſigunt, ut vitæ rationes per plures annorum decades otiosè diſponant; nec àmorte ſibi timendum antè perſuadeant. ꝗquâm longà ſenecétute feſſi, ſcelerumque ſuorum & cupiditatum ſaturi, mortem ipfi, qualem lubuerit, invitent. Rudes om- ninò, maliq; philoſophi! dum periculo, quod cunctis eſſe credunt commune, ſe ſolos fore immunes imperitè concludunt. (8. Mira concionatoris prafatio.) “ in re ſubit memorare, quod in- ter 314 LYBRI III. ter adoleſcentes, ipſe adhuc adoleſcens memini audire: feſtivum inceptu ac le- pidum; ſed grave & ſerium eventu. Se- Eit nem dicebant quendam, cui virtus exi- mia nomen & venerationem conciliârat, in magna populi corona, ut verba face- ret, rogatum fuiſſe. Sed eum ſæpe diu- que tergiverſantem, &, quèd fandi imperitiam exeuſaret, valde renuentem: denique compulerunt, & in ſuggeſtum aſcendere, & indidem vel tria verba diꝗ cere, quo populi deſideriis faceret ſatis. Ille de vi conqueſtus, cùm aliud non liceret, conſcendit. Inde concionem populi de loce ſuperiore contem platus, cùm oculos hac illac diu convertiſſet; ac modèò in ſingulis, modè univerſis, hæ- rere ſe monſtraſſet; magnam, quid alla- turus eſſet, exſpectationem movit. De- mum ſimplici brevique facundiâ veniam precatus: Cùm ex hoc loco vos, in quit, in- tueor, video cœlites noſtros, Antonium & Be- nedictum; video ſequaces horuvs, Bernardum & Fanciſcum; video complures alios, qui cœlum Abi ſuis pirtutibus apernére, omnes, eum vitum adhuc in terris degerent, amentis de. in zer⸗ h, Ieckinen in Aollt⸗ 1 ,K n haruntin Pile,ſtimnt i en int altaut is l Mavi Feie Alint nannien kine, Mütii lune A Nmn in nit Araut den Lin leriuten ne Hura mhin ilan ulin hgie urni 1 1CNO M 1 J, z15 imin deſipxiſſe, & nimium quantam ſimplices, deli- llina raſe. Quibus dictis quaſ jam peroriſſer, ln de ſuggeſtu deſcendit. Ie; (9. Prafatio explicatæ.) Nim ad exſpectationem populi æque kiiet novum potuit accidere, atque hæc ſenis .R A præfatio : quæ variè excepta, diverſos Alme interpretes trahebat, ac niſi de viri vir⸗ R tute conſtitiſſet, erant, qui vocem im. Rü piam, aut mentem ſenio anniſque turba. i, tam, aut aliud quid ſiniſtrum ſuſpecta⸗ Atüitiinli rent. Hæc inter ſe clam muſſitantes cùm iu, ih iun ſentiret, veritus ne, niſi dicti ratio redde- h Mmin retur, populo ſermonem daret: retulit Pitanml, pedem, ut ex eodem loco, diſertiùs, quàm kinemetle inceperat, mentem ambiguæ orationis ,RUNN aperirer. Quid ni enim delirare credam —D illes, qui cùm videant, plano ſe ameœne. Päumrn ul que itinere, & vià thymo rolſisque ſtratâ, rieklannuu decurrere ad metam ſuaviter poſſe; ipſi Gele Ccireuire, & per aſpera ſenticeta, perque uuupt 41n arduos montes, & horridas rupes, & — ſquallentia teſqua, eodem eniti laborio- lremiott ſſſimèm alint nullo alio pretio, quàm ut M nint diutiùs fatigati, tardius perveniant? Vos 6umn,ng ipſi, opinor, hos mihi tales non fore ſa- O 2 pien- 316 L IBRI III. pientiſſimos, concedetis. Atqaui Fran- ciſcus certè, quosque alios modè nomi⸗ navi, quid aliud, quæſo, egerunt? Qui, us, ut ſecuri cælum occuparent, gravia per- Ngi peſſi, æternis vigiliis noctes traducere, in e lachrymis perennibus ocules exſtingue- Ggi el . re, fame inediaque vires conficere, fri- rbwis gore corpus vexare, cupiditates frangere, in iui omnium injurias ſecreto ſilentio, quaſi manul ſcuto quodam excipere ſummis affidue erin ſtudiis laboràrunt: Non iſtos, inquam, i nie ſimplices ac propè fatuos dicetis, qui ndhe ad cœlum per hæc prærupta viarum eensennm, contenderint; quèò pervenire vos poſ⸗ minkecuig ſe, tam molli brevique compendio, mcam ſpernatis. MipnzemNi (10. Studis grefana.) Au in i Vos ecce, deliciis illecebriſque aſſſeti, ſann lan jejunia cuncta refugitis. Vos ſomnos cvacls tv at inter plumea ſtragula in diem uſque 6ne producitis. Vos corpus omne cococo 1 nuin purpuràâque veſtitis. Vos manus armillis, Ceuume & digitos auro gemmaque accenditis; h S&& aures unionibus, & frontes margaritis, iegi & cervices monilibus oneratis. Quid, Menmr ühen „„. . * . ,. „ .. quèd injurias vos veſtras mille injuriis Uliig amnd d 6 li iei 1CIOAMA HI. 317 nnhr ilnnn Vndicatis: quôd honorum dignitatum- que faſtigia ambitu quæritis; quèòd glo- rias inanes faſtu jaétatis? quèòd æquales invidia, quèd minores contempru pré- mitis? Taceo divitias, quibus arcas avarè ſtrangulatis, dum pauperes interim hos nudis pedibus nivem glaciemque calca- NEugoſienn 4 re ſinitis. Taceo dapum cupedias qui- Aleſeeinni. Hus ſaturi vos & ſaginati hos Chriſti cli- Nrin in entes fame palleſcere; fame autem, imè lmn 14 inedià inopiäque t- beſcere ſuſtinetis. tami Taceo poſtremò, ſeu ſimultates, quas wimmriig invereratas exercetis, ſive odia, quibus rae 4 immortalibus conflagratis, ſive alia pro- rari, Pra, inter quæ enutriti ſeneſcitis Hoc » 5 in unum unicumque non tacee: vos, cùm “ . cæœleſtium pert æſi⸗ humanorum cupidi, dhlaunied zternorum incurioſi Vivatis ; ceælum tyi ien ramen ſecuri vobis certique ( ſi placet) ehn nf promittitis. Ktapit enn (11. Studia piorum.) En ſumuut QQ talia certè, ſi providè vos ſa- Ermten pienterque decernitis; ſi hoc tali vehi- Aiumem culo, & compendiariâ hàâc viâ, s molli hu rti hoc tramite, ad beatorum domicilia, GEnH evchi ves, quamvis otioſos ſopitoſque 3 po elen uclanng G 1 SS ltai Heſitenien i cinn —— —— 318 L I B RI 111. poſſe confiditis: da veniam hanc iterat, Benedicte, da Franciſce, date alii cœ- n lites boni, ut vos ego, nulla injuria ve- e ſtra, deſipuiſſe quondam ac delira ſſe Pro. gei nuntiem; quando vos, ut cœli mœnia „ eun expugnaretis, tot olim machinas con- uu ti, ſtruere, tot baliſtas & catapultas in- 4en aben tendere, tot arietes impingere, labore Aln d ſupervacuo voluiſtis. Ab his nimirum ſer man auditoribus meis diſcere vos poteratis, eag e quos illa propagnacula milites, & po- Ulnl WM liorcetas exſpectarent. Hi digito vix uno umai cædere cælum incipient, & omnia con- uetnfenn Eſtim valla oſti que dehiſcent: ut ades iafft non per arctas vabiſcum anguſtaſque inllufi 4 fauces irrepere; ſed patentibus amplis- ind⸗ que portis irrumpere, liberrimè poſſint. Grſſ Vos interea vepribus cruentati, vos ob. “ ruti nivibus, vos gelidis lacubus merſi, t uuif vix demum, quàâ vobis aditus pateret, Mlumn i timulam inveniſtis. Nempe decepti exi- m / un , ftimabatis, vi opus eſe, nec niſi àiolentis n Maumte oceupari hæc cœli clauſtra poſſe. Fabulæi id pern Si hes mees interrogetis, otio ſomnoque Kummlund opus eſt; & à delicatulis, ignavisque ex- ſuitirni pugnantur. leiihinn, IrA. ni a ACROAM J7. 3z19 tule, e (12. Populi paralogiſmus.) ,lin IN hanc ſententiam denex, cum plura “ quædam haud abſurd dixiſſet, ita de- nler nique concluſit, ut inde non vulgares nein an morum motus excitarentur. Sed hanc D ejus qualemcunque oratlonem eò ſolùm a hic recitatam volui „ut ſtenderem, A aliud illum in auditoribus ſuis non re- R uun prehendiſſe, quàm dialectices, qua de us loquimur, ignerationem. Colebat enim MaltiHA Antonlos & Bernardos populus: & unHisn quamvis eos tanquam germanæ Sancti- n Imin catis exempla intueretur; tamen errore EAIH tidiculo deluſus, hunc ſibi paralogiſmum Alunn All in ludo ſuo quotidie ſabrieabat. Fran- Hurmhun ciſcus, & ejuss alii ſivnles, cum ſeſe & ſua Minch. vitia perpetuo vita rigore demuiſſent, per veras umeri un ſolidas que virtutes cœlum emeruerunt. Igitur Plighen. E 05, ubi deliciis flagitiiſque operam, quam bi Clu ſ lubebit, dederiniis; eodem iter expeditum⸗ Merpeonnt ſecurum ac planum, perfacili negetio vepe- otectliis riemus. Negabitis puto, tam inſcitè im- Autes peritéque argumentari ullos potuiſſe. ges, “ Negarem libenter & ego, ni nos etiam nis gen ipſos ſie ratiocinari quotidie viderem: hec ſolo diſcrimine, quèd non verbis O°ρn“⁰ꝛcꝑ4 quł 3 320 LIIARI III. quidem tam abſurde; re autem ipſa mos ribusque longe pejus & abſurdius con- eludere ſolemus. (13. Praætoris Paralogiſinus.) QνauN h , ſi paulo adhuc curies Kiͦs inquiramus, aliquos fortaſſis repe- riemus, qui palàm, & verbis etiam aper- tis, diſertè ſic argumententur; ut, quæ univerſim approbarunt, de ſe ipfis ſint negaturi. An enim de illo prærore nun- quam audiſtis?; quem ferunt, non diſſi- mili forma, cùm jus diceret, eſſe abu- ſum. Bucula cum à reliquo armento, Pabuli eauſa deerraſſet, oculos bubulei efellerat, & incauteè ab amnis crepidine, quam unda ſubter alluens exederat, pro- lapſa; prius nempe occubuit „ quàm ex- trahi per induſtriam poſſet. Pecoris cu- ſtos, quod præſtandum ſibi damnum intelligebat, ni culpæ ſuſpieionem pur- gaſſet, anxiè ad oppidi prætorem accurrit: rem illi omnem, ut evenerit cum bucula, harrat; eamque nulla ſua negligentia periſſedemonſtrat Perdolitum ſibi tamen i4 infortunium, nihilo aliter eſle quàm merito ſuo accidiſſet. Præter Momnine e⸗ „„ 6 elitinnckihd alk, udunn isetbuin Aaeradthunen di, Min Gil, ktnmun mnber en d cpeuti fnin Ntuininri⸗ Mnueit Lwmlent Enlge licn lpeu ick, un Ulnirt inlanr ar ni i or Aiin 1 l ramn ad krizie 4 Ahuiinn, rlnl Atüäim mmkin den, eie inkeleen nkmn nck nſuen El mmirinenen 1l mnl,n Euemingii, lumenlug. Gdig, an ungla kinn Andn ſhidant ahellhichng Füfreotmntr Eaeneilcunt lliſun e CPeloltunti üniigel, lrhaube 1CNOAMA I. 321 benignè audit: & conſtare animo juſſum. culpa liberat, pœnæque pronuntiat im- munem. Rem domino periſſe, neque bubulci referre, à quo damna fortuita, ut caveri nequierint, ita præſtari nequa- quam debere. Iret bonis avibus, & pe- coris domino, quiſquis is eſſet, cladem imperterritus nuntiaret. Home qui cauſæ ſuæ timuerat, auditàâ tam æqua ſententia, reſumit animos, & lætior, ea ſe, ait, gra- tia adeſſe, ut domino indicaret: Præ- toris eam buculam fuiſſe, prætor, ubi eladem ad ſe ſenſit pertinere, enim verò jam alius, nihil priorum, quæ dixeras, meminiſſe; ſed mutatum cauſæ totius ſtatum dicere. Nam, quando ſuum certè id pecus fuiſſet, jam rotum haud dubio bubulci periculo periſſe. [14. Modus evadendi in Dialecticam. VEL hinc intellexiſtis, judici male bonam logicen defuiſſe; qui, cujus cujus id pecus fuiſſet, innoxium cuſtodem ronuntiarat: ſimul autem reſciit ſuum fuiſſe, jam hominem & noxium eſſe, & dammi dati teneri vaniſamè judicabat⸗ Non alia noſtris etiam, quos malos eſſe 5 Chri- 322 L I B R I 1I71. Chriſtianos ponimus, in ratiocinando h. Ml en. bido eſt; dum quicquid de omnibus con- fitentur, de ipſis ridiculè inficiantur. Tol. lant ſi aliquando, aut certè mutent hoc genus diſputandi: unoque venbo, aut Dia- lecticos bonos ſe negent, qui concluſio. nes tam inſicetas eolligunt: aut Chriſti- anos ementiri ſe ceſſent, ſi poſitiones cre- dere, quas diximus, nelunt. Quod ſi neu- irum hoc perſuaderi ſibi ſinunt; faciant N illud certè, qued facere multèò ſalubrius poſſunt, ut vitam vivere nomine ſuo di g- nam incipiant; nosque illos, magnis mo- mentis adducti, mox fatebimur, Bonos ſ- ſ Dialecticos incepiſſe, peſtquam mali eſſe Chri- ſiani deſieruns. II. BONIDILIATIO, MALI INCEFPTIO. [I1. Cura ſalutu maturanda. UAMQNAMin omni ferè negotio quod aggredimur, dictum hiſtori- cum ſapiens apud mortales plurimuͤm valet, ut, prins quam inceperis, couſulto; & aubi conſulueri, matur facto epw eſſe, cogite- mus : utan n Cmedſünt a n iunlt (Mei, yuummun Ahr uinni Dmu ſ nrn n in Mine eumm lul r n iget iun n Mehrann, Keiu ifri vint un rnkntile, ak kiülmi len nlullis nulrh Weili nginn uuinn , autſch ,1 XIIO, N n. Ar lmoniet ſ. ugent 69 foreß 4 imniſeim PIIO. õ ACROAM A II. 32 2 mus: id tamen in agenda æternitatis cuta, tantò majus habere momentum & pon- dus debebit, quantè ftudium hoc & dig- nius eſt, ut prudenti conſilio ineatur; & ſalubrius, ſi quam maximè maturetur. Sed quia multi ſunt adoleſcentes, quibus hæc æternitatis cura, vel tota prorſus ne- gligitur, vel ita ſuſcipitur lenté; ut quod ſapientiſſimè conſuluére, differri poſle ; per ſtultitiam diutiſſimeé putent: id ii, quanta cum pernicie ſua, faétitent, do- cumento jam une (cùm alia vel ſexcenta ſe offerant) demonſtrabo. (16. Adoleſcentu pii deſiderinm.) AporksckNTULUM parentes honeſti nobilesque, magiſtro tradiderant: nullis ſibi neque curis parcendum, neque impenſis rati, dum litteris eum mori- buſque excultum reciperent. Et ipſe. quoad ætas, metus, mægiſter aderant, non implebat hanc modo ſyem, ſed votæ quoque parentum, quamvis avids, & per ſe magna, ſuperabat. Etenim illi= quod hodieque multi, fortunatos ſatis hoc uno ſe credidere, ſi labantis familiæ fulcrum, ſi lauti patrimonii hæredem, ſi 0° gesr 324 LIBANIIII. generis elari ſanguinisque propagates rem, in ſuccreſcente filio viderent. At ipſe his etiam majora meditari; & ſupra mortales ſeſe curas attollens, humana Paulatim contemnere, feriisque ſtudiis ad æterna tendere: ut nulla re alia æquè ſollicitari jam videretur. Scilicet ange- bat hic animum metus, ne morti quon- dam, ſi qua improvisò raperetur, impa- ratus inermiſque occurreret⸗ atque id- circo æternitatis jacturam, irreparabili damno faceret. Eam ob rem aſſiduas preces, vel certè ſuſpiria crebra fſundita- bat, quibus unum hunc favorem à ſus peris eblandiretur zuti præmonitus, in- ſidiantem à tergo mortem, tempeſtivè non quidem cavere, planéque effuge⸗ re (quis enim hominum hoc ſperet!) ſed pranſus olim paratuſque exſpectare poſſet. (17. Promittitur nuntius mortis,.) Nxuo tum fuit, qui hæc adoleſcen- tis poſtulata, tanquam aut curiofa vellet reprehendere, aut velur intempeſtiva ridere: denique & laudari fortaſſe po- vram, ſi modum habuiſſent: qui ta- (WNenndh ſa aißl 4 imaum en Gwwu Ligim tun , 1 nuüt r Mnnmm n uun, nu ener, tul ennnt thft ſen müi 1 ii en uinn eentiu Anmlen e (lemn M Arn aluchmidleh. NAadlies m Unauain, MEü itl , nen ne whann, Huin lie iglarten neſe el 6 thrii W Aaſe An N Muee Atunnt. D ürn init kdm ih ltiunti ur nth AenIil i Wm, kinin ſuigrih⸗ münmbeßtn fmiefit rmiuini giher ult Emilalii⸗ eln inet Aludriſontf 2Milnif ACROAMAII. z121 5 men ipſe ſi defuit, aderant alia, quæ ti- midam ætatem, impudentiamque ex- cuſarent: in quibus ego commemoran- dis, otio nec veſtro faſtidiosè, nec meo abutar. Rem certè ipſam, utut ea fue- rit, à ſuperis annuentibus impetravit, quibuſeum eò familiaritatis pervenerat ; ut cœlitum deliciis alloquiisque aſſue. tus, ad tutoris ſui conſpectum quan- doque admitteretur. Qui tutor elien. tem ſuum, perdiu inſtantem rogitan- temque, haud paſſus ulrà fluctuare; afleveravit, & vita pris non abiturum, quâm nuntiäs à ſe præmiſſis monitus, accingi ſupremo itineri, plus triduo poſſet. Videret ſolùm ipſe, ne commes- tu runc neceſſario, per ſocordiam inter- cluderetur. Fide adeam rem datâ, ex oculis alumni diſceſſit. Credi vix poteſt, quid adoleſcens, nuntie tam expetite, recreatus ſenſerit, egeritque. Nam, qui nuper unius periculi metu diſcruciaba- tur, eo metu jam depulſo, quid niſ vi- tam beatam agitare ſe, & gaudii ſui ma- gnitudinem nulla ægritudine contami⸗ nari poſſe arbitraretur? Armetaur, mqun 07 uas- 326 LI BRI III. ſuasque mors inſidias ubique ſtruat: ha! Mein , beo rimam ego, qua ſemper elabar: Non l 4 opprimet incautum. Alium ruina do- nn f nn müs ſuæ prins ſepeliit, quàm terreret. Aliquem ſomnus, nec ſentientem præfe- V“ 4 cat. Alium dapes vix contactæ ſtrangu- munſii lant. Multos pſa voluptas, ſui ſecuros : n Uin multos alia aliaque repentè exanimant: an uc, denique ut quiſque mortem abeſſe lon- idi un 1. giſſimè putat, ſæpe hærentem in cervici- uck u un bus portat. Mihi adverſus hæc omnia ſcu- uim tum eſt. Non obrepent fata inſcienti: ad- Mihlaim monebor. Puolhrimt (18. Securitas nimia periculoſa.) nn mun, nn Hic ego jam incipio, quorſum hæe rizeni, 1n, ſecuritas eruptura ſit, exſpectare. Nam & Navarchi, tametſi ventis obſequenti= einig bus, anchoras ſubducunt, velaque latiſ- mumimm ſimè pandunt; tamen advigilant ſimul, M in im clavoque affixi omnes aêris motus ob- iml mun ſervant; ne plus nimio ſecuri, decipian- Imbiinte tur. Quod utinam & huic adoleſcenti hunmnkſin in mentem veniſſet! Cautier profectò Kinin Ki ſcopulos, quibus mox illiſus interiit, evi- Mdttetniin tâſſet. Animadverto mirari vos, quibus Din Aunin Ulum in ſeopulis naufragium Keiſt elik almn ☛ Mlakele n An hien ahlce Ann. lülem lartinn men , Geiulreni in nii n, uin , alſeinr Nn lgrnuilettit uunn Kurt maliginin Nnes Telinild nolean bi u hie An Cue n tarl 4 uuniinn A CROAM A II. 327 dixerim? Non diu vos hic ſuſpendam: Sed omne periculum, ut evenerit, nar- rabo. Accepto paucis, quem audiſtis nuntio, paulatim animus liber ab inſti- tuto vitæ curſu divertere, curasque primas cœpit non neceſſarias putate cum ſociis, quorum dilectum priùs habue- rat, temerè, ut obviam quique fiebant, miſceri: omnium collequiis & jocis in. tereſſe; und conventus agere; conſilia conferre; de ſymbolis comeſſe; operam ludis ludicrisque dare. Quid plura ex- ſpectatis ? alter alterque menſis nondum totus exierat, & in adoleſcente, nu- per integerrimo, alter jam adoleſcens erat. (19. Adoleſcens 4 ſe degenerat.) SEp prælusére duntaxat iſta, ut majo- ribus viam aperirent. Nam brevi poſt intervallo, quemadmodum volubile ſaxum ab alto monte deturbemus, len- te primum ægreque promovetur: at ca- pto ſemel impetu, per abrupta præceps, nullo obice celerrimè fertur; ſic iſte, cum ab optimo pedetentim ac ſegniter re- ceſſiſſet, ſemel mutatus in deterrimum Fe⸗ 323 LBRI III. repentè evaſit: ut adeò ruptis habenis, elep, leges humanas divinasque calcare jam ſenſn ie omnes videretur. Furentem iigitur, & in cpluli hac vitæ licentia Pergræcantem, diu non ani- D Parentes potuerunt abducere, non propinqui: e 94 & magiſtratue ultimò repulſi abierunt. Quis iht animum nuper tam facilem, non mira- bukbe retur, obdureſcere tam repentè potuiſſe: ianißſbt⸗ Et potuit tamen re vera ſed potuit ma- Seäiakhiid 5 ſtra, quam ſibi legerat, ſecuritate. Nam Mamlian i percontêre tu iklum; quàâ confidentiaã uinumman Patrare fcelus illud nunc audeat, quod Umniſrktnin cogitare priùs, aut audire non ſuſtinuiſ- an,a ieti ſet ? Non ſuperos ille teſtes minantem- Mlmnulin que judicem vereaturznon caminos per. Aniſuimma timeſcat, ſempiternis incendiis arſuros? dabm Nihil jam, inquiet, iſtorum. Quĩ dum uummmint autem: Quia priùs ego quàm mors oc- butmimmel cupet, reſipiſcam; vivensque admiſſam syunglny flagitium expiabo. Quid: ſi prior fortaſ. Ginfum ſe mors occuper, quid ages: Non occu- Nmumigale pabit; datum acceptumque eſt pignus; anditent⸗ interpoſita fides, ſtipulati cœlites. Præ- kuintttg u monebor. mithägenn (0. Adolekens in latrones incidit.) Wikaini IA dilata vitæ correctio, & in dies Rr men. D 6, 1 l el rne . 4 . 4 rin CROAMA II. 3 15 ünu . menſesque protraéta, denique in cen- S temptum vertit: ut muhtis conclamara ren , jam ſalus, pro deplorata haberetur: a Aun lun cælites majoribus remedis morbi perti- er ier uifnaciam oppugnarent. Quanquam ne hos Wü G quidem profeeiſſe, res „quam hic ſubji⸗ * cio, declarabit. Evenerat, ut iter hem ini R in vicinum oppidum efſer: in quo itine- „ Eiratranſennd ſilvula & interjectæ mon- Eikunk tibus convalles erant. Illuc ingreflum, um lan manipulus latronum excepit, ſtrictoque n un ab omni parte ferro, cùm effugium non mulumita, pateret, acd vitæ deſperationem adegit. lct,mm Quid hic jam adoleſcens temerarie, quid mmanit molieris? Nondumne cœptanefaria, qui- nüunhdms bus cœlum Deumqueirritaſti, teque ca- üm An putque tuum orco ſexcenties auétorafti, tuegdhm hic tandem ahrumpes? Non infernos ig- Wakiih nes, ne nunc quidem perhorreſces? Ad- Cifügmin huc alium, què mortem cervicibus immi. lee nentem nuntiet, exſpectas Exſpecto in- enngkiiff Auit: & cum dicto capit impetum, pet- iplincah⸗ que micantes gladios, non ſine vulnere erumpit; ac ſubditis equo calcaribus, in Uimarzl Lutum anhelans æſtuansque evadi ; pro- pedien ſe, etiam ipſo dererior amnt 2 I. 363 LI1NIII. ego neſcio, cæcum rectius appellem, an ſurdum: quando monitorem ſuum, in dn hac tantäâ mortis viciniãâ, nec reſpern innuentem, nec audiit increpantem! Quid enim aliud hæ latronum inſidiæ fecerunt, quam, ut illi tot gladis cir- cumvento, mortis nuntium apporta rent à Sed hunc ille nuntium, indignante (21. Latrones, primus mortu nuntiu. Hicns⸗ O MrszRUM adoleſcentem! quem dbl . 6 . Nlan / i e,me muia Ii bomägfrn ſd, en animo, & ſenſu aurium æquè ac ocu- 4 ℳ4 lorum obſtructo, contempſit pertinax, abegit, rejecit. Ecquos autem alios ti- bi tu nuntios promittis infelix: Sicatios hic tuos, tuosque carnifices videbas. Intentos hinc pectori enſes, hinc lateri haſtas, hinc jugulo mucrones ſentiebas; & in hac lanienà, monitorem adhuc, qui mortis præſentiam nuntiaret, requi- rebas? Sed condemnemus hunc tibi ſtu- porem, ut nuntium adhuc alterum præ- ſtoleris. Mox alterum, quæ ceæ li facilitas eſt, habebis. YMVM [21. Tempeſtas, pro ſecunde nuntio. Vix dum vulnus in cicatricem coie- rat ; cn efferatæ mentis adoleſcens, ai navi gpln ümuin Nuputliitl Ptuin Anditn emtn une clartnn en nii etutn de⸗ iinmgrenen Clnnenke, en Ajumarii kli min, tnunnmnn 1 enig 4CROAMAIJ. 331 S navi conſcensa, mare ſudo liquidoque nrin A cælo ingreditur. Comitantur lurconem win ſoci; junctisque copiis non navigatur, N ſed eſtar, potatur, luditur in altum PR in ta longiuſcule provecti, vident coire pau- E kuun latim nubes, tonare cælam, micare nnti/f ignes, ruere noéctem. Præliantur utrin- rbutni que venti, ſurgunt undæ, crebriſque Mmnn fluctibus navim oppugnant. Ergo ad off- duinn cixm tripidi diſeurruxt naxtæ, at vela tem Wen peſtati ſubducant. Alii clamare, & ma- nnſt nus tendere, alü vota fignare, ſi por . rantigi tum incolumes tenuiſſent: omnes ſcele- niith/is rum veniam orare, vitæque mutatio- vanin i nem ſpondere. Solus hic noſter quamvi s alk-intei pallere valtu, animo tamen obſtinato, unuIIEnI nec ſalutis anxius, & veniæ rogandæ in- Aummudh curioſus perſtabat. Cæteris enim, nau- gimuumm fragii metus præſentem interitum, & eum wenutii corporum ſtrage, animorum queque mdhunhmf excidium intentabat: eaque proprer in mtztli lachrymas precesque fuſi, reſipiſcebant. At iſte ſe miſer nondum, uti convene- uds rat, monitum putans, has curas ſtolidè auis aliis annis locisque refervabat. Interea lun nui⸗ deſæviit tempeſtas: hominemque im- pre⸗ ” lennil, 372 LIBRI M. Gbenst probum, non pro ee ac meritus erat, in en en Portum ejecir. Quare & ipſa hæc maris Iil R rabies, in adoleſcente monendo moven. n eiad doque actum egit. – (23. Ruina domus.) 11tl Qvo magis proinde vereor, ne ſerò al id illi uſu veniat, quod in jocis narrant, li RK alteri contigiſſe. Domum ille, cum NRu. Mül au tis caſis venalem infcripſerat; Emptor mn ne 8 inſpectis ædibus, videt parieres paſſim tuini fatiſcere: & ſitus, inquit, ac forma bene mumffiril ſe habent: ſed malé farti parietes rui- Menfki ßfi nam minantur; inquilinos quondamr ſi Mein oppreſſuri, Jubet emptorem home bo- ialeiit/ nam mentem habere. Nam ædes, in- imnuntiuch, quit, cafuræ priùs non ſunt, quàm ſeie ifrlli 4 caſuras eſſe proclamarint. Hac ſpe e- mneſcein muntur, poſſidentur. Sed emptor, vkii, Mium quod ubique ſe prodebat, impatiens, Ma mn cœpit calce ſubactà omnes murorum unumn in hiatus opplere, rimasque dehiſeentes ita Adnm üie ferruminare, ut nihil jam uſquam vitii kümninidi compararet. Verùm id hominis ſtu- mnd mign dium ut intempeſtivum, ſic fruſtra fuit. Adi lan e Nam fœdere infido, vix paucis menſi- Ahume bus cohæsére farti centones: cùm rurfas ninn i is aper- „1N O 414 4 k. z33 l ie apertis diſſidiis in Partes diſceſsre; mu- nln nique uno omnes impetu afflicti conci- M derunt. Hic ſtomachari enimverò em- tor; & cum fundi auctore injuriarum ulnl agere. Hæc nimirum illa fuiſſe præcla- eimn, D 1eE promiſſa 2 ædes . longo ante tem- AII pPore, quâm caderentllocuturas, domis MIIHH numque moenituras eſſe. Fabula! Ta- n cuerunt, imò & corruerunt. Eum igitur, aui damni infecti promiſerit, oportere sm damnum rependere. Excepit alter; de- Alngs; mum emptoris periculo cecidiſſe, ut ed qui dehiſcentium parietum fauces indi- gumhmd taà calce ſtrangulärit: vocemque illis, Murel n quâ proclamare jam jam parârint, in- olnt, Ends tempeſtivè præcluſerit: eò factum eſſe, min. NE ut monere ex pacto, caſumque denuntia. 1 Kenmn ii re prohiberentur. . lhu, de [24. Morbus, tertius nuntins.) Romamm ANIMAPDVERTITIS jam puto, quid nelliin conſimile dixerim „ in hoc argumento lmie me ſubvereri: aut ſi cui ambiguum id wA bonb etiamnum eſt, res ipſa non multò poſt “ explicabit. Etenim adoleſcens, cum s hæc vitæ morumque probra perdiu käfr continuaret, inque dies longius prove- enoſckten ho- D 334 1u1B11 III. heretur; inſperatò cœpit ſimul capitis deloribus, ſimul viſcerum tormentis graviter vexari, Inde febris hominem ni adorta, paucis diebus ita confecit, ut ne⸗ D pro depoſite conclamaretur. Adſunt n in tempore medici, monent, de ani- f e mo procurando jam cogitet; nam ar- men tem corpori ſervando nihil ſpondere. ulfſiß- Negat æger feſtinandum eſſe: etenim lihfiiftan ſe ſibi, quando videretur, non defu- AA huid turum. IIli ad parentes verf, in que 7„ ſtatu verſetur ægrotus, oſtendunt. Vi- ( Uin n derent ipſi, quidagerent. Nam filium Amudin quidem triduo ſuperſtitem non fore. n ltitinnil Conſternata metu familia concurrit 4 un ah i Urgent omnes, mater lacrymis, pater mimleidn precibus, amici conſiliis, ut ægerin irmm i re ſumma properet, & maturè curam uttiin ſalutis aliquam ſuſcipiat. Ipſe facturum iu, aummn, ſe ſpondet, ſed olim: in præſenti ju? imuglum,1 ber, moleſtos nen eſſe. Ita repulſi ad lmii hnen loci Curionem, qui ſacris præerat, de- nn annitnii currunt: orant, opem laboranti, ſi eind unn quam pofſit, accelerer, Curio non ſe- imi gihnn gnis, è veſtigio advolat; quid medicus Nufkiumtia morbusque minentur, exaggerat: mor- Aine an tem III T C E ⅓AMA I1. g nig tem in limine graſſari vitæ vix paulu- enn n lum, ſpei minus, quàm nihilum reſta- ektikhn te. Icleò blandé ad ſcelerum expiatio- Wan, nem invitat: mox acriter ſeveréque ob- n jurgat: miſcet preces, addit colores, lmn em & quicquid impiis aut metum injicere, Ni ue aut fletum excutere ſolet, id omne gra- thlkn phicè depingit. Sed æque irritum, && nuind loe⸗ hujus inceptum fuit, dum ægrotus, rm, us voce jam intermortuà, moriturum ſe unni, ie negat. n n. (25. Ultimas nantins mortis.) Ugn ain JAMiinterea calor artus extremos de- hettin mie ſerens, ſeſe in intimos finus recipiebat: itl aumn jam nox oculis offuſa diem ſubducere, urkufim &tenor ſuus à venis, & vigor à membris mliu, ui incipiebat recedere: durat tamen, 8e a Erm dr perſtat adoleſcens ſtolidus nuntium ex- inn helinn ſpectare, qui mortem, jam dudum in l n iai viſceribus graſſantem „numiaret. Senſit ach. lungt hanc alumni ſui dementiam cœleſtis iünen, tutor & continuèò ſe accinxit, ut erro- bedi rem vel eximeret adhuc viventi, vel morienti exprobraret. Eum ut æger im * tanto poſt intervallo reducem agnovir, us „auidiitque, vitæ vix breve momentum an uſht 8 fu. 36 LIEBAI III. ſupereſſe; perturbatus cœpit expoſtula. mi re; & maniteſtò deceptum ſe dicere; ur e qui præmiſſis triduo antè nuntiis moni. 3, tum iri ſe crederet. Hæccine fides, quam G dederas? hoc triduum illud præclarum, . quod convenerat? Nempe morâtutuè nde clientem fefelliſti. Sne cuſtode, tutore. que fuiſſet, hodie non periclitarer. au . (26. Moritur adoleſeens.) nlu, iud Quio alumno reſponderit, affectus Savn 4 convitio tam luculento patronus, ſi P,stunfl rem vulgi judicio permitteremus, pro- H me num eſſet conjectare. Nos enim laceſſi. nſt onmtſinn ti, confeſtim excandeſcimus, unam- e onns ien, que injuriam multis injuriis compenſa- Elmdi mus ; impetu rapti magis, quàm duéti Alaſe ae ratione. At nihil iſtorum ille: ſed uti lumnuni querelas, quanquam injuſtas, animo idiaan tranqnillo audiit, ſic verbis non acerbè unlmnt ze e neque turbidè reſpondit. Nam grapiter Inndli gemitus imo de pectore ducens, quàm fide. Mim liter pactis ſteterit, quàm tempeſtive, mlialkn quamque ſolliciré, quàamque ſæpe, at- Mirrhnn que adeò aſſiduè monuerit: quos nun- iialilinig, os identidem, quæ conſilia, quæ man- mmialginm data fubmiſerit, oſtendit. Verùm inf- allanti anen ci⸗ 3 1 1CROAMAII. 337 Aich ciant adhuc illo, ſe aliquid iſtorum acce- RK piſſe .Quta videre nimirum, inquit, & af- ki⸗ R dire ti ſia nolusras. Qutd enin ego nuperri- Dä me, cum tibi latronum Rica: quid paule . Melm cam in mari naufragia; qitid deinde, cam Er nmiuu morbi tai incommoda imminerent; quid alimd Mudhkan Meborayri, qudm at praſentem interitis tus mkinm. wantium agneſceres; vitaque, cujus ma meos- uniin Iue pudebat, yat ionem marares? Quid: his orpnkit, A epſis diebus quid fcii pratermiſi? qtoties in- Mimn mu Miti ? quotiss urſi ?è Triduum eft, & medices upnmt enſtigari, qus mortem indicarent ; çon- n Mann tempſiſti. Parentesſubornayi, qui monerent 3 auliim, i gejeciſti. Curionem legayvi, qui ſuaderet, ex- Miimmnti sluſiſti. Et tamen nunties ad te meos yeniſſe tn Enld gegas & adbuc fidem, quam fregerim, accu= nmdeil Sssà Secunduùm hæc verba ex oculis eva- miin,A nuit: & adoleſcens, ùm quod acciderat, tnnten circumſtantibus ægrè recenſuiſſet, infe- ak li lir animam exhalavit. , (27. Noſtri nuntii. ) gen, Clin VIPETUR & fuam hic animam efflare 1,Roratio, dum verba non reperit, quibus Eng hanc hujus adoleſcentis, ejuſque ſimi- Ganm lium vecordiam deplorer. Sentimus ipfſi, unl⸗ oculiſque noſtris ſexcentos quotidie vi- P de.- 338 L I B RI III. O ghf demus, qui moriendi neceſſitratem de- iel ni nuntien“. Alii ſuper alios aſtiduè con- Wuuyte AG clamantur, efferuntur, ſepeliuntur. Nec Ilu exemplum ſoli ſunt ſenes; at plebis gnn quisquiliæ pauperes; aut pontis inqu e tenn lini, centones: Sed in hoc proſcenio ln ſ ludunt, pubentibus annis, adoleſcentes; wpr N “ & plenis viribus, juvenes; & ab orcheſtra ſututuf detracti nobiles, & inteſtati divites, & 4 avidi hæredes: denique ni ſponte cæcu. mineß tiamus, ubique theatrum eſt, in quo agi alif tragœdiam hanc ſpectemus: Ubi quot niian actores quotidie numeramus, tot mortis Pr MIien neſtræ, non è longinquo minitantis, ſed Eu den cervicibus jam imminentis nuntios aſſi- Auürnunm g duè monitoresque audimus! atque uti- Aninacde onnn nam tamen, utinam audiamus! ” 11I. AIII MGN glltumi: INTER £Æ QUALIA, OPTIO DIFFICILLIMA. “ ſluntnnn un li n (28. Optio duorum quando grayis.) il nien 6£. Uos uſu pleriſque venit, ut oblata Aenrhltani rerum pulcherrimarum optione, ſa gin perægrèé ſecum ſtatuant, utram duarum, erlgte . . „ . . . cum potiri utrâque non licet, eligendam nok en ibi 1. 4 ln ACROAMA III. 339 i in Ebi judicent: i4 nobis ipſum video poſſe KM contingere: ur ſi ſoruiri hodie jubeamur; nm VUtrumne virorum, de ſalute periclitantium, iile (auſam ſuſcipere; an tacti commiſeratione, ken Anunumg pios manes ſlammis purgantihus eripere ma- AIhie Mi limus? In bivio deprehenſi, vehementer Bmtsnds Auctuemus. Nec enim aliud nobis ne- NGaNIH gotium tunc erit, quàm illi legimus patri Amu In fuiſſe, quem in hujuſmodi bivio ſl ctuan- kigkihan tem æſtuantemque, Calliftus pene lacry- emd/i mans depingit. ienn H . [ 29. Periclitantur dus fili.] enmmamme HUNG, Thefſalonicam e negotio pe- nen niing, tentem, liberi duo impuberes comita- Hinnrl univit bantur, quàm annhis uterque teneri, tam euimn mI Worum innocentia commendari. Sed unuhm patrem, alia omnia, quàm h ſtilia me- tuentem, improvisò milites adorti, di- In “ ſtrictis gladiis circumſiſtuut; & vielenti Cült parvulos ad cædem depoſcunt. Hic mi- en lerumin re ſubita, cùm omne con ſilium enn inlt defeciſſet, lacrymæ ſolæ precesque non Eigeſen i teliquerunt. Delabitur in genua, hoſtiq ie enimunmß, ſupplex; quicquid Pro ſalute ſua non fa- Gtmumniune ceret, pro liberis facit: & nihil eorũ, quæ lebeß prodeſle vel damnato porerant, inſons õ P 2 omit- 346 LIEBRI III. omittit. Libuit aurum argentumque! mittere, libuit caput vitamque ferro ſr jicere, l buit omnia conari, dum parvu innocentibus à vi caveretur. Nec nihil! tam validæ preces apud latrones effece- runt. Quanquam quid etiam effecerunt; ſi cunctis molitionibus hoc demum 1 aun barbaris impetrârunt, ur ſortiri ſenex nen Itw de ſuorum cæde cogeretur: Cognolſci lmln ulo vos, rem tragicam, & non par i na utti ſolùm inſpectanti, ſed vitrico etiam 14 1 uſiin dienti luctueſam. . m eſt [30. Alteruter eccidendus. iun PERMITTITUR arbittium feni, ut iun, u qduobus alrerum, eumque quem videre- d tur, morti ſabduceret: : alterum relin- a nd queret, in oculis ſuis illicò jugulan- “ dum. Impetrſſe hic aliquid patrem exi⸗ nunnute ſtimatis ? Miſericors poterat hoſts vi- usadhimk deri, ſi nihil conceſſiſſet. Quid enin tbirun adeò conceſſit? Nempe ut ex duebur Eatellke⸗ alterum conſervaret. Imò ut alterum lenina duorum jugularet. Nam quo nutu nictu- E A Mnnge que favere ſe alteri pater oſtenderet; rcak codem ipſo, jugulum alteri cervicem- wllaten, que kregiller⸗ Egcbar conſilio novitas in e cau- rnſſe 8 AACROA M A M. 341 eauſæ; quod tamen nuſquam ullum uan egrumnoſus ſenex reperiebat. Conſulit nn Ker culos, uter duorum damnari, cauſa entutees indicta mereretur: Cunctatur aſpectus, ume, hebes in utroque; & conſultus, utrum- ue abſolvit. Ergo claudantur inquit, n uhmie lumina, & per tenebras cæca ſortitioò GrCe tehtetur- Sed in tenebris ſortientem u ali mixtus duorum clamor perturbat Ec- lnte, Tuem oculu clauſis abdicas pater? quem temere ⸗ (cks adoptas? Si digni non ſumus, qus3 urin vivere villens ſcienſque jubeas: certè indigani videmar, quos Catis trucidandos carxviſici ageſtniit radas. Quin iſtuc Agis hie ſaltem; & uter m iundt 207um tibi pereat, obſervas? Ut niorientt, Pili g yel hoc ſit ſolatio, in patra oculis occubuiſſe. Z Excitatus probro domeſtico Senex, un- nn wi⸗ dantes oculos attollit; & mente ad ofk⸗ “D ecium reducta, iterum ambos, iterum ſin- Gmnk fulos explorat. Atque ecce! iterumam- Muei bos, iterum ſingulos amat: neutrumque e t, præzoptans „ utrumque infelix adoptat. e Nne Nam quæ adoptio fit illa, quæ etiam ex- l me hæredat: Certè enim, dum alterum in uit alteri præferre, pater miſericors ceſſet n in (quem rei vos hnjus eventum exſpecta- P 3 tis?) Iuimm t 342 L IFBR 111. tis?) utrumque miles, in patris com- plexu barbarà immanique crudelitate obtruncat. (31. Noſtra optio.) ( S hâc me prolulione, quàm diffi- anh cilis ſit inter res chariſſimas optio, didiz Neen ciſtis, & nunc animum ad ſe quiſque n lenn reflectite, & quibus in ſcopulis, quàm- Myn que perplexi & dub.i, quàâmque anxii imn a i nos pendeamus, conſiderate; ſi duos r ul amicos, quos æquis amoribus proſequi; mmi d N mur, adſpiciamus; alterum adhuc viven. i Aidlt ſal tem valentemque, ſed ſcelerum mole eumg, itidl preſſum undique, & obſeſſlum, atque i min lunt opis ultimæ, ne æternum diſpereat, indi- mlum an gentem: alterum nexu corporis jam ſo- Pennkbiht lutum, ſecurum quidem æternitatis, ſed ct dimdm luſtrantibus fHammis acerrime diſcrucia- eliu mnd tum, & deplorato gemitu, precum no- cuulmn dur ſtrarum ſuppetias implerantem. Enim- IMn iid & verò, mihi credite, luctabimur diu, diu- Mmun emn, que fluétuabimus, dum oculis utreque dlneahet verſum retortis, aliquando ſtatuamus. (lulahmen Equidem hic pre neutra parte, (quod dh innh orator faceret) depugnabo; ſed acroa- Aru L n matis memor, ſatis habebo, rem omnem 6 Kaf VirS n 19 Uin “ Virginum duarum exemplo memorabi- 4 li demonſtraſſe. ign [52. Animorum yulcbritudo. Nr CATHARIN ; quam Senenſem à pa- udf tria nominamus, diu graviterque flagi- ltin tanti ut notæ pervicaciæ malitiæque t vipera, [fœmina inquam, cùm indole anin prava, tum linguæ præſertim probri⸗ ut, Eültt que immodica] priùs reſipiſceret, quàm alihkii natur& conceſſifſet ; DrUs exoratus, mitns poſtremèò annuit: nec multè poſt ejus M Aummiun ipſius anniculæ, jam nuper deſunctæ e Kſeem ſepultæque, manes conſpiciendos ob- e Hulln jecir; nondum illos cœlo receptos, jam umei tamien deſtinatos: certè autem tanto rnemtis ſplendore circumſuſos, ut verbis expli- tükmemune care, aut ſatis admirari venuſtatem ani- nötikiil mæ illius Catharina deſperärit. Stabat tupnil, Ee attonita Virgo, diuque velut à ſenſibus zu Nmn alienata, in hiabat; & formæ præſtantia Mintii miraculum venerata, tantùm non ado- mu, An Cele rabat. Cùmque explere animum tuen- 6 Alumdo do & laudando non valerer, Chriſtum ernpelt? audut „ in hæc verba colloquentem lere QLuua, malim, bhæc veſtra, morralee ignapia enn eſt; non agere rted omnia, it hi Mind . 344 LTIBRI TIII. tam ſeitè venuſteque con formati, ab excidio per. ini enni per vos aſſerantur ? aut tu Cat barina poſt bat adeò eris avara, ut quant ayis impensà redeé. Nl ptam hanc herum jacturum nen velis ? Et cajm immanitatis ſit, ſinert has tales formas, ſempi- terni incendis ardere, quas parvulis ſuppetiis ad aternam felicitatem eychere poſſitu: Ego cer- tè, hac olim gratid, quas yerberum injurias, qua probrorum convitiæ, quæ Cruci mortu que ſup. plicia, & quàm labens lætusque ſuſ:iuuiz Nume- rate plagas, ſi poteſt, vulnerumque læcunas in- ſpicite: nihil refugi, dum ab interitu hos animos vindicarem: pos eadem caus vel digitum ley-æ- re cur piget. (3 z. Catharinæ affectus erga improbosg.) MOVIT hæc virgigem, ſive Chriſti audita oratio, ſive animi conſpecta pulchritudo; ut ex eo die, quoad pro- vixit, in unam hanc curam tota incu- buerit, quemadmodum ſceleratas vivo- rum mentes, ab impietate ad frugem traduceret, & à pravâ vivendi licentiâ mortales abſterreret. Indidem evenit, ut oratores Chriſtianos ter quaterque feli- ces dicere, eoſque cum quadam (ſi loqui ſic licet) invidiâ ſuſpicere ſoleret; quòd ii Clle i ail ube⸗ 1 m rlulemnd (len Dauntt in nuum, im Knn nſenn en iteni en ennn Miümun den irurmice uin lleni f Elen lng nn ghrtha. imtikfipifn lmthin ken unteß⸗ 1 7 Bn 1CR O 1 Iä11.) 34 wientin ii animorum aucupiis intenti, res tam a n tormoſas æquè ac pretioſas, venari aſſi- iuame quse ſtudioséque lab SSs * uè ſtu ioseque aborarent. Qu e nec u imperare ſibi potuit, quin eoru dem n , impreſſa humi veſtigia, oſculo religioſo t gei identidem ſalutaret: in partem felici- tier ratis admitti ſe rata, ſi ore labrisque unmis lecum attingeret, quum illi plantis cal- n ceisque ſuis notaſſent. Indidem & hoe lusſue cjus alterum eſt facinus: quod hic ſeor- innfline ſim, ut luculentum in paucis eſt, com- WA memoro. Aniztgingg . (34. Latrones diceadi.) DocrANIUR fortè latrones duo, Sgs ſed potiùs raptabantur, ut populo in- gen Ri ſpectante, ſcelerum atrocium expen- N s derent pœnas. Jamque adeèò uſtulati tandun ſtridenti ferro certatim carpebantur. manm de Durabant tamen, & contumaci veſania, mecmsh inter extremos corporis dolores, nul- mene im lum animi dolentis ſenſum oſtendere, iels ſed ſuperos inferosque ex æquo con- elen temnere perſeverabant. Reſciit obſti⸗ ct rqurg: nationem hanc Virgo (nam præter ædes ad ejus illi tum trahebantur) & propoſiti higeles memor, opitulari deſperantibus, ſi qua P 5 poſlet, 346 L I B N III. oſſet, infſtitit, Veruùm incerta conſilii, P 3 * 2 quem juvandi modum iniret, diſputabat. Congrederetur palàm, & obſtinatos allequio paulatim liniret ? Negabat mo- ra, obſtabat turba, verecundia prohi- bebat. Quid enim: Tunc Virgo, Deo dicata, in publicum prodire; tu per confertam populi turbam ſola irruere? tu in lictorum globo videri? & ſi honeſta hæc tibi ſunt, tu fœmina, in carnificum ſuggeſto apparere? tu puella, in latro. num cœtu loqui & perorare non time- bis? Horum ego penitus nihil, dum duos à ſalutis præcipitio retraham, nihil for- mido. Qud porrè? Proſternit in preces ſeſe, & rem ibi novam, plenamque pro. digii impetrat: ut, quando palàâm in- ferre ſe per turbam Virgo non poterart, animo extra corporis domicilium tan- tiſper egreſſo, adjungere ſe latronibus licerer. Miraculum poſt homines natos inauditum! Licuit; exceſſit; acceſſit miſeros duos, totis Orci legionibus cir- cumlſeſſos reperit. (35. Axyvirgine viſitati.) Et inde nimirum hæ lachrymæ! Hi illis lleetjenn 1 lalninl ue jom ali, untl iMulmpuir 1 deinluun Aen huclsdin t, mIndrniet ürnſe ,uil etkn nulkar. Annin it (ANtt Komu, Cutunnkan i N Aute (mh krn lmtirne miits d dr ürn 1 talnſegoe n Iuſtn d mmoin u dnidine dtwichendtinn bnin, eni Ee) Aptli den gil ionn Nrüüpnli inir Wii lli klkemüugren n ſeranenn. t, Cnhhlat nmn Nepnmgen, amm lnulut upnet n cm Nenn li mtli 4 ntCäkzi⸗ nniie inki; 1CEO A M A III. 347 illis oſcin es ſtrepitu ſuo cantuque occen- tabant, & ad meliora ſurdos contuma- cesque reddebant. Igitur primum ha- buir Catharina, ut has Harpyiarum QIsUs illa ſtudis ſuis effecit, ut frementium copias in fugam ageret: tum, ut ſolutâà obſidione, ad aures ani- mosque latronum oportunè penetraret. Properatur interea, ut exira meœnia raptati, ulrimæ lanienæ ſubjiciantur: jamque ad urbis portas infelix pompa pervenerat; cùm eecce tibi! Spectaculum illis, quàm viſu luctificum, tam eventu ſalutare objicitur; Chriſtus à Cruce ſuſpenſus, vulnere multo plagaque ſau- cius, & oblitus ſanguine & cætero habi- tu, ad conciliandos intuentium animos factus. Hunc illis Catharina, quod par erat, nnum oſtendere; hujus vulnera ſanguinemque, hujus clavos & crucem; identidem monſtrare. Mox idem illos, alternis precibus, illiſque ipſum impensè commendare; & omnia, quæ tempus- locusque monebant, naviter prompte- que agere. (36. 4A4 Chriſtum converſi.) de= 34 L I B RI III. oculos aperirent, & animos ad eaandem effigiem adverterent: ſimul & Chriſtus, attonitos ad ſaniora, voce flebili invita- ret; veniamq ie dementiæ, ſi annuifſent, oſtenderer. Tum verèò illi, repentè alii eſſe; ac veluti ſi nives urente vento lique- rentur, toti in lacrymas ruere: & Nu- minis clementiam, magnis clamoribus vocare: populo interim, quid repentè Geret, ignorante: donec res ipſa pate- fecit, eos divinitus immutatos, ad ſpem ſalutemque, à qua pertinaces refugerant, inſpectatô recurrere. Nam quaſi abſter- ſum tunc oculis glaucoma foret, ſuum uterque naufragium, à quo pedem vix unum abfuerant, liquidò viderunt: Sc inde cum horrore reſilientes, elutis ani- mi ſordibus, decretum breve ſupplicium, læti, cùm ab æterno jam eſſent immunes, pertulerunt. [7. Chriſtina mirabilu.] HACTENUS loci, quid Catharinz, pro improbis, adhuc viventibus ſpiran- tibusque fecerit, & quid faciendum cui- que noſtrùm cenſuerit, vidiſtis. Nune denique & ipſi paulatim, obortâ luce, Cantkncd uliinſen m tirliefin tnin enm eherunkni, EerNglebiun munmin ⸗ II n, NNMi d ttmimmi Jure wwar Agtienluluel mllit, 1 Ethr Klieutt Gilhtlnnams⸗ n ſym lud⸗ Anieltene fulmiie Tur iiühene nhn ll kan Aen Nalkliit 4 nefalini, iulanllr kEl uk e NN. menn, l ltn tmenflin Bunnel ifn rnuenigen umehint, Uln upſn gihn Arm tlattzeinn emirellglin 566) i, gidnu uiienbuß⸗ ulirtninn . . ern dun Ghnil ACROAMA MI.. 349 ad levandas functorum neceſſitates, quas pi manes in flammis purgantibus pati- untur, alteram mihi Virginem, incredi- bilia quædam facientem æquè, ac pati- entem conſiderate. Ea, Chriſtina eſt co- gnomento Mirabilis: quam Thomas Cantipratanus, auctor gravis narrat; cùm à cœlitibus ephebis, ad illud Tullia- num, in quo Manes pii luſtrantur, dedu- Cta, horribiles animorum cruciatus, ocu- lis ſuis hauſiſſet; optionem accepiſſe: vel recta cœlum adeundi, ſi diſſimilare con- temner eque horum ærumnas poſſet; vel ſi opitulari miſeris, quos viderat, mallet; tum verè, ut omnes eorum pœnas ſuis ipſa doloribus voluntariis compenſaret. Quis neget, gravem hane & lubricam virginis cauſam fuiſſe? Quamcunque in partem diſcederet, arctart ſe ſtringique ſenriebat: & hinc auditi gemitus ac pre- ces: inde viſi cruciatus ac dolores occur. ſabant. Juvaret illos? Sexcentas ſibi mor- tes quotidie ſubeundas videbat. Ca- veret ſibi? Longa illorum tormenta, di- Gtuque, & viſu horrenda ſupplicia con- ſirmabat. -ð 350 LIBRI III. (38. Juvat defuncétos.) VIcIT in amb guã lite calamitas alie- na. Nam miſerata miſericors virgo', conditionem accepit: in viiam poſt. liminio rediit : & in vita, Deus bo- ne! quid expiandis illis aſſiduè fecit? quid imò, ut rectiùs loquamur, non fecit? Dies me omnis, & verba, & vox, & animus; vos autem fides, rerum- que admiratio deficiet prius, quàm commemorando, milleſinæ abſolvan- tur. Vidiſſetis illam, nunc in cadave- rum conditoriis pernoctare, flentem- que & ejulantem, ſupra buſtuarios cineres: ac putentia ofla recumbere: nunc inter nives glaciemque totis no- ctibus hybernare, & rigentem gelu, cum ipſa glacie coaleſcere : mox ebaul- hHiente aꝛheno, & ferventibus undis ul⸗ tro immergi: rurſfus in ſtridentium ſtammarum rogos, & cadentes fumos inſilire; eaque ibi, quæ cogitare mens refugit, ſuſtinere: & quid fngulis im- moror? Vidiſſetis illam, infinita his atrociora, per annos complures, in- r perpetua vitz mortisque miracula, it Cbererin Phe pn ma irciun , en ſuntunn Aucyemau, onen, (eh; mmn im, MMft 4 utun u Mi mlo li lretnite gore uuſadi me ulenln ul fimn ) 0pionen alanktin , I F nug 4CKNOAM 4 III. 35 1 he * gonſtantiſſime perferre. Et quà de causâ Keni u hæc omnia ? Non alia profectè ulla, e, qum ut illos piorum cruciatus, quos 4 1 8 ſemel ipſa conſpexerat, hiſce ſuis crucia- “ tibus, celerrime ſublevarer., 6 unn (39. Comparatio pirginun. „ . HKH de SED alicui fortè hæc Virginum dua- U rum ſtudia intuenti, non diſceptata Nuumn ils s, „* . un i, magis, quàm aucta inſtaurataque vr un ,n debitur quæſtio. Habent enim vivi im.- lilkii probique Catharinam; habent defuncti knem . piique Chriſtinam; magnam utrique præ- in eh ſidem. Veruùm enimvero, ſi rem accu- ,HnM ratius expendamus; hæc ipſa Virg num Mudh nmmer. documenta, dum in partes nos duas Pumnge uru diſtrahunt; argumentum, qued pro- imnn poſuimus, magnoperè confirmant; id eem eſt, ambigues nos perplexosque, & tuinsdde quaſi in medio ſuſpenſos relinquunt. mund him Nam horſum ad Catbarinam converſi, Kalken vivos defunctis: iſtorſum verò, ad Cbri- . u agtue ſtinam retracti, vivis defunctos audie- gdher mus præferendos. Quo ipſo proinde in, it ſet, ut ſi utroſque juvare ſimul non mn aniunt poſſumus, optionem hanc certe non elle facillimam ſentiamus. Sed bono ani- Kingen mO 354 LIBRI III. mo vos eſſe Theologia jubet; quæ mi. nimè vult dubios morari, ut dum deli. beratis, utros iſtarum adjuvetis, utros. que (æ uè ac pater ille) crudeli miſeri- t cenu cordià deſeratis. Nam juvare ſimul uiros. 5 que poteſtis: dum eâdem operã veſtra, & vivis auxilia, ad reſipiſcendum: & 1pliit mortuis impetrabitis veniam, ad pœnæ UIN, 7 decretæ laxamentum. iteuß (40. Neceſſitas vivorum.) Vylanetiiik, FiNerTE tamen fieri, ut res aliud quan- „ rkin iit doque poſcat; dabunt hanc vobis tunc cutcufum rveniam piorum Manes, ut ipſis pau- Mmüdk ulun lulum dilatis, vivorum rationem habea- anumn tis. Ut enim is, quem vepres inter ſen- Cun ain u tésque luctantem tantiſper negligeretis, (Minen el donec alium cæcitate & amentia captum tn Aimn um Poſſetis à præcipitio interituque retra- u Aniniin here, ſævos eſſe vos non putabit: It. iſti ſuecenſebunt; ſi tunc diſterri ſe at- Enmunbnn quf e lmuon A que inter breves cruciatus relinqui vide- n, n rint: ut aliis ad cruciatus ſempiternos Eu nmtcullen properantibus viam opportunèe ma- Einnnlaishen turéque præcludatis. Aiadiini N.* † x X IV. MOR- N. Ninmmulin Sendh, DH W ACOAMA Tr. 3 a rir IV. et MORTUI DISERTI. gnni (41. Sine lingua diſarti.) ic ARUM ego me totique naturæ mi- K randum narrare prodigium crede- HZHM rem; ſi quos excisà evulsâdque à radici. u bus lingua, diſtincté adhuc, & articu- Aannn latim eſſe locutos affirmarem. Affirma- K“ 4 runt id tamen hiſtoriæ; quæ veteres, ne- hüte e ſcio quos hoc olim oſtento eonſpicuos bnn ktin prodidere; cum iis tyrannus, ut loquen- Aln r di docendique facultatem eriperet, lin- mnuim 4 guas amputavit: nulle alio operæ pre- gnim. tio, quam ut clarius poſtea diſertiuſque ie mar, de Deo loquerentur. Sed hæc tamerſt ENmNuII forent illuſtria, minus tamen haberent bmme apud vos admirationis, ſi ipſa quo- EmuIn que mortuorum cadavera dicerem per- ſaneiltkenig oraſſe. Perorarunt & iſta. Niſi Petrum Mam n forté vos illum, qui- plus triennio ſe- tins ſeg pultus, repente cauſidicus prodiit, pero- iopponin raſſe pro Stænulao duhitatis? Quanquam rrelllis ego ne hunc quidem in præſens excita- bo: ſed alio vos pauliſper abducam, & rem afleram, nili fallor, haud æque in SN VUI-= 354 LIBRI III. vulgus notam: eoque gratiorem, què minus hoc loci exſpectatam. In mani- bus erunt libri, auétores reſtes: ſunt An- ſelm, ſunt Cantipratani, ſunt Pellwarti: quos de fide mea, ne ſuſpieio ſit, con- ſulatis. =W (12. Prado vovet jejunium.) HoMINEM hi tradunt, prædonemim- manitate ra bieque barbartum; uno felùm facinore meluſculo broburm „cæterà nuſquam ſui diſſimilem fuiſſe. Is quòd ex rapto viveret, prædis undique agen- dis intentus, ad pauperem tabernam forrè pervenerat. Ibi cùm viduam ho- neſtam, liberoſque eo die ineœnates re- eriſſet, miratus quid agerent, jejunii cauſam ſciſcitatur. Fœmina, quod res erat, eo die ſe, cunctamque familiam ait conſuéêſſe, cœnàâ abſtinere; quod olim à viro ſancto, neſcio quo, didi- eiſſet: Si in magnæ Virginis honorem, ſtatuto jejunio diem Sabbathi coleret; non permiſſuram Virginem, ut chien- tula priùs vivis migraret, quàm animi expiandi copiam nanciſceretur. Anim- advertite, quid momenti, apud ho- mi⸗ li de 1 Prlalg elßen En 4 e e ne ndi en Armni ilnniii Srrtueikem Mhirmuß e eri dtaun 6 Muuc H tärtn eain rrui tun ſdethen, ker nn hminl ſanel ilmeusemen: Düürmull, ti n ui urlikit nel ln er i ui gge Feinn tinm N. RKrZ 1 rn ſtile an. NH Mrinm Monm mti Uodin D Enbil Hud akinigk Mnre henn lahelmn ⸗. einritile. Grun Fi. ”õ Nangelmin ibtirr; ga leco n⸗ lüpmihentt beticts gnen, 15 mt, ini igent in Mbeni,4 L A1CIOAMA II. 355 minem facinoroſum, aniculæ piæ, bre- vis rudiſque oratio habuerit. Captus hac præmii illecebrâà, colligtu animum graſ- ſator, votumque & ipſe nuncupat, eum diem, quoad viveret, Virgini matri, perpetuo jejunio feſtum ſolennemque ha. bere. O facilem felicemque diſcipulum! quem anicula ſimplex verbis tribus ad rei pulcherrimæ imitationem permovit. In- dolem profectò dignam, quæ ad plurium virtutum ſcholas invitetur; ſi, quicquid agi præclarè videt, tam facili pronoque ſtudio diſcit æmulari. Sed nos, quid por- rò evenerit, audiamus. [43. Prado capitur. LATRO jam doctior aliquantò, pau⸗ loque melior (adhuc tamen Iatro) re, cu- jus gratià venerat, effectà, diſcedit è viduæ tabernà: nec multè pôſt ad ſua facinora miſer, ſuaque latrocinia rever- tit; à latrociniis tamen ad ſtata jejunia; ab his iterum ad illa, conſtanti incon- ſtantiàâ, redit. Fugiunt in hac hominis conſuetudine dies, menſes, anni: dum denique infelix, eo ipſo in loco, quem latrociniis flagitiiſque infeſtum ſepe ha- ue= 376 LIEXI III. manu capitur. Carcerem hic aliquem reus, & plurium dierum inducias exſpe. ctabat, donec dicta cognitaque causa . Per judicis ſententiam ſe ſupplicio ſta- tueretur. Verùm inanis hæc ejus exſpe- ctatio fauit. Nam quod omnem cirea vi- ciniam ille diu graviterque vexaſſet, communi ſtudio, ommium fuſtes enlſes- que in illum ſtringebantur, ut moræ rantum non dederint, dum quæſtioni- bus fubd tum, ac legitimè damnatum plecterent: ſed in veſtigio deprehen- ſum juſſerint obtruncari. Nudatur li- ctoris gladius; libritur fatalis in ju. gulum ictus; ferro cervices amputantur. krane verò, infelix? huc tua tot Sabba- tha ? huc vota ſignara? hac ſuſcepta jeju- nia deſierunt: ubi ſpes illæ, quibus tua te magiſtra quondam implerat:? ubi fœ= dera & pacta, quibus in Virginis patronæz ſidem conceſſeras? Nempe paſſuram ne- garas, ut mortem prius oppeteres, quàm copiam feciſſet Sacerdotis. Occubuiſti miſer; & Sacerdotem tamen, qui mo- rientiadſiſteret, qui de noxiis confitenti au. buerat, oppreſſus, à magna civium u N ht ſnnn rin ſorol 4 Llegten ſ ment mn En (heuet,gtiids ilt 1 Am nife iiſiler ne ſinnt Uumichetun mn Umn Aulln ken mapr, Agungt nnuagrl unclEifi Enn uArirdi Uge E ir un ir EA liten, nld güiliit 1 gind lenl nigun ienn in iie⸗ Enn Mirm n Augtinn kümm, II nn n i in tonnn tigo H Inun Aumel. ir Aia .. miaummat. ANe nlhellafuee Ginhlen u Vüegnuznm UCpel En tmei, ,e Puni e 4 4CNROAM A Iv. z57 aures præberet, qui animum ſacris pro- curaret, nullum habuſſti. (44. Prads obtruncatus loquitar.) CREDERETIS hanc inſultantis vocem audiuſſe ; adeò non diſtulit, quin illicò reſponderet; & neque irritam patronæ ſidem, nec deceptam eſſe clientis ſidu- ciam, teſtaretur. Id autem que pacte oſtenderit; quæſo vos, adeſte auribus animiſque; & ſi qua licet, oculis etiam uſurpate, ſpectaculum ab Orbe condi- to non facile viſum unquam, non au⸗ ditum. Attollit fluentes ocules cruen- tum caput, & quamquam revulſum ab humeris, caboque & ſanie ſus madidum, tamen circumſpicit: Non jam de vul- nere ſuo, aut vulneris dolore ſolicitum, neque de vitæ ſanguiniſque jacturâ querulum, ſed voti ſolius, & jeju- nii ſui memor, validis cœpit clamori- bus, (quaſi ad Virginis fidem provoca- rat) Confeſſionem, iterumque Conſeſſio- nem ingeminare. Quo quidem inſolenti oſtento, etiam hoſtes attoniti plerique diffugiunt; aliqui arma, quibus invaſe- rant, lictor ipſe ferrum, quo abtruncà- Tàte aſpiciunt. [45. Pradoconßitetur.] INIEREA Cům pertinax Capitis clamor non quieſceret: ſed magnis ululatibus Conſeſſientm urgere identidem perſevera. ret; cives repreſſa, quam geſſerant, ira, ad miſericordiam verſi, jubent Sa- cerdotem continuè acciri. Is ut non di. Kulit venire (quis enim ad hanc ſpecéta- culi novitatem venire differret?) caput reſectum jubet cum corporis ſui trunco, quoad poterat, conjungi. Factum. Et ecce! denuo latre jam obtruncatus, diſertè multa, cum adſtantium horro- e, memorare: raptandum ſe jam jam ab infernis prædonibus, & prout meri- ta erant, in perpetui carceris ignes præ- cipitandum fuiſſe; ni Virginis parentis imperio coëtciti, tantiſper injicere ma- nus emiſiſſet, quoad noxias ipſe luſtran- das Sacerdoti ſubjicerer; veniaque im- Pertià, cum cælo Deoqe in gratiam rediret. Nec mera interceſſit dehinc ulla; & rat, abjiciunt: aliqui tamen, ignari quid alind inciperent, pallidi ſubſiſtunt; & in re novâ, trepidi mutique alteri alteros nn e inzu . mdhh rten Eünft d,nar Mald mnn hetafel zrbalin, Halß e Chnl ſEl eüntuk i ainutii⸗ pnlnllri uin mNntt Een grem ung lil, wniemn mliralliu Llünke, iin anm Iſtand in irbnn Kilepfigk i 1 4 (Uruen. it N un SSZ n nueitcn, Annlie aikngeie In glen in t, Mduniti kumnd. iinalin fir einrckmhen unathntlinnn Ahiti ,in 1 ſn Gmen, n Wamumme tmenuakjnt onihr Kſonne . õ iſgnife , mmiſetüſt õ (dicte; eig cbege if enamtſid . S ACROAMA IV. 23759 & reus, admiſſa facinora religiosè confi- tetur; & venia impertitur: & animus, accepto commeatu, liber, quo debuit, roficiſcitur. (46. B. Virginis patrosinium.) IHNGENS hic mihi campus aperitur, per quem effuſa oratio, ni frænis ⸗ dductis coërceretur, decurreret. Nm ſive Vir- Zginis noſtræ, in tendis glientibus po- tentiam; ſive in compenſandis obſequiis mun ficentiam, liberet perſequi: non poſſet neque ſcribendi uberior, nec eloquendi plenior materies, quâm hæc hujus prædonis hiſtoria, optari: quippe quæ vel una ſatis documento eſt, interire neminem poſſe, qui præſide tam cle- mente potentéque defendarur. Verùm hoc in præſentia non agimus: eontenti indicàſſe, pœnitentiam ſeram, & ad mortis uſque confinia procraſtinatam, eſſe quidem aleæ, periculique plenam: eam tamen, ſi Virginis hujus tutelà ful- ciatur, interdum in ipsa non mortis ſo- lùm ſed orci quoque vicinia, tempeſti- vam eſſe, ac ſalutarem. Quæ quidem ratio debet tantum apud nos pondus bnſun ln imn au u Gulich 6 muld⸗ 3 60 L IB AQI TII. “ habere; ut ſi plures cauſæ non ſuppe: tant, hac unâ adducti, omnes ad hujus nemihis patronam, turmatim certatim J que confugiamus. .M hia (47. Miles occiſus.) W uln , EAQGE propter, ne alia hujus argu. Nmnd hüi- menti prodigia putetis eſſe nulla, re⸗ gre il, tium operæ faciam, ſi geminam huie — uie Ain amüdli alterum, iiſdem quos antea dixi, teſti u demn ie bus confirmaro. Annis abhinc circiter Sr NI,4 Nel ducentis, S giſmundus, Romani nomi- an Adummm Ne nis Imperater, bella trans Alpes magna, ilrſie Heiße & diuturna, nec ea ſemper incruenta o iei, Mec geflerat. Quibus in bellis, (ut anceps pug- Wn nundhang nantium eſt fortuna, dum ultrèò citròôque emelir, mwi cædunt alii, alii cadunt) miles gregarius, Nüiaur idemque vir ſtrenuus ac fortis, cum a⸗ Alndnnisin criter in hoſtem diuque pugnàſſet, ad- au Aunnt, E verſo vulnere ſauciatus occubuit. Qui Vialriftin tamen quia non eo loco natus fuerat, cu- „ jus nomen à ſanguinis prærogativa com- S6 un mendaretur; ideò perfacile, cum omni di r ſui memoria interciderat, ni ſe ipſe ab intn oblivione, magno miraculo, vindicaſſet. n unar Id autem, quem in modum acciderit, nli t; ingredior narrare- õä Uulifurn. Eml nUpnnni Ammmnli 1 Ani uimrin ni, Muan: Nlurn Apugt tulene D leiraen ,Anlwangre Ufrlegennn Wnmd,eNt. lugefmilen DB Olrenenuhee inisen ginin lcle . 1 e 4 Aclen, ii, ,nnrllo, i nnolm 1 le⸗ 4CROAM A TIV. 361 (48. Occiſus loquitur.) DEDUXERAT jam exercitum Victor Sigimmundus; multiſque poſt annis (multis, inquam audacter; neque rem exaggero) eodem loci cum copiis ar- matis reverterat. Præteribat illac ſub ſignis grave agmen, & ſuos quisque ordines, ex militari diſciplina, ſerva- bant: cùm è latere viæ regiæ, fune- reum murmur, ac neſcio qui mœſti gemitus audiuntur. MNeglecta princi- pio (ut ſolet) foccique penſa lamenta- tio. Poſt verò, ubi crebreſcere queſtus, & vox mortualis cum gemitu obſtre- Pere non ceſſabat, movit è manipulis aliques, ut ad imperatorem referrent. Hic audita cùm rei novitate, tum per- tinacia clamoris, dat negotium, ut unde funeſtus is gemitus exiſtat, acri- ter indagent. Accepêre negotium di- verſi; & continuò vepres, ſenticeta, arbuſta, ut obviam erant, perrupére. Longa pôſt indagatione, reperitur,ho- minis jugulati cadaver; è quo 'gemi- tus illi, & ſuſpirantes quærelæ prorum- pebant. . Q [ 42. 362 LIBRI III. (49. Cadaver militis.) voni it,ii Ar quale, Superi boni! quale illud len d fin cadaver? Vereor ego, ne ſola vos nar- eud ratio rei, & informis ſpectaculi um- mmmmng bra, in fugam omnes conjiciat : quid igi ineret, ſi ipſum ejus conſpectum, illum, ſ n inquam, putridi corporis ſqualorem, wee ehi illam viſcerum fluentium tabem, illam Iumnd Nin membrorum verminantium illuviem, iun ſ e oculis veſtris exhiberem? Jacebat pu- ui n al tore, ſanie, fœtore horridum mon- Nifn ln un ſtrum; jam plurium annorum pluvia, ugir tein nive, humore, & ipſo, ſi hæc defuiſ- muichthull ſent, tempore conſumptum. Incre- En unt an verant latè circum, & per totum adesè it, mem cadaver, paliuri, ſentes, junci, ſpinæ: Abtmiin 4 nihil ex homine, præter animum vo- iiuim kü cemque hominis remanſerat: nullum tifiiz mikn neque cerdis veſtigium, nec cerebri iumn ſim indicium, nec pulmonis hepatiſve alfpu m ſignum extabat. Hie iſtud portento- Mean Muun ſum & lugubre ſpectaculum, cùm ad i luni un ſeſe turmas equitum, & peditum co- Mim'ln hortes exciviſſet; nec eſſet adſtantium cn aln gle ullus, qui ſine horrore intueretur; ecce nims annin nbi! rem dictu viſuque incredibilem! ahiſial exor- Eu ACROAMA V. 365 Wüh exorditur flebili murmure cadaver, Sa⸗ 3 WD cerdotem flagitare, cui de ſceleribus an- in⸗ luſet tè perpetratis, Chriſtiano ritu confitere- Ti hl tur. Enckin, an [So. Moventur ſpectaculo.] unſtin in. Nox ſuccenſebitis, uti ſpero, ſi nar- nmnfmm ratio, miraculi magnitudine interrupta, tkrinihni ad milites ibi circumfuſos, pauliſper mmmm In divertar. Nam quos animorum motus, adanu, in multis eorum putatis extitiſſe; cùm en hiem putrefactum, & ſitu conſumptum cada- In mmm ver, tam graviter de admiſſis à ſe noxiis Ui Inß, lamentari? cùm tantis illud precibus Sa.- aninmn ian cerdotem vocare; cùm inter innatos Eumd ſibi vepres, non de vepribus evellen- ets in ſun dis, ſed de criminibus eluendis ſolli- e per im Ccitari audirent 5 An dubitatis, quin eo- rum aliqui hæc tacitè ſecum, Quid? nos, qui majorum ſcelerum conſci, dudum ob- noxias ſyygi animas trabimus, niulllone ipſt dolore tangemur? Nunquam neque de venidᷣ ekrin 6 hetendi ,nec de Superi Pplacandu ſolliciti Sa- im, Kret cerdotem vocabimu 2 En, quantu animi noſtri e hinu curpuntur aſſibuè, & laceræantur? Et e wHedicum tamen, quamvi obyium averſaæamur? Dturüuelene . , . gende⸗ Auin tandem aliquande, quod bi mertui do- 2 . ti ruuk len, E Mrond cent, 364 LIF RI III. ntit cem, mMorituri nos addiſcimus? Et ne ſer? 6 ihrs tunc opem irritam quaramus, wunc ulirò ne.- Gcn M “ Ss oblatam admittimat. uü (71. Occiſus miles cexptetur.) mal EQUIDEMfuiſſe tum aliquos, qui zgarinu ſecum hæc ralia dictitarent, mihi pla. edrind ne perſuadeo. Ali interea prælens anſl oſtentum perſecuti, animos ſumunt, ns V &ι qua lege tot annis ibi ſpiraret infe- fmißt lix, percontantur. Audiunt Virginis id m ul noſtræ beneſicium eſſe, quo illa preces s Aun hominis, & præſtita quædam ejus ob- ais N ſequia decrêrit remunerari: ut pris * n ad judicis tribunal animus ne trahe- e⸗ Me retur, quàm datâà Sacerdetis copiã, rman culpis exſolutum ſe videret. Quare sho properarent miſericordes, copiamque 1 u 4 rei, tot annis deſideratæ, non nega- c hni D rent. Nemo tum omnium dubitabat, unſleutß quin imicò mos gereretur. Ita adducéto en Sacerdote, cùm vitam ei, vitæqus er- nugd d rata, magno cum dolore, prolixe re- lilen M. cenſuiſſer, noxis exemptus animus, ad iiun üim ⸗ cœæluméè ſtatione miſerrim commigra- m imn mn vit. ißſ uhmnaſ (51. MA n al, n 10104 44 1r. 5z065 ee S1. B. virgo remuneratur ſuos. ] Srb eum nos abire non ita ſinemus „ ni G) quin cogitationibus noſtris aliquè uſ- oνα que comitemur. Et proderit, mihi cre- kmin dite, comitari. Nam etſi plus admira- umn, it tionis tam ſera peœnitentia meruit, quàm urn poſſit habere imitationis: monſtrat tas , umIm Then eximium quid, ad animandos, ex- wü bihem t citandosque Virginis alumnos: qui t Auümſinil ipli, conſpecto tam inſigni prodigio » nale, gellne videntur ſecum, haud immeritò, ſie in glnntc ratiocinari: Hem Paqus miles bic nuper 5 õäl latroe jam olim, uterque improbi) paryo alxr ebſeq uio, tant um adverſus mortem ſtygem- Leli mi, A2e, in bac Virgine præfidinin inyvenerum: n. du guid ſi puri integrique totu ilam ſtudiis co- anlt ging luiſſent, 4nid erant ab ea non impetraturi 5 Utu n quas opes tam peregrinaé, aut quæ tam epim l pramie non poterant exſpectare *⅓Nukße illus m Ru inter i conſecuti ſunt, quod ſummum in nne, in votis mortalibiu babetur, B oNAM MOR- lor, i TEM. O liberalem virginem! beneſicam Matrem! dignam, (ui demer endæ, nos » umgun Jzuot 4s ſumus, omnes non unius diei ope- anm u „Am, ut ſti; nes breye obſequium, ut multi; nec aliud minutum quid, per intervallæ, Q3 ut 4 366 LIBRI III. ur plerique, ſed omnem de cætero vitam, vires, l iieli Kuldium, ingeniuen, continenter ingendo. V Grecib V. QO MAJOR, HOC a. C, MIN OR. (53. Paradoxum.) EREOR, ne multis hoc nevum H vulgique judicio perabſurdum vi- El deatur, ſi Maximum quemque inter mortales, minimuſn eſſe PeSnlciarers⸗ . Quotu⸗ enim quiſque de plebe eſt, animum inducat, fieri poſſe, Er iun il quemque magnitado paryvum, aut reli- Ml ki Lio improbum, aut Aignitas contemptum. agnen aut, vicinitas longinquum, aut ipſa de- Euiifin mum eruditio reddat imperitum ? Tamen I, u dlſnd veriſſimum id eſſe, & prudentes jam o. “ Gun lim intelligunt; & ubi rem ego, quam in- Mlt, Uiul ſtitui, brevi narratione concluſero, conſi- kinain, dam fore, ut pro paradoxo, quod exſpe- ai ctatis, verũ audiſſe vos acroama judicetis. N e Alin calte 154. U igtt numnſtit ind ctumm e S 1, mnten 4 wlunghig Inen. ann Enlin Mn ues ſettuln uy Cenhle in ornunnenh, Elendͤ ei rei W 1 n, u1 Auu im un d Hruonmt I 9 linnegnet mechllims lnn an Aomſ Xrulena C RO4 MA V. 367 (54. Dorotbei diſputatie. ) DokRorHEUs, inter veteres claroſque Aſcetas celebris, lucubrationes juxta pi- as ac eruditas poſteris transmiſit, quæ hodieque intermori nomen ejus non ſinunt. Is forté, cùm de virtutibus inter ſuos, graviter ac religiose diſpu- taret: delapſus in eam eſt partem, quàò ſui cujuſque deſpicientia, & animi ſub- miſſi modeſtia commendatur. Hanc ille virtutem, tantò apud quemque altio- tes agere radices aſſeverabat, quantò quiſque pluribus aliis ornamentis con- . ſpicuus emineret. Inde fieri, ut quos ſumma vitæ morumque innocentia, ad intimam DEI amicitiam evexiflet, i verò ſe omnium diſpicatiſſimos viliſſi⸗ mosque reputarent. Exem pla aderant, rei, ſi ambigeretur, confirmandæ non pauca. Aderat in primis Abrahamus: quo uno, quis alius ſanctiot, cœlo- que dignior habebatur? Cum illo Deus ſermones ſerere, illi conſilia ſua, men- tiſque arcana credere; illi futura ape- rire: cum illo pacta ligare;, fœdera icere: ad illum cœlites ſuos, nuntios 4 le⸗ zes 17R 1 favoreſque profundere; & poſtremò, quid aliud non facere? Petuiſſet hæc ta- lis felicitas animum inanem extollere, aut etiam inflare; ut ſeſe aliis majorem n melioremque crederet. Quid Abraha- mum? Nempe ſolidis verisque opibus refertum, altius depreſſit: ut non jam Dei amicum, quod poterat; non clien- tem, aut ſervum, quod licebat; ſed vilem terræ pulyerem eineremqus ſe voluerit Romi. nare. (5. Santtorum modeſtis.) DAVIPDEM deinde, (quem quan- tumque & regem, & heroëm) quamvis & vaticinancdi gloria, & rara quædam en- comia Deo commendarenr: tamen eum nec partæ tot bellis victoriæ, nec adti de Golia triumphi, nec ipſa regni, tunc Promiſſi, mox obtenti, majeſtas impe. diére, quin ſe ipſe, non modò Paupe- vem & egenum agnoſceret: ſed etiam Canem mortuum, & quod obſtupeſe aris] pulicem appellaret. Non eſt conſilium, totos hic aliorum indices texere „ per quos Dorothei ofatio exultavit. Nam ſi plu. , legare; omnes in illum ſolebat opes ſuas, pte dn ri nuu * cnnm elan g H A nmm, i un, um Cn Ur, n Ak lenmnen; AADuolens eg, , e Nn Urmmn kur eis 1 tcemn Ai, Meinm men en r atite enmuze eſuenmh i d thn küeel Eün un d En mititt Ne nRaüs gic⸗ „ . en Nnein eng War, mce utlatoſei vhitigin huntfij e Ang Uuni, zumn4 Krmgalner Nluem unent l Wore, Kenk i egletgi Ueni, niſtun 6,In nahz,e Geleet; eit Acbhe Nn ck n Mon tere . in Almn 4 ancillæ nomen adoptavit, alius jor inter natos mulierum nemo fuit, ad pedem uſque calceamenta ſe abjecit. 41CEROAM V. 369 „ ſ plures ipſe non produxiſſet: quot alios virtutis hujus candidatos attexere nos poſſemus? Alia, Mater Dei ſalutata, cœlique imperatrix conſtituta: ultrè „quo ma- Quid, quod vas quoddam electisnis, pri⸗- mum improborum ſe pronuntiavit? Quid, quod longè poſt Franciſeius, omnium conſenſu optimus, ommninm ſe, etiam latronum, nequiſſimum deterrimum- que dixit? Hes, inquam, & ſexcen- tos rales non enumero; ut ad ea, quæ porrò Derotheus egit;, maturius ve- niamus, (56. Pynaſta dubifatio.) ETENIM hanc ejus diſputationem; cùm procerum aliqui, & in his dyna- ſta Palæſtinus, attenti excepiſſent; va- riè, ut cujuſque captus erat. aſſens Ere. Sed iſte præſertim, qui dignitate cæte- ros præſtabat, habere ſe quædam ofſten- dit, in quibus animus, cùm reliqua ve- hementer probätit, nondum acquieſ- ceret. Nam illa ſe quidem, quæ dicta 370 L I B RI III. aAalickl de modeſtia fuerint, utcunque caperet: lemnon cùm videat, fieri poſſe, ut, qui major ahnd apud alios eſt, minorem ſeipſe reputet; oben. quippe magnitudinis ſuæ ignarus. At . mmenm verò, qui Hectorem eſſe ſe, gigantém- 1 ahe que re verâ ſciat, is, quo pacto Aſtia- iu nacta vel Pygmæzum ſe credat? Nihilo il wrn magis eum, qui nullius ſib eulpæ con. g 4 ſcius, magno paſſu ad virtutem enita- 4 ar⸗ tur; quique ad DEamicitiam inter „mlrv i primos adnuſſus, cum eodem familia. nir titer atque aſſiduè verſetur; poſſe à ſe 1, E ipſo aut ſceleratum, aut virtutis inimi- 1)men ecum, aut denique à Drzo longiſſimè nlo, atuifu difſidentem, (niſi in joco fortaſſis & lu- ugntel ane⸗ do) appellari. umm Auent (57. Dinaſta Garei.) mm k, d SENSTIT Dorotheus, hominis non Allmkimch valde acuti ridiculum errorem: quem Atmiunhn cùm ipſe poſſet vel Chrifſti Servatoris Giainnden oraculo, vel rationum pondere ac mo- in Hupn mento graviter doctéque refellere; ſa- un lnpin tiùs duxit, argumento popalari (cujus Numntandnh homo capacior erat) lepidè feſtivéque mmiimil depellere. Qiod argumentum, ut qua- nulen I lenam fuerit, cognoſcatis, dialogo llang ie mihi unge Z Hhem le un nalt, hinen 1und . nbaru n nſihiitn Ailinmma 4Dnnunn cun thlen 1 eter Ae , uINI 1 II lyylt iwwitil . anie) den, inid lineronn g Cnnk Nu unm onltnn egr eie⸗ mnufl .1 lnce . Anſhemnmn A4CROAMA Y. z71 mihi includenda eſt narratio. Nam Do-⸗ rotheum quidem non fugiebat, qui genus ille, & unde domo eſſet; utpote Palæſti- nus, & oppido Gaza oriundus: nihilo- minus ut argumento gradatim viam ſterneret, blandè ex eo percontatur: qua conditione inter ſuos domi vive- ret à Homo memoria exprompta, pre- geniem ſuam uſque ab avo atque Atavo pro- ferens; quo loco, & qua dignitate apud Gazæos utatur, oſtendit: nobilem in primis, & opibus bene partis affluen- tem; potentia deinde clarum; atque uno verbo, civitatis ſuæ principem eſſe; & in quem facilè omnes alii reſpiciant. Dorothæus, agnoſcere ſe confeſſus: nec eò ſe interrogaſſe, quòd ambigeret. Sed niſi moleſtum eſt, quæſo te, inquit, Cæſaream aliquando vidiſti? Cæſaream ego? Quid ni enim viderim? Urbem Pa- læſtinæ Principem; & què toties ego vel animi, vel negotii causàâ proficiſcor? Tum autem, in ea tu civitate cùm verſaris cedèò, quem ibi nobilitatis, aut digni- tatis obtines locum?: Ideémne tibi reſpe- Qus & honor, qui domi? eadem auce- Qé6 ri- 37 2 LIBRI III. ritas, & poteſtas? Minimè gentium in- quit. Nam in illo nobilium incolarum ſplendore, vix modici mihi civis locum videor implere; ne dum de ullo principa- tu contendere. [78. Dynaſtaæ Antiochic. PRZCLARE ſe dabant initia; à quibus Dorotheus clam ad me tam ſibi propoſi- tam flectebat: eti necdum homo, quò ca pertinerent, intelligebat. Igitur in- ſſtere Dorotheus: quis qualiſque porrò ſibi videatur, ſi quando Antiochiam de- latus, illam & urbis opulentiam, & præ- ſidis proconſulisve pompam, & civium turbam præſens conrempletur? Ibi verò me (quanquam fateri erubeſco) ruſti- cum, inquit, aliquem, aut rure aliquid vilius agnoſco: adeo nihil tum in me video, quod ad loci illius lucem non continuo vileſcat. Progrediamur ergo , ſi vacat, ipſamque urbium urbem Gon- Kantinopolim luſtremus. Et hanc, in- quit, iplam adii pater: vidique, Su peri? duæ mœnia, palatia, templa? quæ fora, Porticus, theatra? quem rerum orna- dam? quem corporum vVeſtitum? quem ci. i ni N 61, lonnut onimm 1— ,ofrot üulm, p efe enimm mumi ytelco, Coße rile nl nn uetufſi en, uunment ntatae. 7 Re luuu, nnuin irmik ienun Whe lolganein nhichanmßrbt, Aaludniamglln EClii urnn ikllanir Aeni Cnpe 4, öche mibi R Hüegunnin Uri nerin: D ncni, nuler n: uglire ud Micint. kuthnin n E Apn, Kon nnttu, liiee tit . en, uieili Ae ünl minr laidis Man Iugtlumtepe eubum het tmmu. Khy- u iigne tnilgt nl Gen umnd Unſelina al civium luxum: Mitte alia, quæ vide- rim, percontari. Nam dies, vereor, ut ſatis ſit, ſt omnia narrem. Tum Do- rotheus, omittam libenter; fſi unum adhuc rogavero: Cæſaremne ipſum ibi; & Cæſaris aulam, & procerum, clien- tumque frequentiam obſervaris? Vide- ram, inquit, hæc omnia, & ebſervâram: Sed ea, neſcio, quo pacto exciderint, quæ dixiſſe vel primo loco oportebat. Credo, majeſtas ipſa, ſicut oculos tunc obtuderat, ita nunc memoriam hebeta- vit, ne recordarer. (59. Pynaſta Biz Antii.) MiRAM, inquit Dorotheus, lIoci, hominumque elegantiam narras. Sed abſolve, ſodes, comœdiam: & cùm in eâ te regiâ circumſpiciebas, tuasque fortu- nas, quas domi ampliſſimas habes, cum illa Cæſaris potentia, & illà procerum purpurâ, & illà auri, & argenti, & gem- marum affluentià componebas: dic li- berè, quis eſſe tu tibi tunc videbare? Quid t quis ego tunc mihi? mentiar, pa- ter, niſi me meris kominum mendica. bulis adnumerarim: ita omnis opulen- QQ7 via 371 LIEBKI III tia mea in mendicitatem repenté verte- 6, uiſinn batur. Ipſa hæc mihi veſtis [quà quod Gn 1 inne:no vides, reſplendeo ad illam purpuræ lu- gihen eu cem, vix bonis centonibus digna vide- i nt batur. Nimirum totus ibi non vileſcere e an ſolùm, ſed & ſordere mihrincipiebam. ⸗“ Finierat Pælæſtinus; Dorothæus con- Sulne te tràâ, cùm abundè jam, quod cupierat, ex- mil ſianele preſſiſſet, ad inſtitutum regreſſus, ſic in- unt; chzu cepit. * mlufunm. (6Go. Giadario.) 4 la IN re, ſuper quâ ambigere te dixc- HMun Mnen ras, ſupervacuum eſt, meam ſenten- Mtün enm, tiam exſpectare, quam ipſe tu prior, non 1l Mins abſurdè pronuntiãſti. Fateris enim, cùm 1ie: ümpen domi tuæ commoraris, nec inopem te, 3Merine ſüen nec ignobilem haberi: ſed longe omnes, inmm ufnen qud gloriâ, quà copià, antecellere. Et fa- Min annli,1 cile hoc quidem, in hoc tanto ab urbe Ant Mnmg regia intervallo. Diſcedis hinc aliquo in unbu cal uſque, & oppidulum G zæ tuæ relin- Nlineu. Oau quis: jamque Cæſareæ, vix plebejum te nuns Nenini civem agnoſcis. Propiùs urbem acce- uitg, s n dis: & Antiochiæ te ruſticum: poſtre- HD E: mèô in Imperatoris anlà planè mendi- e cum eſſe deprehendis. Nempe quò lon- SSl . gius a. Uünämeir. nt, uni ungen ni 6laeniann adn it, Niüſnt, nelegem hümtalerb in tundit Mede lrun n uriuti rr, iüſiein Hwis unrn enkicun. i 4 410cNRO 4MA4 v. z75 gius à Summis & perfectiſſimis abſu- mus, eò minus inopiam noſtram, & par- vitatem advertimus: nobiſque divites & magni videmur, quamdiu majores alios non videmus. Ita nani quondam & pygmæi, formicis comparati, vaſtà mole gigantes, & Enceladi quidam videntur: ſimul iidem ad viros reſpexêre, in natu- ram redeunt; id eſt, pumiliones, ut antè fuerunt, rurſus fiunt. (61. Applicatio.) Qui jam tu? Non æquè hæc eadem 2ac multo etiam verius, agi nobiſlcum arbitraris? Ad hanc Aſfceticen noſtram oculos adjice: tironem hic aliquem vi- debis, inter primæ vitæ rudimenta ad- huc velitantem: is vix etiam dum libatâ roris cœleſtis guttulã, toto jam necta- re perfaſum ſe; paſtumque Ambroſià, abundare omnibus cœli fortunis ere- dit. Nec id injuria. Oculos enim ſuos ad vitæ prioris penuriam retorquet: in qua videt, allis adhuc ecum fame ſitique negotium eſſe: & idcireo ſe præ illis [quid enim?] fortunatum eſſe & copiolum. Fac poſtmodè altius illum z377% LIIRI III. aen gen ülum per diuturna virtutum experis enle menta evadere, cœlumque propiùs in- ſrium; tueri: videbit paulatim immenias alio- rnii rum opes, quibus à Dro multi uber- an ho rimè ſunt exornati: quas opes eùm " ſe ſüim è& propinquo mirabitur, jam ſuas vix 1 Cte aliun efſe mediocres judicabit: modeſtéque ams ſic alios ſuſpiciet, ut ſe ſuaque deſi- Alii nas, non modè jactare poſthac, ſed etiam æſtimare. (62. Vicinior Deo, remotior.) i Src vin' eundem poſtremò videre„ Mihr ulü cùm Conſtantinopolim ingreſſus, ipſum tti⸗ uin n ibi Imperatorem in ſolio ſuo contem- fium; izui! plabitur ? id eſt, cùm longo annorum ln, i virtutumque curriculo feſſus, ad inte- tiorem Dei, rerumque eœleſtium con- Nuiſßi/en templationem admittetur? Quem ibi iehn ain ſe qualemque tune feret; cůùm Numi- ihlkfinu nis immortalis infinitam, hinc maje- Mi ſie geli ſtatem S& gloriam, inde bonitatem & Infgennn, N ſapientiam conſiderabit? cùm alibi im- Wianllin en menſitatem potentiæ, alibi inexhau- wl Whlen ſtum pelagus miſericordiæx; & modò u himne t alias aliasque divitiarum copias exami- unmteſcs e nabit? Audias illum tu, humi abje- dn Nnit 5 um z eb nenim 5 nlnchiroleni i ni Mmieni fuer 4 1, inſtuit t: ullen ubiunl nr llu, M nmie nnmun, durigeluhi 1llo Avanen rbenimnn a, We e Gtkuunc inen (eni lt, n N Nun, Unn le borhuml . a hilcindir Gerlz 8 immaguin Uma, Mn; “W 1CROAMA V. 377 um; non jam egenum & pauperem, eum Davide; neque pulyerem cinerem- que cum Abrahamo; ſed plane mihi- lum, minuſque nihilo ſe vociferaturum. Quis enim cum illa bonitate compa- ratus, nonillicò ſibi malus; aut cum illa pulchritudine collatus, non appa- rebit continuò deformis & ſœdus? Ad illam verò fapientiam potentiamque, omnis noſtra nobispotentia langueſcit & vaneſcit; omnis ſapientia delirat & deſipit. Denique mihi crede, quorties illum juſtitiæ ſactimoniæque Ocea- num cogitamus; injurii ſumus, niſi improbos eſſe nos, injuſtosque procla- memus. ðð . (63. Magni ſibi, paryi Deo.) IN hæc verba cùm Dorotheus ibi deſiiſſer, ita Palæſtinus ab eo diſceſſit, ut fructum ſe ſuæ quæſtionis retuliſſe non exlguum fateretur. Nos qaoque, ut ne operam hie nullam fecerimus, aliquid indidem, quod nobiſcum auferatur, colligemus. Et ſentio profectò, video- que jam occupare vos, quid mihi velim; benè divinatis. Nam ſi res ita ſe habent, (quem- 378 1 I B I III. [quemadmodum omnino habent] un quò inſignior quis & ornatior re verà 5 eſt, eò ſe judicet obſcuriorem: & quan- t5 vicinior, conjunctiorque cum Deo eſt, tantò ſe remotiorem ac viliorem ag- noſcat: erit, cur nobis magnopere pleri- que metuamus; ne multi noſtrum (qui a. deò nobis ipſis nondum viluimus, ut eti= am magnitudine noſtra, ſplendoreque vaniſſimè gloriemur; quique alios aſper- nati, nos ſolos magniſicè circumſpicimus, quidemumæſtim ri præ aliis colique am- bimus)re verâ nullis ornamentis inſignes, remoti adhuc à DExIcœlitumque conſor. tio ſimu«, & propinqui hujus terræ cœno lutoque adhæreamus. VI. IGNAVIA LABORIOSA. (64. Animal Pigritia.) Norvun belluæ genus, patrum me- moria, Luſitani in India reperére: ſeram, cui ab re ipſa, indoleque no- men PIcRITIA indiderunt. Quo quidem nullo nomine alio rectius inſigniri mon- ſtrum 1 n. tiingle in t Ai nle n Nenati Hon Urtend fulel mls iiden & illeente epot Pin i udn udigten, Ido n, gol nen auten; aii mi otezinſt ( Nlonte⸗ uur ne uhnnhoninen A epelimer uge du unn kennt ef ened 1 nne an . lln nglheee Winſg nklumn de tu, falrg imn üuie. tanmnſtn felitclien. ummun nlungkanil ithungeceln 130 Rl 1lrn lt, Mum D Eena. Cuc 8 Gan Uigu⸗ 4CROAMA PlI. 379 ſtrum id potuiſſe, mox intelligetis. Eam enim feram, ſcribunt, lento ventris adipe humum verrere; & ingluvie præ- pinguem, nunquam in pedes aſſurgere: denique vel aſſiduè reptando, tam lentè ſegniterque moliri, ut ipſis quindecim diebus, continuo motu, ad teli ja dum Ferægre progrediatur. Interim urgeas icet; minisque in excitanda torpidi- ne aſſiduis inſtes: fatigari te quidem ajunt poſſe, belluam verèò digitum u. num promeveri non poſſe. Quèd ſi plagas poſtremò fuſteſque lateri impin- gas, ſi tundas itidem & contundas; ne= gant, aliud lucri te reportaturum, quam ut ingenio ſuo tardam, artifieio tuo reddas tardiorem, Idoneum profectè monſtrum, quòèd à nobis trans Ocea- num quæreretur; niſi jam pridem in- ter Stertinii nepotes inventum etiam hic fuiſſet. (65. Hbarita popinæ.) Nam ut ab ignava bellua ad mul- tòignaviorem hominem [ſi tamen ho- minem] degrediamur ; accipite, quid magni clarique Seriptores de egtiſisde V= 7 330 IIBRI III. mendarint. Smyndirider is erat, ahifſſi- ma quædam vitiorum vorago & gur- es: Quem memorant eèò deſidiæ per de- icias deveniſſe, ut ſe ipſe annis viginti nunquam nec erientem Solem; necoc- cumbentem vidiſſe gloriaretur: Aſſi- duus ſcilicet, aut in triclinio per luxum; aut in lectulo per ſomnum; aut in alea per ludum. Et felicem putare hæc ſe pi- gritia poterat, ſi marcere Smyndiridem & oſcitare, nullo admixto laboris faſti- dio, permiſiſſet. Hanc enim unam hic helluo vitam amabat, quæ laboris ſudo- risque expers, otium alumnis fuis, quie- temque voluptariam polliceretur. Sed ille, quàm longè ſe ipſe fefellerit, ex hoc poteſtis cognoſcere, quod Athenæus, ſeriptor nobilis, eum tradit, in cibo ſibi condiendo tam anxiè ſemper laboraſſe; ut perægrè profecturus, fame moeritu: rum ſe erederer, niſi per omnes viæ ta- bernas, præmiſſa ſervorum manus, gur. giti venture, annonam culinamque præ- paraſſet. Nin Sybarita publicis litteris librisque com- eld⸗ Mn Eerf 4 erthle, 10 llenm te⸗ Srlmmihil vore ſemnule iniln in muen Nequi umi, morm du Ml nelltmern, D clpihtt . uum, Kebin 31 it, An o in le Nepnble⸗ ludo, und Kemind. luugu nuorezni Umi iin, Eunurzwero. Tet gußſanml, 9 eulrftunlerrn muuninn in irnttim Ntiterinne ebize Nan 4 ngo “ nl eee. inen iuki nmm mi. nfuerl un Anndten inelheriti enn un Arlei il lmntlizli. Wiarn N Elilet ain kian, udt, bcdeſt rpellalk u, kne m Uſe Oneſen Gerummang umcclnunget 4 ACROAMA I. 331 (63. Sybaritæ iter.) O deſidiam verè laborioſam, quam tot curæ operæque, non comitabantur modò, ſed etiam præcedebant! Quan- quam condonari hic illi mos poterat, ſi 4 ſeptemve vernulæ præmitterentur, qui menſas maturè inſtruerent, dapes- que præpararent; ne quam hero, ad ma- ghafeſtinanti, moram objiceret igna- vior culina. Nugæ! Viasille omnes, quaquà inceſſurus erat, totis ſervorum legionibus occupabat. Et qualium ta- men ſervorum e Si enim Rhetorum co- mitatus is fuit, aut philoſophorum, quibuſcum de Republica moribusque diſputaret ; laudo, & vel totos illi exercitus ultrò permitto. Fabulæite- rum, & magis majores nugæ! Abnue- tis ſcio; ſimea potius, quâm auctoris fide, rem narravero. Tote, inquit, sti- nere aucupei, piſcatores, & coquos mille ſecẽ trahebat ad domeſticum lurxam. O monſtri ſimilem comitatum! in quo vel enume- rando, debuiſſet Sybaritæ inertia fati- gari! peterant enim hi tot gulæ cura- tores, Xerxis exercitum onerare, ad ven. tris ci 382 1 1BI III. 4 tris unius ignaviam explendam non ſufle- o, tl Kturi. 2 ſee⸗ [69. Sybaritæ lectulus.] kela Ar non hoc uno ſe documento Socor- Mdn An dia prodidit, in pecude ornanda: neque eſn gir is erat Smyndirides, qui panegyrico tam nd brevi laudaretur, Longior neceſſe eſt, in 100 illum oratio depingat. Quam quidem grcal⸗ peroportunè Seneca dabit; cùm laboran. 1, Win all tem ejus inertiam feſtivè, ut omnia ſo- zulue ii⸗ ler, arguteque deſcribet. Vultis hic tota rtiinipln recitetur? an contenti, rem accipere, meipotanuion ſua verba philoſopho remittitis? obtem- hrdhinlun in P perabo. Syntheſinatus hic gurges cum Mif mundhe; cœnæ accumberet, faſtidiebat lectulos, sahedkisf in oſtro lùm purpuraque inſtratos; ni Wüüm, kemm pulvlli ſerici, ſtragulumque omne, m (dh ge roſarum foliis effarcirentur. Itaque ut cnpire magnus familiæ ſeriuſque labor erat, im- Amurrim an menſam roſæ vim eolligere, qua capaciſ- Aihhlent, glol ſimum triclinii ſigma quotidie ſternere- Imntldlen an tun. Et animadvertite tamen, qua cura ium, urren ſtudioque hæc roſæ folia non ſpargenda aukiitnniant ibi, ſed anxiè diſponenda fuerint, & col- umnlet, locanda. nuimnien, llen (70 Amnat, D Autghienen ninn wiit Nr. Engie udhbanlet etn, nonut ihe ünln Inni, enuitt, Gorninüfnn õ Acrnnz echor, une Urmn i lrughungt Ce, tienni Iis eiigelbuitt pallete, guii n oict n emt unelſn llutn kai ACAROA MA DI. 38;5 (70. Hbarita roſa.) Nocrz quadam, cùm ignaviſimum eadaver jam ibi recumberet, derepente non fine ejulatu familiam excit: ve- nirent properè, & viderent, ecquæ ſpinæ tam acutæ, quive tribuli tam ine tratabiles, roſis ſe miſcuiſſent, latus- que herile foderent? Concurritur, non ſegniäs, quâm ſi Annibal arcendus à mœnibus foret. Lectuli culcitræ, ſtra- gulaque verſantur; ſubtus ſupraque quæ- ritur; dum exploratis omnibus, en tra- gicæ rei ſpectaculum! invenitur (quid, niſi ferreos mucrones, aut hamatos murices exſpecteris?) invenitur umus roſæ foliolum, tenerum id quidem ac delicatum; ſed, quæ ſervuli incuria fuit; temeré conduplicatum, & minus æquabiliter extenſum, cui follis hic Epi. cureus incubuerat, quodque illum iner- tiſſimi lateris dolorem, cum tanto ulula- tu, excitarat. Quis veſtrůúm hic dubi- ter, quin lectiſterniator flagitioſus, ſu⸗ ſtuario mox luerit, qui deſidiæ herili pulvillum tam immitem, ex roſæ plicato folio ſubſtraviſſet? (71. 334 LIBRI III. . (7I. Syberitæ labor.) maun Sryn eundem hunc popinenem, vegé⸗ 2 n Irotionn tum annis, & viribus pollentem, major iir adhuc alia, raris audita ſæculis vecordia n ikc/ vexavit. Quæ autem excogitari major nen⸗ adhuc poteſt: Siotio illum diffluxifle "1 li⸗ dicerem, ſi ſomnio indulſiſſe, ſi in luxu W conſenuiſſe; nihil novi utique memora- Alhunne rem. Facta ſunt hæc olim, & faciunt ho- umn “ dieque vulgo. Quid, ſi nec opus ullum nkhi⸗ anen⸗ feciſſe Stertinium hunc, nec operæ ul- mmumnnſel, lius dixero auctorem fuiſſe? Novum id aunmalplinn certè probrum illi impingerem; ſed non il- barelni tamen ſupra hominis fidem : invenien- nt, Ummmil tur, qui credant; aliqui etiam (abſit au⸗ it Enntin gurium] ſequentur. Audite, veſtram fi- AMhlunfn, dem! audite. Dico eum præ animi mol- Mrſum iike litia, nullius unquam laboris, ne alieni Nancnt, ann quidem, ſpectaterem acteſtem fuiſſe. Menlbonuelen Nam de monſtro hominis, quid laudati tmantmirfn ſcripteres prodiderint, nen omitto pau- Mimn ſeliiſ cis ſubjicere. Aliee NCNn (72. Ylarita vikicas.) Allin rbireben VENERAT in ſuburbanum, hexapho- ) Kuilon, ro, ſex Cappadocum cervicibus geſta- Ndm ine , tus; ſed molliſſimo inceſſu, ne ſuccute- Mgatilinit re⸗ 1 cr . r ; rerur nam villam ibi ad meras miras- ul que delicias excultam poſſidebat. Cauſa lenen,n veniendi fuit, ut otio marcentes oculos, RZMW elegantis viridarii afpectu recrearet. Id autin i loci, cùm incautiùs circamſpexiſſet, in ulmncdne! villicum incidir; qui foſſam ducturus, hnell Uum raſtris, neſcio quid, altiùs ſublatis, præ- tee validum libräârat ictum, Quod ſpectacu- Ndniesd lum homini, ut novum, ſic nimio plus tieudn quàm crudele, & lamentabile fuit. Nam N. Viſo lacertorum impetu, & pondere ra- riik emg ſtrorum exanimatus, ut vix longe pòſt ad liriemn eln ſeſe rediit, ſeverè edixit, ne porrè in- uhin, ſpectante ſe, raſtrum villicus levaret, 1 gtin n. ſalvum à ſe Smyndiridem abire vellet. uün i. Expendite vobiſcum jam, an huic tene- brioni grave ſuum fuiſſe orium non pu- tetis: Villicus certe, cum ſtrenuè navi- terque faceret, laborare ſe non ſentiebat. At hic poſtremæ inertiæ fucus, qu opus fieri alienà manu ſpectâſſet, ſaxum ſe Siſyphi volvere, & cum Atlante, cœli ujhu ruinam fulcire arbitrabatur. ie ue (73. TTgri laborant.) mmümm 1 EAM Ob rem linguæ Romanæ con- nc⸗, ditores ſapienter inſtituére; ut ſi quem aigli R aut Nungrüni Culbtih kin uen elckn il inu gila tün vonornn,e 386 LB RI III. aut veterno languidum, aut nervis fſtu- pentibus ægrum, in lectulo cubantem eſſent deſcripturi, non eum quieſcere, aut in otio verſari,“ ſed cum primis lIa- borare dicerent: eòè duntaxat, quod membra tunc morbis impedita, dum munere ſuo non funguntur, triſti qua- dam ignavia ſic obſidentur; ut ægrè len- teque moveantur: Inde laboerare mem- bris, id eſt, labore moleſtiaque fati- gari, judicabant. Fac, hominem deinde, receptis viribus, lecto ſe proripere, fac ad officium redire, fac domum percur- rere, remque familiarem alacriter cura- re; eum deſiſſe laborare continuèò dicent: quem jacentem priùs, morbique deſidiâ pigrum, graviter laborare cenſuerunt. Quid, quod iidem Sapientes, nunquam dicebant, copias ſitas aut exercitus labo- rare, quamdiu miles vallum jacere, ſca- las ferre, teſtudine factâà in muros eva- dere nitebatur. At ubi nutare legiones, ubi pedem referre, terga vertere, arma projicere per ignaviam cœpêre; enim- verò tum, tum laborare exercitum cre- debant; dum conſerta manu pugnare, dum » ben kile, nt, Ungt , kän r ſgiir, ain els nclbat, b elweedins: Miete ugnte, Melungt e e Cammici n lnmian oalen je huemmnl tcuuns cl dond e kor, d i Ehend ketimnt Tungle, irauo r Edltka in Kah 5 1 Meenpentll, ed nnge lotin 1 n find de in min Arer N liind Peret Ssele ln nchert en lele zugen A Aut iſſ ſe Eng; imn in, n ülchhag l Uilte eon ie aygnnu, duu, lu L inln en ſunm, Uhir lem unte hlelctntne mbiice ir t Mnrlnt, Aol oee kr teNne lienaudiur tudnne der Nneili herrmn Cnunn Nneng, nugi es unde gellnſinſ ghlt nnunt aunelnie iei nnte⸗ hun epet En dtlin! In mn 41CROAMA yI. 387 dum hoſtem ferire, dum fortiter facere cernebantur, iaborare eas nemo judica- bat. Adde, quòd & lunam nos, cum in ſtatione vigilat, cùm diligenter, & in- connivens excubat, bene habere ſe, vecteque lucere dicimus: ſimul autem ac oppalleſcere, languere, deficere incipit, jam omnes laborare lunam voeiferamur , adeò ne Grammatica quidem abſtinet; quin Ignaviam omnem && ipſa appellet laborisſam. (74. lgnaporam labor.) Ar quantus eſt porrò, & quàm mo- leſtus hic labor, quo iſti Stertinii ne- potes perpetuò vexantur; Meminimus, fieri plerumque, ut quo tempore ſe me- liorum induſtria in ſtudiis honeſtis ju⸗ cundiſſimè experitur, eodem iſti, aut in tabula chartaque luſoria ſordidè trium- phent; aut in vino aleaque ructantes pPernoctent; aut in platea (quod alicu- bi ſolet) furiose pererrent, & inter ſilices imbellem machæram turbulenti explorent. Tædet pudetque rem verbis exaggerare; ipſa ſe probris ſuis exem. plisque infamat; dum labores eorum R 2 non 388 LIBR III. non diſſimulat, qui in olida caupona no- Gtem ſolidam pervigilant, donec crapula vinique fæce marcidi, aut inter ipſa men- ſæ ſigmata, aut humi etiam, in competi- torum triviis, ſeri madidique condor- en miſcant. Quam in rem, aceipite, ni piget, fabulam; ab aſotis duobus, qui in litte- - rarum ſtudio decoxerant, & poſtmodum ad hoc inertiæ ſtabulum divertére, feſti-= vè lepideque actam. (75. Helluonis tonſor.) Hi uterque, jam uncti potique, de popina exierant, ut noctem, ex more; clamoribus inquiet arent. Sed cùm ca- pitis vertigo pedes ebrios turbaret, in- ſtabili greſſu hac illac delati, alter ab altere paulatim aberrârunt. Et iſte qui= dem, ubi & ſeipſum in trivio amiſit, pedibus ægrè nitens, humi denique pro- labitur; & gratuitum in publico fime- to lectulum ſortitur. Ibi ſopitus, cra- pulam non edormire lurco, ſed inglu- viem (date veniam narrationi) ructare, & vinum, qua parte ingeſſerat, fœdum in modum egerere incipiebat. Accuba- bat in eodem grabato canis fortè fame- lichs: alro lngre ſen rNuntletlizt iüihanlelenne allllcs, h mnn: Aanpeln Alelehld Gggeſe onni Kubiis, b zpnirsclepenti Imiuinugſtrda Nannunia 6 luni e e Aeno conpe Iin olrrate. N 1 meiein, her CE, Cummm erd bcenanbis i Angrellemn, Aulgmetchchink almaol Euubihm; Pul ) ACRO4 MA 32 unt licus: hunc exciit nidor ejus culinæ, ur eini, ſportulam ſibi ex repotiis ſperaret; lurgit, enn l accurrit: unctumque V hominis os offi. i n ciosè magis, quâm urbanè, ſublambit: H arque ut blandum eſt præter cætera ani- kid. mal, cxſerto linguæ peniculo, labra lur- euſ conis mentumque diligenter excergit. At Arhrihs, ille⸗ qui titilari ſe ſentiret, ſomno crapu- Hr aque confuſus, in balneo eſſe tonſtrina- kie que ſomniat: Atque inibi barbæ lanugi- ee nei, quæ mento excreverat, deponere.- Gni 4 I S . n ea ſomni ſtultitia, barbæ metuens, Lden, Ane it tonſoris cl H . un tua cc pit tonſoris clementiam fidemque ob⸗ 4 . . . —₰ 8 . nuc e reſtari; Parcius magiſter cautiuſque mentum nnlit, dh Adraderet, ne cutim innoxiam noyaeulA anci⸗ edti, Anh ⸗ . , . NAel, imm Ehnr (76. Potoris grabatu.) Emitne ni NüNC altero comipotore quid in- Mmilieſt terea fiat, obſervate. Nam & ille, cùm õ lares invehire diu, per tenebras non Hlb,n. poſſer, ſcamnum alicubi in corte repe- Uelnco, rir, dignis centonibus ita concinnatum, nion tnn ut nulla neque culcitra, nec lodice ſed Nnuttton/ 4 ra⸗ 2 tglE rudi nudaque tabula inſterneretur. Infra Einzehn. tabulam, anſeres & gallinæ „ſuis quæque 4 „ i . . . . 2= uncniint ovis incubabant; pullique jam aliqui K 3 plu⸗ . 396 LIEBRI 111. ins hlumantes ſuberant. Huc ut homo ma⸗ 4 nn 5 . . „ . 4 U idus ſe abjecit, noctem rhonchis ſox 1 amtun naneihu⸗ ſic exegit, ut identidem tamen neſ a atus alternaret. Mane cuùm fomno ſolit- n i 4 lI tus, diem aſpexiſſet, vini reliquias ſenſit, 4 etiam tum in capite tumultuari: Sed Gnnn omnium graviſſime querebatur, tergum In ſibi coſtasque ab eo lectulo male habi- tas, peneque diffractas eſſe. Caſtigarunt INtin querelam combibones: Nec enim con- u queri eum de lectuli contumaciâ debe- re, qui ſupra tot anſerum gallinarum- nrnaclliel que plumas recubuilſſet. Quibus ille non i indlulu infacetè, plumas quidem, reſpondit figrllunſ, lecto non defuiſſe ; ſed inter coſtas ſiras ealetungue Plumasque, oppidèò dura toralia inter- I NMugt onn ceſſiſſe. gelu: g (77. Omen ignayia.) liofuunſe O ſervum pecus! ſtragulis hiſce pul- atiuin Cäm vVviInisque dignum! qui, ut ſuave virtutis anßkiottbum oriu m effugiant, ad hos priſtini ſudores Eipfiiint, ultrè ſe, turpiterque condemnant. Cæ- Illhupelktini ter um pergant ii, ſi porro placet; & iner- aultineſami. tia ſua, non ſolum ignobili, ſed etiam iurillignd. di icili ac laboriosa fruantur. Induſtriæ Mmi ſigna ordineſque, ut inſtiterunt, deſe- lund in mi R lrrt⸗ Unltu D tann n le ckch N nnnon. nnmn i Mleim glemn. le(nlenn ſüiten, hent, Hürr a,ſn Cirlaihe. p. uuglt hleſi i Aſunkimn Ahuprſtnlur ecohlentiin 0 mſkie ſr inobl, ſ gruum D titnti⸗ 4 tant; à caſtris virtutis, 1CXOAMA FVII. 391 qusm oderunt, refugiant: nunquam eſſicient profectò, uin olim, quantum oti & voluptatis in Induſtriæ caſtris cepiſſent; tantum tædii ac laboris ex ignavia ſua ſe retuliſſe lamententur. VII. EXTREMA GAUDII, LUCTUS. [78. Sub Carolo VyI.] PEGITACULUM, qued Saturnalibus dari, jam olim Gallia viderat. triſte cum primis ac luctuoſam, admonet, ut alterum hic alterumque ejus ferè gemel- lum, ac pleraque omnia ſimillimum, narrare aggrediar: quorum illud pa- trum, iſtud noſtra nuper memoria, ſpe- Gatum in noſtra Germania fuit: eò mi- ſerum magis & acerbum utrumque, què clades ejus vicinior, non aurés dun- taxat noſtras perſtrinxit, ſed ĩpſos propè etiam oculos funeſtavit. Rem tragicam, ui non vidiſtis, audite. (79. Anno 1570) HEMARE jam anni bruma K 4 deſierat, cum 3922² LP IBRI III. quibus diebus hoditeque, non aliter, quaàm ſi lege juberemur, certatim ubi- que potatur, eſtur, luditur. Quæ qui- dem veſania, plebem ſi ſiolùm, imoſque hominum vexaret, licèt convitio pro- broque non careret, ferri tamen inter ævi noſtri dedecora utcunque poſſet : Atquiin procerum certè nobiliumque aulis, tantòmos ille indignior habetur, quanto cum plurium pernicie, horum vitia exemplaque vulgantur. Nam quod iſti plerumque faciunt, ic mauli zecte factum ſapienterque credunt; & pru- ritu, neſcio quo, imitantur. Ex ea factio- ne tres adoleſeentes produco, claro- genere prognatos, & longà majorum imagine illuſtres: qui nos novis ſuiſque exemplis dionyſia infamarent, nihil ope- ræ& impenſæque omiſerunt. Convene-. rat, ut Waldenbergam., Eberhardi con. ſanguinei Toparchæ arcem peterent; ibi frenos cupidini ſuæ per dies aliquor laxa- suri. Venére ad condictum, non ingrati hoſpi=- cùm calere Bacchantium Hilaria cœpe- re: & dies, olim biduo circumſcripri, in menſtrui luxus licentiam eruperunt: zLlulckd. neraellon Aigi ſ⸗ Iumn ,llflnodi lun zalhcko, dun i, Cüllimnln Henn ſtheli- rertchareue cubusleroale An dui, int Kelhebi ini Aletune Aus Alosge d⸗ AWiſur anmmm in iete nen gon Phnimtlkemno, M ritatcen Kt elouäonnet len,, ulloſtt ine klit gil llte, Jne nin r, * ui nnggalen ier U Ale n, gniin i⸗ Aitin alg⸗ Uhartin 1 e,knme 1 Menngte l, en ul kadmithien n enut, Aunn Nemm me i Ealints clun A Umun klaldd⸗ 1e lin e Alagt ninn ginttülſt anlell,i ſ ienm., Ce nheuts denlen krlt eegiabe . mitigien Mddmn, Mi N 2 4CXNOU A MA VII. 39 3 hoſpites; & cuùm ſanguinis reſpectu, tùm temporis causàâ , lautèé opipare- ue accipiuntur. Aderant omne genus cupediæ; aderant riſus & joca ; aderant hiſtriones & ludicra: & nullus nec epulis interea, hec poculis modus. Sciretis, Bac- chanalia agi- (80. Tres perſonati.) HIS hujuſmedi ſtudiis ſtrenue pro- luſum eſt biduo ? dàm denique veſpe= appetiit, qui ultimam ludis coronidem aptaret. In eum veſperum edictæ fami. liaribus, præter choreas celebres, erant aleæ, quibus alteros alteri provocarent. Jam aulam palatü, viri virginésque im- pleverant: & exſpectabantur ſoli, qui talos primi & teſſeras moverent;: inde ad choreas, aliosque ludos ducturi. Sed nec iſti paſſi ſunt annum ſeneſcere. In tempore, ecce tres, quos dixi, juvenes, compoſito inter ſe mimo, prodeunt; co- mitantur pueri totidem daduchi; larvis inductis, perſonati omnes ; ac ni aliunde agnoſceres, nullo ſui indicio noſcendi. Nam perſonæ, quas induerant, none- juſmodi fuere, quæ riſum intuentibus R 5 mo-⸗ 394 1IERI I171. moverent; horribili imò, fœdoque aſpe giam. n ctu omnes, & quibus occurrere vel me- l ridie, funeſtum. Veſtis erat linea, cum Mdun villis undique, ſetisque hirſura; tum a- ſeo ,e remte ſtupa piceque illita. Color Ethiopis: giul pedum ungulæ à Faunis commodatæ ſa- ciem larva inumbrabat, adeò non huma- bos Alla ,e, na, ut in ea ſeipſam Tiſiphone formidaſ- rlinn, 1 . . “ . 1 ſet: frons cornibus efferata: capillamen- laͤmat⸗ tum prolixé per humeros turpideque Mitetunn Um ſparſum: cætera corporis ad hanc for- Keuliocet mam omnia torva, tetra, horrida, Gefnſthin & ſtigiis quoque Lamiis invidiam mo- wWonilimmenn tura. uuum en! g „ (1. Ludunt alei ſecuri.) Ausllicilmial Huc nimirum dementiæ venimus ut , Pchingvam / belli nobis formoſique non videamur „» Sigrennt glin niſi belluis ipſis fiamus deformiores: & augleletenunlel quaſi naturæ nos noſtræ pudeat, Sylva- nos Satyroſque, jam dudum moribus & vita, nunc etiam veſte habituque imita- mur. Cum hoc choragio palæſtzam in- greſſi hi pugiles, omnium in ſe ora ocu- loſque convertere. Principio filentium, & meri nutus: Mox ſinguli, ut quemque adverſarium deſignarunt, concuſſa teſ- ſexa . Eeltt heglegte nell, Kufitt 1nl n ninamis 1I ir hore dl Eunekt, eumlennen Piol ondelin e l d noc n Diummn ull 3 Cen ne Aidhnin. N mn, ini, “ Mleſetin A Buickmn, N Adonndten Olr Alet mddum nubal Cktahinge nn. hnzo Aehmm nium dleend api⸗ DW niüngli,igef Pnn ali ℳCROAM A VII. 397 ſera invitant. Jaciuntur tali; ſonant fritilli; ponuntur numi : & fortuna jo- cante, perdunt alüſua, alii aliena lu- crantur. Nemo, jacturæ impatiens, de damno caniculæ queritur: ubique pro- miſcui riſus, & alterni plauſus. Fervet factionibus aula; & dum teſſeris ibi numisque luditur, alibi poculis epulis- que; alibi choreis & tripudiis, alibi jocis & fabulis certatur. Omni in angulo gau- dium eſt; & exilio decreto, mœror lu- Quſque proſcribitur. Quis actor in hoc theatro moriturum ea ſe nocte credidit? Moriturum autem? quis imè ſe morta- lem: quis ulli calamitati, ac præſertim vicinæ, propinquum ? Atque adeèò, ſr omnes rogarentur. quis ibi non felicem:; beatumque ſe reputaſſet? Ertamen, [ imbecilles fragilesque mortalium ſpes! mentes æquè, ſeu futuri improvidas, ſeu mali jam minantis inſtantisque in- cautas! ) vix horæ adhuc momentum intercedet, cùm ſentietis, quàâm facili negotio de comæ dia veſtra fieri trageæ- dia poſſit. Sed modò res potiùs ipſas, quàm hæc rerum auguria proſequamur. R. 6⁶° Cæ. 296 LIBRI III. Cæterum ut veri cum primis ratio habe- atur, non diſſimulo, eventum rei eundem, rei verò ſeriem, aliter ab indigenis, loci- que accolis, per Germaniam narrari; ali. ter ab exteris ſcriptoribus tradi. Quarum ego partium ut neutri videar obtrect ſ- ſe, utriuſque narrationem deinceps expo= Lam- (82. Saltatio funeſta.) OXMNIEBUS ad ſua ludicra, aliis ad alia, ut cuique viſum, intentis; tres ii juvenes primas ferre, palmamque cæ- teris geſtiunt præripere; nuſquam in ea- ſcena otioſi. Qui, ut choreas primi fortè inceperant, & aliquamdiu ſoli conti- nuarant, ex improviſo quartum, ſui conſimilem, æquèe Capripedem horri. dumque conſpicantur. Ignari primm,„ quis ſuas ſibi copias auxiſſet, aut unde: quarta ſe larva tribus tam concinnè aſſi- milaſſet, mirantur: adimirationem pa- vor, & hunc feralis quidam ut in præ- ſagiis ſolet] horror conſequitur. Pergunt ipfſi tamen audaces; Orbemque ſalta- torium egregiè verſant; nunc pedum obſequie celeres„ nunc brachiorum ia⸗ 5 I01 3es, gune igle⸗ ut Pnes Lelnl Vl,A culun ſEoils l u⸗ Emmconnpu 7 goco cluce kyd erdig llkut tüt ninn mnen oi , Ill gfenis Pbaſbol, 1e ee 4 4 D nonuals enin ite, U Att, ſelno 1, tenthetn i t ebi M helegle n ulctalanoin 6 Weil, ſelad eullr ennel Anr andcllmtt Drinleite cumn Pleſne⸗ unmmunttinn en 1 — = = arnn, Vntungl urd Nn Erannd, n t ilin, iͦd N, Ueni;re Annt e 1e Mnn durrnnie Anii lan . len Mi lungnn, llet, ue 6enconened⸗⸗ Aurtoenfe Putm ſrnn Nagunn NH Obenque? . ꝗ“ n mr e u Ncnur ℳCROAMA VII. 39 7 jactatu agiles, nunc corperum incita⸗ tione ſublimes. Sed nihil horum, tam ras rum ii, aut ridiculum incipiebant, quim illud & ſimius iſte faberrime ſequere- tur: & modò tripudians medium ſeſe in- gereret, modè clauderet; modè curſimt in Orbem alios luſtraret, ominoſus cir- culator. Nox potuit mimus nimium place- te, quem nemo agnoſceret. Nec omen deerat, mali eventüs. Sed infelicibus: obſtabat pudor, ne ceœpta prius deſine- tent, quàm martualis chorea inchoare- tur, Interim iſte, ut ſui monimentum relinqueret: inſperato, epiſodio flam-= mam, quam uberem ſinu ferebat, ex- cutit: eque e tribus actoribus unum aſpergit, peſteque ſalfurea involvit, & mox, quaſi deſaltato jam cantico, reque cujus venerat, peracta, ex hominum ore oculiſque evaneſcit. Hæc princi- pia, quæ porrò calamitas exceperir, jam nunc audietis: cùm prius, quid in hoc tragœdiæ prologo exteri ſcript res, ab- indigenarum narratione diſcrepant, in- dicaro. R 7 (83. 39 8 LILIBRI III. ine (83. Variet B H as ſeriptorum.) Min NAM, ut ali erant in choreis oceu- Pati, alium, inquiunt, ludentem alveo- ſeit, kn lus fefellerat; teſſeraque longius proj cSUiemnelns cta de menſa deciderat. Ibi puer Suy. lugiknil/ riſcus, qui domino prælucebat, facen cilie ni⸗ illicò tollere, & humi teſſeram, ubi ubl ,aſütegole, efſet, quæritare. Diceretis, Cleopatræ Oenidcte nil znicnen, aut ſuum Polyerati annulum, nn i⸗ ropte ut aliu aliquid Achate charius exci- geno intte diſſe; ita naviter eſt advigilatum, ut in. eirconrili, venta confeſtim arma redderentur. Quiz ohummmn foen S cujus ea tem poris jactura fue- ii En dd,cuh ſeri pediſſequus remiſſior, operi tam i Ennonfokun P agis ignar becille Aut quibus ille iginm i i veltantin non luiſſet, ni telum Amk, ſehnd quod velltanti hero deciderat, attollere mudl, gü ice continuo maturâſſet à C 2 Atollere Nalc Art tenclum puer hau- e Certe commir. pilim pilt in re maxima, deſid Pur-Nir, ut operam à lkumnunn raptà, ut dirti, kace te ayarer: ſed ülicd Keml gun mbnke maktnielnl te Eram humi, inter Aſnmm küin ä ter4, Rem ſolert E: fortunaruis Ex. Malllan Parelk ctiam, in tæda circum- mun Eab e agenda tenuiſſet. Nunc, quidimprudens ucr Eih trin oſtenderit, auſcultate. Prudens uüikumn, Guir wun, in [34. Ati,Ciynn Mührinn int niten glen tn niktm: nit An Enlih mitt /Aund llet, Uela ealet, Mi 41 Ced annn nnit ugks nuterelll laumkunise Uhlunnmn, n It Dornie n hradien⸗ D „ 4CHOAMA VII. (84. Scintilla ex facula.) Im ea feſtinatione dum faculam puer incaute verſat, raptimque modo hâc, modôò illac inclinat; profilit ſcintilla ; parvula quidem illa & ſtricturæ ſimilis, 399 quam filice quondam excutimus; eo- que magis neglecta, velut innoxia, dum ſao ſe nidore mox proderet. Nam urt in herum illa propter adſtantem inci- dit, reperto in veſte ſtupeãâ alimento, paulatim convaluit, donec in haud du- biam flammam violenta prorupit. Hic multi, ut in ludo, cachinnum tollere: & aliqui rem non fortuitò oblatam, ſed deditâ operâ natum incendium credere; ut materies ſpectaculo eſſet. At non illi mens eadem, qui ſerpere in ſe peſtem, atque ad vivum graſſari jam ignes ſen- tie bat. Ille manu totoque corpore pu- gnare, & excuſſa, quam habebat, teſſe= ra, ad flammam reſtinguendam, omnia arma convertere. pedemque captum ſtu- det incendio liberare. Sed peſtis con- tumacior, dictò citiùs, manum ipſam auxilio ſubeuntem, pedemque alterum, corpusque totum, furenti centagio in- vol- 400* LTBRI I12. volvit. Tum enim vero ululare infelix, umnſ DM & veſtem, quæ corpori tenax adhæſe- * rat, nequicquam revellere; alii murato d con riſu, queſtus ae gemitus ciere; alii opem gtannnqn & ſuppetias parare; alii aquam fontem- ggginimnn que poſcere: omnes omnia agere, nemoe klagl proficere. n Eumun (S85 Incendium ex ſcintilla.) Inn, cin Mn NAM humi abjectus adoleſcens uſtux: siumnaſſann labatur interea, & in luculento rogo,-, Herculem OEteum adſtantibus refe- his uifun rebat; cùm eminus auditi mug entis: Iuüns Mütinn elamores, movére ſocios, ut labofanti hen üßien collegæ & ipſi auxilium portarent. Ad-= Amuls Ammn volant ambo, atque uti erant perſonati. unngl aunlun ſeſe inferunt, perque turbam vi pene- in znbe gilg trant & manibus injectis „ſtupeam ve- r (ulenleban ſtem à fratre (nam duorum hic germa- mihſette; cin nus erat) deripere, ignemque laborant mi nnenlee defendere. Quo tamen officio dum im - MWure Alhelhs pense funguntur, non modò cladem à enee, ſocio non divertunt, ſed incaute eodem in, ihugſcntn uterque incendio ſe ipſi involvunt. Viæ nmii nn. Her erum manu germanum ii contigerant, uumm Linpui⸗ cùm exiliens flamma alterum duorum eril alterumque corripuit: & inhærens laci- MWuin RM hiæ er fan leni ilnkmn n Alnie t, l Wd N 6 t Uulir lpemuen eni, Wnir e, henk. um uEm Nenenelün Aachrolnir. 1 nodo Nent Cincunta linehfunl Naun din Ethem ACRNOAMA MI. 401 niæ momento per veſtemreliquam victrix cvaſit: quæ veſtis, ut tota floccis penden- ibus villiſque horrebat, pabulum igni, nutrimentumque idoneum miniſtrabat- Ea res vel invitos coëgit fratrem omitre- re, & de ſuo quemque periculo vitaque dimicare. Quanquam hoc etiam ipſum iis ſerum erat, cùm populante flammâ ſep- ti, tunicam moleſtam uterque ſam induiſ- ſent. (86. Tunica moleſtæ trium jurenam.) AUDISEETIS, hic trium adoleſcentum lamentabllem ſymphoniam, quâ con- cordes magnis clamoribus, Cælitum hominumque auxilium implerabant. Ee ißſietiam pro ſe quiſque manibus pe- dibuſque contendebant;, hic ſuam oris- larvam abjicere; hic capitis galericulum: & frontis cornua exuere; hic thoracem diffibulare, & floccos evellere, & per- ſonam deponere, totamque cum veſte peſtem, ſi qua poſſet, excutere: Sed irri- to omnia conatu. Hærebat enim per- miam tinax ornatus, & impariens divelli, cer- pus omne validè preſſeque ſtringebat. O quoties tunc Satyros ii Sylvaneſque exe- crati » 402 L 1IB RI 111. crati, ad humanam redire formam ex⸗ S a optabant? Quoties talos ſuos teſſeraſ- W eut que exoſi, bacchanal omne diris & ma- ptii nadn ledictis de vovebant; Quibus miſeri de- u, iectel ſideriis, ne arderent, ardebant Quan- l em ſele tis lacrymis cum latex alius non eflet, tuth flammas exſtinguere, artus rigare, æſtus ianin temperare conati, nihil ne iſtis qui- vnel dem proficere ſe ſentiebant: Nempe, zu ſiri ut modicum id remedium, ita malo Nalkend jam ſuperante, ſerrn irrit umque erat. An Mmmmüni Poſtremèò cùm illis & manuum cutis, 4leno hniun & digiterum ungues undique ambuſti unis nunn defluerent; reſtabat: ut collapſi, per ditczenkun pPavimentum volutarentur, anibi at- las tritu ſaltem affricuque Hammam eli- Mdhter iwe derent. Verùm, ut quicquid attigére, uncpiünk⸗ confeſtim ignis, liquente pice effera- Me, Ine tus, inflammavit: ipfſaque jam do- ainn, äbal mus, ne quâ ruinam traherer, ſibi genenn Fum metuebat. Quo factum proinde eſt, ut unencalere in tot ſpectatorum oculis, tres nobiliſſi- Dln Mlln ſere mi juvenes, priuſquam ſubveniri hu- menerienor manitus poſſet, lentis ignibus, quaſi Unkenntgil, per ludum in ſcena, toſti afſatique con- in engrk ſagrarint. in am (Sv7. mint Net Xnben t nit mi 1 ralel en, Nilia⸗ t Lmnd lenn ine ſtn 14 rent n lee, D nfrind it an iun iits S ACROAM PII., 40 (87. Spectatorum conſternatio.) EGUIDEMſentio, rem etſi veriſſimè uti geſta eſt, enarratam, poſſe tamen multis, non admirabilem ſolùm, ſed propé etiam incredibilem videri. Nam aliquos audio ſic ſecum ipſos: Quid? in tanta tot amicorum frequentia, adeò ſtipites omnes, aut ſtipitum truneorum caudices fuêre; ut cùm iſti tunicà mo- leſtà ſic arderent, & magno ululatu, Su- perům hominumque fidem implora- rent: nemo omnium ſe moverit? nemo laborantihbus manum commodarit? ne- mo, qui rabiem fſammarum compeſce- re; qui frigidam affundere; qui aliud re- medium obiicere incendio laborarit? Aut enim oppidè rudes ſimpliceſque hi tales fuêre ,„ ſi malo facere medicinam ignoräârunt, aut barbari certé ſævique, ſi neglexerunt. Fumantem ali doamum * longinquo conſpexerunt; & mora in- terpoſita nulla ferendum auxilium, quamvis exteri ignotique, cenſuerunt: At miſericordes iſti, ne hominem qui- dem, eumque & notum in primis, & nobilem amicum, & genere propin- quum, 404 LIBRI IIh S e, quum, ab interitu tam ſœdo vicinoque Mris Hæc ego non ſane inficiabor, quin Sen S s l, tem⸗ vindicarint. N (88. Spectatorum auxilia.) , mi meritòô mira videantur, ſi ſpectateres unl dedero, in ſcenæ hu jus tragœdia, otio- 2 1 . ſos plane quietoſque ſtertere perrexiſle. ſr g Aut quanto plus habitura ſunt admira- Ill D tionis, ſi eos, nihil ſtudi ſuivſficuque hlo E omiſiſſe; ſi omnia moviſſe, omnia cer=. Iüchio d tatim- turmatimque feciſſe dixero; & Mklis, hoc tamen tanto ſtudio ſuo nihil illos ,d An minuſque nihilo egiſſe: Atque ita pro- gu en Lhn fecto, ita eſt. Omnia omnes tentarunt „ Mlgyle an moverunt, egerunt; his tamen omnibus Iilln ili, 4 nihil omnes, & minus nihilo prof- e- Gnucht e vunt: Non aliâ utique causàâ, quam utiᷣ nutäkmen, K moertalibus liquidò conſtatet; hoc bac-. ge teiße chantium ritu, oftenſum iratumque Nu- ſen imejm men fuiſſe: eaſque flammas in pauco- nddlüm rum corpora ſævire divinitus juſſas, ut: Mn hldengn multorum licentiam imitationenique 2 ilitn er, trium interitu compeſcerent olim, S& Mn alnn di abſterrerent. Qaod ipſum ne nullis ra- in Clfiin , tienibus dictum àme putetis; accipite ddinih tnn rvem, plus aliis, quas adhuc retulimus », nnn undel ad= mani ellihn, 6 n tſgine dreln lin ð un Waln aſiſt wil, CNla lel ut lonlis, henen innaknnn, AnenOnnie 8 nle Pr ant Ani Ulren Mkle n iunngee Unnus dr iatuflih,1 müutonmnge Aeen dnn fünne . nirb, i 6ahienii- 4 . 0% 41 M A II. 4o;5 admirah dam 2 Arque tum boni, ſi lube- bit, judices eſſe, temerene hæc cecidiſſe, ronuntietis. (89. Irrita auxilia.) EBERHARDUS, [quem loci fuiſſe do- minum ſuprà monui] vir prudens, cùm ludos ejuimodi parari ſentiret, eoſ- que permitteret magis ipſe quàâm ap- probaret; provide ſuis negetium jam inde principio dederar, ut ad omnes fortunæ caſus, labrum in vicinia peram- plum, & plenum aquæ reponeretut. Quod quidem à familia, ur juſſum eſt, non negligenter factum. Igitur, ubi graſ- ſari primùm ignis, artuſque juvenum depaſcere incepit; neque ſtudia familiæ ſflammas coëtcere, peſtemque exultan- tem vincere, ac ne ipſe quidem Eberhar- dus opem afferre jam aliam petpit: ju= bet omnes ad labrum illud ſeu dolium decurrere; indidemque velut è fonte vicino laticem petere, qui ſuperfuſus, ignium ardores extingueret. Dictum factum. Confeſtim, ut quiæquid vaſo- rum obvium eſt, corripitur; ad locum accurritur, ut inde laborantibus ſuccur- ra' 406 LIBNI II.. ratur. Sed eluſa properantium contentie egren eſt. Nam ubi perventum ad cupam fuir, a quam ſtagnare prius ubere lympha vide. * rant, unda defectam, planeque ſiccam erl reperiunt. Obſtupefacti prodigio (nec e- Sedle nim aruiſſe fortuito, tot amphorarum udl me, concham putabant) ad alios fontes hae lan ſen illac lymphati diſcurſant: ibique ſitulas 1 ni alii, alii orcas, alii cados, quantos quilſ- Niſe, l que maximos potuit, raptim implent: & Alrefum, velut invento remedio ſecuri, ad incendi- Winlid, den um recurrunt. luänn il 20. Evanida aque.] riig liimn ANN US interea labi, non iis modè Iln Meriſe viſus, qui conflagrabant, ſed iis etjlam, unmialne qui cominus integri ſpectabant, dum Aguarii hi cum ſua quiſque urna com- 1 Mſdn Parerent. Qui diu nequicquam exſpe. Wihimeul tati, demum anhelantes alius ſuper tuher leun alium advolant. Sed omnium primus, kſilimill feſtinandi ſtudio, in ipſo limine prola- Mr Hin h pſus; urnam undamque, nullius operæ uinokuinnthenn Pretio omnem effudit: Tantaloſque im ufnſii⸗ 1: . . mat,. tres undis proximos, non ſolùm ſitien- Mniz s i tes, ſed ardentes quoque deſtituit. De- dh len collante hac tam propinqua ſpe, in- Inpeſiſe Nn Or. Ntmin D tl nadcht . eenr DM nupi leye. umnfunmn Alnme iun igehl ddn grant uemn iiel 1 d, nood . 4 4 4 ba de ngälgt mn 1nnneluun deluet Anige lonnin iun Uiſbinir n ne lin 1 Ai: Lu une D e gneu . nklü dn, ACROAM A VII. 407 hortantur alios, ut ſaltem ipfi gradum addant, fuſaque frigida, peſtem in cor- poribus tumultuantem compeſcant. Et res per ſe unumquemque ſatis mone- bat, ut maturarent. Verùm ecce tibi! jam ſcalas alter alterque ſuperarat, jam ad locum proximè pervenerat; cum cadus, ut ligneus erat, repente cœpit fatiſcere, & plenus rimarum hac at- que illac perfluere, humorque ſe priùs omnis amittere, quàm sd metam perfer- retur. Ita dum iterum tertiumque alii ſuper alios ad fontem nequicquam ab- legantur, interea peragit ignis manda- ta, & omnes animæ vitæque reliquias expugnat. (91. Iugolſtadii anno 15 96.) Nox arbitror neceſſe, alis porrèò co-= loribus hanc ſcenam expingere, quàm quibus ſeipſam illa lugubribus ſanè moœ- ſtiſque depinxit. In eam certè ſi per- ſonati noſtri intuebantur, reperient ſpe- culum, in quo ſeipſi cognoſcere, ſuæque dementiæ pares exitus perhorreſcere fortaſſe diſcent: idque utinam diſcant tempeſtive! Nam inſpexiſſe memini alium 408 LIB RI 111. alimm quendam, ſed ſero, & cùm jam ipſemet ſuo rogo miſer arderet. Ado- leſcensis erat, indolis non malæ, niſi ad malos divertiſſet: apud quos, brevi compendio, ſociorum, quâm ſui ſimi- lior perpotare, & græcari, quamvis lati- nus, didicerat. Hi omnes alternhis co- me ſlari ſoliti, bona patriæ abliguriebant. Qo ſtudio, quia facultates eorum, quaſi flamma quadam, deflagrabant, inde vocabulum, factioni congruens, ſum- psére, ut publicè, tanquam proterviam y feciſſent, Uſtores vocarentur. Ad Iv. NO- nas Februar. hunc illi adoleſcentem, ejuſque marſupium adorti, cœnam im- perant. Celebratur: inter Uftores ſocios Sympoſium, lautéque bibitur. Nocte jam ſera, appoti omnes, beneque ſabur- rati, & popina diſcedunt. Iſte nihilo cæ- teris ſanior, ad conductum regreſſus . . 5 . dum in cubiculo propè lucernam con- ſidet, vino ſomneque victus, obdormit. In ea ſemni vertigine, neſcitur quomo- do, candela propinquiot ſubnculam in- Hammat: propagato paullatim incen- dio, totam pervadit. Tum endymion ex- n wen 4 . Norlen S Agclnit Kun ,Aaeenten i niellio cl Geeorus in Mun en de Wertibt 17 illi, zam in Ahumtaolbcs Pge, cum ene lepertncosil Atuntet, nono hnei Eelene ſauenciecllun riuetelete inmme, ſwel A Klatcontt⸗ ll hpen ee 1 — R hunme, 1 er “ . urliin ngumitle⸗ Gtgun in unNM tuenn An eallarn r n, cenmin , d . en epaſta humanis opibus nequiére. Ado- unnlanf Nelimm Nun e iiſeinr in Heanlna Kinn e eeman Eiicn, n e, MiIE lundt lrint ACNXNOAM A TIl. 409 expergiſci ſemipotus; & cum exuere ſe flamtmis infelix non peſſet, ejulans humi provolvi preſſaque corporis, ecquid QAammas elideret, laborare. (91. Vivus adoleſiens aſſatur.) ExcCITYA ſeu nidore, ſeu clamore, fa- milia accurrit, viſum, quid ſiat. Repe- rit adoleſcentem flammis involutum: jamque induſio conſumpto, & eute cor- poris totius, in Mauri ſpeciem ambuſta, peſtem altè vifceribus inſediſſe. Igitur quamvis reſtingui flamma tunc portuit', ne porròô latiùs graſſaretur; tamen ſar=⸗ ciri vitalia, jam intus tabe populante leſcens ipſe, cùm æger, & ſuo incendio ſuperſtes, per paucos dies animam in do- loribus traxiſiet, non occultè ſenſit, Nu- minis ſpreti, deſertæque Pirginis patro- næ (cujus eo die cultum prætermiſerat) ſeſe pœnas expendere: & factionis fu- neſtum nomen, funeſtioribus flammis æxpiâſſe. Id ſatis conſtat, exemplo tam lugubri diſſipatam ſolutamque Uſtorum ſocietatem continuò fuiſſe, omnemque nominis hujus memoriam, ſocii unius § fa⸗ 410 LIB RI III. AcA&04 . PII. 4 favillis obrutam ſepultamque exſp eng râſſe. Utinam paribus documentis exs Sy huhin territi mortales, totum bacchantium, Mluu non magis nomen, quàm ſtudium luxum- ſ ictil que faceſſere, & æternum ab hominum ℳ nu⸗ uſu abeſſe, magno cum bono ſuo, jube- it ra. rent! Quod quamdiu mores noſtri opta- WGR re me magis quàm ſperare jubent, vere- mii un bor equidem, recentibus exemplis, jn mmn has aliorum tragœdias identidem α Mnad, renovemus. . ne. . P Niſcti „ 6 △ %6: S& 6: 5σω % 5ο S0n gengd — . . ud Materias & titulos ſuo loco Gimiad inveniendos, indigitans. e. . KA. A belleite. Doleſceutiæ Per. Pag. 40 Flores. 4 ²¾ gigtaiſe, Autumnus. 43 ieetg ra Hiems. 37 in Moleſcentis nobilis paupertas. 300 n Praclari eæeniplum. 289 fti e Anonyni mors. 246 Mljin Ade- „ 1 I N D E X. ln Adoleſcens ripus aſſatur. 409 li gritudines pugnant ium. 2 lini lk Alexanlri nuna. 282 , lai Ambitiofi indotiles. 262 R Ambientiunm ſtudia. 18 is Anu Aoris errores. 100 lnn Amor er veri & ſancti. 113 i e Anaximenis ingenium. 283 Witüne Animorum bulchnitudo. 343 n Ansberte Atliberatio. 198 littera. 192 . accuſatio. 213 ted arert, 214 4 ab ſolutio. 217 Alua eyanida. 406 Ade guſtini nbulatio. 25 FPanegjricus. 257 daga. docilita. 262 Auxilia irrita. Ae 5 Bucchanani mors. B 24 Buruarbari captiyvitas. 21 9 deliberati. 210 u. 1 doτοννροαρ, 229 „ N . Bertulſi deſiderium. 189 Bertulfi litteræ. 196 G § 2 C ca. Canis oratio. 2 3 nſun mérita. 53 Cauſſauboni morss 244 ℳℳ) nin, Catharinæ aſſectus erga improhos, 344 00 e Chriſtina mirabilis. 348 Mumg 4 Concionatoris irritus laber. 277 Comitiorum ſtatuta. 10 nl D ift Defiderium pij adoleſcentis. 32;3 . Dialectica yis. 307 „ Deliria proborum. 24 1 Mℳ , malorum. 242 iud n. Diſputatio Dorothei. 367 Diocles victer. 24 luriſ⸗ Diſerti ſine linguæ. 35 3 img. Doctoris paraneſfis ad Juryenes. 28 unn ler, Draco libiratus ab homint. 48⁸ künkſintl Draconis & hominis lis. 49 FCDiNn ig n Dynaſta Gaæci. 1 370 Uigin Antiochiæ. 372 MN. EByvantii. 373 Mmn Ejalatus ex antro. 46 Equus, litis judsSk, 77 lpini Equi oratio. 18 UI mulhiu Inéa I. N D E X. merita. 52 P Filicitas inconſtans. 117 Fidicinis cuja ſdam improviſa cemparatie, 202 Colloquium. 205 Funera pagnantium. 23, Gualterus ſubulcus. 180 Gaualteri fuga. 174 mors. 182 M Helluonis sonſor. 393 Hieronymi accuſatio. . 286 lenavia laborioſaæ. 378 Ignayiz omen. 320 Ignavorum labor. 387 Iucendium ex ſcintilla. 400 Injuria Domniwi in cansmi. 54 in equum. 6 1 Inſula Ver. 32 Autunmus. ibid. Hiem. 3 L Lectio periculoſa. 299 Librorum legitimus uſus. 286 § 7% Lu Lis à cane conſopita. Ludi equeſtres. M. Malorum ſupplicia: conſcientin. Metus futuri, lenimentum præſentis, Metaphyſicæ ſublimia. Meriti humaxi merces. Mendicus triumphans. Miles occiſus loquitur. conftetur. Hodus eyadendi in Dialecticam. Morientis innocentis exemlum. Moræ impatientia. Modeſtia Santoram. Optio duerum grayxis. Oratio Anachoretæ. Patientia durantiumi. Parricidii exemplum. Parricidaæ ſupplicium. Paradoxum. Philoſophi patientig. factum ſtupendum. Doctoris meta. 5I 308 309 16 8⁸ 27 44 1259 361 364 311 24 36 9 139 21 77 9 366 267 267 5 um vu ulrNuſun PVEuid, Ptile iunlennciet Aundis. pyrenertil⸗ ſynunla⸗ vnna,us u elen. rſct. uß. Pftiepente Eleite. atler 4r. flige mulche. ni etſilhnie ih ini ſtri Phbr- SSS I N D E XxX. V Phyſi icæ mirabilia. 25 FPFPiſcina Regis. 118 Prado vopet jefunium. 354 obtruncatus loquitur. 3 57 . Principis bona. 142 ſeſe A R Regis condemnati exemplum. 119 § galtatio funeſta. 396 criptorum varietas. 398 „. 686 SIceleris opportunitas. 223 Aia Securitas nimia periculoſa. 3 26 sa Stataa quædain. 108 Studia proſana. B 3 16 ſp viorum. 317 Superbia punita. 114 Yhbarita iter. 381 lectulus. 382 13 villicus. ibid, Thoma caſtitas. 266 patientia. 274 rTransfugaæ punitio. 96 Trocbili aſtutia. 12 victoria. 15 Ferba glaciata. Vigiliæ bonorums. Vindicta ſerporum. PVilici pacta cum Pulpe. perfidia. cujuſdum aberratio. Pirginum comparatis. Voluptarii indociles. Pita quialis, talis mors. Polucrum comitia. competitorum frequentia. primiterius. ambientium pugna. Pulpes, litis jadeæ. Pulpis conlilium. epitaphinm. Aasperii Somnidmi. F I N I S, 3 235 218 717 71 4 5 371 264 249 ſ — “ 212 20 cn V 2 19 20 21 18 16 17 R 1 12² Q VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset 15 Balance 14 JACOBI S N ⸗= BIDERMANIE — E = Soc iEYATEIESV E ACROAMATU ACADEMICORIUI LIBRI III. EDIYIO Neviſima, ju. Antyerp. prioribus venuſtior & emex Mag A K 1¹¹ J 10 9 H 8 = 8 5 E—1 . E *2 = = = — Q * £ —„ 8 COLONIZ, S . Apud ERANCISCUM METTERMC E„ 5 EEENNN 2 3 4 5 6 7