Kh39
author: Bidermann, Jakob

N125 11090419 021

UIIIIIIIIIMIIIIuI

Tübingenyn

rrnre

An Alaubet gnzaxe

4

. e E weHen, 121 mesS

inc Togno; non mh S l,
n* &αα Shem Sibe acc

Pi. faland uel Ae E Aecdan,
meng. nanicn one eaßse
E

eenin

chie,
nn leſen⸗
40 uf, mè
19 “ am

4 ſicn:
bone erſyer

TACO BI
BIDERMANI
E 4
SocIETATE IESU
ACROAMATUM
ACADEMICORUM
LIBRI III.

EDITIO Neviſima, juxta
Ant yerp. , e er ier . .74 emen-

COLONIZ,

Apud FRANCISCUM METTERNICH

Bibliopolam Unter goͤlden Waagen /
Anno M. DCC. VII.

100)
rurbik
“ gnieim
uſtn

hnt “
acbet ade
Ainid me
Dſerietr
Pnkedikre
aN6 lami
tigau un
Ufufkann
tn 4
lu ug nuki

n len
Z
atim

OFERIS TOTIUS
ARGUMENTU M.
Nolo, meis lecte ribus libri titulus im-
ponat; ut ü, eùm frontem AckROAMATE
inſeriptam viderint, exiſtiment, non niſi
lætas hie feſtaſque narrationes promitti.
Vulgi hic error ſit, ut vocem Acroamatis
tam anguſtis finibus circumſcribat. Nec
enim, ſi Tullius eo vocabule in hanc par-
tem ſemel eſt uſus; ut Themiſtoclem, in
ſuis laudibus audiendis, àtν αaρααα
quaſi aliquid mulſo melleque delibutum,
a gnoſcere diceret: continuèò eſſecit, ut a-
liorſum flecti vox eadem non poſſet. Cer-
te enim & Xenophonti r Xοναυα
legimus, ρρνοααις Xα „ννιοπττα1ο vοEαοa⅞.:: &
Æſchynes ipſe, cùm, neſcio quid injucun.
dum recenfſeret, id ααταaαναραHαα ap-
pellabat. Ut proinde viri ſint docti, qui-
bus hodieq; non aliud ferè ſonet àρανοααι
quàm quod ſonaret, duναναaα generatim.
uos ego ſequutus, cùm& has narrationes,
quamquaâ non omnes perinde lętas, Acroa-
mata nuncuparem; neminem arbitrabar
fore, qui libri Epigrapben porrò damnaret.
Vale tu interim amice Lector, & brevem
hunc Acroamatum meorum indicem habe.
A 2 LI-

LTIBRI PRIMI.

I. Ingeniorum certamina, in voluerum fabella.
II. Symbolum juventæ, in hiberno ſchemate. 0004
III. Ingrata remuneratio, ex Animantium e

Apologo.
IV. Nimius amor, ſui ipſius ultor. III1
p. Error humani amoris, detelctus ingenio Regit. —
VI. Suparbia correctio, in Regis exilio.
VII. Majeſtas Principis, in illuyvie Carceris. ſewcin
LIBRI SECUNDI. ns
J. Amor inopia, ex formidine pænæ. Men
II. Virtus celata, clarior. in
III. Injuria barbarè vindicata.
IV. Somnus nocturnus, diei mimus⸗ mlnii1
V. Infantia, virorum magiſtra. ilemn l
VI. Sui diſpicientia, nobilis. ſiin
FII. Librorum lenocinia, animoruni venena. Fennd- 1
LIBRI TERTII. urhini
J. Mala vita, eæ ignorata Dialectica: eunmmmi
II. Boni dilatio, mali inceptio. A Nl
III. Inter aqualiæ, optio diffcillima. Ai a
IP. Mortuidiſerti. Aunlen
V. Qud major, hoc miner. ſeumig
yI. Laborisſa ignapia. Eeu
II. Extrema gaudii, étus. , “ů
ACROA

ll

runfchl

nd ſcleng,
Aiſtcntue

le.
eninte⸗
grugl.
riuA

W.
an⸗
.

fiua

4.

Crorer enske

ATII.
ti.

flimg.

c.

E

C 5 :(
X N4 »„ N X „X X N X xX X 6 X X X, V V
„ X W r X X XW X X X &

ACROAMAT UM
ACADEMICORUM
EIB I K PKEI M 5§.

W☛

I *⁶

INGENIORUM CERTAMINA,
IN VeLIUCRUM FABELL A-
(1. Doctors philoſophi meta.)
UO primse tempore ſortiti pro-
vinciam hane ſumus, ut abdita
naturæ ſcrutari, pattitis inter nos ſtu-
diüs, juberemur: ſic mecum ego ſem-
per exiſtimavi, nihil à me veſtris de=
bere commodis anteferri, quoad eum
omnes fructum pereiperetis, quem ſive
indoles magna promittere, ſive. majores
de ſingulis veſtrum ſperare, bonique
publiei ratie exigere videbantur. Qu

conditione femel acceptâ, in curam hane

unam intentior, neque dies mihi, neque
noctes eſſe quietas volui, dum initis ra-
tlonibus, huic omnium deſiderio face-
A 3 xeiV

6 TI B RI 7.
rem ſatis., Id quando conſecutum hodier-
no die me video; magnis ſane gaudiis ,
mea veſtraque cauſa, merito perfundor.
Defuncti enim ſuo quiſque munere ſu-
mus: ego quidem, qui veſtros conatus,
mediocriter adjuvifſe: vos autem, qui
ſpem de vobis antè conceptam, docu-
mentis pulcherrimis videmini impleſte;
dum alteri alteros generosàâ contentione
tranſcendere, ita ſtuduiſtis, ut victam ſe
quiſque ab univerſis crederet, niſi vince-
xe unus univerfos laboraſſet.
[2. Polucrum comitia.
IN quo ſtudio, tametſi ingeniorum
diverſitas apparuit magna, induſtria ta-
men fuit propemodum una: qua alii ſuis
viribus nitendo, ad ardua ſe altaque ex-
tulerunt: alii ſibi diſti, alienis opibus,

eodem evadere; alii in medio curſu de-

fecturi, occumbere eitius, quàm ſuccum⸗
bere voluerunt: ita quidem, ut non in-
jucundo ſpectaculo, veterem fabellam,

velut in ſcena theatrali exhibitam mihri „

arbitrarer. Fabellam dico veterem, quâ
vule memorant, AvEs quondam uni-
. . — A
verlas cùm liberà etiamnum republicâ
Ute⸗

mmnn,
Füniu
ſüͤ
ltn geun
tultt
Aurkrenute
ugmii
gnflin
Enkriu,
in un
luhng
iutn,
ufrur
benhin
en
Aumern
tan
me⸗

Wun odie
negdi,
inoperhenc
e Wunete l
roscongn
1os aueiczi
teptam, “
nin inpeke
0ti cntenici
ls unichent
Geret,ullifine⸗
Aler
niu.
ingenionn
1, induttrunk
nn:qun düli
1 le Aragneer⸗

Mens opbhs,

eliocutiite
Auinſnamn:
em, utnohl⸗
gemlabelin
bbium gili,
ſeletenn, d
ndamn nl
Huan ſepnble
e⸗

.
.

ACROA M A I. 7
uterentur, de Rege nominando cemitia
edixiſſe: ratas, ſi principe defenderentur,
id genti & perhonerificum fore, & ad
aucupum terrorem, qui prælicenter impu.
neque graflabantur, in primis valiturum.
(3. Competitorum frequentig.)
Vix etiamdum vulgata res dictuſque
comitiis habendis dies faerat, cùm con-
tinuò ſive edictio, ſive ambitio populum
omnem fuis ſedibus excivit; brevique
campꝑum, quantus oculis proſpectum eri-
peret, candidatis implevit. V idifſetis cir-
cumſtare roſtratas éiceniarum acies, cu-
neate agmine ſubire gruss, properare rau⸗
cas anſerum phalanges, & regnum, pennis
adhuc madentibus, ambire 48nates. His ni-
hile ſegniores, advolant è ſegetibus alau-

daæ, & paludibus apupe, & turribus columbæ.

Feſtinant eodem, & hoſpitæz umbrarum

noltue, & prænunciæ luétus alulæ, & inqui⸗

linæ ſilvarum luſcinia. Sua om aes Milvii
furta, ardeæ paſcua, coryi pabula deſerunt.
Deſinunt gemere turtures, pipire paſſeres,
ſibilare æccipitres, regnoque intenti, unam
omneshanc curam ſuſcipiunt, ut conſenſu
ſtatuant, quis unus cæteris imperare, & cui
A 4 cæ.

LIBRI .⸗
cæteri obtemperare omnes jubeantur.

Inter hos notæ fanuliæ competitores, eti-

am peregrini litoris hoſpites apparuêre:
Hic advena de Phaſide gallus, & aurita la-
gopus: hic de Numidico paſtu gallina, & fre-
quens ex Alpibus turma. Non ſuos India
Pſittacos, non Græcia Paros tenuit: Stru-
shiomem miſit Africa; Ognun Caycus è My-=
ſia; & Phænicem, quem Orbis unicum re-
ſervarat, legavit Syria.
(4. In competitoribue Aquila.)
Srp in tot candidatis, emlnuit Acur-
IA: non Candidata quidem & ipſane
coloris prærogativa, Regnum ambiſſe
perignaviam, diceretur] lengo tamen
pullorum agmine ſtipata; qui omnes ,
quamquam involucres adhuc, benegue
implumes; tamen nullo degenere nictu
Solem excipiebant: eoque magnis paren-
tem ſuffragiis juvêre. Longo poſtinter-
valle: greges miſcellanei ſecuti: inter
Acanthides turdi; inter Merulas picæ; inter
Ficedulus caſſitæ. Mox birundines & ſturni;
mex cornices & mergi. Auxére numerum,
vocis abſonæ cuculus, & immodicus lin-
guæ graculus; & prædæ cupidi Mmttene:

apwin

ali

n r

Aunin

(IImul

fuin
uie
Aunfilia,
D D
Cnnwicet
runate
lunarne
Pichnini⸗
nnt an
inae
n Mdddn
Anmi

—

==

Dilergi

lenn
Punß

bernn.
deitotet ei⸗
Pahpatule
,Kantihe
lim Ak.
on lioslale
tenuit gn.
Ceheurt.
üsuncumte

Ale)
enlout 4.
len Kipl r
naun nb
lorgo tunn
gi omnes,
ne, penet
Geeneleniit
enugli⸗ putr⸗
g⸗ holiner⸗
ſeeni: imet
laßkszinei

iur fwi;

gemumerun,
nnocleus ⸗

Awlme;
Hiclme,

4 C R O— ₰ M A B S
& apum avidi Meropes. Denique non avis
ulla tam parvi aut nominis fuit, aut cor=
poris, quæ ab his regni conſilis æquo
animo excludi ſe pateretur. Solæ comi-
tiis reſpæ muſcaque exactæ, ſua gens im-
pudentia vilis; Simul culices cum Scara-
bao, & cum cicadis crabro, & eum locuſtis
papilio, finibus ante noctem excedere
edicto juſſi; ne ſi aut ſuo ſuffragio quem.
quam juviſſent, aut ipſi cujufquam ſuf=
fragatione eſſent adjuti tribus omnes
communi dedecore onerarernr.
[S. Competizorum conſilig.
IN hoc tam celebri congreſſu, ut fado
ſilentio cæptum eſt deliberari; multi
magnis diſſenſionibus, eccui ſumma res
permitteretur, dimicarunt. Jactabat mo=
lem vaſtiſſimi corporis Struthio; eaque
ſe gloria, non dubiè cæteris præferebat.
Sed ſtolidam ambitionem omnes tribus
damnarunt. Quid enim? Eine, cui per
corporis inertiam, evolare pedem plus
unum vix liceat; quique id ſolàm inſigne
ferat, quod comeſſe ferrum inſuerit; eine
obnoxium eſſe rem tantam publicam de=
bere? Fugiendum hoc magis & deteſtan-
A 5 dum

16 LIFERI L
dum in Regibus omen; ac de ingenio
mitiori cogitandum. Ab hac hujus repul-
ſa, aliis, quò quiſque Struthionis diſſimi=
lior erat, animi creſcere ? Jamque auda-
ciores, hinc ſuum candorem eſtendere

Cygnus, fuam inde vocem extollere Gallus,

Mox oculeo Pgyus ſyrmate, picturate
Pſittacus tegmine, invicto Aquila robore:
ſe oflerre. Paſſerem nativa commendabat
aſtutia. Gruem vigilia, Phænicem ſenecta.
Ab alia parte Iurturi caſtimonia, isdico
thraſoni palearia, Phænitopteris cerebella:
Mella dein Apibus, Muſica luſcinis, alia
merita aliis, & ſua cuique propria, fave-
bant; ut nullis defuerint ſua decora, qui-
bus ad ſpem imperii accenderentur.
(6. Comitiorum ſtatuta. )
VISA res proximè feditioni adeſſe, ſi
jactare ſua ſinguli, ſeque ambitiosè ven-
dere ſinerentur. Igitur paucorum inter-
ceſſione ſublatum diſcrimen eſt; quibus
ꝓlacuit, regni majeſtatem volatu conſti-
tuere. Hahc unam gentis eſſe gloriam, à
majoribus, jure hæreditario acceptam.
Quæcunque alia cujuſꝗ; ornamenta fo-
rent, ea nihil admodum ad gentile decu⸗
actu-

een
iau
gen
guimit
vianhe
züllin⸗
ialngun
ngeti
mneneng
Peſerten
ce
anni
inch
Uurtue
uſenna
run, kh
maßtiv
ligiſue
Uuremmii
olen
9 e⸗
mrlt
Knmnine
MManmmn
Win
ene

.
1

Eeingein

iir repll.
oni Cilmni⸗
Amgleaudn
en etenler
olerecie,
e, iclln
lnilatohon,

Cöhnmmencdibt

enenteneh
Emonia, i
ruceiehelt:
nlſinig i
ropti ir
decote,gii
Cerentur.
tte.)
ni Aele,
Abinoze ſeb⸗
Geotumine,⸗
lrm evſ⸗
N goim
gio ctepili
ramenta 1.

genile

4CROA MA I. 11
faura. Si enim moles eximia Regẽ crea-
ret, feras utique omnes Hlephanto (quali
& quàm informi monſtro?) obtempera-
turas: Si robur, leoni: Si formæ gratia, aut

coloris fallacia, aut vocis lenecinia, cuĩ

dubium fere, quin faſces ad igaaviſſimum

quemque & imbellem ſint deferendi? At

volatu ſe præter ceteros probare, &oſten.

dere, quantis terram ſupra cænumquu in⸗
tervallis ſe poſſit attollere, proximéque

ad cæli viciniam adſcea dere: eam profe-

&ε rem eſſe, & volucrum propriam,

regno regique non indecoram. zapropter
accingerentur, qui vellent, humique tan-
tiſper omnes, velut intra carceres, quieti
ſignum exſpectarent: ur miſsà denique
mappa, fui quiſque cùm periculum in vo-
lando facere, tum virtutis regiæ vel omen

capere, vel ſpecimen dare, conniteretur.

[2. Deſperantium inertia.]
REBUsS in hunc ferè modum decretis,

videre confeſtim erat, diverſas ubique
motus animorum: &, ut cuiq; vires etant,

deerantve, ita vel ſpem addisvel injici de-
ſperationem. Degener factio, quibus ven-
tris ignavia, aut adipis ſarcina obſtabat,
A 6 qui⸗

12 L IBERI TI.
quique ferociſſimè provocarant, jamta-
citi certamen detrectare; humique deſi-
des, ad ſuam plerique cortem redire.

Pars natandi, quàm volandi peritior, in-

ter cgnos mergoſque ſtagna repetere. Pars
quietis appetens, tepentes nidos, aut hu-
milia ſenticeta, notaque gurguſtia reviſe.
ge. Coturnices in ſegetis aream, perdices
in nemoris umbram, anſeres ad graminis
ſaginam concedere, Aliquos viriam de-
bilitas tenuit: aliquos obſcuritas nata-
lium repreſſit. Hos conſpecta accipitra
roſtra, hos milyii acetabula terruére. Mul.
ri, ne in turbæ comprefſu eliſi, multi, ne
pedum unguibus obtriti diſperirent, ul-
trò receſsére. Ita factum brevi eſt, ut
magna frequentia, complures deterriti,
& hac illac dilapſi, aut penitus deſpera-
rint, aut ſpectare jam alios otlioſi malue-
int, quàm volatu cum illis decernere.
Cæterum hoc præpropero ſegnium di-=
ſceſſu non fracta virilior pubes, inſtitit
eò acriuùs pugnare, quò longius à turba
deſide ſegregatam ſe animadvertebat.
(8. Trochili aſtutia.)
RMANSERAT in ee certamine cum

I
Sn Nno
ztinen
crirluu
ſzmie
irutti
aleit
Eſen len
anr kn
Ceinucn
Gn end
lenloe
ln 1
uihin
inin
kuen 1
Annc
h
unim

ler

tt

igenn,n
A Nwdinn
aa
Wnei
i

4

tt, en
hmigne kel
Nentedte,
Uheiiogin.
Fepetelt Ne
nido ant⸗
teuſiuret.
tenn hetle
alprrin
Anrftänk.
Maütus ur
lhech aihitn
tenmnete Al.
elli mult,
herient, 1
breſtelt, u
lues etenii
eninn deetr
otol nd⸗
Ui Eecenele
Egnüun ii
bes, itin
lntimituhn
acſelteber

l.

4CROAMA k. 1
multis etiam TReCHIUS, parvi corporis
avicula, & inter volucres nulletum qui-
dem nomine clara. Quæ, ut viribus im-
par, cireumſtare tot gentis ſuæ proceres
vidit, ingenio ſibi, ſi certare vellet, uten-
dum intelligebat; &, quando ſuis æquè
non porerat, alienis certè pennis remi-
gandum. Nec audacia deerat tentandi.
Cæterùm in eo tamen ambigebat, cujus
ſidem opemque tutiſſimò imploraret.
Ergo fortiſſimos competitorum inter ſe
comparare, ac modò Milvium à tergo,
modòè Niſum, explorator callidè eircum-
ire, rurſus vulturem, rurſus alium, alium-
que præferre: ac poſtremò, æſtimatis
omnibus, unam Aℳquilam, non malus re=
rum arbiter, malle. Hanc nimirum eam

eſſe, quæ, Jovis armigera, id eſt, triſulciò

fulminis miniſtra, ſi paullum adnitere-
tur, facilè cæteros aut vinceret volatu,
aut profectò adæquaret: de reliquo, ſe
ſibi, ut res ferret, conſulturum. Secund
dùm hæc, Trochilus inter prægrandis
alitis plumas abditus, nemine, ac ne
Aquila quidem, ſentiente, perlevis ſar⸗
cina, conſedit.
A 7 (2. Am-

L IBRI I.
[9. Ambientiumi pugna.
JAMQUEF adeò momentum ſuberat, que
provolandi ſignum acciperetur. Eo com-
modùm dato, uns omnes cum ingenti
alarum plauſu, ab humo ſeſe tollere, cer-
tatimque, quàâ data cuique via eſt, per aera
evadere; ac pari dein conatu, ſed con ſtan-
tia eventuque diſpari, ad uſque nubium
caligines, & ipſa cæli confinia tendere.
Tendere, inquam: Nam principio qui-
dem, cùm mira omnium alacritas tenuiſ-
ſet, nemo animum deſpondere, nemo de-
ſicere; ſed omnes, ſi ſudoribus largiſſumè
Auerent, & volando plurimos longiſſime
tranſirent, pulchrum credere. Paullatim
verò, ut ventum ad ardua eſt, cæ pit mul-
torum calor intepeſcere: ut, pennis de-
fluentibus, complures fatigati, alii poſt
alios ignavè deſtiterint, &αgnata pa-
tientia, labori, cui ferendo non erant, ſuc-
cubuerint. Viſæ ante omnes luſciniæ (de-
licatum ac vocale genus lin arborum cel-
ſarum frondibus interquieſcere: birundi-
nes ad nocarum ædium lares divertere:
Cicoeniæ ipſæ in mœnium faſtigiis ſubſiſte-
re: aliæ inter rupium cavernas, aut mon-

14

tium

Akfun
Hunmnhan
umintin
Irts Edkin
iſuignn
heil
ian
(. N
mX
Neun
shrl
lralinin
eunnni
ien u
ain u
uian

erinn

jenn 144 1

lun

* nuimeln

enior⸗
en ni⸗

₰ CROAMAI. 15
ium cacumina reſpirare; jamque cæteris,
nllertn ultra etiam dum enitentibus, laſſæ fractæ-
tentoen. que palam de palma concedere. Pertina-
Sunngm cius aliorum ſtudium fuit; quos nondum
enlee. neque turrium apices, neque montium
ehein vertices, neque nubium caligines reti-
nſedcn, nuére; dum ſupra nivis imbriſque regio-

Auennin nes abeuntibus, jam fulminis patria, lus
Gnnn enee næque vicinia, conſpicerentur.
ftnhioi⸗ (10. Trochili victoria.)
naheinsterl VERUM & hi poſtremè, cùm exhaufti

iegemk, longé ſe relictos poſt unam omnes vidé-
cbuulugn re; AcUIT, needü hærenti, ſed per ianvia
imelongln quæque altius adhuc altiuſque eluctanti,
lere, Daulii (dolentes quamquã & indignantes) ſuc-
el ceun cubuerunt. Lætum id in paucis Aquilæ
n, Peinitl auſpicium fuit; Si quidem ne ipſa quidẽ,
ign, ii etſi cæteris una vegetior erat, durare ſe ad
Keungnne hajora ſ. Patia ſentiebat. Igitur, ut pPrimum
lononermn ir potuit, infta fe omnes deſpicere 5 ter in
mnesine Syros gloriose circumvecta, editoque ter
inghonme clangor e, ventum ad metam eſſe Prenun-
Ceel adeò, nec, ſi maximè lubeat, porrèò licere.
4 be Simul de contentione volatus (ignara,
it⸗ nun quæ ſarcina tergo infideret) remittere;
enu⸗ iin 2 8&

26 LIBRI
& collabentibus alis, ad terram eæpit de-
ſluere. Enim verò du TROCHILUs ſe pri-
mum erigere; &, qui alieno remigio eve-
Qus ad eam altitudinem fuerat, iple ſuas
jam vires exſerere, iiſque adhuc integris
ad victoriam uti. Mox ab alto conſpicuus,
ſupra AcIIAM ſeneſcentem, intervallis
maximis, eminere; feſſlamque, ad plura

currieula, provocare. Convertit omnium

in ſe oculos triumphans ales: ut orta pri-
mùům admiratio, longo omnes ſilentio ſu-
ſpenderit; ignaros, quo ingenio fuper
Aquilam vicoer Trochilus evolaſſet? Et
gliſcere jam multorum invidia cæperat:
ni Aquila omnium prima clangere, cæte.
rfiſque morantibus, clarum victori ap-
plaudere occupaſſer. Quo facto, diſcuſſa
compeditorum invidia eſt, verſaque in
gratulationem obtrectatio: ut uno omnes
conſenſu, prærogativam effuſis clamori-
bus ſecuti, TRocHILUMſalutarint vio-
rem: & ſe quidem victos, veteriqae con-
ditione victuros dixerint; TRochILoO au-

tem, RzoUITnomen (quando Rscis illi

tribuere, parvitas non ſineret) volentes
libenteſque, cum regni infignibus, per-
petunm donarint. 11.

ſe10
uſe
alllican
1 hame
5 u .
an
uatitlo
nient i
enut
feun,omin
Gannin
hrmm
mnnn mnn
veicgle i
Hfrfei
Güundn
I enbis

Omngre

immn
Apin

enameezte,
MeMUle .

mnotenigioere.
dhnen Nleliu
Madlkeltegt
dinoentlian,
Aen, intenſdlt
lumle uzll⸗
Cohfetkontin
ullgnoreſ
Oonmnesſdemol
Nlo igenio liht
iluuerolaletih
imidiscepet
nichngeteſt
mum ſickoti⸗
ohlo Aln
gel, Netligel
1iot uuoN
vekklschamot
lluaineri
eeiglech
t;lnoch R
uninſecul
etet, ul
gbevibus
iuizai⸗

ACROAMA I. 17
(rI. Philoſopheram comitia.)
FAEULAM hic audiſſe vos Mileſiam àms
tumatis. At eam ego, ſi rectè me tene-
bitis, germanam vobis hiſtoriam exhi-
bebo. Quid enim, quæſo vos, fieri aliud
videtis, cùm ex Academico ritu, Sapi-
entiæ comitia edicuntur, novuſque tri=
ennii campus, in philoſophia decurren-
dus, aperitur? Quis rum gquantuſque
Juvenum, ommibus ex locis, ſit concur=-
ſus, qui certatim Sapientiæ candidates
ſe profiteantur? Quæ urbs alicujus eſt
nominis, quæ tam obſcura muſarum Se⸗
des, aut gynmnaffi tam humilis palæſtra,
quæ de lude ſuo, aliquem aut pugilem
illue, aut pugnæ ſpectatorem aut laureæ-
competitorem non mittat? Tum ipſa de-
in Academia, quid niſi Aquilam in id
theatrum ablegat: eum doctorem, id
eſt, Sapientiæ tsadendæ interpretem „
æmulis tot Juvenibus aſſignat? Et conſi=
derate mecum paulliſper, quantus iſto-
rum inter auſpicia prima ſit ardor? quis
rerum animorumque apparatus? quæ
æmulatio ſtudiorum? Quis unus ibi de

omni numero reperitur, qui in regno Sa

pien.

18 PL I BAI I.
pientiæ, conceflurum ulli ſe dicat: Quis
gloriæ tam deſpiciens, qui jus ſuum ad
principatum talento divendat? Pulchrum
ita ego non mentiar, pulchrum ſpecta-
eulum; S olim, ante Circenſes ludos O.
lympicoſque longè, me quidem judice
ducendum!
[12. Ambientiun H
Hi tamen tot Candidati, ü ſeorſim
quiſque interrogentur; quo aut anime
fieti, aut ſuſtragio con fiſi præcipus ni-
tantur, ut imperium in hoc Sapientiæ
Campo a eptauros ſe ſperent? Audietis
multos, mira diſſenſione, ſtudia in con-
traria ſcindi; & diverſo tramite ad me-
tam hanc perventuros ſe credere. Illuc
aliqui volent per merum otium, perque
blandi ſoporis veternum evehi, memo-
res, jam alios, qui in Parnaſſi jugis de-
ſtertuerant, repentè vates evigilaſſe. Ali-
qui lude ſe credent luſuque poſſe incla-
reſcere, Si regna vini ſortiantur talis, ſi che⸗
lyn moveant, ſi teſtudine ſonent, fi no-
ctem vagante muſica turbent. Nonnullos
fortunæ majorum, & opimior cenſus in-
Kabunt, ut præferendos cæreris ſe putent.
Ali-

ummtu
Sdrin,
eleit⸗
lrden
Aige
inuelent
, Mil
kinan
in Eende

tmiwoen

Ferln ſen
graur⸗
Aknl m
Aukarillen
ulnan
unt,
ulimme
utrtemn
inin
lſrn

lm
gitn Mrode

1 n olen

un 44

litrn

Iulſtslammet

nduihulchnnn
Uchrunſecr
lenles ulor
Leuten in

fui
ladti, leotn
6 onn n
4l Nrcini⸗
in ue Apenir
erenr/ Aulti
, Kudiaincd-
O trmiteadn
le gedele. 14
notnm, pelge
nerehi, nenn.
rniſi ig⸗
geniglale d
nrſoleic⸗

mmtaiict

eſnent, iln

ben. Nonan 4

ainiorcenlisi
.ſe phlel
crienolehin
”D

ACRNROAMA I. 18
Alios, veſtium fortè ernatus, pæneque
muliebris mundus: alies, capitis cirrhi, &e
erinium cincinni, animabunt: alios res
ipeſque aliæ, ad gloriam regni hujus affe-
ctandam erlgent. Qui tamen tales, quàm
ſtultè has fibi ſpes efſinxerunt, tam facilè
exanimati eaſdem abjiciunt, ſimul ut au-
diere, non alia lege ad principes partes
efſe nitendum, quàm ut labore, ſudore
vigilüs, & mille talibus documentis ſ.
triennio toto explorent; ut ſomno etio=-
que bellum pertinax indicant; ut vino
ludoque exilium decernant: ut ſcribant
aſſiduè multa, multa aſſiduè legant, multa
domi ſecum aſſiduè volutent, quæque diu

meditara ſunt, ea in publico, omnium

judiciis approbanda, proferant. Hic ger-
manus adoleſcentum eſt volatus, hæ no-
biles alæ, hoc ſtadium iterque, quo uno
ad Sapientiæ imperium evehuntur.
(13. Deſiiſcentium inconſtantia.)
Er eſt profecto res plena ſuaviſſimæ
voluptatis; intueri, quâm alacriter ge-
neroſi volucres (proborum, inquam,
adoleſcentum indoles) his ipfis legibus
quibus ignavus ac degener ſanguis ab⸗
ſter⸗

ſterrebatur, excitentur? Geſtientes lætis

que in aſperrima Logices vepreta ruunt;

meruſque ludus eſt, per univerſa Porphy-
rüſecreta pervadere, cum decem Stagi-
rite claſſibus concurrere, perplexos Sl⸗
legiſmi labyrinthos & enthymematum
meandres exire; dum inrerea vident ri=
dentque imbellem turbam, in primo Dia-
lectices veſtibulo deſperantem; neque de
palma præripienda; ſed abjectis armis
de fuga deliberantem. Nempe ſua iſtos

libertas, qua otieſt pueritiam exigere „

retardat y ut laboxis inſueti, honeſtum
ejus etiam nomen audire jam detrectent;
humique cum inerti pecore vagari, quàm
ſurſum alis ingenii, ſubvolare præoptent.
Qui tamen ipſi, ſi ſumpto impetu, tridui
nonnunquam moleſtias pervincant; cer-
1 , cùm paulè poſt ad lubricos Locicæ
pontes, auritis Arcadibus fatales, defe-=
runtur, hic obſervante oculis caligine
territi, trepidare? & vertigine confuſi ,
neque evalarejamrultta, nec ambulare
ſe ſentiunt poſle: ſed fallente ſemel ve-
ſtigie collapſi, affurgere rurſus, & pro-
gredi pertinaces recuſant. Ita, mals con-

elb.
ſ„rofein
s) 1
oin
luree
M
ugnin,
tnelant
amirnn
tipfhtk
labie
Gmeum une
elnnln
n, le 1
Ahrluezel

Mlanin,

Atſkarft
darhnet
lu mrl

4

ifiut
Tone
aane

ſilio,

ACNROAMA „ 2:2
eſtenteslei ſilio, & competitores ignavè deſerunt,

Metumn ge pontem ipſum, clade multorum jam
hetſi nſt antè amollm, nova, ſuaque ruina tur-
n Gun pius infamant.
herhennt [14. Durantium patientia.]
emhynenam EOCIDEM & nos in illo tam lubrice

untſiini arctoque tranſitu, eti non multes, at a-
inim A Iiquos tamen certé amiſimus, qui Pontes
enee4 hos jam ante nobiles, inertiâ novàâ fecé-
elism re inſigniores. Hi autem hodie contem-
Memp luki pti, dum ſortis veſtræ felicitatem eminus
tium ein, intuentur; humentibus oculis ſe ipſi, ſu-
Cei, homln amque ſocordiam deteſtantur. Cæteros
ndenen omnes per hæc pontis ludibria cauté
Nerigit transgreſſos, eò feliciter deduximus, ubi
luehteon Scientig ſcaturigines, fonteſque Sapien-
dingen, tie demonſtrantur. Et quos ibi, Deus bo.
nhua ne, quamque ancipites Euripos mecum
rcxl eſtis emenſi? ultro citroque, nunc à Pri-
karlles, ckk mis 4d ultimae progredi; nunc rurſus ab
ells cligi Ultimis ad prima reverti, & artium bona-
igir ntii rum omnes an gulos ſerutati didiciſtis. Ip.
cinblun ſos adeò animi habitus, quò quiſque du-
leneſenelſt ceret; ad quas æctionestenderet: quibus
is, Efi viribus creſceret, deprehendiſtis. Arque
Ia, maet his omnibus, annue decurſu, laboriose
ge ſ ſa-

7

22 LYIB RIY.
ſuperatis, dum & Logico ſtadio mecum
ad abditos Naturæ meatus perrexiſtis;
adverſa habuiſtis multa: quæ quidem ip.
ſa, non frangere animum, ſed numerum
tamen veſtrum aceidere (quo meo cum
dolore?) evaluerunt.
[15. Pugnautium aægritudines.]
EccE enim, in medio ſucceflu, duos
principatui Phyſico intentos, ruptæ pe-
Coris venæ, indidemque manantes ſan-
guinis rivi, ab incepio diverterunt. Alies
plus 2 O. Juvenes (quæ anni unius infeli=
citas fuit) febris pertinax adorta, lenté
ad octavum decimumve menſem exer-
cuit: &, qai libris hærere maluiſſent,
lectulo vel invitos affixit. Alios capitis
ardores à ſtudiis phyſicis abjungere, at-
que ad curas medicas ſpectare compule-
runt. Duobus alüs (ne quid intentarum
fortuna relinqueret) renum ac utifſimi
dolores crudeliter inſultarunt, ut expug-
nare dimicantium conſtantiam poſſent.
Sed nihil egiſti(cogit enim exclamare ſpe.
Gtata tot morbis patientia) nihil apud hos

omnes egiſti, fertuna. Nam retardare co.

natus illorum, atque obſcurare volueras:
&£

*

aanch

110
aplen, dn
ſinmnter
Aiinen
Animen
aham.
an
rne
finetlei

uum n
Ekolrtcbni
kuetehtli
ei anaun
n inauſ
lns in,in
Uükhgn
Achüen
nnllun e
lran
Athehztnnt
Tiſcletnn
1 uih
4 n Seern
nanie

Mlen
S

i

kains feltenlin
igle gileni

te (gbomeden
1 „
1hittim:.

oluctel, iag

Melts, ſte ⸗
Panuntetie
oCizeteibbt die
rinniuniusndi

4
Nar Aot, el

ne melenn el
elete nliluiſti
i Alcs cin
6s ungele,1
pelkate conli
vegcimemnun
enun Acutliut
larum ute,l
tunun polen
eimerclnne
ir ihlehiin
mmneenlatet

lann al

=S
SE

cohl nan

ACROAMA Z 23
& acuiſtl, incitaſti, illuſtraſti. Siquidem
hi ipfi tandem, cum tot hoſtibus con-

greſſi, in viam redierunt; ſuosque æzmu-
unn leduumenn

los conſequi, intervallo quidem aliquo,
ſed conſequi tamen, ac poſtremò felicites
afſequi laborarunt.
(16. Pugnantium funera.)
INTER hæc autem luctuofior multè
graviorque calamitas incidit; quæ no-
bis inopinato (neque enim diflimulari
ſe dolor hic ſinit) tres impigerrimos Ju-
venes oppreſſit. Jam ü plus dimidium
ſpatii, cum multorum plauſu, confece-
vant; jam conſpicui eſſe in paucis, jam
proximè primis imminere, & quiddam,
neſcio quid, magnum polliceri incepe-
rant: cùm inſperato omnis ab illis dolor
calorque defluxit; dum creſcente indies
ægritudine, ac naturâ demum labente,
perintempeſtivè nobis extincti, occubue-
runt: ac publico funere luctuque elati,

philoſophiæ meta, eitius adeo quam ex-

ſpectärant, attigerunt. Quamquam &&

iſti ornare competitores ſuoes hodieque

non intermittunt, Reliquêre enim vobis
haud inanem nominis ſui umbram; ſed
lu⸗

24 2IBRI JI...
luculentam vitæ ſuæ virtutiſque lucem.
Nam certè, ne de ſingulis dicam, unius
indoles, fine plurium injuriâ, fileri non
poteſt.
(iIy. Morientis innocentia.)
Is etenim, quod ipſi meminiſtis, ha-
bitus ab omnibus talis omnino fuit, quem

nemo noſtrum vidiſſet, ullius iracundiæ

motu perturbatum, nemo ſui, quamvis
mnia cireùm verterentur, diſſimilem.
Eundem odiſſe poterat nullus, niſi qui
virtutem prius ipſam infensè abdicaſſet:
nullus illum reſpicere, quin adoleſcentis
innocentiam, oculis ſe ſuis videre arbi⸗

traretur. Ille cæteris, ſive modeſtiam exi-

gerent, exemplo; ſive honeſtatem requi-
rerent, documento; ſive rerum morta-
liumeontemptum, cœleſtium verò defi-
derium optarent, incitamento fuit. Et,
cum his ramen omnibus curis, quàm im-

penſum litterarum ſtudium ille con-
junxit ? A quo uno ſuperari ſe, vel la ii
boris patientià, vel commentandi ſoler-

tià, vel diſputandi frequentiâ permiſit:
Vos ipſi mihi teſtes in hanc rem oculati
fuiſtis: Ut idcirco, omnia velle de eo
com-

–

ut, lfe
n,n
Ganfgle
bingene
Haunſiim
luſl iin
nmmi
n ubuen
Faligtrii
I, nnan
Olltke' eden
nnddhnngen,

ilgen 1
bent, r
Uhemtinn
n uri
Gemtlt
nitin

. . . CROAMA J., 155
huigelun commemorare, ſit veſtræ vel benevol
eſce ſie emorare, ſit veſtræ v evolen-
Wcecn, uun tiæ in ipſum, vel memoriæ de ipſo difſi-
ſmiflaim dere. Habeat ſi nunc ille, feratque hoc'4
„ nobis extemporale mnemoſymon; nos
nuini igdem ab illo perenne monumentum: quòd
imenilt⸗ AUors, cum inter juvenes optimum quafiſet, in
nndtngtn Hec Murn ſchola ſe ſenſerit reperiſſe.
Uliuftunn [18. Phyficæ mirabilia.
enoli gum PoRRO autem vos, qui propitio nu-
ent Unls mine, morbis omnibus mortuiſque ſu-
urn, ik perſtites durâſtis; perreliquum Phyſeos
itſhent Male iter, quanto cum ſtudiorum ardore cu-
uunahlei curriſtis: Prodierunt obviam primæ re-
lisileen rum corporumqueorigenes, & longa Se-
Genocekime ries Cauſarum, ut ab incepto curriculo
loretnenten vos diverterent, perrexiſtis. Oecurre-
GGe teummu runt Maturæ artizque miracula, ut injecto
tletim wdtt ſufflamine vos retinerent, tranfi ſtis.
cuneno A! Objecerunt ſe Caſim fortunaque monſtra,
VatsꝗAini ut adſpectu horribili terrerent, perru-
udun e a piſtis. Ves neque Magnitudinis trigemi-
apertiſe, el na mole conſternati, neque atomorum
Pnellind Il exi lit ate decepti. de via regia deflexiſtis.
gteni jeni Vos, non Inpuiti immenſitas in ædium
imetem l conjicere; non Vacui ludibrium in angu.
ſtias adducere: non Leci errores potue-

mtis ſelt
. 6o B runt

26 IL 1B R1 .
runt in devia pertrahere. Vos iidem, tael-
tè labentium Temporum momenta expen-
dere, vos motuum fluxus perennes evol- AIm
vere, vos rerum incipientium æqquè ac deſi. gluheli
nentium moras perſentiſcere, didiciſtis. ufpen)
Quid? quòèd Solis etiam Lunæque vias, Cal- trglcki⸗
lidè indagaâſtis: quòd ſiderum cadentium, Wmil
orientiumque horas enumeräſtis? quèd Auti⸗
ſtellarum omnes magnitudines permenmſi m
eſtis ? Quid uſquam arcani ſibi retinuirt ien
Calum, quod patefacere; quid abſtruſi mam
recondidit Tellus, quod eruere? quid pe- ligi
regrini parturiit Mare, quod veſtigare ve- Auuhen,
ſtra ſagacitas non maturàrit? Quiequid aln ie
inter Meteoron & nubium oſtenta potuit, ⸗
vel anunis metum incutere, vel ocuks lu- W
cem objicere, vel ſenſibus illudere, torum , 4

—

id veſtri vos juris effeciſtis. OQ Juvenum
ſolertiam, in ſenibus olim ipſis admiran-
dam! ſitim artium bonarum ingentem D
excuſſit ſinus omnes natura, quæq; in imis Aunn

zeceſſibus abdita habuerat, protraxit; ut Agul
veſtra implere quandoq; deſideria pe ſſet: Hiun
ſed pauperem eſſe tum denique ſe ſenſit,
càùm ves etiamnum inhiare, etiamnum Abin⸗
quærere plura majoraque pergeretis. (a Aul

(19.

luülenng
mmomemtete
s Netennttenn.
nun Ntzrig
lcrtt, Alcli
nlundglenugtl
lgnncalenin
gutetiki
Ninndns ne
nenihi n
uee, gil it
detdettrgl,
6gro ſetger
nting! Qun
umokent e
ele, feltall
urlludere, r
eoltis. Oner
olinipt⸗ Ait
ondtun igent
aturvglehill
Uetn iolinl
ogeiteiie
naeiget
Ukiue, küull
ge kk

ACROAMA I. 27
(19. Metaphyſicæ ſublinua.)
NAM de hominis animo corporeque

quid addam? Nihil ibi tam vegetum vi=
vumq; latebat, cujus ultimas adire origi-

nes vos piguerit. Nihil ibidem Senſu vali-
dum, quod veſtri ſensůs acumen effu ge⸗
rit. Nihil mente intelligentiaq; tam ibi ſub-

lime, ad quod acies mentis veſtræ ſe non

erexerit. ausbus à cauſis res aliæ acta mi-
rabili valeſcerent; quibus aliæ viciſſim
decreſcerent, vos ingenie veſtro explo-
raſtis. Cur quidque arreſcere calores; cur
addenſari frigora coëgerint, idem perſpi-
caci obrutu deprehendiſtis. amque ex-
kauſtum vobis, auguſtumque hoc uni-

verſum apparebat; ac niſi ad immortales

porrò, labiſque inſcias Mentes tranſcen-

dere, earumque celerrimos motus, & miri-

ficam ingenii vim tentare: Niſi ad unum,
imò ſupremumque Numen eminus con-

templandum aſcendere, & immenſum
omnium felicitatum oceanum luſtrare

licuiſſet? vos, opinor, impatientes, de Cali
totius anguſtiis jam conqueſtum ibatis.
Igitur ad hæc omnia demùm inſpicienda
alii remotiùs paulè, alii proprius, deducti
B 2 d me

23 LIEBRI I.
à me fuiſtis, ubi, velut germani Aquila-
rum pulli, oculos iis radiis intrepidi ob-
verteretis.
(20. Doctoris vota.)
MACITE animis Juvenes, his artibus
ſtudiisque, ad hoc regni Philoſophici fa-
ſtigium, cum benis omnibus, iſtis: Ad
quod quidem faſtigium, ſicut veſtro Mar.
te conari nequieratis; ſed Numinis ope
cumprimis; ac deinde nonnullo doctoris
adminiculo, quafi Aquilæ prævolantis,
voſque in altum evehentis, auſpicio, egui.
ſtis: ita jam ad hanc rerum ſublimium
cognitionem, meis laboribus, quaſi alis
evecti, pulcherrimum exiſtimate; ſi me
ſuecumbente, vos integri adhuc vegeti-

que, ultra ea omnia, quæ vobis à me de:

monſtrata ſunt, novis conatibus evadere
laboretis. Meminiſtis, quædam inter nos
fic eſſe interdum diſputata, ut diſeepta-
tatamen eſſe deciſaque nondum jactare-

mus : quædam ex arcanis cæleſtioribus
acta potiůs, quàâm detecta reliquimus:

quædam, ne attingere quidem auſi, in-
tento ſeluùm digito, procul oſtendimus:
& aliis vel ingeniis, vel annis reſervanda
cen-

101
Gnd
. Fkubue
Aenti
ieludi
urmürki
Uarolme
Uenmnem
Lleint,
Mrpun
leknde
D
lr alie

——

rille
An lot
nen
ukro

ineng

1

ummehil Od

74)
ents, Auenib
ibhlalpnt
bos ilis:
vbenrekrollr.
el Munnto
Nonpnhecoor
ule eſolnc,

ig,nipicegi.

Zemm iublmum
Nihs, gulit
linne; i
gitdhueſege
4 6
e obisnes
nubtefult

1u, leht⸗
uundunſd
ns elinhi
tr eigimd
ilnul,i
altan
ſe
mnitele

ACROA M A Y 25
cenſuimus. Ad iſta vos poſthac oculos a-
nimoſque adjungite: parvaque & pauca
ducite, quæ meis adhuc auſpiciis oompa-
raſtis; niſi indidem ad plura majoraque,
vim ingenii veſtri exſeratis. Nihil tam erit
altum, quod impedire ſpes veſtras de reli-
quo poſſit; nihil, quod virtus tã exercitata

impervium, aut ineluctabile debeat pura-

re. Id ego ſanè, quia facturos ultrò vos,
auguror; tantum abeſt, ut laudibus veſtris
hodie obtrectem, ut boni potiùs omnis
causâà, primus omnium plaudere, atque
hoc, quidquid eſt regni, gratulari vobis
publicè geſtiam: gaviſus ex magno meo-
rum numero multos Philoſophiæ regulos
exſtitiſſe. Qui ipſi, ſi quondam none-
rubeſcent, ut un plumes humeris meis di-
cantur inſediſſe, donec ad plenum hunc
volatum ipſi matureſcerent; cogent mo-
deſtiâ me ſuàâ, ut palam ego nunc excla-

mem, Tales me toto triennio ſectateres

habuiſſe, quales votis potuerim avarilſſi.
mis exoptare.

B 3 II.

30 IIBNHI
II.
SYMBOLUM JUVENT X.:
IN HIBERNO SCHEMATE.
(21. Moræ impatientia.)
7 Iriuk generis humani eſt, quòd is
in rebus, quas plus æquo deſidera-
mus, plerumque patientiæ obliti, mo-
ram omnem ingentibus querelis onere⸗
mus. Diem aliquis, auroræque dilucu-
lum optavit? Nihil is nocéte ſibi ſuâ pro-
lixius putat. Idem, ſi feflus interdin,
noctem exſpectet, erepuſeulum, tamerſi
properet, cunctari ſemper, retroque ce-
dere, clamat. Alium optata Senis here-
ditas allectat, & hic, ſuperi boni t quan-
tis probris Libitinæ ſegnitiem fagellat?
Sic ſuo Captiyo libertas: fic A4gro ſperata
ſanitas, ſemper eſt lenta; eaque dum po-
tiatur, annum in dieculæ faſtidio accufat.

Quid multa? Sic omnes, ut quidquid nos

moratur, impatientia victi, continuè la-
mentamur. Eſt tamen hoc Adoleſcentia
præ cæteris uni fatale; ut, niſi flores illa,
pænè præcoces, maturet; hinc præpro-

=

,aunh
lenael
nrt
Shenren
Eun kun
odnmeno
nar ſeng
ul
ſthen .
lnteipae
Arpam
Nlen Chin
ul ueun
Main
llenn
ir n
ir,nnn
lünlaen
mmmuni
Plene
alul

giin
8Egun

peta

UNIN
CNNI.

tieie
nmniet,nti
n lbottll
Kniie On, r
n nenis t
utotegte in
nocke lilunt
6 EKuuintaln
latlun, tm
Pet,lerogtet
Ptetr HKlii he
Gei doliſau⸗
inien Mglt
4 Sehnhhen
eagie Gunp
ſetihidio Lell
. raitgninn
dl conkinud
⸗ ulſen
Ul lugi
ejhi 47

ACROAMA II. 3 1
pera parentum ſpes, hinc avida Magiſtri
vota, de lenta confeſtim indole conque⸗
rantur, quouſque fructus in præſentia non
vident, in perpetuum conelamatos, vo-
ciferentur. Hos arbitror ego, Sapienti ve-
terum commento, ad ſeri fœnoris exſpe-
Gtationem perappoſitè invitari.
(22. Inſula hyems.)
Ap ſeptem Triones inſulam ii quan-
dam eſſe fabulantur; admirabilem illam,
& regionum noſtrarum pleraque diſſi-
milem. Ubi natura legibus ſuis ſoluta,
prout nuſquam alibi, perpetuò ludat.
Nunc enim frigoris & rigoris immodi-
cam, ſævire; nunc plenam veris & amœ-
nitatis, ridere; mox frugum ubique pro-
digam, mox autumnirtatis opulentam ,
laſcivire. Cæterum cùm annus hyemat »
tunc cœlo tam aſpero, atque inclementi
ingenio locum eſſe, ut fæta furentibus Au-
ſtru Acolia, & natale Aquilonis domicili-
um poſſit videri. Canæ perennibus prui-
nis filvæ; obliti glacie colles; gelu obſeſſæ
valles, aggeſti nivium montes; ad poſtre-
mum, quaqua reſpicias; facies rerum
tetra & horrida.
B 4 (23

32 L I B RI TI.
[23. Inſula Ver.)
Arſimul hæeibi tempeſtas hyberna
deſæviit; mutato repente ingenio, cœ-
lum incipit omne miteſcere: emicant flo-
res, pubeſcunt prata, frondent arbo-
res. Negares ullam id loci hyemem fuiſſe.
Afflant Favonii, ventilantur auræ, ſali.
unt undæ, & murmure grato ſenfibus ani-
miſque blandiuntur. Quidquid heri prui-
nis riguerat, rore jam natat, & campi, qui
nuper glacie torpuerant, odores am-
broſios halant. Quà nives jacuêre, vi.
rent jam herbæ, fragrant caſiæ, vernant
roſæ. Quàâ Boreas turbarat, ludunt Ze-
phyri, ſuſurrant rami, murmurant rivi:
dumque æmulo concentu, hic frigillæ

queraulæ, hic achantides blandæ, hic

luſciniæ ſonoræ, decertant, vocalis ubi.
que ſilva eſt, & grata oculorum aurium-
que palæſtra. Viſunturjam aprici colles, &
innoxii ſaltus, jam opaca nemora, & lauri
umbracula; & mille amœnitatum theatra:
ut regionem totam aliud eſſe non credas,
quàm imaginem gaudentis naturæ.
(24. Inſula autumnus.)
Snb neque his inſala bonis contentat:
cùmn

(1
zum:
eutt
t, Gun
Geandu,
Genlunbe
Apermut
lugli
uNGam,
Anmi
faue
itcuunr
lun Cern
Keünki⸗
Ualltil,

A l

ſkebunl
in kin
d n
14 e,
un
niſict

lu hyben
dngerio, e.
e: dnicnk,⸗
Tonlen me.
ilgenentil.
ntar 0l
Itolenſhnuer
cgicleii
an Keungſer
N, Nolesd
gikeiſtelet, i
r ale, ielt
1rr, udun-
hurnmurantint
nn, hieſig
kesblande, 1
Il, ſelitil
lotum auint
aitiellen
lenolt lil
iarumthenn
elenonctels
snttue⸗

bli.

4CNXO A MA TII. z3
cùm primùm autumni ſefertilitas mo-
vit, jam fructus toto ſinu, quos hyeme
celaverat, omnifariam effundit. Aperit
vitiferos tractus, &uvidas amnium ripas,
racemis liventibus, prælumque poſcenti-
bus, prætextas: temulentiam ſucco nobi.
lem, & neque Falerno, nec Cæcubo, ſi
litem moverint, ceſſuram. Ridet in ſolo
fertili matura ſeges, manuſque poſcit. In-
vident Gargara, vincique ſe inſulæ de-
liciis mirantur. Campis omnibus conti.
nuum Cereris Bacchique certamen eſt.
Accedit olei generoſus liquor, Venafra-
no conferendus; accedit ficuum ſapor,
etiam melli præterendus. Dependent
ramis felicibus mille pomorum genera:
hic, primi coloris aurea: hic, plena
ruboris, punica. Alibi aut Perſicorum
ſudar humor, aut Citreorum vagatur
odor. Inde pyra ſunt volema, pondere
ſuo gravia; inde Amerina, ſero pro-
ventu ſegnia; inde Muſtea, ſucco nati-
vo dulcia. Denique quicquid nobile Po-
mona vel ipſa ſerere didicit, vel parturi⸗
re autumnum docuit, id ſoli feracis patri-
moniumeſt.
B 5 (25.

34 L IB RI I.
(25. Gentis colloquia.)
IN his hujuſmodi campis, populos
ajunt perantiqui candoris morisque con.
ſedifle: quos bifariam diviſos, ultra citra-
que flumen ſic habitare; ut amnis medios
ex æquo interluat, vaſtus in primis, atque
impetu præceps: & fieri, ut, quamvis
urente gelu, nunquam tamen alveus con.
glacietur. Porrò indigenas illos, congredi
inter ſe nequire; quòd neque navigia de-
ducere, neque amnem ponte jungere, ne-
que adeò natatu flumen trajicere didice-
rint: Amicitias tamen contrahere, & fœ-
dera ferire, atque alia, quæ uſus ferat,
ſacera conſuèêſſe. Cæterùm hanc omnem
familiaritatem in eo conſiſtere, ut eminus
utrinque colloquia ferant; & voces ſuas
ad alteros alteri transmittant. Hactenus
illorum commercia valere, nec ultra poſ-
ſe. Quis neger, hanc, quamvis exiguam,
genti tamen aſſuetæ, ju cundã neceſſitu-
dinem eſſe'Interrogant hinc inde alterni,
& indidem, quæ viſa ſunt, alterni reſpon-
dent: & multa modè verbis ultro citro-
que commeantibus, modè niétu oculo-
zsum, corporisque motu, modè riſu &

e1
rthlt
ſtm
Pkli
ruhrei
cerin
Puun rare
Kiram
Cälnin
Gime
Mmmitmn
lnlie
Amminmet
7 Cin lne
Mumgeru
tuim n
onng,

1
R

ftimg

ſatm
unſi
ihit

.

ürdn

D

en

S —
– — E

1

i4)
hig ſopuin
ttgleenn.
lnnr.
tamlinec
thäingen
B , gumn
nenalelsen
gllsgngel
gtenuigate
neugeetb
nſcetdiite
nehere Al.
grelli kelt,
Rhancommen

lere uteninn“

Xroces D
nnt. Huden
epeenlee n
mnizergn,
nlinrcelin
Jenitehar
belerochno⸗
6natoel⸗

dotlin

4CROAMA II. 35
manuum geſtu, docent inter ſe, diſcunt-
que uſque eò, ut eſſe diſcretos fluvii inter
vallo, ſe ipſi vix advertant.
(26. Verba glaciata.)
SEp eſt ea loci, cæterà tam beati, con-
ditio; ut foveri hæc vicinorum neceſſfitu.
do, ſine querelis aliquando non poſſit.
Fit enim, ut amne, aëre, cælo, conjuran-
tibus, hæc eorum commereia, non peni-
tus quidem dirimantur, certè autem im-
pedianrur hyeme, & retardentur. Nam
quo anni tempore, ventis obnoxius lo-
cus, nive ſua geluque adſtringitur, tanta
frigoris intemperies ingruit, ut præter
amnem, curſu violentum, omnia ibi cæ⸗
tera congelentur. Enimverò tunc fluminis
accolæ, qui ex citima crepidine, in ripam
ulteriorem transmittere voces, more
gentis, conantur, totam ſentiunt oratio⸗
nem gelu intercipi; voceſque ac ſyllabas
prius, quàâm trans flumen deferantur,
omnes obſtinato frigore conglaciari; ar.
que ibi medio are, veluti vinculis quis
buſdam attineri; donec tertio quartove
poſt menſe, miteſcente cælo, commea.
tus impetretur.
B8 6 (27

ILB RI I.
[27. Verba regelata.
EcoAM patientiam, hæc inſolens vel
loci natura, vel frigoris ſævitia non fran-
gat:? Aut quis perdere ſe verba, poſſe alibi
putet, ſi in hac glacie ſtrangulari perire.
que ea non credat ? Id accolæ tamen hi
credere certè ſe negant. Perſiſtunt enim
perguntque, cùm uſus eſt, colloquia,
etiam indignante hyeme, miſcere; & ,
quanquam fremant Aquilones, cælum-
que glaciale obturbet, verba tamen vo-
cesque ad accolas finitimos audacter ab.
legant. Id verò quàò freti fiduciâ tentent,
quosque ſpes illæ eventus ſortiantur, non
fuerit ingratum paucis recenſere.
(18. Verba paſt adita.)
Vocis ſemel in maſſam, ut dixi, con-
glaciatis, indigenæ, (gnari, otâà jam hye-

36

me comperendinatos ſe eſſe) tum quidé

ad ſuos quisque ſedes revertuntur; & do-
mi dies ac menſes patienter in hybernis
præſtolantur; quoad anni tempus, lociq;

indoles medeatur. Atque ecce tibi! vix

etiamdum vernis vaporibus intepeſcere
auræ, ſoleſque pati incipiunt; cùm iidem
emnes(docente jam uſu) ad fluminis ripas
tur⸗

4

wummn
utiet
tenun
AIudine
Mun
mtune
Kumur
dg
upnd
uigar
Uanmnnet
Prklinhn
ſgun ete
igc
Al mitt
anliſi
Nahin
rri
u
Enlen
en
Veuun
4

Al⸗
8

tde !
.Dectuner
Bck le,
Ehiuhlit
Nlikn
Ilornait
teenlete,
ai.
la Kinn

ACKOAMA II. 37
turmatim ruunt: & quo quisque veſtigio
nuper conftiterat, in eodem ſubſiſtunt;ut
verb's internuntiis, perque frigoris inju-
tias tam diu retentis, libertatem gratu-
lentur. Mirabile viſu! Faullatim & verba
glacie ſuàâ, velut carcere, ſoluta, reviviſce-
re; & nutus antiqui geſtuſque è cuſtediâ
dimiſſi, ad vigorem coloremque redire:
tum voces & ſyllabæ omnes, aliæ poſt
alias rege latæ, in oppoſitum littus conti⸗
nenti agmine tranſice; atque auribus ibi
præſtolantibus, nuntium, tantò ante ab-
legatum, perferre. Hinc autem quæ par.
tium gaudla? qui plauſus: dum aliqui ſibi
audiunt gratias haberi, quas propè deſ-
peràrantzaliqui ſibi ſalutẽ nuntiari, à qui-
bus exſpectarante Ille, propinqui valetu-
dine lætus, de qua timebat: ille, amici
fortunàâ gaviſus, quam optabat: alii allis
rebus inſperatò cognitis, triumphant.
Neminem toleratæ aut moræ, aut patien-
tiæ piget: neque lapſæ hyemis injuriam
meminiſſe, gaudii præſentis ubertas, cæli-
que jam blandientis amcenitas permittit.
(29. Adoleſcentiæ hyems.)
EQUDEM, fi de hoc hujus fabulæ com-
B 7 mente

3 8£ LIBRI I.
mento rogare ſententias cæpero, putem
non facilè huc omnes pedibus ituros, ut
germanum AnorEscENTYZ habitum, his
coloribus expreſſum eſſe confiteantur.
A quibus ego ſi unus diſſenſero, cùm
rationes acceperint, veniam non deſpe-
rabo. Nam ut anceps ea plerumque eſt
ætas, & æquè malis ac bonis, ur quiſque
prior invaſerit, obnoxia degit; ita, neſcio
quid, habet, cùm anni cælique tempe-=
ſtate, jam aſperâ, jam lærà, commune:
ut qua parte rudis adhuc, & morum juxta
ac diſciplinarum eſt expers, Hyemem, fri-
gore ſuo informem, & humum ſterili
glacie torpentem, repræſentet: in qua,
tametſi longo & parentum & magiſtro-
rum cultu, plurima ſementis fiat, non-
dum tamen oculis ulla ſe ſeges, aut ſpe-
ratæ meſſis indicia oſtendant; ſed quaſi
præfocatæ in ſemine fruges, geluque
exanimatæ, ſpem futuri provemus eli-
dant. Quot toto tempore, Cælites boni?
quot querimur labores neſtros in irritum
cadere? quot menſium impenſas operas
perire? quot vota in unius indolem ſpe.
Kantia decipi

(302

10
Sicenu
aluanirf
atfanm
(ſemilan
Aauaftl
(Unbeeneg
Au nn
puuun
Mtmei
UIlunkinmn
ni ,
Muluin
uanc 4
Muih⸗
4 Uilren
hemn

A4CROAMA II.

eeelg le [3 0. Quarela de Adoleſcentia.
iliih NEQEE de mhile nobis hæc lamenta-

ütiimm I ritalia videmur. Nos enim, quòè rudes
Gaudem, alumnulos ab inertia ad frugem, ad ſapi-
ne e Entiam, ad gleriam exeitemus, ſudamus
mm permulti & algemus vigilamus item &
aſnget Pallemus: utque alli nobis conſerventur,
Urd noſtram ſæpe nos valetudinem vitamque
ltinit affligimus. Interea temporis, quid illi:
micigkine Nempe vagi interea, curisque vacui er-
zi, umme Tant; nempe inflati juventa ludere, & ali-
egmumfn quid non ſerium ſibi licere adhuc volunt;
n un; aut pertæſi „non omnes continuèò nutus
Emunke Noſtros anxie ſervant; aut merita quæ-
i: n dam, minoris, quàm ea nos facimus,
klemet: In qr . .. —.
unk nit Pendunt: aut in alio demum, quicquid id
Peni t,id eſt . magnitudinem exſpectationis non
bank implent. Eſt omnino quis abnuat? Jeſt
elt M duædam hæc Adoleſcentie hyems, qua
eun Magiſtri ſudores, quamvis ardenti la-
fiet, e pore expreſſi, aliquamdiu congelentur.
roſenm, Sed quid tamen tu etiam tum agas: An
Cirihnl hieme tu ſteriles jacere campos, & alibi
oſternirin nivibus opertos torpere, alibi glacie
inpnluchen ſquallenres herrere, ſtemacharis Nem-
uniiktn pe hæc hyemis natura eſt; qua ne grico⸗
*

40 LIHQE I. 86
læ quidem de jacta ſemente meſſem exi-
gunt; ſed moræ patientes, dum anni calo. mnn
res adoleſcant, præſtolantur. un
(3 1. Adoleſcentia ver.) iemi
Qurp ni igitur & nos tantiſper exſpe- ucpi
ctemus, dum ſe Adoleſcentiæ glacies rum- Salpgu
pat; unaque quidquid moleſti frigoris uüuni
habuit, venturis propediem caloribus Pituim
depellati Nec enim ſui moris pertinacior uii
adoleſcentia erit, quaâm retinens ſui fri. nntan
goris illa regio fuit. Urrique mutabile & hlnümen,
cælum & ingenium eſt: itaque hybernant Snutni
ibi brumæ, ut nunquam tamen eæ peren- Pn gel
nent, ſed brevi tranſitu in vernos ſoles, , Aiiun
clementesque ravonios deſinant. auos ibi Milbmna
tum bonæ indolis mores: quos prodeun ifüulu
tis ingenii flores licebit intueri alios, ve- Nnutin
lut in gemma etiamdũ naſcentes; alios ex enmnii
hiante jam calice promicantes; alios rup- incfri
t4 jam vaginâ pubeſcentes. Ibi tu areolas, Iu r
ibi pulvilles, ibi omnia ſuaviſſimis dices uüui
odoribus fragrare. Tum illos tu& molles rne e
Zephyros, & beatos imbres & liquides ſo- A
les laudabis, quorum ſalubri aura, fertili gad
rore, ſerenâ luce, violarium illud toties ſwa
afflatam irrigatumque memineris fuiſſe. e
(32. S

nt neſene
Glm miel
H
mmun.
wgunlettt

ſenisenn

l ckliftt
edien eAnn
inmniennn
Uunttünensſitt
Uigtenmtiel
õ
tanenerſit
minpernos
Celunt
e gcsprote
zigzwerizlos
auenles t
Uieanegtloin
raltinan
1ſufilinistit
lstnktett
eklquiden
. . .
munih

4CKNNOAMA TII. 41
(32. Adoleſcentis mutatio.)
Er quemadmodum tanto jucundior
veris aſpectus accidit, quantò gravior an-
teceſſit hyems, ita major quædam eſt ve-
luptas, cùm reputamus, ex qualibus ado-
leſcentulis, quales quantique viri, nobis
inſperantibus evadant. Quid enim pleri-
que noſtrum fuimus, cuùm è rudibus eu-
nis emerſi, de parentum gremio, in ma-
giſtri ſinum trauſibamus? Nihil exceſle-
r0, ſi informem, atque inanimem fuiſle
ſœtum; aut hoc ipſo monſtroſius aliquid
appellaro. Nalli tunc mores, nülla inſti=
tutio, diſciplina nulla. Cogitate recen-
tem ab urſæ partu catulum: quem hiſto-
riographi tradunt; inter primos natales,
portento quam animali propiorem, nec
lineamentis ſuis dignoſci, neque mem-
bris artubuſque diſtingui, neque modu-
lis figurari; ſed imbellem maſſam, ipfſi-
que etiam matri metuendam, velut ab-
ortum projici: Nec eum, niſi crebro de-
inde linétu, ad formam aliquam natu-
tamque confingi. Scilicet tanti non fue-

rat, deformem peperiſſe, quanti laboris

eſt, eundem refingere. Haud multo alii
tum

4² L IBKII.
tum eramus artium bonarum inopes, re-
rumque inſcientia circumſeſſi: eramus
fandi agendique expertes: eramus non-
dum ullo hominis ornamento conſpicui;
nondum aut linguæ modeſtia, aut inge-
nii ſolertis probati: non ſales adhuc ul-
li, non comitas in moribus, non in re-
dus arbitrandis prudentia comitabatur.
Quid plura? Dubitabatur, an homines
e iam nominaremur.
(3 3. Adoleſcentia Rores.)
EosoEM Adoleſcentes, cùm ex Magi.
ſtri conſuetudine manſuelcere poſtmo.-
do cæperunt, iterum, ſi lubet, contem-
plamini; &, mentiar ego, niſi alies vi-
dere jam hoaunes credetis: Jam urique,
litteris bonis initiatos; jam diſciplinis
moribuſque excultos; jam officii ſtuj⸗
dioſos, & beneficii operæque impen 1
memores: denique tales, qui, ſi adver.
ſus ſpeculum ſe ipſi examinent, novos
omnino ſe, ac nuper adeo renatos ſim
exiſtimaturi. Qua tam præclara mutatio-
ne, patatisne aliquid poſſe ad animum
Magiſtri accidere jucundius? Aut ſues
ülle labores tum audebit perditos dicere;
Juos

a,
Ar. nn
un

Gihent
6 ee
. aunm ipmn

. ann,

ndmen n
ntrmi ur
Aiam N

Dunnkuka
n.

ſuin

aumun,

ulaſ

u tinh⸗
Armitzu b
re Kl
kiat Uen,
ihenke
RZ
n a
Kulg the
e Geuirt
llrnin
1
len
Wan

S
== ⸗ S-

dminohet
nlel erann
etamnusnor⸗
endcnhhhl⸗
tu, Aunne
lllen adhuel
bus, MiN.
tin comitdbant.
n, honue

uſne.
et, cin er lii
lelere, oltui
Slber collel
go, ni Aon
A emdigt
ſn aßple

m ofti 1
Prrzheinſen
1e i Aaht
aminent, uof
1leo tenilcs
thara munn
oſead min
odins Aurl

hel Airos C
RZG

4CRO M IIJ. 43
quos viderit, parvulo poſt intervallo, tam
ubere proventu eſſe compenſatos? Aue
verò odiſſe hyemis exactæ moleſtias de-
bebit, per quas ad hanc lætiſſimi veris

ſerenitatem ipſi patuerit via? Nunquam

ille, mihi credite, videri ram malus
rerum æſtimator volet, ut exigui frigo-
ris patientià tantam vernanmtium florum

amœnitatem, id eſt, merum pulcherri-

morum venuſtatem ſibi emendam fuiſſe
diffiteatur. B
[34. Juyenta autumnus.
Ab autumnum ſi poſtremè reſpicias,
quos tu Adoleſcentiæ prioris, non modò
ſlores, ut in vere; ſed uberes etiam, ut in
autumno, fructus, ha bebis intueri; Quid-
quid ſementis feciſſe te naper in campo
ſterili credideras, id ſenties, opimam
in ſegetem meſſemque luxuriaſſe. Senties,
alium beneficis tuis non impares gratias
referre, alium, majores etiam, quâm
tu merueras, redhibere. Senties aliquem.
qui, quòd æquare tua ſe merita poſſe de-
ſperet, de hac unainjuria tua lamente-
tur, quòd vivere tum ilum morique gratum
non ſings. Ad extremum erit, Aulidem
tibi

44 L I B RI I.
tibi minerval liberali marſupio perſolvat;
quod unum ab alumnis ſuis vir olim Sapi-
ens exigebat; cùm à magaæ indolis ado-
leſcente rogatus, ecquo munere ſua ſibi
beneficia vellet remunerari? Hoc ane, reſ-
pondit; ut es decora, qua olim in te plurima
Iaudabuntur, me doctore comparaſſe te vonfite
are. O parvum in ſpeciem; re autem verè
dignum præcepiore minerval! & quid ni,
cuivis beneficio par; quando pleriqueSa.
pientum, hoc pretio aut æquari poſſe me-
rita ſua, aut etiam ſuperari, cenſuerunt?
Qaproprer tanto æquius erit, ur ipfſi
quoque adoleſcentes advigilent, ne do-
ctoris memoriam obſoleſcere patiantur;

quam æternitati poſſunt, confeſſione fa-
cillima vindicare,
III.

INGRATA REMUNERATIO.
EX ANIMANTIUM APOLOGO.

(3 5. Meriti humani mertes.)

ILaer multorum animis hæc, per-

tinacior dicam, an pernicioſior opi-
nio:

H

e1.
iuimmii
an ge⸗
(ſ il n
Erin
er omun
Unibi o
Ceenlmm,
Aüitim
UNünn
lugtli, 3
A rlde
(nmn iu
Ekunc hen
Aumtnnun
i Klut
(A un
And
Nlrenii
ſeneh
ui an d

Uen iee

—

P

CROAMA III. 4 5
tnopeiin nio; ut præmiis humanis, quibus inter
enittlne, nes ſumma quæque merita compen-
einiclsd ſantur, nihil purent in vira poſſe ſua-
nuer uſh vius, neque opimius exſpectari: eaque
nhen mH. Propter fortunatos pronuntient, qui
Insn, totam in hoc operam ſuam induſtriam-
melſunfa que conſumunt, ut maximis impenſis,
EeNEiE terniſque ſudoribus eam ſibi mercedem
iunilKid nundinentur. Quos ego mortales, cuùm
Auruigtengid ita perſuaſos, agi ferrique Præcipites ſci-
tenuinen arn ; neceſſe habeo, quâm longè à de-
Nun, tltent ſtinatione ſua aberrant commonere.
Mmiuni, Ufi Sed quando nondum ii per ſe ipfſi ſic vi-
Anialen, dedh gilant, ut rationum momenta expendere,
Eer ium ducique per ſeria ſe ſinant: Sinite vos
t,Anefakei experiri me, an ad veri radium aliquem
adinittendum, fabulæ jocantis ludicre
poſſint excitari.
1 [36. Pillici aberratio.
“ Quo tempore brutis animantibus,
CNERII ſuus olim ſermo, & libera linguæ com-
mercia fuêre; Villicum ajunt, homi-
IOIOe nem antiquum, cùm urbem prædio
peteret, in ſilvam deveniſſe, vaſtam hor-
wai.] ridamque: inibi [quod nondum luceſ-
gins he, ceret] de via aberrâſſe: deinde, cum
emic⸗ o ſtel⸗
I

4 6G LIERI I.
ſKtellis cedentibus diluculaſſet;, ſeque
jam homo inter infermia teſqua deſer:
tum, amiſſo viæ indicio, vidiſſet; terri-
tum ſimul & loci horrore, && barbaræ
vocis, quam procul hauriebat ejulatu,
diu, quid confilii caperet, ignoraſſe:
Utrum ſui rationem habere, & omiſſis
aliis, in viam regredi properaret: an eju-
lanti, quiſquis is eſſet, ire ſuppetias de-
beret: denique ut redeundi cupidinem
miſericordia vicir, ire illac inſtituiſſe,
uàâ ululantis veſtigia ducebant. Longi-
us illac per & devias valles & invios col-
les, aliquamdiu proceſſerat, cům demum
trajecto torrente, ad horrendæ rupis hia-

tum defertur. Ibi caverna ſuberat, „-humi s
altiùs depreſſa, & ut ſaxo temerè ſub-
lapſo prorſum obſtructa, ita Per rubes,

perque mille dumeta, homini ægréè ac-
ceſſa. Atque ab eo nimirum carcere, omi:
noſi queſtus emergebant.
(37. Ejulatus ex Antro.)
RusrICUs quamquam ſuſpenſe gradu
lente lucceſſerar, adire tamen tam cautè

line

lwche
,
“
l
Sfenin,
ud1
Nanmi
tdhnn ben
um
i nin 4
oliinihi
ng gi,
nl,

——

.

u elgrn det
d,iclle,en
te Ababen
Anücht efln
hlet, ſoniſe
dlbeke, N Onlll
Nopetuet aneſ⸗
iſihein
elennl cugiüne
te Uu atnii
uurchmn In
rilex Ainniote

Aenncün dem

onenlenußisli
eruuſcbelin hi
1lud ienete
da, inelthe
un, bonilegtn
mitum ucelec
hint
ulrate)
aiti,
ieunentume⸗

jentoti dicnk

minete ſe Chn

ACROAMA III. 47
& villico, jam prope adſtanti, lenis in
hæc verba ſupplicare Per ego te hoſpes, per,
quidquid es, moriturus obteſior; patere me-
am tibi me vitam debere, quam dare clienti
novo patronus potes. Cedo ben:fcam manum,
& fer oyem perdite, quam tibi tu peteres, ſ
liber non eſſes. Lucem dienque redde, quam
in hoc antrum abſtruſo, fortuna ludentu in-
juria ademit. Communiæ rogo, factuqus fa-
cilia: quæ omni« mihi caàam dederis, eadem
tibi tu omnia reſeryabis. Inter hæc exor-
dia, villico ut difficilis minimè erat]
oculi jam udi lacrymis ſtabant. Nec du-
dium erat, quin morem, quaquà poſ-
ſet, geſturum ſe polliceretur. Infiſtit ta-
men, & priùs, ecquæ vitæ ſit conditio,
quis in carcerem abſtraxerit caſus Poſtre-
mò quis adjuvandi ſit modus, perconta-
tur. Hic ille, mortalem ſe, pzæneque mor-
tuum dicere: Cæterùm culpæ omnis in.
ſontem; aliena noxa in eas compactum
latebras, ſextum jam diem, cum perti-
naci inedia depugnare, ægreque animam
trahere: moriturum ſine dubio, nèmox
patronum exoraret. Quem ſibi ſi hoſpes
præſtare vellet, oportere conatu medico
In

4⁸ L I B RI I.
in obſtantem januam niti, ſaxique obi-
cem tantiſper amoliri, dum ſe captivus
in liberratem vendicaret. Ei beneficio

grande ſe præmium ſpondere; quale ni-
mirum, quantumque bene merentibus, repen.

di ubique gentium, conſuéſſet. Si falleret, e-
nim verò dejurio fe obſtringere.
(3 8. Draco liberatus.)
Nox aſpernatus homo tam liberale
præmium: dabo, inquit, operam ego,
ne tui te promiſſi; tu viciſſim vide, ne
mei me laboris poſſit pœnitere: & cum
dicto, nitibundus in rupem incumbit;

obicemque, uti convenerat, molitur.

Sed prodeuntem inde libertum ſuum
dum vigilatè exſpectat: ecce tibi! Mon-
ſzrum borrendum, inferme, ingens: draco
viſu dictuque terribilis, immanis bellua.
Recedere oculi exſangues, ſtare jubata
cervix; criſtatus rigere vertex, dehiſsere
rictus, lingua ſeſquipedem exſerta mina-
ri; corpus omne ſquamis, varium & lo-
ricatum horrere; caudæ volumen traétu
lubrico, in mille ſpiras glomerari. Quid
multis? Monſtrum borrendum, informe, in-

gens prorepere. Enim verò tam animus
he-

rth ue
Calie mmn

, ⸗

Molen

n ..
) (an erge
M War

N
Ncenen

1, igkeit
nnſecanit
en Ui benetet
ere, llalene
Munli, t.
6t Alleae,
küee
d)
onotm en
Git cgenmeg,
miclin ſice, N
Penittte, Kenn
Nlen eunbi
nett, Molin-
Pbenun ſun
eetbdi! M
ſ; en Greel
immuns hel
gues, ſute bn
bfellel, s
Lenetletunn
is, Ntium
eolunen ut
nent. CG

n, iiini

4CROAMA IIL 49
homini compaveſcere, ur ſui incertus,
certus periculi, de fuga deliberaret. Sed
jam bellua quadrupes viam obſidebat; &
villicus quaquà ſe averteret, hæſuram
in tergo peſtem ſentiebat. In re tamen
deſperatâà, placuit ab audacia conſilium
capere, & ultrò, quam paéti fuerant,
mercedem poſtulare. Sic rectiſſimè, &
ſuum diſſimulari umorem, & inhiberi
draconis violentiam poſſe. Negat, cauſas
habere ſe, cur de grato animo ſui liberti
dubitet; cæterùm ea certè ſua fuiſſe me-
rita, quæ etiam ingratum deberent, ad
referendam patrono gratiam excitare.
Draco, meminiſſe ſe omnia, dicere; &
habiturum idcirco gratiam; ſed qualem
quantamque ſpopondiſſet. Ruſticus, eam
verò ſe ſolam, nec illà majorem ait expe-
ctare. Simul circumſpicit, ſi quid auri vi-
deat, quod congeſtum in ſpeluncæ receſ-
ſu, bellua ſervaàſſer. Ubi nihil eſſe peculii

ſenſit; jam non ambiguè circumventum à¾

dracone ſe deluſumque animadvertit.
(39. Draconis & bominis lis.)
NAMiſte, dum ex pacto mercedem
poſcitur, rictum cæpit immanem, & va-
C cuam

50 LIBRI.
cuam alvi voraginem monſtrare, quò⅛
cl ens famelicus patronum conderet; id-
ue ei ex lege præmium referret. Jam-
que oris hiatum, & ventris gurgitem
laxabat, præſenshaud dubiè peſtis; ni
primos belluæ conatus, homo jam cur-
ſim, quà licuit, jam ſaltem exiſſet. Inde
nihil viræ ſuperare, ipſaque hominem
falus deſertum ire. Igitur, ut exitium
vitari fugàâ poſſe deſperavit, arte ſaltem
A fferre ſtudet. Nam ſuperùm hominum-
que fidem teſtatus, id meritis ſuis negat
præmium deberi. Alia nempe captivum
ſpopondiſſe; alia nunc perfidum ingra-
tumque agere. Vitam ſe ei precarièò reddi.
diſſe; fuam fibi illum per vim && nefas
ereptumire! O male collocatum beneſi-

cjum! & clientis barbarum morem! Cùm

iſta prolixè de re queſtus, ægrè conticuiſ-
ſet villicus: mirari ſe draco magnopere,
dixit; homini, quæ conventa primulum
eflent, jam excidiſſe. Nec eum, ſi ſolemnem
generis humani morem meminiſſet, de
injuria expoſtulaturum fuiffe. Nam aliam

ipſum gratiam ſperare non juſſifſe, quàm

1/
luiu

ucfells

4
6

8
le
.

4 ] 1
, ſe Uät
rlontt
caginte⸗

lugeleri

.
Tebi gel

9

Meyolektun, 1

nſin uen
CCüncnece

6 Aecnron B

qualem homines clientibns bene de ſe meritis a eik
n

bpra-

Ittrue, 4

6
tmeanketil
0 ktkeltet, ſan
runt ugten
lahe elts i
,Nono ſunc,
Ueneniſen inde
ar hominen
Gut, M eniin
Netnit, Anelen
Cpimlanint
werniluunet
enpe Capiht
rpetumige
eikeniͤtel
e Fn e
Alocronden
TumnokenC
vegecotit
Arronmzgohe
meitahrinn
tanfigem
venillel,
hite Nemdl
on e,
len 6 . 4

—
—,2

4CROAMA II. zr
praeſtarent. Hos autem conſuéſſe, impenſa
beneficia repenſis maleficiis æquare &
ſumma cujuſque merita paribus injuriis
uleiſci. Id quoniam vel ignoraret ſim-
plex, vel pervicax negaret; non gravatè
permiſſurum ei ſe, ut arbitrum caperet,
cujus judicio ſtarerur. Item eſt in hanc
ſententiam, ut in quemque primum in-
cidiſſent, is pro Prætore jus diceret: ad
id locorum induciæ eſſent.
(40. Li ad Canem dalata.)
Ira, quàâ breviſſimus ſilvæ trajectus fe-
rebat, abeunt. Jamque in patentem pla-
nitiem evaſerant; cùm haud procul Ca-
nem vident, grandem, venaticum; ſenio
quidem ac macie debilem, cæterâ gene-
roſis (quod poſt apparuit) natalibus, &
rerum geſtarum glorià clarum. Hunc
loco idoneo Judicem nacti, ubi paucis,
quid venerint, edocuère: Ortam inter
ſe, ajunt, controverſiam eſſe, de re cæ-
teroquin planàâ; quam partinm tamen
affectus reddiderit dubiam. Sed eam à
Sene, pre ea, quâ polleat experientiè,
diſceptari facile poſſe, ſi in hoſpitum
gratiam, agere forum tantiſper velit. Ad
2 hæc

52 LTIBRI I.

hæc Canis, paulò moroſior, (ut qui pu⸗

tridã reſti ad palum revinctus teneretur)
adhæsè, & quòd pæne jam edentulus
elſlet, impedité; quam ergo litem alter
alteri intenderent, ſciſcitari. Draco,
omnem cauſæ ſtatum exſerté partitèque
cxponere: Ea ſe præmia pollicitum fuiſ-
ſe, quaæ inter homines praſtari bene merenti-
bus conſuêſſent. Nunc in incerto eſſe,
plus boni, an mali promiſerit. Canis, ut
in re perplexa, ſubdubirans aliquamdiu
reſtitit. Mox pauca de ſe præ fatus : Etſi
venatiovtm, qudm legum peritior ſui, po-
remis tamen ,inquit, his anni, aſus mihi
venit, ut meo cum malo cœperim legulejus eſſe.
Quure, qitando pes ad me, conſiſtendæ lite
gausa pveniſtis, faciam, ut vobi de contro-
verfia hacpalàm fiat. Inde partes attentie.
nem parare: at Canis, at oα aſſedit, prur
res in pedes erectus, ſic exordiri.

(41. Cani oratio.)
Vtinam ea nunc tempora viveremus, Au-
ditores, quibus urſoruminter & aprorum

imminium bella, verſari potins, quàm ex

biſce vinculi erars cauſas me oporteret. Nam

Kud, tametſi plexvum pericidi fores, gle-
riap

(40
H

7

,s i

mniat
apermni
M
A eet
mmuſn
nn nf
ellhi in
i min

U Mln⸗

alinn
altſnens,
ſlin lyf
al dlc
iiNinſnir
1 nn

14
Ancgii
e
,

lan i 4
Uangtenetel
janekemnin
lint Deo,
en Mmin
luolctunfl⸗
heipunenm
nen heenoele
Onlett, Cint,
Kriemeliguntn
lekreing:
nnr i,
iuni, n
nmirllen4
e arſſimitl,

A ret

le het (ttet
Nrcin ſthft
r
e)
rtwertm 1

ginr 6

Mlt, n
aifnet
it 1

den Nen den

ACROAMA III. 53
riam tamen, atque inmertalitatem, etiam
victo mihi proſtratoque parerst. Ad hac al-
tera, quam videtu, conditio, & ſui diſcri-

nnnis certa jam eſt, & famæ inſuper nomi-

nisque perennem jacturam minatur: Quan-
do fatalis hac ila eſt hora, quaæ, calculis
malè ſubductis, omnia mea merita compu-
tabit; unoque momento, locatam tot anns⸗
rum operam eyertet, Fuimus nos quidem nu-
mero aliquo; ſed olim, cuùm etiamdum gre-
ges à lupis, domum à furtis, dominum ab
inſidiis vindicaremus. Non dies mihi tunc
ullos, non noctes eximias habui, per quas hero
aſyduus excubitor non advigilârim. Ejus ece
tum nutus ſeryare, & ad oculi nictus obtevipe-
rare inſuevi. Ego feroæ alios allatrabam, aliis
landus adulabar, ut qitemque yel gratum
ei, yel inyiſum ſentiebam. A etiam ludere
dilici, inſertasque manus laxo dimittere
morſu „ & mille alias in familia delicias
facere; dum, ne voluptatem ei mea ſtudia
negarent.
[42. Canis merita.]
Si quà venari dein libuiſſet; ibi me ipſos
vegetior ego, primus, narium ſagacitate feras

indagare; primus, ut quamque conſpexe-
C ⁸ ram

54 LT I BRI I.
ram, premere, & tergo genninum defigere.
Uans ego, & fulmineos apros invadere, GG
fagaces cervos dejicere, & tota armenta
ſternere. Demum ille ego latrator nobilis,
alle nemorum omnium terror, dum penſi gu-
lam herilem habeo, complura, quæ cernitis,
in beluarum confliétu, vulnera exeepi. Sen
neqae velitationes ege, aut levis armatura
hoſtem fſafftidivi. Hhint toties, ſtertente ad-
bhuc hero, in ſaltus excnrrere, indidem que
cum ſpolus redire; & modo lepuſculnm illi
paventem, modo ſalientem capreanz aut ve.
locem damulam, aut imbellum hoc genus
prædam, exhibereſtudui. Unde eanarum
ipſe lautitias ſrneret, & eupediarum in-
dagine abdomen ſaginaret. Quid, qued
ſæpe numero nunc vulpis inſidiantis pellicu-
lam, nnue lupi grafßantis exuvias, domum,
non exſpelctato imperio, retuli; uvde ſuas
arcendi ſrigori, & corpori manien do, ve-

ſtes pararet. Quibus illum go quoties inds-

tum video, quid niſi wea in ipſo ben ficia
Sernot
(43. Domini in Canem iniuria.)
Sed quorſum hec ego tam proliad re-
cenſes? Nempe, ut ambitioiè men vobis

1010
mg

MR,
rt,
ſf,
ietnin6
D“

14

un Mſs
G e N
ſen denn
jlut s
n
n, fn
elorucu
Mugniu
in uir
ANnlun
((Bonnn
unn ee
(alzna
ale

lurad
ſmin .
ſl uta
tenſrin
lian
G

e

1
en Ein
ncge,
Eint cpnenn
mitr hii,
n un efhr
tghelerutin
unetrteſl
Glenu ernete
en tertenlet⸗
rurt, ln
lilghrl
nayunain
nlelu M
UdAAN
ueigtin
4.
ſGenti ſetn
1trvie, in
ru
inuritn nr
8 j e n
* zuß,
Gimn
in Frli
ials in .

ACRO A M 4 III 535
merita, vanus oſtentator, commemorem
Imò, at planint, de controverſia veſtra
quia ſentien dum ſit, declarem. Etenin in
bis ego ſtadis, dam annis pluribus conti-

nenser occupor, paulatim, quod neceße

fuit, conſenui; & formæ gratia vireſq ue
deftuxere: Nec ſuus jam aut pedebus eſt,

au: ſenſibus, vigor: anni omniz conſum-

pſerunt. Quare emeritus, cuns alenduns me
in Prytaneo jam credsrem; inſtitui, quod
reliquum vitæ foret, procul a labor tbus
agere, & feris ſilyisque amigit, an dlium
herilium veſtibulo ſegne fatum exſpelctae.
Sea at magno inani plenæ ſunt ſpei noſtræ]
immereniem deſtituit fortuna. Excidere
apad herum tot annoruæ merita, Nam per-
tæſus, & omnium imme mor, quaqua ori&
occurro, jubet, aut calce illiſo, aut fuſte
im pacto, abſcedere; graveque putat, ſiocis
oſibus, aut paupere aplada, vetulazt lie a-
tem alere. Nunc adeò proſeriptum domo, ut
ſupremis favoribus remuneretar, in hes pa-
ticulos relegavit; ubi triſte ſapplicium, quod
de me carnifexæ ſumet, in momenta ſiagnlas
formido. Duci enim me juſſit, & ab has reſti
ſaſpenſam jugulari; ut mox ttiam pelle,
C

4

56 LIBRIII1II.
quam hibi deſtinat, exatus, catera in pulin-
rum lanienam relinquer. Quid emne, quâ
noxiâ meu fat, juærere ſuperſedete: Servivi;
& hero, quàâ potui benefeci. Hic titulus
meaæ eſt mortis: in quem ſi vos intuemini, actau
yobis uterque cauſam habetis.
(44. Appehatio ad aliuil tribunal.)
RUsTICUsS inauſpicatò ſe videns in
jus cum adverſario ambulâſſe; maleque

de eventu jam ominans, judicem hune

eſſe elinguem cupiebar. Cæterùm ut
peroratum eſt, aliquamdiu flentium,
& mutuus partium aſpectus tenuit: dum
Draco denique ferocior, intelligis, litem
hanc, inquit, ſecundàùm me dari; teque
victum æquo judicio, nihil habere, quod
porrò pertinax cauſeris. At homo pavi-
dus obmuteſcere, tractoque gemitu,
hic illac circumſpicere, ſi quis adeſſer
fautor, qui perdito, ne in arena jugu.
laretur, pollicem premeret. Neminem
uſquam reperienti, ſuaſit ultimus vitæ
amor, ad preces deſcendere. Itaque ſup-
plex, ut provocare ſibi ad gravius ſan-
ctiuſque tribunal liceat, orat. Neque
nim necem ſe ſuam, niſi injuſtam, de-
pre-

7

(c heir

11
Gilhen
uuole
unhn
ſhenim vorn
l ſireil

lntan
kngvmn
1
Clnmkord

Auuuereer

Wennhn
1

Un

,1
lih wehen

ll
eckin li
E int,
lin genii
d Uettl
uelrhid
altluee))
adEidenh
lile,mieen
n, Meen den
ur. Cxeninu
umdin Aenin,
dutenit:dun
inel eig lien
necai, eae
Uhber gl
NMhonofa
Cone enil
,u⸗ Aele
in Kenn up
elel. Neminen
ſrllinus in
e liſleſt⸗
A ganius n
on. Ner

lnulen, 4
1r

₰ℳ C RKO 4 M ℳ M. 57
precari. Arbitrum hunc, etiam principio
de ſua legum imperitiã conqueſtum, præ-
terquam quod ex ſenio deliret, haud oc-
cultis ĩintemperiis agitari, eaque propter,
ſententiam morbo magis, quàm judicio
dixiſſe. Vivere alibi Jureconſultos alios;
qui ſi æquè contra ſe pronuntiaſſent, ul-
tra nequaquam interceſſurum. Æ grè ani.
mum induxit Draco, ut paciſceretur: fu-
turi tamen ſecurus, noviſſimè conſenſit.
(45. Lis ad æquum delata.)
SAIUTATO judice, digreſſ; præter ex.-
timi nemoris arbuſta, in agrum paſcuum
deveniunt. Equus ibi pabulabartur, ſtri-
goſus, piliſque defluentibus glaber; &
ægro lentoque inceſſu, quod ei medica.
tis centonibus pedes vinciebantur, &
ungulæ omnes detritæ maleque habitæ
erant. Is, viſis in vicina viatoribus, ob-
tusè primum adhinnire: pèſt, ut propiùs
acceſsère, nova hominis ac Draconis ſo-
cietate captus, quid uterque ſe velint per-
eontari. Occupat homo, arque id, quod
erat, contendi ait ſuper jure & αu ος
velle diſcere ſeſe, quinam pervulgati eo-

rum ſint mores, inter quos data accepta-

C 5 que

4
58 LIB RI I.
que beneſicia fuerint: iine ſoleant paria
ſemper acceptis reddere; an magis alia,
longeque diſſimilis reponere? Hic quus,
ui e videret in tantum honorem eſſe
aulò elatior, magnificè circumſpicere;
atque ut verba momentum haberent,
multa cæpit de majorum ſplendore præ-
fari; omnemque gentis ſuæ fortunam
recenſere, priuſquam ad cauſæ di-
ctionem veniret. Tunc pro eo quidem
ſtatu, in quo tum verſabatur, arro-
ganter.
(46. Equi oratis.)
Pegaſas, inquit, caput méterque gene-
yis mei, per longam nepetum ſucceſſionem,
etiam mibi heminam de pateali yenâ, quem
ipſe primis unguli felici effoderat, legavit.
Ex eo die, liquoreni maſicum, pelut patri-
monium mihi, pigilatè attentèque ſemper ſer-
yavi: Ut aded noritu, rem vobis eſſe cum
judice non imperito. Caterum fatite deeſſe
bæreditariam nuhi litteraturam; nen tamen
ita ma uſus omnis experientiaæque deſeruit.
ut ex meis, majorumque meorum eyentis,
decidere vobis hanc controverſiam non poſſim.
Nam de Pegaſo mihi adhuc ſolo tompertum

101

M
, Oℳ

6

l, l

AN, Khe

—

Naner Me
n nud
( nun
Amnde
4 loßm
pn, 94

Hii,

l, Mnf

ini

e e
ünd ien
ilnizun
1eſen,
anle la
N
n
An iae
aplie.

.
e Clemzti
umngßtl,
nekellrign,
lheudren el
taiunſiten

Num hibeten

Uiekorehtr
ig e tortanan
culle l
Netoed gilen
ſetlibunt, an

ℳ)
Pel .
nn ſlſnen
tedihetd gn
ſArg ert

en, lletNe

nlenſi ⸗
uni ſſn
nun fit 1
m; er ℳ
te n
teß ill
imn nunli
6
enn
ifn

1

A C RO A4 M A III. 79
ſt, eum ab immoertale me: itum, ad Su-
peros eyaſiſe, & ab iiſdem civitate dona-
tum, mortalitatem exuiſſe: ſed & buce⸗
phale deinde, Alexandrum honores habuiſſe:
cateram ejus propaginem omnem, & Næ-
tos Natorum magna ludibria, quâ in vita,
qua poſt mortem perpeſſys, nibil à quoquam
pramii retuliſſe. In his accepi INeITATUM;,
¶duem proapus meus tritavum atayi ſui
ſape memorabat) Gajo Imperatori aliquam-
diu chari ſimum fuiſſe; Conſulemque de-
ſignatum, in auro atque ebore pabulari
conſuéſſe. Qui tamen, eo magiſtratu non-
dum inito, quòd ante Kalendas Januarias
deceſſerat, huc miſeriarum poſiremò reci-
dit, ut inbumatus prater Corvum non ba-
buerit, qui oßa legeret. HiRPINUS major
minorque, de eaâdem uterque ſtirve, quam-
viè Circus iis plus tricies applauſerit, tamen
ut in aurigatione emernerunt, ſenestuti
ſua, apud nullam factionem, ſtabulum re-
perére.
[ 47. Equi Merita.]
Antiquaæ nimis, & ab hoc ayo longin)
qua repeto, cùm recentium ſit abunde, qilæ
inore oculiſ que his geſta, neceſſe habetu au-
C 6⁶ Ane

60 LIEBRII.

dire. Nam rerum buc facientium, egomet

mihi documentum magnam, & plus unum
fui. Siquidem verna in herili ſtabulo natus ,
cum etiamdum invalidis eruribus eſſem, jam
filio familias operam locabam, eumque jo-
cantem adhuc, quò lubuiſſet, cum cura de-
portabam. Poſt, habitiori corpore, curribus
jungi, onera ſarcinaſque vectare, & quan-
doque veredus eſſe, ſuſtinui. Tum herus item,
uoties equs vehere geſtiebat, me unum ac-
cerſere: eum ego jam militia armatum ge-
fare; jam ab boſtium telis curſim in tutum
recipere: alibi cum ipſo aut flamina trana-
re, aut foſſas trajicere, aut montes cenſcen-
dere: eaque in cauſa algere, aſtuare, ſudare.
Et interim ille quid? Tanquam ego manci-
pium extrema inertiæ forem, ita mihi ſegni-
viem exprobrars, latera calcaribus fodere,
dergum ſcutieaæ ferire; & iratus famem
miſero necemque comminari non omittebat.
biter quæ tamen omnia, vici ego me, nt
Rurarem: ſtimulosqus in joci numeravi; ver-
bera, popyſmos aſe; & minas heri, meras

eſſe blanditias, diu credidi. Denique nibil

aadverſi me fregit; & inter aſueta conyitia a-
golt yi.
(483:

1

5

61

Dey

zran⸗
vVA G
1 “
vs Nn

u er e⸗
aa ,
e ungu
D irn 9

Aaufutr
Nonſumnß

ſeſhalufe
Cn Nua
ipumninn,
l an ine
A ſii i

Mmm ien
uit

iunn
ſaun gne
let hine
n inte
astugen

Zun,

W

li.

/

4

.

inin, el
1, 6 lunnen
lkng
n ſen . n
a, nl .
ſt an cg/e
ont anl
lot, Eher
lu herutnen,
Ce, M gun
Nlu ,Nan .
ayin Knue
Atfunie
Nt nte, tr.

Ciat ſiien

gian r nunn⸗

n Keniti eee

dirit ſue
us ſm
Gi mmmt
N e,,
eumrinl;.
u hi, M
Dniſke M
ℳ hind⸗

.

4CROAM A M. ér
[48. Domini in Equum injuria.
Poſt verò quàm atas grandior, & ipſe me
labor aſſiduus confecit; debilem & quietis
egentem, noya inſuper calumitas oppreſſit.
Nam ſentis praparcas heri manus; & in-
dies annonam fieri arctiorem, dum de di-
menſo, cæteroquin haud nimis liberali, plus

gquo deducitur; idque ipſum, quod avarè

maligneque prabetur; video ſtomachante vul-
tu animoque miuiſtrari. Verùm & his ego for-
tè ſim ferendus, ſi modus hic limesque ſit arum.
narum. Nunc autem his omnibus, quantò
ingraant triſtiora, audite. Heri admodam

ſerò, ſtabulum ingreſſus eſt homo barbaurus,

quem priſtini publiei redemptorem ferebant.
Is ubi sorporis habitudinem conſideravit,
damnata macit, uugulas exbhiberi juſſit. Has
ipſas càm fœde protritas cerneret, nau-
ſeaus dentes exploravit, de quibus ætatems
computaret. Proſtremò in digreſſu, ad herum,
Cervi pabulum hoc, inquit, etſi ne ſtabuli
quidem fortuns eſt dignum, & corium ha-
bet vix cribro idoneum; ſi tamen numms
ſeſtertio mihi addixeru, praæftinabo. Herus
tum pretium aliquando grandius indicaſſet 2
à ſtabulo ſe ſubduxit. Iuterim ego animi

622 LIB RI I.
dubius, Juz int er ipjos conyenerint, ignore;
nili qndòd paulò prſt ſerrus ad me reverſus, cùm
vultushor. lateri perticam impegihet; tu, in.
ꝗuit, ſiſtertii peculinm, ex hoc hoſpitio pes
rendi migrabis; & molam verſatilem ten-
tiſper ages, dum vertigine fameque ſatur,
ad volucrum paſcuaæ reltgeris. Ex eo dictoe, ju-
gu eſt mihi formido, & miſerum futuri omen.
Atque hac tametfi per ſe cruciant, hoc ta-
men graxius dolent, quòd ab iis acciaunt
guos omuia mihi ſumma dibere, vanus opi-
nabar. Audiſtis meam & fortunam, hoſpi-
tes, & ſententiam. Cireumite vicatim. &
rogate ſingules; nihil diverſum, etiam di-
yverſiſimi docebunt. &lambunt emnes pejores
ex beneficiis fimut.
(ʒ(49. Appellatio ail tertium tribunal.)
VIeTUS & hoc judicio villicas, cùm
nihil reſtaret conſilii, hoc unum repe-
rit; ut neque hune judicem, quidquam
pro ſano agere, dictitaret. Privatam duo-
rum opinionem eſſe, & ex vane hau-
ſtam. Præſtare. conſuli talem, qui extra
aleam poſitus, nihil pro animi libidine
judicet. Cæcutire enim vel Sapientiſſi-
mos in ſuis pervidendis. Per jura delnde
omnia

Guluj
eA,
A:
wieit

Irarfen

auC

Cümne

en

IGen

ain en ge,
leye e,
litl D

.
enn, Hn
Nrmnmſenen
Pelſe, te
lahegie 1
nſitle te.
ngu ſelt
kul i

ſegeteeue
ſunfinimna

ion, kete
Ai ing
Amt, uf⸗
ſatum, i.
Mn 6
Nin, Mc

ronmaeſn

6ntrchind)

0 Nlens, en

Cebnun leſt
en, Alidun
.Draramd
er fino in
gen, glienn
ſel Sieni
lrſurchtn
.

ACROAMA III. 635
emnia orat, alum ut adhuc aliquem di.
cere jus ſinat, à quòè appellare neutri
poſthac liceat: isque pro victo diſcedat,
contra quem pronuntiatum eſſet. Dra-
co, toties victor, inſanire, & nimirum
ludificationem hanc manifeſtam clami-
tare; non forum, à ruſtico, ſed fugam
quæritari. Porrò paſſarum ſe nunquam,
ut diem reliquum his artibus odiosè pro-
ferat. Contrà alter in pedes accidere, la-
crymansque moram tantiſper orare quod
in jure liquidius vinceretur.
[5o. Lis ad Vulpem delata.]
INTER hzæc partium jurgia, Vulpes,
quæ in tempore poſt ſenticetum, oc-
cultè latuerat, auditâ duorum lite, ho-
mini decrevit advocatum agere: eam-
que in rem opportuna, ceu temerè pro-
ſiliens, præter litigantium ora decurrit:
à quibus conſpecta, cùm ſimulatèò fu-
gam pararet; ſubſiſtere in loco, &, per
quidquid ipſi charum eſſet, de re ſum-
ma colloqui, jubetur. Et nempe hoc ip-
ſum aſtuta cupiebat. Draco jam interim
exoratus, in hunc quoque judicem con-
ſentit: poſt eum, ruſtico nullius moræ
gra-

64 L IBRII.
gratiam facturus: Ita æteranos, inquit, ig-
nes, ita ſidera conſcia teſtor. Simul omnia
vulpi, quæ evenerint, compendio renar-
rat. Ipſa callide interea ſimulare; & mul-
ta jam tacitè admirari, jam palam rejice-
re; iterum aliqua abnuere, aliqua ultrè
eomprobare; intenta, dum rei gerendæ
occaſionem prehenderet. Denique, quod
ſieri in lite ambigna ſolet, pauliſper di-
greſſa, feſtivi doli conſilium capit. Ne-
gat, rem ejuſmodi eſſe, quæ decidi con-
gruenter poſſit, ni ſeorſim prius cum ſin-
gulis deliberetur. Secundàùm hæc innuit
draconi, eique de via ſeducto, quædam in
aurem garrit: ac poſtremè altius. Ita me
omnes, iRquit, pulli, pullorumque matres
deament, ut caufam tu vincibilem habes.
Tametſi æquum eſt tamen, ut pars etiam
adverſa audiatur, Draco ſibi jam plaude-
re, & victorem certo certius ſe ferre: Ru-
ſticus animo concidere, & laqueum re-
medio velle: à Vulpe tamen ſevocatus,
ecventum adhuc præſtolatur.
(5 1. rpulpis cum ruſtico colloquium.)
Iy eo ſeceſſu, eùm Vulpes hominem
de periculo docuiſſet; quemadmodum
cau⸗

lt
latti
cvy
mtalnnn
6oraolh,)
fufein
1e Mrn
Olerchehee⸗
infenunt, .
icnt⸗
Grll, ze
Cr Neue

—„

aler
W h

4 Ne
lel

4 .

1
,, inctit
. lat
nhenkotenn
lne Aen.
nhlimteſ
e,igulth
untigene⸗
Mengregul
4 Eliſſech
Mlumcit. N
r leicionr
en Har nnn
cho gvebemit
1altbs lan
Munclematt
nnchlendhebe
en, u weinm
lbiin unte
ikekene: N
Alqeumn
gebleſoetlui
Nut,
legiun)
peshomine

Nendlid⸗
1.

ſiſſet, perſpectam adhuc non haberet.

1CROAMA III. £;
sausâ manifeſtò laboraret; & ſecundàm
inclitum morem, vindicias habere in
foro nullas poſſet; Addidit, aut igitur
occumbendum hic ei, aut ſuo certè con-
ſilio eluctandum eſſe. Quod eſtecturam
ſe ingenio ſuo, recipit: ſi quæ poſtulen.
zur, ſanctè obſervata velit. Villicus ubi
vitæ ſpem adhuc, aliquam ſenſit alluce-
re, facturum ſe imperata qualiacunque
oſtendit: Nec adeò exſpectaturum, dum
imperentur, ſed ultro jam nunce omnia
Vulpi conceſſurum: idque imprimis, ut
domi ſuæ, poteſtate tribunitiâ utatur, &
quoties velit, gallinis, cortique univetſæ
jus dicat. Rebus conſtitutis; monetur
home, ut nutus obſervatè omnes atten-
dat; quodque vulpes in tempore ſieri
vehr, id ſtudis quanto maximeo feſtinet.
Modum deinde, & rationem confilii
ſui docet: atque ita edoctum à ſe di-
mittit. Tum in medium regreſſa, Cau-
ſam. ait, ſibi propemodum liquere;, quam
tamen ne continuò pronuntiet, eo ſe
uno prohiberi, quòd tetri carceris faci-
em, è quo Ruftici operâ Draco emer-

De

66 LIBRI .
De quo ſimul palam fſieret, facturam ſe,
quod res poſtularet.
(S2. Vulpu conſilium.)
FACILE Cconvenit, ut partibus conſi =
lium probaretur. Ita omnes, quàâ veò
nerant, reverſi, ad funeſti hoſpitis ſpe-
læum contendunt. Illuc ut perventum
eſt, Vulpes continuèò in intimos bara-
thri receſſus irrumpere, indidemque ex
intervallo recurrere: tum cæci ecuihor
rorem pædoremque damnare, & præ eo,
quodvis ergaſtulum, nugas dicere. Unum
tamen in primis capere ſe nondum poſ-
ſe; quo modo bellua tam vaſta, in Ioco
cæterà tam arcto atque i impedito, tot dies
nocteſq ie quiverit ſpirare! Neque enim
credibile videri, hanc eam eſſe ſpelun-
cam, in qua moles tanta latuerit. Draco-
nem, loci ſimilitudine deceptum, alium
utique pro alio indicaſſe. Contra Draco,
hunc imo ipſum fuiſſe, contendere; &
ejus rei ne fides vacillaret, irrepere ſe ite-
ratò velle. Nihil avidius arripuit vulpes;
idque conſilium eſſe palmarium confeſſat
nega vit aliâ viã finiri citius litem potuiſſe.
Itaque properaret, reque ipſa oſtenderen,
us

616
len
Mrimin
luue
zue
Aulle
Aun Sen
nu
.
hal
W. Clhnere

aci , S

——

41
an ſaltn,

in.)
uibugcod
4 Guines, gu 1
ncktahtute
Uuenenenn
uhindnesbur
et, Ulienger
etmmcriſecuin
lecunnnle Erenn
hMmueeluu
uel indln N
um itt, inlon
einpelltotote
ein tieſhel
malaneit Du
ne leapun,al
le Conmabun
l, nenlete
neyittepert D
Pu mihuitruſ⸗
ulruiumcohe,
ünlten on
r ulene

A4CROA M A III. 67
his certè anguſtiis circumcluſum ſe fuiſſe.
Paret hortanti bellua, & ingreſſa vete-
rem cavernam, indidem proſpectat.
(53. Draco retraſus.) .
SED & vulpecula, cùm in primis an-
tri foribus de induſtria conſtitiſſer, ali-
quamdiu fallende tempus, atque aliud
ex alio ſciſcitande, belluam tenebat:
Ruſtico interim, ſi quid juberetur, an-
xiè exſpectante. Cùm, ecce tibi, Vul-
pes adducto caudæ ſyrmate, dat homi⸗
ni, ſignum; namque & ipſa ex astri fan-
cibus exſilit; & ruſticus obicem, quem

non dudum removerat, ad eaſdem fau-

ces celeriter advolvit: monſtrumque
in veteris barathri latebras poſtliminiò
compingit. Tum mira tortunæ ludibria
patuêre. Villicus ex orci veſtibuls ad ſa.
lutem reverſus, exſilire: draco ex liber-
to, in ſervitutem carceremque retruſus,
fluctuari: ibi iterum vitam, erum liber-

tatem petere; multa rurſus promittere;
7

omnia ſpondere; ſed tam ſurdis jam auri.
bus, quàm fotibus occluſis.
[54. Pacta villici cum Vulpe.
Poſtquam ab inhiantis belluæ rictu

„

68 L IBRI7.
ſecurum ſe villicus ſenſit; ſudore, que
plurimus fluebat, exterſo. Vulpi, verbis,
quibus amplifſimis potuit, gratias agit.
illam, (audiente invidiàâ) ſpem ſalutem-
que ſuam, ſe verò juratum ejus clien-
tem libertumque appellat: & victurum
porrò ſe talem, & moriturum. Contrà
Vulpes, cùm eventu læta, tum in magnæ
fortunæ ſpem erecta, ſe vieiſſim homini
commendat; etiam atque etiam hortans,
ne quà oblitus beneficii, fidem perfidè
mutet; aut inconſtans, ubi in tutum eva-
ſiſſet, promiſſi pœnitentiam agat. Quem
vulpis timorem, ut villicus tollat, itera-
tò& ad gubernandam cortem humaniter
invitat, & prærogativas ei emnes jura-
tus in hæc verba confirmat? B. F. Noctu
intempeſta, diebus continuu viginti, villa,
janua, leporaria patentoe. Pulli omnes &

gallina proſtanto. Canes amoventor. Fide

publisaâ yenire, abire, redire, diripere liceto.
gecus ſi faxit, feciſſe contra jus gentium cen-

ſetor. Retulit jusjurandum vulpes in ta⸗

bulas abiegnas, litteris quadratis; & ab
annoſa quercu ſuſpendit, Urque apud
poſteros ratio temporis conſtaret, ſub⸗
ſcri.

uln eſelee

enneti phn
Eli yer
rn ddi
tunupnn
Unnelet, n
luce. Ne
Uliauchnn

Slen

lnen aen

.
Neiddet, Pglet
yn 4
lin i een
R .n 5

an mei fe

11)

ACROAMA III. 69
lerln, ſl

e, ſoripſit, actum eile ſub divo; poteſta-
tnetaili tis tribunitio die primo.
oit, giu (55. Villici à Vulpe diſeeſut.)
nice)ſeni. HACc dumita gernntur, jam interim
uun ue dies in veſperum :bat, & Sole occaſo,
Phele Ain nondum tenebræ quidem, ſed noctis
Amümmm (r tamen vicinia bropinquabat. Igitur ur-
Inlaungng be omiſs4, repetere prædium villicus
dnbfeſnin decrevit: qui quidem, quo infelicior
MMudktaimiun eſſet, etiam argentum, quod domo ſe-
eil,Hnei cum extulerat, amiſſum eſſe jam omne
Ens Minmmg ſentiebat. Nec ejus recuperandi ſpes
Nirnungn G ulla : quando viam relegere, apperen-
luleites tis jam nocétis crepuſcula prohibuèêre,
nonen un Quanquam, ut per tempus etiam licue=
iut eeiſn rit, remetiri tamen tot illius nemoris
Wenn 1 N mæandros, perque eadem diverticula,
Gntpus gnn, I & viarum flexus regredi ſine ſilo, de-
re. M ſperabat. Longiùs item abierat à villa,
Crunn" quàm ut illuc brevi poſſet reverti. Eam
vlrtAei Ob rem ur ſolus iter faciebat, ita multa
mntfkenunt ecum ipſe interea verſabat modòè cru-
glin ulreinn clari, marſupii tanti jacturà; ſeque in-
Aeans 5 cuſare, qui anime tam omiſſo fuerit, ut
Uane rerum in vita primarum rationem non
haberet: modò, quid laboris operædue
0-

teiig
xndt
Cnkutet,

1
5

7 LIEFRI .
domi neglexerit, reputare: dierum tti-
ginta ſudore, damnum unius profectio:
nis ſatciri viæ poſſe. Quem deinde alium
ſumptus in familiam veſtiendam? quem
ad tecta ſarcienda, & ad mille talia præ-
ſtanda, ſuppeditaturum, ſi pater ipſe fa-
milias, ſua tam ignavè omnia profundat:
(56. ilici pœnitude.) G
TUMJ autem, ac po-iſſimàm, illa ſu-
biêre, quæ cum valpe recens convene-
rant: quantum juris in villam, quaatum
in cortem ei temer?è tribuiſſet: Eam uti-
que ſupremam villæ familiæque eladem
eſſe. Quid? Ergone operam, quam illa
paululam dederit, tam grandi fuiſſe præ.
mio remunerandam? Potuiſſe pulli unius
funere præſtinari, quod prodigus im-
pensà corte redemiſſet. Quid enim me-
ruiſſe tot criſtatos ex India gallos ? tot
picturatas Numidiæ gallinas? tot ſagi-
natos in quæſtum ſpadones, ut omnes
ſub unius helluones ingluviem ſubjice-
ren ur? Atque ferri foraſſis potuiſſe, ſi
unum in diem id illi imperium decreſſet.
Sic ſemel in paucorum ſtrage defunctum
fuiſſet. Cæterùm prædæ agendæ dies vi-
ginti

leenen Colttu

zr necellis,4

ſeermntges
Aunſn
wmntg
ifren urot
Pylimnhiz i
Nſeats cn,
ir i ir
u in⸗
ſla geni
ng cul e
ſi Ne
hhurr 1
Ma
Nehhg

kihr onnn

₰ℳ C ROA4 M A Ml. 71
delmnk ginti concedere, quid aliud eſſe, quam
nnnig lſt dictatura perpetuã prædonem amare?
Vuncenckäin Adeè fibi neque conſilium in eo fœdere,
eſhienkmt r nec mentem conſtitiſſe. Hac cogitatio-

Kilnietlin num acie colliſus, cœpit apud animum
um une ſuum agitare, quo pacto, q-æ vulpi con-
Romihti firmaverat, reddi irrita peſſent. Itaze as-
hint) tem ? quæ verbis ego conceptis prennſerim, fæ-
Mollnin, UI difragus moaò non ſervem? Certè enim gali⸗
apelktentolet narium ſciens ego videnſque promiſi: dem
ünilm um obſtrinxi, jusjurandum dedi; ut fallere jem,
einbule bui ü maximè velim, cali orcique metus non ſinat.
lehunleglec Rur ſus autem, corte miſera uid NRet? Num
enum, un ego in oculu meu patiar diripi ? tot ſinam in-
mguliulen nocentes ignapn: ſpectator jugulari: & dem
rilenllu ne ſemel fallam, one villa patrimonium agi
Aulpaümn: ferrique ſiuſtinebo 2 Non iſtua e oculi hi fe-
Ha. Cüd enm rant non ipſa, ixjsam, fami ia ſinet. Et
aln Gugalle qaia certe non iger⸗ Par Erit, ℳ eliam ego 108
,luut mi Jnam. Atque ad:è (quid multu me torquto:)
eg rer .ſinat etiam ipſa, ego non ſinam.
lie, (57. Villici perfidia.)
gret⸗ i IrA juris omnis & æqui oblitus, villæ
ir ſl propinquat : initis interim rationibas,
rfenn 8 quibus domi gallinas in tranquillo re-
n inge eine ponat jcortemque vulpi, cæserà vacuam,
1ol⸗

72
ſolaque perfidià plenam, objiciat. Adeò
nihil neque vulpis merita, nec diſeuſſi
periculi memoria valaere. Atque uatinam
hic modò defunctum fuiſſet! Nam ubi
beneficii oblivio ſemel invaſit, cæ pit ani-
mus ingratus, de injuria, etiam ultre
inferendàâ, cogitare. Et quantum, aje-
bat, lucri, ego propè iuſciens amiſiſſem ; qui
non modò rem partam conſeryare, ſed ex ipſaæ
etian vulpe, yeniat, capere mibi ſolium
jam poſſim? Etenim villoſa pellis illa, quam
opportunum aut pectori niunimentum, aut te-
gumentum capiti dabit ? Quas ila exupias,
delicata, ne aſtate quidem mutat, eas ege

mihi neceſarias in hyemem parabo: & vel

boc tandem quæſto, damnum argentarium,
quod feci, inparte reſarciam. Dum iſtud,
ac neſcio quæ talia, contra vulpem
tacitus adornat; poſt primam noctis fa⸗
cem, exſpectatus, ad villæ limen ſucces
dit; famuloſque ab ofſtio vocatos, ape-
rire jubet. Oceurrit in foribus familia
frequens; ſervi ſoccos detrahunt; alii
feſtinant; cænam apparant; pro ſe quiſ.
que ſedulò faciunt omnia. Inter quæ pri-
mæ villici curæ erant, ut meditata per-

fice-

sfiiit
hoferuin
ſägelriin
en,mnücn⸗
aonuin.
1 1
Vaai
uotenkintte
leh ie
tinnanti
ekltlamei
nen kimnan
Keanmel i⸗
lezien Gin
ltlten M
R aleet
blrntn
ung

7

ihen

II 1
eunlbſcit
ennn, weril

1CROAMA II. 7;
ficerentur. Quare, dato negotio, cùm
canibus amotis, cortem in tuto collo-
lecte Aletn caſiec deligit ex omni ſuorum numero
unfile iut fervulum; cui unmi plurimùm fidebat .
INAH eique, quid fieri in corte velit, oſtendit.
einſnia, eind Is clav prægrandi, telo ruſtico, armatus,
te utnt ad agendas vigilias diſcedit. Reliqui cum
A/hero, curatis corporibus, in ſomnum
nm/ Cconcedunt.
, mnli,u (5 8. Eulpis adyentas.)
nnl celtile, VIGILABAT inter hæc dudum vulpes,
inaumma moræque impatiens, lenta noctis ſſdera
6) Cudiani increpabat. ka demum, ut Orionem in
nme, Kationem prodiſſe, Urſasque paſtum pro-
õ pulſas eſſe vidit: jam maturum rata, ue
anmn aſelen c ipſa Pabulatum exiret; proxime du-
mum Dunk meto, poſt primam vigiliam egreſſa, no-
omm Wcte concubia ad villæ januam pervenit.
u n quidem ubi nullis obſtructam re-
oinuntod Quam quidem ubi nullis o
nſe Ireriu Pagulis, ſed liberam undique perviamque
ule 4 reperit: ſimul neque à camibus allatrari
hafioſcen 8 ſe, & lucernis probè reſtinctis, celari
En ki t furtum poſſe advertit: laudata hominis
ctzceltthn ſde, qui promiſſi tenax, deludere ſpem
Pum r⸗ injectam noluiſſet; ad prædam, ſui ſe-
nin mer g cura, contendit. Quieſcebant latè omnia,
1, nelin D &

1

74 L 1IBIII.
& ſilentium loci, vulpem animabat. Igi-
tur faventiam ſibi lubentiamque adeſſe
arbitrata, in caveam irrumpit, ubi jugu-
latis pullorum Primoribus, & opiparè
helluata, furtim continuò diſcederet, ad
eandem poſtmodò, cùm fames invitaret,
ſagin am reditura.
(59. Vulpeculæ clades.)
SxD ô caduca mortalium vota, & mil-
le ludibriis obnoxias ſpes! vix dum in-
trò penetrârat, cùm in amplo vivario,
nil niſi vacuum, & mœſtum inane de-
prehendit. Naeque tamen ingreſſu tam
ominoſo deterrita, quòd videre per te-
nebras non liceret, eredidit, condor-
miſſe familiam omnem, inque angulis
hinc inde tranſtriſque, ut genti mos eſt,
conſediſſe: ibi promiſſum obſonium quæ-
rendum eſſe. Ergo circumit, penitoſ-
que ſinus, & caveæ receſſus xplorans,
denique à verna, qui pridem in inſidiis

aderat 5 fuſtuario ſalutatur. Reſpicien-

tem, & quis oſculo tam crudo ſalutãſſet,
admirantem, alktera ſalutatlo, priori haud

1002
welkenn
e e ten⸗
4 ui, lruin
, ur
Clttgte ett 4 N
lah fuentt
CAm mn

.

mil nt
igruſe Ner e
cannmnätnin
a ſ
Runnir/
iimuamm
uaſſnr

.

Vale n
Aallier 4
n n
linii Memmtore
krinyin
Wnlun
Ari . dir

Ban
Na , Ime

multà comior excipit; & elava ſecundàm ( 8 i
latus inflicta, vulpemi iterato pondere u un

elum-

rconfe
Nn

11 ,
Ahen Cirih
enimgt
nnungt is
fnetbiu ken
unnnnn Aakr
cinſametine

Dbullcde)

ALONOAMA III. 71
elumbat. Hic demum quid ageretur, mi-
ſera videre; deceptamque ſe, & neuti-
quam ad gallinarium, ſed in lanienam
divertiſſe, intelligere; ubi non prædam
ex aliis ageret, ſed ipſamet aliis præda fie-
ret. Igitur temeritatis ſerò ſe accuſare;
confiliumque imprudens, quo ſe ipſa
præcipitàſſet, reprehendere: & quia ver-
nanäinfitn, tiginis plena, ſpem fugæ amiſerat, hæc
Muelitt Kecum immoriens lamentari:
Ominmyloir (60. VPulpu epitaphiuni.)
umſunim Sciebam infelix, ſciebam, hæc magnis mé-
eumen igel zitis pramia numerari: quod ni diſemulare
1, l ietee in alieno diſcrimine voluiſſem, in meo conſiteri
t, ecit, n ze nemo audiret. Verum ſera eſt querimenia,
men, ile in qud mala deflentur, qnæ etiam prariſa nen
r, Ngeninn terrubre, Nunc credulam ninis, & fraade
incbionumg ctientis circumpentam ulciſcatur titulus: quem
Paͤrmmt, ni funeri meo moriens, ſupramum hic fige: VIVE-
zelettluntn REM, NISI LIBERTUS PENEFECIO MEO
riknnf VIXISSET. Hæc illa nondum integrè effata
Armn Nei protulerat, cùm à clava tertium fulmen
umcrulo du incubuit, exanimemque ſolo affixit. Ira
krmhoprini quam peſtem ab homine Vulpes officio ·
anſeln 4 diverterat . in ſuum ipſius caput, inſci-
mien m ens immerenſque convertit.

L D (61

76 LITIB RII.
(61. Remuneratio melior.)

ArooGαοmeo, quem hic audiſtis, epi-

logum adjicere, velut ex morte cupie-
bam: Neque id facturum me præter in-
ſtitutum rebar; cùm ſuus etiam acrea-
mati finis, & quædam quaſi clauſula
debeatur. Cæterùm ub curioſius circum-
ſpexi, ecquid adhuc addi à me pro epilo-
goô deberet; deprehendi, ſabulsm nihil
mihi reliquum feciſſe quod per ſe ipſa
non perorârit. Niſi fortaſſis hoc unum
illa prætermiſiſſe, vobis videtur, quod
latere ipſa ſub fabellæ ſchemate voluerit,
cùm in hiſtoriæ veſte pulchrius nitere li-
cuiſſet. Eſt enim, eſt profectò, hæc tam
inhamana remuneratio, certier comper-
tiorque, quàm uti, per fabulæ lenecinia,
ſpeciem veri debuerit nundinari. Cujus
rei cùm Sapientes magna dari quotidie
viderent documenta; id providentiſſimè
inſtituerunt, ut ſua ipſorum merita, alibi
certè, quàm apud immemores ingratoſ-

que deponerentur: Alibi, inquam, ubi
meritorum immortalis quædam apud

cœlites memoria duraret: ubi nemo ſpe

ſaa excidere, nemo falli ſe quereretur:

ubi

ünen enen
1

NANNX
um

⸗“
nuun au

1ilnn kAau⸗

ee
Muenurn

Dare
Iul Ka 64

e,ln
alleenr

11

l 1

13111
Glnmnei⸗ nin
Aendi lipe
D
tämmme ert
Cunlous einnan
elen guſ dui
mthcnietecte
ne Adine Nt
rhetli, chtlmn
kale ol ee
Mbradleoen
e, biitint e
helelchenaerole
teultnig nien
At rotechs, heen
rlo,Cenistonn
e Palelencen
leit ndinni 0
e hugnu Ci
uji zrnilent
niſaumgertu⸗
liowenotesi
. Abi⸗ ingin
tlls uelin .
Arret: Chihen

olile gueen

4 CNOAMA TIV. 77
abi nos quoque ſi noſtra collocabimus,
præmia nobis quondam omnes, non ava-
ra parcaque manu numerari; ſed prodi-
go ſinu effandi: Nec meritis noſtris refer-
ri paria, ſed omnibus deſideriis votiſquo
dari majora, ſentiemus.

PARENTUM NIMIUS AMOR:;»
SUI ILSLUS ULITOR.

(62. Parricidium immane. ) .
EM narrare ingredior, unam tacilè
omuium, quas Hiſpaniæ videre
atrociſſimam. Ad cujus immanitatem,
plus quam barbaram, Natura cohor-
ruit; & attonira, ea ſe ſcelera parturire.
erubuit, in quæ declamatum tot modo
ſæculis fuit, quæque, cùm deteſtationem
ſemper habuerint, ſemper repererunt
imitationem. Materies, haud inficior,
magis Tragœdiæ aulæo, qum Acroa-
matis Sipario apta; niſi quòd & triſtia
quondam, cam ſecurè audiuntur, etſi
delectare vix poſſunt, tenere tamen nos
ſolent, & ipſa ſui admiratione, horro-
D 3 rem

rem incutiunt, nec valde ingrarum, &‿
ſæpe profuturum.
(S63. Adoleſcentis religio.)
LITTERIS dabat operam adoleſcens;
navam illam, & utilem, ſi ad fructum
maturuiſſet: Cæterùm in flore adhuc
ſuo, parentum præpropero afftectu cor-
ruptam. Applicuerat hic forte animum
ad religioſi nominis familiam, in qua re-
bus humanis repudium perenne remit-
teret. Pluribus ejus notæ Sodalitatibus
inter ſe comparatis, placuit eam expe-
riri, quam per Hiſpanias haud incele-
brem, & virtutis opiniene florentem
credebat; aditu ægrè patefacto, inter
ejus conſilii tirones profitetur. Sed rem
uti primum evulgatam parentes accepé-
re, limphati ad Urbem accurrunt, do-
mum, in qua filius habitabat, importu-
nis jam clamoribus, jam lacrymis ur-
gent. Natum denique per inaci inſaniâ
repoſcunt. Cùmque omnia quæſtu eir-

Hie ſan

n Keiu en
lomuinm

felentunt
10Cderi un
Euparan
, Aulien
er⸗ uir
migen
lectumle
Ertalmen
epn fre⸗
kunilaun
Nlarun ,

—.

i gi⸗
ühre Na

= —

eum circa exſonarent, loci præſides, ver- am

bis caſtigare hominum impotentiam, &
ſi quàâ dolorem lenirent, experiri. Verùm
ut quidquid ſumpſerant, eludi viderunt,
ne

1

a en,
Ra in
re
0 (A 1

—

4

7

1 1
⸗ D
ſentn lz
R ENS
gerün in ſane
1eropero g
un eſonen
ni fuiin, ug
ulin detllenn
s note eelth
i, AMut em
iiuris eld in
Cpinine ſlen
gt oartid) i
octen. deln
a Mene
Ulben cenrun,
1, hebitebt, Upl
, ſuluni
igte erinncin
ne ontit glett
n hoel relihi
umn inpotennun
eer . eetiiͤ e
ut, uci itei

1CROAMA TF. 79
ne filium dolo malo, aut per vim attinere
crederentur, dant videndi inter ſe lo
quendique copiam.
(64. Parentum oratio.)
IBr Mater (nam hunc ſibi præcipuè
ſexum affectus emanciparunt) in am-

plexus cum filio ruere, lacerare pedus,

crineſque impexes, cum lamentis, con-
vellere: tacità demum eloquentia virilem
adaleſcentis animum verberare. Interim
& pater, oratione vehementi filium ador-
tus, ſuam illi orbitatem & canes oſten-
dere: natique adoleſcentiam & ſtulti-
tiam arguens, jam vitæ nimios rigores,
jam libertatis amiſſæ illecebras percen-
ſere: & quod inter prima irritamenta eſt,
opes partas, ipſique uni para as laudare.
Eccui moriens ego familiam commendaboꝛ Quu
bac mihi lumiua ſuperſtas claudet? Quzm mi-
ſera habebit pareæs, quem calamitoſus pater,
qui funus ducat? qui exequias eat qui in con-
ditorium demittat? Nempe in hanc ſpem te
genuimus, ut olim non eſſes, cui ſuprema man-
data daremus? Nempe, à quo etiam nepotes
exſpoct abamus, is ne filium quidem nobu relin-⸗
Jats? Quin hoc ſaltem tu egu; & honinem
D 4 prius

30 LPIEBR 21
Prins qaaris, cui paerimonium hoc concreda:
miſi mavis, ut, 72uod extremum infelicitatis ge.
nus eſt, opes tantæ nullum, ne haredem quidem
inyeniant.
(65. Adoleſcautis defectio.)
Dixrr hæc Pater, & quæ alia tempus
monebat. Sed neque famali tacuéêre;
quo telis, infelix, pluribus peteretur.
Illum, herilem filium & magnæ fortu-

næ ſolatium eſſe. Rem in illo publicam

niti; & aliquid Patriæ quemque ſuæ, ſed
ipſum plurunum debere: cogitet: Qui
genus ? unde damo? conſideret, in quem ſtirps
inclinata recumbat Quid ? non tu florem
hunc reſpicis tuæ atatisk Ant ahire ſic annos per
ignaviam ſines: Utere, fruereque, dum potes:
neque tot æquales tuos, qui repocant ,inyi-
Pantque; neque nos vernas & clientulos tuos,
guibus imperas, relinque. Cæterum memi-
niſtis, quid conſequi plerumque ſoleat
hæc Sirenum blandimenta; niſi auribus
maturè ſeram affigas, illa de naye petitam,
7us Siculos cantus effugit remige ſurdo? Ex.
Pugnatus domeſtico ariete animus, pro.
cubuit; & emaſculata conſtantia tandem
adoleſcens, in Parentum ſententiam con-
ce-

o

nr,
ℳUnn

.
I ut
e, co

1 ſ
4 N

ummict⸗
ile, uuhhen
enr u i

60
7 4

is
1

Unngleis kiſen

, Aà 1*
EN
le, ollinn
„

einen hrn

R

111
Fnniniinn,
anenen teu
hnimning

Enn läi
1, Cgrellin
gle hnll inn
Aud ete

din Kngut

Ne nloe
unegemgteiu
eberer clgſet
llcetet i en⸗
KCl mn i
A Artiin
. fumelu lunß
1 gurencent,

Centn

eu Cerrunn
giiperunleh
Dente; nii m
,ANot
rteni eſnit

OAttle ,Minli

n conſtuntiatat
uumlententuun⸗

1CNROAM A TIV. 81
cedens, pullo amictu, ceu eluxiſſet, in pra-
ſinum converſo, ſimul à Deo religione-
que divertit. G
(66. Altera deliberatio.)
At non diu fuit impunè fugitivo.
Domi enim vix paucos illis dies voluptas,
inter parentum indulgentiam, exeme-
rat; em pederentim in pejus omnia rué-
re, animuſque cœpit ereſcentibus in dies
ſcrupulis urgeri. Tanti ſcilicet parentes
fuiſſe, ut iis ſalutem DrUM poſtha-
beret? Quid aliud id eſſe, quàm cælo

nuntium remittere, infernoque prædoni

victimam litare? Subibat, & Chriſti minas
recordari, quibus olim, qui cœpta hujuſ-
modi temereè deſinerent, territarat. Cum
hac intemperie, dies aliquot eonflictatus,
ut partem quietis reciperet, factu opti-
mum cenſuit, ſi ad eandem familiam,
qua diſceſſerat, poſtliminium tentaret.
Quod ipſum tamen, ſeu pudor audendi,
ſeu repulſæ præſagium id fuit, cùm agere
omiſiſſet; proximum habuit, ad rudi-
mentum alterius diſciplinæ tranſire, ubi
fugæ prioris maculam, novâ ſeveritu-
dine, elueret; & animi tumultuantis
D 5 in⸗

32 LI B RI TI.
inquietem, exoratà pace, tranquillaret.
Sic, inſalutatis rurſum parentibus, abit;
monachuinque clam induit; utinam &
conſtanter! Neſcitum principio; ille, &
quà causâ profugiſſet. Sed quò ſagacem
ſolertiam, fallere ſactum diu non potuit:
& parentes, brevi cognito, ubi locorum
filius lateret, iterum ad ſuos queſtus, ite-
rum ad inſidias decurrunt: tantò confi-
dentiùs, quantèò recentior primi ſucceſ-
sůs memoria hærebat.
[7. Altera defectio.
Ac ne multis vos morer: Ad adole-
ſcentem reditur; eadem ibi, quæ prius
omnia aguntur, dicuntur, audiuntur:
poſtremò, ut ne eventa diſcreparent,
etiam perſuadentur. Sic altero jam con-
greſſu victus gladiator, nullam de cæte-
ro palmam, ac ne pugnam quidem co-
gitare auſus, intra penates ſeneſcere im-
bellis ſperabat. Ibi non illum opes & H-
bertas, non, ut in tantis fortunis, pote-
rat voluptas deſtituere: ſolæ furiæ ul-
trices, nec dare ſceleri, nec accipere miſ-
ſionem voluère. Erge animum obſti-
nare tandem ad juges ſtimulos cœpit:
&

tigefoſeune

1104
pirln n
nnn,
ulmnee
et uelt
(en Uön
Gpin tun⸗
orpnimm
Kinn unt
ſanlrerkann
uchriNnE
enlt Ggit

1

lacmwaben
Ncelcen
gteen
Nnuir

n Fy
e ulen
ad uli⸗
ulee

de

1 ,
ut, kinlln
npuenbs 1
idü; Uinunt
irpi l, 4
Elgtilgen
Undlon Pli⸗
Punn Wiegrn
lungttt
Uurin uamdoon

= S=

Leniat rnie

,
tic⸗
noner: 4Oadl
Eentt, urnin
Inle eNdintene
nn Alaegaen
elnroſence
N,MWndete
nmngiin
Antes Lenelelel
Mrilum opesh⸗
Nislonunis
e: C fie
nec viihent
1e Mimmunn e
—1

1CROAMA I. 8;
& inter inteſtina mentis diſſidia tumul-
tuari, bellum jam non erat; pacemque
cùm diu nullam reperiſſet, demum etiam
quærere deſuit. Effuſo in hanc licentiam,
viſum eſt, uxoriæ rei nee ætas interce-
bat] ſtudere. Uſus hic ſive parvo, ſive,
quod propius eſt ſuſpicari, nullo con-
ſilio, virginem domum duxit, indotatam,
ac cætera, quæ ambiri ſolent, imparem:
eaque propter utrique parentum [quod
familiæ cladem maturavit inviſam Sed
ea cùm in manum ita jam conveniſſet, ut
exturbari conjugio non poſſet; inftitit
paterfamilias & nurum, malis auſpici-
bus nuptam, & filium, juxtà habere; ut
nihil modè inter eos amicum eſſet; non
verba, non vultus ad concordiam ſpecta-
rent. In ſummâ, familiare jam bellum
erat, nondum vocabatur.
(68. Adoleſcenti ſtomachatio.)
Pos ασ“½“ adoleſcens patrem in dies
eſſe moroſiorem, atque eò paullatim pro-
gredi ſenſit; ut mandare pænè vernilia,
heroque minori vix decora, inciperet:
frenos abrupit modeſtiæ, ſtomachans
animus, ſecumque hæc, furenti propior,
D 6 quâm

24

LPY 7BERYIY.
quàâm conquerenti: Quid e ergone hanc
mihi gratiam capularis ſenex? Aut verò ullum
farentem hac decent, ut his lenociniis obſe.
Juia nati compenſet ? An ille filium etiam
videtur agnoſcere, quem ne voce quidem
niſi tetrica funeſtuque vult dignari? Et ta-
vien enm ego (hyaic nati patriſque puder!)
am, inquam, ego, ut nuper penfi haberem,
Si humana mihi jura, his divina poſtfaére.
Odedecus meumi! Patrem ego Dao pretuli, vix
pater me ſervo, vix imò jumento. Quid ergo?
Patiar ilum ſic ego pergere? patiar ſic illum?
Non patiar. Neque petmiſit furor, ut ultra
diceret, ſed major ſe procella intra æ-
ſtum cogitationum includebat. Quo fa-
Gtum, ut ſenex, nihil adhuc metuendum
ſibi ratus, rigorem inceptum „extremaâ

1(0
Nediotin
lnten
Anheibe
4ldie .
raude⸗
iiclarunce
Mummun
Ldmmsnun⸗
inneſtehn
Denifind,
Vermum
pih uen
bolumkluer
Eniutuct

=S .
vee, ,
AMr/ali,

1

conſtantiãâ retineret: donec ſe filius in bre. Kinnücalten
vem libertatem, immani flagitio aſſertum Primitah
ivit. Res in hunc ferè modum evenèêre. Eaelti

[öö'. Patris profectio.
IN ſuburbano erant vineæ, non ul-
ira primum lapidem, peramœnæ ube-
reſque, porticibus tetragonis cireum.
mœnitæ, Uvidum collem circùm un-
aique vites, & temulenta opacitas pre-
munt.

1 itipli

“

linen
en ohſc
SN

1 5
Auct, one ha
Aln
1di angi,
hle ſlin gig
nNe itn
bihei gi
ſerſugl
e ſſ uenn,
i lhiußhin
Dumnuthn
pnung ſlnnt
i oe ſln
nieuon uu
Eorlrinme
Ceit (lott
Chue nemendhn
Cephum erten
oreſe lund
nifigtoilm.
noclmerenen
ne
utinee, MM
ument
gtagblizcli
len ctcim
an ohectus⸗

4CNOAMAIIV. 8 5
munt. Medio vineto, prætorium ſurgit,
æſtivis volupr atibus Kutm⸗ Juxta in-
tervirent herbæ, alludunt auræ, ſaliunt
undæ. Indidem liber in ſfilvulas, & ſub-
jacentia prata deſpectus; ubi altercanti-
um avicularum convicia, & rivulorum
labentium murmura, & Zephiri frigora,
& mille artis naturæque ludicra. Hac loci
iturum ſe pater, aut tædii levandi, aut o-
peris inſpiciundi, oſtenderat: promiſsâ
ſervoram manu; aliis, qui luxuriem pal-
mitum putarent; &, ſi quis termes mal-
leolis malè hæreret, arctique ad ſurgen-
tes ridicas vincirent, ne ſuo pondere vi-
ris laboraret: aliis, qui aliud agerent,
ſeque lentè ſecuturum præcederenrt. Ster-
ni deinde mulam jubet, quâà vehere ſem-
per in vicinia conſuerat; filium autem,
imperiosè domi tantiſper curare, neque
pedem, quoad rediret, efferre. Dato ne-
gotio, proficiſcitur: ſui plus quàm conve-
nerat, ſec urus.
(70. Elii conſecutio.)
Nox eadem adoleſcenti interes qui-
es: Hunc, digreſſo parente, cùm recens
diſcordia, tum veteris injuriæx memoria
gra⸗

86 LB RI I.
gravius icit, quàm vereri poterat Senex.
Et nempe hoc m cum, inquit, aſſidueè actu-
rus eſt ille? Qui ducere familiam debeo, du-
dum in ordinem redactus, ſeni unius manci-
pium fſio. An ſati non habuit, cælo filium
detraxiſſe, miſi mor igerum etiam domo per
injurias exturbet ? Occupabo prior & quod
illi natura faceret olim, faciam hodie id ego.
Secundùm iſta conſilium capit, patris
necandi. Mox, familiaribus reli ſtis, ve-
ſtigia abeuntis inſequitur: quem & fu-
riis vis compendiariã ducentibus, brevi
aſſecutus, procul ſubſiſtere, pro impe-
rio, jubet. Reſpicit ad inſperatum im-
perium ſenex, filiumque præter opinio.
nem conſpicatus hactenus excanduit, ur
malis illum avibus, redire confeſtim es-
dem juſſerit, unde injuſſus veniſſet. Ade-
ôn vecordem fuiſſe, ut quid imperatum
à ſe eſſet, oblitterarit? Interpellat objur-
gantem adolefcens, & mittere Man-
lianas edictiones jam jubet, quibus diu
abuti, per filii patientiam, infuêrit; de
cætero non perinde uſurus. Nunc te-
merè non eſſe, quòd patrem id loci fi-
lius conveniſſet. Simul in mulæ frenos
in.

NN
Pp biſe,
icen.
ian/u
Ger nun
gikulen
1.
ſerm Ehun
cgäleninir
ſalrnnden
Neno Guem
Ederer, end

gern en
NANe E
hmmzgiit⸗
Nan, na
uie in,
A 4

l
eiſwert Eete
Ar, Auqd
llvn⸗ n,
lia ari⸗
alt, aa un
n Hin imug
guinn il
n Uliilge
ünhunicd,e
imn: gen d
idcembus, de
alilgemtumnn
le ete Npini⸗
Userreunton, 6
Creconlebamer
brenle 41.
itnheun
iemrluobi
Ennrere M⸗
let, glblzi
un,initeit 6
lirn. Nunet.
nen ig len
lnanle lin

1CROAMA IV. zy

invadit, ſeni que, ut in pedes illico de-

ſcendat, imperat. Inſolens facti pater,
minari malum, ni ocyus homs faceſſat.
Sed perſtat impotens ſenemque adole-
ſcens vi de mula deturbat.
7 1. Elii oratio.]
HACTENUS progreſlum audaciæ Ju-
venem, ut pater vidit, facilè habuit
cogitare, tragœdiam apparari, quâ non
ſcriberetur Oedipus, ſed ageretur, Ju-
mento igitur excuſſus, jam fractà æta-
te Senex, cùm lacertis deſperaret, va-
lido Juveni longè impar, ad preces con-
fugit. Sed eas fore caſſis, haud obſeurè
eonjecit, cùà m filium perturbat è ſic in-
terpellantem audivit: Anmi ſunt amplius
tres quatuorye, pater, cum tu primu velita-
tione me adortus, ex optimorum hominum
tætu, renitentem licèt & oblulct antem, blax-
Hientibus lacrrmis, extraxiſti t Pauci dein-
at poſt menfſibus, alter à tud nefarià molitio-
ne, indidem ſetundum expuliſßti. Ab eo tem-
pore, nec animum mihi tranquillum, admiſſi
ſceleru conſcientia reliquit, nequs tu aut vul-
tum aliquands æmicum, Ant quietum domi-

7

cilium praſtitiſti. Atqué ut noru, in com-

ben⸗

88 LPI B RI I.
pendio, quid egeru, Memet mihi, tibique
gravem; mortalibus & iminoertalibus, ex
æquo inriſum; ſolis inferis gratum amicum-
que reddidiſti. In has ego injurias omnes, uno
jam parricidio vindicabo. Tu victima procum-
be, ſerrumque, quod ſtrictum vides, aliquan-
do recipe.
(72. Patris occiſio.)
FRUSTRA ſim, explieando quis cala-
mitoſo patri ſenſus hic fuerit. Veſtrům
per ſe quisque cogitare poterit, in tali
rerum facie, quid & particidam agere, &
dicere ſenem, convenerit. Obſecrantem
ſupplicemque, humi tandem infelix af-
fligit; & calce, ſupra pectus jacentis im-
preſſo, falcem recurvam expedit; impi-
am lanienam auſpicaturus. Extrema vox
morientis fuit: Se caret jugulum, parrici-
da, manuſque ſanguine paterno cruen-
taret. Neque enim par videri, ut ab eo fi-
dem pater exigeret, quem iĩpſe docuerit
datam Deo fidem fallere. Dictis poſteâ
factiſque adoleſcens inſuper habitis, ad-
actà in jugulum ſica, per inciſas furore
barbaro ſauces ferale theatrur abſolvit.
Ipſe, cùm nemini longinquè conſ bedutn

1110
Pokgunt
don

“
fpe Ala⸗
gunie
1C
anun be
Cln Wn
feſenſuet
leagtkei
umgkkint
dicen In,
odermwani
iciknnie

i

nnn
um ent
etintriͤ
Uur(aunimn
. , 1
Heuleſtinnl
Uulkirraer
Humln,
Knnckiin
eenkuhn
1 lner
ui e
Anig

1
lnunli, G
mimniu
Il atin en.
gn onu
unlkneynn
umid Ane.

nihe)
enc gurck
Alchern, Feirn
ut Meit, inl
pnclmmggeet
elent Obleaunen
Uuncem ukli
Necluſrenipn⸗
meneltzin⸗
Curls Lutemaft
eitglum unn
Une utnocnun
liceiradeo
vnipeechent
e Diget
ien lubii⸗
erinclas fue
tenrun 1N
. 1 6
nkcalß⸗

AeRNO1MA TI. 39
ſe crederet, cadavere propter viam publi-
cam relicto, domum per devios tramites
flexuſque, velut ex arena, victor, & ſan-
guine cognato aſperſus recurrit.
(73. Cadayeris inyentio.)
APPETEBAT inter hæc diei meridies ;
Neque dum ſenex in vineam, quò con-
dixerat, venire. Sol ipſe provectior, in
veſperum properabat; necdum ille ad-
eſſe. Veſper denique in crepuſculum um-
bramque deſierat; nuſquam interim he-
rus videri. Tum vero familia diſcurſare,
noctemque curis inſomnem ducere igna-
ri quid hero majore fieret. Filius omnia
diſſimulans fidiſſimum quemque ſervo-
rum increpat, eos comitari ſenem, nec à
latere abire debuiſſe. Bene ſe quidem ſpe-
rare: Cæterum ũ quid ei ſeeus accidiſſet,
pœnas ſuæ ſibi negligentiæ daturos. Ita
nox illis inter querelas minasque acta.
Poſteà quam illuxit, ecce, rumor in urbe!
latrocinium eſſe via militari patratum: ja.

cere cadaver informe, gulam fœdè per-

foſſam; humum ſanie taboque ſparſam:
plura neſciri. Brevi poſt cadaveris agni-
tio, & mox fama, ad quam illa clades
fa-

90 LIBARI I.
familiam pertineret. Accurritur ad fune:-
ſtas ædes, nuntiatur: fit comploratio;
auctorque ſceleris, omnibus exemplum
eſt doloris. Dubitaſſetis, pertinacioresnè
ad jugulandum haberet manus; an exer-
citatiores vultus ad ſimulandum.
[274. Parricidæ ſimulatio.
Nox enim contentus, pectus plan-
gere, ſpargere lacrymis, dulciſſimum
parentem ingeminare; aut fſi quid aliud
in luétu plebejus dolor extorſit: Sed fi-
dem hominum cælitumque clamabat,
ſed Magiſtratus jura, ſed prætorios fa.
ſces, & judicum ſecures implorabat ;
ne impunitam eſſe diri facinoris imma-
nitatem vellent. Calere adhuc à recenti
cruore jugulum, pæneque veſtigia parere
animæ fugientis. Sicarium, nec dudum
abire potuiſſe, nee longè. Perſequeren-
tur fugam latronis, juſtoque ſuppliceio
piis manibus parentarent. In ſummã ;
dixit ea fecitque, uc unicum pii grati-
que filium exemplum in urbe jam memo-
raretur; monſtrarentque multi liberis
ſuis, quemadmodum colere parentum
memoriam ab eo diſcerent. Nam, ut oc-
Cu⸗

610
weinn
helien
1 1

epou,unct⸗
irkun
. .
Aent
Dvmmudene
cinuninſaen
upeeunie
ecuinu:
fruninuk
Memnumgt

ate

WI

Aulttlei⸗

en Ennhe
etkut H
Uithniinn i
MMnginin
ercgi
Wm iamiinen
Drunr ſen

nln

7
c

1

Aoominr,l
rconlerne
hnib Gemin
keis deniwucotene
entnan;deltn
EmHndn.
nle
enm, Miln ⸗
Efnn, lltline

ut; lgitin

Colotendnte Es
Aungte cdinttt
u, ezrennil
une inprzhn
i ciors innas
er aAliat ateeen
õ
riun, Mel
elge Uulglet
auge it
Euen loſunni
Nlnicin bü
ninrbejamhe⸗
nge nlilk
dert hale⸗

gen. Nun,d,

ACROAMA IV. 9 1
cubuerit miſerè pater, felicem tamen fu-
iſſe, qui ſuperſtitem hunc ſibi filium reli-
quiſſet. Itaque perſuaſit facilè, cùm ipſa
rei atrocitas, tum calamitas pietaſque o.
rantis. ut de auctore ſagaciter inquirere-
tur.
(75. Sicarü inquifitio.)
BiouUMtriduumque exercita quæſtio
minus nihilo profecit. Hoc vehementius
urgere patticida, atque inſtare judieibus,
ut ne causà prius abſiſterent, quâm de

ficario liqueret. Promittitur judici gran-

dis pecunia; denique iſtud reſcitum.
Diebus proximis opilionem cum pecere
ſuo in paſcuis fuiſſe, qui procul ad viam
regiam, duos conſpexerit, nec quid,
nec quare, litigantes; id, quod ex va-
ria brachiorum jactatione, corperisque
motu, conjecerit. Inde alterum duorum,
transverſa per arva curſim fagiſſe: & ſi
quam, in tanto intervallo, oculi ſidem
mereantur, Veneti coloris pallium ab
ſiniſtro humero defluxiſſe; quod exſerto
brachio croeeaque manicàâ, identidem
in ſinum collegerit. Modum ſtaturæ, ni
longinquitas fefellerit, medium, aur
me-

92 L I B 1I I.
medio proceriorem eſſe. Opilionem, pe-
cori intentum, plura curioſiùs non obſer-
vaſſe.

(76. Sicarii deprehenſio.)
DUM hæc talia deferuntur; advertit
prætor, indicium magnam partem ad

filium familiâs ſpectare. Nam & tempo-

ra congruebant, & veſtium color: &
jam olim cum parente minas ei conve-
nire meminerat. Quaæ argumenra, cùm
judices ſpernenda non putarent, vernas
ſeorſim aliquot in familiarem quæſtio-
nemtrahunt. Comperiunt, circiter illud
tempus, quod cædes funeſtaverat, he-
rum minorem nuſquam intra penates vi-
ſum: ſed poſt ſextam diei, attonito aut
cerito ſimilem redüſſe, ſudore madi-
dum, neque loqui diu cum quoquam, ne-
que congredi auſum, ad noctem uſque,
publico abſtinuiſſe. Hic viſi auctorem te.
nere, incipiunt cum eo callidè ſermonem
habere. Atque æſtimatis ibi diligenter
verborum rerumque momentis (neſcio,

an etiam in veſte maculas, facti indices,

an quæ alia cædis argumenta deprehen-
derint) homini, quid de ipſo ſuſpicen-
tur:

e10
eUlaran
Msmun luguu

.
unnkt, E

nl mathed
Hnleuotn
eNokunkus
Mmumlenmin
g e
Nls inle,teon
lenunbbeclir

ttlen 100

glke ete
Rtulignn Eed

ne⸗

lnbrnhtiin
otaen ie
All l
fenme
uten
k e⸗
trirte

0
W

=

i n

l .
8 Ohlinen,
auolitwonede

gyief⸗
unmn Weni
mgun onen
Nncenp⸗
E Nm cdot
Ane ninis d dane
Vengmmenutn
Nn Mnekt ſenl
ulinen gut,
gtiar, dcieni
Anelafent,
ninmnpeneet
Cei, mnorton
le, tons du

Ctumqvoindt

,A boden
lenlucdorent
alicelermon
is bi lige
dorenis N
lus, ſadt nt⸗
nenti ef

ſe ,

le irlo lin⸗

CRNROAMATV. 93
tur, aperiunt: ipſum illum videri facinus
id feciſſe. Vidiſſetis confeſtim facie totâ
colorem mutare, linguam hærere, mem-
bra compaveſcere; & quod imparatus,
horum nihil tum exſpectabat, ipſo ſilen-
tio reum ſe noxiumque confiteri.
(77. Parricidæ ſupplicium.)
IrA eo die in cuſtodiam datus, urgen-
te Nemeſi ultrò ſtatim omnia prodidit;
patratum à ſe parricidium eſſe; cauſam,
modumque eum, quem demonſtravi-
mus, fuiſſe: ab eo tempore, quo ſemel pa.
rentum blanditiis Deum poſthabuerit,
animi tempeſtatem tranquillare ſe nun-
quam potuiſſe; ſed in dies pejorem, ad ul-
tima ſcelerum, quodam quaſi præcipitio,
veniſſe. Abjectà deinde vivendi ſpe, cœ-
pit ad fupremam neceſſitatem ſeſe com-
ponere, & ſententiam exſpectare. Paucos
dies in vinculis habitus, quoad de ſuppli-
cio ſtatueretur, ad tribunal producitur.
Fertur in eum capitalis ſententia; quæ eſſe
talis debuerat, ut more veteri damnatus,
ad Romanæ ſeveritatis exemplum, cu-
leo inſutus, mari demergeretur. Sed im-
Petratum precariò mitius ſapplhtiun.
n-

— 4 T IBRII.
Interfuêre ferali ſpectaculo; & funebrem
pompam proſecuti ſunt multi, qui nuper
ejus familiares ac neceſſari; nec multis
antè annis in ludo condiſcipuli fuerant.
Hi illum vidère exſanguem, peneque
mortuum, ante quàm moreretur, cir-
cumſpicere; notoſque voce tragicâ ob-
teſtari: Caverent, ne affectu parentum,
à ſanctioribus conſilüs cœptiſque abdu-
ci ſe aliquando paterentur; niĩ ſibi vellent
ipſis, ni parentibus pefſimè conſultum.
Nam aliorum ſcelerum ſupplicia à Deo
nunquam condonari, hujus ne quidem
differri. Quèd ſi meo mavultis, inquit,
exemplo credere, veſtro vos nunquam

experiemini. Dixit, atque abdito capite,

à carnificum globo abreptus, graves &
interempto patri, & deſertæ Religioni
pœnas ex ſolvit.
[78. Sceleris imitatio.)

SEp non uns Hiſpania hos nobis ludos
præbuit: quinipſi novimus, qui alibi imi-

tarentur: Vidimus, inquam, plures, à di-
vortio, quod cum Religioſæ familiæ diſ-
ciplina fecerant, ad hæc Circenſia tranſi-

re, ibique vel pati mox paria, vel patrare:

Tam

4

e1
Nliem
1
gal gi
r,
una M
.
lnlgen e
i Khrclelen
1errurn Nun

(e, Muſeen

denalbwac
ols ted An
Pltintmfri
m rirertin
11 ſuintalt
ihunmce

lalezmnl
gllatn
clan en

I Ceeneeen
aumnn

4Plinen, ,,e
uſ
e. N
uiiin 1

11
Kullzätfni
mmlli Clinn
altiie nli
ballahll hienn
egtn, rene
n Meteb d
Aenenad⸗
räuenn
in Grplgeee
untmeinltbifele
Ielmtonin
un ihlcti
i, Miutegit
ninlli, ugin
tominuggun
ebünett
eniu, Eud
lene Ni

luuchul
nugidlbi
lan,lutent
Ctrenlau⸗
ipeße,

2—

ACROAMAIV,
Tuam facili ſemente ſeges mala ſurgit! Ah
eno
Crimine conſpecto, qui conſpexiére, tra-
huntur,
Auditumque placet ſtelus ; Inventorque
tacetur.
Unum aliquem pater, impendio blan-
dior, è domicilio ſacro, ad veteres la-
res retraxerat. Non multi abiêre men-
ſes, & filius patrem, haſtàâ inſectatus ex
iiſdem ædibus, in quas ab illo fuerat re-
ductus, ejecit. Alium, affinis homo no.
bilis jam ante per internuntios occupa-
tum, huc dementiæ impulerat, ut è reli-
gioſo tyroeinio transfuga, equum, qui
ei ſtratus ornatusque præſtolabatur, in-
ſcenderet, ſecumque ad patriam matrem
que illicò rediret. Factum, abjecta veſtis,
abdicata diſciplina, mutati mores. Tum
reduci occurrere propinqui, gratulari,
applandere; & ad ſympoſia eognatasque
epulas alii ſuper alios trahere. Vix liba-
tã etiamdum primãâ libertate, venatum
abducitur. Ibi dum eximiâ magnitudine
cervum perſequuntur; diverſi hac illac
dilapſi, ad prædam ſe, ut quiſque Po-
tuit,

96 LIBRI I.
tuit, accingunt: arma primus omnium
ille, quem dixi, aſfinis expedit; ignem
nitrato pulveri ſubdit; globumque plum⸗
beum, deſtinato ictu, in cervum, ut vi-
debatur, emittit. Socii, tactam in dume-
30 feram rati, conclamant, accurrunt:
& ecce, transfugam es globo trajectum
occ. ſumque reperiunt. Poteratne Juvenis
tam obſequens, dignius ab affine, cui
DEUM nuper poſtpoſuerat, præmium exz
ſpectare:
(79. Transfaga panitio.)
AriUitem accepimus; in urbe cele-
bri, cùm ſanéctioris vitæ pertæſus, ad ma-
trem viduam, haud abnuentem reverti
nuper conſtituiſſer, rem eò deduxiſſe; ut
miſſionem denique impetrarit. Propè ab-
exant ædes maternæ. Illuc Juvenis, ante
noctem, quàâ tranſire decrêrar, mittit, qui
matri ſignificent, venturum primis faci-
bus filium: Preinde hoſpitium pararet.
Gaudium ab eo nuntio ingens: diſponun-
tur loca, & lautia: exſpectatur. Nox ſube.
rat; & Juvenis veſtitu jam alio inſignis,
teloque (ut nobiliſſimus erat) aceinctus,
egreditur. Vix yaſſus proceſſerat decem
cùm

ni Un
„trhuthin,
Gü urßt ſ
Gkrothrurt.
N
unn. Amumn
Aromunmen
tenen Min
e⸗ iglarehl

Iulllrpert

elugt/gnir
ramminang ,
1 Köelonn

D „ 1.
Seneſiägami

h.
lanenlaut
lunkian.
uuminn
ali kon
amnmnllüen
1

1 4C& M 4 IVy. 9y

Eupinuemn cutn in flexu viæ publicæ, quà ad matrem
ndeelt in ibatur, occurrit homo, neſcio quis, ini-
igeumghi micum fugâ elapſum inſequens. Is ut
G,Neuu hunc in tene bris obvium habuit, irâ &
Nel mdm amenti præceps, ignotum atque inde-
Wnmmum fenſum ferro obtruncat: humique abje-
nassaetiin tum, pro ipſo pænè domũs veſtibulo
mkuamui relinquit. Mater interea præſtolari, ho-
Ggiu bihe, r&αue omnia momenta computare, dum
ortiNenim venientem filium videret. Esdem tem-
pore, vigilum præfectus, cum ſatellitum
Aii manu illac præterit, videt cadaver, vertit
gimuiukec verſatque; agnoſcit viduæ filium eſſe,
euriu Cæterorum ignarus. Negotium dat ſuis,
Ouuenen en, ut ſublatum ad ædes matris deportent.
mahlelailet Præit ipſe, & ab oſtio vocat. Aperitur.
retri tohts Omnes venire filium rati, cum facibus
e Iie ſenuu accurrunt, pleni gaudiis. Jamque brachia
mater in amplexus laxabat, cum visà de
improviſo tragœdiâ, exanimis collabitur,
jam ante Kilium ſepelienda.
[80. Alterius animaldverſio.]
SUPPETUNThoc genus plura, quæ
nilonii Contendi cum iſtis æqué omnia poſſent:
Aſmil Verùm ne Acroama exemplis, non modò
mmeni * triſtibus, ſed etiam multis oneretur; uno
oellen j E 10-

eecltt nintg
numm ini l
lohinum zun
Giknscihun

ümn Ml

93 L I B RI I.

ſolo contenti, quod recentiſſimum, his

oculis ſpectavimus, narrationem conelu.

demus. In urbe Italiæ principe, ado-

leſcens ingenuus deſiderium conceperat
abdicandi mortalie, Deoque ſe emanci-
pandi. Huic fini, jam veſtes, & alia, quæ
uſui forent, procurârar. Conſilium reſciit
cognatus, haud memini, patruus an avun.
culus; moramque abituro objecit. Cum
mora, paullatim & animus elanguit: &
adoleſcens ſui oblitus, brevi in præceps

abiit. Jam vitam ejuſmodi agitabat, quæ

ſumptum poſceret: quem, quia facere
cognatus (vir magno natu,) abnueb at;
viam ipſe ſibi ad ſumptum ſumendum
aperuit. Nam chelin, quæ fortè grandior
aderat, ſidibus exarmat: clam inde in
patrui cubiculum illapſus, fides ad lectuli
ſpondam appoſitè alligat. Ipſle poſt tape-
tes tantiſper latet, dum ingrefſus ſenex
condormiſcat. Ad primos hujus rhon-

6107
6, nin
al ununlhi
rsdiumt .
uumin
mimnhuihe
*RZ mn
Lalioglan
ainaftinß
ulueraumtr
lmin hun
Mre hurlükn
iatenznlu
whmmncevann
ipuntnmn nan
Unlknmn
Nüre
duund
Menli

cos, prorepit ex inſidiis latro; chor-

dam collo tacitè circumdat, adductam-

que in nodum altrinſecus ærctat; quoad

ei fruſtra aſſargenti, & inter tenebras
luſtanti, gulam eliſit. Inde auro, quo
V902

Cenitinmn, 8
tuügencodel
inche, l⸗
küun hnleſe
Dge eelune⸗
elAaig
Chhtluntetet
ipanumenn.
nocbfet, 0n

ninns Aogun 8
6, hriingren
Naduttn, e.

en, utnen
Mn/sMebt
n nenn
eſnegend
n: Gmmindet
nuſletket
r. Peepalen
mn ögelu
inos hju
ölro;
, Adt
uan;
Liner lenen
ludeauto,

41CROAMA TI. 29
voluit, potitus, elabitur. Lux prima ta-
men & facinus vulgavit: & brevi pòſt au-
ctorem. ni comprehenſus ac faſſus, pom-
pà lugubrè mæſtumque opplorante, tædis
atrum fumantibus, & cætero reorum cho-
ragio, ſtipatus, (annorum octodecim a.
doleſcens) :d ſupplicium rapitur. Ubi dex.
trà prius amputat, ipſe in furcam pro æ-
dibus ſuis erectam actus, ab infami laqueo
ſuſpenditur: Priùs tamen, quam occum-
beret, hanc ſui & ſceleris, & interitůs o=⸗
riginem profeſſus eſt, quòd parthenio
bonorum cœtu digreſſus, religioſi inſtitu-
ti propoſitum, in cognati gratiam nefariè?
abjeciſſet. Pependit ſpectaculo in diei oc-
caſum: & quamquam mutus jam mortu-
usque; magnis tamen vivisque clamori-
bus auditus eſt, in prætereuntium ani-
mis vociferari: Diſcite ſuſtitiam moniti, &
non temnere Dipos.

zoo LTERIY.

V.

ERROR HUMA NI AMORIS
DETECTUS INGENIO REIGIS.

(81. Amoriu errores.)
QRern ſenſiſſe mihi rectiſſimè

videntur, qui olim negarunt, vi-
vere hominem ſine amore poſſe: in eo
tamen miſerè fallimur multi, quèd
nullo delectu, res ſæpe infimas amore
dignandas ſic arbitremur, ut ad ſumma
complectenda conditos eſſe nos obli-

viſcamur. Quotus enim quisque eſt, qui

trahi ſe decipique vel oeulorum aſpectu,
vel aurium tinnitu, vel animi affectu,
vel alio alioque rerum ludibrio non pa-
tiatur? Et ideò, ſi fatenda mihi res eſt,
mentiti coloris illecebra, adid aman-
dum plerumque ferimur, quod ipſum
ſi introſpectum penitiùs fuiſſet, illicô
faſtidientes averſaremur. Exemplum, in
veri ſpecimen, exſpectatis? Quod mihi
proximum ſuccurrerit, dabo. Neque
enim unius modi materies ſe offert, in
qua noſtri amoris ſtolidos errores, aut

de.

Wnut
Fuizero

ort⸗

Snumu
Nren e
ockanit
rottluclenn,
eornidetek

(anl hen amn
WMWilla gi

1

Mnrage Ait
. 4 .
en Hnna
AlnaeAre
(oſtacren .

enni,,
ILFrutnn

4

eletig
mnen
41t. en
Naclaunn
G

1,

7 .
1¹ 4CROAM A py. TIoOI
deplorandos vobis, aut (ſi quid mitius
jubetis) ridendos ac ſupplodendos obji-
MA/RH cerem ,ſi altius repetere hæc amantis de-
n en liia conſtituiſſem. L
n.) (82. Materies errsrum amoris.)
. . . NAM avaris ego ſuper auri acervos
enIINGe incubantibus, ſi terræ viliſſimæ pallorem
n,, exprobrarem, quem Eucliones illi, repu-
mrin diato cælo miſerè depereunt; an ſtulti
i/ amoris luculentum errorem demonſtràſ-
Hehkmn m ſe non viderer? Aut alios illos ſaus amor
ne,uNnnn forre fallet, qui dum argenti facti infecti-
is ele oncl que cumulos improbè flagellant; beatos
nauneet, ſe, in luti degeneris albente ſpuma arbi⸗
un e, trantur? Quòd ſi Vitellios, & Helluo-
mini den, num nepotes, ad vini dapumque inglu-
Re viem auctoratos; ſi tricongios aſotos,
mst, S& fumantes adhuc à popinæ nidore Api-
, A cios proferrem; quorum omne ſtudium
1, olin in ventris abdomine ſe jacétat: an ibi,
lkt, Uun decepti amoris, & vix pecude digni pu-
renplon,1 dendus error, non pateret? Quid 1 ſ
i olt Alexandros, tumentis gloriæ vento in-
be. N Aatos, laudumque cupidine, & ſamæ
iesleofen, creſcentis mendacio paſtos? Si Sardanapa-
enet los, inter voluptatum propudia turpiter
4 E 3 nu-⸗

182 X IBnRI 1.
nutritos, producerem: Quibus (DzUs
bone!) documentis ſtultitiam deliri amo-
ris, condemnarem?
(83. Erxor amoris circa Hominem.)
His tamen ego, velut externis, & ad
inſtituti rationes haud æquè facientibus,
ſic ſuperſedebo; ut intra hominem etiam
ipſum, id eſt, in ipſis cujuſque viſceri-
bus, circumferri quædam oſtendam, quæz
cùm odio ſint & horrore digniſſima, no-
ſtris tamen illa amoribus dignanda judi-
semus. Quo quidem pudendo errore fir;
ut, poſteà quam ipfſi nos, infelices Nar-
ciſſi] perditè deluſimus; ab aliis etiam
diligi amarique ambitiosè cupiamus. O
mentes oculoſque ſinceri omnis & pul-
chri ignaros! rudes colorum arbitros!
His nempe auctoribus incautos falli nos
ſinimus; ut, amabile quiddam, & ſtu-
dio dignum intra nos circumferre pute-
mus? Detrahamus ſuam ſibi quiſque
perſonam; &, ne cæco judicio præcipi-
tes agamur, penetrale corporis hujus
(ne de mentis fuligine jam quærar) pro-
piùs exploremus. Quas ibi voluptatum
opumque copias (amore ſcilicet proſe-

quene

,1
l a
Aigiar,
alu lefent
anlihi
r⸗ 6
Nenn

ar ue
Giornm, Eun
uinr, ni
— len
Ctesſosmnd
lgconcti,
trt
wümeka
urln;e
(rirur e
hußn Alete, n
uüngh i 1
Cdin hneann
fe eale⸗
in
zm
K
n Ra

HWü 4CRRO 4 V. 10;
li i 1 quendas ) inveniemus? Quanquam in
im hac diſquiſitione, vir ſapiens nos longè
jam alius prævertit, & hoc qualicun-
i mmun. que onere ſublevavit⸗ Ideo eum ipſum,
Arenm, eA quid, & quemadmodum fecerit, quæſo
kaktiutibe auſcultemus.
enminnein [34. Confilium Regu.]
llt iei REGHM accepimus fuiſſe magno con-
mdtmn ſilio virum, & cum primis ab ea ſimu-
melgin, latione, quäâ multi KRegibus plùs nimio
buguheh aſſencantur, alienum. Videbat ille & fa-
rpulntbemni vVores ſuos ambitioſiùs, quàm ferret mor-
u ilee talis conditio, à multis expeti: inſuper
dyeaan & cæteros Amicorum, in ſui quemque
in corporis amore be cultu, modum legem-
Meinnisln que excedcre; eamque in rem, nullis
cdhrmm wm (ut ſolet) neque ſtudiis, neque ſumpti-
bamaluu bus parcere, dum aut formæ gratiâ, aut

lgittm veſtium gloria, alteri vincere, alteros, &
Ccreuntelte oeulis intuentium probari, aſſiduè certa-
a ſig rent. Quemille ram profuſum ſui cujus-

dco n due amorem, ut in amicis blandiſſimè vel
e opotsn . caſtigaret aliquando, vel certe tempe-
ingietu), raret: rfationem ajum ſapienter provi-
Pnku deque iniifſe. Qux duidem talo-; hent 34
Pte ſclicel majoribus ego accepi, hujusmodi fuit.
G. E 4 (852

=

104 LIBRI I.
(85. Sigillum hosminis.) .
SoriUerat in aula regia, 6 quo jura
dare, & gentium legatos audire princehp⸗
conſuérat: Sedes 4 opere ac materiâà in-
ſignis: hinc auxo ſcnè gemmiſque dſtin-
cta; infra, eburnis gradibus eflulta; ſupr à,
penſili conopeo magnificè inumbrata;
circum undique mera ingenii artiſque
oſtenta. Sedem ſciretis majeſtati, non
Ameri, factam. Pro hoc ille ſolio, clam
jubet Hominis ſimulacrum adornari,
conſilio, quod meditabatur, idoneum;
elegans cum primis, & vitendum. Id
ſignum, ad hominis modum ore habitu-
que conformatum, in ſolio decenter
collocat: Veſte conchyliatà locum om-

nem chlamydeque purpureâ circumdat:

Sericum & oſtrum, infrà jüxtaque exten-
dit. Annulis digitos, & manus armillis
induit: baceato monili collum: belluaâ
penſili pectus onerat. Animantur oculi
lucente gemmâ, pinguntur genæ ceruſsâ,
malæ minio fucoq; colorantur. Criſpan-
tur refugi à fronte crines; ludit à tergo,
concolor auro, cæſaries: Surgunt ad tem.
pora cirrhi; pendent cincinni, Auribus

ap-⸗

4

elo
. u

Hê pit

CNnen 6
to, Maoye
nlein Un
Urndi liei
Snnniz ten
Guc, Aln.

Nerkirn
lu

NNN
D u

1 rikn

19
imii.
i e o
Gellte Uühen
t YNuketiin
Kennicnegtn
thuchlleſer
iid mnmben,
nnpeüi mi
tis akri,in
hoelleſglo,en
Wlcren wnt
ehnn iumn

CitnAm!

bnore ubn
inllo Cetene
lildem .
mmattoint
Kiſungteen
A Nurus unI
loolum, bil
Aniwanturo

ur Necen

Cremunr. iin

lodring

Sagun .
cinai, 4u

4

ACNOAMAF. 10 5

appenſi librantur uniones; diademate

frons ambitur: ſerto gemmeo vertex
gravatur. Denique, quid otiosè per ſin-
ula vos duco?ꝛ Hominem à natura faber-
rimè factum, in eo ſolio ſpirare; non ſta-
tuam hominis, ab arte victam, morari
crederetis.
(86. Sigilli ſpectatores.)
CoMposro quàm occultiſfimè mi-
me, Rex opportunum eenſuit, amicos
in Regiam omnes vocare, donumque
mirandi operis, quod aliunde miſſum
ſimulabat, oſtendere. His in aulam de-
ductis, & ſellam regiam circumſiſtere
juſſis; avêre ſe ait audire, ecquid ſingu-
lis de opere tam venuſto videatur? Illi
cùm primùm eculos ad ſtatuam adje-
cerunt, una omnes, ſtupefactos ſe, di-
cere, ac velut in miraculum defixos,
quid primum, quid proximum, in eo
ſpectaculo conſiderarent, neſcire. Con-
ticeſcere deinde, & alius alias ſimulacri
partes, cum cura examinare: taeitique
ſecum, pars aurei texti fulgorem lauda-
ze; pars purpuræ ruborem commenda.

re, abii oris frontiſque gratiam, alii oeu-

E 5 lo.

106 L IBXRII.
lorum formæque venuſtatem mirari; om-
nes denique ad mutæ imaginis conſpe-
ctum, & ĩpſi muti ſubſiſtere. Expreiſit Re-

gis auctoritas poſtremò vocem, ut dicere

palam, quid videretur, auderent. Enim
verò omnes effuſis laudibus, rem in pri-
mis expetendam amandamque clamare.
Irent Jeves Olympii, quos cælo ſubru-
ſtico Phidias olim elaboraſſet. Cederet,
quidquid aut veterum oculis Mentor, aut
Græciæ fabulis Lyſippus, aut Aſiæ mira-
eulis ali memorandum reliquiſſent. Opus

hoc unum & veràâà admiratione dignuum,

& veris amoribus aptum prodüſſe. Ha⸗
Ctenus illi.
(87. Signo locus decretus.)
Ar Principi, cui initia haud malè jam
ceſſiſſent, ſententias rogare porrò pla-
cuit: quo igitur loco reponendam eſſe
ſtatuam ducerent, ut ſedem ſe dignam,
res tam laudata, haberet? Hic nemo jam
ambigere, quin ad ſtatuæ gravem in-
jariam pertineret, ni locus ei longè
pulcherrimus decerneretur. Igitur fuit,

qui diceret, in Regis ſolio relinquen-

dam fbi videri, üApræter Regem ea
ſe.

741

e, uugt

8*

emh

chute 1

4

poechu
lackäunne
(Penlu ſ
Nrts
Gmgläitn

Diann

ln Rn
tafeltmn
lumesbalh
Ginurmn lu

7

luni n

i⸗ Cocc

um
Dont wün
Pn Wan⸗

81
tnnnin,
ngiit Cle⸗
Z
oeenn u en
ere Ein
bu keni Ni
Mudn dmngt
Intsaſnr
harle ene
nbalislennn,
pbu un enin
mtigilenet

Animinecnn,

nun Aolile

Ctu.
miuhundadefr
gueſond
nepottnln 4
llen begnn
rett Henenoy.
tuue greenn
ilbeus eili
enn gun i
ſio telnge
er den

41CROAMA V. 107
ſedes, quemquam pati dediciſſet. Fuit,
qui templo dignandam judicaret, ni
profana foret. Aliqui ponendam in re-
gali porticu, ut videri à pluribus poſſet,
ſed excubiis tamen cingendam, ne quò
poſſet violari. Cui enim bono, ſi opus
tam raræ artis, intra penates, quaſi car-
cere quodam includeretur: Improbarunt

alii, & rectiùs in Cimelis censuêre aſſer-

vandam. Nec committi debere, ut palam
ea proſtaret: ubi, quamvis non manibus,
tamen oculis, certè plebeiis, quotidie in-
quinaretur. Variantibus in hunc modum
ſententiis, prodiit homo cæteris naſu-
tior, & multa de ſtatuæ pretio ac digni=
tate præfatus: id poſtremò fieri dixit
oportere, ut in regium cubiculum de-
portata, æternam ibi ſedem figeret. Sie
enim futurum, ut neque ad plebis inju-
nas proſtaret, neque oculis ſubducta,
carceris ſolitudinem haberet: ſed Regi
proxima diu noctuque adſiſteret; eique
uni arbitro, contemplandam ſe, cum af-
ſidua voluptate, præberet.
(88. zugdicium Regis.)
Rrx approbare ſe, cum priora plera-
que,

18 1 1B I I.
que, tum ultimum præſertim conſilium
prudenter ſimulat; Id enim præcipuè
ex tanti operis dignitate fuiſſe. Verùm
eò ſe ait animo eſſe, ut vinci ſuam muni-
ficentiam ab amicorũ benevolentia non
velit. Quapropter ita ſe pronuntiare Si=
mulacrum, in ſui clientis, qui conſilium
ultimus dediſſet, cubiculo collocari o.

conſpectu oculos ipſe ſenſusq; oblectet,
ac voluptatem inde capiat eandem, quam
principi ſuo deſtinaſſet,. Homo, qui in.
ſperatò mactari ſe tam nobili dono vide-
bat, obſtupeſcere, grates immenſas Regi
agere, ſibique æterni amoris monimen-

ſtomachari, & judicia tantorum poſtu.
nius conſilium ha beri, graviter ferre: tum
autem ut in præmium ei res adeò venu-
ſta cederet, id enim verèò ſeriò indigna-
ri. Excedere donum, mortales fortu-
nas, neque capi privatis penatibus poſſe:
vix in regia locum inveniri potuiſſe, qui
ſtatuam deceret.
[89. Statua interior.]
Nox fefellit Principem, hæc ſuorum
. in.

1e10
Cu: Cun
don Icdhe
tet gial

Alr ſne

M Atcketn

portere; ibique aſſervari, ut ejus aſſiduo

tum id fore, promittere. At alii triſtes

msbguke⸗
fuemnd
kutarie
ſananum
Aer U
sAlbetan
lnelene
1uſlltlin,
Puhnruten
ur Alri
Kneae
bhomn n
entcüt
an
aizi
teteeii
eggi

elee,
ai

kaf

1
Anin Colllr
Denin Mrcin
ir ule, Fern
Bineiſnum mun
eſgleni
ſermnineg
insgicntdlm
Dold caloemin
ui mefualdn
teelucg oeke
Mhintunlengee
l. Hn, gun
MobiiConorit⸗
ksinmells N
moremoniven
e. N Ai trſe
Aumdtunpokt
Printetem
eletabeb ſein
adlaibincire
nonrtle fon
xentbu i
ii oriſt W

1CRO 4MA V. re9
invidia: quam ut ſecum ipſe clam deri-
ſit, ita mox ridendam & aliis præbuit;
dum eos, qui confilio aderant, jubet ad
laudatæ formæ ſimulacrum pfopius,
quàm adhuc fecerant, accedere „atque
intima ejus quæque cominus pertentare;
priùs certè quàm extra regiam exporta-
retur. Faciunt imperata faciles; auſi jam
ſtatuæ manum, ſed non niſi adoratam,
admovere; & modò annulos & gem-
mas, & uberes auri mæandros diſpizere;
modò veſtem (quod Rex apprimè juſſe-
rat) diffibulare; ſericumque textum, &
purpuræ oſtrum, & tunicæ amictum re-
ducere: arbitrati, fuſiles aure thoraces,
& corpus argento candidum, & muſcu-
lorum toros, &nervorum flexus, &mem
brorum proportiones, magnis artibus
expreſſas, inibi ſe viſuras: Atque ecce tibi!

Vix dum extima veſtium dimoverant;

cùm trunci ridiculi ſtipes informis, & pa-
leæ ſtupæque ſarcina iners, quæ ficulne-
um Hermam farciebat, apparere, oculif-
que deforme cæpit cadaver occurrere.
(90ο. Statua intima.)
Hie primâ ſpe deluſi, cum inter ſe
E y ta⸗

Loo LIFERII.
taciti diu aſpicerent, animadvertunt

trunci meditullium in ventris ſpeciem

tumere, fartumque adhue aliquid cela-
re. Perſecuti manu aliud nihil præter Sa-

miam trullam reperiunt, ſtipitis umbi-

lico præligaram, ceraque diligenter &
pice ferruminatam. Atque hiĩc certè ali-
quid exteriori ſtatuâ dignum latere opi-
nati, teſtam datâ veniâ effringunt. Con-
tinuò terra ſe Mephitis prodere, & qua-
quaverſum pædor infamis meare, na-
reſque adſtantium maleolenti nautea op-
plere; ut facile ſentirent omnes, certè
opobalſami nihil in ea trullæ pixide ſer-
vari. Quare erubeſcere teti, oraque &
nares divertere. Et quoniam deprehenſi,
nec ſuum pudorem tegere, neque Re-
gis aſpectum ferre, neque in loco ſub-
ſiſtere diutiùs potuèêre, fugâ dilaꝑſi, rem
paulè antè perditiſimè amatam lauda-
tamque, pertinaciſſime omnes damnaâ-
runt.
(91. Admoenitio Regi.)
Q alii dicturi in illo ludo, quoſve
riſus daturi fuerint, equidem non habes
Nunc æſtimare: Certè autem, quid ſapi-
ene

610
prſtein 1
S
hinin 1
pin n
vnviülth
unmit
Cinun
Pohenn mnwen
lm ginen
nicclrshue
Ctenkiti,
unzentn
Auuthtnin
ain att
Mlud
derm un
Alhk
n enl
mirnnn
ſinlec
Horiutim
elein
SSðZ
R
Nont unt

1
, minaden
eni bren

neälgilet

Anälleng
,, ſitis unn
Gle Clgene
Mgrlitende⸗
ghmieng
üchngen
üiſtede, A

luniz nene,⸗

ntloheminen
tientonnes,
emle liten
1e tol,, Agt,
ciumcenehe
exn, uege
nglen ud

ſig Aler

gi mianlu
ne Onnesdun

,)
loluo, ,

Plentan,

4

„

4CRNROAMA V. rrII
entifſimum Regem memorent feciſſe,
operæ pretium mihi eſt, non tacere. Is
enim amicos, è fugi retractos, orarione
appoſitâ, à mimi ſui ludicro, ad ſerium
veri adſpectum traduxit. In ſtatuæ ſuæ
commento aliud nihil quàm corporis hu-
mani, quantumvis regii, imaginem fuiſſe.
Cujus ſtolida admiratio, apud multos im-
modicum amorem favoremque conci-
liaret: quippe qui phaleras ſolum, & ex-
timi coloris parerga; lippientibus oculis
contemplati, ad ejus latebras inſpicien-
das non penetrarent. Sed in mellitis ali-
quando globulis venena ſervari; & intra
piſcium cupedias, hamum plerumque
abſtrudi: Nec ea ſemper, quæ foris pul-
cherrimè niteant, æquè intrinſecus ve-
nuſta eſſe: poſtremò ſub regum diade-
mate, tot æmulorum votis expetito, cu-
ras ingentes moleſtiaſque celari. Quare
ſcirent & ipſi; Naturam in cujuſque cor-
pore, tametſi purpuriſſo pictum, auro.
que & unionibus cinctum id appareat,
aliquid non perinde gratum-amænum-
que abdidiſſe. Idque ſalubriter æquè ac
providenter; quò hominem, dum reli-
ctis

112 L 1 B RT Y
ctis aliquando extimis, ad ſcrutanda pe-
netralia convertitur, à nimio ſui cultu a-
moreque ſevocaret.
(92. Adoleſcentu error.)
FACTUM Regis dictumque ſapiens!
quo ille non modò Clientum ſuorum
oculis conſuluit; ſed noſtros etiam (niſi
fortè aſpernamur) animos erudiit; ne
fuco miſerè decepti, ad pœnitendos amo-

res abſtraheremur. Nam putate vos ho-

dieque cincinnaculum hic Juvenem vi-
dere, lilio nivique certantem, pennis plu-
mantibus criſtatum; omniumque non
modò favores provocantem; ſed qua-
quà inceſſerit, etiam clamores plauſuſ-
que excitantem. Narciſlis omnibus &
Hyacinthis invidendas; ſub illâ pube-
ſcentis ætatulæ prætextã, ſub oris formoſi
coloriſque gratia, ſub his anteventulis
atque dependulis cincinnis quid recon-

ditum aliud, quam clauſam puris ac ta-

bi (ne quid latinius dicam) Mephitim
circumgeſtat? Dimovebit hanc ejus pur-
puram die craſtino Mors; & labem occul.
tatam inſpecta cadaveris cimelia nuda-
buut. Volat tamen adhuc ipſe, ſeque ut
ama.

0167
Penin Uniu
lhniman

gart
frin
pulen Ahon
aafebkirt
tinfihm,,
Atnggnünt
Syruu
ie nen
n Ws, i
Opucleggrt
Omuen auur
Mdluther
Hi lnmus⸗
MAhurd
Inbenmknte
ininmez
butinnr
ChN Mncs
Vigtiinch
AMm
Mlginten
teln

11
Aſennl,
nimniolualn

6 n)
hng ſnen
Ctenmn ſonn
N tmktl
Günmteniit
Aitertoen
Nnpmnr ut
n heſpem
ulenpellift
omningnen
ten, Lo
Andeerpkulte
0n omidu
, lint
Niſborähn
bhöameent
nns güilte
lun hurs

an) Mettt

Pichene
Abben

cinela 1q4

ine, e

ACNO AMA V, nz
amabilem in omnium oculis jactet, lacu-
næ ſuæ infamiam auro ſericoque infelix
prætexit.

293. Veri amores & ſancti.]
Arnolim, auditores, hoc tali amo-
re cæcos perinde & vos agitari. Volo, Ma-
teriem pulchram, vobiſque dignam re-
quiratis; quæ diligi reverà mereatur. Eam
ſi per vos ipfi nullam adhuc reperiſtis;
adeſte, quotquot eſtis, adeſte. Matrem

ego vobis, pulchræ dilectionis eſtendo.
Opulchram pulcherrimæ prolis matrem!?

O matrem amore dignam ! in qua cùm

Macula nota ſit nulla, non habemus ves

reri, ne ſi intima ejus ſcruremur, defor-
me quid, aut erubeſcendum reperiamus-
Imò enim verò ſcrutemur audacter. Nam
in intimo ejus complexu, inter nexus

brachiorum, in ipſo gremii ſinu, PUr-

CHRAM DiLECTIONEM, id eſt, ſormoſæ
Virginis ſormoſiſſimam prolem, caſtiſſi-
mi Amoris materiem, deprehendermmus.
Huc oculos veſtros menteſque advertite,

adoleſcentes, Hic omnes amandi & vires

& artes exſerite. In hanc pulchritudineé,
ve⸗

114 LIBRTI.
veſtra & deſideria, & vota, & ſuſpirla,
& gaudia impendite. Sola hæc forma eſt,
quæ amari nimis à nemine poteſt, quan-
do ne ſatis quidem ab ullo poteſt.

VI.
SUPERBIX CORRECTIO,
IN KEGBIS ExILIO

[2924. SFnperbia punita.]
Eranromnein in partem documen.
ta, nec adeò pauca, nec valde ob-
ſcura; eaque jam inde à mundi naſcentis
primordiis edita: quibus nos omnibus,
quàm ſevere DzUs graviterque & ſuper-
bos preſſerit, & ſupplices modeſtoſque
clementer extulerir, admonemur. Sed
non veterum major, quàm recentium eſt
copia: utriſque abundamus. Mihi tamen,
non æquè ſupplicii gravitate, ac ultionis
novitate, unum in paucis eximium ha-
betur: quod ego ſi familiariter, qui (meus
eſt mos) narrare ſumpfero, volentibus
vobis facturum me ſperabo.
(95. Regis potentia.)
RECEM Opulentum, fortunæ ſavores
altiùs extulerant, quàm ut capere jam
ille
4

„*

S 1c101

linigd
orniun Anen
vrbel in r

n nigrſn,

kumnniae
unſuptumn
metgludn
emmnfte
olkhim kamn
Urünmnen
wmuNI, H
lallonuzdp⸗
Iuun immmti
enizfuer
u inl un
M u,
A
Uün gr
Iugrulie,
jelem ijni⸗
ttürthur
Nerluinn n
En D
Atlinin z
ner derd
teg

eſole E iſie
Aeheelang
mßert

lupbet,

RNcTNX

Lid

nſein
nhnen n
An, Meſihel

imundinde

bustoromn
niennec in
ce: nocell

noremme.

untetenuin
Emuhiu
mirre elli
cs eniur
Uuirtcuit
ſeto, Wen
oo.
enti.
ſotunt iin
inu n,

1CNOAM A PI. II5
ille in ſublimi faſtigio ſe poſſet. Nam ubi
rerurnm omnium affluentia beatus, & flore
juventæ ferox, hinc proceri corporis vi-
gorem, animique vim, inde regni ſui o-
pumque magnitudinem reſpexit; ſimul &
gentium ſubjectarum tribata, & provin-
ciarum vectigalia. & littorum portoria;
atque iterum tot partæ victoriæ inſignia,
tot hoſtium cæſorum trophæa; iterum-
que hic civium erga ſe ſtudia, hic mili-
tum arma, legionum ſigna, hic mille
alia felicitatis & potentiæ fulcra conſide-
ravit: immemor ſu cœpi aliquid homi-
ne majus ſpirare; & mortalitatis propè
oblitus, ſuprà, quâm etiam Regi conve-
nerat, tumere.
(26. Regis auſcultatio.)
Er fortè quadam, cùm elatus hac ſua

magnitudine, ad templi adyta ſub diei

veſperum divertiſſet; evenit, ut modu.
latis ibi vocibus celebre VIRGINIS car-
men incineretur, quo DEUMilla quon-
dam Magnificabat; ſolitum, potentes de
Solio deturbatos, in imo, cuùm luberet, deſti-
tuere: iterumque cùm placeret, pauperes
& abjectos; in regia ſella fortunaque reponere.
His

1 69 0 1
d uumwe
„unrbielihfl
giriiten

116 LI BRI I-
His ille modulis dum aures aliquamdiu
aceommodat, eèò pertractus eſt ſenſim,
ut etiam verba carminis arripere, & ea, 1
quo pertinerent, cœperit expendere. E- inißt
rat argumentum hominis exſpectatione Aerihetl
triſtius, necanimo vaſto valde congruens. NMn
Eam ob rem periculi anxius, pauliſper hæ- Cmmiin
ſit. Certè enim, ſi ludum hunc ita ludere Cr inii
Deus conſuéſſet; ergo ne ſe quidem extra uſ, non
aleam fore, imumque repente ex ſummo N1N
fieri poſſe; inſtitit deinde omnes aditus ex- MunuI
plorare, per quos ipſe deſciſcenti fortunæ ile ſil
patere ad ictum videretur. chin fhnmen
[297. Regi confidentia.] lcn elen
ILICGENTER inſpectis rationibus, ni- Miin Mil
hil admodum reperit; cujus timeri rui- mu!
na deberet. Quid enim? Aderant opes, Elienan)
multis abundes Regibus ſuffecturæ. Erat den l auli
aula, familiaque ſuperfluentibus bonis Aquutnum
circumfuſa. Jam nulla voluptas neque entdum,
animo cùm veller, aberat; nec corpori itm e
ſeſe negabat. Ad hæc metuabant unius . ungn
nutum exteri, amabant imperium ami- iln g
ci. Idem ſtipendiarios trahebat dinaſtas, dlgn i
idem obnoxioscives, idem devotos ſibi dh lat
clientes, & ad omnia auctoratos exerci⸗ Aubn
tus.

.
Mitiiei rus. In quo tanto certamine prehenſantis
niutlieie atque ambientis fortunæ, mirabatur ho-

WManen a mo, ſi fieri infelix aliquando poſſet; aut
Gteect eò certé redigi, ubi nullos ſplendoris ſui
Ukapttin ſatellites videret. Quare adverſus ærum-
leei nam planè munitus, n. hil jam inconſtan-
nli tiæ formidabat: atque ideò ſecum, ipſe
nhmenls ſi frattus, inquit, ilabatur erbi; impapidum
nküknen fertent, (imò nec feriunt) ruinæ.
tenrentelſmn (93. Nlicitas inconſtans.)
Eansdtn INTELLIGITIS, opinor, quæ confiden-
Akeniim tiæ ſuæ præſidia finxerit ignarus. His
em, enim fundamentis, velut æternis, ſub-
ſtructam effultamque ſtare fortunam
Gutbes àſormniabat. Sed fulcra debilia! & im,
cipimin Parem huic moli ſubſtructionem 1 Vi-
Alimes det riderque hanc Regis dementiam Nu-
Dulleket men: &&, quod facere plerumque ſoler,
etklenb aliquamdiu connivens diſſimulat . olim
hlnu certé oſtenſurum, qum facilis bre-
elatz net eol viſque trames de Regno in exilium fe-
gelubitk Tat. Verùm age tu interim, & animi
im: Præfidens, quò cupiditates te vocant,
nine obſequere. Incumbe favoniis blandien-
lilebat i tibus audacter, & aurâ, dum potes lu-
en Geoe ,

betque, uter e, ut Icaro duce ſublimis illuc
uckorao; uai⸗

.

118 L I BRI I.
enitaris, unde omnes tu longè deſpicias,
unumque te omnes alii ſuſpiciamus. Me-

mini tamen ego, vidique magiſtrum inde

tuum decidere; & indidem excidendi
ſuis diſcipulis viam monſtraſſe. Servat
hoc ſuum fortuna ſolemne, ut, cùmo-
lim joeari cogitat, ſic aliquamdiu præ-
ludat: tollatque in altum, quos lapſu de.
inde graviori elidat. Cæterum ur inſtituti
memor in viam regrediar;
(99. Regu piſcina.)
IN urbis regiæ ſuburbano lucus erat, a⸗
mœniſſimi nemoris viretum: inibi piſci-

na ſalubris aquæ; declivi crepidine mar-
ginata, arborumque ambitu concinne:

velut aulæis quibuſdam prætexta. Medi-
am hanc interluit limpidæ ſcaturiginis ri-
vus; qui leni murmure illapſus, cùm ſi-
num limphis relucen ibus implevit, quod
reliquum undæ vehit, omne per diſpo-
ſitos elices in Prata campoſque educit:
Aqua vix largius uſquam
Indulſere ſibi; paſſim nemora alta citatis
Incubuére vadis; Fallax reſponſat image,
Frondibus, & longas eadem fugit umbra per
undas.
Ad

ZD

“ 7101.

Autguuhi⸗

Geſeinhellel
(, lſan .
lqeni , 4
Iazhunclfen
Nll
Ermi ikun

” AEnnlu

Lencinnun i
ebim Nide
ebereecre:
(doo. d
lumonmt
Chlntn han
ugunamie,
anztannn
cbi
eſn
cchrenn krte
aum ui
olimm
en mnin i
ſitenan
libun e H
Eit

n
kil

1I1

hulon hi

Ullinn à Sole) cum Rex ſeu feriè, ſeu conſilio

Aemegitunn
dllen aiten

Nollele Nn

4
eme, A cine

cunin

hmn gnilgi

CGeumund R
vitabant: Nec ſuberat, qui principis in-

riu;
4)
Uutbttoltaten

irun,inbimS

indnen
Anbinconeinn,
nrrrn N
llenmgi
e Nulu n
buingeiige
oe hel 4
olte 4
n
inmn ℳ
4 mna 4

ns

₰ℳ C ROA M A FI. 119
Ad has igitur Bajas (nam intepuerant
delarus, nativam loci amœnitatem, &
rivuli liquentis cryſtallum, & vitreum
piſcinæ ſinum conſpex ſſei; hactenus pro.
bavit, ut abluendi corporis, æſtuſque
minuendi deſideriumconceperit. Quip-
pe & venatu plus æquo incaluerat, &
nemoris arcanum locique ingenium in-

tercedere decreto auderet.
(100. Regis balneum.)
IcerrUR omnia confeſtim accurantur:
Chlamydem Rex tunicamque exuitur;
cingulam, armillæ, diadema, cum reli-
quo corporis ornatu, ſubter vicinæ quer-
cs umbram, deponuntur. Comites, au⸗
læque pompa, ne quem Regis, nuditas
adverteret, ſecedere, juſſi; & extra lu-
cum tantiſqer præſtolari, dum ſigno,
quod convenerat, revocari, Pſychrolu.
ten amicirent. Dictum factum. Et iſti
quidem extemplò, qua cuique placuit,
dilabuntur. Ille autem ut ſine arbitro jam
eſſe ſe vidit, liber nuduſque in piſcinam
infilit ; totamque hac illac pervagatur. &
mo-

120 L IBRI I.
modò pronior in pectus incumbit: mo-
dè ſupinus in tergum recumbit; modè
aliter in aquis aliterque plaudit: natan-
di peritior, quàmi Kegi fuerar neceſſe.
Nec jucunda ſolùm hæcei libertas, ſed
etiam eſt diuturna. Per idem tempus
haud diſpar & Comitum licentia valuit;
qui aeceptâ miſſione, omnes, ut e juſ.
que mores ferebant, ad diverſa intenti;
hi humi ftertere, hi junéti fabulari; pars
ambulare otioſa aut ludere: pars aliud
agere; nemo unus regem ſervare; nemo
ad veſtes curare-
(101. Regis amulus.)
In verò tempus Numini viſum eſt
oportunum, quo in ſtultam Regis con-
ſidentiam animadverteretur. Vos rei ſe-
riem cognoſcite: Deique etiam, cum pœ.
nas ab homine ſumit, clementiam obfer-
vate. Dum in hoe balneo Rex, & alibi
Regis ſatellites, curis ſoluti, vagantur:
prodit admirabilis, ecce, Mænechmus!
Regios oculoſque ſimilis: ipſaſque eas
veſtes, quas temerè incuſtoditas reli-
querant, induitur, & raptàâ perſonâ, Re-

gem faberrimè aſſimulat. Quo conſpecto

[quam-

le.
nnuntßil
Gelnndcan
(conis rfl
iIn micui
üallelsegu
gsfhrnie
ur Nmii
dnennhſein,
Muhitdgun
ubſrlrun
Arnſeme
Mndmun
tglrlemin
(el N
ie
kincrtunn
nul
SB
Cltmun ant
aaluin
emnt
inclune

*

.
kinnnii .
Krunbt, Nn
eliult u.
fen weel
Leeilbenu, ie
iten *
nlkenardi
nnei Weſ
Aetlinen
Ingibuchi,r
tllee: Mi
Nrſkiate i

Ala/
Munini fln 4
lem egste
eterut Nosles
etimen,
clereniundd
e Net, Anl
Ni, wgunn
e, Mlerectm
ls igele
Celtoeru 4
gri helon

.(ok.
ſ

ACROAMA PlI., 111
[quamquam opinione citiùs aderat] om.
nes continuò comites occarrere, & ludi-
cris omiſſis, frequentes ad officium re-
dire, alii currus jungere, regemque im-
ponere; alii juxià, utrinque incedere;
alii conſcenſis equis præire; & regem his
copiis ſtipatum in urbem aulamque re-
ducere. Nemo hic interim erat, cui in
mentem veniret, de Principe dubitare.
Non oris dignitas, non orationis gravi-
tas ſuſpecta erat: geſtus denique inceſſuſ-
que ad verum expreffſi, fucum texère. Ita
Mænechmus in regiam ingreſſus, haud
ſegniter Rempublicam capeſſit.
(102. Reæx deſertus.)
Ar Pſychrolutes interea (ſic eum, qui
frigidà ſe abluerit, appellemus) ubi ſuas
in undis cupiditates explevit: ignarus
facti, de balneis inauſpicatis, ad notam
quercum recurrit. Visà ibi ſubucid
[quam ſolam ei reliquam æmulus fece-
rat] perturbatus, famulos inſiſtit vocare.
Cunctantibus primis, alios ſuper alios
inclamat. Etiam his tacentibus, impa-
tiens, diris omnes miniſque increpat.
Inter quæ tamen omnia, nemo parere,
ne⸗

122 L I BRI I.
nemo aut verbo illum, aut obſequio di-
gnari: niſi quòd vociferanti, quædam
retuſæ vocis imagines, quali per ludi-
brium, reſponſarent. Hic ille commo-
tior, cum raptàâ ſubucula, de luco demum
procurrere; viſum, quid fieret; quaque
ignaviã tot modèò comites torperent? Ec-
ce autem! circum undique ſolitudo. E-
qui, currus, canes nuſquam ulli: famuli &
cuſtodia nulla. Tum verè jam furens Irâ
ringi; malumque deſertoribus & ſuppli-
cium minari.
(103. Regis quarela.)
Cujus enim exempli rem fore, ſi vi-
Gus impatientiâ ſatelles, Regem ſinere-
tur impunè mediis in ſilvis prodidiſſe?
Et eſto; pertæſum moræ tam longæ fuerat: ideo-
ne ſugere clam omnes oportuit? An non monuiſ.
ſe me prins, aut ſervulum, ſaltem unum decuit
manſiſſe, qui domum reäuceret ?à qui mon-
ſtraret? Vel veſtem certè aliquam in ſpolio
reliquiſſent, quâ corpus hot deſertus prodi-
tuſque tegerem. Nunt ſine pediſſequo ince-
dere, & in hac ſubuculæa purpurà cui uſ-
quam oſtendere me homini audebo? Palatium,
eredo, urbemque nudus repetam “ Nempe,
qui

1elt
ℳ
e

Kbl
aoyrni
milente,i
ulie
ourlma
in a
maſt
N Nrwrern
iliſnanl
4 nilee ſnß⸗
mdlhiun

4

Vnle
. Giſstigtne
etn
ſonlenläft

—

idetnn i

ſrimrien
ictnik e

1.
tcegin
t⸗ tum, Nrtn
gul Prl
Heile amm
l,Cehrocent
lkete n,un
ſenanndil
Wnreſdinche!
unil ſeil
nenfunfuent
kenmnburkeigt

atu 7
ren bre, I
1 lgnne
ſis ohl
Mhliefunel 1
Gtlt Ar uuren
/m leik
mt! Hn
n 16
r N
Miſe 4
nm⸗ 1
ℳ elele
rmcn/N

1

1cRNOAMAPI. 125

q74.4 in hac ſolitudine memet erubecſco, in oc.

currentis pepuli frequentid quem colerẽ te-
nebo? Potius igitur eſt, at noctem in hoc egs
nemore degam, quoad profugi cowites, die
1 graſtina we requirant. Sed ſtelid um eſt, hos
ab is obſequium expebtare; quibus ſi mei
deſiderium eſſet, hinc tam perfide non diſ-
ceſſiſent. Qxid, qued ne pernoctare quidem
bie tutum:, Terreut miſe ſerarum genera,
milis Aiſcrimina latrenum: Sipſa etiam te-
nebræ, neſcie quid mibi non amicuss ha-
beni. Spectrin infeſta, & lemurum inſidiis
obſeſſa pleraque ſunt nemora; at Mroinde ſ
momenta omnia epandaa, uee prodire ul-
terius pudor, nee manere hie timor me ſinat.
(104. Kegis tranſitus anlarcem.)
JACTATVUShoc æſtu circumſpicit
emnem loci viciniam; nec procul inde
videt arcem, in colle viridi amœnoque
ſitam; quam ipſe viro nobili, clienti ſuo,
non dudum donàârat. Atque hunc certè,
ſi quem alium, & ante id hac fidelem nõô-
rat, & memorem adhuc beneficii ſpe-
rabat ; neque antiquius aliquid habitu-
rum, quàm ut patrono gratiam refer.
ret; veſte que ſaltem & comitatu orna-
PF 2 tum,

124 LIBRI .
tum, in urbem reduceret. Erectus eâ ſpe,
imperat rubori ſuo; ſemique nudus iter,
quod neceſſitas jubebat, ingreditur.
Nec diu factum; &errabundus per devia
vallium, & incerta viarum, ad collis
optati radices eluctatur. Inde in clivum
ægrè ſubrepit, arcique propinquat. Ex-
cubabat in foribus recalvus, horrenti

barbà impexaque ſenex, Charonti, ſi

remum haheret, ſimilis- At iſte pro remo
fuſtem manu alterâ, alterà, ut janitor.

ferream clavem prægrandem geſtabat;

Utque ſubeuntem aſpexit; & è ſubucula
cenſum hominis facilèe omnem conjecit;
ratus eſt. à ponte Cynicum venire, aut
Codri fabula ludionem: moxque occu-
pat portas, non permiſſurus pedem in-
ferre. Oſtendit tamen paratum ſe, ſi ſup-
plicaret, bucceam panis, aut, ſi moleſtus
eſſet, fuſtem objicere.
(105. Colloquium cum Toparcha.)
ApDvVENTOR, ne cum homine barba-
to litigaret, id unum flagitat, ut col⸗
loquendi patris familiæ copia fiat. Jani-
tor etiam hoc exorari difficilis, quod
indecorum crederet, virum nobilem 4

I
(Co
arwrt
OClN.
4
1A eum
ſet N
Aemg
Cl, Wm
Junn

Uigten
Umt
Phnnn
Anzn
Aeßtanl
oeker
kluben
ſrer uiͤ
telee.
Leirien
uliautn

7 inlnce
Uueſile

en bece,
enirncun
mhundu Nere⸗
Ilun, A
un, Meinch
Neoagur!
8ttelzn, wn
ſnet, Cuon,
nls Altene
4, dei, wjen
neguſcen En
eii, Kelin
AMomven coge
nicun ſenlet
ven:norges
eniiunu peln
en ruumſel
uit AAhMaot
te,
n dun Npet
cum honie N
ugrt,
lecopi i
tui Cſkali
,uun

1CNOGAMA VI. 12 5
ad illas hominis ſordes evocare: tamen,
ut odioſo rogatore ſolveretur, abiit, he-
ro dicere. Is, etſi commodum ex urbe,
(quòè Regem è venatu reduxerat) adve-
niſſet; animum tamen inducit. pauperem
adire. Inerant in portarum valvis macu-
læ ferreæ, per quas dum clanculèò proſpi-
cit, videt ſimulacrum hominis nudi ,
quivix campeſtribus tegeretur; & eum
utique clivi accolam ſaſpicatus, ſtipis au-
tumat egere. Objicit igitur ſeſtertium
nummum; ſeque avertit. Vociferatur iſte
ad regis contemptum id pertinere: ſi ne-
que ipſe, cui ſerviret domino, fateretur.
Non ſeſtertio ſua tot poſſe merita com.
penſari. Equum potius comiteſque in-
ſtrueret; qui deſertum Regem, prodi-
tumque ad palatium, adhuc ante noctem
reducerent.
(106. Regis repulſa prima. )
OrFENSUS inſolenti prece toparcha;
ſtetit ambiguus diu ſtolidène ſuperbum,
an luculente ſtultum crederet, eum, qui
in ultima egeſtate regnum auderet ſom.
niare; & in lineà ſubueulàâ, purpuram ,
ac diadema ambire, Aut enim ſi Rex
F 3 ellet.

126 LIBRI Y.
eſſet, mendicitatem exueret; aut. ſi men-
dicus re vera ageret, regni ſpem abdica-
ret. Ex utroque ſchemate, quid niſi Chi-
meræ fabulam conflari ? Pſychrolutes
ramen, ut portò ſidem ſui faceret, ſu-
pra cœpit repetere; quemadmodum in

ſuburbano luco proditus deſertuſque ad

hanc mendicantis fortunæ nuditatein
deciderit. Aliud modè neceſſe non eſſe,
quàm ut veſtitus in ſuorum conſpectum

veniret, ibi continuèò felicem ſeſe; &, fi

juvaretur, memorem; ſin repudiaretur,
injuriæ vindicem fore. Tum ſeriò excan-
deſcere Toparcha; & cum convitüs San-
nionem miniſque à ſe abigere. Crede.
retne tam palàm illudi ſuis oculis poſſe,
ut vile ſibi ſervitium, pro Rege obiru-
deretur ? Admodum è palatio regreſſum
ſe, ibidem Regem incolumem reliquiſſe.
Iret ocyùs veterator, & comminiſci tam
ſtulta omitteret: aut malum continuò
habiturum. Simul foribus impatienter
occluſis, diſcedit.
(107. Regu tranſitus ad præadium.)
Qurd in hac regni repulsà calamito-
ſus faceret à aut quo pacto vim inermis
Alu⸗

1 4

3
e

nke,
emug,
ighu
Ndandk
1 lndn
4Cenbunte
Imm anl
An ſhecü
nitenneon
1dginen
Illumi
ulurin
1 Wonſinan
Uodeannftomn
Z
Helmn

Claunti

fnufmnlt

rl he

13
Aeet r.
Eeiben D
ilti
in Mehene
en lllrerg
Aenadrotin
in Anlge
hme udne
ð
bonn oliet
bliengeek
t Eepdr
ne Inteiben
Kcumcanniiu
kilirt. (
lii delißf
ohey d
Mintent
colunen ki
Koonnuiil
r maluen kunn
Cubus npir

84 fln
enlſicit
c fiule⸗

A4CROAM A VI. 127
nuduſque vindicaret ? Non deſttutus
jam ſolum, ſed & incognitus, ægrè ſibi
à lacrymis temperat: quas magis tamen
deprehenſa miſeria, quàm ingrati cli-
entis injuria provocabat. Quamquam,
quod ab unius exemplo, non proinde
omnes inhumanos ſibi ſingebat; placuit,
apud plures alios fortunamtentare. Eos
autem dum ſecum ipſe enumerat, unum
præter cæteros charum reperit; quem
olim ſive cenſu equeſtri, ſive aliis præ-
miis eximiè ornäârat. Nec ambigebat ve-
rèò, quin idem, ſi de infortunio reſciſſet,
prolixè omnia in patronum fegereret. Id
modèò angebatur; quemadmodum, aut
ubi cum ipſo congredi liceret. Explora-
to demum viarum compendio, feſſus ad
peramplum prædium devenit; in que
per id tempus eques benefieiarius lautè
cum magna familia ruſticabitur.
[108. Regis repulſa ſecunda.
Eo in loco ſimul conſpectus eſt hoſ-
pes porrectâ ſtipe paupere; jubetaæ in-
de faceſſere, neque aliud ignotus ab
ignotis ſperare. Cùm ille, ſe verò notum

in primis eſſe, dicerer: quem enim no-
F 4 ti0*

128 L IBAII.

tiorem eſſe Rege?: Tum Eques, impu- eblan

dentiam loquentis averſatus, famulos
omnes [& habebat permultos] ad exi-
gendum hiſtrionem advocat. Confeſtim
velut ad claſſieum, procurrere ſervi, ſo-
nare fuſtes, latrare canes, &, quemnam
in hoſtem ducerentur, exſpectare. At
infelix, cùm prælium parari ejuſmodi
videret, iniquo ſe loco, & armis impa-
ribus, pugnaturum ſentiens, fugam ca-
pere, & lamentans de ſua miſeria queri;
quam neque agnoſcerent famuli, nec
ſublevarent amici. Viliſſimos quoſque,
ſimuleſſe miſeri incipiant, mox omnibus
miſerabiles fieri: ſe unum, quantò ærum-
noſior ſit, tantèò digniorem injuriis pu-
tari. Aliquem latrones nadarunt? Ab obyii⸗
iMicò veſtem recepit, illa ipsa, quam perdiderat,
meliorem. Alium annona defecit? fuére, qui
penum extemplò ſuppeditarent, facumque in-
ſtruerent. Aliis ædes incendio conflægràrunt?
quæ Amicorum opibus hodie ſurgunt ampliores.
Ege poſt natos homines ſolus inyenior, quem e-
geſtas omnibus fecerit hoſtem.
[109. Regis tranfitus in urbem.]
Qvoo igitur tam diu tergiverſor, id ſemel
ali-

lt
S
1 Sa
Nanufnt
4 C

en in
ehimmi

Uütnh
llerſen
Cuneen
Dorgcelent
chlurenng
ue Aidu

1/ 1

Aben

5 e .,
Km Wrn

17 .
keueln

uulne
Enucint

mnüam
6alt
le/
lan
lini

lre

uniu n
lim, luni

n!
unll

wultrtti⸗
nhennn
1, ahere
n mn eſln
ded, Kuniin
lnen, ihrn
elunitne

Crn kmnl D.

Nllnus guig
num mren
unguntenn
iorenintisf
Alerte.
uenei
Alfarßin
ut, ,lunſt
nlntienin
ſezuroge
iminin, c.
ℳunu
ennt

6

ACROAM A Pl. 129
aliquando audebo: urbemque petam, etiam nu-
us; & regiam ſubibo meam, infami trium-

pho. Vincit ruborem neceſſitas; & pvulgi riſum

fames contemnit. Urbes ſuas & regna multi
receperint, ſed armati; primus ego dicar, re-
caperaſſe inermis. Secundum kæe iter inſti-
tuit ad urbem. In eum obvii omnes, velut
in ſpectrum verſi, cachinnis ludere, joca
ſaleſque jacere; & nudum, ſed malè un-
ctum pugilem rideret. Aliqui, peregrini

moris delicias carpebant, quèd in linea

nebula ventoque textili mendicus ambu-
laret. Alii aliud, quæ linguæ plebejæ li-
centia eſt, ingerebant. Per quæ tamen con.
vitia, nihilo ſegnior ipſe ad urbem pro-
perabat: Ubi minimo minus ſactum eſt,
ut paludatus imperator, ingreſſu exclu-
deretur. Precariò demum admiſſus, regi-
am petiit: cujus veſtibulum ſtatarius mi.
les perambulabat.
(110. Regs tranſitus in aulam.)
Is advenam contemplatus, Mani-
puli mendicantis credit centurionem

eſſe, aut ex IRIlegione tribunum. Ideo

ne quo ſtratagemate in palatium irrum-
pat, intra ipſas ejus portas opponit ſeſe,
F J haſtæ-

130 L IB Rg f.
haſtæque euſpidem minax obvertit; Sci-
ſcitans, quis & cujatis eſſet? quid veller?
pacemue afſerret, anarma? Ille contra &
jam velut in loco familiari hilarior] om-
nia tutavides. Quippe ego, Trejus neas,
gelidis ereptus ab nndu. Miles, qui de Æneâ
nihil admodum legiſſet; eam ſe teſſeram
negat agnoſcere. Clarius rem eloquere-
tur, ſi intrò admitti cuperet. Mirari jam
iſte, ſi ſuum Satelles Principem non nòſ-
ſet, cujus tuendi cuſtodiam acceperit. Sci-
ret igitur apertè, Regem ſe eſſe, qui niſi
mox reciperetur, contumeliam atrocibus
ſuppliciis eſſet ulturus. Simul vi perrum-
pere cuſtodiam conatus, vi majori repel-
litur. Ita dum infiſtit hic, refiſtit ille; o-
ritur clamor, excitantur aulici; concur-
ritur.
(111. Regis repulſa tertia.)
IBI, rem omnes longè ſtukiſſimàm
audiunt: Exulem ignotum, & trivii
paunoſum accolam, ad aulæ comitia
candidatum venire, regnumque petere.
Circumſtant eò magis, & frequentes,
eum, ajunt, ſi ſtultitiæ præturam ambi.
get, auſpicato veniſſe: peteret audacter,
omnes

—

uasru
ien umn
gritt,
nimt .
Unn E
lirenus
Eeßnum 1
Celli un
urdln
ntin
Mliin un

ie inn tenn
Nufln Ur

—

e Nigii
enlatn 0
Ailaniin
t ⸗

II Nn
I ,
6
Unn,

8
KH

111
ucbeent t.
alculnl
6 Leoann
uinliin ,
o, Niuue
le gicekr
enn enlenn
tunic
eter Mruir
Mipent
koämmneſenſ
egenech, gin
Muunelumanetl
. Anu npenn
t, inubatert
lie, elliilt,
Uuttrnci; conn

a t
gonm, An
☛☚
egnumgu⸗ et
1, Alrenen,
. Nrauum

penuls

4CROQ M A VI. 131
omnes continuò tribus laturum: De
alio magiſtratu ſuffra gia, in præſens non
iniri. Hic homo, etiam ſuis ludos fieri
ſe videns, mirificè perturbari, ac modò
lacrymis agere, modò excandeſcere, ac
prope furere: iterum omnia regni ar-
gumenta colligere; ſeque Actæonem
elamare, quem ignari canes deceptique
inſectarentur. Sed nihil æquis auribus ac-
ceptum: & pleraque ejus verba effusè
deriſa; eum multi inſanum dicerent,
pars dolum ſuſpectarent, eoque trahen-
dum in vincula cenſerent „ donec aut
ſtultitiam edormiret, aut verum certè
confiteretur. Vicit eorum ſententia, qui-
bus viſum, intrò ad principem perdu-
cere, ut regni ſui rivalem & competito-
rem rideret. Cui enim dubium eſſet,
quin ea res illi jucundum ſit ſpectaculum
editura:
(1I2. Regis ingreſſus ad Regem.)
FESTINATUR negotium; & nudus ad-
ventor per turbam abripitur, ut Prin-
cipi jocularis reus ſiſtatur. Ingredien-
ti, ſuaque in aula circumſpicienti, in-
gens quod nunquam expectârat) mira-
F 6⁶ exe⸗

132 L J B R1 b
culum objicitur! Hominem ibi videt ,
ſaum planiſſimè gemellum, aut alterum
potiùs ſeipſum, regia in ſella ſublimem,
ſulgentem gloriàâ, & procerum ſuorum
coronâ cinctum. Erat vox & oratio una:
Erant veſtes eæ ipſæ, quibuſcum regnum
in luco exuerat: Nihil denique diverſum
in diverſis apparebat, præter unicum
id diſcrimen, quod inter Mænechmos
duos calamitas fecerat. Quare ſtupet
attonitus, neſcitque, quis Amphitrionem
ſibi tam comparem ſubornãſſet ? Nihil
tamen jam alios auſus percunctari, quis
ſuam illi perſonam commodãſſet; perpe-
tuò flebat. Hinc novæ fabulæ tragieum
argumentum.
(1I3. Primaæ ſententiæ dictio.)
INOUIRITUR perdullionis in reum;
ut quem libido invaſerit, regni capeſ-
ſendi. Rogantur ſententiæ. Aſfſurgit ſe-
nior, graviterque facinus temerarium
deteſtatus, cenſet quæſtionibus ſubjici-
endum. Utique ſubeſſe rei, in ſpeciem
ſtultæ, tectum calidumque conſilium.
Quo enim pacto fieri poſſe, ut hos ille
animos ſumeret, ni abditas vires in in-
ſidiis

1016
lun 8
leig ne
i
iß, 8 n
intks,

leten ⸗

1 ſin
Aurſn ain
in ien
uinrhore
estuil
unrttmi
Cigtntn,l
H
IRnn
Dighi
inß An
lrailt/4
ſiicne
gmuhn
1 NS
intiin
l e.
ſeon

—

11

tünihik

n dlerr
ull Tlhine
eenun r n
ſotaornionne

thlanennn

Einkäneinn
Mern Won
Uun Nenchr,
n un in
ürkapunim
Cborntla! N
nnndn,, li
nnoliſtt zens
ulengien

nnala)
dclnonudnten
ſei, n
emie, unt
chn teneumt
liotibunli
etei,in in
nge oon
gle, Ntka

Citas ſitet
6

4 CcCRO 4. A 4 zI. 133
ſidiis nòſſet? Nulla ne villa quidem, niſi 2
pluribus, inyaditur: : & bhunc exiſtunumus,
ſine ſociis ad ampliſimi imperii fortunam ocu
los adjeciſſe? Conjuratio eſt cives eoque per.

nibioſior, quò minus apparet. Exſpectare

noctem hanc, cenſeo; ſicarios cras in regia
conſpiciemus. Petit adhuc regnum bic prodro-
mus; alii ſtatim, ni iſti obſiſtimus, rapient.
Quin igitur ſubdimus termentis tenebrionem,

cogimuſque fateri verum? Jam frequens cu-

ria in hanc ſententiam ibat; & tetra ear-
ceris facies locique & equulei horror, &
catenarum ſtrepitus, & mille talia, reum
cireumſtabant: Cùm alius;
(114. Secundæ ſententie dictio.)
Ninm vobis metuendum eſt, inquit, ab
eo, quem liqnidò pvidetis, emotæ mentis erre-
rem eſſe. An eniu, ſi cerebri aliquid bic tu-
por babaiſſet, nudus urbem regiam interdis
perambularet An in hoc dedecore ſuo non
ſe ipſe refugeret? an oculis noſtris inſpiciun-
dum oferret? Dicet aliquis; fingere hanc eum
amentiam. Mæ is mihi nimis quam meticulo-
ſus eſi. Prohibet hujus ingenium & natura,
ne ſixgere ſtultitiam poſſit; ſapientiam poteſt.
Oculorum hos obſecro nictus, hunc capitis
V y tre:

134 P I NI f.
tremorem, oriſque totius motum conſiderate:

nonſap iam ego, ſi mens hic hotſt ulla habita-

re. Ea propter ſi me auditis: mer ionem, ſi quo
vobu eſt opus, huuc retinete, qui delicias fa-
ciat aulæ: Regni infidiatsrem apud alios quæ-
rite; Nam hac hujus manifeſta ſtupiditas me-
tu yos abſolyit. Hanc ille ſententiam, eiſi
haud magnopere probabat, priori ta-
men credidit miſer mitiorem: quippe
qui rideri pro morione mallet, quàm in-
ſidiator torqueri.
(1IS5. Tertiæ ſintentiæ dictio.)
FREMENTIBUsS adhuc aliis, & variè, ut
quiſque favebat, afſentientibus, ſurgit
Poſtremèò Juvenis, impensè garrulus &
naſutus (cui viſus nidor im poſturæ ſubo-
lere: Et quid, inquit, ſi verſipelli iſte, hot
certe voluit, as occaſione uſus, eventum expe-
riretur à Sciebat, armato aditum non pate.
7e; at inermem quemque, ut non timeri, ſi
uriſſimè inſidiari. Meò, quo cuſtodias ſalleret,
nudus quidem venit hic pugil; ſed, credite
mihi, venit unctus. Explorate ungues, aut
ſi quid aliud in corpore reconditum eſt: Vbi
ferrum non potefi abſcondi, venenum poteſt.
Wm ſacile eſt menum regu, aut genu, .
E=

mwi
mti
ſidk
Mclaft
junßt
Aieu
uin i
W Mn
imnini
mnii ,
Pa
Nti
lan in
MI
1,
bunin
Unenein
Uſinn
nelklern
eſeg

Il,
uunigtnflee
uinſtlale
ninninn ,
it, lilliuf
mngll inen
uſtinitnen
ltrenn e
, Pnnt
mnann gin

enen

ſwni iia.

nr it,Kunt

Eremlu, in

nenk aunlul
rimualbnelt
frnſgllefe
eia mnmt
atn Elen i
, Hrntm,
lſainſt
l; ſm
oran Nhu/
”õ
1, mum;
ℳ 4

4 C ROAMA PI., 133 5
ſpeciem ſupplicis tangere; ut aliquid Colchici
frigeris diſundas. Aliqui halant virus; &
quos manus vt queuns, ſlatu occidunt. Quid ,
quòd etium aſpectus nonnullis eſt peſtilens
mortem in oculis circumferunt Gorgones iſtæ.
Quamquam ut hac tan quam beregrina tæcea-
mus: quid tandem eſt iſtud , Penetravit hic in
Regis aulam, ac propè etium ad menſam! quam
promotum fuit, poculo toxicum infunlere e

aut cibariæ lanci fatale gelu allinere? aut

obvium quidvis ad ſtruendam pernitiem ani-
inare? Noen magnæ ſunt molitiones: nec to-
tis amphoris aconita potantur: Guttula ſexta-
rium infecit, & totum Sigma interitu ltit.
Ad hac nos tam ſibi regnum hic quærit, quàm
per hunse alius, quem ignoramus. Quare non
ego magu exiſtimo tormentis Confeſſionem;
quam ſupplicis ſangainem expriwendum.
Dixi.
(116. Regis condemnatio.)
AUpITA tam atroci ſententiâ, in qui-
bus anguſtiüis reus eſſe ſe ſenſerit, nihil at-
tinet memorare. Interea certè, dum pur-
g re ſuſpiciones miſer, & objectum cri-
men refellere nequidquam laborat; præ.
tor capitalem ſententiam pronuntiat: Vi-
14

136 LBRLI.
tà quidem condonari gratuitè poſſe, cæ-
terum ne ſtulti itidem alii regnum ambi-
re unius exemplo, aſſueſcant; hunc, quilſ-
quis eſſet, ad equi caudam religatum,
cum ignominia per urbem raptandum eſ-
ſe. Ita èjudicio diſeeſſum. Confeſtim vi-
liſſimus quiſque aulicæ turbæ circumfun-
duntur, rapiuntque, feruntque, trahunt-
qae; & in veſtibulo humi diſtentum, cra-
tique im poſitum, ab equi ſyrmate ſuſ-
pendunt. Metium videre Suffetium vos ere-
deretis, non ſanguine adhuc rorantem,
Kalanean⸗ jam certè lacrymiſque cun-
um palatium implentem. Igitur quando
ſpes regni huc reciderat, ut de vita
jam quoque pericelitaretur; Cælitum ho-
minumque fidem ejulans obteſtatur: pa-
ratus regem regiamque æternùm ejurare
atque exulde cæterò vivere, dummodòè
pœæna tam infami gravique abſolvatur.
Quibus tantis precibus exorari ſe judices
paſſi, vinctum exſolvi, dimittique ab ur.
be jubent.
(I17. Regis tranſitus ad anacharetam.)
DATA miſſione, cùm ægrè ſe reus ex
vitæ deſperatione collegiſſet, non cre-
didi

(A
Ircin
Ernun
Enntei
ſi 1ßil
tynn 4
cea, nn
ulnttnit
nelnmtkn
fnſen
it
ll
onrie unn
i ligen
Eelei pn
elagur
oc
Agnonler⸗ 1
Clhen
endlenn

*
.

111
Euin
Rch
ln ger
dentipurcnt
In Cnkking
2bratonntt
Enmmkrir
milemne
idegühme!
lerliſfune
ine Adhuetaun⸗
Nen Yiur ut
itt . 4
n Crlhunt
lus daken
ge Kemunefn
hiinete, Anm
tigre nt
us etorarleſi
,Cmminie 4

4

=

—

AAANARN
amn egeen
leglet, n

4CNNOAMA VI. 137
didit conſultum, ut aliis porrò comitiis
regnum tentaret, eujus rivalem tam po-
rentem reperiſſet. Aulà tamen urbeque
ejectus, ne quà in publico pernoctaret;
id perſugium habuit, ut ad caſulam di-
verterer, quam haud longè diſtantem
Anachoretes vir pius incolebat: à quo,
ut auxilii nihil acciperet, hoſpirium ta-
men fortè & conſilium, certè auem ſola-
tium ſperabat. Venit, jamque ſeipſo ſub.-
miſſior, non regi obſequium (uti priùs)
ſed exuli pauperique hoſpitium; id eſt,
humile contra noctis injurias teéctum o-
rat. Inſcius rerum, quæ agebantur, ſe-
nex, aperit gratuitos lares; deque foeo
cœnulam, quam uni ſibi parârat, hoſpiti
ſuo comiter apponit. Samia omnis ſup-
pellex, & in qua patrem ſuum Agathocles
agnoviſſet: Nec epulæ ab abaci ornatu
difſerebant. Frigidam deinde haurir,
eamque de paupere culullo ſitienti con-
vivæ propinat.
[118. Regis Cænula.]
IEI Rex veteris opulentiæz memor, &
ſua nuper murrhina, vitreique luxus cry-
ſtallum; & dapum, menſæque lautitias
re-

recordatus, Hem, inquit, inane ludibri.

um! heni yanum regii tumoris faſtum! Hauc

infelices recidimæs. Simul congemiſcens
obticuit: largiſque imbribus hoſpitalem
menſam pertudit; ut ex omni voce, quam
increſcens delor ſtrangulabat, ſoli ſin-
gultas andirentur. Senex, tametſi non
dubitabat, quin meritò lacrymaret, qui
veſtem infelix non haberet; tamen ſuſpi-
catus aliud item ulcus latére, quod do-
lori eſſet: id aggreditur molli manu ex-
plorare. Diu mhilo plus, quàam è muto,
elicit. Denique tentatis omnibus per-
vincit. Et hoſpes quidem rebus, ſic ut ge-
ſtæ fuerant, commemoratis; hoc epi-
phonemate fabulam clauſit; ut opum
honorumque perfidiam execratus, im-
Providum nimis cæcumque fuiſſe ſe fa-
teretur; quem ſuæ felicitatis inſidiæ tam
diu non advertiſſent. Anachoretes, qui
Regem ſæpè jam antè viderat, faſſus
eſt: Nullum quidem ejus indicium in
exulis vultu ſe agnoſcere; nolle tamen
idcircò fidem abnuere; ſed re ita verâ
eveniſſe credere. Eaque propter, ſi ita
eſt: L

G1¹ 19.

Mralunte⸗
nEceenun
ummdhulfe,
Nyneſtun
Qt mn
Peerhen
MMeſuineint
lobraune
chilleni
Un

Ulugllll

Mügi
Cllelkenin

.
t, taullt
mi ſiin 1
llengenice
ibbue loptlen
onniſeegn
glubt, ll
Iel, Wmeii
udlcgnue,l
Dettzlmenſß
du kir, gle⸗
Cur wolinant

un, unin
us onnbus
entebit hen⸗
Colaii, hoe e

Gaulk; do

un eitenit,

nngle lilet
elciai nüle!
Alucholtte
Ale figenn,
nebu ilite
ete; nolen
e lel li

gee Ptopte 4

CROAMA VI. 139
[n9. Anachoreta oratio.
ERANT hæc tibi fortunæ ludicra jam
tum, inquit, metuenda, cùm adhuc feli-
citas blandiebatur: Serò metuitur, quod
jam ſentitur. In regni penetralibus hoc
tuum exilium aderat, ſed aderat perſo-
natum, & opertum fuco. Texerant illud
immodicæ opes, texerat honor & vo-
luptas, infelix cruſta, & præſens futuræ
cladis involucrum. Ita ſub ovi tunica
aſpides foventur, ſemper noxiæ, ſed tunc
nocituræ, cùm teſtam perrupéêre. Neque
tu hodie caſum doleres, ſi de ruina heri
cogitaſſes. qraviſſimè ſauciat telum, quod
ſecuriſſimé ſtringitur: At hoſtile fertum,
ſæpe, dum cernitur nudari, hebetatur.
Et tibi ſecuritas imperii tui nunquam
nocuit gravius, atque dum maximè pla-
cuit: diffidenti tutior, quàm amanti. Sed
nimirum hæc rerum eſt viciſſitudo. Ro-
tantur humana; & quos in ſublimi nunc
conſpicaris, ubi ſe rota converterit, humi
abjectos videbis: tuque iterum fortaſſis
ab alto deſpicies quem humilis nunc ad-
miraris. Quare veneratus agnoſce Nu.
men, & tecum ipſe reputa; tam bene reſti.
tui

140 LIBKI I.
tui in regnum ab eo te poſſe, quàm ab es
facile fuiſti ejectus.
[120. Regi reſtitutis.]
Movir exulem ſenis oratio, ut in pe-

tionem, etiam in Regibus, flens agno.
ſceret i Deique nutu, & auferri imperia,
[dotus experimento] & rurſus confer-
ri poſſe, [mox etiam docendus] con.
fiteretur. Commodum huc ille ſe de-
miſerat; cùm videre fuit, actæ trageœ-
diæ cataſtrophen. admirandam. Quippe
ſenex, quod ante nequierat, cœpit Prin.
cipis in eo lineamenta agnoſcere, Re-
gemque germanum non credere, ut
priùs, ſed videre, & venerari. Nox ea
tamen acta Regi in tugurio eſt: qui die
altero veſtitus comitatuſque dum in ur-
bem revehitur, ab univerſis accepta-
tur. Non civis occurrens, non matrona
proſpiciens, auſi de principe dubitare-
Et fmuli dominum, & aulici Regem,
& clientes patronum pro ſe quiſque ve.
nerari. Fervent ſtudiis atria, ſtrepit ob-
ſequiis aula; commune omnium certa.
men eſt, qui nutus obſervent, qui juſſa
ca.

des abjectus, fragilem hominis condi.

atli

Gun .

iI
gpin 1
lreſuun
megufu
tun; Wm1
Olenn Reri
RR
ovophan
Cogtentn
Cungien,
lumletin
ſl d
u
nNum
nugtmmnt
tunit en
muinnleen

ltat

cin
1 N

1
D Tütaen

K

1
ine

.
Nto, Iin
vonitt cld,

1, ſenignn

letingein,

Nnmkkuscoler
Coenlu l
1 We lle eed

ſe aA⸗ e
itndn Qin
iera, cuptln
nllere, N
on cleete, d

cnent. NMt

incke gis
lge unnt
nifells olt
, norhun
inepe Ohin
aulciNer
oſegiſſe
gti, keti
eonmniunch
enfent, 6.

41CKNOA MA VI. II
eapefſant; qui menſas inferant; in vi-
tium uſque officioſi. Nemo qui igno-
tum ſpreverit, qui pulſaverit, qui expu-

lerit, reperitur. Denique jam Regni

competitor & æmulus, nuſquam ullus:
& ille perſonatus Amphitruo, per om-
nes angulos quæſitus, nunquam inven-
tus; fabulam utique divinitus actam
oſtendit: Regnique jacturam, Superbiæ
vindictam fuiſſe, & modeſtiæ magiſtram.
REONo in hunc modum tecuperato, ſe
quoque reſtitutum ſibi Rex ſenſit: jam
cautus, imperium, quod faſtu ſemel ami-
ſerat, modeſtia retinere.
(121. Ubique timendum.)
FACEREM hic more meo, ſi perora-
rem. Sed occupavit pſa rei narratio, &
mater em perorandijam præcepit. Quid
enim iis, quæ vel ab Anachoreta ſapien.
ter, vel à Rege breviter, vel in ipa nar-
tationis ſerie copiosè dicta ſunt, addi
adhuc poſſe exiſtimemus ? Et tamen
aliquid exifſtimo poſſe. Nam ſi Regum
etiam principumqe felicitas ſecura non
eſt, quin ad quemque nutum Naminis
verti evertique facillimè poſſit; quem
no-

142 LLBRI I1
noſtrum, obſecro, ſua, id eſt, imæ cus
juſdam felicitatis aura tantùm inflare at-
tollereque audebit; ut ſecurum ruinæ,
& adverſum caſus hos munitum ſe opi-
netur? Fallimur immane quantum, falli-
mur, quotquot hæc noſtræ aut adole-
ſcentiæ lubrica, aut formæ inania, aut
gratiæ fluxa & evanida magnis ampullis
jactamus. Ipſa gloriæ umbra, & volup-
tasum illecebra, & opum irritamenta,
nullam nobis inconſtantiam, niſi blando
mendacio pollicentur. Denique nee viri-
bus ullis, nec artibus, in hanc fortunæ
perfidiam ſatis armamur. Una noſtra,
certaque ſecuritas eſt. Uique formidare.

VII.
MAJESTAS PRINCIPIS IN
ILLUVIE CARCERI S.
(122. Bona printipis.)

ORTUNA ludentis ingenium in alia
vobis imagine monſtrari deſideratis.
btemperabo: nolo tamen, Jugurthæ
vos Tullianum, aut Albam Perſei, aut
vetus alind carceris exemplum hic erl pe.
Ktetis.

luln In il
inn lmunt
Uurn hinn
Oelnlrr
caltim
Drnchupen
glunphr.
gueelelem
Vnu, Een
MWni
Kikuungne
Uitr nn⸗
Nüſltierer
le Nlrdein
Letenn

—,—

lnan
. AWNA
ec,,
unen
NAe
e
1e i

,
G

ACROAMA PII. 143;
lel, iunm Ketis. Sunt quædam & hujus ævi docu-
minillen menta, quæ deſultorism fortunæ levi-
nmnie tatem incuſent: Nec ſunt ea tam ob-
uniun lent ſcura, ut ad hanc rerum vertiginem pro-
unm Pandam, luce indigeant exteræ narra-
e alen tienis. Etenim vel iſtud ne longiùs ab-
uin ducam] hujuſmodi videtur Copioſa
wpiümhl quædam florenſque Civitas, càm opum
cæterarum habebat abundè, tum optimi
Principis gloriã potentiâque in primis
triumphabat. Fortè evenit, ut in Iudos,
ques ille ſolemnes edixerat, intenta Ci-
vitas, magnis ambitionibus laboraret.
Non pigitum ibi, nec operam ponere,
nec ingenium contendere, nec ſumptus
profundere, dummodè [quod in pom-
pa pleriſque votum eſt] omnes conſpicui
NWcCIISh eſſe, & alter alteri palmam præripere me-
rerentur.
actIIS (123. Ludi indicti.)
h) LUpr erant, Juvenum quidem, Eque-
ſMFtres; (nam puerm acies pedeſtris, Tro-
igeniun ii jam edocti ludere) & præmia, quan-

ne, Anlle
Dun ktianen,
tun müüblen
Dennenetſi⸗
kamekotnne
Uu noltn,
heſmitan,

etans
D quam ex auro argentoque non deerant,
re, le animos tamen, haud perinde ac ſpes glo-
un elt, riæ accendére. Placuiſſe Principi ſuo,

cert
Ulcel,
pplun .. plus

144 LIBRI .
plus omnibus præmiis erat. Hue certan-
tium arma ſignaque tendebant: huc &
juvenum plumantes galeæ, & puerorum
bullæ, & omnium induſtriæ ſpectabant.
Eodem equorum lectæ propagines &
phaleræ; equitum penſiles arcus & pha-
rettæ: veſtium textilis cultus & faſciæ;
denique eòdem & populi ſtudia, & ci-
vium deſideria, & ipſa Circi ſpatia vo-
cabant. Sed neque Prineipis partes ab eo
choragio excluſæ. Seorſim illi jam arma,
jam equos, viroſque, & quidquid eſſe
ſpectaculo poterat, adornãſſe ferebatur;
ſolus in ea pompa, ſi exteri hanguerent,
civium oculis votiſque ſuffecturus.
[124. Ludi iuchoati.]
CXATERUMadvertite, quid rebus mor-
talibus, cùm minimè exſpectatur, ple-
rumque ilſudat. Feſtinat interea tempus,
aſtriſque ſtatione iubmotis. Matuta cœ-
lum occupat. Fit continuèò ſtrepitus, au-
ditur fragor, urbeque tota diſcurritur.
Complentur theatri ſpatia; & plerimi,
dum de loco pugnant, excluſi, vix de
ſumma cavea ſpectare permit untur. Eo
ipſo tempore, quo plebs in Circi Sa
us

161091
kaluiti
iſti ef
aver:
eingtalan
Ptenkouanin
Aentirmm
calgüf
zgrnhourn

fuittmtwr
Hanemohlan
lblcaum
niitk Auan
Mlinetum:
lurtm menle
W amnlrcn
füwezni
lut,
!
m Prü⸗
elithtit
nnulitie
ten nor n
ent nn

e

ie

.
1

liugten

11
6rnnlleceng
tban int
keAPletont
lie elihn
2 Mopzpites
laiteuheſtr
daruk l
NaCräiſhuin
nchispatun⸗
eotnilijmen
e, galgitl
cornalelerben
eelen nguen
elokedurar.
Bluheet)
1e güdubun
d erſelm
inarintereiten
bemotis Munun
rinuorepin⸗
ſue tot air⸗
Piu; .
Nt, erclihil
te penmi m.
lebein Cnd

1CROAMA1 PII. 145
bus tumultuabatur; jam alibi nobilitas ad
fores palatii, equis armiſque inſtructa
præſtolatur: ſpectaculo omnes, priùs
etiam quàm decurrerent, digni: tantus
veſtium luxus cultuſq; emicat. Nec aliud
ad pompæ ſummam deerat, quã ut prin-
cipis exſpe ctati juventa cum præſtolanti
agmine ſociaretur. Quis in ea tum urbe
fuit, tam circumſeſſus à luctu, qui pubem
kanc nobilem conſpicatus, inter gaudis
publica ducturum ſe diem illum non ſpe.
rärit? Aut quis aliquid in pompatam
hilari mœſtum: aut ſub ludicro tam feſto
ſuneſtum metuiſſet 2 Et parturiebat ta-
men jam tum illa cœli malacia nimbum,
qui nec opinanti lætitiæ ſuperfundere-
tur.
(125. Ludi in luctum.)
ETENIM, ſpes mortalium incertas?!
dum apparati hi omnes, alii in palatii
veſtibulo, alii in Circi curriculo, multi
in urbis trivio expectant, ut prodeun-
tem mox principem dato plauſu ſalu-
tent, omnes unius Principis adventus
moratur. Conſtanter id primèò ferre po-
pulus: pòſt, deinde ſegnitiem mirari; pôſt
S rupta

146 LY B 17 .
ruptâ patientiãâ indignari, diemque perire
per ignaviam, queri. Poſtremò equos
etiam mora longior perturbavit, ſtare
loeo inſuetos: inde crebri hinnitus: inde
prurire pedes, ipfique vix etiam frenis
contineri. Quare primores juvenum, qui
agmen duétabant, intrò in palatium ir-
rumpunt, viſum, & quid Principem pom-
pamque remoretur. Ibi, ecce, ingens per
aulam trepidatio! Alii ſurſum deorſum
currere, & omnibus in angulis capita
conferre, alii clam muſſare, alii palam

clamoribus domum implere, alii alios, ut

quemque obvium habent, inceſſere:
omnes conſilium quærere, nemo inve-
mire. Equites nondum planè, quid fierer,
gnari, infortunio ramen familiam premi
conjectant. Sed obfſtinaverat aula, factum
occulere: & ne qua foras indicium ma-
narer, cavere, donec arcani impatiens
dolor erupit; & per fublatos omnium
ejulatus, cladem vulgavit.
(126. Princeps ajniſſus.)
JuvENES ergo ad ſuos regreſſi, pa-
lam amiſſum infertunioe principem vo-

eiferantur. Quo clamore, velut fulmine
cXxä⸗

1610
n ee
ünrmn 4
rnn t .
oe, ui
niruft
,iRcee
iaeßten

—
S=

le 4

4
II. N

Z
1

dl

Rdn
lten aumn
cet,hin
Aa,oiein
inerpieen
ſoſtlacen
imner,R.
elegun
Wgktdite
uduniird
lerſhninr
Walanert
tenſemgn

Pluarine,

Nlldenn n,
U 1

ert

t

denaept

1

hennbeſt, in

thrihinningne

Eefir eiunſten
les enun e

dn Aummt.

idhinchenpe
ecct, hirf
Miſatamceote
u in ugllt gin
Unlae, Air
inpen, idictt
uben, eſen
utte, hennb ile
ddiunt gidin

ceniamilangte

enetutlleſit

uleruincun. .

net nt injn

Kublutds N

hnn.
1onſu)
luos egel,
tio pnafen
gore, u

. 4C ROAMA PII r7

7

exanimatus eſt omnis ſcenæ pompæque
apparatus. Trepidant clientes, dilabun-
tur cives, conſternantur omnes. Mox
comploratio publica & luctus. Non equi-
ti cupita placet victoria: non prætextatos
ephebulos Troja, nec ſua plebem tenent
ſpectacula. Sed univerſi undique pulſe
publico excedunt, & ſuo dolori privatum
larem quærunt. Triſtior in gynæceo fa-
cies, ubi vidua ſe mater lacrymis confe-
ctura, miſericordiam movebat. Quis e-
nim explicet, quid in funere tam luctuo=
ſo, vel agere matrem, vel omittere dolor
impulerit? Nam illud quidem, capillos
vellere, genas unguibus cruentare, Na-
tumque è laniato pectore refoſſum ire,
vulgare tantùm, & ſexui commune præ-
ludium fuit. Cæterùm, caput parieti illi-
dere, ſparſoque cerebro luctum finire,
aut animam certè inediâ pellere, aut mor-
tem per præcipitia quærere, id paulatim
placere inceperat. Subibat, huc recidiſſe
omnes fortunas ſuas, ut, quæ elato
pridem marito vidua luxerat, pariter
extinctis etiam liberis, in perp etuo mœ-
rore ſqualleret.
G 2 (127

1413 LIEBRIE
[127. Princcps reqzairitur.]
Nox omisére primi procerum in hac
patriæ orbitate Rempublicam capeſſere;
& quidquid reperiendo Principi foret,
maturare. Expediuntur præcones, qui
edicta populo promulgent; invitantur
præmiis judices, qui nuntient: dimittun-
tur omnes in partes equites; qui avia in.
viaque permenſi, aut fugientis veſtigium,
aut latentis hoſpitium, aut occiſi condi-
torium requirant. Nec interim conje cto-
rum ingenia cunctantur: Sed quod cui-
que ſuſpicari pronum eſt, illicò in medi.
um affertur. Nam ubi ſit, longiùs abiüſſe
profectèò non poſſe: quippe quem pridie
cœnantem in triclinio omnes conſpexe-
rint: adde, tum aut ob ſeratas jam pala-
rii fores, aut vigilum excubiis cautè mu-
nitasita fuiſſe; ut elabi indeprehenſus ne-
quierit. Et verò Dædalum certè non fuiſ.
ſe, qui quemadmodum è catcere, ſic è pa-
latio per ara præpes avolarit. Reliquum
igitur eſſe, ut vel intra palatii limites, vel
nuſquam alibi abſtrudatur.
(1238. Conjectura de princiße.)
CoerrATI, guet sircxm circ“, qam-
16

pentiauf
nejfnindalr

nu ngln
wai iin e

Fatilun 1

iglnanc

Salug filt
Pp,

fni n

lchagengit
niguklerfgn
nin ucip in
veſlinur
Kirl
NN
Kfn hinmn

nihnen

₰ c XO 4 M A VI. 142

in gue abditi ſint receſus? Quid prohibet in
kane borum aliquo latere ĩ Idam ngulus E& ho-
Rin D minem capere, & tegere principem poteſt.
“ Maandro⸗ »ecce, flexuſqne hos borti oſtri
i an cireuite. Qauid enim ſi labyrintho ibi ſe ali-
iit gjao in duit, & voluptarius error:, in caree-
ümtdnimn vem illi vertit? Ad bæo celas pennarias &G
hung;üui bypogea viſite, aut ſi quid alind ſubtirra-
nhenienln geo ſornice clauditur, aperite lætere S i
niiimn aliquis poteſt. Multisr oines injuriis obnoxii
eieintneh ſumus; aliuss ſomnus, & lectuli pluma
glg rangulavit: alinm ſui ſecxnrum rei par-
t,Udum vulæ ruina ſepeliit: aliquem in plans am-
i, lugindi balantem pes fefeflit; lapſumque doler vo-
lppe glen git ce & epe priyavit. Duid, quod hominem as
ommenin junt fusſe, qaees nuper in ſus Cimelia in-
naänun greſum, coeuntes atergo fores inelaſerint;
unhitlin goque in loco fruſtra quiritantem qaoa ne-
inlenthen aini andiretur] fames inopiaq; inter ſum-
lun antnt mas opes extincerit? Cogit ate, ettam hit e⸗
etcetſtiin di Iudos hos pot uiſe. Et qram proclive fuit,
nolrt in aut per obſoura nodtium, i putei voragin e
pilnülinint ant psr lubricx marginum, in piſeinæ v=-
nur⸗ varia decidiſſe; Quærendus vobis nullo nen
4 piufe loco eſt, quem amitti tot locis videtis po-
ma,“ Snihe.
4 G 3 (129⸗

50 LIBNJ L 2
[129. Servi in qushtionem rapti.]
HAc taliaque à multis ſuggeſta. Nec
ulla afferri ſuſpicio tam abſurda poruit,
quæ inſupef habenda videretur. Quare
ſedulò, ut quidquid auditum conſili
fuit, capeſſitur. Ruunt, quærunt, agunt
omnes omnia; nec tamen amiſſis ado-
leſcens reperitur. Placuit poſtremè in
vlgiles cuſtodeſque animadvertere, ita
commeritos. Quid enim cauſarentur
ignavi? An de nihilo fe crederent excu-
bare juſſos? Quorſum principi tot ad-
diti Comites, qui curarent? Tot ſatelli-
tes, qui defenderent Primam his ratio-
nem, æ què & ſervandi principis haben-
dam fuiſſe, & amiſſi reddendam eſſe.
Atque erant ii per ſe ipſi tales, ut posnam
meruiſſe ultrò ſe omnes dicerent, luere
nulli vellent. Veruùm ut exercita quæſtio
eſt, ne fidiculis quidem ullis effodi plus
potuit, quàm ut conſtanter, neſcire ſe:
inter tormenta aſſeverarent. Reſtabat id
modò percontari, ecquo tempore, quo-
ve loco Principem noviſſimè conſpexiſ-
ſent? Tum verò indiciis hactenus varia-
tum eſt, ut plerique redeuntem àâ cœna

vi⸗

noche⸗ role

fyüumiaegen
agli uignil
inin en in

Wühen hun
Duin Wen
,
töun, Annen
kiingin

ſun hur

NIE

lctne

4 1
Ranaſe . i
AAEüriin

inei
wihnr

li⸗ ei 8
alrd ui
ſikerent, E
adiun col
clet, gll

men mwier.

hrit lrend
Aumechenert,
Penin cultent
lolaeleruan
un Prnegitan⸗
Ularen? Totlrel
Miiman gistun
Eiihi Mahen
edtencamn 4
Uürles ufan
es Actlent, 1
ltelereli n
en Wluehhl
nbtuntet, elit
uen Ninn
guotennpol,
oriine l⸗
cis hadenut
leleutn!

»

4CROANMAVII. 151
vidiſſe dicerent, ultrà non obſervatum
Aliqui tamen in procœtone viſum recor
dabantur; aliqui etiam in horti porticu
ſpatiantem:inde nuſquam in conſpectum

veniſſe. Sed hæc omnia demum huc de-

ſierunt, ut interim cœpta familiæ clades
nuſquam ſarciretur.
(130. Cerman da principe.)
Nox potuit rei tragicæ fama ſuis mœ⸗
nibus includi; ſed ubi civium aures ani-
moſque concuſſit. exſpatiata provinciam
finitimaſque gentes circum omnes, im-
plevit. At non eodem ubique ſenſu ac-
cepta; paucis quibuſdam lætior, cæteris
ingrata, certè omnibus neva accidit,
& inſperata. Ea una fabula diu in omni-
bus fotis, & hominum circulis narrari;
poſt, ut poëtas quoque excivit, ſcribi
etiam, & numexris lugubribus incluſa.
lectitari vulgè incepit. Erat carmen ei
ſuper re, linguâ vernaculà factum, ple-
num querelæ: id omnes æquè in convi-
vis choraulæ: atque in vicis pſaltriæ,
atque in colum fuſumque aſſiduæ: idem
& inter paſcua paſtor, & per ſilvam via-
tor, & ad ſtivam arator, & alibi paſſim
6 4 nes

152 LIBRI I.
memo non ozcentabat. Viſæque ſunt hie
riguæ valles, ibi concavæ rupes, alibi
penduli colles, audito flebili carmine
viciſſim opplorare; & acceptas voces cũ
queſtu remittere: juga demum omnia
reſponſare, & rem ipſam, ut geſta fuerat,
prodere; ſi voce prius, quâ oportuit, in-
terrogarentur.
(13 1. Spes reperiendi principis.)
CuMinter hæc populi ſtudia paulla-
tim acceptæ cladis memoria ſeneſceret;
cœpit una etiam luctus intepeſcere, &
apud multos, areſcente jam lacrymàâ,
priſtinis nitor & hilaritas valere. In ſola
matre pertinax hærebat, atque adeò
creſcebat dolor. Ubique illi ſua orbi-
tas, & filii (ubicunque is eſſet) calamitas
occurſare: Neque noctu requies ulla, nec
interdiu dari, ſed, velut in recenti fu-
nere, ſemper aut lacrymæ cadere, aut
gemitus audiri, aut planctus ſonare. Mul.
ri jam adeò menſes, atque anni haud mi-
nùs ſeptem ita abierant, ut in hoc fortunæ
ludo nihil interim mutaret. Tum, ecce
tibi! inſperata fabulæ cataſtrophe; Fos-
tuna perſonam, quam ſumpſerat, exuit;
atque

Eti Nl

luf
bunn ün
l.
Uon enkenlin

Arnullas

niclun be

je, Mkut
teti keele
n nall

Murduheut
ldnn e⸗

1

un
utin
Afluchrir
lor, lume
duſlt uin
len plent
Eenn anl
lin, ſin
S

Nleeutn
ne iſet, d
o kehi cunin
ehtutſre,
Giennn onl,
, uegeti Ter
chichantitt

inlfficni)
ohlliſaleel
memorlakene i,
u urelere

bente n hehn

iasſalbet. Mllt
ebct, Agle 1
Aillelnnon
enele)echui
Aunegirllun
elcrin ttcen
gnr cilele,

Ddkuskonarel

Jbeinnihunn
in hockaru
let, Tum, 6.
ilttophef
unplera⸗ e

1

AC ROA M A VII. r1/7
atque extriſti tetricaque lenior facta „
frontem cœpit explicare,& tanquam con-
ſtantiæ ſuæ peœnituiſſet, ore ſereniore
jam renidere. Quod que madmodum eve-
nerit, deinceps enarrabo.
(rʒ 2. Olcaſio principu inyeniendi.)
Ap quartum ab urbe lapidem præ-
dium erat & villa, quam arcis in mo-
dum vallo foſſaque cinctam, vir nobilis
domicilium habebat. Umbratiles ibi
ſilvæ, uberes undæ, molles auræ. Na-
tus æſtivo ſeceſſui locus, & meliore Do-
mino, quâm cui ſuberat, dignus. Illuc

planum ab urbe reétumque iter ferebat.

Ea domus perpluere forté locis pluri-
bus cœperar. Inde negotiunt fabro cæ-
mentario datum, tegulas inſpiciundi,
quòè villa adverſus imbres ſarta tectaque
Foret. Is accepto negotio „ dum die-
bus pluſculis tectum omme fedulò per-
reptat, pedetentim ad turris faſtigium
defertur; quæ in villæ receſſa, ur altior
cæteris eminebat, ſic pluviis opportu.
nior, plus operæ poſtulabat. Nam te.-
gulæ ibi multæ vitium fecerant: quas iſte

dum alias ex aliis leco ditmovet, magnam

6 5 ejus

154 L I BRI f.
ejus tecti partem ita denudat, ut admiſ-
ſis radiis tetrum fubjecti carceris bara-
thrum, repentè patuerir. Simul & faher,
inſperato loci hiatu attonitus, hominem
videt, ergaſtuli pzdore deformem, ma-
cieque longâà & illuvie ſqualidum: Simul
homo novæ lucis exortu (quà ſeptem
annis caruerat) recreatus, cæmentarium
audit inter tegulas ignotum, carmen vo-
ee tinnulà modulantem.
(133. Inyenitur à fabro.)
CAPTUs illecebrâ vocis, arrigit im-
penſiùs aures: & ex verbis quidem præ-
lugubre carminis argumentum eſſe ſatis
intelligit. Audit inde, aulæ neſcio cujus,
querelas ingeminari; tum urbis totius
lacrymas; mox viduæ matris orbæque
ejulationes; poſtremò, ne dubitandi
locus relinqueretur, Principis amiſſi
nomen Hebili apoſtrophe laudari. His
homo tot indiciis erectus, venit in ſpem
libertatis, ſi conniteretur potiundæ.
Igitur e profundo carcere quã potuit
mœſtiſſima voce fabrum cæmentarium
compellat. Pòſt admiſſo colloquio, qui-
bus orbis in oris exulet cui Domino lo-
cus

AUlel/Re
mamiit
Sehutteid
ümad
Tiggmil
Vu imu
Iedeuknn
Cele nrte
enert un
irkeamtn.
tlbem A.
Calmi nitii
Müguemn.
S
Doduuhe
tlimlinvacen
enmgitt
nücifui,
leſeng
l
Nrmtüi
J

1
le, i lnn

leuteenben

a.

lus, onien

lehrmen, n
Tulcin Fan
n (gu re
NAs,Ceerade
tun, datnenn
n29
1ſen.)
iwelt itn
erbigglilent
mnemmnelel
Alle neleio li
tumorbston
a nutkotbe⸗
1o, 1e Cbin
„ Nineßt in
dphe huln
us, ſeiniiß
eretut doin
cele gi 4
Un cemen
Pcologti ſ
ainn,

ACRO AMA PII. 15 5
cus teter ac barbarus pareat; quàâm pro-
cul urbe decantatâ diſtet, interrogat.

Septem annis in eo ſe Tulliano per nefas

attineri: neque ubi, aut à quo hofte
teneatur, ſcire. Perſuaſit facile, ut homo
miſericors rem ei omnem proderet, loci.
que & nomen & Dominum;, inſciens
quid agererur, indicaret. Tum verò capti.
vus inopinatâ re obmatuit, quippe qui
neque urbem ſuam crederet tam propè
abeſſe, neque de cliente ſuo ſic meritum
ſe putaret, ut ab eo facinus tam fœdum
in ſe admitteretur. xrgo in lacrymas uber.
rimè ſolutus, aliud non habuit, quam us
de clientis perfidia inſigni, ſuâque æru-
mnà quereretur.
[134. Agnoſcitur 4 fabro.]
LACRYMAShæc hominis fortuna ipfſi
etiam fabro excierat. Sed enim quid opis
ærumnoſo præſtaret, non videbat. Non
qua ipſe ad vinétum deſcenderer, mi⸗
nùs, quàâ ipſum ad ſeſe extraheret: At hæe
neque ſpes aut ad cuftodias fallendas.
aut ad elaves reperiendas apparebats
Optimum factu credidit, juvenem, quiſ-
quis eſſet, ad reliquias ærumnæ ſuæ exci
6 5 pien-

155 LIIRI.
quod res æquitaſque poſceret, facturum.
Atqui ego te ( excipit vinctus) nihil iſiorum
volo, ut tentes: magu iſtud, quod quidem
nullo tuo periculs; meo autem cum incredi-
bili bono perfæcilè poſſis, id ego per omnia4
te humana divinaque, ut facias, oro. 1,
Junntum potes, urbemque curriculo pete,
at que mei ibi ciyvibas, ſuum in hoc carcere
Principem teneri ſigniſica. Verbum ultrà non
adde; & ego te die craftino faxo, magnu in
optbus, quas mereberis, abundes. Nam, ne
quid neſcias, is ipſius ego ſum, cujus tu cla-
dem modò inſciens deplorabas. Non ſuſtinuir
pluribus rogari faber: quem & ſola po-
tuiſſet ſive principis capti miſeria, ſive
præmii promiſſi copia, ad faciendum
officium excitare.
1I35. Nuntius de principe.)
Ierrk omnibus omiſſis, de turri &
veſtigio deſcendit: & quàm occultifſi-
mè celerrimèque poteſt, ad mœnia ver-
ſus fugam intendidæ ultròô geſtiens fa-
mam occupare, & primus urbem gau-
diis implere. Jam aliquouſque at fur-
Him svaſerat; ratus oculorum inſidi⸗
.—

Piendas adhortari, DzUM in tempore;

1e
eatiuttl
g tuk⸗
uuruin
eßiye⸗
6 Auemin
enKe CMMN
MinnAN
Ponmn in,
cinn fet N
Mrerenetunt
uitmn ulr
Eet, unane
uautre
Alunlpentt
isenirise
ke,Kumn h
den o⸗ 1
luuant,
m bent
Ailtzen
N
a
un
ultni
.

uI
1 ende⸗
Neret an
Auil
ſul, uiſin
Ciß iß in
in er mni

ſciu, lh.

e unln
n N un
14. Pithonlinte
iunſat, in
6, Aunde Nan,
Phn cgut
u Monfun
glemn lahn
tapi mienn, 1
u, A kritni

uipint)
onils, benm
guin eolii
l,idmenun
ulnd getru!
ls uben,
—
Worun

4CRNROAMA PII. 157
ſe cunctas fefelliſſe: cùm prædii Domi-

nus, otiosèe de feneſtràâ, nefcio quid ſpe-

culatus: animadvertit, operas murariaz

ceſſare: ipſumque adeò fabrum deſidera-

ri: quem oculis hine inde requiſitum, vi-
det, contentiſſimo curſu ad urbem con-
tendere. Continuèò ſuſpicatus, quòd erat,
hominem per tegulas cum captivo col-
lIocutum abire, ut rei diu celatæ indi-
cium afferat. Nam quorſum alioqui ita
præceps rueret? cur identidem, velut
pavitans, reique magnæ conſcius reſpe-
Gtaret? Tum autem, ſi ita ſit, quid ſe fu-
turum confeſtim eſſet? Uuque daturum
ex merito pœnas, & lentis luppliciis per
omnis cruciat⁴s exempla, ni præoccu-
pet, periturum. Igitur aut omnia ultima
ſibi mox apperienda- aut nuntü certè fu.
gam, quoquo modo præpediendam eſſe.
Exinde cum telo, quod obvium rapue.
rat, in equum ſe conjicit; & ſubditis
calcaribus fugientem inſequitur.
(136. Nuntius moritur.)
Prus dimidium viæ faber murarius
confecerat, cùm à tergo ſe ruens fu-
tenſque eques oſtendit: qui, quamvis ita
vi⸗

158 XERI
vicinus nondum erat, ut nocere comi-
nus pofſſet; minari tamen, &procul terrere
incipiebat. Eò adniti impenſiùs faber, ut
curſu viam ante caperet, priuſque nun-
tium perferret, quàm eq ues aſſequere-
tur. Verùm omnis ea celeritas hue de-
nique recidit, ut in ipſis propemodum
portis, ſimul & ipſe anhelus feſſuſque
procumberet, & hærens in veſtigiis
Eques, conjeéto telo hominem, inſpe-
ctantibus portarum excubiis jugulerer.
Quanquam iſte, acceptâà etiam plaga, tan-
tiſper animam fugiemtem continuit, quo.
ad obitàâ legatione, Principem, ubi captus
ſervaretur, indicaret.
(137. Apoftrophe ad indicem.)
NNTWM, quâm uni ſibi miſerum,
tam urbi, tam patriæ, tam civibus uni-
verſis fauſtum & exoptatum! Tu tanti
ſtudii tui, tu fidei, tu obſequii non aliud
Præmium tibi, quàm necem hanc miſe-
rabilem merebare: Ubi ergo ja ille, quas
vinctus promiſerat, opes? Ubi quas ſpe-
rare te juſſerat, grates? Pauper in ipſo
bene merendi officio obtruncaris: & quo
in veſtigio ſalutem alteri vitamque pehe⸗
. rigi,

vnniiui
mide kueli
e Gtüki,
gi Kan
eſeinen tn
Aurizhft
Nenim n
Daltoni
cin kni
iatmz ir
ℳ
Uuyudcienn
Pendkemn
lhttami
Urbkehrn
lcgurcir
fi
Kchne
gue ln B

1 ½
rhetke ee
Ktoelen
henſiſtben
rilſgne
ger legnen
leriut bue de
8 oenodn
Mha n
en n Nhe
Nominen, uin
Allis lre
ieiim igir
encoNihui in
vepenubien

Kinlitn)
zumibimiken
uumcifiiun
zrrum Inu
bleguinunii
gecem hanen
ego aile ſ⸗
6Dbii⸗
Mauperitſß
runcaiss
iamgue
.

4CROAMA PVII. 155
riſti, in eodem tuam tu ipſe per ſcelus al-
terins perdidifſti. Sed non perinde, ut
vitam, ſic & facti pulcherrimi meme-
riam, hæc tibi cædes eripuit. Nam mo-
nimentum tibi tu are perennius, & quavis
pyramide excelſius, etiam cadens ja-
cenſque erexiſti; neque erit quiſquam,
qui, quem locum tuo cruore reſperſum
eſſe viderit, fiorum tibi roſarumque li-
quore aſpergendum non arbitretur. Ita
præmium, quod poſtero die laturum te
ab aſſerto principe ſperarâs, omnis ti bi
civium poſteritas, quoad hæc veſtigia
caleabunt, aſſiduè perſolvet.
(13 8. Apoſtrophe ad Sicarium.)
TIEIverè, clientum ingratiſſime (co-
git enim abſentem laceſſere Sicarium do-
lor) ecquæ potuit vitæ pars, facinore
tam barbaro, non dicam perpetrato, ſed
vel cogitato ſolùm, eſſe jucunds à Non
tibi perpetuò tuum illud nefarium ſce-
lus, quod in principis innocentiam per-
ſidè admiſeras, ob oculos verſari ſentie-
bas à Aut, quia cæteris clàm feceras, id
etiam celare teipſum cogitabas ? Potuiſti
quidem eſſe tutam demens, ut hæc ier⸗
talie

1600 L1BRI I.
taſſe cogitares: ſed animus ferus & in-
quietus nunquam, ut iſtud abs te impe-
trares, concefſit. Hærebat pertinax in
viſceribus, mentemque conciam rode-
bat vermis. Occurſabant viis omnibus
ultrices ſcelerum larvæ. Obrurbabant
noctu inſomnia, interdiu ſpectra: & quæ
te Furiæ ad conſc: ſcendum flagitium per-
pulerant, eæ dem lento ſupplicio ubique
lacersbant. Quo quidem continuèò cru-
ciatu, quamvis id conſecutæ non ſunt „
ut probri te tui & dedecoris puderet; hoc
tamen proficere ſe utique ſenſerunt, ut
ſceleris conſcientiâ pallentem, & quavis
ab umbra metuentem perpetuèò viderent.
Jam autem, quid illæ te carceris ſepten-
nis cuſtodiæ, quibus tegi tuam perfidiam
poſſe ſperaveras, qu d juvant? Cinxeris
illam tn adamantinis muris; circum-
tluſeris feſſis licet ac vallis; extracta
jam tamen in lucem, non urbi magis ,
quàâm terrarum orb ſe prodidit. Pe-
ſtremèò nuntium, ſi liber, (ur ſanè li-
buit) ne ſceleris occulti ſi index, oeci-
de: nihil ne hoc quidem furore tu ages.
Jugulatus enim es emortuè voce; cla-
xiùs

en

e alin
sl,
albt
en
3 Niiut
mun, in

7

4
CNuul, N
lan lbmii
fn aule
gutn tlmn
Eaitnpen
Genin Nnu
lond Cneauti
tidg ell,
Cit, Atmine
lenlte, MM,
Giär dem /
Mik ilei
nn n⸗
Jüdfuun.
lrnunin A
deuun ean
nlmt,
füfeineb 1
Lleu
nmrrin
eng u

.
imng kenle
asrin,
tehir eiinen
colcam ne
N fisonnib
Ohritheban
ſein Aen
undüumg
dlnpglcotig
ken coninit
one nali,
tohroflenin
e lenenm,1
men, Alen
enofiern.
ectctüisſehen
Ewummſeihli
jnm C
Ititz clenn
nlie, eunt
ubin

godl

e,uſe
Anrinder, ,
1 Wrotetutg
lls foce;,7

4CROAM 4 PII. 161
riàs te, quam ſi viveret clamaretque,
ac cuſabĩt.
(139. Carcer effringitar.)

Er profeétò haud aliter, quàm vati-

cinatus ſum, evéênit. Nam ut prol-to

indicio, fabrum hic eques obtruncavit,
nuſquam conſiſtere, ac ne ad prædium
quidem redire jam auſus, nemox ab
iratis diſcerperetur, fugâà præcipiti inſe-
quentiam minas manuſque evitavit.
Porrèò Cives und omnes, cum aulæ pro-
ceribus effluſi, curfim, qua cuique li-
cuit, ad ominoſæ arcis latumias con-
tendêére, avidi, ut in principe liberan-
do alter alterum præverterent. At fa-
milia loci, quid etiam tum ageretur,
ignara, populum aditu prohibere ne-
quidquam nititur. Effringuntur portæ,
irrumpitur, & ad carcerem undique
decurritur. Sentit interea, auditque
tumultuantes captivus; & magno eju-
latu, ut ſui miſereantur, longique carce-
ris pædore ſe aliquando abſolvant, ob-
teſtatur. Cives, agnita Principis voce car-
dum putant, claves poſcere; (quas ipſas

tamen aut nullas eſſe, aut eſſe amiſſas

men.

162 LPIBRI I.
mentiebatur anus) vectibus carcerem mo
liri, viamque vi aperire inſiſtunt: ac no-
viſſimè cedenti ferri ſaxique contumacia
pervincunt.
(140. Fama inpenti Principis.)
ArTU1 hic ô triſtem aſpectu, miram-
que rerum faciem! hic, inquam, arbi-
trati ſe principem ſuum, quem agnoſce-
rent, reperturos; & ecce! vix hominem
infelices, ac ne hominem quidem ma-
gis, quàm hominis informem ſtatuam,
aut exeſſem urbam, humi inter hu-
mentes paleas abjeétam, conſpicantur.
Veſtis circa omnis computruerat, & la-
ceri. S erum centones defluebant, caduci
principatus inſigne. Capilli turbidè per
humeros effuſi, vultum efferaverant, &
manuum pedumque ungues, qui fœ dè
excreverant; habitum monſtri fimilem
ſigurabant, tum oſſa per aridam cutem
exſtantia, ſe ultrò nudabant: nulluſque
nec in corpore vigor, nec in juvene co-
lor, quem probares, apparebat: & cibi
reliquiæ, furfures, quibus lautitiis pa-
ſtus in illa ſagina fuiſſet, indicabant. Quæ
talia, quanquam per ſe ſingula Pondur
àa.

Iunn
Juraupfe
aclmi i
Pmtund
nutrinhl
ie faine
eglinſetſnen
Vkrincutent
Cismendrn
Päing Arin
Uiſe, Nounn
udgkiin
erulureglun
to enunin
lun annumne
11. iu
olorde⸗
leranihen
miam muen
bfenmi

nrr mi

Aikisuin
Miciegtate
en u
ſlenetke, Ae
ukiti

ckertenn
nlülumern.
lleconunzet

inhi
ſein nun.
uun n.
denigna⸗
e!Fühonhen
hen gütenn
niormenkann,
Mni unir
1, Cunſienn.
pumnrnt &l⸗
ſueband cidid
lirnickk
Cerugernnn
ugte, gi ſ
moniti irnie.
er aticumont,
am kllle
hecin ſerei
zrebl i
Uibus ltulmnſe
indiebind
kinnif

ACAO4MA VII. 163;
habuêre, ut conſpecta vel hoſti laerymas
excuterent: tamen unum præter cætera:
flentibus amicis admirationi fuir, cùm
uveni ſene tam toto vertice mentoque
viderent præproperè ſparſam eſſe, & cri-
nes, ſua nuper juventa flaventes, repen'e
cunctos in canitiem vertiſſe: ut unius car-
ceris ærumna ſuam fimul & dignitatem
principi, & ætatem juveni videretur eri-
puiſſe. Nimirum is ejus barathri fuerat
ſquallor, ea victs inopia, rerumque cæ-
terarum egeſtas, ut vel brevis ibi commo-
ratio, non tormam homini detrahere, ſed
vitam animamque potuerit exturbare.
(141. Princeps reducitar.)
VaRUM utut illa ſe omnia demum ha-
buêre, certè cives principem ſuum, vel
talem inveniſſe læti, nihil operæ præter-
miſerunt, quin cunctas corporis ſordes,
& longi carceris illuviem extemplo de-
tergerent, demptiſque vinculis liberum
educere, & pranſum tonſumque purpurâ
amicire, poſtremò cum nobili comitatu,
quaſi triumphantem, in urbem aulam-
que revehere, per effuſas gratulationes
pro perarent. Equidem hic oneri ſuccum.

bamn,

164 L IBEI I.
bam, fi narrart aggrediar, quis ubique
aut occurrentium cœrus, aut ſpectantium
kabitus, aut geſtientium plauſus fuerit.
De matre verò, in filii eomplexus ruente,
quantacumque dixero, verebor: ne diſſe-
rendo faciam veris minora. Quis enim
hoc fortunæ ludicrum, pari verborum
choragio adæquet:? Statuite vobiſcum ip-
ſi, qui animi affectus exiſterent, ſi qua fra-
trem germanum, torannis miferrimè de-
ploratum, inſperantes à morte reducem
amplecteremure enim verò quidquid in
ea fortuna, quiſque noſtrum faceremus;
id omne tunc, & filium redeuntem, &ma-
trem occurrentem factitaſſe.
(142. Modus inſidiarum.)

VIDzO pleroſque veſtrum in hac tra⸗

gia deſiderare, ut memerem, quas ho-
mo nefarius, qualeſque Principi inſidias
ſtruxerit, & quà illas ſolertia in annum
leptimum, ne proderent, celârit Neque
diſſimulo, & mihi jam pridem hoc deſi-
derium fuiſſe. Sed, quando & auctor ſce-
leris, & quotquot auctoris flagitium con-
ſcios traxit, fuga dilapſi, quæſtionem
eluſerunt, nobis rem geſtam explorare

ſünzmonn
ſaulotnun
cu h
gigi
Nunili
aiüiniMn
ennoclal⸗

en
lun, Genne
occAanende
lürnenzuten

0,
4

4
8

=—

llle, eyntel

lechelkel
Nelint, tun.
cilctaieennn
Ur A
Nünngekixm
fun tennene
Cenmmitte⸗
hortiint, 4
nonmntelie
neni Aaſe
ei,Kui
leofäigg⸗
Ceftntie

uhedtnin
1luulufrei
Menunen,
lebor deſiſe⸗
n enn;
Muigerdotrn
irnchlemg,
wendui
Uirniknimet⸗
inorrehen
lilgitt
Hunkrznte
Geunene
l.
)
romunmuen
nalemgkute
Mincßiinit
dlettiginennun
celiti! en
lgemkoed
aude
Kugtiuna
, Jueſon

ſnerglu

4CROAM4 II. 165
licuit; modus, quo geſta res fuit, in ob-
ſeuro remanſit. Cæterum iſtud vulgo per-
crebuit; Principem à cœna forte frigi-
dam popoaſciſſe, qua perhauſta, cum iſto,
quem diximus, in pomarium deſcendiſ.
e: & inibi, ſomno repentè illapſo, exa-
nimem procubuiſſe. Hunc occuſtè infen-
ſum, eâque propter ad talia attentum.
occaſioni non defuiſſe: Sed principem in-

ſcientem per hortuli poſticum clam ex-

tuliſſe, cymbæque impoſitum ad villam
uſque devexiſſe: Ubi quid ſe fieret, priùs
neſcierit, quàm ſub alterum diem, in
earceris ſui tenebris evigilſſet.
(143. Sceleris vindicta.)
UrcüNQUE iſthæc habuere: recepto
principe pulchrum ac momorabile par-
tium certamen tenuit. Nam cives qui-=
dem uno ſuffragio, cuncti abolendam &
hominis ingrati, & ſceleratæ arcis me-
moriam cenſuêre. Eruendum à funda-
mentis infame prædium. Nec enim par
videri, ut poſt facinus tam barbarum,
ulla hoſpitu feralis, aut forma aut fama
ad poſteros exſtaret. Poſſe unius domus
excidio ſecuritatem publicam ſtabiliri.
Non

166 BPTB RI I.
Non eſſe innoxios lares, qui principem
in vinculis habuiſſent. Ita propè jam abe-
rat, ut injuſſi faces ac tela jacerent: ni ru-
entes unus, qui loci injuriam ſenſerat, in-
hibere, arcemque ſervare ſapienti conſi-

lio maturaſſet. Quid enim pece ſſe lapi-

des, ut ple biſcito tam atroci pœnas pende.

rent? Quibus ſenſus ad flagitium patran-
dum non fuerit, ſenſum iiſdem nec ad lu-
endum ſupplicium fore. Sinerent magis,
ut impunita ſaxorum congeries, in bene-
faciendi materiem verteretur. Scire om-
nes, quàm præclarè de ſe faber ille cæmẽ-
tarius meruerit: cui, qui referre gr ates
non licuerit, ne liberis quidem illius, qui
certè vivunt, cenſerent referendas ? Refe-
ræam ini vel iſas, ut hos illos pradio auctos eſe
donateſque jubiam. Exſtet eadem domus, æter-
num & perſidi elientu, & munifci pr insipis do-
caæmentum. Euſtent, inquam, durentqaꝶe lon-
gum bilares: & inter tot aula plaudentis oßf.
cia, lequaæntur ſemper & muti bi parietss: me-
ꝗue fortuna meæ commouefaciant: ut ege, qno-
ties ad carcerem moum oculos advertero, cegi-
tem, & illinc edaci principem potuiſe; &
illue reduci poſtliminiò poſſe.
FINIS LIBRI I. A-

AMONN

Min

(! Auld
Peluur e

Lnigntid
DlEMIN N
Mherulm
Cognnityse
itennt g
Henntliin
Uete Kaung
Alaniri
Peen Ceie
weniemin

nn 60

11
giifinfn
Propeſeni
iſucetent in
numſenlrni,
ſeſhieniok

In Malſeli⸗

ifenuſente
Nildknnnecl
eAernng,
ongeneilhen
neretu. Niren
leberllecan
Olittnegnu

ileniling d
Nlerenlustl⸗

lupilvabt
alee tunt,1

ginfitiuf 0115 . 1
iterum é diverſo; res nobis tam affixa

, A
alegAlN
Ptikizeitii
in Niißn

ecArtf,hln
ymtunſt

nlſ,
INI

3

4 CRO AA MA YJ. 167

X X X X X „ *½ X . ,n X ½ X X
X Æ☚e . e e e X X Lr e

ACROAM ATII M
ACADEMICORUM

LIZE R S ECVNLDUSF§

I.

4MOX INOPIE, EXPOENE

FORMIDINE.

(1. Metus futuri, lenimentum praſentu.)
Sͦ Mortalia ſuis quæxque momentis
æſtimare, & de rebus ſtatuere, nulle
decepti præjudicio vellemus; vitæ ge-
nus nullum adeo durum odioſumque
nobis accideret, cujus horrorem formi-
do gravioris moleſtiæ non leniret. Atque

hæreret aulla, quin ejus vel amorem exi-
mere, vel contemptum inducere, magni-
tudo minantis periculi valeret. Ea Pro-
pter & vectores, quamvis avaros, cùm
ruentibus procellis naufragium ingruit
audimus, aurum contemptum in Huétus
ſpar- 1.

168 LIBNRIII.
ſpargere; rerumque quas in vita chariſſi-
mas habent, jacturam in lucro reponere,
dum capitis vitæque difſcrimen amolian-
tur. Nec aliam mentem iis neceſſe eſt eſſe;
quos videmus, abdicatàâ voluptatum
opumque conſgetudine, ad vitæ aſper-
rimæ conditiones ultrò deſcendere; ne
pœnis atrocioribus enecentur: eoſque,
quantis antè ſtudiis eſſe conſpicui con-
tenderant, tanta mox ambitione, igno-
biles latere velle, obſcuroſque ſeneſcere.
[2. Conjuratio in Caſarem.]
IN his ego, dum veterum annales evol.
vo, Gualterum fuiſſe reperio, virum illu-
ſtrem, & inter Germaniæ dynaſtas, ge-
nere opibuſque clarum. Hunc, anno ab-
hinc ferè trecenteſimo, funeſta procerum
conſilia, in ſœdi facinoris ſocietatem
pertraxerant: cùm Cæſaris ſui ætatem
pPertæſi, impiè de parricidio deliberarent.
Caput auctorque conjurandi erat Joas-
ges, ſanguine princeps, & ejus ĩpſius Cæ-
ſaris propinquus: qui cùm primus Al-
berti jagulum [id Cæſari nomen erat]
ſtricto mucrone petiiſſet, alii omnes, ve-
lut accepto ſigno, hi latus haurire, hi
be-

el
eigbe⸗
. Urite
H
anrlunift
linin
Apu
unmn
Uanſetun
Petllahh
fſummnenerutt
ignuohmn
genlun ue
MnCenen
Eenin e,
Mrterenitn
Syyannuctaun
mnewaän han
ſrn Awun
tenr, 1
teig amignnn
derr uct⸗
Polennlen
„I
Vrrpen

Srunftnn

6
dul K

1
ginſinchiz.
lantpnn,
tlinenanole,
nereſetke
ri lern
Alnie her,
loenler; n
Cenm eoge
ſ Crliciin
tnbiighe in
Moſgleſeien
GCG
manikten
eng miumi

utu

Hc Dne

ehngtem
eneis ſeeett
Aluis ſinn
iciocelbenm
rindl en⸗
Eeſteliul
Aun Nenn
ti nonen ti
,iliomei
urhuuin
7

41CNOAMA4IL 165
pectus fodere, hi, qua quiſque potuit,
parte ferire, & vulnera inſtiterunt eir-
cumvento ingerere: dum denique de
equo lapſum obtruncant, fœdèque lace-
ratum, & ſanguine ſuo innatantem humĩ
relinquunt. Quem, quæſo vos, etiam bar.
barum ſpectatorem res tam barbara non
perculiſſet? Si hoſtem vobis b hoſte cæ-
ſum memorarem, ſi de plebe viatorem,
ab ignoto latrone peremptum referrem,
gemitum, puto, narrata calamitas cieret.
Dùm Cæſarem verò Romanum, tot mo-
dò gentium regnorumque Dominum,
non ab externis victum, ſed à ſuis ſæviſ-
ſimè contrucidatum audimus, quem par
erit, ut animi horrorem concipiamus ?
Verùm educuntur hæc inter homines
exempla; ut, qui quaſi Dii quidam à cæ-
teris formidantur, non mori ſolùm de-
bere, ſed occidi quoque per injuriam ſe
poſſe recordentur.
[ 3. Sicarii inquiſiti.]
VIx perpetratum adhuc infame fla-
gitium fuerat, cùm è veſtigio ſecutus eſt
vindex: non ille ſolùm, qui ſceleri ſolet,
ſimul atque admiſſum eſt, imminere
ani-

170 L I B A 1I II.
animus, inquam, ſui ſibi delicti conſcius,
(hic enim abeſſe carnifex à ſcelere ſuo
non poteſt) ſed ille, inquam, inſecutus eſt
vindex, qui ferrum vibrare, qui ignem
faceſque circumdare, qui ſuppliciis in
corpus artuſque jubet ſævire. Armatur
lecta militum manus, centuriantur copiæ,
& profſcripti parricidæ toto imperio re-
quiruntur. Non larebræ uſquam ullæ,
non arces, non turres ſecuræ: Nulluſque
nec ubi conſiſtant, locus, neque ubite-
gamur, ſinus, neque quò confugiant,
portus relinquitur. Etiam aræ timentur,
templiſque diffidirur, & mortem omne

aſylum minatur. Igitur viri nobiles, hic

ex abditis ſilvarum, alii ſuper alios pro-
trahuntur; hic è terrarum cavernis eruti,
vinciuntur: hic ab hoſpitibus proditi
raptantur. Expediuntur ſecures, figuntur
cruces, candeſcunt forcipes. Siearii pars
capite truncati, pars eliſis cruribus in ro-
tas implexi; pars quadrigis diſtracti; pars
facibus uſtulati, miſerum in modum catr-
puntur, lacerantur, torquentur.
(4. Joannes exul.)
IMFINITUM hic mihi negotium ca-
piam,

01
ſun⸗ ſn
1ei 1
Hyimm⸗
luvcnrtin
ſein lu

ialnenm

4

iln uit
uttüten
ſaganutg
Gein 4
emoteblect
Uintehiig
Anpezmuimn
eru/
ummi ſant
Arltrule
ziit Ghn
Kooprinm
Doofrunn
altrgnn
keit llnti
tetikentn
cntiu,
br lin

1
idiente
ilcckete i
hinſtennud
e, gign
llopleisi
1e Amtu,
ineutdrie
düinpeiat
Agunll
le Nlli
,negleitie
b cnturn
urtinenn,
Nunen, onk
iibikes, A
eiüine⸗
nehenuen
Ahibe Fil
ſeclep keun
ihes deni .
cruribuent

g Eltrch,

nin monnd

Ceynn
4.
Hegorie
r

3

4

₰₰ CROA M I. 171
piam, ſi cunctam theatri funerei ſcenam
exequi, atque adeò illos ſicariorum aut
fugientium metus, aut morientium eju-
latus coner exprimere. Satis mihi ſuper-
que fuerit: Gnalteri unius latebras, quas
ille, ut lanienam hanc effugeret, labori-
oſiſſimè quæſiit, aperire. Nam quid Ze.
annes quidem, Cæſaris ille perempti con-
ſanguineus egerit, aut quid potius non
egerit, ut fallere carnificem poſſet, etſi
memorabile cum primis eſt; in eo tamen
alios habuit, quos imiaretur. Etenim ex
ampla provincia, quam ſolus omnem di-
tione tenuerat, profugus, exilium in tota
Germania quæritabat: felix futurus, ſi
quod inveniſſet. Mutata quotidie hoſ-
pitia, abjectæ veſtes, exuta propè oris
& corporis forma, nihil ad ſecuritatem
profecerant: donec vagus denique ex in-
cuſtodito portu, furtim in IrALIAMtra-
jecit: ſed nec ibi latuit parricida, & ultri-
ces à tergo aquilæ premebant. Quid face.
ret deprehenſus?
(5. Mex cœnobita.)
INTEILEXIT miſer ſubitis non modè
ctaſibus, ſed etiam neceſſitatibus prom-
: H z ptum

1772 LIBRI II.
ptum eſſe ingenium debere. Eo ſapienter
uſus, perſonam, quam ad id loci malè
ſuſtinuerat, generosè abjicit. Nempe &
principem, inquit, & parricidam hi quærunt:
faxo, nentrum in me reperiant, yeniant modò,
& irruant audacter, ſtrepitu catenaram lit-
tora terreavt; culleum, & quidquid aliud for-
midinu eſt, expromant; Manus adeo, ſi lubet,
injiciant: Rimam mihi reperi, qua vel omnia
gimantibus elabar. Dixit hæc ſecum ille; &
ejurato principe, inter Auguſtini religio-
ſiſſimos clientes allectus, cum religionem
ſolenni bus verbis juraſſet, ita perſequen-
tium aut oculos fefellit, ut in cœnobita],
nec principem, nee ſiearium agnoſcerent;
aut animos certè emolliit, ut parricidium,
quamvis compertum, in cœnobio vindi-
candum non putarent. Hoc hujus conſili-
um, per me licebit, ut ingenioſum appel-
letis: ego certè felix dicere ſanumque
non dubitabo; ſi etiam princeps, ut cul-
Jeum evaderet, cuculam induit, quia tamen
habuit alios, quos hac in re ſequeretur,
non æquè novum mihi ejus conſilium
potuit videri, atque iſtud Gualteri fuit,
de quo nunc ingredior narrare.
(6. Enal-

ſan
unu
grut d
unfnt

)

is dun
ſigergertnn
1 inln
(lemn gi
lleibebete
(en ern
Auirmn
nine ti,
üratormrk
nTegu,
golt en
Pliniant⸗
elerluc
Olleceme
Unretrieg
Gerlin n
li i
Mi

7

4
e, o ſgie
ſi Meng
en Uigtnn
ſnnr l,
CCteterh,/.
nlaulfn
ueln lue,
i, eflent
Neſecun let
oentninte⸗
cuntelgien
Piuetegnen
in ndbig

nigicleenn

uVNicdn)
Coca Fl
echiſtiend
Ngenolmiff
Eicere nuun
Prinehei
ndeit gtinn

inte an

hiejns l/
ddnb

nalrale⸗

1CNRO₰ MA J. 173
(6. Gualterus quæritur.)
JAM parentatum Imperatoris cæſi
manibus erat; ferrumque in magno-
rum procerum cervicibus hebetatum
languebat: cùm ſubduéto reorum nu-
mero apparuit, unum adhuc de cunctis
ſicariis Gualterum deſiderari; haud le-
viora meritum, quàâm qui datis jam pœ-
nis, vel in ſtipite arſiſſent, vel per equos
diſcerpti quadrivium cruentâſſent. Ni-
hil ei debere nec ſanguinis vetuſti ſplen-
dorem, nec toparchiæ, cui imperet, am-
plitudinem patrocinari; quin effractis
utrinque tibüis, brachiiſque in rotæ ra=
dios inſertis, doseat, etiam ſummates
inſimæ fortunæ ſubjectos eſſe. Igitur da-
tum negotium, ut in unius latebris in-
dagandis omnium opera induſtriaque
poneretur. Nihil actum in aliorum ſup.
pliciis videri, ſi vel uni ſceleris impunitas
eſſet. Ita redintegrata proſcriptionis ta-
bula, Gualterum omnes ubique columnæ,
omnes valvæ publicæ, omnia tribunalia
vexabant. Alibi præconum clamores au-
diri, alibi indices ad præmia vocari: aliè
qui proſcriptum tegerent, quive nen
H 3 kero⸗

174 LTBAMIII.
producerent, minis & mulcta terreri, fo-
ra ubique lictoribus, vitæ emiſſariis & ex-
ploratoribus fervèêre.
(7. Gualteri fuga.)

Ninmm. rerum iſtarum ſic gerebatur,

nt poſſer à Gnaltero ignorari: & verò
nullius perinde intererat ſcire. Hinc ad
omnia intentus, noctu diuque conſilia
mutat. Nuſquam requieſcere. Non libe-
ris, non uxori fidere; & modèò invios
montes, modèò devias valles hoſpitium
habere. Excitabat reum inquies animus,
& neque ſomnum ſinebat, neque cibum
capere: in omni umbra Carnifices oc-
curſabant. Heu! quâm malè eſt extra
legem viventibus; (ut ſapienter jam alius
dixit) nam quidquid merentur, ſem-
per expectant. Et iſte præſertim, quid-
ni etiam exſpeéctaret? Socios audierat
ſuos, alium in crucemüſſe, alium ab

)

etomtt
Culn ie
gnudn 4
lrc

Mne
AK

4
7

equi caudâ raptatum, & ultima omnia

perpeſſum, inter exquiſitos cruciatus
animam efflaſſe. Audiit, nullis ante ſe,
neque fugæ conſilia, neque antrorum
ergaſtula, nec amicorum auxilia pro-
fuiſſe; ſed æquè omnes in judicum KM
teſta⸗

4

t u
mud
nne
4 u
i
A uNirt
uihullin
Aung /
laß in
etiutn
dt G
e
Muri
Gitnmntca
tlig rnt
Munumne
namten
ſuntlſee
Gile

Aſian

1,

SSS

enilatinke

legettbim,
du! En,
UGne, Hnea
Lnmne cll
ae Nenl
K mocbiin
Uulles uiin
ningles uut,
t, Neglechi
Crnices ℳ
mil e an
jenmſemiin,
Kiedt, 4
rricin, Ai
ocio; udr
müle, n
Klin *
eiig an
Pullsurt
degle Annd
Im murlu;
in cn

N

4CROAM A JI. 17 5
teſtatem redactos, negotium ſupremum
cum carniſice habuiſle. Itane verd? Ne-
getium cum carniſice mihi? Mihi (aput hoc
lictorem obnubere? has mihi nanus lacertos-
que ſervum publicum vincire: Quid autem
vincire? huo candentibus laminis arere? imd
rotis inſultantibus frangere, ſuſtinebo? Et
exemptum ab pas infami« en pes, 6
meum me ganus, won geſti boneres praſtabunt?
O malè losatas in re frivola ſpes meas! falcra
fragilia, & ſæſtinenda huit moli non ſufectu.
ra uni me tali arundini tautum auſum cura-
rum pondus imponere 7 & nequiiſe animum
cacutientem, bas reram anguſtias præyidere?
Nam ego, ut ſi nihil imperium opulentiæ mmea
faret, ita me temerè in quas, miſer, neceſſitatts
iucluſi, nullo nune conſilio eluct andas!
(8. Gualteri deliberatie.)
Nisr per has fortunæ mea reliquias ſberen
exitum inyeniri adbuc poſſe: (ſimul annulos
triſtis, & armillas; ſimul veſtem aure
purpuraque fulgentem; ſimul quidquid
ornamenti fuga reliquerat, aſpectat) at
quomodo per has: Nimirun ſi catera me omnia
defendant, ha ſola me phalera damnabunt.

Proditur ſuo ſylendore aurum, & prodit: ut
H 4 Kul⸗

176 LP IBAIIIL.
ſtultum adeò ſit, ullis tum hec ornatu latebras
Perart. Adde, qud nec faciunt ad fugam ha
appendices. Ouerant magis, & retardant,
Tum autem, quamdin me plumæ veſtient iſte,
gun ſ̃ obyiam fiat, non agnoſcet: Qurs vel agni-

tum, vel ſaſpect um non prodes: Qunrenda me-

tamorphoſis eſt; itaque facits vertenda, & me
ipſe, quaqua otcurram, eſſe GUALTERUM
vegem. Hoc æſtu abreptus, cùm ſudore
totus maderet, audit equites per vicin a
vallium; audit ruentium canum latratus;
& adeſſe hoſtem non temere ſuſpicatus,
Projectis repentè omnibus, properat de.
vios receſſus, & inacceſſam rupem occu-
Pare; atque inibi, dum noctis crepuſcu-
lIum appetat, inermis ac nudus quieſcere:
tum deinde incertis itineribus, per igno-
tos &aſperos montes vagari; ignarus quò
porrò fugere, quemque aut viæ, aut vitæ
finem deberet exſpectare.
(9. Gualterus nuſquam inyentat.)
EoUTTESinterea loci adſunt; & con-
ſpecto propter viam, hic pallio, quod in
fuga reliquerat; ibi veſte, quæ in pulvere
jacebat; alibi pugione & enſe, quem eum
baltheo projecerat: attoniti ſabſiſtunt:
quid-

gice
Uollliu
uuun
ntllenn
4 inln
Gernf
eele N
Eennuun
iinntat
lanerin
iltt, i
Munited
Eelalint
latnen
7 nkiunmer
foyimnamni
Plifſ.
olule
iitin
eni knk
le,ſuln
We aahi
lae
gullait,

11
cnallee
EN
16 flcia
ſie
Cun t
Auniun
ntanle, E
Crurn
Gm inhen
ütetper fen
Ntanum mu
enllzenn,
g Mepernte
henheen
Citctehnn⸗
s gielegt.
idn Erig⸗
Piirugi
ur ſis uſn
znirtig.
Clamt; Aun
pllo⸗ n
ue 1 ninn
enle,beni
Ngid lobelu.
*

1CROAMA I i„
quidque id ſpolii ſit, autquèò ſpectet,
conſiderant. Id ſatis conveniebat, exuvi-
as plebejas non eſſe; ſed ſuperſtes bonæ
fortunæ ſpolium, hærede carere. Poſt au-
tem re diligentiùs inſpectà, conſentiunt.,
indicia ad Gualterum, eum ipſum, quem
quærerent, pertinere: illac eum profectò
divertiſſe, & rebus deſperatis, ne in pote-
ſtatem vivus veniret, mortem ſibi volun.
tariam conciviſſe. Rem veri ſaciebat ſimi-
lem præterfluens amnis; cujus vorticibus
hauſtus, ſui ipſius carnifex crede batur.
Manavit hæc deinde fama, Gualterum vix-
iſſe. ĩdeo Magiſtratus quod pœnas in par-
rieida ſumere nequibar, iras in ejus ſtatu.
am vertit: unaque fortunis fiſco addictis,
nominis memoriam tum æterne convitio
proſeripſit.
(10. Gaalterus in Wirtenbergiam. )
Ar nihilo deinde dehinc quietior fuga
tenuit: & fama hæc ipſa, ingenio quoti-
die, ne qua elangueſceret, alenda fuit.
Quare cùm alia aliaque exilia diu mu-
taſſet, obſoletâ jam veſte indutus, bar-
baque & fame inſuper curaque defor-

mis, promptum porrèò credidit, etiam

H 5 ob-

178 LTIBAIII.
obvios fallere, quoad peregrè ſedem re-
periret. Ita incognitus, quàm occeultiſ-
ſimè poteſt, in Wirtenbergiam (nobile
vinetum, & germanum Liberi Cereriſ-
que regnum) defertur. Ibi, quantum

ex præterito metu refpirärat, tantum

futuri ſollicitudine anxius, ecquam vitæ
rationem inſtitueret, diſquirebat. Res
eò demum evasêre, ut ſervilem operam
locare apud ignotos, neceſſario magis
quâm honeſto conſilio, vellet. Nam
excantari fames eo ſolo carmine poſſe
videbatur. In eo tamen diſputabat; ec-
quam operam navare præcipuè didi-
ciſſet: Dionyſium, inquit, cum reguo excidiſ-
ſet, memini ludum aperire, & putri, què in-
epiam toleraret, literas tradere. Cæſarem juo-
que, neſcio quem, imperio dejectum, forunt
ad Muſicum confugiſe , & eo in templo,
guod apud Nemetes ſuis ipſe ſumptibus ex-
ruxerat, canere mercede cupiiſſe. At mihi,
ꝗui futuri tam proſpiciens non fui, ut tantꝭ

antè conſulerem, & de hac ope adyerſus fa-
mem proyviderem, bis uti exemplu non licet.
Ineunda quæyu alis ratio eſt, qua paupertas

æpellatur.
( 11.

e!
Dmeusn
Wel Mu
afulin
¹ Utunet⸗
Tugurhn
Cumſon⸗
. eEßett
ablegin
mßtete
cnaun
i, Ne
lilittmwau
eriunſ

1

Rumnee Nn
Uek Kernn
ule l
* Munlgectlee,
Ponelin ,
ſincliin

Eilbattarn

—

—

Il
1 ecden ⸗
imoceltl.
n Nol
ei Cerei,
gninun
1t, lantumn
cuunne
ercdu. Ne.
flemopen
Kelnonun
Nelee. Nn

Cunine M

ud,4

a int di⸗
nſirari⸗

4

un n,

1Con fe⸗
lelckem, iin
Fun l
N ſnta
ih.
4 9

un AUrel.

, fer⸗ 5

A4CNROAM A I. 179
[1r. Confilium de vilico.]
Di meditatus, qua præcipuè re con-
ſideret; inſtituit., ruri apud villicum, ſi
quem nanciſceretur, opus facere: ibi
quantò remotiorem ab urbe, & turba,
tantò periculi fore ſecuriorem. Itane verò
tu? Tu ullam te ſervitutem villico ſervire?
Tu opus ruſtieum inter agricolas facere?
Circumſpice panlùm, & priùs, quid te-
merèſperes, expende. Nam ille te villi⸗
cus, ſi agrum colere, ſi terram fodere, ſi
ligna jubeat cædere, quid ages? Nempe
delicatas tu manus aratro, raſtroque ad-
movebis ?à Nempe palatiis aſſuetus, in
ſtabuli te fimeto occupabis? Aut fortaſſe,
quem à puero phaſidos alites, & turdo-
rum acies, & fartæ turundulis perdices
aluêre; idem nunc terræ radices, nunc
braſſicæ caules, nunc alii fœtentis fæces
mandere ordieris ? Aut vini Falerni florẽ
portare ſolitus, poſea dehinc loraque
ſitim oblectabis? Tum autem, cùm humi
te cubare, cùm inter paleas dermire, & vix
tegitis centonem habere te videbis; quo
tum, inquam, dolore priſtinas noctes,

& pulvinum pluma rosaque fartum,
. H ⁶° &

280 L IBII II.
& lectulum purpura ſtratum, & cubicu-
lIum auleis prætextum, cogitabis? Crede
mihi, Gualtere, in villa tu nec prioris for-
tunæ memoriam, nec præſentis mole-
ſtiam, ferre te poſſe conquerèris.
(12. Gualterus ſubulcus.)
SzD hæc ege ſerus, nequidquam ob-
tundo. Jam enim per ſe omnia Gualterus
ipſe meditata attulerat: & tamen ejus pe-
riculi, quod ingruebat, metu, levia ſibi
hæc eſſe, pæneque ſuavia duxerat: ita
quidem, at uxoris & liberorum, æquè ae
facultatum ſuarum oblitus, inopiam, vi-
tæque ruſticæ ærumnam, nltrèò videretur
ambiſſe. Igitur dum diebus aliquot vi-
catim aberrat, doctus etiam à plebe ſti-
pPem rogare, demum in pago ignobili,
Paſtorem ſuilli pecoris exorat, ut in par-
tem cuſtodiæ admiſſus, ſubulcum agere
Paullula mercede permittatur. In qua
tam ſordida, tamque illiberali cura, ſi
diem unum, ſi paucas diei horas, virum
nobilem dixero poſuiſſe, multi morta-
les, qui audient, à gemitu ſibi non tem-
perabunt. Quid porrò ſi menſes eum
totos, ſi ſolidos annos, ſi plurium anno-

1t
urin
vinee
ltlanpu
ummeni.
our,
umltdet
Cfnorue
egrus
(andlen
iner min
irenun l
Almi
ſudrunn
lhutni,
Ciuwna
1t .
Dkanen
Min ann
Mütrcen fn
Umin
etlimn
nmnes
Am
ci

vulle ⸗
ginmn

—— —

N.
1, enbe
bi,Ct
dpriorisle⸗
eni nols
i

iltumdd.

nCd
mmentu
nenbinc
nen:
nmn lin
nnini
luniten
goen
niſcele⸗
Naewpenn
un, un
Cbalonn
irann
elch
elhoras, in
, lli d,
liint
(ſ menſes

P lunm,
6

4c O AMA L 181

rzum luſtra dicam, in opere tam vili ab-

jectoque patienter duraſſe; quos admi-
tationis motus, quos miſericordiæ affe-
ctus non excitabo ? Audite (veſtram fi-
dem) audite, quotquort adeſtis, quique

etiam non adeſtis, audite. Homo deli-

ciis innutritus ac paſtus, idemque nuper

nec generis gloriàâ, nec opum copia ulli

ſecundus; jam, ecce, ignobilis & egens,
inter non ruſticos ſed ſubulcos ſerviit,
incertum laborioſiùs, an patientiùs:
Sed ſerviit tamen, & quidem ipſos
[audite rurſum, & obſtupeſcite] ipſos
in hara ſerviit, quinque & triginta con-
tinuos annos.
(13. Egalteri latitia.)
OFACTUMheminis, adomnem me-

moriam, cum legentium horrore trans-

mittendum! Factum vere, ut à viro no-
biliſſimo inexpectatum; ita nobis, ni fa-
ctum jam legeremus, fieri potuiſſe, vix
perſuaſurum. Quanquam ſi credimus,
Romanum, neſcio, Tunicaà preſente moleſta,
exclamare potuiſſe, Urere mals manum;
credemus adduci hunc etiam Gualterum
potuiſſe, ut ærumnoſæ vitæ faſtidia, præ
H 7 acer-

acerbiſſimæ mortis infamiàâ, lætus am-
plecteretur. Lætus, inquam, non ope-
ris, quod tractabat, voluptate, ſed pe.

riculi, quod metuebat, declinatione.

Hæc illum conſideratio ad pruinas plu.
viaſque durare; hæc illi nivium rigorem,
hæc cæli hibernantis glaciem, hæc no-
ctis intempeſtæ horrorem lenire conſuê-
rat. Quories illum ardentis caniculæ ſo-
les avertere; queties inedia fameſque de-
jicere; quoties aut labor debilitare, aut
vigilia conficere, aut cura frangere alio-
quin potuiſſent; ni vires hæc illi compa-
ratio, ad omnia ſufferenda, & pervin-
cenda miniſtrâſſent? Hæc omnes illi ci-
bos condire, hæc tempus, etiam ruri,
fallere; hæc quidquid grave accideret,
in ludum jocumque vertere ſolitabat; ut
nullum alibi, æquè peritum repererit, ad
animum tractandum oratorem.
(14. Gualteri mors.)
RELIOUVUMeſt, ut qui vidimus, quem
in ſubulco nobili Mimum Gualterus ege-
rit; nunc itidem, quo modo ſubulci per-
ſonam exuerit, videamus. Anni, quod
diximus, quinque & triginta cucurre-
rant;

K

Agenine

1
wmud
llnß
enla,
inß
utli
lutu den
muim
Kmnn
Anhcrad
dnmmnm
untenet!
numd
uligr i
J
/ Eminon
Enweir
ſelulin ci
Hdmt in
ſununm,
onnumire
lult funn
, iei
cen i

aien 1e

len 1.)
Monor⸗
ne ll
Alnnoone
Mnins ,
ntinren,
n erno.
eol.
cinlee
imelget
keblire, u
ugeri.
tllcan,e
1, C/rnir
Nnneri
Kiantl,
e woert
elluchuz
inthktihi
WOten.
nift.
inus, gen
CNAter H
Loltbleß⸗
„Anni,
gina Aucui

1CROAMA I. 183
rant; aut rectiùs (ne quid errem) lentè ſe
cunctanterque circumvolverant; cùm in-
gruente ſenio, morbi quoque principia
ſubierunt: quibus itidem augentibus ob-
tinuit, ut datàâ miſſione abeſſet à grege,
& corpus affectum, in paupere tugurio
curare ſineretur. Sed nihil ea quiete pro-
fectum. Urgentibus fatis, lababant vires:
& mars indies vicinior aderat: ut adęò
cùm animam agere ſe ſentiret, opportu-
num cenſuerit, ſubulci perſona, quam
diſſimulandi ſui ſumpſerat, remotàâ, quis
qualiſque hiſtrio fuerit, aperire. Eum ſe
illum dynaſtam, Eſcbelbachium Guelterums
eſſe, quem interempti Cæſaris reum, cun.
tæ proſcriptionum tabulæ, anni amplius
triginta requiſitum, ultimis cruciatibus
devoverint. Quorum cruciatuum timore
perculſum, quidquid in vita pretioſum
habuerit, reliquifſe: & non genus ſibi
ſuum aut nomen, non palatium aut opes;
non tori conſortem, nec liberos tanti ha-
buiſſe; quin eorum ſuaviſſimæ conſue-
tudini, omnes exilii ærumnas (dum ju
dicem effugeret) putarit præferendas.
Jam ſtantem inextrema tegula, poſſe
qui⸗

184 L I BRI II1.
quidem, mortalium minas, quas tot an-
nis expaverit, impunè contemnere: Cæ-
terum eo diſcrimine defunctum, majo-
ris ſupplicii metu perturbari, quod irro-
gare ſceleri cœleſtis Judex ſoleat: ad cu-
jus formidabile tribunal jam nunc evo-
cetur. Hæc poſtquam prolocutus eſt æ-
ger, collacrymante adſtantium turbã;
reique novitatem admirante, naturæ
eonceſſit.
[15. Noaſtri liitores.]
Ar ego perinde, ac ſi ipſe quoque
morienti, & hanc tragœdiâ periocham
recitanti, adſtitifſem; haud mihi in eo
conquieſcendum cenſeo, ut ſterili ſetu
excedentem Gualterum proſequar: cui
enim in bono: ſed alio converſus, mo-
res noſtros mecum ipſe deſidero; &
mentem quam ipſe in metu longè minori
habuit, non etiam nobis, qui in diſcri-
mine omnium graviſſimo jactamur, da-
tam eſſe, pridem lamentor. Quid enim,
veſtram ſidem, auditores? Proſeripti
nos fatali decreto, quotquot vivimus,
jam dudum omnes ſumus. A morte,
inquam omnes, alhiduè quærimur. Sex.
centi

11

enicnß
ancud
Murbaß
erl ,
ur auni
mumn Nen
daubiin
dnenic)uen
Oonu, Min
Ageulben
aldin, 1
NeeiPerone⸗
lenner un
pelimu Anr
L lum amon
mimenfun
uiklefin
uu Ard
tenſtnglin
le, Uulennn
Prinürin
uhtann
llind D 4
aneo leerte,

. le)

11
,ustce
einlere,(2
n, niſn
,odino⸗
ler: aucr⸗
nneeſce,
Nohitikr.
fm un
ne, kunt

iſe gen
Ai ructta
mnkiiien
kerliKu.
Nenue:
Wetins,
Eihen
ulenimd
, Tinlie
Cmn,0
4. Citein
1es Mof
gnetfiin
us. Amdt
mut, 4
ken 5

10cNOAMA TI. 183
centi quemque lictores ſcrutantur; toti-
dem minantur carnifices; totidem vi-
brantur ſecures. Jam alii ſuper alios, in
oculis noſtris, ad judicem è fuga retra-
huntur ; quotidie ad ſupplicia tarmatim
raptantur: Nemini parcitur; in omnes
animadvertitur. Nos interim (⁶ ſtolidè
incauti!) nt ſi pacata circum, & tuta ſint
omnia, nuſquam reſpicimus; nulli de
fuga deliberamus; nullum neque à loco
præſidium, neque in aſylo perfugium,
nec à patrono auxilium quærimas; ſed
temere ignaveque in poteſtatem ultro
venimus. Alium avarè ſuis opibus incu-
bantem, aurumque captivum modio
metientem præco jam citat. Alium volup-
tatibus operantem hoſtis à tergo adori-
tur. Alium alius lictor, aut commeſlan-
tem ſtrangulare, aut ſtertentem invade-
re, aut ludentem parat circumvenire. Et
quotusquiſque horum eſt, qui, quamvis
crebrò monitus, fugiat; fugiat autem!
qui imò latum unguem ab incepto ali-
quando recedat?
[16. Gualteri oratio.]
Sxp adhuc ſercnda fortaſſis hæc igna-
via

*

186 L IBRIII.
via eſſet, ſi pœnæ, ad quas hi deſtinan-
tur, ejuſmodi forent, ut perſolvi facilè,
olimque terminari ſinerentur. Nunc ea
[prô dolor!]illarum conditio eſt, ut in

iis modum immanitas, & finem æternitas

jubeat deſperari. Ad hujuſmodi pœna-
rum, non dico, diſcrimen, ſed nomen,
quantò æquiùs cohorreſcere nos opor-
teret, quàm ad ſuarum memoriam terre-
batur Gualterus? Quem proinde ſi poſt-

liminiò ad nos redire, & ea, quæ ſecuri

agimus, coram intueri contingeret, an
non ita vos locuturum exiſtimatis ? Egs
ſceleru unius, quod in hominem ſemel admi-
ſeram, conſcius, quoad proyivere poſtea licuit,
impendentis ſupplicii borrorem circumtuli. Vos
DEUM ſexcentis injuriis cùm laſeritis, noyis
eundem lIaceſſere ſecuri yergitis? Et me qui-
dem mortalis judex, vos immortalis rapi tra-
hique jubet. Mihi ſicurim ile, & rotam (gra.
ve, qus ueget? ſed breve ſupplicium) appara-
bat vobis iſte reges ſempiternes, & perennis

incendii cruciatus cominatur. Comparate

nunc menm veſtrumque crimen; conferte par-
tium jadices, ſupplicia éum ſuppliciis compo-
nite; deisetis igſi continuè; Nahil neque in judice
. ——
mes

waßhn
horp ſin
Nn, Hu
nſeßn
ui
aud gu
emni A
cjrii ſn
Maun
Munmni
WNuuen
rulſierwin

Amhininſi

9, Natan
SSõ
Plcſcſct ur
Uklocte n

4

11
1licet, ACROAMA1 Y 187
deſnu meo ſugiendum, nequs in ſupplicio timendum

petlelf mnihi fuiſe, praquam in yeſtro vobu ſit formi-
dn dandum.
ltoek ui (17. Exprobratis dementic.)
enatmnin Q&α, malum igit ur bac dementia eſt; ut

twi n, ssun rectè me fetiſſe juditetis, qui brerium do.
inne, lorum metu, tet annes, à thalamo lubens di-
verterim; qui nuntium amica liberiſque id-
unim ci/vcà remiſerim; ni lares beatos, & amœ-
miati nas arces; qsihortorum ſelitias, qui menſa
, een capedias; qui rerum onmium illecelas, yagus
ain erxtoerriſqjue abdicarim; qui in exilio obſcurus
inm h Gr ignobilu ſenuerim, ac peſtremò inter ſub.
n lcos enimam panper egenſque exhalarim?
uu, PVos interim rei graviſſimaæ pericule, quo ani⸗
irum miornum interitus metuitar, addauci pertin aci-
mlietem ker recuſetis, non eo quidem, ut ad meam
lin Bus exemplum dimiſſis opibus nudi brofugiatu
mmi ſed, ne tanquam grrpbis auro apare ſordide-
loh Jueineubetis? Nec ut voluptates, etiam ho-
mlum S= neſta⸗ faceſſere; ſed ne fædas vetitaſque ar-
gnm, ͤ ceſſere perſeveretu? Exprobraret hæc mul-
α tis hodie Gualterus, ſi redivivus hic ſiſte-
retur. Quanquam, quid etiam neceſ-

munz lffie
niut ſum eſt, ut huc illum revocemis? Cla-
Amg Mant 5 exprobrantque ejus abſentis aC

.

.

188 L IBRI II.
mortui loquentia exempla; nec audi-
mus.
(18. Surdi ad exempla loquentia.)
Er parum eſt nobis, ut Gualteram (in
re tanta fortaſſe non gravifſimum aucto.
rem) audire detrectemus: Majorum quo-

que teſtium clamores audire, velut ſurdi

comtemnimus: & qualium, DzUs ſancte,
quales clamores? Vociferantur aſſiduè
multi, qui tali quondam periculo territi
Properarunt, omnibus abjectis, alii cum
Alexio à nuptiis refugere; alii pauperta-
tem eum Franciſco adſciſcere; hi ſui deſpi.
cientiam cum Salo ambire; hicum Arſenios
ab aula, aut é patria cum Paulo in remotil-
ſimas terrarum ſolitudines ſecedere; vi-
tamque ibi aſperam, & noſtræ diſſimilem,
inter lacrymas gemituſque exigere. Quo-
rum omnium fortiſſima facta „ quia per
ignaviam imitari deſperamus; ideò & ſa-
pientiſſima eorum conſilia, miſeri vel non
audimus; vel audire magno cum male
noſtro diſſimulamus.

Er
ſ t

buriäs
uti
pyplin lene i
rcecn
lon Milen
Munnt
A 44
llis
Au f
hlum an
Ulrn Gailn
ugliennre
1e, aulel⸗
do Perenie
Grle⸗ hg
Uuerlan,

lln 4

ll

unie
dlhhini
lnmn ade
leprun Alo.
NRlnſud
n Doninde
ermnn Al
Nhenoloent
Pei, zian
r,Ai aen
er,tiliceſi
Aan n
intencii⸗
elee e
r Wonlen
leeügtte
lan, guf
nsieil

4 e
nleien

ugno eunn

1

6

A CNOAMAII. 189
II.

VIRT U S CELAT A
CLIAKARIO R.

(19. Bertulfi deſiderium.)
UOD patrum nuper, aur avorum
certé memoriàâ, lego dignum anna-
libus accidiſſe: id ego; quanquam alibi
non modò pervulgatum jam eſt, ſed &—
populi ſermonibus, & poëtarum verſi-
bus valdè celebratum; tamen, quando
non æquè id etiam hic percrebuiſſe arbi-
tror, abutar patientià veſtrà tantiſper,
dum capite ad calcem uſque, non fa-
bellam Mileſiam, ſed (niſi fide publica
fallimur) germanam vobis hiſtoriam
familiariter expono. Quo tempore no-
bilitas glorioſum adhue, & ad poſteros
magnificum ducebat, maria transmitte-
re, exteraſque Regiones aut belli ſtu-
dio petere, aut viſendi deſiderio pera-
grars: Bertulfus quidam in Germaniæ
proceribus eminebat; vir, ut armorum
uſu, & generis gloria, & facultatum
copia præpollens; ſic fundorum plu.

rium, & oppidi locupletis regulus. Eum

an⸗

190 L IBRI II.
annis & juventa vegetum, cupido inceſ-
ſerat, (ut animo etat apprimè pio, Jin
Palæftinam trajiciendi: ubi præſens càùm
alla Religionis longinquæ miracula co-
gnoſceret; tum verò prima Salutis incu-
nabula religiosè veneratus: indidem me-
lior in patriam ſanctiorque reverteretur.
Audierat enim legeratque ſæpe, quas
majores noſtti, eùm olim oſculum loci
illius veſtigüs tuliſſent, lacrymas ibi
profuderint: quantiſque rerum cæleſti-
um deſideriis illic incenſi, reliquum vi-
tæ, domi ſuæ, velut Olimpionicæ ‚tran-
ſegerint. Hos ille tales non magis legen-
dos fibi, quim re etiam ipsàâ imitandos
proponebat.
(20. Uroru querele.)

JAN eò perductæ res fuerant, ut ne-

eeſſriis ad iter præparatis, adſcitiſque
conſilii ſociis, dies una, quam edixerant,

exſpectaretur; cùm interceſſit magna re-
mora, uxor lectiſſima matrona; quam

pari ſanguinis claritudine, paucis ante
annis Bertulfus ſibi junxerat Er namque,
eùm, quid molirentur, ex marito reſciſ-

ſet, validis momentis, ne iter juxta lon-

Lin-

ſigg⸗

ucu, kan
un 6,
ne Aieonti
auai
Aubanku
e
lneeck
ſiutn inleznett
maliſei
Cmmnn a
ſiun ialr
nu huc ⸗
niin na er
e

urſni,

4

11
dclbcine.
inn go
Pitrtutt
2 Uirtellt⸗
ilnielnen⸗
inlenne.
etegerkten.
Weler n
Imoſoclen KN
t, lemnu i
Urtennatet⸗
1, teigunte
mninte, n⸗
nnig, er
mriinnuce

ui)
gintut, n
tnis, Aile
duuntllt
celit upin
atrOi i
e. Hltſs
lte, ma⸗
etat Eiunf

toOH
er Maf

geitetſuu⸗

4CNEO AMA II. 191
ginquum, ac periculoſum ſuſciperet,
difluadebat. Rem mille caſibus ſubje-
ctam eſſe. Neque mari, tot olim naufra-
giis infami, fidendum, ubi, ut venti un-
dæque clementius, præter ingenium, ad-
ſpirent, in portu timeri perniciem poſſe.
Barbaros ibi portitores eſſe; ibi publica-
nos, euncti & juris & fidei expertes: ibi
Turcos, fæcem generis humani: quos
non ratie, ſed effrenata libido modere-
tur. Multos ibidem, cùm de via paullu-
lum deceſſiſſent, inſidiis exceptos in er-
gaſtulo conſenuiſſe, multos in carceris
pædore vænalem animam traxiſſe, donec
ære., avariſſimè exacto, redimerentur;
Et tametfi nolim, inquit, is verbis omen eſſe,
tamen andiyi ſapé, QUOD EVENIRE CUI-
WWM POTUIT, cniyis poſſe. Tum autem à
quibus tu tandem, atque unde diſcedes? Pæ-
tri«, & natalis bac aula eſt: circumſtant
amiti; amant, coluntijue Cipes, otii tran-
guilli, & poluptatis babes abundé: rerum ver?
epumque, quantum hic alius nemo. Nſi mei
te unius pertæſumi eſt, at bac cauſa fugam tibi
ntes eſſe caye ſendam: Qusd ego, quia non
yereer, unſum, gaſo te, fas intempeſti-
N

192 LIBRIII.

num hoc iter; & vel apud tuos bie libens re-

ſiſte; vel, ſi certum eſt abire, ME RAPE IN OM-
NIA TECUM.
(21. Bertulß reſponſio.)
Dosur in lacrymas oratio; ſed nalis

tamen ille movetur fletibus, aut voces ullas

miuit abilis æualit. Negat primum temerè
aliquid decreſſe. Nec adeò udem æquo-
ris ſeſe, ut indolem feram, & intracta-
bilem ignoret. Porrèò in ſuis amandis co.
lendiſque nemini conceſſum velle; vo-

luptatum verèòè in poſtremis ſe habere;

Nec eam profectioni ſuſceptæ obtentui
eſſe, ſed animum Religionis ſtudio ferri;
à quo ſi avoeare pergeret uxor, non eam
marito ſed cœlo pugnaturam. Aperit de.
inde, quos curandæ rei domeſticæ, quos
civibus ſuis, quos gynæceo tutores præ-
fecerit.Ita proſpectum ab omni parte per
ſuam induſtriam videri, ut patremfami-
lias abeſſe, nemo ſit facilè ſenſurus. Ad
hæc abſentiam ſpondet opinione brevio.
rem fore, nec annum ultràâ, ſi vetis re-
ſpondeat, exceſſuram. Sin humani quid
accidat, non proindè ſpes opeſque Ger-
maniæ peſſum ituras. Debere quemque

ctlam

uiin in
u
Moken o

aeſtennttun

ianan, /
n
nani in
MMamumun

nimin nn

atfinl ui

nin

Elnd

n

al

Am ilen.
ANG

hnd.
Nlato ,eec eel
, Af uAA
örun beret
dendkennt⸗
Eum Aimnir
dinlg mucze
Nerſunſtle,
Nſrenikilen
lilezrethimi
Gineflloten
erlor Nohenn
nnum. Mnt.
denthen e
nnmmotden
mibomiſunf
i, ufilenmu
ſiclelenlnng
Efin
mulut, en

N
,8

. Knhumut
eles ore⸗/
Debete g.O
4

6

ACROAMA II. 193
etiam domi calamitatem exſpectare: &
ſcire ſe aliquos, qui navigare mortis hox.
rore noluerint, in lectuli plumis mors
tem oppetüſſe: multis è contrario propi-
tium Numen etiam in pelagi fluctibus
fuiſſe. Quibus dictis cùm opponi Ber-
rulfus, præter lachrymas, nil videret;
& has tamen ipſas obſtinatè rejiceret, in
paucis diebus, cum lecto comitatu ites
ingreditur.
[12. Bertulßi proſedtio.]

MAGNUM erat omnium deſiderium;

eaque causa feſtinabam. Sed eos Adria-

ticum mare, quòd venti adhuc dubii

nondum addicerent, dies pluſculos,
quodam quaſi ſufflamine, diſtinebat.
Poſt autem ut aura corlumque addixêre,

mirum viſu, quantus omnium ardor in

præcipienda navi tenuerit, non tam

navigare ſe, quàm volare credebant,
Sed ut elementa properarent, vectores

moram remigium, mariſque ſegnitiem

accuſabant, argonautas habere ſe, pro

nautis opinati. Verùm ex Adriæ fauci-

bus auſpicatò in magnum Jonium delati,
inſulas ex aliis alias

prætervehuntur

1 Cre-

194 LIIFBEI II R
Cretam Labyrintho Minoque-tauro in-
famem, inde Rhodon Coloſſo inſignem:
atque inde Cyprum fabulis & ære no-
tam: dum poſtremò in portum invecti, Cnuunt
Palæſtinà potiunrur. Hajus aſpectu quam
voluptatem Bertulfus ceperit, ſuperva- elnen
euum ſit narrare. Illum neque caulæ im in
Bethlemiæ ſpelæa, neque amnis Jorda- Ifüümmn
nifluenta, quamvis annuo ſpextaculo 6üntumuln
ſaturàfſent. Quid illud deinde ſaxum, DEctirli
funeris divini conditorium, quas illi aNarmiun
lacrymas concivit? Et illa Numinis in Ar detlch
cœlum abeuntis vefſtigia, quos in animo irlun intt
motus, quos in pectore ſenſus non excie el,imun
trunt: illenii
(23. Uxoru ſolitudo.) cintlu th
INTEREA temporis Ansberta id ne- tine imunl
bili matronæ nomen erat) abſentem ma: (unn, ͤ
ritum, non aliter, quâm ſi extuliſſet, an ninuin
quotidie lugebar. Inde publico abſtinere, iutine mn
& incluſa gynæceo, mundum mulic. iglem ia
brem abjicere, & cum ancillis, tanquam 1le
in ſolitudine, vitam degere obſtinabat.
Erat eadem artis muſicæ cum primis, & Wü
ſupra fæminam, perita; ut pauci cùͤm ain *
fuerint, qui cancre ſidibus, tractareque um
teſtu· l
1

1 I. 4CRO41MA TI. 155
MAutI teſtudinem æqueè, ac illa, callerent. Scd ea
hbhile tamen nec antè facilè, niſi præſente con-
dlltrer juge, eoque invitante ſpecimen hujus
Hpormmimed dederat: tum autem marito peregrinante,
Huece quaſ omnem vitæ lætitiam ejurâſſet,
Cehett, ſheni⸗ quidquid oblectare ſenſus, aut afficere
In u animum paſſet, longè ab oculis auribus-
GNHH que, faſtidiens removebat. Nam in luctu
RuNehi cum alia multa ſunt homini odioſa, tum
IAtineim, præſertim moleſta & importuna eſt mu-
Werm ul ſica. Sic enim illa nec abſurdè quidem ſta-
VElRmin tuebat. Abeſt longè, jactaturque fami-
Gi aunin Aiæ Pater, & jam, vel cum æquorum pro-
elair cellis, vel cum barbaris gentibus confli-
tatur; deplorari dignior quàm cantari:
h) S ego delicatula teſtudines hic meas,
uäraſif cheleſque ſomniarem? Non ea domus
reinſ hinn fortuna eſt uc pſaltriam fidieinamque
unbeank Poſcat: reduci marito ſoſpitiq; hos plau-
Aenhlath⸗ ſus reſervet. Interea matronam, ſi honeſta
o,mmin u eſt, Iqualentem videat domus, non audi-
marllu if at pſallentem.
leget H (24. Nuntius Bertulfo.)
ne⸗ N IN hunc ferè modum, cùm vitam fœ
ice 1 mina inſtituiſſet, labebantur non dies
elli! “ tantummodè multi, ſed ꝑluſculi etiam
tichet 4 “ I 2 men-⸗

196 LIIHRI II.
menſes: Nec longè jam aberat, quin anno
circumvoluto, Bertulfi reditus exſpecta.
retur: cùm adeſt, ecce, nuntius, & litteræ. No
Bonum factum-agnoſcit manum ſignum- “
que Aniberta: & exfiliens, à meo ſunt, zus ſn
inquit, à Bertulfo meo ſunt certè. Si- mrmn ſa⸗
mul reſignat legitque. At in legendo unliſtueg
paulum progreſſa, mutat colorem; pal. upihd
lidaque, & mox in lachrymas effuſa, mi- munhin
ſeram ſe afflicamque cœpit clamare: ln A
inde pectus plangere, genaſque cædere, mcniit, in
& crines vellere: quoad accurrente gy- eudn omi
næceo coërcita manus eſt; & mens. quam ſe mme i
dolor improviſus concuſſerat, ad offici- utennmeti
um reverſa, ſenſibus vocique impera. cs mani
vit. Perſeverat tamen vatem ſe dicere, figſel
quæque Conjugi jam acciderint, ea & n deer ns
prævidiſſe dudum omnia, & verèò etiam iei mmin
monuiſſe: Sed furdis auribus excepta, giltlun,
hue recidiſſe denique, ut, quid facto jam aalti rir
opus ſit, ægrè diſpieiatur. Tum litteras ilatmn n
jubet palam recitari: quæ quidem hæc neräit gunn
ſerè, ne ſingulis nos immoremur, ſumma- kutt 4
tim contine bant, Eei
(25. Litteræ Bertulſi.) Dõ e
BrERTUIFUM, luſtratâ dicbus pluribus n bln
pa. 6

Wun⸗

utusgin
rimelß
eunmnidklan
ens,1 ne in⸗
tſinant
N. Minkge
mudlan
Nhrfnuthlit
1 caji dnn
geuigteceln
Wlutunng
etAnengr
ullur, Mn
ſwolte rs
Ntenladtn
Wdtind
nh, Entn
Auauibuueng
, litiiti
ianur, Iul
mmoremn

zynahi)
midinß

1CXOAMA II. 1
palæſtinã, cum ſocuis Ægyptum petüſſe:

ut Nili ſeu reſtagnantis diluvia, ſeu ex

alto præcipitati Caradupa, viſeret: ut-
ue maris Erytheri littora, & Moyſi
quondam populoque pervia vada, rem
memorabilem; præcipuc verò illas inſa-
næ molis pyramides ( barbari faſtus ſum-
ptuſque ludibria: & jam olim in mundi
miraculis famoſa) contemplaretur. Ia
ee loco, quod ab alis alii incautiùs di-
vertiſſent, per inſidias Arabum circum-
ventos, omneſque in vincula abſtractos
eſſe: jamque alios alibi, ut quemque
nacti emptorem ſint, ſervitutem ſervire.
Bertulfum præ cæteris, in barbari ſæ-
vique brineibi⸗ poteſtatem veniſſe. Ibiĩ
noctu leverè duriterque in ergaſtulo
haberi: interdiu aut aratro trahendo,
aut foſſis ducendis, ſervilem in modum
eccupari, flagriſque, ſi quò ceſſet, iden-
tidem moneri. Vitam reliquam ægtè;
nec aliter, quàm atro mucidoque pane,
& hauſtu paluſtris aquæ tolerari. Spem
l¹bertatis, aut nullam prorſus, aut hanc
unam apparere, ſi coram uxor ipſa la.

erymis potis, quàm auro, ferocem
I 3 Prin-

132½ 11IBRI 11.

Principis animum tentaret. Quod ut face-
re illa ne gravetur, Bertulfum, per quid.
quid jucundum utrique in vita fuiſſet, o.
rare atque obteſtari: Memorem ejus be-

neſiciis, quoad ulla hominum memoria

exſtaret. B ”

26. Ansbertæ deliberatio.)
LzcrA cum gemitu epiſtolàâ, amici
procereſque ſententias rogant. Nemo
omnium fuit, qui expeditionem ſua-
deret. Terram oppidò longinquam, ac

praopè in alio Orbe ſitam eſle: quam
adüſſe, cum ne viro quidem impune

fuerit, quid tuti ſibi fœmina pollicere.

tur? Et virorum, ſi in barbaros incidant,

libertatem, vitamque periolitari, at
ſœminas aliquid utraque charius cir-
cumferre, pudorem, cui tuendo maximum
aſylimn ſit, ſolitudo: peregrè Veſtales non
ubique ſacroſanctas vagari, nec barba-
rorum injuriis immunes. Fingeret tamen,
aliquem ab iis pudiciti? commeatum
dari; ſalvamque ipſam, quo tenderet;,
deferri: quid hoc ad ſummam rei eſſet
profecturum? An mutue duorum con-
ſpectu, vincula nęxuſque dilſolventde
ut

(gonmihaun

(v ar Auitil

veſneten
Elrnnmmi
,
Mnlrty unn
rmiell
en Winn
Udten amm
luin len
(arlnk Ueth
unlalg nin
lnn bru i
Unconenrn
nmuhtn
ult uli
guein
SS

“

n 1
tuttuolig
nuſin, K
min ſi tile
mnonn ejn P

Pnium enni

Uünin)
in Ween N
Uuupünten
S
de lunch

iy giteint

Enin, zwle
barbtror nlda,
E Fidtui D
ung erime
cünentgonm
pergtſtus
Ungnn, 1

n

Ccrie Onm
fented
ſan, tet
Alummmt'

1CRNROAMA IL, 199
Aut aratri pondus pluma confeſtim le-
vius reddetur! Greſcet imò utrinqus
dolor; dum neque dominum ſuæ com-
edes abſolvent; & dominam, viſa virĩ
calamitas, æquè ac ipſum compedes,
gravabit. At lacrymis certè ſuis tyran-
ium inflecet? Quid laerymis tyrannos
Gaudere his illi paſcique ſpectaculis ſo⸗
lent. Neque enim tyranni forent, ni mi-
ſerorum lacrymas amarent. penique cau-
ſas, cur domi remaneat Matrona, apba"
rere graves ac multas; inſtituendæ pro-
fectionis vix ullas.
(27. Littere Ausberte.)
AnszRRTA, quanquam non levibus
momentis impelli ſe ſentiebat, ut ami-
cos erederet ſalubria ſuadere, tamen
inducere animum non potuit, ut con-
ſilium de conjuge liberando mutaret.
Cæzterum he adverſarii pergerent, ſa-
pienter ſimulat, in amicorum poteſtate
fururam. Litteras deinde dictat, tem-

pori congruentes, ut veri doloris plenas.
Mortem accidere tam acerbam non po-
tuiſſe, quàm calamitas ſibi fuerit mariti:

eaque propter nihil intentatum relictu-
1 4 ram

a0o LIBRI II1.
ram, dum ex vinculis in libertatem aſſe.

Itneri ſe committat, ſi geri mos illi non
poſſet, daret veniam imbelli ſexui, daret
Pudicitiæ periclitanti, daret poſtremò
amicis, qui cuncti profectionem diſ-
ſuaſiſſent. Ipſe interea fortunam animo
magno patientique ferret. Suppetias in
trempore & loco non defuturas. Cum
his mandatis nuntium, unde venerat,
remittit: ſeque iterum, probantibus ami-
cis, intra gynæceum, uti fecerat, includit,
lugenti ſimilior, quàm alia conſilia ma⸗
shinanti. U
(28. Bertaiſi qugrelæ.)
Eo tempore Bertulſum non ergaſtuli
magis ærumna diſcruciabat, quàm uxo-
risin horas expectatæ deſiderium ſuſpen-.
derat. Menſes illi, dieſque numerati;
quibus nuntii, tam euntis illuc, quâm
illinc revertentis tempora diſtinguebat.
Et hes calculos, miſer, ſive cùm aratri
molem traheret, ſeu cùm alio in opere

ſefſus anhelaret, aſſidue ſubducebat 3

ſpe magnàâ erectus, quam illi tamen,
Præter ipſum, nemo faciebat. Perlatæ
dce

emm .
ratur. In eo tamen, quòd poſtuletur, ut

n⸗
4

M 8 4,
Uaſi
iu um
mibrai
cmim um
golnm n
Eignetmatn
e,uchlin

culeht

nr gtl
Iut lptt
Emmnn Aln
mimugen
eridtherdure
u, Khununn
kiſogkinn
iiptekdn u
ngtnie i
duntinn⸗
latindi
ie
a

in
Uerioril
d
du Loltend
lklenen
nnmaine
n. Wreit
Eitng
n, e
n Ncbunun.
Nnifeni
umeni
odr, Wn
zülenniid
,delſe unmi
eunis Ulr gun
pon linnn
e, Men
Icun d ie
Sdue ſbunt
gem iline

cLOAM AI. 201

demum, acceptæque ſunt literæ. Qui-

bus avidè perlectis, ubi de Conjugis
adventu juſſus eſt deſperare, in ultimum

mærorem delapſus: Hic tandem me tetum,

inquit, fortuna triumphaſti. Quod enim ſum-
mum in humanis praſidium exſpelctaram, id
inopinanti jam immarentique eripaiſti. Prô
kominum cælitumque fidem! uxor,
quod nemo quondam crederer, fefellit.
Et quæ tamen qualiſque uxor? Nempe
ea, quæ cunéta mihi ſua reſerre in ac-
ceptis ſolebat: quæ me ſibi ſuperſtitem
optare, quæ de ſuis annis ad meos ad.
dere ſe velle jactabat: ea nunc ipſa (°
ſpes hominum fallaces! ) ur carcere
tyranni me hujus educat; ut aratri jugum
àcervieibus meis removeat: ut compe des
has, & hos manuum nexus exſolvat; ut
lenti ſupplicii mortem, ab implerante
marito depellat, unum movere pedem,

domoque prodire faſtidioſa detrectat.

Aadiant hoc cives mei, audiant amici:

& crimine ab uno diſcant, nec ſuorum
promiſſis, nec lachrymis, nec phalera,
tis dictis, ni falli miſerè prodique velint,
conſidere. —
1 5 (29.

sos LIFI II. en
(19. Fidicen comparet.) 1ͦ ni
Ix his querelis triduum Bertulfum non ldh
ſine ſtomacho duxerat, cùm in Regiæ afin
veſtibule juvenis peregrinus ex impro- 4
viſo viſitur. Endromis ei villoſa ſuras in- urzi l
fra defluebat, humeros penulla ſcortea, gntian
& flavam cæſariem cauſia, ſeu galerus Eilihun
tegebant: pedes cothurnis ineluſi, via- Mniidüin

cinem monſtrabant: Grata in oculis vul- muntitt,
ruque modeſtia: qua tamen ipſa meror (lnihin
animi, qui ſuberat, ægré conderetur. lundkn
Hic talis, ut opportunum credidit, exor- A pheni ant
ſus eſt, auream teſtudinem movere An Mlien,
ſeitaque manu chordas animare: Mox i min mun
plenis fidibus, quàm potuit ſuaviſſimè iimmmm
coneinere. Reſonabat nobili cantu veſti- umn ludit
bulum, & aures etiam barbaras muſica uoſtnimmt
trahebat. Properat excita Principis aula, ülcumn
concurrit familia, ſtupidique omnes, Phnuatum

torem, teſtudo de baltheo fuſpenſa, fidi- ſen

ut in miracule auſcultant. Et alii teſtu- Lorntfin en
dinis formam fabricamque commen- dfli li
dant; alü artificis manum, agileſque Aut u 1
digites laudant; cæteri tinnulas fides, ltlli gt
& ſonantes multifariam nervos miran; kniiiing
ur.

man.
unn lenthi

1CENOAM1 II. 28;
[30, Fidicen ad Prineipem ductus.
t ien Æ quum erat, ut ſuavitas, quam plebs
,dnhe captabat, etiam Principi ſe impertiret.
etgimering. Igitur ſuêre, qui ad ipſum referrent,
Geinletus ſare in palatii veſtibulo juvenem, in
Lellm, quo præter formam veſtemque, mor-
nh, nglu tale nihil appareret. Vocem artemque
unNn, ſupra hominis cenditionem eſſe: & ſi
Mield, ralaria ferrer, utique Mercurium; aut ſi
Cmmncé arcum tenderet, Apollinem: nunc quia
uuntr ien citharâ peritè luderet, ſuſpicari ſe Or⸗
1, enm pheum eſſe: vellet, j¶uberet accirizeumque
mmmatide, in principis cænatione, ſui ſpecimen

uter dare. Invaſit hic etiam ferum pectus cu-

Aamd Pido artificis audiendi: jubet adduci.
m Et hoc futurum præviderat fidicen. Ad-

nuſuihin .
GnNcWe ducitur. Ingreſſus aulam, videt omnem
cundehanme alr vete ri, luxuque barbarico renitere.
taindingin Videt in ſolio tyrannum, gemmantibus
Alniciglehnie ke opis ardere, torvoque ſupercilio, quid
Calur. Kün ominis veniret, opperiry Eum ritu pa-
Nandk iE trio fidisen, haud inſcitè veneratus, cum
un ſonare teſtudine paulatim incepiſſet,
muI, ſenfit illicò vultum hominis frontemque

netl 1 mnu ſerenari; & faſtum oculorum cadere,
Gun Ne s. animum denique, quamvis immi-

204 LIBRY. II.
tem, mutato ingenio miteſcere. Id juveni
omen erat non irriti ſucceſss. Quare in.
ſtitit operi, ut, quidquid artis induſtriæ
que poterat, id eo certè in loco, ſi uſquam
alibi, expromeret. Quo factum eſt ut
cùm numeros identidem modoſque do-
cte variaret, brevi hominem totum fece-
rit ſuæ poteſtatis.
(31. Ludit in cæna.)
HoRAM circiter, aut amplids hæc

nectaris hujus promulſis tenuerat; cùm

inde principem cœna, quæ regium in
morem parata nuntiabatur, avecat. Is

haud perinde epulis intentus, quàm

teſtudinis avidus, comitari juvenem,
dapeſque ſibi condire acroamate muſico,
jubet. Ergo dum diſcumbitur, adſtant-
que proceres, aut miniſtrant, cithara
erinitus Jopas perſonat auratâ, vocemque
ſidibus, plectròque manum, ſupràâ quàm
arbarus caperet, eleganter peritèque
attemperat: & quidquid tibia quondam
vel querulum in Lydio, vel lætum in
Phrygio, vel ſonorum in Dorio luſerat; id
hujus teſtudinis ſuavitas non æquat ſo⸗
km, ſed etiam tranſt & ſuperat. Per-

mul.

6npuin
alingfuktl
i, gümniet
e
Nuunn
(rtinuhtl
lommtzrit
MMuan diair
ninelnn
iniegiiidh
AARmümie
men ſem,
inlnlet igyn
9 nl u

mm ca fanſen

nſauh⸗

anemn
aiſtir

Re. . ACNOAMA1 TY 25
telin n mulétus abunde hac voluptare princeps,
lrti E. negotium dat familiæ ut ſuum ſibi Or-
kulaufil 4 pheum lautè opipareque habeant, & cu-
ian A rato corpere, hoſpitium ei in palatio,
Anal nonilliberale adornent: ejuſdem operà
“r 4, ſe rurſus, cum illuxiſſet, uſurum. Ita di-
W. greſſum, in conclave deducunt, rebus ne-
e ceſſariis copiosè inſtructum: & puerum
ci, qui tantiſper inſerviat, relinquunt.
uhk (32. Colloquium cuim puero.)
lnn DERCOMMoODE evenit, ut is ipſe puer
,eNn Chriſtianis eſſet ſacris inauguratus, nec
eiiu, l multè antè per infortuninm captus. Ex
mm, uh iſto cum alia multa fidicen opportunè,
min ien, tum iſtud præſertim ſtuduit callidè per-
umitnih contari: ecqui alii Chrifſtiani, atque ubi,
INRIN AN e quàâ conditione ſervirent? Puer, cùm
Wulhm, cæters, quæ norat, edixiſſet; Nomina ta-
ut, n men, inquit, Aptiyvorum non teneo. Sed cras
uun, ilu ego te, ſi voles, ducam; Abi de feneſtra omnem
Eyma nf csorum cataſtam proſpicies. Nam ex ergaſtulie,
ibagni aAd opus fuciendum longo agmineprodacentur:
lo, Ne O alios aratro, alios palxdibus ſiccandis, aut
tDeioliel, sadendu ſaxis aucteratos, won idebu tu ma-

iasnon a A quàm deſlebir. Piyvunt enim miſeri, non
Ke laborem, ſed laborant, ut lente miſereque

—

moriantier. Videbo, inquit, eos liben-

ter: tu cras in tempore me commonefa⸗

cias, vide. Secundùm hæc obſerat con-

clave puer: atque abit. Sequitur nox; quæ

hoſpiti menſæ longior viſa, dum percu. .

pidè lucem operitur, qua ad promiſſæ
trageœdiæ theatrum evocetur.
(32. Prodeunt captivi.)
SUB galli cantum, primo auroræ dila-
culo adeſt puer, januamque cubiculi cæ-
dit; & hoſpitem jam ante vigilantem,
quo convenerat, educit. Feneſtra erat in
palatii ambulacro, qua in ſubjectam pla-

nitiem latè proſpectus patebat. Hic, in-

quit, ad lævam ergaſtula ſunt, ubi vincti,
quos dixi, cuſtodiuntur. Pauliſper ex-
ſpectemus. Nam verberum crepitus,
quibus ii ſuſcitantur, jam hine, puto, au-
dimus. Nec diu erit, ut prodeuntem
pompam videbis. Igitur dum otioſi cam-
pos locique ſitum eonſiderant. & quæ-
dam ultrè citroque fabulantur, crebre-
ſeit fragor, dehiſcit bararhrum; pro-
deunt, velut ex Cyclopis antro non ho.
mines magis, quàm hominum umbræ;
plerique macie & ſqualere conſumyti,
or.

—

An ulri
ufmiuli
ſienfrlan
Auurmkmi!
apn kni
ngieunchf
Uoſt econt
olpin
SAn
ymemif,
Wr Erit
Pkarnh
Cpit Cennilen
Agelihan
Meuenluic
Wliinlenn
4 ni inn
afkea,
nlg

*“ horrenti capillo deformes: Cruribus in.
adne ectæ compedes, manibus catenæ. Imna
R corporum, lacero cemone intecta; ter-
R ug gum pecétuſque nuda, & vibicibus livida.
Gnen Sequuntur cuſtodes, & pendente ſcutica
uili minantur: atque ut quiſque vicinior eſt,
c. eum promiſcue loris concidunt. Expallu-
Nin) it eo ſpectaculo hoſpes, & collacrymans
MNm altum ingemuit. Poſt verò quàm jugum
uungkchla apparari, hominemque conſpexit aratro
nmeilng jungi; eum eſſe planiſſime Bertulſum ag-
Aamm novit. Inde conſternatione præceps humi
uuinhen e ollabitur.
utt ,h (34. Fidicini confternatio.)
Aln iinf Nox prætermiſit puer, quæ tempus
tn l monebat, agere; donec frigida perfuſum
em im in pedes erigeret. Atqui ille, ut vires re-
niee Ccepit, deterſis lacrymis ſimulat, tragico
t, ohun ergaſtuli aſpectu exanimatum fuiſſe; Ne-
urAnen que eas ærumnas videre patienter quiiſſe,
mületn AIn quasilli conſtantes tolerarent. Nam ꝗast;,
bllmmnt, am inquit, ſtorum ſunt, quos clari natalibus
bruimmn 6 editos, antram tarteri hajus ebſcurat? Qupt
ApuumN alios epibus quendam praditos, pauperta bie
voninmn egeſtaſ que nuderit? Pide ſis iſtum, alquρ

u n, Sum: an ipſa illorum facits ”ðõä

208 LIBRI II.
felitüs dupibuſque aguetos, & in lauta forta-
na educatos eſſe? Nunc pador illos, & illuries
abſumit: nunc fames & aliquid ſame pejus ex.
tinguit. Hunc aliuim pater ſecurus; ut reducem
exſpectat; alium anxius, ut amiſſum veſtigat;
alium ignarus, ut mortuum plorat. Et hunt
forſitan impubes domi filius, hunc alibi frater,
bunc ſoroer, aut amicus oyperitur. Quid ſi &
conjugem ſuum hic aliqua conjux intue-
retur? quo tu animi ſenſu laturam hoc
putas; Sub hæc redeuntibus lacrymis
linteolum implebat; conſpectoque rur-
ſus aratore, propè aberat, ut rurſus exa-
nimaretur; ni feneſtram in tempore puer
occluſiſſet, ut hoſpitem inde, aliud cauſ-
ſatus, ad conclave ſuum reduceret.
(35. Fidicini offeruntur dona.)
Die interea proceſſerat, & princeps
negotiis cauſiſque publicis, ut quæque
exigebant, peractis prandium ſpectarat.
ITbi memor, quid pridie condimenti ha-

buerit, acciri ſuum ſibi hoſpitem juſſit.

Qui quidem ore ad hilaritatem coacto,
iteratis obſequiis aures cœpit animoſque
mulcere; & ſonoris fidibus cunctum prin-
cipis trichinium animare. Quod iFſam
ille,

7

alte
le, 4

le hfuin
adi
ſotat ul
itanln
gilalini
uauiitn
Düingunge
Cunn, ucngn
ſe Autimn
(uenhttegiu
Guncanune
(Cun yhun
rule ti⸗
uktikn e
“
Wiügtenn
LMenkra
michlümn
Magtenn ein
ioretti .
Emerle an
Knr
S

, G D
4, lb ih

4CRO AMA TI. 109
ille, cùm nihilo parciùs etiam poſterà
luce, idque ipſum deinceps disbus plu-
D tibus aſſiduè factitàſſet, non dubium ſibi
iru unie favorem in aula collegit; uſque adeo,
eſneg ut ei tyrannus decime poſt die, quidvis
unfhs is petendi audaciam ultrô fecerit. Se enim,
Rkfet, ſeu remanendi animus forer, ſive aurum
m Nulid bi argentumque deſideraret, non paſ-
Uuenuimm ſurum, ut conqueri de ulla repulſa poſ-
neinlmm ſet. Arripuit occaſionem fidicen, actiſ-
elemmhum que medeſté gratüs, negavit, auri ſe aut
Heneen opum magnarum curâ tangi; Sed Chri⸗
u um ſt anæ legis ſtudioſum, aliam aliquam
emme operæ ſuæ ſi optio permitteretur „re-
ticec“ enunerationem petere. Juffus illicò,
ule. Aquidquid id eſſet, prodere, veniæ ſecu-
mal Kus: petiit, ut è captivis ille, quem unum
len, um arantem de feneftra proſpexiſſet, liber-
Plat, uerf tati confirmatus, abireſecum ſineretur.

Adun tri Satis id ſibi ſuperque præmii fore. Nam
. Aueid præter cæteros, ejus unius commiſera-
Ke m tione ſe tactum. Neque eo munere, ſi
Gnd impetraſſet, charius aliud penüuſque
oci ning habiun Donaera⸗ fidicini Bertulfus.)
uscnndn⸗

4 FRINCIPHN negaſſetis barbarum eſſe,
e. Co . HZ adeo

210 LILNRNI TI.

adeo clementer & facile in hæc juvenis
poſtulata conceſſit. Extemplo properant,

& Bertulfam, rei ignarum, ab aratro ab-
jungunt; ſecumque in aulam prope re-
nitentem pertrahunt. Ibi adſtantem re-
perit fidicinem; auditque numeris muſi.
cis, & fidibus adhuc canentem, metuens
quid porrò ſe fieret. Tum oculis tyran.
nus in Bertuifum conjectis, Jine boc hoſpite
fuiſſet, da ſalnts tus jam, inquit, comelama-
tum. Sed quando vinculi meis te iſte eximere,
quam quidvis auſferre pramii mayielt, ei te,
ejuſque teſtudini, quam andis, emancipo. P-
tronum agnoſce, & cum eodem liber diſcede.
Quæ verba cùm Bertulfo inſperanti acci-
diſſent, homo quid ageret, quid ref.
ponderet, ubi eſſet, præ gaudio neſ-
ciebat. Poſt ubi ad ſe rediit, obortis lacry-
mis, principis clementiam, quoad vita
vireſque ſuppeerent, apud omnes præ-
dicaturum promiſit. Juvenem verô, qiiſ-
quis is eſſet, eo inloco ſemper habiturum,
quo meliori nemo ſuos parentes habuiſ-
ſet. Gratüs inde uterque actis, ex aula &
urbe, cum patrono ſuo aſſertus cliens

diſceſſit.

. 37. uagiin

CI
(
uton
An ſul ⸗
rinitin

hne as

1e ſckhenn⸗
ſeng nßen r
ſge, ddh
Ntoib feinun
tolleliz u

cupinmn

limn Camui
ell utie
Aemarin
EerEnza

, lontkedlnn.

ajhuticerh,
miitineme

(uite ütninn
tituet ntan

ueinimniin

Mi 4

unrie i

l 4CROAM 4 II. 211
un e 2 (37 Keditus in Patriam.)
* n „Non ecxigetis hic „opinor, ur, quæ
n duorum colloquia fuerint, quidque to-
liat de to itinere, dum patriam repetebant,
Midkuene actitarint, prolixe perſequamur. Suffe⸗
Aumnll, cerit, quæ domi dehinc evenerint, cur-
rntnum ſim attigiſſe. Nam eodem uterque navi-
Imulumt gio revecti, cùm mare ſoſpites trajeciſ-
fäi ekif ſent; in portu alter ab altero ſic diſceſ-
imi i sere, ur fidicen, neſcio quam urbem ex
MNAuGι negotio petiturum ſe diceret: ſed rebus
Mi ibi confectis, in arce Bertali paulo poſt
Au,nd, compariturum: ubi demum & nomen
mds/A illi ſaum, & conditionem (quam ad id
Gipanius loci celaſſet) patefaceret: pollicitus, ſi ſe
ues, Wimd dein, pro co ac meritus videretur, reti-
4 Neim nere ſecum vellet, ab ipſo, quoad vive-
rliudeiig ret, non recefſſurum. Excuſſit Bertulfo la-
Genm, Ali crymas ea digreſſie: quas tamen ſperato
1, ANlantift amici reditu, uteunque temperabat. Tri⸗
Iwernti dui iter ab arce ſua tum abierat: in quo
Gnpetkune toto itinere „nunce ergaſtuli ſui miſeriam .
MMend nunc amicorum & uxoris deſid iam; ſed
peregrini præſertim fidicinis charitatem,
animo verſabat. Sibi nimirum, à qui-
bus non expectaxit, opem veniſſe, & ex-
te⸗-

e le ,
1 loalins

7
ł

212 LI B R II.

terum ignotumque viatorem ultro præ. iafi
ſtitiſſe, quod ab ingrata uxore nequic. minu a
quam poſtularit. Cum his querelis ad vi- imd u

rum nobilem, paternum amicum, de via ung
feſſus divettit: ibique triduum alterim, ui.
quoad veſte & commeatu juvaretur, lub- ,
Kirit. Inde præmiſſis, qui adventam nun- Wiyt n
tiarent, iter, paucis comitantibus, in pa- Mlnnpemtn
triam intendit. gullr nwin
(3 8. Civium latitia.) DAullii tünk
Ar familia civeſque per nuntios edo- Grin lunid
ti, portis ommibus turmatim erum- ummm un
punt, ut redeunti Domino ſuo longiſ. Miaimam
ſimè occurrant. Quo quidem primùm ii mmnan
conſpecto, nemo ſe tenuit, quin lachry- unniſinm
mis ſuis gaudium teſtaretur: & alü ali. Nmündini
ter, ut eujuſque ætas aut conditio fere- I
bat, gratulari; hi in amplexus rendere, hi mmelinin
oſculum ferre, hi manus contingere, hi laliriifer
latus tegere: omnes o fliciis obſequiiſque ſeiceil ian
certare. Sed ex omnibus ANSRERT A MiiiiN
præſertim digna ſpectaculo erat: quæ l
cum gynæceo veſtibulum palatü occu-. fihrii
pabat, dum ingreſſum conjugem, modo mani

quo par erat, ſalutaret. Ibi tamen haud rii .

8
—

æqné læta Bertul frons: ſed & vulmi ltni 4

. 4CROAMA TII. 213
agrenn ln . 3

„ meærſtum quid, inter ipſos etiam amplexus
* n eminebat: quanquam causâ tum diſ-
in c, ſimulata, preſſic alto corde dolorem, ur
4 n, cei eum die poſtero coram amicis oportuni-
Mundm, us proderet.
Nunfl... (39. Actuſatio Ansbertæ.)
idenm Posr igitur, quàm die condicto ad
huuntmidun) epulum Kequente⸗ convenêre, multis »„
quod ſoler, in medium allatis; Rertulfis
mlei) paulatim, quid itinere toto, quid in car-
Arlnit cere fibi, quid in reditu evenerit, ingreſ-
Au ummn ſus narrare, magnam apud omnes com-
iunio ium miſerationem excivit. Et in hoc tamen ,
(wmis imn inquit, rerum mearum naufragio, cùm
uns nei, tabulam mihi quærerem; in qua enata-
treu: Am rem, tunc alii quidem plures, ſed in pri-
ütdne mis uxer hæc mea, clamantem oran-
aungenune temque deſtiture. Simul litteras, quas
Iinmmcniget aillam ſibi miſiſſe ajebat, expromit quid-
gehichcif que ii de illis ſentiant, exquirit. Diu ne-
mibus Nnn Wwo— civium ſe movit; quòd triſtitia, ſilen-
tedeldb af tio magis tegenda, quâm lin hilari con-
ſbalan Aun vivio accuſanda, judicarent. Noviſſimè
orflrnin repertus eſt, qui linguæ intemperantior,
lun. ums ut à vinoincaluerat, matronam hone-
ſtiſſimam auderet criminari. Eam, quoad

Him: , ma-⸗

214 L ILBRIII.
maritus abfuerit, in deliciis vitam volu.
ptariam duxiſſe: atque ut hæc ejus viven-
di ratio celari familiam poſſet, uſam in-

genio, & hic illac evagatam, inter ex-

teros ignotos præquâm libenter diſcur-
ſaſſe. Certè enim, ex quo tempore in ſer-
vitutem ipſe venerit illam, nemine con-
ſcio, plus ſex ſeptemve menſes domo ab-

fuiſſe; & nuper admodum, vix triduo,

quam ipſe reverteretur, reverſam eſſe.
Qud interea foris, quaſque res egerit,
nolle ſe divinare: ſed in fœmina tamen
nihil non poſſe ſuſpectum eſſe.
(40. Candemaatis Ansberta.)
PERTURBAVI maritum improviſa hes
conjugis abſentia. Ideò acribus oculis
illam intuitus; ecquid ruborem duceret,
aut rea defenſionem pararet, exſpecta-

bat. At illa cùm rectè ſe ſibi conſciam eſſe,

nec uſquam, niſi vel cum ſuis fuiſſe, vel
ad ſuos iſſe, modeſtiſſimè reſpondiſſet;
precata veniam in cubiculum ſeceſſit.
Qu digreſsàâ, ſententiæ rogantur, quid
eà, ſi abſentia non purgetur, faciendum
putent Plerique cenſuerunt, caſtigan-
dam pro merito videri: ſolus ille, qui
acto⸗

Amntigtlg,
cgreliunf
lbugeilt ℳ
Mie danen
Ount, Miing
ſuttier Aui
un unni
iepuftteit
ud NN
uhemimn
H (Mi
unaen
liuun
ſonen gireil
bu D lit
hütak
itekul

ſen ier D .

nigun, intne
n henerdin
cbenpaeitter⸗
mn, mimer
WWe melſetlandi
nddmn fünie
men, teſetin 4
1, lenei
ldntemnm
ſranel⸗
,ℳ/
uuminzmnig
ribu wl
fünduenint
enpumt, alt
Gkeſhicnint

e ann liileſ

ülimerehni

cbiellun keI. ien ece. Oie
Et rati, indecens, ſi fidicini vir illuſtris

ſe ſubmitteret, certabant, à genibus di-
vulſum, in pedes attollere, atq; ad Con-

tennie gimnſt

r
hmmpenn,

,alleroll /

ei ul,

4CNOAMA II. 215

actoris partes umplſerat, eſſe repudian-
ln. dam. Dum inter hos judices ulirò citrô-

que diu litigatur; inopinatò Muſicam ,

præ ipſis triclinii foribus audiunt: Simul

Atrienſem vident ingredientem. Is nun-
niat, hoſpitem quendam cum teſtudine
veniſſe, qui cupiat intrò admitti. Nec-
dum finierat iſte, cùm ſecutus e veſtigio
fidicen, per ſe ipſe ingreditur, cithara-

que luſtans Bertulfo ſiſtitur. Hic iſte om-

nibus rejectis, velut amens de ſigmate

proſilire: & cæterorum oblitus, uni oc-

currere, hoſpitemque complexu arctiſ-
ſimo ſtringere: & mülle ſexcentis titulis
patronum, parentem, ſoterem appellare:
denique genua præhenſans, ei ſe, quan-
tus eſſet, mancupi tradere, ſuaque om-
nia permittere. .
(41. Merita Fidicini.)
Qui tum aderant, rerum ignari ſtu-

– ‚ undenam hæc Bertal’ adverſus

ominem plebejum exiſteret voluntas ?

vivii ſigna reducere. Sed Bertulfus perti-

215 L IBRIII.
nax, Susite me, inquit, vitium, qusd in
uxore danminſtis, eyvitare? Neque ingratum
eſſe patrono libertam, adue ac ila marite
fuit, compellite. Hic enim eſt ille, se neſcia-
tis, qui inanus has vincali exemit: bic à pe-
dibus meis catenæs diſcußſit: hic unas ergaſtals,
bie ſerritio, bic aratre, bic longo ſupplicis
abſolyit. Quas ei grates idcirco debeam, pos,
qui nunquam apud barbaros ſeryiſtu, impund
ignoratis. Ego, qui jugum in his cervicibas
tuli: qui aratrum bis bumeris traxi, qui arpa
bis genibus perreptavi, ignorare ut maximnè
velim, ſine ſcelere non pogum. Sinite erge
me ſacere oficium meum, ut aternus cliens
patrono huic meo aternam ſerriam ſerritutem.
Et vos porrò BzRTULFUM non odiſtis, bhane
BrRTULFI Soterem «ca meeum smate poft-
bac, & oficiss, ut meritum auditis, colite.
(42. Edicon perſonatus agneſcitur.)
IrERUM deinde juvenem complexus,
inſtat obſecratque, ut nomen genuſque
ſuum, quod in digreſſu promiſerit, ali⸗
quando tandem aperiat. Qui medeſtè

renidens, facturum ſe ſpondet, ſi conju-

gem priuùs, quam geratarn toties inſi-

damque ſibi accusãâſſet, coram ſiſteret.

Ea-

lelul⸗
Lclnonſe⸗
lapeſtn⸗
„ H,
gicgntn
rlafemkl .
, vrion
Nocruuld.
Nim Uint
eacnennetdz n
ciammmenrnen
v, 1 r
ls Aadenu
mſen Alne⸗
olln, giun
ueronummdun
4muptman
keu
Ueglnotalne A
6, hin
Ncklel
Moreng ge

—

1 ACROAMA II. 217
t, H, Ea continuò quæritur. Sed perdiu quæ-
et Mum ſita, neque in cubiculo, quo ſeceſſerat, nee
,Aus/ reliqua in domo uxor ulla, aut nxrios
anſfil, ai umbra reperitur. Id anſam convivis præ.
muuimntiii, buit, rurfus inſimulandi. Non utique re.
imug cedere ab ingenio œminam: ſed eam,
n Mniu⸗quod abſente viro fecerit, facere etiam
eiindha pPræfente, Excipit opportunè fidicen:
Haierſnſhtin eam enim verò, quod fecerit abſente, id
Ennak mie etiam præſente marito, ringentibus licèt
Wniftiin aliis & adverſantibus, morem gerere
VG natul ſemper, & ſemper geſſiſſe. Simul galeri-
s culum, quod capiti adaptatum fuerat,
m d rejicere, cinnoſque propendulos, qui
naſiaſnin frontem obumbrabant, removere; & co-
mih lorem, quo perſonam ſibi fecerat, ſuda-
udnirad rio detergere: unoque momemo, ex pe-
uts atA Tegrine fidicine, Aauibertaprodite.
RKR’K” (43. Ansberta abſelvitur.)
8 a NoxN paſſus hic illam Bertulfus verbum
Eſnenn 1. dicere: ſed ipſe plenus ſtuporis, occupax
, mnaß prior genua; fidaſque manus oſculatus,
igelen , jam planè ſe carcere ergaſtuloque di-
penn. E 4 gnum vociferatur, qui ſervatricem &
meſme, Kolidus non agnôrit ſuam, & ingratus
nn vn perperam traduxerit. Perdidiſti operam
mie, eum K uor,

–

4138 L IBRI II.
uor, ꝗu talem tibi maritum redemiſti. Red.
de aratro me mee, redda vincalis & catens,
quibus ingratum exuiſti. Sine me pœænas ibi,
ꝗquas mereor, expendere: ſine ruborem hunc te-
gere, quo toties ego perfunder, queties me ter-

ra marique quaæſitum audiam, quem terrà

marique eſſugere tu debaiſſes. Sed non latebit
hac Pirtus tuz, quæ famæ præconio per Grbem
utraumqus audietur. Et peſtquam omnia tibi,
quæperſouato pdicini promiſeram, largiſime

praæſtitero, tu poſteris adhacomnibus exemplam
manebis, MAGNI MERITI, SED PESSIME
E⅛N ENSATI.
1II. .
I N JU RIA BARBARE
VINDICAT A.
(44. Jernorum vindicta.)
Qoin olim quantumque dominis in

MKſervos licuerit; quämque impunè

illes aut loris ii conciderint, aut ferro

mutilarint, aut in crucem ſæpe ſublatos,

nulla juris miſericordia peremerint, no-

tius in vulgum eſt, quàm ut debeat

demonſtrari. Sed nihilo obſcurior 8& a
ſervorum vindicta eſt; qua multi quon-

dam

Inn cii in
alninh

.

umtiiiin
Cin ac
Pnnuſt
Ma, wn i
lun Mnniid,
ſeſtumarne imn
ulgamunh
Pirorznteca
nnggnum
aldun
SAll

AANNNVee

Amegm u
ndi va
l Aaruin
r, nelna
inin, Uelnne
(thr hinn

u.
1
er.

ene 4
le
huenn

1

I. f
Munliſ
ihiet
Gu nid
Huninnient
g li gen
, linmi
e llemleizt
iunnden
Mpn itſ,
nſran ifn
armmiknun
Mnm, K

4

4

IINRI

cNI

dü)
AEINNeCN
. ſunen⸗
Neletin, a
Menlrſeld
1Delethett,
lihe 1
,gin u
Utüo blnn

4CNROA M A III 2r/S
dam, ut jugum excuterent, rabie armati
ferrumin dominos converterunt. Qua

in re conſirmanda non committam, ut

Tyrios vobis ex Juſtino, aut alios ex aliis
ſeriptoribus moleſtè obtrudam: quos
jam ipſi meminiſtis, per noctis unius te-
nebras, mana ſervili nefariè eſſe truci-
datos. Novum aliud, ac neſeio, an multis
veſtrum antehae inauditum producam.
Quod quamquam ſpectatu fœdum fuir

& atrox; miteſcet tamen hic paulum „

ſi è longinquo narratum, inter Acroamas

ta audiatur.

(45. Barbarus Captirus.)
ADOLESCENTEM & barbaris, haud ſcio,

bellone captum, an de cataſtà emptum,

vir nobilis ſevére magis, quam libera-
liter, ad o peras ſerviles damnarat; eum-
que, ne clam effugeret, compedibus
vinctum, arctè ſemper anxieque cuſto-
diebat. Ea ſervitus cùm per ſe dura,
tum etiam diuturna, omnem homint
calamitoſo ſpem libertatis præciderat.
Qua enim parte tentaret? An auro for-
taſſe, quo ſæpe libertas, nonnunquam &
vita emitur? Sed hujus inane votum eſt,
K 2 ubi

220 T I B R I II.

ubi in tegete rupto, laceroque centone n
ounmne peculium ſepelitur. At fugàâ certé,
quæ quondam deſperatis etiam ſaluti

fuit? Ad hauc verò non conſilium dee-
rat: ſed rimam infelix, quàâ elaberetur,
uſquam videbat. Obſtabar⸗ domeſticus

carcer; aut ſi quà hic olim fatiſceret,

catenæ morabantur. Igirur vim, inquis,
pararet: effractôque ergaſtulo, & pertusà
compede, erumperet. Atqui dictu faci-
lius hoc nobis eſt, quàm illi factu; deni-
que vel precibus dominum aggredere-

tur. Hunc verò nec affabilem habebat,

& ad fuſtes impingendos, quàm audien-
dis precibus, benigniorem. Reſtabat u-
num, ut viveret ſervus & moreretur.
(46. Barbari neliberatio.)

CUM hac fortuna dum annis pluribus

luctatur, adoleſcens paullatim in virum
evxvaſit, validum viribus & lacertoſum.
Sed cum viribus, ex æquo & labor illi

creſcebat. Inde ſervitus indies gravior.

Victus igitur impatientiàâ, cœpit occul-
tè vindictam cogitare: Nam quid multus

hic ego per lenta ſuppylicia contabeſco? Si

morienium ſimel in yinculis eſt, moriamur;

ſes

. ⸗ uit

aſii
G l
mengun
Nuirin.
e gui
Cbrun
eninſen i⸗
Arau Er amn
aulauinetit
Mir n
(AEn Aas
Erni nntt
Mn
n Lanmn
ſir ti
Ilinn miihf
u i

i N.

nii
.

1 I

kebc W

—

Tig einn i
Mcontlumge⸗
Pietheen,

li daneli⸗
n lulen,
mein i .
Nitdſe
Griiiti
oninnn Ate
Litclentte
s lnuer
gen Nlilr.
Enmdak.
Aete
ahmmmüzttt
Grlindint
Cbu 8 lente
Aelo AAen!
tusincies gnnt.
eni, rfuc⸗
E: MYN
64 And
alutf, 4—

1ACROAMA III. 22 1
ſed cit?: & quod ſolatio ſit, non ſoli moria⸗
mur. Ex eo die totus ad componendam
tragœdiam incumbere, moduùmque ini-
re, quo heriles injurias ulciſceretur. Hæc

cogitandi multa quotidie in mentem ve-

miebant. Quid obtruncari per inſidias

komo unus quàm facili negotio poteſt?

Res ictu peragitur. Aut ‚ſi vis aperta
non placet, in promptu venenum eſt:
uid cefſas ? Ægriùs hero facere non
potes, quàm ſi vitam eripias, qua gaudet.
Quid ?ægriùs illi non poſſim: Poſſum
enim verò, ſi ſapio; poſſum. Non illime-
cum tam bene eonvenit, ut morté ul⸗=⸗
ciſcar. Gravior eſt ira, quàm ur malo tam
brevi ſatietur. Quæreſidum ſu pplicium,
quod duret; & cujus ille tædio mortem
in remedium quærat.
(47. Diſſimulatie ſceleris.)
Hc apud animum ſuum barbarus
ita volutabar, ut nullo tamen indicio
meditatum facinus proderet. Sed'ante
occupet hie aliquis: ecquid- atrocius
morte parare ſceleſtus in herum porue-
rit? Et ſubibit fortaſſe; illum potuiſſe,
de domini fortunis & Cimeliis expilan-

222 L TIB RI II.
dis; aut ædibus, quas ampliſſimas cole-
bat, inflammandis, cogitare. Nam, ut
Euacliones avari hæc pertinacifſimeè reti-
nent, ſic eorundem jacturam, vel acer-
bius, vel certé diuturmùs, quàâm ipsàâ
morte cruciantur. Nihil iſtorum iſte: Sed
hoc vindictæ genus, ut plebejum & hu-
mile aſpernatus, ad aliud matre Mede4,
vel patre Thyefte dignum accingitur.
Quod quidem tam immane, tamque
ſævum nefas, ut priùs ille non prodidit,
quàm re ipſa perperravit; ita neque vos
mihi vim hanc afferetis, ut antequâm ip.
ſa narrationis ſeries poſtulet, in medium

tifeinti
glrſli
tun mbinut
ntienn
mlluz
i Mnnc i

intempeſtivè producam.
(48. Pradiumn ſuburbanum.)
CM nemo de familia ſuſpectam ad-

Ruc perfidiam haberet, nemo etiam erat,

qui à mancipio, ecque vincto, timen-
dum cuiquam crederet. Quo factum eſt,

ut hero aliquoties aut venatum egreſlo,

aut peregrè profecto, uxor liberique do-
mi prepemodum incuſtoditi relinque-
rentur. Id non proinde, ac putabatur,

barbarus negligebat: attentus ad rem,

ſimul oportunitas foret, auſpicandam.
OðU Igi.
Si⸗

Eßtemintiiß
ARummtn
Gonn Wien
4 n
unnſtin
irilur
iniha ienm
nn
Euen
etn

luen iln.
1 Cgtit Ne
ereillelline⸗
lcnn e
umi, gin
S
neren
AAalnuelet
le öhun Kenn

M inmne, nn

Fſäüsgllenngnni,
IEmnit itkeſ
Kruzur mennt;
Gyukten ttnelit
ten
Nea)

Perdengan

egl inch,
unt fentlnni.
d unotlb 4
nenoct
olnge, 4

hi: AMenuun

1 blet, gie

L

4

1CROAMA III. 22 ¾
Igitur cùm exſpectatione ſæpè delusà

cœ ptum nefarium diu diſtuliflet, au-
. . 4
dendi copiam, quanta nunquam ſpera-

bpatur, occaſio facit. Per ealores æſtivos

cuncta familia in ſuburbanam prædium,
ex more conceſſerat. In es prædio erant
cm aliæ voluptatum illecebræ multæ,
cùm przſertim elegans prætorium in
arcis ſpeciem ædificatum. Circum circa

piſcinæ foſſæque, ſtagnantibus undis lo-

cum ambibant; ita quidem, ur modico

ponte, ad arcem acceſſus paterer; ſubduei
tamen penſilis pons facillimé poſſet. Su-
pra portam edita turris eminebat; é qua
deſpici omnis vicinia percommodè pote-

rat. Hanc turrim homo ſuæ ſibi tragœæ-

diæ ſcenam, & lanienam optàârat.
(49. Opportunitas ſceleris.)
FekTE dies feriatus, iſque ſolito ſe-

renior illuxerat; & auræ pomeridianæ

invitabant. Sternuntur equi; junguntur
currus, heruſque cum famulis evehitur.
Sequitur cum alio grege uxor, campi-
que & valles animi causaâ peragrantur.
Ad arcis cuſtodiam ſervus otiòsé relin-
quitur, unaque in gynæceo nutrix, quæ
K 4 ke⸗

224 L IBRI I/.

heriles libros curet. Cætera omnia ſoli-

tudo; quâ mhil opportunius audendo-
ſceleri. Iſte occaſionem, velut in ſinum

delapſam arripit; primumque omnium,

adduéto ponte, tam effugiendi, quàm
intrandi locum intercipit. Tum infan-
tes pueros nutrici per vim erepros, &

ne quidquam flentes, in turrim, quâ de

diximus, abſtrahit: atque inibi ſeſe il-

loſque beſſulis adductis, includit & mu⸗-

nit. Nutrix, quamquam neſciebat, quid

homo moliretur, tamen mali aliquid

metuens, domum ululatu, & œmineo-
clamore implet; ſuperumque & homi.
num opem ſollicitans, quærit erumpere
aliqua, & familiam vocare. Sed præce-
perat hoc ejus conſilium ſceleſtus, cum.
prævidens pontem reſcidit, nihilque mu-
lieri liberum, præter ſteriles lachrymas
Teliquit.
(50. Berbarus & turri deſpicit.)
INTEREA dum hæc domi inſtruuntur,
foris familia cum dominis animos laxa-
Pat; ignara, quantum infortunium re-
verſuris occurreret. Herus in primis ſuâ
dAelicitate lætus, uberes hinc inde agros:

ſanuimun
aulen k
nnigelatr
Spnenimnii
Cheineißen
elonmauum
Arhlithetan
Anſechnneun
muiii niſt
Enſeg urn
e r girn

lu e inn

tnd leiinan
ſiinnuirin
Algtgirn
ſu u
helle

1/

EnNlktnn.
tnnmgeonnin
hienl, gin
nn Umittn,
inegn
edmtin gu
ragrndi
ci nhtn.
Cun klilt ,i
imen l it
llnn, Aente
nne d n
rutennſer
it n⸗
un Cern r
tacdranitenr

n etleilauu

mniG.
Aedoilin.
Orinizzina
Gn Tottnim

entine en
3

4CRO 4 MA4 M. ꝛ2 5

& vineas uxori & latifundia monſtrabat,
quibus abundarent: amplum communi-

bus liberis certumque patrimonium. In-
ter quæ colloquia paulatim ad prædium

reverſi, vident præcluſis foribus, ſubla-

toque ponte „ingreſſum negari. Simul e.

julantem audiunt nutricolam: ſimul plo-

rantes liberos. Hic incerti quid fieret,
mutique alter alterum aſpiciunt; & in re
nova conſilium à famulis, at iſti ab heris
imperium exſpectant: dum denique ſer-
vus, èQ ſummæ turris pinna proſpiciens,
excluſos heros amariſſimè deriſit. Qiem
conſpectum paterfamilias, cùm prolixe
convitiis prius miniſque intenuiſſet, a-
perire fores, pontemque illicò dimit-
tere jubet? ſenſurum intus continuò,
quid periculi ſit, herum ludificari. Ille
adverſus hæc imperia pridem arma-
tus tant& liberius inſultat? & flocci ni.
hilique minas facit: dum herus in rabiem
actus, comites jubet erucem, & quidquid
aliud fervilis ſupplicii eſt', properare,
alios faces promere „ & alios rotas

Peruein anH expedire, quibus in verberonem ani-

madvertant. .
K 5 (51.

—

226 L I BRI II.
[5I. Barbarus paciſcitur. ]

BARBARUS nihil, ne fic quidem terri-
tus, ulttò& & per ludibrium, ecquid ad-
huc paciſci de venia poſfit, incertogat.

Quid de venia tu, ſceleſte? de venia tu
ulla? Non ſi terrarum Orbis mihi ſup-
plicet. Necvivam in craſtinum ego, ri

peſſimis exemplis hodie te ulciſcar. Ire-
rum ille deridens, negat facturum id he-

zum: fſed agne mitiorem, mox etlam no-
lenti veniam promiflurum. Quibus au-
ditis, tantùm non erepuit iracundii
herus, fuique velut impos, hac illae
diſecurfare, vocare operas, admovere
ſcalas, adh umque vi quærere, nequid-

.

quam molitur ꝛ cum, ecce Kliolum videt

,
l,an

et
ante ⸗
üdeeneſiß
Elan

Kenſurt

E uußtwt
5
aler eret

Cloruedinnoern
Slhenmen

(cle Uuverur

MAun eti

AWI

infantem, ab ipfa illa turri manus tende.

re, & in ſervilibusulnis, mammæ tattæs
que nomẽ blæſis clamoribus vocare. Hic

demum intelligere parens, quo loco res

eſſent. Utique periſſe filium, ni carnifici
pater ſupplex ferer. Igitur poſitis minis
ipſe uxôrque ad preces verſi, veniam
præteritorum offerre, & petere: inſuper

infantem dimitteret, libertatem ſervo,

aurumque, quantum vellet, promittere.

N

Giſcnnn
eirüm tn
ul, une
Ind

Ulenetzn

Lunl ect

efn N

Triumphare ſe barbarus tum ſeriò puta-

dehe⸗ cante
RKHh vit, cuùm heros ſibi ſuos eſſe ſupplices V⸗
klck, Ueigs dit: quos tamen eoſdem, quòmagis adhue
llec ideret ‚altero terrendos ſpectaculo cen-
nlleui fuit: alterumque liberorum, jam bimu.
ninmen i lum, indidem eis pinna oſtendit.
RD M 52. Parentum preces.)
RR Hic verò pater inlanum vociferans:
“ & in genua provolutus palmas mancipio
Rlnu W tendere: perque humana & divina, ur
bedk ut duorum innocentiæ parceret, obſecra-
re. Si quod crimen fuerit, id omne patris

y 1, .
Ee N, MI .
,H eſſe: illos nec auſos quicquam, nec po-

Ien Ae tuiſle.
rne Me dede morti: noxium macéta caput.
ai Hoc merge jugulo ferrum; in hoc ſars
hmikNN 8 zaxtage
d umn Cyaſre eckus, mirrufz. Sed longe vi-

untbanu olentior mater, cùm ungues in genis la-
geake —

uep gl imeſ cerandis, vellendiſque crinibus diu fa-

eümnu tigaſſet, ululatus & irritas preces ad exo-

hrn e randum mancipium convertit.
es eli Me me trucida: parte Ju vis, xige
Kperer Immane ſerrum. Aut, peæna ſi grayioy
s,eug lacet,
Gnla, Abſume flammu: ienibus torre: ſeros

. K 9 Pey

a 2S L I B R T II.
Per Adrie diſperge fluétus. Ommnia
Mater merebor. - Animarunt armâ-
cuntque parricidam hæ preces: ut jam
demum voti ſui potitum ſe crederet, cům

vindicandi modum, qui ipſis graviſſime

doleret, inveniſfet. Quare ut auſpicaretur
aliquando tragædiam, manu læva in-
fantem, dextrâ cultrum arripit, eumque
lactenti jugulo, ſie ut videri poſſet, ad-
movet.
(53. Infans trucidatur.)
Norn, importunus hic mihi flagi-
tator inſtet, qui geſtus, & verba, & ſen-
ſus infelicium parentum in hoc ſpeéta-
culo deſiderare fe dicat. Imitari me Ti-
mantem permitte: ut, quod colore nar-
rationis nequeo, velo ſilentii repræſen-
tem. Quæ enim lingua, aut quæ penna
tam prompta, diſerta que ſit, ut illos ani-
mi dolores, quibus parens uterque rum-
pebatur, exæquet? Certè ego, dum huic
Parti orationis ſuccumbo, eam cogi-
tationibus veſtris impreſſlam relinquo-
Nam parricidiam, quod audire nos &
longinqno vix ſuſtinemus, oculis intu-
eri parentes cogebantur. Stat barba-
rus

ſunn

e, o⸗
Piſmrifen
dun ſen
ma uafe
ii ethind
cdaleif

ua u

onclüknen
un, ühlitet

er Alrihe

iſmn o,
(gMote knnid,
mulai metal
urani,
Aicſetcncer⸗
hiu mutie
citltikt incel⸗

r ic

i Iraupten

Pemin kibi

luin e

tin rigin

8 ulir
nn
ied
lſakeſ

1

5

nnn rus carnifex, cultroque in jugulum ada-
„. (co, vagientem puerum lente trucidat:
in: reE & cuùm ſanguine adhuc calenti aſperſiſ-
ecnlen . , 6 E. P .
i6 nn ſet, tremulum corpus è ſumma turri,
elin in in ſubjectæ piſcinæ foſſam, crudelis ab
Mu jecit.
nen (54. Borbarus ſe igſe jagulat.)
nr engt FINITAM hic lanienam exiſtimatis 5
i Non equidem ego: qui ultimum adhue
actum, nihil à cætera ttagœdia ablu⸗
u dentem exſpecto. Itane verò? Perva-
u irnii, ſtatà jam domo, liberis jugulatis, ſaxis
Ei SHM cruore natantibus, heriſque barbarè
mhirſet conculcatis, poteſt aliud adhuc in fami-
uinele lia malum expectari? Poteſt. Nam ut
uNAme. famelici ferè, cùm cætera conſumpsêre,
Anumi in proprios artus rabie feruntur: Sic
ueI furiofus iſte, jam cæde alienã defunctus,
Geheuliu ferrum, ne quâà hebeſceret, in ſe con-
Enneen vertit. Cuùm enim ſceleris jam ſui ſuro.
ep,Ann ciſque veniam, ne à ſe ipſo quidem ſpe-
ubo, en raret: & dudum famulos operaſque
delim m conglobatim accitas irruere, S ſcalas
pyl 1Ndhen) ferre, & portas moliri vectibus videret;
, oli atnens, non expectato carnifice ipfe-
n. u met ſuo ſibi cultro jus dixit; & convitiis
1 K 7 priùs

2zo TLIFBKKI II.

priũs, quæ rabies ſuggeſſerat, efluſis lale
dataque vindicta, quam de hero eximi- (n
am ſumpferit, ſeſe ker ro impie immaniter-

que trajecit: deque altiſſima turri eandem
in piſcinam Præceps iit: liberum ſe ratus,
ſi heri minantis & imminentis tormenta
(de æternis parùm ſollicitus) hoc com-
pendio effagiſſet.
(SS.- Infelctutio barbari.)
BARBARAM Audiſtis, non hominis fu⸗
rentis, ſed ſævientis belluæ vindictam.
Quamquam nulla ne bellua quidem tam
immanis eſt. Ecquam enim injuriam,
tantam hic, tamque atrosem in ſe acce-
pit, ut ei ulciſcendiæ, ad fœdum hoc ſæ=
vumque facinus deſcenderet? SHervitu.
tem, inquis, duram & inclementem ſer-
viebat. Sæpe verbis ab hero, ſæpe ver-
beribus objurgatus; trutem quotidie

vultum, & minaces oculos, nullam be-
nevolentis animi ſignum videbat. In.

terea labor aſſiduus & labore molefſtior

ego: Nec enim ſie deliro, ut horinemn
in ea fortuna conſpectum, cum Stoicis

Wuin
YA gngurn, 11
ul n

i en!

t ngaln M
utl Crue⸗

a

4 Au lu 6

cie il

,
ller l mnn

Uuuntni chcnn en
limu

ndllumn
un Alileghen tomht
minm Ulunten
lrtn Uonmn,:

lten Aai inn
contemptus., Hæc illi tu ſuavia fuiſle,
aut jucunda cenſes: Minime gentium i

ſiee Kanm

Crler 1 t
funce ten
dtine
umtten
bnlen
emminnen
Aan imjdran.

.

Genctei )
lt un dntit
di Uelue n ie
Nhluſik 1
unelin ihinn,
Anijkint.

letun boele .·

M
Kdereren
n en
/ ruen ſolr

chlos⸗ Mlink

innm Flchr!
lhe 1
ltu Muurut,
Mauwepe
o, n
ſimn, —

4CRO4 M4 II 23 I

felicem beatumque continuò proclamem,

Cæterùm adeò acerba triſtiaque fuiſſe,
cur illa dicam, ut proinde remedia deſi-
derarint malo ipſo mille partibus acer-
biora ? Ut verbum herile, ſervili ferro:
ut vultus rugoſior, vulnere: ut minæ
vindicandæ fuerint morte? & quali,
Cœlites boni! quali morte: Morte fa-
neſtâ, & tragicâà! Morte, vel audientibus
nobis, ne dum oppetentibus illis, horreſ-
cenda!
3 [36. Apſtropbe Ad heros.
SEp fuerit hæc hujus belluæ (ut ſane
fuit) cæca, & ad ulciſcendam injuriam
ſtolida ſtultaque pertinacia: erit ea ta-

men nonnemini documentum; ut, qui
magnis ſervorum legionibus cingi ſe vi-

det, amari ab illis malit, quàâm formi-

dari: neque ut eò potentiorem ſe putet,

quò torvior aut frontem contrahere, aut

ſupercilio minari, aut vocem aſperare

didicerit. Quid enim his moribus con-
ſequi ſperet, quaàm ut moroſus aliis, odio-
ſus etiam ſuis re ddatux? utque ipſoproce-

dente, omnes, tanquam noxidm atimas 6

cubili proſilierit, diffugiant? Muter hoc

ille

2 3 2. LTB RI IL
ille tam ferum & intractabile in genium;,
atque ut humanius dominetur, Non tonet
Widuè, noque ſemper, quaquâ incedit „ful.
mina mittat: Sed ſervis quoque affabilem ar
ſe facilemque præbeat: Cædo quid ca-
pturus hinc eſi detrimenti? quid? Amebi. ee
tur. O detrimentum hero optabile quem hudh
ante fugerant ſervi oderantque; jam cer=- ulaml
tatim amabunt, & colent: jam ad eum, ehgialnun
tanquam ad parentem, vel ut cum Se- gbonmofttlin
neca loquamur tunquam ad beneficium ſi- aſnll, Mliig
dus advolabunt: jam objicient ſe pro ilio mucro- Fmmnnmim
nibus inſidiantium, & cum neceſſe erit, ſub- uhmdhulien
ſernent corpora ſiuauti iter illi an ſalutem ſter. eiamn
natur. Hæc heris clementibus omnia ſer- pfigt nn
vorum Mnor præbebit zeadem omnia du. ißftiurl

ris aſlperis Timor negabit. ( atikni
IV. ummm giſen
SOMNVUS NOCTURNUS lkinendine
DIEI MIMUS. Pluenz

(57. Xwerij ſomnium.) nn
ber

UM ſæpe mecum diuque res illas Penn
wolursllem , quas FRANCIScCO ajunt u
XAVERILO, inter homines etiamdum ver- e
ſanti, & nocte quadam in paupere ta- ei
ber-

„

d c 4 d 3
Drinet “ berna ſomnum captanti „memorabiles
ui i accidiſſe :non, potui, quin earum ego
B 8 rerum cogitatione perquam commove-
M S rer. Res autem eæ ſicut à majoribus acce⸗-
ahſut pi, hujuſinodi fuéêre.
eiſgi u. Ur fortè paucis diebus, quàâm in In-
Nulinger dias Franciſcus ſolveret, de via feſſus
nfn condormierat, cœpére Lemurum ima-
um ſalm gines, quas orcus intempeſtivas effinxe-
rni ſmi⸗ rat, ſomno præludere: atque in his obje-

aumlgin, ta feralis, neſcio, quæ Lamiæ ſpecies,
Finſnim. gzietum hominem inſolentiùs perturba-
Eummii re. Franciſcus ibi re novà moleſtaque of-
tnilcunk ſenſus, cùm arma manu capere, telum-
uae que ſtringere non poſſer (quis enim

edhnanh vinctis ſopore brachiis dimicaret?) unum
hoc, cætera inermis, habuit, ut animi
contentione, quâ fummâ poterat, in ho-

ocrLNNX ſtem ſeſe inferret; & non modè pPetitiones
E ejus laceſſitus exiret, ſed victor etiam ar-
, mis hoſtem omnibus exueret. Nam etſi
iſenin. dormientibus ſus hbertas haud conſtat,
Ann Guqtekil tite tamen, ut ſimaximè tunc liber eſſet,
N6 pughare priüs non deſtitit, quàm ſangui.
ne inde per nares erũpente, hoſtis impu⸗

Dac erfſindo
gneetunent de
n nfuß⸗ dentiã erubeſcere cogeret, & palmam ex-
1
. in.

S

2 3z4 L IB KI II.

inſultanti Lamia, quamvis non ineruen-

tam, reportaret.
[58. Somnia improberum.]

Hlic ego ſic feré mecum reputabam: Si
homini propè divine, jamque per ine-

diæ famiſque, & magni rigoris mille do-

eumenta conſumpto, hæ tamen tales à

Cypriis portentis locatæ inſidiæ fuêre,

ut ei, diurnis laboribus fracto, & ſuper

iligni lectuli culcitram abjecto, vixque

partem neceſſariæ quietis capienti, tam
præfractè improbeque inſultarent; quid,
Chriſte ſancte, quid fieri illis ego Vene-

ris ne potulis arbitrabor; Quaâmque

licenter in eos grafſabuntur hi noctur-

ni cupidines, quos à ludo vinòque po-
tulentos, dapimnque cupediis paſtos
farteſque; & longa ventris deſidia pin-
gues, in mollibus ſtragulis, in calenti-
bus plumis, in blandientibus umbris, ad
uſque ſatietatem reperiunt, quotidie
ſtertentes à Nempe ad hos aditum non
invenient hæ ſtygis noctuæ: aut ab e-
brüs cubilibus, atque ad omne flagi-
tium patentibus abſtinebhunt; quæ in
has paupetum caſas, & abſtemias cellas,

Per

e! mmuun
6 1
athti, kun
d
Cnigntn
Ttnumintrpens
Pelaucbennein
etoorcunet,d
Cnclnltnent
Cienmlfa
Olnm lizril
minſuangt
Gun, wile,
Fudhtinin
ühnlhänſt
Ucnnn ei
Emnen iridn
lrleriogten
S
Uplinn

D

2

unninine

ininn

elntellin

in ingk i
igntogninmnlech
Euu
NkNriſllake
daduftin, r
larm h i
1 titntn n
Rerälhun gi
Alimibgnle
Mmr/Cumn
ACbumneliwa
gAnlrtkee

n Apin e

nfeniiüi

4

lngli be

M
ein 4
npe Alho “/

4

4CRO 4 M III. 235
per tantas virtutum cuſtodias, illabi ſe

poſſe opinantur?

(79. Vigilie bonorum.)
Runss ego, cum oculos ad illum ſan
geinis torrentem, qui ſe naribus dormi-
entis effudit, retorquerem; cogitabam
illicò, quid facturus hic heros ſuiflet, ſi
vigilanti quondam ac ſentienti, talis Si-
renum intemperies, ſe objeciſſet? Illàſne
belluas oberrare impanè, & oculis ho-
neſtis occurrere, & vel ad horæ momen-

tum conſiſtere pateretur 2 Superi boni!

cujus exempli ſpectaculum in illo nos vi-
diſſemus: Utique ſeu Franciſcum videre,
in nivibus ſuis cum glacie gelùque dimi-
eantem, libuiſſet; alterum Xaverius
Franciſcum in rivibus exhiberet: ſeu imi-

tari Benedictum placuiſſet, cum vepribus

luctantem, Sèque in ſentes ac paliuros in-

duentem; Benedictum monſtrari nobis

*

in Kaverio crederemus: ſive Bernardums
denique inter undas hybernantem, aut

Ephebum Aquinatem titione velitantem,

. Dnebun D

umphantem, aut majus ex omni memo-
tia certamen ſpectare voluiſſemus; fallor
ego

2363 LIBNI Th. outi
ego. vel alterum hodie Bernardum, altez- i
rũùmque & Nicetam, & Aquinatem, in uno 0 ui⸗ nuahe
Xayerio revixiſſe videremus. Jam interea ln ganne
certé, dum adoriri dormientem hoftis “ nn
inſtituit; duas ille res haud obſcurè con- tn
jiciendas nobis reliquit? alteram, quanto Hlun lin
opere formidarit Xaverium vigilantem, iſ 4
quem non niſi ſomniantem i inermemque
auſus ſi it oppugnare? alteram, quanta vi hiin ki
Xaperius, ut ante jam dixi, pugnaturus il i inlnn i
fuerit, ſi interdiu, ſi palàm, ſi armatus, id warian
eſt, videns ſentienſque fuiſſet laceſſitus;: nfklragnn un
qui dormiens & ligatus, in copias hoſti- umm mumt
les pugnâ tam eruentâ dimicarit:ꝭ
(60. Quaſtio propoſita.) lernklictd⸗
CETERUM hanc dormientis velitas iummnte
tionem, dum ira mecum ut dixi, perpen-= numk A
do: videor mihi non temere trahi ſed M ahinian
manu quodam modo duci ad rei pul- Mune, ican
cherrime quæſtionem. Quæ quidem: uiknat
ſeu Surioſt itas debet, ſeu ſciendi cupidi- Rin hinn,
tas mavult appellari, non committam, äniri
quin ejus vos: participes per me fiatis. lfrice⸗
Etenim percontor, quorſum Pertinu- niich Eil
iſſe hoc Franciſci duellum cenſeatis ? in
Nam fr rectiùs id exputemus, neceſſe ad age

=

—*

„

11 „1 C R O 4 M 4 dV. 237
e in⸗ 8

R lins eſt, rei non vulgaris indicium fuiſſe,
uttz i quod, quamvis dormiens, adeòque ju-
tnn knim ris ſui & libertatis expers, ita tamen im-
nenn puratam faciem expaverit oderitque, ut
Clakghlutan in eadem expugnanda, ad ſanguinis uſ-
a que profuſionem (nam de ſadore quid
Neninn dicam?) generoſiſſime laborarit. Et in-
Amannm telligo facilé, quid aliqui veſtrům hic
Wn uN mihl ſint reſponſuri: Opem utique eœ-
ncdi u leſtem; & præſentem Numinis tutelam
ltum in eo conflictu adfuiſſe. Quo enim alio
rnlikin ſcuto poſtit unquam Caſtimenia has in-
lau tgult ferorum molitiones retundere?

intaa ⸗, (61. Solutio Queftienis.)
EGO VeroO & lubens aflentior: Neque

hmei tam ingratus unquam fuero, ut in hoc
kmatie virtutum ſtudio, quid Cclitibus debea-
ntrtt mus, erubeſcam fateri. Quanquam ar-
nilhitif⸗ itror tamen, in eo conſlictu quiddam
en Cr die adhuc aliud demonſtrari: quod quàâm
. auſenei eg0 dignum obſervatu, tam utile v0S
4 ame mMemoratu imitatũque comperietis. Ec-
gelen quid igitur illud eſt, quod ajo demon-
ehace 8 ſtratum, hic nobis eſſe? Ajo, confirma-
el tam Franciſci irroboratamque conſue-
belm tudinem fuiſſſe; quã ſe per omnem prio-
Cchuenu, R rem

“

r r CIuII
2 33½ LIB RI II. 1
rem vitam, adverſus has orci Harpyias vi= An, tnin
gilans ſollicitè cauteque ſemper munie- na 49
rat. Hic illi uſus, exemplis aſſiduis auctus ul ,,
in naturam denique vertit; ut, quod in- Mi⸗
terdiu ſemper fecerat, ſimul atque ob-
ſcœni hi alites, ex Erebi nido emerſi, ob- ich
ſtrepebant: idipſum deinde etiam noctu, ſu “
cùm maximè dormiebat, velut uſu quo. tmüüliit
dam conſtanter retineret. unniind
(&1. Confirmatio.) uuin.
SorxNr enim, neſcio quo pacto, per te-
nebras, dumquieſcimus, noſtrorum, ut vi Cuigeht
tiorum, ita & virtutum ſpecimina, quibus liig uit
multũ aſluevimus, recurrere, & in ſomno i Amln.
plerumque palam facere, qui qualeſque mtelgue
nos fuerimus; antea quàm dormiebamus. Annfiin in
Memini ego, fuiſſe, qui ſua aliis facinora, naieuß
nullis alioqui fidiculis exprimenda, per in nnennil
ſoporem, intempeſtivè diſerti prædica- Ueleznam
rent. Memini viſos, qui noctu præliaren- Eini ianehn
tur, ſtrictoque pugione domum peram- antilgiuln
bularent. Et experimur aliquos noctu cu- gſtelttee
lullos & vina; aliquos, fritillos & ale- Wunin

am poſcere: nempe e
Qualibus in rebus multuùm ſumus antè mo. ſen n
rati, ubi

4

M ACH %4 M4 Il. 232

kumnini in talibus, ut canit ille, noctem quoque
Melnen, ſomnùmque tradueimus. Hinc adeò dor-
uitiat mientes inſuérunt.
i s Cauſidici cauſas agere, & componere
bin line leges,
ihent. Wautæ contractum cum ventu degers
thinuit beclam;
HNai idque non alià certè causès, quàm quod
in. animum his iſdem curis ſtuchiiſque vigi-
nAH les occupärunt.
uguſrh hrn [é 3ʒ. Cur alii in ſomno ſutcumbent.
nNe (Wrv igitur eſt, cur magno epere tu.
unfenngin quiſquis es, admirére; ſi dormientem te
zumekum ſentias, adomnes hos hkoſtium impetus
Argiſeie ſuccumbere: & primo quovis aſſultu con-
nltmum feſtim arma projicere, & manus dedere,
ulinim &j usum accipere; aut jugulum etiam
ipfſum ferro præbere? Mirarer ege, ſi
n iſtt⸗ noctu reſiſteres ignarus; qui ſcichs v0.
kinkne enſque interdiu ſternebaris; Si conſo-
drnnnn i Pitus, animum à †ααſimulacro diver-
u teres; qui oculos antè per omne Capidinis
migu e 4 theatrum traduxeras: ſi ſomnians, Libulli
n, inie leperes, Catullique paſſeres damgates ; 3
. 3 qui vigilans Properti Cynthias, Bibli-
Giſe daſque leétitaras. Et in hac tamen diu-
tux⸗

lueni ünellu f

240 LIBRI II.

turna conſuetudine tua, cauſas otiose re-

quiris, cur ad nocturnos hos Lamiæ aſpe-

Ctus, ſanguinem æquè, acille non etiam ſellii,
effundas ? Quin agis tu prius, & vigil uddh

adſueſcis, cum Nicetæ noſtro etiam inter

vincula ſerica vincere; atquè ubi manus
captivas hic tibi hoſtis ligaverit, cogitas

in ore libero telum adhuc eſſe, quo de.

certes: Poteſt evulſa mordicus lingua
cruentare hoſtem, ꝗquem ferrum non po-
teſt. Hæc, inquam, tu talia vigil & inter-
diu adſueſce; & arma tibi etiam ſomnus
ſuggeret, quibus pro caſtitate veliteris.
(64. Diocles Victor.)
Ac ne noſtratia ſolùm, id eſt, Chri-
ſtiana tibi ſubjiciam: vide Spurinam hic
aliquem; vide alterum Græciæ florem,
ſpectatiſſimi pudoris ephebum, Dioclem:

cui ſi nox ſopôrque par ludibrium obtu-

liſſet: quid eum tu aliud etiam inſomnis

facturum fuiſſe arbitraris, quàm quod
enebe⸗
Malti e

interdiu ſui compotem vides feciſſe? Cũ
regius eum, non amor, ſed furor, omni-
bus in augulis perſequeretur; & demum
in balnei anguſtüs deprehenſum elabi

nuſquam ſineret; conftitit ſuĩ ſecurus, & i
aſy⸗

yer un

ſbomtiſt)

“ 1t114

6lmcßhal

lutlei
Setral⸗

95
1. 4
llnn

3 Clftir. Nheru

altiigen⸗

Oipdrnmknidt,

Eenesbolummu

*

mnel roclimnen

uirdlketemtene
Genilonrlia
Ahe, nine
elart, Maue

Glrſüllenmun⸗

Getollloinlknnn
Auanannanmi

Milier

1ri, g
apüngerlnt
D

Se6 conne

nin 1
1

CEROA M4 Ivy.„ 145
i, aſylum eriam ibi, caſtus captuſque puer
ennkyliiel invenit, Obſeratæ undique, aque op-
t leimt. peſſulatæ jam fores erant; jam obmuni-
gunn An tæ. cratibus ferreis valvæ, exitum nega-
Ankweiinin. bant ; omniaque prædam inermem adju-
g egullinmn menta deſtituerant. Non ſe ipſe deſtituit
lriu ingenuus pudor. Suberat loco ahenum;
ch d quod ſubditisignibus, cuùm latè fumum
Wümimig vaporemque rotaret, & intus aquæ fer-
AnImmng ventes bullis immanibus ſtriderent, me-
adndin tum vel procul intuentibus movebat; uni
tmddinim huic adoleſcentulo potuit placere, eùm-
Wmckni que ut illo velutad pudicitiæ portum
/ vonfugeret, invitare. Accurrit, ecce, in-
n, I;Ge doles honeſta, locumque properè in-
Wuieni ſcendit; in ebullientes undas, veluti ge-
gunCtdliim, lidum in rorem præceps inſiliit; esdem-
iME. que conſilio ſimul & vitam exuit; & pu-
ef ulin. dieitiam cum æterni Regis dedecore vin.
nleimti dicavit.
Tbiran, ang [56. Deliria bonorum.
midek INGENIOSUS hic pudor, etiam in ſomno,
m, Ain⸗reor, inveniſſet, quo blandientis ille-
arruis cebræ petitiones declinaret. Quod qui-
chels dem ego non eò commemoro, quaſi
lies“ imitandum continuò putem: ſed quô
cnn I. do-

142 L IBRI II.
doceam, magnis exemplis, ſi non æmu-
landis, certè autem contem plandis, opus
eſſe, dum à conſuetudine rectè vigilan-
di, ad ſomni Xaveriani victoriam per-
tingamus; talem plerique noctem ha-
bituri, qualem quiſque diem exigemus.
Cæterumhabent iſtud non ſola inſomnia,
cum idem non rarè in iis quoque obſer-
vemus, quo

jecit. Nam his ipſis in rebus delirare per-
gunt, quibus, cùm adhuc ſaperent, te-
nebantur. Ita viros juyeneſque religio-
ne inſignes, audivimus multos de rebus
divinis ſuaviſſimè fabulantes, cùm ægri
jam fractique prorſus, quid fabularen-
tur, ignorarent. Ut ſatis apparuerit,
nihil eos aliud, etiam ſanos valenteſque
cogitaſſe.
ä(66. Deliri« malorum. )
ArUI, quantis intervallis, hæc
iſtorum ſive ſomnia, ſive deliria, videtis
ab improborum quà in ſomniis ‚quà in-
ſaniis diſcrepare;? Quorum alii, quas
opes vivi validique avare corraſerant ,
ecaſdem non ſolùm delirante cerebro,
4

aomm

s urens aliquando febris,
aut alius morbi calor de ſtatu mentis de-

WHNT.

d a⸗

Nenl1

.n
n. Ui
tninin
ſe iafriͦ .
Ainlaln n

n n
irn ummun
Clnm, Cnnutt
nenh enekſin
MfolsCebrtenb
nkkadmmuk
paloahnn, 1
nlltan apnit
nr Orti
Iun Aubrmn
INd,A Ann
ſait
ſir uttgun
Cunen Mia
len ſ
enlra
d.,. nlg, en

lugt
lreſ⸗
1

—

II I 1.
enhle imn
aldeenolmt
ne ectnet
lenſee Nlden h.
rdtneign
Uun dincnia
Rnücnckti
en innndn
Arteltnn enie
inhulung.
mihhegtn t⸗
iferte iß
6r MliddeN
Plnen dinen
n, Gütbler
Vas Arn
minnsaiß

1 um .
ms mmmii,
u, iwe Geltuif
un onis
Otorun u6
8 4

ums,

ate 12
e tam ſcripſiſſet, atque effutüſſet multa 3

4CIOAMAA Irr„, 14 3
ſed emoriente jam etiam manu nume-
rare, congerere, coacervare perſeve-
rant. Alii iras odiaque in æmulos con-
cepta, etiam in eo ſtatu pertinaciter ſo⸗
vent; hoſtemque aut ſomnis pergunt „
aut delirio laceſſere, quem ferire gladio
non poſſunt. Alii laſcivos Cupidines „
vitæque ſuæ turpitudines, etiam tum
volutant, cùm proſtrati mentem jam
omnem, pæneque vitam amisèêre. Et quæ-=
ſo vos, date brevem hanc operam mihi,
ut ad lectulum impuriſſimi lenonis, jim
in morbo cubantis, animamque agentis
vos deducam: cognolſcetis, quantum
in homine inveterati per vitam mores
potuerint, & quò demum iiin poſtremo
ſomnio, & quod mortem anteceſſit ,
evaſerint.
(67. Bucchanani mors.)
GHORGIUM Baschunanum plerique
noviſtis omnes, quàm non plebejum
Pocëtam, tam nobilem ſcurram, & pa-
ſtam in hara Calvini, aut è Priapi paſcuis
eductam ſcrof m. Is, inquam, tenebrio,
oum vana, profanaque & impia per vi-

„1f de-

II19
“ 6

à44 1 IBRI IJ.
demum aquäâ inter cutem diffus? eu4
moleſtè graviterque- vexatus, cœ pit foras ud,
ſpectare. Igitur priùs aliquanto quàm auldn 6
expiraret, Caper illum Calvini vocatus gen gel
inviſere; & conſpicatus res hominis in Mnaliidl ri
anguſto eſſe, moriturum hortari, ut in en glaſmtt
neceſſitate poſitus, precem Domini- tn
cam, verbis conceptis pronuntiaret. Hic rtbiſeſe⸗
homo ſemianimis, quem juſſio inſolens ſen Uur hu
excitârat, reſumit vires; & collectis ttlun fun⸗
animi reliquiis; quas mihi tu preces, in- 10, Kliann
quit qualeſque imperes, neſcio. Nam vltert Len d
annis eas quadraginta, quod memine- lanu⸗
rim, feci nunquam: Sed quas unas in Wur, illii
Propertii ſinu condidici, eas verò me- mimumt
morià expromptâ recitabo: inſtititque Z *
ultimum halitum in hune Poëtæ verſum im lelen

impendere, adn pun
Cynthia prima luu miſerum me cepit Netuenen 4
ocellis. Aiunn denan
eaque Precatione luſtratus, ad ſuumn Pro- (In ſiu, I
pertium recto itinere conceſſit. amua
(68. aſſauboni mors.) U im l ſc

PIDEM veſtram! Si adhue dubitaſtis, nſtan
ꝗuid flagrio hic obſcœnus, cùm maxi- ſah .
meé vigilaret, cùm ſtuderet, cùm ſeri- aa
be.

au
uet
cnpel

aag 44 C K O 4 MA IV. 245
RKZZð berer, aſſidué actitarit; hoc unum cjus
3 “ ſomnium, mentiſque amentis delirium
lrlliine auſcultate & vitæ omnis vigiliæque
8 aunre ephemeridem legiſtis. Neque diverſos
Aini aliorum exitus exſpectate „quos memi-
nln niſtis iiſdem pervigiliis operatos ſemper
Nunni, fuiſſe. Nam quos alios potuit præſides
hmutk præſtitéſque Caſſaubonus ſperare; cum nu.-
unhiik per in littore Britanno miſer animam
ig, Aalt exhalaret; quaàm ſuos Athenæos, Sue-=
ur“ tonios, Spartianos, quibus commen-
Wrn, Mn tandis ætatem prius omnem conſecràâ-
n un, rat: Utique tune iidem illi clientem
mi habuere ; ii ſenſum illius animumque
G aeiè obſederunt: ii rogatam operam, extre-
din: Hn m que offieii ſolatium abeunti præſtite=
um Enn runt. Quid alter ille Batavorum Troſſu⸗
uus, à quo pœhas improbæ juventæ
GN Oceanus exegit? An aliud ejus animo
ſimulacrum obſervatum fuiſſe creditis,
Uhrnn alin, quàm Triphona?s, Eumolpos, & quic-

eolelt quid olim Propudioruin ex Arbitri ſta⸗
Fachnt ln⸗ rat * Certé cum naufragus mediis in
ion, 4 Ructibus nataret, ſuus illi poruit Lycas,
c omne laudatæ tempeſtatis choragium

nln P3, oc

246 LIB RI II.

memor,

.. Centum aquoreas Nereo genstore pu-

ellas

advocare, ut familiares, laſſo ſupponers

brathiacollo properarent, niſi Oceanus, ad
preces querelaſque ſurdus, peragere ſu-
um officium fluctus juſſiſſet, & fantem
adhuc plorantemque, torta vertigine cir-
cumactum, ad Petrony ſui muſæum a-
mandàſſet.
. (69. Mors Anonymi Adoleſcentit.)
VERUM his omiſſis, alium adhuc ado-
leſcentem, illis nihilo feliciorem, vobis

produco. In quo adoleſcente, DEUM ego

immortalem obteſtor, precorque, ut ſerii
vobiſcum cogitetis, quanti referat, benè
aurmalè à pueris conſuèêſſe: quando
quicquid conſuetudinis invaleſcit, id
omne poſtremò, non ſolàùm ſomnianti,
ſed etiam morienti, diſticillimo tempore,
ac ſæpe cum æternitatis diſpendio recur-
ret. Teſtis mihi eſt locuples vir gravis ,
q i annis abhinc paucis recenſuitiin uxbe

quadam literis atque ingeniis florenti,
rem

occurrere potuit de ſe iĩpſe tunc dicere,
En bomo, quem admodum natat? Potuit,

etil
ial n iuſij
Vohen
cthun U
plintnn 1
gue, Noltt
uiebum afun
,lagtikain
ichruanim
Nenuhtn
Gyennt/l,
cimtui t
lgmenunmn
LGeNn Ei
Flumiäin
pee liiun n
Cerinttit kle n
niunlen .
Minanmhuntr
E/ntiret
anun
iu mlelai
ſak

D

II
ſeiſenr 4 6 1 0 4 4 1,. 247
* rem unam in raris memorabilem- veriil-
ſimte, ſe propemodum inſpectante, ſic
uln contigiſſe. AporESCENS ibi, cum alüs
contubernalibus vitam aliquamdiu de-
h gebat; qui omnes ad ſtudia liberalia, non
ai m illiberali nec ſumptu, nec Mœcenate
Gndl utebantur. Is longâ conſuetudine inde
uine, abultima pueritia ad flagitium, neſcio
ne in quale, occultè conſciſcendum aſſiduè
emm trahebatur: & quamvis per ſtatas exo-
milimme mologeſes identidem luſtraretur, tamen
ſui oblitus continuò in mortem naturam-
τι⅝ que regrediebatur. Sæpe data conſilia,
Anadts ſæpe remedia tentata, additique terro-
ien, i res, minus minimo profecère. Noviſſi-
Aen N meéè gravi eorporis morbo conflictatus,
umei & ope medicà deſtitutus, ubi vita mi-
uu grandum ſibi ſenſit; cœpit ſeriò omnem
mdceu juventæ laſciviam mutare: atque tum
Alas Dnein, demùúm redé velle vivere, cùm vivere
elun onn porrò non liceret. Vocatur Sacerdos;
Acrellnon expiatur ægrotus, mortemque ſui ſecurus
lee“, operirur. Apperit interea nox, & paulè
* inf poſt adoleſcens ex morbo decedit; ſpei
rültellii plenus, quam de ſalute æternitateque?
4 Pgei conceperat. 1.

.

,1112
rISR IJI
[70. Adoleſcens damnatus. 10 ſa
MANEF cùͤ/ —᷑ primùm vulgata mors nunn e
eſt, exſequiale pro mortuo Sacrum ap- lie g
pParatur: quod facere Sicerdos commo- rln
dum inceperat, cùm veſtis ei talaris, ad Puchnn 4
infima pedum vellitur. Id ille fortui- ene
t fieri ratus, inſuper haber; inque re ſglufe n
c&ρhâiâ peragere pergit. Non diu factum. e
atque ad poplitem temurque idem mo- id auutli

242

=

nitor obturbat. Mirari tum quidem lcy hiim un
Sacerdos: ſed quòd neminem videret, inne Pan
negligendum & iſtud putat. Brevi dein liblennife
imparientior umbra, circum latera in- tiuntike,
ſtat, vellieatque. At ille ne ſie quidem: Hücgenr /n d
movyetur, ut ſollicitè requirat. Denique amwkedmm
ecce tibiab aræ an gulo ſiniſtro defor- mulh alantn
mem fumanmtemque nebulam; atque & chnphuke
nebula vogem! Ceſſaret facere ceſſaret ml⸗
operam impenſar perdere, nunquam li- ( un
taturus. Imim in
Hic perturbatier, nee injuriâ, Sacer- Nnilen inin
dos; ecquid ergo id umbræ ſit, percon- (hhin

B B hanneri
tatur. Audit eum adoleſeentem eſſe, J. ten n
1 . „ . 1B . S H 4
pridie luſtratus piaeularibus ſacris de- n
ceſſiſſet. Jam hæc mali ominis exordia ſe ni

non placebant. Inſtat tamen, Ss quid an unm
ilIo- Au

I .

ieftialn, .

n,Alen.

Anhe, de
Mnehn:

Nnük ine

Meni un git
MAmütnit:,
ntzrn kein
Ne, Aum mnd
lrbgitr,
Ergin Deie
gaſaitn En
eWlem AN
Cluntrre lt
nelac,unt

õ
oAundtel
lolekefrenti
alrhußi⸗
enll onini i

6 * 60 1
Mürtmel, H

11CROAMAIV. 243
illo ſactum fuerit, perquirit. Ille rauco
murmure, ſuppliciis æternis addictum
ſeſe, & orani ſalute privatum confite.-
tur. Meliora DEUS! inquit: an ego te
ritè non expiavi? Tu verò recté, inquit,
integréque omnia, Nee mihi tum ali-
quid reliquum culpæ: Sed inter Dar
filios jam jam adoptatus, cheu! impro-
viso exhæredor. Subjecit, æquo DEr
judicio factum, ut inter ipſum lactan-
tis animæ egreſſum, veteris conſue.
tudinis illecebraâ percelleretur: de qua
ſi triumphaſſet, ævum æternum porròô
felix degeret. Jam, eheu! victuri ſeſe,
& ex more delectatum, ſimul e corpore
exceſſiſſe, ſimul ad infernos cruciatus ir.
vevocabili judicis ſententia condemna-
tum fuiſſe. .
((J71. Qualis vita, talis mors.)
His utriuſque fortunæ documentis
partim à Xaveri piorumque ſtudio, par-
uim ab improborum exitu adductis, ad
vos orationem, quæ reliqua eſt, conver-
10:: idque jam nunc agendum in primis
cenſeo, ut utrorum eligere conditio-
nes malitis, maturè vobiſcum ſeriòque

L 5 ſta⸗

250 L B k II.
ſtatuatis. Qui enim ſimiles olim exitus
non perhorreſcunt, poſſunt jam ii cum

Bucchanano Cypriiſque Sodalibus vitam in

commendandis cantandiſque Cyathiis

degere; poſſunt honeſtis ſuſque deque

habirie. per impura fœdàque omni rue-
poſſunt improbris ſuis ad conſuetu-
dinenn uſque pervigilare; non fallet ſua

illos opinio. Sentient quondam, ſentient

à ſuis vigiliis, neque ſomnia ſua ‚neque fu.
nera diſcrepare. Vos autem, 5 melior in-
doles, vos, qui noctes mortél ſque felicio-

res exoptatis qui ad ultimos eonflictus

intenti, de armis proſpicitis: qui poſtre-
mas orci molitiones artéſque jam nunc

trepidi provideris; Xayerii IImiles vigili-

as agitate: & ſecuri noctes omnes mor-
teſque olim contemnetis.

INFANTIA VIRORUM
M AGISTRA.

(72. A mmimis docemur.)

ERPAUCI mortales eò ſe Sapientiæ
perveniſſe gloriantur, ut borrò, ſi
res ferat, erudiri fotmarique à minori-
— bus

uIN
ch Gul
r nn

l
l in

n n lles s 1
kln d

n
pein ſ
ſee /ANNnin
elhien
Uun wele/0
ei dche, il
Nrſiemerme
nl N
8lanlgnin
1aele
ZM
I iler 1
D

. .

gi
Nenn gedlt
1 Clllen i
Alri l Linronl
a Cle Oden
rli ui
hkichani
le

I
nlka 4
lin mi
llte
Ghrcen
em lle.
uilaten.

Knollete

N
1 1
Clhnozenten
in nlr.
ehte nun
iimlerigle)
GWeomnnnnr⸗

e
.
FIANON
.
lar.

nt, en
.
nuigte H

4
„
“
4
3

1

4CROAMA p., 255
bus aſpernentur. Nam & Cuniculus, pa-
vidum parvumque animal, magnos
belli duces, mœnia ſuffodere, turréſque

ac urbes docuit ſubruere; aliquibus for-

mica providentiam, induſtriam apes,
vigiliam grues tradidére, magiſterie
non pœnitendo. Quid, quod ipſa Dei
Sapientia ſuos juſſit ab arbore ficu di-

fſcere : & Bernardus truncum rudém-

que ſilvæ ſtipitem, non erubuit in con-
ſilium vocare ? Que minus inſolens
videri debet, ſi legamus, Inſubres de
Antiſtite ambigentes, pueri conſilio Am-
broſiam optâſſe. Nec valde erit ingra-
tum, ſi ex vulgi opinione, de puero quo⸗-
dam, Auguſtino Magiſtro, memore-
mus. Ex vulgi, inquam, opinione. Nec
enim ad hiſtoriæ ſidem hic ullam pro-
vocamus.
(73. Auguſtini annbulatio.)
FERUNT enim creduntque, Auguſti-
no quondam ſeria ſcitùque difficilia
meditanti, de improviſo rem ferè hu-
juſmodi accidiſſe. Obambulabat is for-
tè præter Libyci maris crepidines: ibi-
que ſive ſolus ſecum ipſe, ſive ut ejus
L 6⁶ mos

Zs LIBEBRIITII.

mos ferebat, cum amieis, in rerum cœ⸗

leſtium diſquiſitionem ingreſfus, multa:

feliciter ingeniosèque diſſerebat. Nec.
enim exſpectari ab Auguſtino aliquicdd
poterat, quod pium plenùmque ingenii
mon eſſet. Verùm evenit, ut cum aliucd

ex alio ſereretur, paulitim cogitatio di-
ſputatiòque ad eruendum Divinæ Tria-
dos arcanum delapſa, ſe ipfam velur in:
immenſo pelago amitteret. Pergebat
tamen Auguſtinus; & animumm ratus in-
tendi illac renus poſie, quoad veri quan-
dam ſimilitudinem conformaret, varie
ie anxièque in omnem partem verſabat.
Nec ſanè abſurdæ imagines occurre-
rant, quibus ad umbram ejus arcanz
pertigiſte ſe nonnunquam confide bat.
Sed erant eæ mox ipſæ, cùm penitus in-
ſpicerentur, tam rudi penicillo ductæ;
ut quaà etiam acceſſiſſe proximè vide-
bantur, infinità etiamnum diſſimilitu-
dine recederent, Igitur aliud ſuper aliud
exorſus, ultrà inſiſtere, vimque ſibi no⸗
vam identidem afferre, & ſi quid ab in-
genio, etiam invito, extunderet, labora-
re, Verùm quantè impenſiùs illuc ni-
te⸗

Angndenulrr

d
(rrpenm,

eMN

(ntiir un
iltun
ar t, Ul
AMünlut
mi Gtniſfttn

Anigüln

ener, Aiſen

nin A tnn

potnt Aenmn
heoßedkn
Heſt, Miiud,
eitrutmineae
In mper, 1
wreumdns:
Hurin, d Nlg
unrttrlne,
üenlni
Peit anin
lu ln

incetilim

Unin ndi

1 1
il, Gunn,
nnerlu, 4
k lkrhr D
ntin 1
uingene
n,ann
hin Retn 4
nDnelie
Wkhinken
unt. Nitt
Kuümmtn
“M Culnite
Cötonmner, ue
pmen
inginzgeunt.

Nen iſn eni.
tis ingenio ſe indulgeret. Jam ipſa unda-

nnmchhüin.
, Cneumt⸗
Uigenilnetn
oinne
Entun Mie
Niiulii
e, Unget
Auncete, H
Nreli 1

ebatur, tanto repelli ſe longiùs à veri ac-
Geſſu ſentiebat.
(74. Maris contemplatio.)
CM in hoc tam pertinaci conatu,
diu ſe Auguſtinus improbè fatigâſſet,
neque tamen, ur quidquid inceperat,
exitum in re ardua reperiſſet; æger ani-
mi, cireumſpicit æſtuantis Oceani cam-

pos, alibi quidem velut ſtrato æquore

jacentes:: alibi verò immenſis fuctibus,
Jam in alta montium, jam in vallium
profunda, alternante fremitu, receden-

tes. In eo ſpectaculo cœpit animus, ut

ſæpe fit, ab inſtituto, ad vaſtam oceani
magnitudinem imprudens divertere.
Nece deerat ſane maeries, quæ admiran-

rum congeries infinita, ad lunæ im-
per um exundans: jam perennis reci-
procatio, quâ pelago in ſe recedente,
mox undantur littora, produntur vada,
deſolantur navigia: quæ eadem mox e-
vagante fluctu, rurſus omnia ſubruun-
tur. Ad hæe belluarum ibi natantium

monſtra, & inſularum immenſa ſparia;

& ſpumantibus undis collifa Ceraunia,
L 7 &

& diſcordium ventorum ęterna prælia;
& hæc hujuſmodi plus ſexcenta ſeſe AA-
guſtino objiciehant; in quibus vel ſingu-

lis multorum admiratio laborâſſet.
(75. Puer in littore.)
SEpp nondum ad ſe ita redierat Augu-
ſtinus, ut ab oceani magnitudine, quam
oculis emetiri deſperãârat, diſcere per ſe
ipſe poſſet, quid animus ſtatuere, de me-

tienda Triados immenfirate deberet: ea-

Propter opus magiſtro jam erat, cujus
ille ducu ad magni arcani penetrale de-
veniret. Eequem autem Auguſtinus, Or-
bis magiſter, magiſtrum he exſpectaret?
Non Ariſtotelem opinor aliquem: quip-
Pe qui ne unius quoque Euripi ingenium
ita veſtigare potuerit, quin ipſum Euri-
Ppus, inter experimenta præfocaret. An
Potius de Socratis ludo alium, ipſo So-
crate majorem? Quaſi verò Platones ulli
docere poſſint. quod diſcere nunquam

ipſi potuerint? Videte, quæſo vos, &

qua licet, etiam auſcultate novùm do-

(ctoris maximi doctorem! Eten'm cùm

de eo, quem demonſtravimus, loco;
Maris æ quor immenſum Auguſtinus pro.
ſpi.

N e

Aen
Mian

Aliannh
“ uftfülten

ten n bn

„ ſ.
Ccolcha n nne
Pas kein iid)

kelrin
biuer uuni
Elen, Auuarn

ſhn/,
Ylen, NA

gdkcgi mandn
ol luben bin
WIicten enarer

7
gen 14
lente
nnbun L
lute
e

elert H

Wmnün, gen

n, Gmz
lert ke
Aelcheten
iu nen an
en ene.
nltarki
tlaen gin
Dmhingnn.
Aunigumdi⸗
inten /
Hiinm, eN
Feoluned
äteenneu
glebi
Uleue nonn
nl Denad

Eunimms, .

lignkun

*
e

ſcrobiculumtransfundere; idque iterum

4CROAM1 v. 2
ſpiceret, videt fortè ad extimi littoris
crepidinem, ignoti oris habituſque ephe-
bulum, venuſtâ cum primis ac decenti
formâ puerum; ſed eum ejuſmodi tamen,
quem fari per ætatem vix etiam dum
poſſe ſuſpicaretur, imperat ſibi vir gra-

vis, ut propiùs luberet accedere, & quo

Scipiones olim Læliéôſque meminerat
conchas in littore legiſſe, conſtituit,
quas res in otio puer adtitaret, etiam
ipſe velurin ludo obſervare.
(76. Pyueri luſus.)
Is autem puerulus, ut humi fortè con-

ſederat, ſerius attentuſque opus ætati

congruens, in ſabulo moliebatur. Opus
id erat hujuſmodi. Aliquantulum ejus
ſabuli ſolerter identidem fodiebat, foſ-
ſumque cavà manu tantiſper hauriebat;
quoad ſerobem ibi modicum, palmari
non majorem excavarxet; quam tamen
rem ille non aliter agebat, quâ ſi magnis
ſudotibus Iſthmum eſſet perfoſſurus. In-
de minuſculo vaſe (cochlear putares) in
manus ſumpto, aggrediebatur. Oceani
undas haurire, hauſtaſque guttatim in

tek⸗

256 L TBRI II.
tertiumque, idque ſæpius deinceps ſæs-
piuſque ſtndio indefeſſo actitare. Con-
templatus jam dudum Antiſtes, mox
etiam adiniratus, contentum pueri, irri-
tùmque ſtudiam quéfſpectaret: demum

. . . X . ä,/,
in loco blandè ſuavierque percontatur. Al

Puer, quâdebebat, modeftiâ renidens,
velle ſe, ait, immenſos Oeani vortices,
in ſcrobis unius, quem ſibi fodiſſet, an.-
guſtias cogere: idque adeò eſſe, in quo-
tam operosè laboraret. Delectatus inge.
nuo candore Antiſtes, jubet otioſum ab
ejuſmodi cura infantem eſſe: certè e-
nim inanem eum ſibi laborem ſumere,
qui nunquam ſit ad exitum perventu.
rus. Aliud proinde ſtuderet, neque in re-
tam deſperata actum porrò agere perſe=-
Vveraret. .
(77. Pueri dictum ſapiens.)
CoNTINUO puer; derides ſanè iu au-
daciam, inquit, ſcrobiculi mei. ſpe ſtal⸗
tà irrirz que totum ſibi Oceanum deſti-
nautis. At quantò melius illos ego de-
riſero, qui cœlum omne cœlique arca-
na, ingenio mortali (quid niſi parvulo
ſinu ) comprehenſuros ſe ſperant: Ab.
ſiſtant

Eesnumu dltn
Gnlei unlin

1i10

aaligrnd,

=—

aſek,
,Iwoke, ge
uime,
Ael anſd
ur, kMn

E

eutil, ign
ck

ſetugunmen
4en ln uet
aCcle Aaßten
1Dochngnoteti⸗

Ninind 4enn

len lenllanura
Ala ut
Aiſenumumuin

en Autni i
ell Ariſefenl

Ack uum a

Unkinſgen Nellir,
unleran
ll nenne Uecee⸗

Aßni,u
lhnno Coen
mhent,

—

u 1— R O e 752
ant ſiſtant & illi nitendo „ac ne adtum agere
1i mnexcum perſeverent „cogitent, quædam
Wenn n rutius credi poſſe, quarmn veſtigari. Ob.
umli ſtupefecit Auguſtinum pueri dictum ſa-

KimgEI piens: ut facilé conjiceret, majus ali⸗
ekm, quid infante, in balburientis ephebi
nemun ſchemate latuiſſe, à quo tam opportunè
udäiſiin res maximas didiciſſet. Quanquam ſi re
Een üntlt⸗ etiam verâ puerum infantem eſſe, credi-
ig I diſſer, nunquam tamen is fuerat Auguſti.
n Mlug nus, quem olim puderet, aliquid etiam à
enst tali didiciſte. Suſcipienda nobis eſt hæz
Werd tanti Doctoris modeſtia, & multò magis
Gueninm, etiam imitanda. Atque utinam eandem,
lam me. non dicam, Tertullianus olim & Orige-
ure ne nes, ſed hiſce noſtris temporibus multi
uwirent⸗ tenuiſſent! non tot erroribus hodie labo.
antem labantémque Kempublicam ha-
n beremus. Nunc i veſpertiliones, dum ſeſe
,leiksltns, quilas eſle gloriantur, &audaciũs evecti,
eline, ſet ſublatis in Solem oculis, omnia cæli ſe⸗
Oemm creta rimari pertentant, ab ipſa Solis lu=-
ce retuſi miſerrime occæcantur.

eoelattn (78. Augutſtini panegyricus.)
m ilide Ar non hocuno documento ſe no-
Ae. Bis Auguſtinus probavit, ut neceſſe ha-
Cnl. en beam,

2;3 LIBRI II

ctorem agnoverit, rem hujuſmodi

recenſet. Erat forte Mediolani, ibat-

que, ut panegyricum, quem ingeniosè
laborioseque commentus fuerat, Impe-
ratori recitaret: ibat, inquam, magno

ſamiliarium comitatu; ſed majori cura-
rum ac ſolicirudinum exercitu ſtipatus.

Nam quos cogitationum æſtus in ejus
extit ſſe pectore putemus, quem inde

gloriæ ingens cupido, hinc eventus in- fui n
(riunufmm ir

certi formidines, velut marinis jactatio-

nibus collidebant? Obſervabantur jam

tum animo, mox etiam in ore oculiſque

futuri, ille virorum principum conlſeſ-

ſus, illa conſulis purpura & faſces, illa

Ceæſaris tot populis adorata majeſtas. Et

quantum lucri gloriæque ſperabarur, K

dicenti plauſus in tam illuſtri theatro da.

retur: tantum curæ naſcebatur, ne ſpe
magnàâ orator exciderer, ne Auguſtino

indignum, ne Auguſto faſtiditum, ne
Po

beam, ad vulgi credulitarem vos ablez
gire. Demus enim, ur pictores in pue-
ro, quem dixi, nos laferint: cercè non
ipſe nos etiam Anguſtinus fefellit: qui ²
de ſe, qualem in vili mendicahulo do. “

culegulnuum
nei i zuin in
õ
1
() Muun
Euamnüenpn

5 Iuiun Aed aob

Fui oponm.

Mliem An

IsCunerentn

Uſhiuntinenden
mugrnenh
Duandnimd onn
Cuulm Aamun
8 iter Aehie
ud Helni
tir h
l taen

I
dun lat
L che
Ken, Dl
hmil .
n hint
Gmnd dr⸗
Msunchei
Nmu tenl
1, nun i⸗
llria
mn gethiihen
õ
Enl, gonin
tir eenncir⸗
A Nütüſttin
Wemhonnf⸗
imnin tolis
m ALlk,1
Tnrni tutid
e Heren

Eileiritreu

nſetball 1
lre behi⸗
hlie⸗

4 C ROA MA4 P., 259
opaulo tritum aliquid proferret. Ocuras
boininum! quantum eſt, (ut ait ille) in re-
bus inane! Nempe nondum ibi is erat Au-
guſtinus, ut hac fugientis gloriæ ſomnia
non amare, aut ſui deſpicientiam poſſes
non extimeſcere. Magiſtro adhuc opus a-
liquo erat, qui ad hanc eum diſciplinam
erudiret; qui curas animum rudentes exi-
meret; qui panico terrore, & mendaci
gaudio, errantem ignorantemque libe-
ratet. L .
(79. Mendicus triumpbans.)
EcE autem in tempore hunc ipſum !
pec quæſitum adeò conductumvè, ſed
incogitanti peropportunè obvium ope-
ræ gratuitæ magiſtrum. At qualem tamen
illum? iterum quæſo vos, paucis auſcul-
tate. Qua prætereundum Auguſtino tum

muncio: quem apparebat, in tegete ma.
lis centonibus ſarto, omne patrimonium

circumferre, & avitum in ponte hoſpi-

tium habere. Miſerabilem primo ſtatim
aſpectu judicàâſſet; veluti quem abjeciſſe
fortuna in ludibrium humanæ ſortis vi-

deretur. Sed ille tamen, quod àpræ.

tex⸗

h

—

erat, obviam fit mendicantis fortunæz ho-

26 LIBRI II. s.
rereuntibus argenti paululùm in ſtipe Mn
acceperat, eôque obſonium fami com- ne n
parârat, curis omnibus vacuus, lætuſ- Puud i
que in publico geſtiebar & cantitabat. g
Friumphantem crederet Auguſtinus, ni er r i
tunica male PicrA deformâ⁴ſſet. Non ubtis
illum reditura mox inopia, non exigen- imiſu
danox in paupere culeitr, non fames Alin ucn
ante occaſum Solem reverſura ſolicita- Mu Nid

— . . 6g r.
bant. Denique ſui ſecurus, nulla nec ho- W, An

noris ambitione, nec contem ptůs formi- AiN

dine percellebatur. R mlim uſ⸗
(S80. Auguſtinusi diſcit.) (Munn ali

PRETERIERANT hunc talem Magi=- aiinelfln
ſtrum alii multi; ſed oſcitantes, & ach! tthltlanni 4
rer, non aſſequebantur. Enimverò non idiaatn
eadem negligentia ſtupérque Auguſti- Mnn urinn
ni. Senſit hic continuòè, quid ille etiam Mhlyeenmnen
tacens profiłeretur à atque ut erat inge- Rlugoltldee
nio docili, magnos inde mmiréôſque pro. ſhiiltani
greſſus repente fecit. Exfpectatis à me, A unſt iil
quos ille qualelque progreſſus fecerit 2 n Wartmihn
Geram accentibus morem; & vel egé- a ihun
mét breviſſimé prodam, vel, quod malle nn tinnle
vor arbittor, ipſum vobis Auguſtinum „ anaſn
utie

l AAC hOAMA4 YV s
In, uti narret, adducam. Animadverti ego pau-
ſöninine, perem, inquit, hunc mendicum jocantem,
en atque latamtem. Animadverteris ſane tu
e Ken videriſque talem; quid porrò tùminon alii
W, non æquè viderunt? nihilo tamen, quâm
ENn ; antea doctiores. Animadverti, inquir.,
mi ,. ingemui: & lotutus ſum cum amicu mis 9
Aen WI Mmaltos dolores inſaniarum noſtrarum: quia
Ameltiin ommmibus conatibus noſtris; qualibus tunc
kannellnt lIaborabam , nihil vellemus aliud, niſi ad
Mutmiia Tecuram latitiam pervenire, qud nos men.
. dicus ille jam praceſſiſſet; aunquam fortaſſe
ugit illue venturos. O diſciplinam ſalutarem
uris eximium é ſechola paupere Profectum!
Cine AA Quæ te Stoa Zenomis, Auguſtine, quæ
garikele Platonis Academia, quæ Ariſtotelis am-
n, Unmu -Pitioſa Lycea, ad hoc philoſophiæ com-
1 tnemeigt Ppendium, æquè ac ludus iſte, Per duxiſ-
, glllemmn ent?ed perge tu tamen: & ſi gucl præte-
ateteni Tea fuit, quod ibi didiceris, ablolve. Quid
Güncte wa: ego vobis abſolvam: Didici indidem ego,
ins inane vVanumque tuiſſe omne ſtudium
aelR Meum. Quod enim tum ille pauculu, & emen-
knd dicatis mumulis adeptus erat; ad hoc ego tam

en ærumnoſis anfractibus ambiebam. Ille lataba-
n 5 ſec tur, ego Anxins eram; ſetur us ille, go trepidus.
Uſobis le Ue

2

ass 1LI 1IB;RI II.

Me hilaritate perfundebatur, cuùm ego cunr-

eyiſcerabar.
(8S81. Auguſtini docilitas.)
NuARUM hæc neſcieras priùs, Augu-
ſtine: tibique conditione tuàâ plus æquo
blandiebâre, quippe quâ propediem in
veri gaudii poſſeſſionem, mentiſque tran-
quillæ ſerenitatem perventurum te ſom-
niàâras. Nunc animi falſum, magniſq; er-
roribus deluſum fuiſſe te, magiſter hic
docuit. Docuit, inquam; at tu faceri for-

taſſis apud alios iſtud erubuiſti? Enò dixi,

inquit, in hanc ſententiam multa charu men,
C& ſape adyertebam in his, quomodo mihi eſſet:
& invemiebam, malè mihi eſſe, & dol bam &
conduplicabam ipſum male. Et ſi quid Arriſißes

proſperum, taæadebat apprehendere; quia pené

prins, quàm teneretur, apolabat. Quid ais,

e nifeu 1
mrtrhenni
Rperialn
,An uhlin
AAborulte dn
Grllekrunmt
lkii iſ
berl lla
ncinelelli
Krnte mhiun
Ui;Adlcizen
menti
it ni lu
Wintfinne

MMilfimrun:
itznengihr

Augauſtine? Hæceine tu talia ex tua ſcho- zſetnn A

la: hæc, inquam, omnia ex una? & qui-
dem ex illa? Satis eſt (cogit exclamare
me admiratio) ſatis eſt profectò ſuper-
que, quod hic uno die, unoque in ludo,
ac penè per ludum te audimus didiciſſe.
(82. Ambitiaſi indociles.)
Nos tardà ſegnique indole (pròô Cœ-
Ulites

bihifiin
ummirmn, 4
Unifefrianm 4
r lline,
digl Neenn

lu

ſnent

46GKRO 4 M A P. 26
en in 5

ſites boni!) quibus exemplis, quanto-
d due majoribus magiſtris aflidué doce-
mur? nec docemurtamen. Clamant, non
Grui i iſti de ponte Satellites; ſed cum ipſo jam
bmntiſten Auguſtino ſapientiſſimi clamant Antiſti-
Almi tes, clamant purpurati Martyres; cla-
nnmiemn. mant docentque candidatæ Virgines .
mUA nen hiſce ſtudiis noſtris? votiſque mani-
dilin i⸗ bus illuc iri, ubi quieſcere animus,
iln,mel gaudere ſe poſſe confidat: alia cuique via
n miai, nitendum eſſe. Tu, inquiunt, adoléſcens
Wmiäku miſerande, ambitione, per præceps eni-
anim teris; & ad felicitatem per avia inviaque
i mnnie contendis. =
οα Non eſt, ſalleru, haæc terenda, non eſt,
Arine Qus vis ire via, terenda non eſt.
gtwinn fuß Hac ad inſomnes curas evaditur: hac ad
, olilili pervigiles metus: hac ad caſus ruinam-
euidis que properatur. Magè ru nos imitare:
muamH Auæque tibi veſtigiain plano ſignavimus,
4 Gnſfdn ca tu naviter ſerva, & preme: tramitis
ia achit⸗ boni viæque ſecurus. Alium vident auri
Bi) opumque defſiderio, per maria terraſ-
– que, raptari. Revocant validis clamo-
ribus.
Gfodll TIugue 6 falleris«què, & emineſas
eblleſ .

N

8

per

a64 LIBRI.· 11I.
Per rupes ſcopuloſdue, perqus torts
Inſani ruu æquor u charybdes.
Hic Syrtes iter occupent, & haſt Am
VUndis triſtihus obruunt carinam:
Hc Aſtu mare ſeryet: Mic doloſaa
Blando in vertice ſaviunt procellæ; M –
Non eſt hac viæ, Tergas verte non eſt. giuulnhin
Tutiuùs hac flecte; atque ut portum tene- iMgnn.
285, quâ navigalle nos vides, illac tu ra- 1 N
tem & vela cautior imende. Qvapign
(8S3. Voluptuarii indociles.ñ) Vccl ANl
RUnRSUsS alium vident, juventa fero- Auninſmninen
cem, inferni cupiditate in prærupta vo- fienielliaft
luptatum, non currere, ſed ruere; inde- iWo iennni
que, unde cladem accepturus ſit, beati, menyk amt
tudinem exſpectare. Hunc verò talem Illman
vel maximèe laborant hi noſtri doctores ri nki
ab in incepto deterrere. Quò cæcus amenſ- kgin der
que raperis? Non tu hiatum hunc Cur- uſelui
tium, non voraginem hanc vwides? nemo ſan eng
hac uilus ante te iit, quin præcipitio in. Wonimn , Ga
teriret. Hic ecce Samſonis adhuc veſti- Imn
gia: hic Salomonis impreſſa vides. Uter-
que hic peſſum ĩere: & cum aliis ſexcen- lNaiiin
tis deorſum acti, triſte ſequacibus docu- Minn

mentum fuêre. Tu primus hoc excidium
ul-

4
un güce gui

6 ſ
I.

.

ergger
4
nun gg
it
inmnd
nengmn
CWEIENNN
tmnk Urnn
Clinente.
Gnminti
n nlen iunin.
Giükiünennd
nr Alnnt i
unnluf, leni

e Munceidden

n Maſai
Er neun
udinun MN

Gameili-
n an Nuft

ni Ae
Z

CRO AMAVv. 2865

ultimuſque evades ah! non evades.

Hæc talia nobis aſſiduè occentant multi:
& quotus eſt tamen quiſque noſtrùm, qui
vatibus his aures animumque advertat?
qui ad meliera faeilem ſe docilémque
præbeat? Magiſtris nempe nos deſumus,
quoties ad ſancta ducunt, ad mala nullie
indigemus.
(84. Augiſſtini mutatio.)
Quo magis ego gratulandum Augu-
ſtino cenſeo, quem videam ab homun-
cionis unius fortuito conſpectu, tantum
in Sapientiæ ſtudio ptefeciſſe, ut ex am-
bitioſo gloriæ mancipio, gloriæ omnis
contemptor; ex profano Rhetore, ſa-
piens Theologus; ex mendici diſcipulo,
Orbis noſtri prodierit magiſter. Nam
cœlo quidem Deôque, quale id credi-
mus ſpectaculum fuiſſe ? quàm gratum
viſu? quàm dignum applauſu? Videre
hominem, paullò antè nimiaâ ſpe tu-
mentem, atque alta ſibi omnia grandi
ſupercilio deſtinantem, nec ſuis ſe ſpa-

tiis, ſed animi deſideriis metientem; re-

pentè in medio conatu, quo Cæſaris au-
rem aulamque implere magno inani

M a.

266 L IBMRI II.
apparabat, mutatis conſiliis ad ſtudias
longiſſimè contraria divertiſſe? Exe ſſe ab
illo jam animo curas mortales; jam ho-
norum tædia ſubire; jam urbis aulæque
faſtidia naſci; hæc, inquam, ii Ccxlites
quanto cum gaudio aſpexerunt?à Quid
rurſus, cùm eundem viderent, jam æter-
na ſpectare? jam ad cœleſtia ſe attollere
jam immortali Numini ſe ſuaque conſe-
crare? Ego, ut ſuaviſſimis illos voluptati-
PBus perfuſos fuiſſe non dubito; ita per-
ſuaſum habeo, haud multò inſuavius iis
ſpectaculum fore, ſi pari conditione &
nos mutari videant; videantque multos
hodie, qui ſequi Auguſtinum adhuc diſ-
centem noluerunt, jam velle imitari do-
g«entem.
VI.
SUI DESDICIENTI A.,
NOEBILIIS.

[5. S. Thomaæ Caſtitas. 3

EThoma, quem Aquinatem à pa-

tria nominamus, ſi dicere ingredi-
ar, erunt continuò, qui præcipere jam a-

nimo ſe putent, quàο omnis hæc oratio
ſir

lein
e

. 4
nein
Ani

(Kunmian
lntun
Satii
1 .
Sannsnn 4
1 lerm in

Lenm, fhen
cinen dich
Ientatuunun
nin elnn
ten, Knmd
U ‚Mlnaurt

Alan erlacen

4

.

n, Wynnns in
.

znbe 1.,
Gum

4

ſelctngin 1
5 e,

ſn 6:
Waleel

1

le een

K

I
oonllir A
Urrilebr
rig int
inttinalg
mn, ICele
ermm! Git.
Ce nar.
Wehickedlet
ikiunna
ſnislungu⸗
nibmn inn
Akoudoimons
Iymiuniott
neane Nlte
üumadnecl
enhä

=

11
1
leleſtn
11
n Aaun,
1,0 cale 4
cinrechen,
46 Nns

4CROAM4 yI. 26 7
ſit exitura. Utique è magno virtutum
agmine unam eſſe tam conſpicuam ejus
Caſtitatem, ut ea narrandi materiem ve‚l
ſola poſſit infinitam ſuppeditare, in qua
dicentis eloquentia ſe jactet. Equidem
ego inficias non ĩbo. Quam enim aſpectu
pulchrum fuit, adoleſcentem videre
tenerum, pro ea virtute fortiter dimi-
cantem, cui expuganandæ, tota ſe Ve-
neris caſtra armârant; tam fore ſeu mihi
narratu, ſed vobis auditu jucundum cre-
derem, fſi facinus id hodie perſequere-
mur. Nihilominus tamen hoc in præſen-
tia mihi non agetur; cùm ipſe nos ad aliud
quiddam, inter ſua decora contemplan-
dum, opportuniùs invitet.
(86. Philoſophi patientia.)
Fürr enim neſcio qaid ſingulare &
admirabile illa ejus inſignis modeſtia ,
quà non ſolum de ſe ipſo nunquam aus
ſentiebat magniſicè, aut loquebatur ela.
tè; ſed neque ſi aliis contemptui ſe vi-
deret eſſe, de ulla cjuſquam injuria
querebatur. Quanquam hac ego voce
laudem adoleſcentis videor obſcuraſſe,
em eum de accepta injusia commo-
M 2 tum

26 3 L IFPRIXII.
tum fuiſſe, aut lamentatum negavi: læ
tatum dixiſſe gavisumque oportebat.
Nam alterum illud, quis in juvene divi-
no. tamquam eximium ſuſpiceret, quod
etiam ab hemine vano legimus factita-
tum? Etenim in Græcia ferunt, primi
nominis philoſophum claruiſſe ; qui
diſcipulo quondam deprecatum ad ſe
venienti, veniam hac lege promiſerit:
ſi priùs omnium contumelias tacens pa-
tienſque triennio pertuliſſet, accepit con-
ditionemtiro; & patientiâ, quod ajunt,
Spartanà, omne ſuĩ ludibrium contem-
p umque ex pacto diſſimulavit.
Quo tam præclaro incepte, cui du-
bium eſt, quin eum modeſtiæ gradum,
de quo agimus, ſic attigerit, ut de nul-
lius injuriis cum quoquam expoſtula-
ret? At quantis paſſibus hanc ille me-
ram poſt etiam tranſierit, accipite. Exeun.
te trienmio rem confectam habere ſe
ratus, quidni doctorem ſibi jam cre-
deret reconciliatum à Nondum erat.
Jubet alterum ecce triennium in expe-

rimentis ita ponere, ut non medè ad

convitia conticeſceret; ſed eorum au-

cto⸗

iell

— = -

cauihin
engin
muithhl
nitenigrin
ſicuni
ſunahklar
lckbalee
eu, Ho,
iiße
Nonn iik
Aend Aua
ente ien
nigkin twn
en nn .
lnn ihhlan.
llntüllaneni
Welln i
Pulgaeke,

Reratan
lnli

1

en.
–
un Nehei⸗
cundnere
unſſie
o einti,
rttunt, nie
N, ,5
Anl
memm ul
dulgefiuin
Gnisus
lleenin
Eübebringer
Alnult
üuert aich
lein giln,
awgun ntel
bg hurlet
enncſich
Conledenn ie
tnen ſuf,
un! NNe

te icoiun

en,I bon 1
on;z ſel ⸗
1

1CROAM A YVI. 269

Ktores porrò donis quemque remunera-

ri; & injurias cæteroqui parvo venales

fingulis affibus mercari pergeret. O do-
ctorem (exclamet hic aliquis) durum,
qui hæc imperare, vel certè diſcipu-
lum ferreum, qui in imperio potue rit tam

immani durare!Et duravit tamen ille, du-

ravit; noviſque exemplis amicitiam emit
ſui doctoris. Hactenus virturis progreſ-
ſum adoleſeentem, non Chriſtianum, vix
aliud habulſſe putabitis, què ulterius ni-
teretur. Habuit. .ẽ
[87. Philoſopbi factum RKtupendum.
NAMeum Magiſter àtot documen-
tis mirificè probatum, cùm amplexus
peramanter fuiſſet, idoneum cenſuit⸗
quem ia Athæneo publico, docendæ
Sapientiæ præſiceret. Ibi Ulli ſub pri-
mum ingreſſum, nova ſe offert velitatio,
adoleſcenti non expeétata. Stabat in
Lycei veſtibulo ſcurra, qui Cynicã di-
cacitate in ſubeuntem invectus, parum
habuit exſibilare, ni male dictis etiam
probriſque inceſſeret? hoſpitemque in-
noxium coronæ circumſtnti ridendum
propinâret. Hic nos abſentes propè ipſi
M 3 com-

270 1 1I B KkK I II.
commovemur, & huic ſannionis im-
pudentiæ ſubiraſcimur: hoſpitem illum
præſentem, quid cogitabimus feciſſe t
Ringi fertaſſe cœperit, rumpique? aut
gravi ſtomacho in canem illatus, mutuis
ſe convitiis ulciſci? Veſtram fidem? quid
fecit: Fecit, quod facturum eſſe nemo
adſtantium eredidiſſet; riſit. Riſerit hac,

inquis, homo contumeliâ vexatus? Ri-

ſit, inquam; & exuberante lætitiãâ tan-
quam beneſicium dediſſet, habere ſe
fannioni gratias dixit. Nane adoleſcens
etiam gratias illi? Quidni gratias ego
illi z Tribus jam annis magno ſemper
emendæ hoc genus injuriæ fuêre; quas
iſte mihi dum gratuitas nunc & libera-
les ingerit, gtatiam inire vos illum à me
nullam exiſtimatis? B
(88. J. Thomaæ ſilentium,)
Hic ego taeitæ admirationis plenus,
ab hoc Philoſopho ad Aquinatem no-
ſtrum regredior: qui ſi adoleſcentem
hune audiat, eò l bertatis evadere potuiſ
ſe, ut contumelias graves tam alto ſilen-
tio vindicàârit, mox dato pretio emerit,
Ademum riſu, velut amiciſſimo com-

plexu

iwten wun
Ai E
nchile
uu e air
Ujſer, ur
rinw
Mamull
Z
1 Mrennti

. 1
Meltortes

epeen
lunbema
, . 1
uſngluronn
Aleni
Külei

ne linini
tbinufe
n ni,
erilng nun
kuitn g
umnchrnn

mmdaruI
ANhennelgtit
Uun Lun n
urng ,
Uinetide, g
6uros Aer⸗
tuewäluin
4
es ſinn,
4 ps
gin 1Rre
õ
Paretn⸗
uoptetts
u malin

4CROAMA VI. 271
plexu exceperit; idque adoleſcentem
feciſſe veræ adhuc ſapientiæ rudem,
neque dum ad Chriſti leges auctoratum,
neque ullà immortalitatis ſpe adductum;

X

hærebit animi dubius, utrum audiri

modeſtiam ſuam, an exprobrari impa-
rientiam putet; niſi & lpſe jam (quippe
Chriſto iĩnitiatus, & mille eœli præmiis
invitatus) non modò dicatur contemnĩ
ab aliis non recusâſſe, ſed avidè etiam
concupiſſe, & deſiderâſſe; ſeque pri-
mus ipſe deſpicere, & infra omnes ultro
abjicere, atque in hac ſuĩ deſpicientia,
velut in regno geſtire gratularique ſtu-
duiſſe. Et verò palæſtrã huic indeli pau-
liſper exercendæ Deus aperuit, Tho-
mamque in ea adverſariis ita commiſit,
ut præſentes editæ virtutis ſpectaculo,
poſteri trophæe, utrique exem plo ſaaviſ-
ſimèe caperentur.
En Ar ille cum ad cæteram honeſta-
tem apprimè compoſitus, tum autem
legum ac diſciplinæ, quam ſanxerant
majores, longè omnium obſervantiſſi-
mus. Sanxerantii, ut ſilentlo pené py-
thagorico, in litteris artibuique diſcen-
M 4 dis,

172 LIB RIII.
dis, magiſtrum auſcultarent. At quem ,
Deus bone, & qualem ii Magiſtrum e
Nam ſi de trivio aliquem, aut e plebe eulle

.

. . . grlen
magiſtellum; haud mirêre lege ſilen- u .
. . —p . GWer 100
tium eguiſſe, metuque diſcipulos ad mon
. . . d, e
audientiam fuiſſe cogendos. Ut verò ſemd

Alexandros Halanſes, utque Albertos, famâ Guiti⸗ 1
virtuteque Magnos audire attentiſſime Trlimaln
vellent, im perium omne ſu Pervacuum 0 Galg
potuit videri. Os enim tam impa- ilen Atiat
riens, qui Doctoribus tantis, de Sapien. Forchulel
tia humana divinaque diſſerentibus „Sa- üllehnl
mium auditorem ſe ultroò lubenſque non hnſen ſl
Præberet? Dabimus tamen in ma na imn,riuin
juvenum claſſe aliquos (uti ſolet) offi- rinnimiin
cio defuiſſe: Aqainas hic certé „ cui e

nihil ſtudio parendi erat antiquius, non K
commiſit, quin ad nutum obtempꝑe- M
raret.

„

ummemanchin
Piinedtle Nn

[89. S. Thomas carpitur. 4
ViIDISSETIS adoleſcentulum illuſtrem „

. DA m,
quem ſupra cæteros & ingenii gloria, irlar 4
& familiæ decora attollebant, ſu? velat „ A

oblitum in turba deliteſcere; jamque in- N A 1
. . . „ . 3 u
ver Alexandri pulpita, jam inter Alberti

84 nnn len
ſubſellia imum aſlidere: nec ambitioſis Nei
cla- Wgyen

1

lnren, 4

Audnnil
uigene
Weun n i

1

Vrnt eſte
o ſſarsgel
Nilniz
. n eA vl.. /
rllulheizn
M ault/ .
u e ed
und mitin
aümm in
NaAi
Geennuun dr
tc genüfi
ltelebent, K

kieteer;im⸗

lnn mninet

Aber utun

GAnriNun

1CNOAMAYI. 27 ½
elamoribus intempeſtivè contendere Mec
ea, quæ perſpiczcibus mentis oculis ipſe
penetràſſet, paſſim oſtentare; ſed con-
ſtanti quodam ſilentio piſcem penè Pon-
ticum vincere: idquse unum ſemper ſtu-
dere, quemadmodum ab ore Magiſtri
afſiduè ſuſpenſus, aures quidem oculòſ-
que illi impenderer, ſed linguam carcere
arcte vinculiſque coërceret. Laudare
talem adoleſcentis modeſtiam vel ipſe
livor debuiſſet; & reperti tamen è turba
multi fuerunt, qui carperent: rémque
eò rraherent (mali malevelique con-
jectores) ut ſtudium virturis hebetudi-
nem ingenii mentiſque ftupiditatem in-
terpretarentur.
(590. Bes mutus vocatur.)
FERRI contemptus hic poterat, ſi in?
tra animum concluſus, nullo indicio ſe
ſoris prodidiſſet. Nunc audaces, etiam
in verba provecti, quid clàm de ipſo
quiſque ſentiret, palàm omnibus fe-
cêre. Jam ſagaces præcipitis opinor,
genus modùmque convitü: & Tho-
mam utique, aut Bæotiæ colonum, aut
vervecum è patria civem ſcurrili cavillo
M 5 co-

.
274 LY B XI II.
cog.tatis fuiſſe appellatum. Non longè
abitis. Nec nullum hoc quidem convi-
tium fuiſſet, adoleſcenti ingenuo pingue
bubulcorum, barbarorumque ingenium
exprobraſſe! tamen utcumque ſic inſal-
taſſent, ſuum illi, id eſt, hominis certè
nomen adhuc reliquiſſent: quo demum
ipſo ut eum prorsùs exuerent, (indignior
etiam abſens) pecudem, Bovemque mu-
tum, geminato convitio nominarunt.
Quid perſeveras hic, indoles modeſta,
atque in his aliorum ludibriis placere tu
pergis: Non expergiſceris aliquando;
atque utinjuriam defendas, obſtinata
linguæ filentia tu rumpis? Cyr: filium
intantem, cùm loqui pro ſe natura ve-
ruiſſet, fari pro parente pietas coëgit. Te,
quem natura & diſciplina ad alios tuen-
dos dilertum fecêre, madeſtà in tui de-
ſenſionem proloqui non ſinit? Non finit
hoc illa, non ſinit. Quid aliud autem
ea ſinir, ex Thoma licet ipſo perconte-
mur.
(291. S. Thomaæ patientia.)
Q☚Mαν“4M, quid enim eſt, quod
perconiemur: Jam tum profectò, cùm
. 8

eni

4

ie ,
en Nrand⸗
Coclun Khe
Aes hie
olelene i
Certiun M

nuln/d
Alin elua
uumataf
1Mr Nn
Wulntinn

Auantle

ll
Auen. Nont
Allenen
niggennn
unmgeiven
hung Ninlnl
ltt lontuere
en nbenm
Z

(Chrlo

1I
Nnlcenstlauna
V
,,. ſ. 0
Celaunn onln
. . 9
Noearake.
wee
K. ling al erne⸗
Vanlmalnunmn
1
ete, Necdeſtahi.
17
Ci

n leer igo

elgeien,

i⸗ .pinek

1CROAMAVI. 275
in hoc ſuẽ contemptu Thomas obmu-
teſeeret, càùm hilari vultu ad ipſas inju-
rias renideret; cùm obtrectantium ſcom-
mata blandis officiis vindicare; cùm
adverſariis ipſis favere identidem per-
eret; jam tum, inquam, ille, quid
modeſtia ſineret, juberètque, demon-
ſtravit. Hac eloqui voce etiam mutum
docuerat; & hoc ejus ſilentio, omnium
aures animéſque impleverat. O vocem
adoleſcente ingenuo dignam! 6 elo-
quentiam non e Tullii præceptis hau-
ſtam, ſed è Chriſti loquentibus exemplis
comparatam! ex eadem omnino ſchola,
qua & illa quondam prediit, non di-
cendi vis, ſed tacendi virtus, qaâà Con-
ſtantinus cauſam ſuam diſertiſſime pero-
ravit. Statuam ejus apud Æ gyptios

factioſi quidam lapidârant: eam ille con-

tumeliam ne impunitam relinqueret, cùm
à4 multis crebrò urgeretur, faciem ejus
ſœdum in modum laceratam, ſauciatum.
que caput dictitantibus: hactenus excan-
duit, ut lentã manu frontem genàſque
explorarir; & mox gratùm renidens, ſe
verò incolumem eſſe, nec ullo ictum la-
M s pigs

a96 L I3II II.
pide videri, reſponderinat. Eant, eant ad
Foſteros hæc modeſtiæ exempla: &, K
quos hunc adoleſcentulum piget æmula-
ri, Imperatorem certè æmulari nen eru-
beſcant.
(92. S. Thomæ laudartio.)
Sep inter hæc virtutis experimenta,
oùm indies magis magiſque adoleſceret
Thomas, non paſſus eſt arbiter ille,
qui omnia moderatur DrUs, ut obnoxia
convitio virtus aſſertore ſuo vindice-
que deſtitueretur. Albertus is erat, quem
Avita dectrinaque Magnum appella-
mus, acri ingenio judicioque vir. Hic,
ut fortè reſciſt, Thomam familiari con-
tempta Borem, eumque Mutum à con-
diſcipulis nominari; plenus numine,
ita vos quidem, inquit: At hunc ego
Bovem intantes ajo propediem boa-
us erupturum, quantos Orbis hic uni-
verſus, cum omnium veſtrum ſtupore
ſit auditurus. Fulminati hoc omnes ora-
culo, ipfſi quidem æternùm obmutuee
runt: At Thomas ea mox dicere ſcribe-
reque exorſus eſt, quibus omnes DD.
cathedræ ſcholæque efſfuſis laudibus ap-
plau-

e10
rr efi
emnn
ceriſhe
(angril,
heneünler
etnt ir
ſjünuietenmn,
(oetio bhert
4
( Oun
G 1olen
le afi, M

.1 em G

Uitzun Netm
Unknenenag
Alikgtllen
in Ehntrier
Cercontle in
elennnenn

Mer

1n,
eirlree
gemol,
tinfkn

1uln
Kimem
Penrlilien
un ithmi
n ninn
nng iil⸗
Pemnitien
Nn Ppe
Uige tnAe,
I Anlkien.
lun ur,
ens Win
g: Nicrtg
6l rorecnn N
Gnu Oniit
ekuunty
uitoedng
zemnnn h
or dicttet
ibuome
☛

3

NCROAM I. 277
plaudere inceperunt; ur nulla ſint ho-
die tam remora terrarum ſpatia, quèò
ernditi ejus clamores non perferantur ;
factumque jam ſit, ut i, qui mutum de-
riſerant, ipſimet elingues, illum omnis
ſapientiæ interpretem venerentur. Nem-
pè fic fermè conſuevit Deus: oppreſſæ
virtutis filentium, diſerto multorum pa-
trocinio ubereque proventu compen.
fat.
(93. Concienatoris irritas laber.)
Quo eodem ſpectare mihi non ab-
furdè videtur facinus conſimile, quod
de Franciſci Xaperii comite quodam
famàâ celebratur. Hic, cum ultimas In-
dorum oras genteſque ingenti anime
adiiſſſet; neque is laboris aut cenſilii
quidquam prætermiſiſſet, quo barba-
ram ferocitatem ad Chriſtianæ manſue-

tudinis leges adduceret: Atque idcirco

jam diſputatisnibus fœdos eorum er-
rores convellere, jam concionibus mo-

res efferatos componere, jam colloquũs

animos Chriſto devincire impensè con-
tenderet: actum tamen agere, omnem-
que ſe operam perdere in co opere ſen-
M 7 tie-

278 LIFB RI II.

tiebat. Reddidir illum hæc gentis pervi.
cacia diu perplexum, unde argumenta

. „—. . e etr
porrò exſeulperet, quibus ejus inſania Maun

expugnaretur. Sed quod menſibus adeò
quinque clamando docendéque, ne
unum quidem hominem ab impio cultu
aſſeruiſſet, æquè ſeipſum ac illos miſerè
deplorabat.
(4. Coeucionator conſpuitur.)
AcciDIT fortè fortunâ, ut in via pu-
blica ex more, ſuper divinis rebus, ad
frequentem populum copiosè religioſè-
que diſputaret. Concurrebant undique
multi: Non eodem ſenſu omnes: Alii
riſu peregrinum oraterem excepturi:
alü ſannis, & ſi quid pluſcalum diſplis
ceret, injuriis hominem traducturi, cir-
cumſtabant. Et repertus in ea turba eſt
homo, non ſolúm barbaræ mentis, ſed
impuri etiam oris; qui ut ardorem ſive
d'centis, ſive diſputantis importunè re-
ſtingueret, auſus eſt (videte impuden-

tiam plus quàm ſcurrilem!) auſus eſt ani-

mæ fœtentis infame fputum, ſonanti
ſcreatu è faucibus attractum, in ora do-
ceutis deſpuere, perque incredibilem
con-⸗

n
how

er

1en,
menmr

4
ſe C

n 4
eta
gugl ſ

Ue, ,eAoobe,
em

4

W

brmturdl
Unctnamm
Erortio, uini
1lie neihn
Cuntcheven
rfr hit
Nr kin e.
Nans
3Cgind
Eimminon n
laſge ini
Uenm talhmo

1

füncitt glere

ln⸗ llne

ethotui

o, Mumm in
. 1

IILE
Aunſee eni
nnle
buenti
. lt,
mnihiintan
Fnaliuit
Menggin

Lpenu dard⸗

W

1 gin duu
S
cunlenn)ale⸗
uehhumn ,
GtAnn, I
, An Uckes

4CXIOAMVI. 279
contemptum honeſtam ſacerdetis fron-
tem, homo effrons evomere. Quis hic ali-
ud expectaſſet, quàm ut corona omnis in

verniles cachinnos continuò ebulliret;

& à Doctore ſuo, velut ab humuncione
rofano abjectoque, cum ludibriis pro-

tugeret? Quis ullum præterea pondus

ineſſe tam eluſæ diſputationi credidiſſet?
aut quod momentum habere ea videre-
tur oratio, quàm auditor non ſtrepitu,
ut ſæpe, nec riſu, ut aliquan doʒ ſed quod
ſ: cum adhuc nemo meminerat, vomitu
excepiſſet: Et videte vos tamen, quòèòd o-
peræ pretium ea diſlertatio denique ſit
conſecuta.
(95. Concionatoris patientia,)
SAcERDOS quanquam luculenta ſe af.
fectum injuria nonignoraret; atque os
oculoſque impuriſſimi liquoris excre-
mento conſpurcatos undique ſentiret;
nullo tamen animi ſtomachantis motu
perturbatus, c&œpit ſuum è ſinu fuda-
rium otiosè colligere, eòque exprom-
pto, humorem ſpurciſſimum, qum

licuit, placidiſſimè extergere: neque

verbo cum alüs commutato, Sœpratm
ora-

orationem voce tranquillà ſerenaque ſind 6
fronte ad finem perducere. Ita tum qui. en

dem ex ea coneione diſceſſum eſt, ut
neſcires, auditum magis Oratorem 2¾
turba, an contemptum diceres. Sed bre-
vi poſt eventus aperuit; nunquam antea
elarius auditum, quàm quando per illi-
beralem hunc cottabum ei turbulentiſſi-
mè obſtrepebatur: Neque majori cum
approbatione exceptam fuiſſe orationẽ,
quàm ubi liquidiſſimo cum probro fue-
rat exploſa.
(96. nbitus frultus.)
NAM ecce tibi! poſt pauculos dies,
tata civitatis facies inſpirato muta-a,
ſeipſa, quid ageretur, atque unde aut
quò abrepta feſtinaret, neſciebat. Ab
omni parte concurritur: alii ſuper alios
ad oratoris domicilium advolant: ni-
hil cauſari ſe profitentur, quin volentes
jam in poteſtatem veniant, atque ei do-
ctrinæ, quam ſpernati tamdiu fuiſſent,
victi denique ſuccumbant. Exinde ho-
mines non minus quingenti, paucis dle-
bus manus dare; & in pedes cum lscry-
mis veniam orare; nec priùs ablſiſtere,
Juamn

e
A
lin
rnleſen f
zigeunu
lelpdft
asmmltnlui
adahthud
ler euln
nlnuirillen
Femileizhm

ocxrer tannet

sugunenn

ellutiſhn
olawwanutee.
Inen
A
enen inn
eluan ſia
ler gr
tn En itel
Ewen km
eſe at⸗

E1.
Me

atelt z gnl

anrti i

nIn .

Ungei
llen, lan
d ſn
1cr Nen
Wndlen g,
ſuunnnene
Ungnhyi
Wminnbien
eere
nmtil nme
An ungiti

₰ℳ C RO4 M A VI. 2 8”
quàâm Sacris noſtratibus omnes initia-
rentur. Rem planè admirabilem audito-
res; & dignam, in qua contemplanda de-
ſixi pendeamus. Paraverat hic ſeſe ſtudi-
os& Sacerdos; diuque elamans ac labo-
rans, omnia tentârat; intentus, uti res di-
vinas barbaris auribus opportunè infun-
deret. Nihil egit. Preces etiam calentes,
multaſque addiderat, quibus Cœlitum
opem ad expugnandos Indorum animos
evocaret: tantundem profecit. Multa ex

libris argumenta, multa à ſociis conſilia,

t lun)
tnurlird
ifirn mrr
eN
NuN, WMt!
iiim mWinr
Gennt, giüneh
Uenunt, mMtt
nnkndu
vnbam. i.

le, eehlu .

nec ulla à ſe ĩpſo artificia, ad rem idonea
violentus extorſerat: nihil ne ſic quidem
promovit.
[27. Cauſa ſubiti frud us.
INcENiOsiOhR demum ad hane, quâ
de loquimur, ſuĩ contemptionem de-
ſcenderat: Atque ecce omnia illi re-
pentè prona & facilia eſſe: nemo jam
ferocire, nemo abnuere, omnes ultro
adeſſe, audire, inhiare, verumque, quod

docebatur, læti agnoſcere, & Chriſto

auctorati, priſtinos vitæ errores æter-
nis proſcriptionibus damnare. Quis hic
rerum æquus eſt æſtimator, qui obſtu-

Pe-

282 L I BRIII.
peſcere ſe tam inſperatos evenrus non
fateatur? quis imò, qui hanc docendi
dicendique rationem, humano magis
commento initam, quàm divino conſk-
lio inventam traditamque ſuſpicetur: Si
tamen mortale magiſterium (quod equi-
dem non puto) partes in hac ſchola ſibi
aliquas vendicaret; ſcreator hic utique
ſputatérꝗque unus minerval mereri ſe
crederet; qui materiem, in qua ſe ora-
toris hujas modeſtia exerceret, ſuppe-
ditavit 1 ine quo fuiſſet, vim perſuaden-
di oratio (quod apparuit) aut nullam aut
perexiguam habuiſſet.
(98. Alexandri Minæ.)
DM hæc ego mecum admiror, ſubit
epportunè, quod philoſophum ajunt,
ingenioſo commento adinvenifle. Lam-
pſacum Alexander cum copiis venerat; &
civibus iratus, urbis excidium minaba-
tur. Nec inanes hæ Regis minæ fuerunr.
Jam enim in eo res agebatur, ut nullis
precibus exorabilis, verberari machinis
mœnia, vimque admoveri juberet; cùm
Lampſateni deſperatũ ſuorum ſalute,
Ansximenem, (quem auctoritate pu
6-

1elll/

“
rNNg
ch ⸗
muifet⸗
“
cenee Aihe
i ige
tush k
aAn kE Nu

KR
A

rnkuzen
geclas, Ann
Cmiignent
evr, Vevenen
6 Neeshm

E

n mbigent,

al leeleln
Nkue AMnner
nii k air⸗
Gtudun
nlen e
r uxetlt,i
nnicl nn, 1e
Uiſran N,
Pe.
9) lutun
iflnre e

Auielht

enerung enn
tni giueg
unen unn
unplien
giktün ulet

kahinen

r drhei
W Wnel

Uuin, Alut

ni⸗ euen ,
elila iuntun
Anuihunn
Auad, M/
Tecunannd
AA lcur⸗
nd Awded 1

1

ehamlan
eolel —“S
cbiln ſethen/
cednofelp⸗
Eti bun
(En on

4 C 1O A MAVI. 283
Alexandrum haud nih l poſſe audierant)
in caſtra, deprecatum veniam aman-=
dant. Regisquondam moderatoris fuerar,
eaque propter & ſenio, & beneficio
conſpicuus, flectere hoftem ad miſeri-
cordiam poſſe unus credebatur. Suſce-
pit provineiam Senex; urbe egreditur,
meditans, quibus idoneis verbis an la-
crymis, ingruens urbis excidium depre-
cetur. Venientem eminùs videt Alexan-

der: præceptorem agnoſcit. Et quia

non ambigebat, quin pro patria ſer-
vanda ſe eſſet rogaturus; idque ipſe, ni
maturè præverteret, negare magiſtri
meritis haud poſſer: oecupat procul;
manuque elatàâ Deos omnes Deaſque ju-
rat, nihil ejus, quod precaturus Anaxi-
wenes tunc eſſet, facturum. Quieſcerot
proinde Senex, neque ad violandum
jurisjurandi Religionem ſollicitari fe
pergeret.
(99. Anaximenis ingeninn.)
ExANIMARE vel diſeztifmſimum orato-
rem hæc Regis obnunciaio poruiſlet:
quæ nullum porrò nec gratiæ locum, nec
veniæ relinquebat; ut adeò ſpes omnis

de-

4–

28 LI B NI II.
decollàſſe jam videretur. AtquiSenem in-
genioſum nihilo magis abſterruit, quàm
ſi promitti ſibi addicique omnia ſenfiſ-
ſet. Etenim vixdum co fe jurejarando
Rex obſtrinxerat, cùm philoſophus con-

tinuò ad genua accidere, ſapplexque

inſtitix orare; vellet juberet Alexander,
Lampſacum patriamque funditus exſcin-
di, flammàâque & ferro vaſtata mœnia
ſolo æquari: nulli eivium, nec ſexui, nes
ætati parceret; ſed juxtà omnia verteret,
peſſundaretque. Voto hominis tam im-
robo & improviſo expalluit Hoſtis: do.
Rirque Lampſacenos, quos diſperire peſſi.
mè omnes capiebat, ultrò flagitâſſe, ur
diſperirent. Hæc enim poſtulata, dum iis
juratus abnuehat, ſenſit eorum voluntati
ſeſe vel iratum invitumque omnia con-
ceſſiſſe.
(100. lagenium Sanctorum.)
Si comparare mihi mortalla cum di-
vinis fas eſt, exiſtimem ego Deum im-
mortalem, quædam iſtis haud diſſimilia
decrêſſe. Cùm palàm diſertéque edixit:
Ommnem, qui ſuperbè ſe ipſe cætuliſſet, de.
preſſuu iri: contra verò; quiſquis modeſtè
in

e
miuif
cmitobed
airntſenen
Kifimnin
eNpfaſtene
Dautlineh⸗
llliretgi⸗
gtenOpene
baetrotn
6scnumtludl
inkenmtpin
tieiifume
luuieri⸗
Chhentrne
igleskuunng
leiles N
unfticenneie
u dn ene
–
nng Anmen
ekeidn
SðZ
h mii

IeH E ACRO ₰ M4 pI. afsj

n in imo ſ. ſubſellio collociſſet, eum ad ſumna
em, eyectum, tantèò plus gloriz conſecuturum,
We mn quantminus ambiiſer. Quæ cùm ita ſint,
W nlini mirari jam Aquinates iſtos, eorumque aſſe-
Anhitgt clas multos deſino; quòd omnem gloriæ
en n plendorem aſpernati, latêre modeſtè,
e ude deſpicique inter mortales concupierint.
t indt Nempe proſpexerant, id deinde futurum,
NI nt Deus ad hæc ipſe iis neganda, quæ im.
Huin uis penſiſſimè flagitaàſſent, ſuomet edicto co-
Nnmme geretur. O Sapientes Anaximenis alumnos!
Turuin Vos hoc uno ſtratagemate cunctas à vo-
bentlinne bis contumelias ablegàſtis: quas videra-
uufi tis ita demum fugituras, ſi ultro iis obvi-
Inlgi,n am iretis; ſi otcurrere, ſi vocare, ſi ambi.
ainien te vos illas occiperetis: eaſdem, ſi terga
vos vertere, ſi metuere, ſi deprecari velle-
tis; illicò ſecuturas, & cum æterno dede-
core inhæſuras. Noſttam interea ſtulti-
tiam vos iidem meritèò ridetis, aut quod
rectiùs dixero, ſæpe defletis: qui tam-
etſi hoc numinis decretum haud igno-
remus, adhuc ramen ima refugere, alia-
„que ſtolidé ambire, perverſo conſilie
ſtudeamus; certi, nos quæque poſtule-
mus, contraria poſtulatis conſecuturos.
VI I.

ſeluemmuis
menge Ntch

gin ludn
thirortdhis

en
dm

2,86 LIZZIII.

VII.
LIBRORUM LENOCINIA

ALDOLESLCENTI VENENA,

(101. Decreta dellibris.)
Pscut ſunt in rebus humanis, dus
tametſi rectè ſalubriterque ſuadean-
tur; tamen aut nullis ferè auditoribus »
aut ægrè admodum pauciſque perſua-

dentur. E quo numero vel iſtud in primis

inſigne dueo; quod dudum laborant
viri graves, validiſque rationibus pu.
Zaant, ut inſana quædam librorum com-
menta è ſinu manuque juvenum evel-
lantur Quod ii tamen quàm exiguo cum
profectu adhuc fecerint, per mihi do-
litum eſt meminiſſe. Nam quidni lachry-
mis iſtos ego proſequar, qui trium vi-
ros amorum, artemque Cypriam, &
arte pejus remedium, legere diu noctu-
Bue perſeverant: quando & Ciceronem
legiſſe, Hieronymo capitale propemodum
fuit audite, & ni obriguiſtis, jam con-
tremiſcite.
(102. Hieronymus accuſatus.)
CMäiäle quondam fortunas omnes,
opum-

1 v n
☚ mum
ar. Dharn
Motrlie⸗ wir
in anein
tuib ad
n de ſlbu
Aurbumnanete,
niu Au
inanſkauſene
ur, Eineint
Uurbi Ahrn:
n NMnudreo⸗
mntonkun
e ton ein
uten üpeee 4
Poreinen me P
hr 1buef
fan Ani
n a lie

6 Hines n in

n
fll
1 llocn

nt finnte
i
hunnimnnig
ntakie⸗
Ruhu
n uſg 1
urnniiin
Dd alnlien
igr türh 1
felnmlneune
lr ,ru e
Aſuitelghan
in, Wric
Marinüie
Wegrt, giru
Nergle ginl
En, egenun
. ſunto en
gagitlehto
nohüits

—

un /ℳ
un hnmd

41CAO O AMA VII. 287
opumque & vitæ illecebras ab dicaſſet
ſoli adhuc Tullis aures oculoſque ob-
noxios trahebat. Hic illi dapſiles unus
epulas parare; hie è ſomno lectuloque
divellere; & cum aliorum oratio ſorde-

(ret, hujus placere unius dictio perge-

bat. Omnia nimirum ſuus Hyeronpue
Tullius erat. In hoc adoleſcentis tam im-
penſo ſtudio, morbus ei cœpit obrepe-
re; jam corporis totius artus febrire, jam
venæ pavere, jam anima viraque fugere:
cùm ille ſenſibus defectus, improvisè
ad tribunal cœleſte, pro reo adducitur.
Territus novà loei facie reus, ac Judi-
eis præcipuè conſpectu exanimatus, quid
le fieret, & quo crimine accuſaretur,
ignorabat. Stabat ex adverſo paratus
actor, plenoſque codicillos evolvebat:
interim reo nec patronus ibi, nec advo-
catus erat. Cœpto dein judicio, Hiere-
uymus de vitæ genere, deque cultu & re-
ligione interrogatur. Hic ille reſumptis
viribus, ut, qui cauſæ ſuæ confideret,

Chriſtianum ſe eſſe profitetur: nec aliam

ſibi viræ conditionem faiſſe. At Judex
toto ſtatim capite abnuere; vultuque
atro-

288 E I BRI IX.
atroei, nugari heminem & mentiri, di.
cere: Nam quoad vixerit, ſemper Tullia- inn

num fuiſſe. Simul argumenta & teſtes pro. Mſi e n
lerre. Pro. eliee

(103. Hieronymus punitus.) ſa lti
OPPRESSUS Teſtibus convicé uſque ado. am
leſcens, quid ageret, aut cujus advo- E .
cationem in foro tam ſerio poſtularet: (aniet
Quod unum infelix potuit, obmuteſcit. Homihm
Igitur latàâ in reum ſententiâ, verbera ir indin
virgæque expediuntur: tunditur ipſe, tnm aun,
feritur, cæditur. Poſt longos hominis unkirtug
ejulatus plagaſque tergo & ſcapulis im- n M 1i
poſitas fuêre, qui clamores adoleſcen- Emni nisſem
tis miſerati, ſupplices Judici fierent, ve- Alr iil
niamque ei de præteritis flagitarent. Ju. lhimm
dex cæterà miſericors, in ſententia per- Mmdhidh
ſtare; neque reum priùs abſolvere, quàm Ihungmit
profana hoc genus ſcripta penitus eju- aelmalln
râſſet: ütque ſi chartas ille Tullianas gilitemn
poſtmodum verſare volveréque inſtituiſ. indmn
ſet, pœnas tum alteras, & tanto gravio- l Nne
res penderet. Enim verô hic Hierony- n ihan
mus nullàâ conditione repudiatâ, omnia KI
volens libénſque promittere, ſtudium Mim
profanum ejurare, & ſi libros porrèò tales kaa ki
aut

CROA M A PII. 289
* * aut legeret ſciens, aut retineret, nihil ſup-
en plicii refugere. In hac ſacramenti verba 1
5 une miſſus, inquit, reyertor: ac ne fabulam
narràſſe Mileſiam credatur, teſtis, inquit,
AR tribunal illud, ante quod tacui : teſtu
judicium triſte. quadl timui.
(10ν. Adoleſceni preclarus. )
Qurs teſtem in hac re graviorem ſan-
t,Ann dioremque Hieronymo exſpectaret? Et
quidem Tullium ille ſolùm, id eſt, librum
u profanum quidem, certé autem ho-
neſtum lectitàrat: quid ſi idem in lene-
num ganeàa, ſi in Appulheii har, ſi in
Petronii popinâ pernoctàâſſet: quid pe-
WEEriculi, Deus bone, in illo tribunali tunc
e.] adiſſet. Hæc chorearum propudia, quam
multos adhuc hodie præcipites agunt?
Memorat gravis Auctor, noſtrà memo-
ria, quendam adoleſcentem familiariter
mnoſſe, qui in frequenti Athenæo, exem-
Hplum archetypon omnis modeſtiæ virtu-
tiſque habebatur. Non eum in rerum cœ-
leſtium ſtudio priorem, non in placi-
(diſſimis moribus parem, vix aliquem ex
velt 4 omni mmmero habuiſſle in laude innocen.
N tiæ ſecundum. Rapie bat in ſe omnium
ocu-

190 LIBRIL II.

lim, niſi inopinata pruina ſtirpem radici-

tus omnem exuſſiſſet. Audite juvenes,

audite quæſo, quàm levis in ſpeciem oc-
caſio, quantam incauto adoleſcenti ſtra
gem maruraärit. MU
[105. Repente mutatu.
Nox ille pervigil inter nocturnes
graſſatores bacchando; non cum diur-
nis aleatoribus conſueſcendo; neque
comeſſatorum intempeſtiva ſympoſia ſe-
Gtando, in diſcrimen venerat (nemo

enim cum ſodalitio tam infami, talem

adoleſcentulum copulaſſet) ſed in ipſo
litterarum honeſtatiſque ludo, vene-
num imprudens hauſerat. Ut enim Poë.

tæ veteris nomen fortuitèò prolatum lau-

dari inaudiit; cùm fibi ſcriptorem, non
qua impurum inceſtumq; Superi aver-
tant] ſed qua tersè latinum nitidumque,
cenſuit continunò emendum. Emptum

legit, lectum probavit: probatum-
que ſuis illico non verſibus [ut con-

ſti⸗

oculos animoſque illa incedentis gravi-
ras, illa ſnavitas loquentis. Nemo non ſ
florem ex illius ætatulæ vagina proditu-
rum ſperabat. Ac profectò prodiiſſet o-

nu k n ant
iatiftin
n, en ne
Ghlfmnaumn Aun
r elh ium
ueriagtn,ii
Cohlecmuude
tein NEn
enun terr unn
ukt akgäin
eun
, inirie

lgaß ſl

ſ ſut

W enenn n
R

¹

line 4 C. K 0 4 M4 PII. 295
alakri ſtituerat) ſed meribus amoribuſque ex-
ene preſſit. Sensére mutatam indolem multi,
icht & clam aliquamdiu ingemuéêre, cùm
⸗Kr in adoleſcente priorem illum adoleſcen-
A tem requirerent. Clades interim ma-
W ieſts ſed cauſa cladis adhuc ignora-
datur.
uiinn (106. Mox proſcriptus.)
4 VrhUM haud longè pôſt apparuit
. HnNn ſimul & mali ſcaturigo, & remedii in-
Eiinii veniendi deſperatio, cùm præceps ani⸗
Kiult na mus, jugo palam excuſſo, cœpit per
MuEHW omnia vitiorum abrupta ferri; pauciſ-
munſgui que menfibus is omninò eſſe, quem
Amman magiſtratus publicus, quia ad frugem
Humt reducere non poterat, infamiâ notatum
nAi edicto ab Academia urbeque proſcribe-
dniMa ret: veritus, ne quantum alis docu-
enuea Um mentum fuerat ad virrutem, tantò de-
aaanibfin hinc fieret ad flagitium incitamento. Di-
aalhinns cet aliquis, unius hoc periculum fuiſſe;
Laudng N alios eadem probra impunè legere. Næ
Gi unmi ille, quiſquis hoc dicet, nimio opere ſe
etdin fallit; ignarus, hieri Juod ctiquiem potuit,
auiri poſſe, imò etiam ſolere. Qualis
ahn enim ſementis in animo fit, talis indi-
ſan N 2 dem

4
.

292 LBRI M. lellens
dem & ſeges pullulat: Neque quàâ lap: wai
pas tribuloſque tu ſeveris, ab ea parte Ninm 4
aut flores exiſtere, aut roſas pubeſcere, chan
aut lilia ſenties ridere. ee e
(107. Catullus & Tilullus.) e
QA“π cùm à Sapientibus permultis Mni
animadverſum providè fuiſſet, quanta hmis
cum morum animerumque pernicie, min ct
auctores ii legerentur, qui Neroniana unund
noctes, & Theatrorum libidines, libellis ir gain
infamibus, latinè nimis prætextateeue ainn gad:
vulgaſſent; rationem inierunt, quâ cla- huubunin
dem jam publicè graſſantem, à capite Penat
fortuniique juvenum arcerent. Ideo ex ian liii
Senatusconſulto viri litterati quidam radd An
juſſi ſunt virgulàâ cenſoriâ, quid ubique ginti nd
expungendum ex quoque volumine fo- les Rn
ret, notare. Inde Catullus ferro ſalubriter fammmn n
inuſtus, honeſtior poſt accepta ſtigmata is Mutii-
ſaniorque prodiit: ut ipſe legi jam ſine miſgni ugin
rubore poſſit, qui quondam ſine rubore miiti m
ſcripſiſſet. Indidem Tibullis capitis inqui- r, ueuim
fitus, cauſamque dicere apud morum in men
arbitros juſſus; dictaque mulétà bonam wCrnnirn
ſuĩ partem amiſit: opulentior tamen ſic Aefnin
amiſſis facultatibus, quàm antea poſſeſſis ſine Cal
re⸗

lr Nen,
4
bi
S

7

dide ile, r
mune icd
um, gi Mt

unhhüie ie

Deinspannm
Geninenn gier
aluen neft
Nun ANern
ii Imni iin
Gſeit, dültiig
na Wnir
Coilukndlit
etnettift
igegfer
ſgtoncumle
NMulscin⸗
Aer li⸗
aane nilii
hlenit 6
uglimane

Hini venlie,

1cCNOAM4 VII. 293

remanſit: ac jam demum eſſe Romanum
equitem ſe credit, cùm in orcheſtram ho-
neſtorum eculorum admitti ſe ſine ſibilo

ſentit.
(108. Propertius, Ovidius.)
INDIDEM ſuum terra Umbria civem
armis muliebribus exuit: & maſculis

armavit. Jamque ſe Prepertius caſtum in

charta miratur, qualem in vita ſe eſſe
miſer ignorärat. Mox alii ex alüs ad
Cenſuram evocati: & aliqui ibi cum
Naſonus artibus tribu penits moti, omne-
que poſtliminium deſperare juſſi: ali-
qui cum Ariſtophanis ſcenà, equum
vendere coacti; aliqui unà cum Satyris

infamiâ notati, foro ceſsèêre. Reſtabat

ex Iberis Biblitanus Martialis; quem
ipfum nuperrimè ita limatum caſtiga-
tumque Raderus edidit, ut jam neque
malâà linguâ, quà gloriabatur; nec Sy-
baritico verſu, quo multis blandieba-
tur, nocere multum juvenibus pofſit.
Quare purgatum luſtratumque ſe per
tot Ceniores, cunctum ferè Latium cre-
debat, jamque in eo res erat, ut luſtro ſe⸗

liciter condito, Cenſores pro eo, ac de

291 LIIBRI I1.
Republica meriti erant, gratias exſpe-
Ctarent. 4
109. Quesrelæ prima
Cux ecce tibi! ab ipſo Oceani littore
elamor! Diceretis, omnes Hircaniæz
canes latrare, rudere Arcadiæ greges,
ululare Lycaoniæ lupos, porcos toliæz

H

grunnire. Ac tametſi haud valde concin- uln

na eſt, Amphionum iſtorum ſymphonis,
placet tamen auſcultare tantiſper, dum
diſtinctiùs quorumque voces internof-
camus. Nam primi, cujus, aut ex crapu-
læ ſomno excitati, aut in impudentiæ lu-
do emeriti, aut inter Priapeos victimarios
ſaginati, hæc hujuſmodi vox eſt: Inju-
riam ſantcti ſimis libellis irregsri, dum ex es-
rum venuſtiſius corpore, partes boneſtiſſima
mputentur. Non iniqua videri hæc
poſſet quiritatio; ſed homini incallido,
qui miniatos iſtorum titulos neſciret ?
quibus obſcœniſſimos Poëtas , Seriè &
Seyerè (perquam!) Caſtigates ementiun-
tur. Ita Arbitrss, quibus nihil eſt nu-
dius; ita Plauti ſales, quibus honeſtati
nihil legi poteſt inimicius; ita Vero-
neuſes hendecaſyllabos, quibus nullum

rich u

iunniſi, 1u,

fas mu

um iui int
eiu
b
Urmi MA
Ki lennihe
An adink
innnnc, uunr
Alumtrgem
Pluem luln
en Lmteniten
Cenura Eri
Cnnte ili endr
(lenlen.
W
hIInan

1

511 1
lem, HZ
nine
oeni
1nler Arn
ulreg
n,ann Kli
NANAane
Münmf
un 4
mu giunn
H
l,drin ubrut
Mrutitn
ucme,
inei ten
n, udenſ
1 gu ii
Ctontiinll,
Nin itllg nit
Gor Mein, 6
CNvse
ſubis i,
1e, dibu
iniens n
luns; Ni,

4CROAM 4 VII. 295
theatrum eſt ſalacius, hi ſerii litteratores,

Seriò caſtigatos, inſcribunt.

(110. Ridiculo Criſis.)
Quos tamen ſi percontère, qui ibi
tam ſeria fronte, triſtique ſupercilio ca-
ſtigarint? quæ menda librorum, quos
nævos diſpunxerint? operæ pretium ſit
audire, quantis ampullis alius ſe ſenten-

tiam clamet malè haærentem, trajectâ vocula

invit am reyotaâſſe: alius epportune cemmate
implexam periodum diſſociaße: ille paginæ
lacunam felici conjetura«; ille yersſis unius
biatum, (quid niſi Etnæam voraginem?
quæſfta diu ſyllabaæ impleſſe. Nonnemo
ULYSSEN, novo artiſicio, in ULYXEN
vercit, atque unus ipſe, quod nulla quon-
dam, ne Circe quidem potuit, UrYSSEN
immutavit; alius marginem inſignit,
aut aliquam hoc genus operam fecit. Et
ignoſceremus his Thraſonibus, ſi tace-
rent; ſi non identidem ſuum éραα in-
geminarent; litteraſque & litteratos ſi bi

omnes ideo devinctos tain arroganter

contenderent.
(1III. Luerelæ ſecundæ.) .
IITANM autem? vos unam & codice
N 4 men⸗

296 LIBRI II.
mendoſo ſyllabam eraditis, quæ Gram⸗
matices legibus pugnabat: & in eodem
voces ſententialque, quæz humanis di-
viniſque ſanctionibus adverfantur „re-

linquitis? Vos, dum redundantem litte-

ram cxpungitis, ſtudiorum nempe aſſer-

ores audire, & redeuntium ab exilio
Muſarum antiſtites avetis: Nos autem,
dum indidem vitiorumirritamenta, au⸗
rium convitia, morum probra, animo-
rum pericula amolimur, librorum carni-
fices & tyranni (ſi Superis placet Jaudie.
mus: At video, quid miſericordes patroni
Sohqueramini : Innocentiæ nimirum 6
Sauctimoniæ vos miſeret quàâ Poëtæ veſtri,
dum caſttantur z impié crudeliterque
ſpoliari videntur. Ka ne vos rurſum e
Animadvertite adoleſcentes impuden-
tiam iſtorum/ qui Delias Libulli, Cynthias
Propertii, Catulli Lesbias, innocentiam ap-⸗
pPellent! qui quoties Pelignas Veneres,
aut Veronæ paſſeres, aut Venuſinos Cu-
Pidines audiunt, legunt, exſeribunt „
cum demum ſanctum aliquid, cœlòôque
ſuo dignum audire, legere, exſcribere ſibi
videantur.

(ta.

uankſe
tmuti E
nenkini
nhe pßien
, num
, ,ielni
ſußeh
u Nn u⸗
aamileni
Puckmue i
k. mitzinn,
Teiu kenin
ſen il
ünulanen
tn,ſuf ultn
aenn,
Funm kläinne

4

dt: Kinen
e WK
SS
mundenze E.
un lo
Neig. Man
mtinmenn, D
Eunftik A
nnblbunnen,.

Pprütgln ak.

mitiunkinn

tupiinin

ul his tti,
e unllunge
KuWtu
Nelene ihls
Mu liliu
694, ici,
eelonu ſer
au fenlin

iil,

greelitke

ici, 1 4

præterea querelas ingera

1CRO AMA VII. 297
(112. Querelæ tertiæ.)
NockNTEM hanc innoceptiam, pu-
dendamque ſanctitatem, dum ſalubri
conſilio detruncamus; ira immaniter
iſti Grunniũ vociferantur, ut credas, non
ex Martiali impuram ſententiam, ſed
ex corporibus ipſorum impuratam ani⸗
mam exturbari. Sed malo vos, quas ji
nt, cognoſca-
tis. JLadturam littera Faciunt graudem, ſi
omnis bela, inquiunt, & pulchra eX ſcri⸗
proribus proſcribautur. Gravis expoſtu-
latio, ſi vera, non inficior. Ar explicent
velim, quid bellum adeò pulchrumque
videant, & libris ſuis proſcribi Paſi-
phaen, jubetis ajunt, ex Bilbilino, Lean-
dram e Naſone ; Alemenam è Plauto;
imbrem aureum è Terentio, ac mille hoc
genus elegantias libris aliis aliſque
exefſe. Sentitis opinor, quid hi Turpilii
venuſtum & elegans in litteris putent?
Ipſæmet hæ fabulæ, quamquam ſunt op-
pidò inverecundæ; tamen ſi ſenſum habe-
rent, (ſuam puto nuditatem expaveſce-
rent; ſibique umbram, qua tegerentur-
optarent: & ab his tamen talibus Priapis
N 5 in

298 L LB RI II.
qui velum iis obducant, eos verò exani-
mare litteras, eos Muſas è medio tollere,
damnoque Rempublicam peſſumdare
vociferantur.
(113. Querela gquartæ.)

Qr autem, amabo vos, qualinam

damno? Antiquitas, inquiunt, venerands
intercidit; Iatinitas capite cenſa minuitar;

& primi lepores gratiæ que præſocantsr. Apa-

gite vos mihi intempeſtivos hos ſales,
quos meris olim ſeriſque lacrymis opor-
teat diluere. Faceſſite illam antiquitatem,
quæ eripit honeſtatem! Liceat per vos
eam mihi fabulam i gnorare, quæ cogni-
tas tot in animo turbas excitaret. Multos
adhuc lectæ quondam Byblides, maltos
Triphana inquietant; Aliorum oculis Pſy-
sha; aliorum auribus Myrrhe; quorundam
animis Phadræ Thisbeque oberrant; & mo-
leſtis illos molitionibus jam ſenes etiam
Peneque decrepitos impugnant. Ge-
munt illi jim quidem, deque tot in-
vemperiis ſæpe lamentantur: quarum
ſi auctorem à me requirerent, ledum
illis ego Naſonem, ego Pyrami furta, ego
au.

in lueem adhuc protrahuntur, tum, f

ſe, Ainu
1 Mne un
urinun, te⸗
1 Mt
Cinuris aneent
ENau dn wwent
ſec gelre n
Imeruſa, lgin
elnllon gentaane
lngtanlbn
Wlnil
Akſiltinni

,

uſnhe
Alutmeinn

l M

4
lln
Günmn, hu
icnt nin
peiin il,
hie lenun.
ielimmgin
en! ien Al
Uuns gleaggl
Belckuc Wt
m i mn
Wonmonl)

uahzrtsſumne

Aebenuln
ihit ſin nt
ingagn
Een Gegt 4
Reitantut: A
glüreten 9

enifn
Pleiie

1CNRO M 4 VI. 299

aurium dehoneſtamenta Thaidas, NAja-
adaſque monſtrarem: quæ dum olim diſſua-

dere magiſtri nequicquam laborarum,
has oriri in capite tempeſtates hodie con-
queruntur.
(114. Ledlio periculoſa.)
AroUrz utinam hæc lenocinia charta-

rum, hoc ſolum minerval à ſuis lecori-

bus exigerent; neque porrè ad peſſima
ees facinora facienda, explendaſque
omnes libidines inflammarent! Certè
enim non de n hilo vereor, ne, qui tur-
piſſima jam legunt, legenda propediem
faciant. An aliquos tu fieri Hyppolytos
ſperes, ubi tot quotidie Phadra ſaluten-
tur: Novercæ ſunt; indolemque caſtam
tolli non ſinunt; ſed veneno ipſæmet tol⸗
lunt. Impunè tales baſiliſci nec aſpi-
ciuntur ab adoleſcente, neo audiuntur.
Er minus olim nocuit Meduſa; cujus
aſpectu lapideſcere mortales fereban-
tur- at hæ Sirenes, lapides ipſos in ceram
emolliunt, arte tot mortalibus damaosâ.
Quòd ſi Fauſti cujuſdam infauſta hiſtoria,
non valde illecebroſa, & vix ad momen-
tum temporis eminùs inſpecta, lectorem
N* ta⸗

300 PIBRI II.

tamen ita perturbavit, ut multis annis ex-

tricare ic à Syge nequierit; iſti, qui codi-
cespennâ Cupidinum exaratos, noctu di-

uque per vitam volutant, & & ſinu ma-

nuque fine oſculo nunquam deponunt,
quid ſibi ſecuritatis pollicenture Rem vo-
bis alibi auditam, niſi odioſum aſt „
paucis hic, ad inſtituti mei rationes, e⸗
narrabo.
(I1II5. Adoleſcentis nobilis egeſtas.)
Efamilia nobili Juvenem paupertas:
militare coëgerat. Is in ea militia, quod
aliis haud ita crebrum eſt, melior cæpit
ſeipſo fieri, atque à Luthero, cujùᷣs pla-
cita jam puer hauſerat, ad' Catholicos
tranſire: magnis cur itz vellet, momentis
inductus. Stipendiis aliquot confectis,
àmanipularibus ad ſuos „ex intervalle
tevertit. Hi ubi hominem à ſua diſcipli-
na ſenſerunt divertiſſe, tanquam alienum
averſati, & nulla ope adjutum, domo ex⸗
eludunt. Falſus animi juvenis, jamque à
neceſſariis deſertus, & quid exinde age-
et, ambiguus ,„ conſtituit poſtremò
caſtta repeterc. Bidui iter aut tridus
emenſus, cœpit teĩ Pecuniariæ commea-
tu

ell
Elhun le

gnuri l,

Gein nu
Inifrimin,
inhin nk

pni,eunennm

tAnl
CCenar neet
kiz tern,
alotni im
Eilhute ſmin
Uuiiriin
Innumk, We
Prmdtmum
iun iu ul,⸗
Keünſta gen
ſitir ue
undrle bgit
bikaeintten
Erifi niii
trafnen
uii
8

E
Mtuine,

niniitii
lenn l
line nin
mnti, niga
ilele, gin⸗
1, ACate
ikla nmrei
an Wli,
I, Aue
Nlen ilute
Engumden
Eutfnun er
niſeni ſn
Cgid ene
li iet eud

.

A41CROAM A VII. z01
tu laborare; & quod uſu talibus venit,
multum itineris, parum æris reliquum
Rabere; tres quatuorve ſeſtertios num-
mas, in unam merendam nec valde lau-
tam, prodigendos. Eo peculio viaticatus,
tabernam ingreditur vinariam (credo,
ur propter viam faceret, loculoſque cum
patrimonio comeſſet) jubet aliquid ob-
ſonii, cui tenue marſupium ſolvends eſ-
ſet, inferri.
(116. Adoleſcens legit Fauſtum.)
AccUMBIT interes, & futuræ mox
egeſtatis metuens, in omnem partem
(quod anxii ſolemus) oculos verſat, vi-
det ad feneſtræ forulos libellum negli-
genter illuc à familia abjectum. Eum
in manus ſumit, aperitque imprudens :
legit male ominatum Infauſti nomen, &
otiosè paginas nullo ordine perluſtrat.
Hic inauſpicato in eum locum incidit „
ubi ratio moduſque deſcribitur, quo
nummos ille, ab orci trapezita emunxe-
tit. Et iſte continuò ſecum; quid ?àQ mihi ſa
eadem argenti conficiendi ratio mon-
ſtraretur: quem ego repentè me ferrem ?
Smul animum colligens, & quòd
Sð N 7 te.

302 LIBR I1.

temere cogitaſſet, execratus librum cum
diris abjicit: precatus Deum, ne qua vo-

tum impradens eventum ſortiretur. Inter
hæc dapes non nimis opiparæ, cùm Zy-
thi ſextario inferuntur: quibus homo bre-
ves à fame ſitique inducias pactus, cum
ad aſſem omnia decoxiſſet, è taberna &
mox de oppido egreditur. Delatus paulò
poſt patentem in campum, diuque ho-
minum, quos nullos obviam haberet, ſo-
litudinem miratus: conſpicatur denique
procera ſtatura opilionem. Quem de viæ
diverticulis ſciſcitatus, reſcut, longè de
via ſeſe aberrafſe: poſſe tamen, ſi
ſequeretur, compendium oſtendi. Se-
quitur.
(117. Perſonatus paftor.) Wr
IN vIA ultro citroque multa. Ventum
eſt eò demum, ut opilio requireret, Cu-
jatis homo eſſet; quidve conſilii animo
verſaret? Namque eum, niſi frons men-
tiretur; ſubtriſtem videri. Reſponder
juvenis quod erat; ducem ſe requirere,
ub quo nova ſtipendia mereret. Reni-
dens opilio ſe verò ducem eſſe, & undi-
Que volones, ſi quos nanciſceretar, colli-
gere.

7

7

R

grbl
enea
lenkil
unlitt
itere ganr

müütithze⸗

et, CAem f-
, lixlie
eebete ollnt
chttorannni

nchntctei

mmuru i
Gleplnrmmma
Clalt Aleneme
uteininn 0
uühkentfi⸗
anſien hun
l linabre,
I Mirn
Muuntcle ne
nelemiirite
maſere umme
mi 4
Ufſ nm

KRK
. ninegt,
umn Unlen ,
Nugheue n
iiemnn
udi,
hilt, künut
in Maugt
ennmn ne,
Aisthinline,
enliennlen
iurn lu
iun kin t
k. M u,
Mnlin Alant ſ

Mſi
Mgemnin ſenn
agiorgünſe
ütſe Collite,
genn, Iliniun
a i. NMi
ern kelel
61 nerett.
luen l,.

4CROAMA VII. 3z03

gere. Simul auri crumenam, ſi cujus ege.
ret, oſtendere. Hæſit attonitus miles,

ut qui ducem in paſtore non exſpectaſſet.

At alter aſſeveratè rem eſſe contendere:
X

& nempe itinerum pericula cauſari: quæ

perſonam ſibi ejuſmodi induxiſſent. Mul-

ta in tempora ſapienter diſſimulari; quæ⸗

dam ubi neceſſſe ſit, etiam ſimulari opor-
tere. Cæterum re vera militiæ ducem ſe
eſſe. Ita perſeverat homini fucum face-

re: deque poſtulato argento philippicos

aliquot non avarè, neque parcè in ſtipen.-
dium obtrudere: Eos cuùm diu miles ani-
mo conſtanti repudiaſſet; ac poſtremò,
eccui ergo Imperatori copias ſcriberet?
cui hoſti, & ubi terrarum bellum factu-
rus eſſet? requireret ? Op-lio tergiver-
ſatus ſubobſcurè quis eſſet, quidque age.
ret, confitetur: Principi ſe Iuperatoriqus
mundi, milites auctorare.
(118. Infdiatur Orcus.)
INTELLEXIT fscile miles, quocum ſibi
res eſſet, territuſque oſtento ferali divi-
nam opem ter quaterve inclamat; nec
Kipendiis talibus auctorari ſe velle
profeſſus, omnem veteratori conditio-
nem

ye ½ FLIFRI II.

nem renuntiat. Atque abiit ex oculis tum un-
quidem mimus, at brevi poſt reverſus,
aſſiduis juvenem, non ſolum inſidiis pe-

tere, ſed damnis etiam injuriiſque in]
ceſſere perſeveravit: identidem obtun-
dens, ſerò miſerum à conventis pacétiſ-
que reſilire: firmata ſibi jam fœ dera ſtare:
jam adnumeratum illi ſtipendium fuiſſe:
Victimam oreo deberi: id ſolùm inter-
eſſe, volens libenſque immolari, quâm
contumax rapi trahique præoprtaret:
Qod ſi porro abnuere pergeret, ſe verò
laceſſere perrecturum ; nec deſiturum

Prius infeſtum eſſe, quàâm præda in po-

teſtatem veniſſet. Inde refu gienti inſta-
re;, & modò laqueum, à quo ſe necte-
rer; modò ferrum, quo kechus hauri-
vet: modèò præcipitium monſtrare, per
quod ſe devolveret. Ita circumibat juve-
nis infelix; multiſque annis nequicquam
opplorans, apud ignotos æquè notoſ-
que remedium inquirebat. .
(119. Periculum à libris.)
TANTI nimirum ſtetit unius temeri-
tas lectionis! Et cujus verò lectionis?
Non annis menſibuſque multis conti-
nua-⸗

Ed

n ſeun

iuiukt
nos inda
Ali ii

i elſin )

mer Uui,
ſinlluis,
eutlu: licine
fnuänin

Pite

IUII

1
1

Ni ACROAM A VII. zo/
l nuatæ; ſed lectionis, ut ſuprà monui,

min er imprudentiam cœptæ ſimul, ſimul
R itl deſitæz. Quid jam de illis ergo ſentie-
a mus, quorum omnis labor eſt, & legere
R im ſemper obſcœna, & legentes defende-
Ntanen dt. re, & reprehendere caſtigantes: Quid
imtrinie juris in illos Tartareus hic prædo habe-
ziüſhalmi bit 7 quas illis in tudio tam improboin.
Weielünin ſidias locabit? quos laqueos ubique &
rimnii hamos intendet? niſi fortaſſis iterum
tän mmis iſti, minus exiſtiment periculi fubeſſe,
ei in Apullei Arbitriqus lenociniis, quàm
m/ Mi in præſtigiis Fauſti lectitandis? Imo e.
Humtis emimverèò in utriſque, idem capitis di.
Mutigemii⸗ ſerimen & ſalutis eſt: ſed multèò præ-
mimkeik. lentius in illis: ubi quia exitium non ti-
enu metur, minus etiam longéque negli-
finunku gentius cavetur.
n hatcurun
igrmnisngin
gong ti

FINIS LIBRIII.

keir nimne
ag ſdit

W ACROA

306 L 1 B RI II.

„* X xX X r X X X X X g X X X X X
„ „ X X X *

* „. X
AC ROAMATI·I
ACADEMICORUM
L I BI K TE RTIVG&
MALAVITA EX IGNORATA

D I A LECTIC A.
[I. Malæ vita ſcaturigo.)

ABORATUM eſt à multis, diuque

non ſegniter quæſitum; eccur eo-
rum plurimi, qui ſe Chriſtianis le-
gibus auctoratos gloriantur, ita quoti-
die vivant, ut pleriſque in ſtudiis mori-
buſque ſuis, vetus illud occinere vide-
antur: Pideo meliora proboque, deteriora
ſequor, In qua tanta quæſitione fuerunt,
qui non immeritò vereri ſe dicerent, ne
mos tam improbus ſuam in ignorata Dia.
lectica originem haberet. Quod ii ne exi-
ſtimentur nulle judicio dixiſſe; non pige-
bit momentame quædam promere, qui-

bus eos in hanc perſuaſionem induétos

arbitrer fuiſſe.
(2²

inn⸗

a
onn

ln⸗ 4

ee ru, E,,
. cnil Fin

/ *
An feun
mn
l DAruf

mmmiu
aniſe ft⸗
ettglatlin
cin ginit
imm einm
Gnu,AA
6 Cnet ine
Etun
emu) aln
li lo in n
un Mahbun.
Penir e (uit⸗
Eein Enlnod
rtnr
ngeine
Uundmi

Z

un

NNRN.

ie

Auin ſon,

mn uinn nt

ni ithnti
luun, ligul
igen tlli ui
tilrd arei
Nripint, e
uungtelnmuinn,
ii etniſe na
Duſuntniran
Ahöete, tir
plepciiie
egelinſron
tludoſen

8
4

ACROA M4 L. 307
(2. Dialectica vis.)
Si Logicæ vis omnis in eo præcipuè

tconſumitur, ut quid reétè ex quoque

conſequatur, diſpiciat; utque idoneam

cuique poſitioni concluſisnem, veluti ne-

geſſariam appendicem ſcienter anne-
ctat: dubium eſſe non poterit, quin ille,

qui alieniſſime à propoſito concludit,

apud Dialecticos proſectò conturbarit.

Tum autem ſi animi ſenſa rectiùs ex fa-
ctis cujuſque, quàm dictis conjici deben;
certè quos audimus verbis quidem prin-
cipia legitima ſic approbare, ut factis
ramen ipſis exitum longè diſparem ſe?
ctentur; eos iterum nemo ſapiens di-
cet, congruenter apteque concluſiſſe.
Quæzæ duo ſi dederimus (quidni autem
daremus?) cauſam habebunt ii, quos

dixi nullo jam propè negotio pero-
ratam. Monſtrabunt conrinuòô vobis, ur
quemque de Chriſtianis improbum vi-

derint; quemadmodum is ab exordio,
quamvis luculento per liquidam, pro-

bamque afſumptionem, ad multè abſur-
diſſimam complexionem, inſciens de-

labatux.

303 LIBRI III.
(3. Malorum ſupplicia.)
NAM facite, ni piger, adeſiſe talem
hic aliquem: eum ego, non violentâ
quæſitione, ſed amicè placideque ſciſ- D
eitabor ; Ecquid oraeulis divinis fidem
eſſe habendam puter ? iis præſertim, quæ 6 4
ſempiternos ignes, ſceleratis quibuſque 4
minitentur? Videbitis hominem nulla
mora, & toto, quod ajunt, capite, an- In .
nuentem; idque unum ſtomachantem, Hilfleſ
quèd in re tam comperta etiam inter- vonlloina
rogatur. Quem enim, niſi qui deliret, uc
ambigere, quin decreta apud inferos Müün uid
ſupplicia, iis æternum ſint perpetien- Iuun ileiit
da Non ita ſe inſtitutum à parentibus ufrin hn
eſſe, ut metus iſtiumodi, inter aniles: Aun kum
nænias, explodendos ducat. Licuiſſe Arlmagenin
Poẽëtis neſcio quæ, Siſyphi ſaxa, & rotas Mli imn
Ixionis, & Titii vultures fabulari: ſe uiien leni
commentis talibus haud egere; qui di- Ilänle inil
dicerit, omne genus improbos, non i, Eminon
Rhadamanti, ſed Chriſti ſententia præ- uni K
damnatos, in ea, quæ commereantur, AUirn binn
incendia derurbandos eſſe. Bene jam unrn ſe

habet, jacéta ſunt rei totius fundamenta. metüiin

Hnũſiſtendum munc operi ; atque ut reli-

Eimnnn
quam

nunſlie 4
, 1 uam 4 M
en Ah 4 ſyllog ſmi fabri 4 1I.
30, gigz, gend abric . 30
me gi *“ d reſtat, aſtun oliamur, ur:-
elir uf dem ü RERE PrOind nſcientia.)
cerc, e tor: um ; & Ex e
ahl hl 5t ⸗ ipſene ſtel abnuente α⸗
ins “ que eiſe con ſit. erarum ſe im percon-
wifn n inertiaque I reatur? qui probum-
anhe pernoctet difluar; qsiin win qui luxu
nen Pobins a qui r Ro hdodue
in iſin lo conſilio eaque decoque ortunas in
tan ann præceps tranſverſus iſtat; qui aut
it divinae „ in flagitia ruar aut voluptate
lend ſolem guc jura flocci non D humana
kuin mnl inſt unc facin faciat ; qui
Cſerl Pe . Oru „ qu
Aülukn duin Sorencue re Wrmi uorumn õ
ures ene. Equa *MR iſtorum eſt et: aut ſi nec-
Mukuleet tit hil li Aniquà, lberri 2 qun omnia ſibi
Pu ilhnii tati, pert tuæ, nihil effræ at, & ni-
Cridilena: ſudet Barniitun non cred natæ cupidi-
1,Aucunn miſerè mvis, & omne ar- Hic talis
erè vertat fl omnem in 2
õ em, ſeque“ negare tamen
que infi . malu
ciari no lum eſſe perdi
n audebit. L. rdi-
oquen-

ueli; dur ſui pro ipſa
4 Piomo .
1eS; affirmabit
vita
2
vo-

310 LIBRI 1I11.

vociferabitur conſeientia; & vel ipſo ſe

ſilentio ſuo talem eſſe proclamabit. Ha-
bemus igitur poſitiones jam duas ordi.
ne collocatas, & sb ipſomet reo datas,
ut videtis, atque conceſſas. Quid erit
jam porrò, quod exſpectemus à Imè
enimverò exſpectamus adhuc, ut prin.
cipiis iſtis, I audire dialecticus cupit,
complexionem nunc adſtruat, abſolvat
inceptum epichirema, nomenque quod
ei negatur, violentus evincat.
[S. Abſurda coneluſio malorum.]
QW poſitis, inquam, iſtis, homo pro.
fligate concludis? Etiamne taces ? quid

ais? an tu talibus flagitiis opertus, hos

ipſos cruciatus etiam tibi ſubeundos,
non vides? aut ſi vides, non ſaltem jam
times? Reſponde. Hie ego nunc Audi-

tores, quid verbis iſte ſit reſponſurus,

ſuſque deque habeo. Certè autem ſi vitæ
morumque reſponſa perpendamus; pa-
lam ille nec timere ſe illos, nec etiam vi-
dere reſpondebit: Sed inſuper ebulliente
cachinno cœlum, vel inertiâà duce, adi-

turum confidet. Quod malum, hæc hu-
jus non hominis, ſed pecudis eſt inſci-

entia?

luntbſenf⸗
Mnmbl
u Unbni
aimneruten,
uiium
iuteiinlin
uißz tin u
egluc .
(Galmai
Kunnh
Dfir intnos
uliere N
laen ute
Uin toe n
Uutenen)uenn
ünggt
nüteitli e
eien

en elg 4 4cNO4 A 4 . Irr
te entia? An poteſt ſano cuiquam talis con-
tn cluſio pro ſanâ approbari? Aut ſolet ab
M lud ullo, logicis diſeiplinis vel levitertin-
a nute to, ulla tam infaceta imperitaque ra-
¹ tiocinatio inſtitui? inpiis ac facinoroſis
muhl pœ na ſempiterna & pertimeſcenda jam eſt,
uuu un & olim ſiuſtinenda. Ego me eſſe impium præ-
länan ter cateros & facinoroſum agnoſco. Mibi igi-
milnn zur nec metusnda illa jam eſt, nec olim ſuße-
oum rend. Lalem tu mihi de cane tuo ſi ſyl-
menon legiſmum excuderes, omnes te ſcholæ
umiun ſibilis conſectarentur: Nune pejorem
Vhun ihtng de vita, de anima, ſaluteque tua cùm quo-
imuan tidie ſtruis, tibi tu, quafi Dialectico, ſtos
iiqem, i lidiſſimè applaudis.
in i enng [6. Copia malorum dialecticerum.
is,uIng Ar pauci fortaſſis, aut vix etiamulli,
Menmk tam ſtulté jam ratiocinantur. Utinam
etüik iinfrin iſtud! auditores. Meliùs aliquanto con-
uCtamii ſtantiuſque res noſtræ ſe haberent. Et
teehlm dquantis hoc verum deſideris votiſque
Elenaié mercaremur? Cæterum haud abs re ve-
Altipr“ reor, ne iis quoque hoc argumentandi

diheniid acoëthes inſederit, qui vel ſapie ntiſſi-
lulas mè philoſophari ſe glorianrur. Cirecum-
4

ſpicite otiosè mecum, atque orbem hunc,

. becllbeh
is 4 qua-

1141
312 LIBRpI III. pi
quacunque patet, pauliſper examinate: (M al
mentiar ego, ni plenam hoc genus pa- 6 Hiin
ralogiſmis (quid niſi prebris, id eſt, phi- ut in
loſophandi & vivendi diſſidiis) omnem iß alen

& Zenonis porticum, & Academiam udum
6
e

Platenis, & ſcholam Socratis, invenie-
tis. Ambitioſus hic, ecce, faſtuque tu. M
mens eſt Thraſo, Roga; Cœlumne cre- lr
dat ſuperbiæ patrocinari, an ultimis eam ludl ne
odiis averſari? Ipſe non adeò rudis, ut ini e
ignoret Luciferos cum ſociis, quos ea miul
labes infecerat, cœlo dejectes peſſam 1M
iiſſe; fatebitur ultro, Deum ſuperbis 1
infeſtum & perinfenſum eſſe: Sibi tamen ulmn inu
gquamvis ambitioſo propitium faventem-
qbue certè pollicetur. Illic impurus ab lenn
Epicuri ſaginâ eſt lurco: qui cùm omnes Kntikl
ad cœlum aditus omni laſciviæ videat miinent
occluſos; pergit tamenipſe, & laxa- ülifikrin
tis cupidinum frænis, per omnes affi- n um
duè ganeas bacchatur: cælumque, quod gierbunhi
ſui ſimilibus pervium eſſe jam negârat, halefliigi
aditurum ſe aſſeverat. Aandähmin
[7. Mortes incertæa.] Minmnie
Arii funt alii, quos perpetua cogit binnqr
vel avaritia pallere, vel livere invidia, Qinſinmn
vel

, zule
1 elnn wn

nulli Umn

ncnti nei.
n t, iugen
eKme
Dl

henmakin

muan lii e
rin, Haii
taunel in
nrinnen
I. Ueannu
Wutn dme
u onni läik it⸗
n mnielh
mi, e ini
den Clme,
giuntleſun
Ger.
Pwient.
Gnſelten

len, Whee,

ℳACROAMA I erz
yel marcere ignavia: atque alii rurſus, qui
quàâm liberè ſua per luxum prodigunt.
tam violenter & aliena rapiunt, & inju“
riis graflantur, & jura legeſque calcant.
Atque hi plerique, ſi percontêre, damnan“?
dos iterum hos aliorum tam barbaros
mores clamitabunt: ſe tamen iterum, poſt
etiam quàm agnoverint reos, indocti ju-
dices abſolvent. Sed nullorum ego ſtulti-
tiam æquè admiror, ac illorum; qui, cùm

non oraculo ſolùm moniti, incertam eſſe

mortis horam; & plerumqae inepinata m
ſciant; verùm oculis etiam ſuis, ſubitos
multorum interitus quotidie cernant:
ipfi nihilo minus ſecuri, dies nocteſque
uc tranſigunt, ut vitæ rationes per plures
annorum decades otiosè diſponant; nec
àmorte ſibi timendum antè perſuadeant.
ꝗquâm longà ſenecétute feſſi, ſcelerumque
ſuorum & cupiditatum ſaturi, mortem
ipfi, qualem lubuerit, invitent. Rudes om-
ninò, maliq; philoſophi! dum periculo,
quod cunctis eſſe credunt commune, ſe
ſolos fore immunes imperitè concludunt.
(8. Mira concionatoris prafatio.)
“ in re ſubit memorare, quod in-
ter

314 LYBRI III.

ter adoleſcentes, ipſe adhuc adoleſcens

memini audire: feſtivum inceptu ac le-

pidum; ſed grave & ſerium eventu. Se- Eit

nem dicebant quendam, cui virtus exi-
mia nomen & venerationem conciliârat,
in magna populi corona, ut verba face-
ret, rogatum fuiſſe. Sed eum ſæpe diu-
que tergiverſantem, &, quèd fandi
imperitiam exeuſaret, valde renuentem:
denique compulerunt, & in ſuggeſtum
aſcendere, & indidem vel tria verba diꝗ
cere, quo populi deſideriis faceret ſatis.
Ille de vi conqueſtus, cùm aliud non
liceret, conſcendit. Inde concionem
populi de loce ſuperiore contem platus,
cùm oculos hac illac diu convertiſſet; ac
modèò in ſingulis, modè univerſis, hæ-
rere ſe monſtraſſet; magnam, quid alla-
turus eſſet, exſpectationem movit. De-
mum ſimplici brevique facundiâ veniam
precatus: Cùm ex hoc loco vos, in quit, in-
tueor, video cœlites noſtros, Antonium & Be-
nedictum; video ſequaces horuvs, Bernardum
& Fanciſcum; video complures alios, qui
cœlum Abi ſuis pirtutibus apernére, omnes,
eum vitum adhuc in terris degerent, amentis
de.

in
zer⸗ h,
Ieckinen
in Aollt⸗ 1
,K
n haruntin

Pile,ſtimnt i

en int
altaut is
l Mavi
Feie Alint
nannien
kine, Mütii
lune A Nmn in
nit Araut
den Lin
leriuten ne
Hura mhin

ilan ulin

hgie urni
1

1CNO M 1 J, z15
imin deſipxiſſe, & nimium quantam ſimplices, deli-
llina raſe. Quibus dictis quaſ jam peroriſſer,
ln de ſuggeſtu deſcendit.
Ie; (9. Prafatio explicatæ.)
Nim ad exſpectationem populi æque
kiiet novum potuit accidere, atque hæc ſenis
.R A præfatio : quæ variè excepta, diverſos
Alme interpretes trahebat, ac niſi de viri vir⸗
R tute conſtitiſſet, erant, qui vocem im.
Rü piam, aut mentem ſenio anniſque turba.
i, tam, aut aliud quid ſiniſtrum ſuſpecta⸗
Atüitiinli rent. Hæc inter ſe clam muſſitantes cùm
iu, ih iun ſentiret, veritus ne, niſi dicti ratio redde-
h Mmin retur, populo ſermonem daret: retulit
Pitanml, pedem, ut ex eodem loco, diſertiùs, quàm
kinemetle inceperat, mentem ambiguæ orationis
,RUNN aperirer. Quid ni enim delirare credam
—D illes, qui cùm videant, plano ſe ameœne.
Päumrn ul que itinere, & vià thymo rolſisque ſtratâ,
rieklannuu decurrere ad metam ſuaviter poſſe; ipſi
Gele Ccireuire, & per aſpera ſenticeta, perque
uuupt 41n arduos montes, & horridas rupes, &
— ſquallentia teſqua, eodem eniti laborio-
lremiott ſſſimèm alint nullo alio pretio, quàm ut
M nint diutiùs fatigati, tardius perveniant? Vos
6umn,ng ipſi, opinor, hos mihi tales non fore ſa-
O 2 pien-

316 L IBRI III.
pientiſſimos, concedetis. Atqaui Fran-
ciſcus certè, quosque alios modè nomi⸗
navi, quid aliud, quæſo, egerunt? Qui, us,
ut ſecuri cælum occuparent, gravia per- Ngi
peſſi, æternis vigiliis noctes traducere, in e
lachrymis perennibus ocules exſtingue- Ggi el .
re, fame inediaque vires conficere, fri- rbwis
gore corpus vexare, cupiditates frangere, in iui
omnium injurias ſecreto ſilentio, quaſi manul
ſcuto quodam excipere ſummis affidue erin
ſtudiis laboràrunt: Non iſtos, inquam, i nie
ſimplices ac propè fatuos dicetis, qui ndhe
ad cœlum per hæc prærupta viarum eensennm,
contenderint; quèò pervenire vos poſ⸗ minkecuig
ſe, tam molli brevique compendio, mcam

ſpernatis. MipnzemNi
(10. Studis grefana.) Au in i
Vos ecce, deliciis illecebriſque aſſſeti, ſann lan

jejunia cuncta refugitis. Vos ſomnos cvacls tv at
inter plumea ſtragula in diem uſque 6ne
producitis. Vos corpus omne cococo 1 nuin
purpuràâque veſtitis. Vos manus armillis, Ceuume
& digitos auro gemmaque accenditis; h

S&& aures unionibus, & frontes margaritis, iegi
& cervices monilibus oneratis. Quid, Menmr ühen
„„. . * . ,. „ ..
quèd injurias vos veſtras mille injuriis

Uliig amnd d
6

li iei 1CIOAMA HI. 317
nnhr ilnnn Vndicatis: quôd honorum dignitatum-
que faſtigia ambitu quæritis; quèòd glo-
rias inanes faſtu jaétatis? quèòd æquales
invidia, quèd minores contempru pré-
mitis? Taceo divitias, quibus arcas avarè
ſtrangulatis, dum pauperes interim hos
nudis pedibus nivem glaciemque calca-
NEugoſienn 4 re ſinitis. Taceo dapum cupedias qui-
Aleſeeinni. Hus ſaturi vos & ſaginati hos Chriſti cli-
Nrin in entes fame palleſcere; fame autem, imè
lmn 14 inedià inopiäque t- beſcere ſuſtinetis.
tami Taceo poſtremò, ſeu ſimultates, quas
wimmriig invereratas exercetis, ſive odia, quibus
rae 4 immortalibus conflagratis, ſive alia pro-
rari, Pra, inter quæ enutriti ſeneſcitis Hoc
» 5
in unum unicumque non tacee: vos, cùm
“ . cæœleſtium pert æſi⸗ humanorum cupidi,
dhlaunied zternorum incurioſi Vivatis ; ceælum
tyi ien ramen ſecuri vobis certique ( ſi placet)
ehn nf promittitis.
Ktapit enn (11. Studia piorum.)
En ſumuut QQ talia certè, ſi providè vos ſa-
Ermten pienterque decernitis; ſi hoc tali vehi-
Aiumem culo, & compendiariâ hàâc viâ, s molli
hu rti hoc tramite, ad beatorum domicilia,
GEnH evchi ves, quamvis otioſos ſopitoſque
3 po

elen
uclanng G
1 SS
ltai
Heſitenien i
cinn

—— ——

318 L I B RI 111.
poſſe confiditis: da veniam hanc iterat,
Benedicte, da Franciſce, date alii cœ- n
lites boni, ut vos ego, nulla injuria ve- e
ſtra, deſipuiſſe quondam ac delira ſſe Pro. gei
nuntiem; quando vos, ut cœli mœnia „ eun
expugnaretis, tot olim machinas con- uu ti,
ſtruere, tot baliſtas & catapultas in- 4en aben
tendere, tot arietes impingere, labore Aln d
ſupervacuo voluiſtis. Ab his nimirum ſer man
auditoribus meis diſcere vos poteratis, eag e
quos illa propagnacula milites, & po- Ulnl WM
liorcetas exſpectarent. Hi digito vix uno umai
cædere cælum incipient, & omnia con- uetnfenn
Eſtim valla oſti que dehiſcent: ut ades iafft
non per arctas vabiſcum anguſtaſque inllufi 4
fauces irrepere; ſed patentibus amplis- ind⸗
que portis irrumpere, liberrimè poſſint. Grſſ
Vos interea vepribus cruentati, vos ob. “
ruti nivibus, vos gelidis lacubus merſi, t uuif
vix demum, quàâ vobis aditus pateret, Mlumn i
timulam inveniſtis. Nempe decepti exi- m / un ,
ftimabatis, vi opus eſe, nec niſi àiolentis n Maumte
oceupari hæc cœli clauſtra poſſe. Fabulæi id pern
Si hes mees interrogetis, otio ſomnoque Kummlund
opus eſt; & à delicatulis, ignavisque ex-

ſuitirni
pugnantur. leiihinn,
IrA.

ni a ACROAM J7. 3z19
tule, e (12. Populi paralogiſmus.)
,lin IN hanc ſententiam denex, cum plura
“ quædam haud abſurd dixiſſet, ita de-
nler nique concluſit, ut inde non vulgares
nein an morum motus excitarentur. Sed hanc
D ejus qualemcunque oratlonem eò ſolùm
a hic recitatam volui „ut ſtenderem,
A aliud illum in auditoribus ſuis non re-
R uun prehendiſſe, quàm dialectices, qua de
us loquimur, ignerationem. Colebat enim
MaltiHA Antonlos & Bernardos populus: &
unHisn quamvis eos tanquam germanæ Sancti-
n Imin catis exempla intueretur; tamen errore
EAIH tidiculo deluſus, hunc ſibi paralogiſmum
Alunn All in ludo ſuo quotidie ſabrieabat. Fran-
Hurmhun ciſcus, & ejuss alii ſivnles, cum ſeſe & ſua
Minch. vitia perpetuo vita rigore demuiſſent, per veras
umeri un ſolidas que virtutes cœlum emeruerunt. Igitur
Plighen. E 05, ubi deliciis flagitiiſque operam, quam
bi Clu ſ lubebit, dederiniis; eodem iter expeditum⸗
Merpeonnt ſecurum ac planum, perfacili negetio vepe-
otectliis riemus. Negabitis puto, tam inſcitè im-
Autes peritéque argumentari ullos potuiſſe.
ges, “ Negarem libenter & ego, ni nos etiam
nis gen ipſos ſie ratiocinari quotidie viderem:
hec ſolo diſcrimine, quèd non verbis
O°ρn“⁰ꝛcꝑ4 quł

3

320 LIIARI III.
quidem tam abſurde; re autem ipſa mos
ribusque longe pejus & abſurdius con-
eludere ſolemus.
(13. Praætoris Paralogiſinus.)
QνauN h , ſi paulo adhuc curies
Kiͦs inquiramus, aliquos fortaſſis repe-
riemus, qui palàm, & verbis etiam aper-

tis, diſertè ſic argumententur; ut, quæ

univerſim approbarunt, de ſe ipfis ſint
negaturi. An enim de illo prærore nun-
quam audiſtis?; quem ferunt, non diſſi-
mili forma, cùm jus diceret, eſſe abu-
ſum. Bucula cum à reliquo armento,
Pabuli eauſa deerraſſet, oculos bubulei
efellerat, & incauteè ab amnis crepidine,
quam unda ſubter alluens exederat, pro-
lapſa; prius nempe occubuit „ quàm ex-
trahi per induſtriam poſſet. Pecoris cu-
ſtos, quod præſtandum ſibi damnum
intelligebat, ni culpæ ſuſpieionem pur-
gaſſet, anxiè ad oppidi prætorem accurrit:
rem illi omnem, ut evenerit cum bucula,
harrat; eamque nulla ſua negligentia
periſſedemonſtrat Perdolitum ſibi tamen
i4 infortunium, nihilo aliter eſle quàm
merito ſuo accidiſſet. Præter Momnine
e⸗

„„ 6
elitinnckihd

alk, udunn
isetbuin
Aaeradthunen
di, Min
Gil, ktnmun
mnber en d
cpeuti fnin
Ntuininri⸗
Mnueit
Lwmlent
Enlge licn
lpeu ick, un
Ulnirt inlanr
ar ni i
or Aiin
1

l ramn
ad
krizie
4 Ahuiinn,
rlnl
Atüäim
mmkin
den, eie
inkeleen
nkmn nck
nſuen El
mmirinenen
1l mnl,n
Euemingii,
lumenlug.
Gdig, an

ungla kinn

Andn ſhidant
ahellhichng
Füfreotmntr
Eaeneilcunt
lliſun e
CPeloltunti
üniigel,
lrhaube

1CNOAMA I. 321

benignè audit: & conſtare animo juſſum.
culpa liberat, pœnæque pronuntiat im-

munem. Rem domino periſſe, neque
bubulci referre, à quo damna fortuita, ut
caveri nequierint, ita præſtari nequa-
quam debere. Iret bonis avibus, & pe-
coris domino, quiſquis is eſſet, cladem
imperterritus nuntiaret. Home qui cauſæ
ſuæ timuerat, auditàâ tam æqua ſententia,
reſumit animos, & lætior, ea ſe, ait, gra-
tia adeſſe, ut domino indicaret: Præ-
toris eam buculam fuiſſe, prætor, ubi
eladem ad ſe ſenſit pertinere, enim verò
jam alius, nihil priorum, quæ dixeras,
meminiſſe; ſed mutatum cauſæ totius
ſtatum dicere. Nam, quando ſuum certè
id pecus fuiſſet, jam rotum haud dubio

bubulci periculo periſſe.

[14. Modus evadendi in Dialecticam.
VEL hinc intellexiſtis, judici male
bonam logicen defuiſſe; qui, cujus cujus
id pecus fuiſſet, innoxium cuſtodem
ronuntiarat: ſimul autem reſciit ſuum

fuiſſe, jam hominem & noxium eſſe, &

dammi dati teneri vaniſamè judicabat⸗
Non alia noſtris etiam, quos malos eſſe
5 Chri-

322 L I B R I 1I71.

Chriſtianos ponimus, in ratiocinando h. Ml

en.

bido eſt; dum quicquid de omnibus con-

fitentur, de ipſis ridiculè inficiantur. Tol.

lant ſi aliquando, aut certè mutent hoc

genus diſputandi: unoque venbo, aut Dia-
lecticos bonos ſe negent, qui concluſio.

nes tam inſicetas eolligunt: aut Chriſti-
anos ementiri ſe ceſſent, ſi poſitiones cre-

dere, quas diximus, nelunt. Quod ſi neu-
irum hoc perſuaderi ſibi ſinunt; faciant N
illud certè, qued facere multèò ſalubrius

poſſunt, ut vitam vivere nomine ſuo di g-
nam incipiant; nosque illos, magnis mo-
mentis adducti, mox fatebimur, Bonos ſ-
ſ Dialecticos incepiſſe, peſtquam mali eſſe Chri-
ſiani deſieruns.
II.
BONIDILIATIO, MALI
INCEFPTIO.
[I1. Cura ſalutu maturanda.

UAMQNAMin omni ferè negotio
quod aggredimur, dictum hiſtori-
cum ſapiens apud mortales plurimuͤm
valet, ut, prins quam inceperis, couſulto; &
aubi conſulueri, matur facto epw eſſe, cogite-
mus :

utan n
Cmedſünt a
n iunlt
(Mei,
yuummun
Ahr uinni
Dmu ſ
nrn n in
Mine eumm
lul r n
iget iun n
Mehrann,
Keiu ifri
vint un
rnkntile,
ak

kiülmi
len nlullis
nulrh
Weili nginn
uuinn ,
autſch

,1

XIIO, N

n. Ar
lmoniet ſ.
ugent 69
foreß
4

imniſeim

PIIO.
õ

ACROAM A II. 32 2

mus: id tamen in agenda æternitatis cuta,

tantò majus habere momentum & pon-
dus debebit, quantè ftudium hoc & dig-

nius eſt, ut prudenti conſilio ineatur; &

ſalubrius, ſi quam maximè maturetur.

Sed quia multi ſunt adoleſcentes, quibus

hæc æternitatis cura, vel tota prorſus ne-
gligitur, vel ita ſuſcipitur lenté; ut quod
ſapientiſſimè conſuluére, differri poſle ;
per ſtultitiam diutiſſimeé putent: id ii,

quanta cum pernicie ſua, faétitent, do-
cumento jam une (cùm alia vel ſexcenta

ſe offerant) demonſtrabo.
(16. Adoleſcentu pii deſiderinm.)
AporksckNTULUM parentes honeſti
nobilesque, magiſtro tradiderant: nullis
ſibi neque curis parcendum, neque
impenſis rati, dum litteris eum mori-
buſque excultum reciperent. Et ipſe.
quoad ætas, metus, mægiſter aderant, non
implebat hanc modo ſyem, ſed votæ
quoque parentum, quamvis avids, &
per ſe magna, ſuperabat. Etenim illi=
quod hodieque multi, fortunatos ſatis
hoc uno ſe credidere, ſi labantis familiæ
fulcrum, ſi lauti patrimonii hæredem, ſi
0° gesr

324 LIBANIIII.
generis elari ſanguinisque propagates

rem, in ſuccreſcente filio viderent. At
ipſe his etiam majora meditari; & ſupra

mortales ſeſe curas attollens, humana
Paulatim contemnere, feriisque ſtudiis
ad æterna tendere: ut nulla re alia æquè
ſollicitari jam videretur. Scilicet ange-
bat hic animum metus, ne morti quon-
dam, ſi qua improvisò raperetur, impa-
ratus inermiſque occurreret⸗ atque id-
circo æternitatis jacturam, irreparabili
damno faceret. Eam ob rem aſſiduas
preces, vel certè ſuſpiria crebra fſundita-
bat, quibus unum hunc favorem à ſus
peris eblandiretur zuti præmonitus, in-
ſidiantem à tergo mortem, tempeſtivè
non quidem cavere, planéque effuge⸗
re (quis enim hominum hoc ſperet!)
ſed pranſus olim paratuſque exſpectare
poſſet.
(17. Promittitur nuntius mortis,.)
Nxuo tum fuit, qui hæc adoleſcen-
tis poſtulata, tanquam aut curiofa vellet
reprehendere, aut velur intempeſtiva
ridere: denique & laudari fortaſſe po-
vram, ſi modum habuiſſent: qui ta-

(WNenndh

ſa aißl
4 imaum
en Gwwu
Ligim tun
, 1 nuüt
r Mnnmm
n uun, nu
ener, tul
ennnt thft
ſen müi 1
ii en uinn

eentiu
Anmlen e
(lemn M Arn
aluchmidleh.
NAadlies m
Unauain,
MEü itl
, nen ne
whann,
Huin lie
iglarten

neſe

el 6

thrii
W
Aaſe
An N
Muee
Atunnt. D
ürn init
kdm ih
ltiunti
ur nth
AenIil i
Wm, kinin
ſuigrih⸗
münmbeßtn

fmiefit

rmiuini
giher ult
Emilalii⸗
eln inet
Aludriſontf
2Milnif

ACROAMAII. z121 5

men ipſe ſi defuit, aderant alia, quæ ti-
midam ætatem, impudentiamque ex-

cuſarent: in quibus ego commemoran-
dis, otio nec veſtro faſtidiosè, nec meo

abutar. Rem certè ipſam, utut ea fue-
rit, à ſuperis annuentibus impetravit,

quibuſeum eò familiaritatis pervenerat ;
ut cœlitum deliciis alloquiisque aſſue.
tus, ad tutoris ſui conſpectum quan-
doque admitteretur. Qui tutor elien.

tem ſuum, perdiu inſtantem rogitan-

temque, haud paſſus ulrà fluctuare;
afleveravit, & vita pris non abiturum,
quâm nuntiäs à ſe præmiſſis monitus,
accingi ſupremo itineri, plus triduo
poſſet. Videret ſolùm ipſe, ne commes-
tu runc neceſſario, per ſocordiam inter-
cluderetur. Fide adeam rem datâ, ex
oculis alumni diſceſſit. Credi vix poteſt,
quid adoleſcens, nuntie tam expetite,
recreatus ſenſerit, egeritque. Nam, qui
nuper unius periculi metu diſcruciaba-
tur, eo metu jam depulſo, quid niſ vi-
tam beatam agitare ſe, & gaudii ſui ma-
gnitudinem nulla ægritudine contami⸗
nari poſſe arbitraretur? Armetaur, mqun
07 uas-

326 LI BRI III.
ſuasque mors inſidias ubique ſtruat: ha! Mein ,
beo rimam ego, qua ſemper elabar: Non l 4
opprimet incautum. Alium ruina do- nn f nn
müs ſuæ prins ſepeliit, quàm terreret.
Aliquem ſomnus, nec ſentientem præfe- V“ 4
cat. Alium dapes vix contactæ ſtrangu- munſii
lant. Multos pſa voluptas, ſui ſecuros : n

Uin
multos alia aliaque repentè exanimant: an uc,
denique ut quiſque mortem abeſſe lon- idi un 1.
giſſimè putat, ſæpe hærentem in cervici- uck u un
bus portat. Mihi adverſus hæc omnia ſcu- uim
tum eſt. Non obrepent fata inſcienti: ad- Mihlaim
monebor. Puolhrimt
(18. Securitas nimia periculoſa.) nn mun, nn
Hic ego jam incipio, quorſum hæe rizeni, 1n,
ſecuritas eruptura ſit, exſpectare. Nam
& Navarchi, tametſi ventis obſequenti= einig
bus, anchoras ſubducunt, velaque latiſ- mumimm
ſimè pandunt; tamen advigilant ſimul, M in im
clavoque affixi omnes aêris motus ob- iml mun
ſervant; ne plus nimio ſecuri, decipian- Imbiinte
tur. Quod utinam & huic adoleſcenti hunmnkſin
in mentem veniſſet! Cautier profectò Kinin Ki
ſcopulos, quibus mox illiſus interiit, evi- Mdttetniin
tâſſet. Animadverto mirari vos, quibus Din Aunin
Ulum in ſeopulis naufragium Keiſt elik almn
☛

Mlakele
n An
hien
ahlce Ann.
lülem
lartinn
men ,
Geiulreni

in nii
n, uin ,
alſeinr Nn
lgrnuilettit
uunn Kurt
maliginin
Nnes Telinild
nolean bi
u hie An
Cue
n tarl 4

uuniinn

A CROAM A II. 327

dixerim? Non diu vos hic ſuſpendam:
Sed omne periculum, ut evenerit, nar-
rabo. Accepto paucis, quem audiſtis
nuntio, paulatim animus liber ab inſti-

tuto vitæ curſu divertere, curasque
primas cœpit non neceſſarias putate cum
ſociis, quorum dilectum priùs habue-
rat, temerè, ut obviam quique fiebant,
miſceri: omnium collequiis & jocis in.
tereſſe; und conventus agere; conſilia

conferre; de ſymbolis comeſſe; operam

ludis ludicrisque dare. Quid plura ex-
ſpectatis ? alter alterque menſis nondum
totus exierat, & in adoleſcente, nu-
per integerrimo, alter jam adoleſcens
erat.
(19. Adoleſcens 4 ſe degenerat.)
SEp prælusére duntaxat iſta, ut majo-
ribus viam aperirent. Nam brevi poſt
intervallo, quemadmodum volubile
ſaxum ab alto monte deturbemus, len-
te primum ægreque promovetur: at ca-
pto ſemel impetu, per abrupta præceps,
nullo obice celerrimè fertur; ſic iſte, cum
ab optimo pedetentim ac ſegniter re-
ceſſiſſet, ſemel mutatus in deterrimum
Fe⸗

323 LBRI III.
repentè evaſit: ut adeò ruptis habenis, elep,
leges humanas divinasque calcare jam ſenſn ie
omnes videretur. Furentem iigitur, & in cpluli
hac vitæ licentia Pergræcantem, diu non ani- D
Parentes potuerunt abducere, non propinqui: e 94
& magiſtratue ultimò repulſi abierunt. Quis iht
animum nuper tam facilem, non mira- bukbe
retur, obdureſcere tam repentè potuiſſe: ianißſbt⸗
Et potuit tamen re vera ſed potuit ma- Seäiakhiid
5 ſtra, quam ſibi legerat, ſecuritate. Nam Mamlian
i percontêre tu iklum; quàâ confidentiaã uinumman
Patrare fcelus illud nunc audeat, quod Umniſrktnin
cogitare priùs, aut audire non ſuſtinuiſ- an,a ieti
ſet ? Non ſuperos ille teſtes minantem- Mlmnulin
que judicem vereaturznon caminos per. Aniſuimma
timeſcat, ſempiternis incendiis arſuros? dabm
Nihil jam, inquiet, iſtorum. Quĩ dum uummmint
autem: Quia priùs ego quàm mors oc- butmimmel
cupet, reſipiſcam; vivensque admiſſam syunglny
flagitium expiabo. Quid: ſi prior fortaſ. Ginfum
ſe mors occuper, quid ages: Non occu- Nmumigale
pabit; datum acceptumque eſt pignus; anditent⸗
interpoſita fides, ſtipulati cœlites. Præ- kuintttg u
monebor. mithägenn
(0. Adolekens in latrones incidit.) Wikaini
IA dilata vitæ correctio, & in dies Rr
men. D

6,

1 l
el
rne

. 4 . 4
rin CROAMA II. 3 15
ünu . menſesque protraéta, denique in cen-
S temptum vertit: ut muhtis conclamara
ren , jam ſalus, pro deplorata haberetur: a
Aun lun cælites majoribus remedis morbi perti-
er ier uifnaciam oppugnarent. Quanquam ne hos
Wü G quidem profeeiſſe, res „quam hic ſubji⸗
* cio, declarabit. Evenerat, ut iter hem ini
R in vicinum oppidum efſer: in quo itine-
„ Eiratranſennd ſilvula & interjectæ mon-
Eikunk tibus convalles erant. Illuc ingreflum,
um lan manipulus latronum excepit, ſtrictoque
n un ab omni parte ferro, cùm effugium non
mulumita, pateret, acd vitæ deſperationem adegit.
lct,mm Quid hic jam adoleſcens temerarie, quid
mmanit molieris? Nondumne cœptanefaria, qui-
nüunhdms bus cœlum Deumqueirritaſti, teque ca-
üm An putque tuum orco ſexcenties auétorafti,
tuegdhm hic tandem ahrumpes? Non infernos ig-
Wakiih nes, ne nunc quidem perhorreſces? Ad-
Cifügmin huc alium, què mortem cervicibus immi.
lee nentem nuntiet, exſpectas Exſpecto in-
enngkiiff Auit: & cum dicto capit impetum, pet-
iplincah⸗ que micantes gladios, non ſine vulnere
erumpit; ac ſubditis equo calcaribus, in
Uimarzl Lutum anhelans æſtuansque evadi ; pro-
pedien ſe, etiam ipſo dererior amnt
2 I.

363 LI1NIII.

ego neſcio, cæcum rectius appellem, an

ſurdum: quando monitorem ſuum, in dn
hac tantäâ mortis viciniãâ, nec reſpern

innuentem, nec audiit increpantem!
Quid enim aliud hæ latronum inſidiæ
fecerunt, quam, ut illi tot gladis cir-
cumvento, mortis nuntium apporta
rent à Sed hunc ille nuntium, indignante

(21. Latrones, primus mortu nuntiu. Hicns⸗

O MrszRUM adoleſcentem! quem dbl

.

6 .

Nlan / i
e,me
muia Ii

bomägfrn
ſd,
en

animo, & ſenſu aurium æquè ac ocu- 4 ℳ4

lorum obſtructo, contempſit pertinax,

abegit, rejecit. Ecquos autem alios ti-
bi tu nuntios promittis infelix: Sicatios
hic tuos, tuosque carnifices videbas.
Intentos hinc pectori enſes, hinc lateri

haſtas, hinc jugulo mucrones ſentiebas;

& in hac lanienà, monitorem adhuc,
qui mortis præſentiam nuntiaret, requi-
rebas? Sed condemnemus hunc tibi ſtu-
porem, ut nuntium adhuc alterum præ-
ſtoleris. Mox alterum, quæ ceæ li facilitas
eſt, habebis. YMVM
[21. Tempeſtas, pro ſecunde nuntio.

Vix dum vulnus in cicatricem coie-
rat ; cn efferatæ mentis adoleſcens, ai
navi

gpln ümuin
Nuputliitl
Ptuin Anditn
emtn une
clartnn en
nii etutn de⸗

iinmgrenen

Clnnenke, en
Ajumarii

kli min,

tnunnmnn 1

enig 4CROAMAIJ. 331
S navi conſcensa, mare ſudo liquidoque
nrin A cælo ingreditur. Comitantur lurconem
win ſoci; junctisque copiis non navigatur,
N ſed eſtar, potatur, luditur in altum
PR in ta longiuſcule provecti, vident coire pau-
E kuun latim nubes, tonare cælam, micare
nnti/f ignes, ruere noéctem. Præliantur utrin-

rbutni que venti, ſurgunt undæ, crebriſque
Mmnn fluctibus navim oppugnant. Ergo ad off-

duinn cixm tripidi diſeurruxt naxtæ, at vela tem
Wen peſtati ſubducant. Alii clamare, & ma-
nnſt nus tendere, alü vota fignare, ſi por
. rantigi tum incolumes tenuiſſent: omnes ſcele-
niith/is rum veniam orare, vitæque mutatio-
vanin i nem ſpondere. Solus hic noſter quamvi s
alk-intei pallere valtu, animo tamen obſtinato,
unuIIEnI nec ſalutis anxius, & veniæ rogandæ in-
Aummudh curioſus perſtabat. Cæteris enim, nau-
gimuumm fragii metus præſentem interitum, & eum
wenutii corporum ſtrage, animorum queque
mdhunhmf excidium intentabat: eaque proprer in
mtztli lachrymas precesque fuſi, reſipiſcebant.
At iſte ſe miſer nondum, uti convene-
uds rat, monitum putans, has curas ſtolidè
auis aliis annis locisque refervabat. Interea

lun nui⸗ deſæviit tempeſtas: hominemque im-
pre⸗

” lennil,
372 LIBRI M. Gbenst
probum, non pro ee ac meritus erat, in en en
Portum ejecir. Quare & ipſa hæc maris Iil R
rabies, in adoleſcente monendo moven. n eiad
doque actum egit. –
(23. Ruina domus.) 11tl
Qvo magis proinde vereor, ne ſerò al
id illi uſu veniat, quod in jocis narrant, li RK
alteri contigiſſe. Domum ille, cum NRu. Mül au
tis caſis venalem infcripſerat; Emptor mn ne 8
inſpectis ædibus, videt parieres paſſim tuini
fatiſcere: & ſitus, inquit, ac forma bene mumffiril
ſe habent: ſed malé farti parietes rui- Menfki ßfi
nam minantur; inquilinos quondamr ſi Mein
oppreſſuri, Jubet emptorem home bo- ialeiit/
nam mentem habere. Nam ædes, in- imnuntiuch,
quit, cafuræ priùs non ſunt, quàm ſeie ifrlli 4
caſuras eſſe proclamarint. Hac ſpe e- mneſcein
muntur, poſſidentur. Sed emptor, vkii, Mium
quod ubique ſe prodebat, impatiens, Ma mn
cœpit calce ſubactà omnes murorum unumn in
hiatus opplere, rimasque dehiſeentes ita Adnm üie
ferruminare, ut nihil jam uſquam vitii kümninidi
compararet. Verùm id hominis ſtu- mnd mign
dium ut intempeſtivum, ſic fruſtra fuit. Adi lan e
Nam fœdere infido, vix paucis menſi- Ahume
bus cohæsére farti centones: cùm rurfas ninn i is
aper-

„1N O 414 4 k. z33
l ie apertis diſſidiis in Partes diſceſsre; mu-
nln nique uno omnes impetu afflicti conci-
M derunt. Hic ſtomachari enimverò em-
tor; & cum fundi auctore injuriarum
ulnl agere. Hæc nimirum illa fuiſſe præcla-
eimn, D 1eE promiſſa 2 ædes . longo ante tem-
AII pPore, quâm caderentllocuturas, domis
MIIHH numque moenituras eſſe. Fabula! Ta-
n cuerunt, imò & corruerunt. Eum igitur,
aui damni infecti promiſerit, oportere
sm damnum rependere. Excepit alter; de-
Alngs; mum emptoris periculo cecidiſſe, ut
ed qui dehiſcentium parietum fauces indi-
gumhmd taà calce ſtrangulärit: vocemque illis,
Murel n quâ proclamare jam jam parârint, in-
olnt, Ends tempeſtivè præcluſerit: eò factum eſſe,
min. NE ut monere ex pacto, caſumque denuntia.
1 Kenmn ii re prohiberentur. .
lhu, de [24. Morbus, tertius nuntins.)
Romamm ANIMAPDVERTITIS jam puto, quid
nelliin conſimile dixerim „ in hoc argumento
lmie me ſubvereri: aut ſi cui ambiguum id
wA bonb etiamnum eſt, res ipſa non multò poſt
“ explicabit. Etenim adoleſcens, cum
s hæc vitæ morumque probra perdiu
käfr continuaret, inque dies longius prove-
enoſckten ho-

D

334 1u1B11 III.
heretur; inſperatò cœpit ſimul capitis
deloribus, ſimul viſcerum tormentis
graviter vexari, Inde febris hominem ni
adorta, paucis diebus ita confecit, ut ne⸗ D
pro depoſite conclamaretur. Adſunt n
in tempore medici, monent, de ani- f e
mo procurando jam cogitet; nam ar- men
tem corpori ſervando nihil ſpondere. ulfſiß-
Negat æger feſtinandum eſſe: etenim lihfiiftan
ſe ſibi, quando videretur, non defu- AA huid
turum. IIli ad parentes verf, in que 7„
ſtatu verſetur ægrotus, oſtendunt. Vi- ( Uin n
derent ipſi, quidagerent. Nam filium Amudin
quidem triduo ſuperſtitem non fore. n ltitinnil
Conſternata metu familia concurrit 4 un ah i
Urgent omnes, mater lacrymis, pater mimleidn
precibus, amici conſiliis, ut ægerin irmm i
re ſumma properet, & maturè curam uttiin
ſalutis aliquam ſuſcipiat. Ipſe facturum iu, aummn,
ſe ſpondet, ſed olim: in præſenti ju? imuglum,1
ber, moleſtos nen eſſe. Ita repulſi ad lmii hnen
loci Curionem, qui ſacris præerat, de- nn annitnii
currunt: orant, opem laboranti, ſi eind unn
quam pofſit, accelerer, Curio non ſe- imi gihnn
gnis, è veſtigio advolat; quid medicus Nufkiumtia
morbusque minentur, exaggerat: mor- Aine an
tem

III T C E ⅓AMA I1.
g nig tem in limine graſſari vitæ vix paulu-
enn n lum, ſpei minus, quàm nihilum reſta-
ektikhn te. Icleò blandé ad ſcelerum expiatio-
Wan, nem invitat: mox acriter ſeveréque ob-
n jurgat: miſcet preces, addit colores,
lmn em & quicquid impiis aut metum injicere,
Ni ue aut fletum excutere ſolet, id omne gra-
thlkn phicè depingit. Sed æque irritum, &&
nuind loe⸗ hujus inceptum fuit, dum ægrotus,
rm, us voce jam intermortuà, moriturum ſe
unni, ie negat.
n n. (25. Ultimas nantins mortis.)
Ugn ain JAMiinterea calor artus extremos de-
hettin mie ſerens, ſeſe in intimos finus recipiebat:
itl aumn jam nox oculis offuſa diem ſubducere,
urkufim &tenor ſuus à venis, & vigor à membris
mliu, ui incipiebat recedere: durat tamen, 8e
a Erm dr perſtat adoleſcens ſtolidus nuntium ex-
inn helinn ſpectare, qui mortem, jam dudum in
l n iai viſceribus graſſantem „numiaret. Senſit
ach. lungt hanc alumni ſui dementiam cœleſtis
iünen, tutor & continuèò ſe accinxit, ut erro-
bedi rem vel eximeret adhuc viventi, vel
morienti exprobraret. Eum ut æger
im * tanto poſt intervallo reducem agnovir,
us „auidiitque, vitæ vix breve momentum
an uſht 8 fu.

36 LIEBAI III.
ſupereſſe; perturbatus cœpit expoſtula. mi
re; & maniteſtò deceptum ſe dicere; ur e
qui præmiſſis triduo antè nuntiis moni. 3,
tum iri ſe crederet. Hæccine fides, quam G
dederas? hoc triduum illud præclarum, .
quod convenerat? Nempe morâtutuè nde
clientem fefelliſti. Sne cuſtode, tutore.
que fuiſſet, hodie non periclitarer. au .
(26. Moritur adoleſeens.) nlu, iud
Quio alumno reſponderit, affectus Savn 4
convitio tam luculento patronus, ſi P,stunfl
rem vulgi judicio permitteremus, pro- H me
num eſſet conjectare. Nos enim laceſſi. nſt onmtſinn
ti, confeſtim excandeſcimus, unam- e onns ien,
que injuriam multis injuriis compenſa- Elmdi
mus ; impetu rapti magis, quàm duéti Alaſe ae
ratione. At nihil iſtorum ille: ſed uti lumnuni
querelas, quanquam injuſtas, animo idiaan
tranqnillo audiit, ſic verbis non acerbè unlmnt ze e
neque turbidè reſpondit. Nam grapiter Inndli
gemitus imo de pectore ducens, quàm fide. Mim
liter pactis ſteterit, quàm tempeſtive, mlialkn
quamque ſolliciré, quàamque ſæpe, at- Mirrhnn
que adeò aſſiduè monuerit: quos nun- iialilinig,
os identidem, quæ conſilia, quæ man- mmialginm
data fubmiſerit, oſtendit. Verùm inf- allanti anen
ci⸗ 3

1 1CROAMAII. 337

Aich ciant adhuc illo, ſe aliquid iſtorum acce-
RK piſſe .Quta videre nimirum, inquit, & af-
ki⸗ R dire ti ſia nolusras. Qutd enin ego nuperri-
Dä me, cum tibi latronum Rica: quid paule .
Melm cam in mari naufragia; qitid deinde, cam
Er nmiuu morbi tai incommoda imminerent; quid alimd
Mudhkan Meborayri, qudm at praſentem interitis tus
mkinm. wantium agneſceres; vitaque, cujus ma meos-

uniin Iue pudebat, yat ionem marares? Quid: his
orpnkit, A epſis diebus quid fcii pratermiſi? qtoties in-
Mimn mu Miti ? quotiss urſi ?è Triduum eft, & medices

upnmt enſtigari, qus mortem indicarent ; çon-
n Mann tempſiſti. Parentesſubornayi, qui monerent 3
auliim, i gejeciſti. Curionem legayvi, qui ſuaderet, ex-
Miimmnti sluſiſti. Et tamen nunties ad te meos yeniſſe tn
Enld gegas & adbuc fidem, quam fregerim, accu=
nmdeil Sssà Secunduùm hæc verba ex oculis eva-
miin,A nuit: & adoleſcens, ùm quod acciderat,
tnnten circumſtantibus ægrè recenſuiſſet, infe-

ak li lir animam exhalavit.

, (27. Noſtri nuntii. )
gen, Clin VIPETUR & fuam hic animam efflare
1,Roratio, dum verba non reperit, quibus

Eng hanc hujus adoleſcentis, ejuſque ſimi-
Ganm lium vecordiam deplorer. Sentimus ipfſi,
unl⸗ oculiſque noſtris ſexcentos quotidie vi-
P de.-

338 L I B RI III. O ghf
demus, qui moriendi neceſſitratem de- iel ni
nuntien“. Alii ſuper alios aſtiduè con- Wuuyte AG

clamantur, efferuntur, ſepeliuntur. Nec Ilu
exemplum ſoli ſunt ſenes; at plebis gnn
quisquiliæ pauperes; aut pontis inqu e tenn
lini, centones: Sed in hoc proſcenio ln ſ
ludunt, pubentibus annis, adoleſcentes; wpr N “
& plenis viribus, juvenes; & ab orcheſtra ſututuf
detracti nobiles, & inteſtati divites, & 4
avidi hæredes: denique ni ſponte cæcu. mineß
tiamus, ubique theatrum eſt, in quo agi alif
tragœdiam hanc ſpectemus: Ubi quot niian
actores quotidie numeramus, tot mortis Pr MIien
neſtræ, non è longinquo minitantis, ſed Eu den
cervicibus jam imminentis nuntios aſſi- Auürnunm g
duè monitoresque audimus! atque uti- Aninacde onnn
nam tamen, utinam audiamus! ”
11I. AIII MGN

glltumi:
INTER £Æ QUALIA, OPTIO
DIFFICILLIMA. “ ſluntnnn
un li n
(28. Optio duorum quando grayis.) il nien
6£. Uos uſu pleriſque venit, ut oblata Aenrhltani
rerum pulcherrimarum optione, ſa gin
perægrèé ſecum ſtatuant, utram duarum, erlgte

. . „ . .
. cum potiri utrâque non licet, eligendam nok en
ibi 1.

4

ln ACROAMA III. 339

i in Ebi judicent: i4 nobis ipſum video poſſe
KM contingere: ur ſi ſoruiri hodie jubeamur;
nm VUtrumne virorum, de ſalute periclitantium,
iile (auſam ſuſcipere; an tacti commiſeratione,
ken Anunumg pios manes ſlammis purgantihus eripere ma-
AIhie Mi limus? In bivio deprehenſi, vehementer
Bmtsnds Auctuemus. Nec enim aliud nobis ne-
NGaNIH gotium tunc erit, quàm illi legimus patri
Amu In fuiſſe, quem in hujuſmodi bivio ſl ctuan-
kigkihan tem æſtuantemque, Calliftus pene lacry-
emd/i mans depingit.
ienn H . [ 29. Periclitantur dus fili.]
enmmamme HUNG, Thefſalonicam e negotio pe-
nen niing, tentem, liberi duo impuberes comita-
Hinnrl univit bantur, quàm annhis uterque teneri, tam
euimn mI Worum innocentia commendari. Sed
unuhm patrem, alia omnia, quàm h ſtilia me-
tuentem, improvisò milites adorti, di-
In “ ſtrictis gladiis circumſiſtuut; & vielenti
Cült parvulos ad cædem depoſcunt. Hic mi-
en lerumin re ſubita, cùm omne con ſilium
enn inlt defeciſſet, lacrymæ ſolæ precesque non
Eigeſen i teliquerunt. Delabitur in genua, hoſtiq ie
enimunmß, ſupplex; quicquid Pro ſalute ſua non fa-
Gtmumniune ceret, pro liberis facit: & nihil eorũ, quæ
lebeß prodeſle vel damnato porerant, inſons
õ P 2 omit-

346 LIEBRI III.
omittit. Libuit aurum argentumque!
mittere, libuit caput vitamque ferro ſr
jicere, l buit omnia conari, dum parvu
innocentibus à vi caveretur. Nec nihil!
tam validæ preces apud latrones effece-
runt. Quanquam quid etiam effecerunt;
ſi cunctis molitionibus hoc demum 1 aun
barbaris impetrârunt, ur ſortiri ſenex nen Itw
de ſuorum cæde cogeretur: Cognolſci lmln
ulo vos, rem tragicam, & non par i na utti
ſolùm inſpectanti, ſed vitrico etiam 14 1 uſiin
dienti luctueſam.
. m eſt
[30. Alteruter eccidendus. iun
PERMITTITUR arbittium feni, ut iun, u
qduobus alrerum, eumque quem videre- d
tur, morti ſabduceret: : alterum relin- a nd
queret, in oculis ſuis illicò jugulan- “
dum. Impetrſſe hic aliquid patrem exi⸗ nunnute
ſtimatis ? Miſericors poterat hoſts vi- usadhimk
deri, ſi nihil conceſſiſſet. Quid enin tbirun
adeò conceſſit? Nempe ut ex duebur Eatellke⸗
alterum conſervaret. Imò ut alterum lenina
duorum jugularet. Nam quo nutu nictu- E A Mnnge
que favere ſe alteri pater oſtenderet; rcak
codem ipſo, jugulum alteri cervicem- wllaten,
que kregiller⸗ Egcbar conſilio novitas in e
cau- rnſſe 8

AACROA M A M. 341
eauſæ; quod tamen nuſquam ullum
uan egrumnoſus ſenex reperiebat. Conſulit
nn Ker culos, uter duorum damnari, cauſa
entutees indicta mereretur: Cunctatur aſpectus,
ume, hebes in utroque; & conſultus, utrum-
ue abſolvit. Ergo claudantur inquit,
n uhmie lumina, & per tenebras cæca ſortitioò
GrCe tehtetur- Sed in tenebris ſortientem
u ali mixtus duorum clamor perturbat Ec-
lnte, Tuem oculu clauſis abdicas pater? quem temere
⸗ (cks adoptas? Si digni non ſumus, qus3
urin vivere villens ſcienſque jubeas: certè indigani
videmar, quos Catis trucidandos carxviſici
ageſtniit radas. Quin iſtuc Agis hie ſaltem; & uter
m iundt 207um tibi pereat, obſervas? Ut niorientt,
Pili g yel hoc ſit ſolatio, in patra oculis occubuiſſe.
Z Excitatus probro domeſtico Senex, un-
nn wi⸗ dantes oculos attollit; & mente ad ofk⸗
“D ecium reducta, iterum ambos, iterum ſin-
Gmnk fulos explorat. Atque ecce! iterumam-
Muei bos, iterum ſingulos amat: neutrumque
e t, præzoptans „ utrumque infelix adoptat.
e Nne Nam quæ adoptio fit illa, quæ etiam ex-
l me hæredat: Certè enim, dum alterum
in uit alteri præferre, pater miſericors ceſſet
n in (quem rei vos hnjus eventum exſpecta-
P 3 tis?)

Iuimm t

342 L IFBR 111.
tis?) utrumque miles, in patris com-
plexu barbarà immanique crudelitate
obtruncat.
(31. Noſtra optio.) (
S hâc me prolulione, quàm diffi- anh
cilis ſit inter res chariſſimas optio, didiz Neen
ciſtis, & nunc animum ad ſe quiſque n lenn
reflectite, & quibus in ſcopulis, quàm- Myn
que perplexi & dub.i, quàâmque anxii imn a i
nos pendeamus, conſiderate; ſi duos r ul
amicos, quos æquis amoribus proſequi; mmi d N
mur, adſpiciamus; alterum adhuc viven. i Aidlt ſal
tem valentemque, ſed ſcelerum mole eumg, itidl
preſſum undique, & obſeſſlum, atque i min lunt
opis ultimæ, ne æternum diſpereat, indi- mlum an
gentem: alterum nexu corporis jam ſo- Pennkbiht
lutum, ſecurum quidem æternitatis, ſed ct dimdm
luſtrantibus fHammis acerrime diſcrucia- eliu mnd
tum, & deplorato gemitu, precum no- cuulmn dur
ſtrarum ſuppetias implerantem. Enim- IMn iid &
verò, mihi credite, luctabimur diu, diu- Mmun emn,
que fluétuabimus, dum oculis utreque dlneahet
verſum retortis, aliquando ſtatuamus. (lulahmen
Equidem hic pre neutra parte, (quod dh innh
orator faceret) depugnabo; ſed acroa- Aru

L n
matis memor, ſatis habebo, rem omnem 6 Kaf
VirS

n
19

Uin “ Virginum duarum exemplo memorabi-
4 li demonſtraſſe.
ign [52. Animorum yulcbritudo.
Nr CATHARIN ; quam Senenſem à pa-
udf tria nominamus, diu graviterque flagi-
ltin tanti ut notæ pervicaciæ malitiæque
t vipera, [fœmina inquam, cùm indole
anin prava, tum linguæ præſertim probri⸗
ut, Eültt que immodica] priùs reſipiſceret, quàm
alihkii natur& conceſſifſet ; DrUs exoratus,
mitns poſtremèò annuit: nec multè poſt ejus
M Aummiun ipſius anniculæ, jam nuper deſunctæ
e Kſeem ſepultæque, manes conſpiciendos ob-
e Hulln jecir; nondum illos cœlo receptos, jam
umei tamien deſtinatos: certè autem tanto
rnemtis ſplendore circumſuſos, ut verbis expli-
tükmemune care, aut ſatis admirari venuſtatem ani-
nötikiil mæ illius Catharina deſperärit. Stabat
tupnil, Ee attonita Virgo, diuque velut à ſenſibus
zu Nmn alienata, in hiabat; & formæ præſtantia
Mintii miraculum venerata, tantùm non ado-
mu, An Cele rabat. Cùmque explere animum tuen-
6 Alumdo do & laudando non valerer, Chriſtum
ernpelt? audut „ in hæc verba colloquentem
lere QLuua, malim, bhæc veſtra, morralee ignapia
enn eſt; non agere rted omnia, it hi Mind .

344 LTIBRI TIII.

tam ſeitè venuſteque con formati, ab excidio per. ini

enni per vos aſſerantur ? aut tu Cat barina poſt

bat adeò eris avara, ut quant ayis impensà redeé. Nl

ptam hanc herum jacturum nen velis ? Et cajm
immanitatis ſit, ſinert has tales formas, ſempi-

terni incendis ardere, quas parvulis ſuppetiis

ad aternam felicitatem eychere poſſitu: Ego cer-

tè, hac olim gratid, quas yerberum injurias, qua

probrorum convitiæ, quæ Cruci mortu que ſup.
plicia, & quàm labens lætusque ſuſ:iuuiz Nume-
rate plagas, ſi poteſt, vulnerumque læcunas in-
ſpicite: nihil refugi, dum ab interitu hos animos
vindicarem: pos eadem caus vel digitum ley-æ-
re cur piget.
(3 z. Catharinæ affectus erga improbosg.)
MOVIT hæc virgigem, ſive Chriſti
audita oratio, ſive animi conſpecta
pulchritudo; ut ex eo die, quoad pro-
vixit, in unam hanc curam tota incu-
buerit, quemadmodum ſceleratas vivo-
rum mentes, ab impietate ad frugem
traduceret, & à pravâ vivendi licentiâ
mortales abſterreret. Indidem evenit, ut
oratores Chriſtianos ter quaterque feli-
ces dicere, eoſque cum quadam (ſi loqui
ſic licet) invidiâ ſuſpicere ſoleret; quòd

ii

Clle i ail
ube⸗ 1
m rlulemnd
(len
Dauntt in
nuum,
im Knn
nſenn en

iteni en ennn

Miümun den
irurmice
uin lleni f
Elen lng
nn ghrtha.
imtikfipifn
lmthin
ken unteß⸗
1

7

Bn 1CR O 1 Iä11.) 34
wientin ii animorum aucupiis intenti, res tam
a n tormoſas æquè ac pretioſas, venari aſſi-
iuame quse ſtudioséque lab
SSs * uè ſtu ioseque aborarent. Qu e nec
u imperare ſibi potuit, quin eoru dem
n , impreſſa humi veſtigia, oſculo religioſo
t gei identidem ſalutaret: in partem felici-
tier ratis admitti ſe rata, ſi ore labrisque
unmis lecum attingeret, quum illi plantis cal-
n ceisque ſuis notaſſent. Indidem & hoe
lusſue cjus alterum eſt facinus: quod hic ſeor-
innfline ſim, ut luculentum in paucis eſt, com-
WA memoro.
Aniztgingg . (34. Latrones diceadi.)
DocrANIUR fortè latrones duo,
Sgs ſed potiùs raptabantur, ut populo in-
gen Ri ſpectante, ſcelerum atrocium expen-
N s derent pœnas. Jamque adeèò uſtulati
tandun ſtridenti ferro certatim carpebantur.
manm de Durabant tamen, & contumaci veſania,
mecmsh inter extremos corporis dolores, nul-
mene im lum animi dolentis ſenſum oſtendere,
iels ſed ſuperos inferosque ex æquo con-
elen temnere perſeverabant. Reſciit obſti⸗
ct rqurg: nationem hanc Virgo (nam præter ædes
ad ejus illi tum trahebantur) & propoſiti
higeles memor, opitulari deſperantibus, ſi qua
P 5 poſlet,

346 L I B N III.

oſſet, infſtitit, Veruùm incerta conſilii,
P 3 * 2

quem juvandi modum iniret, diſputabat.

Congrederetur palàm, & obſtinatos

allequio paulatim liniret ? Negabat mo-
ra, obſtabat turba, verecundia prohi-

bebat. Quid enim: Tunc Virgo, Deo

dicata, in publicum prodire; tu per
confertam populi turbam ſola irruere?
tu in lictorum globo videri? & ſi honeſta
hæc tibi ſunt, tu fœmina, in carnificum
ſuggeſto apparere? tu puella, in latro.
num cœtu loqui & perorare non time-
bis? Horum ego penitus nihil, dum duos
à ſalutis præcipitio retraham, nihil for-
mido. Qud porrè? Proſternit in preces
ſeſe, & rem ibi novam, plenamque pro.
digii impetrat: ut, quando palàâm in-
ferre ſe per turbam Virgo non poterart,
animo extra corporis domicilium tan-
tiſper egreſſo, adjungere ſe latronibus
licerer. Miraculum poſt homines natos
inauditum! Licuit; exceſſit; acceſſit
miſeros duos, totis Orci legionibus cir-
cumlſeſſos reperit.
(35. Axyvirgine viſitati.)
Et inde nimirum hæ lachrymæ! Hi
illis

lleetjenn 1
lalninl
ue jom
ali, untl
iMulmpuir
1 deinluun
Aen huclsdin
t, mIndrniet
ürnſe ,uil
etkn nulkar.
Annin it
(ANtt Komu,
Cutunnkan i
N
Aute
(mh krn

lmtirne
miits d
dr ürn
1 talnſegoe
n Iuſtn d
mmoin u
dnidine
dtwichendtinn
bnin, eni
Ee) Aptli den
gil ionn
Nrüüpnli inir
Wii lli
klkemüugren
n ſeranenn.
t, Cnhhlat
nmn Nepnmgen,
amm lnulut
upnet n
cm Nenn
li mtli 4
ntCäkzi⸗
nniie
inki;

1CEO A M A III. 347

illis oſcin es ſtrepitu ſuo cantuque occen-

tabant, & ad meliora ſurdos contuma-
cesque reddebant. Igitur primum ha-

buir Catharina, ut has Harpyiarum

QIsUs illa ſtudis ſuis effecit, ut

frementium copias in fugam ageret:
tum, ut ſolutâà obſidione, ad aures ani-
mosque latronum oportunè penetraret.
Properatur interea, ut exira meœnia
raptati, ulrimæ lanienæ ſubjiciantur:
jamque ad urbis portas infelix pompa
pervenerat; cùm eecce tibi! Spectaculum
illis, quàm viſu luctificum, tam eventu
ſalutare objicitur; Chriſtus à Cruce
ſuſpenſus, vulnere multo plagaque ſau-
cius, & oblitus ſanguine & cætero habi-
tu, ad conciliandos intuentium animos
factus. Hunc illis Catharina, quod par
erat, nnum oſtendere; hujus vulnera
ſanguinemque, hujus clavos & crucem;
identidem monſtrare. Mox idem illos,
alternis precibus, illiſque ipſum impensè
commendare; & omnia, quæ tempus-
locusque monebant, naviter prompte-

que agere.
(36. 4A4 Chriſtum converſi.)

de=

34 L I B RI III.

oculos aperirent, & animos ad eaandem
effigiem adverterent: ſimul & Chriſtus,

attonitos ad ſaniora, voce flebili invita-

ret; veniamq ie dementiæ, ſi annuifſent,
oſtenderer. Tum verèò illi, repentè alii

eſſe; ac veluti ſi nives urente vento lique-

rentur, toti in lacrymas ruere: & Nu-
minis clementiam, magnis clamoribus
vocare: populo interim, quid repentè
Geret, ignorante: donec res ipſa pate-

fecit, eos divinitus immutatos, ad ſpem

ſalutemque, à qua pertinaces refugerant,
inſpectatô recurrere. Nam quaſi abſter-
ſum tunc oculis glaucoma foret, ſuum
uterque naufragium, à quo pedem vix
unum abfuerant, liquidò viderunt: Sc
inde cum horrore reſilientes, elutis ani-
mi ſordibus, decretum breve ſupplicium,
læti, cùm ab æterno jam eſſent immunes,
pertulerunt.
[7. Chriſtina mirabilu.]
HACTENUS loci, quid Catharinz,
pro improbis, adhuc viventibus ſpiran-
tibusque fecerit, & quid faciendum cui-
que noſtrùm cenſuerit, vidiſtis. Nune

denique & ipſi paulatim, obortâ luce,

Cantkncd
uliinſen
m tirliefin

tnin enm
eherunkni,

EerNglebiun

munmin ⸗
II n, NNMi d
ttmimmi
Jure wwar

Agtienluluel

mllit, 1
Ethr Klieutt
Gilhtlnnams⸗
n ſym lud⸗
Anieltene
fulmiie
Tur iiühene
nhn

ll
kan Aen
Nalkliit
4 nefalini,
iulanllr
kEl
uk e NN.
menn, l ltn
tmenflin
Bunnel ifn
rnuenigen
umehint, Uln
upſn
gihn Arm
tlattzeinn
emirellglin

566)

i, gidnu

uiienbuß⸗
ulirtninn

. .
ern

dun Ghnil

ACROAMA MI.. 349
ad levandas functorum neceſſitates, quas
pi manes in flammis purgantibus pati-
untur, alteram mihi Virginem, incredi-

bilia quædam facientem æquè, ac pati-

entem conſiderate. Ea, Chriſtina eſt co-
gnomento Mirabilis: quam Thomas
Cantipratanus, auctor gravis narrat;
cùm à cœlitibus ephebis, ad illud Tullia-
num, in quo Manes pii luſtrantur, dedu-
Cta, horribiles animorum cruciatus, ocu-
lis ſuis hauſiſſet; optionem accepiſſe: vel
recta cœlum adeundi, ſi diſſimilare con-
temner eque horum ærumnas poſſet; vel
ſi opitulari miſeris, quos viderat, mallet;
tum verè, ut omnes eorum pœnas ſuis
ipſa doloribus voluntariis compenſaret.
Quis neget, gravem hane & lubricam
virginis cauſam fuiſſe? Quamcunque in
partem diſcederet, arctart ſe ſtringique
ſenriebat: & hinc auditi gemitus ac pre-
ces: inde viſi cruciatus ac dolores occur.
ſabant. Juvaret illos? Sexcentas ſibi mor-
tes quotidie ſubeundas videbat. Ca-
veret ſibi? Longa illorum tormenta, di-
Gtuque, & viſu horrenda ſupplicia con-
ſirmabat. -ð

350 LIBRI III.
(38. Juvat defuncétos.)
VIcIT in amb guã lite calamitas alie-
na. Nam miſerata miſericors virgo',

conditionem accepit: in viiam poſt.

liminio rediit : & in vita, Deus bo-

ne! quid expiandis illis aſſiduè fecit?

quid imò, ut rectiùs loquamur, non
fecit? Dies me omnis, & verba, & vox,
& animus; vos autem fides, rerum-
que admiratio deficiet prius, quàm

commemorando, milleſinæ abſolvan-

tur. Vidiſſetis illam, nunc in cadave-
rum conditoriis pernoctare, flentem-
que & ejulantem, ſupra buſtuarios
cineres: ac putentia ofla recumbere:
nunc inter nives glaciemque totis no-
ctibus hybernare, & rigentem gelu,
cum ipſa glacie coaleſcere : mox ebaul-
hHiente aꝛheno, & ferventibus undis ul⸗
tro immergi: rurſfus in ſtridentium
ſtammarum rogos, & cadentes fumos
inſilire; eaque ibi, quæ cogitare mens
refugit, ſuſtinere: & quid fngulis im-
moror? Vidiſſetis illam, infinita his
atrociora, per annos complures, in-
r perpetua vitz mortisque miracula,

it
Cbererin Phe
pn ma
irciun ,
en ſuntunn
Aucyemau,
onen,
(eh; mmn
im, MMft
4 utun u
Mi mlo li
lretnite gore
uuſadi me
ulenln
ul
fimn ) 0pionen
alanktin

, I F
nug 4CKNOAM 4 III. 35 1
he * gonſtantiſſime perferre. Et quà de causâ
Keni u hæc omnia ? Non alia profectè ulla,
e, qum ut illos piorum cruciatus, quos

4 1 8 ſemel ipſa conſpexerat, hiſce ſuis crucia-
“ tibus, celerrime ſublevarer.,
6 unn (39. Comparatio pirginun. „ .
HKH de SED alicui fortè hæc Virginum dua-
U rum ſtudia intuenti, non diſceptata

Nuumn ils s, „* .
un i, magis, quàm aucta inſtaurataque vr

un ,n debitur quæſtio. Habent enim vivi im.-
lilkii probique Catharinam; habent defuncti
knem . piique Chriſtinam; magnam utrique præ-
in eh ſidem. Veruùm enimvero, ſi rem accu-
,HnM ratius expendamus; hæc ipſa Virg num
Mudh nmmer. documenta, dum in partes nos duas
Pumnge uru diſtrahunt; argumentum, qued pro-
imnn poſuimus, magnoperè confirmant; id
eem eſt, ambigues nos perplexosque, &
tuinsdde quaſi in medio ſuſpenſos relinquunt.
mund him Nam horſum ad Catbarinam converſi,
Kalken vivos defunctis: iſtorſum verò, ad Cbri-
. u agtue ſtinam retracti, vivis defunctos audie-
gdher mus præferendos. Quo ipſo proinde
in, it ſet, ut ſi utroſque juvare ſimul non
mn aniunt poſſumus, optionem hanc certe non
elle facillimam ſentiamus. Sed bono ani-
Kingen mO

354 LIBRI III.

mo vos eſſe Theologia jubet; quæ mi.

nimè vult dubios morari, ut dum deli.
beratis, utros iſtarum adjuvetis, utros.
que (æ uè ac pater ille) crudeli miſeri-

t cenu
cordià deſeratis. Nam juvare ſimul uiros.
5

que poteſtis: dum eâdem operã veſtra,

& vivis auxilia, ad reſipiſcendum: & 1pliit

mortuis impetrabitis veniam, ad pœnæ UIN,
7
decretæ laxamentum. iteuß
(40. Neceſſitas vivorum.) Vylanetiiik,

FiNerTE tamen fieri, ut res aliud quan- „ rkin iit
doque poſcat; dabunt hanc vobis tunc cutcufum

rveniam piorum Manes, ut ipſis pau-

Mmüdk ulun

lulum dilatis, vivorum rationem habea- anumn
tis. Ut enim is, quem vepres inter ſen- Cun ain u
tésque luctantem tantiſper negligeretis, (Minen el
donec alium cæcitate & amentia captum tn Aimn um
Poſſetis à præcipitio interituque retra- u Aniniin

here, ſævos eſſe vos non putabit: It.
iſti ſuecenſebunt; ſi tunc diſterri ſe at-

Enmunbnn quf
e lmuon A

que inter breves cruciatus relinqui vide- n, n
rint: ut aliis ad cruciatus ſempiternos Eu nmtcullen

properantibus viam opportunèe ma-

Einnnlaishen

turéque præcludatis. Aiadiini

N.* † x
X

IV. MOR-

N. Ninmmulin
Sendh, DH

W ACOAMA Tr. 3
a rir IV.
et MORTUI DISERTI.
gnni (41. Sine lingua diſarti.)
ic ARUM ego me totique naturæ mi-
K randum narrare prodigium crede-
HZHM rem; ſi quos excisà evulsâdque à radici.
u bus lingua, diſtincté adhuc, & articu-
Aannn latim eſſe locutos affirmarem. Affirma-
K“ 4 runt id tamen hiſtoriæ; quæ veteres, ne-
hüte e ſcio quos hoc olim oſtento eonſpicuos
bnn ktin prodidere; cum iis tyrannus, ut loquen-
Aln r di docendique facultatem eriperet, lin-
mnuim 4 guas amputavit: nulle alio operæ pre-
gnim. tio, quam ut clarius poſtea diſertiuſque
ie mar, de Deo loquerentur. Sed hæc tamerſt
ENmNuII forent illuſtria, minus tamen haberent
bmme apud vos admirationis, ſi ipſa quo-
EmuIn que mortuorum cadavera dicerem per-
ſaneiltkenig oraſſe. Perorarunt & iſta. Niſi Petrum
Mam n forté vos illum, qui- plus triennio ſe-
tins ſeg pultus, repente cauſidicus prodiit, pero-
iopponin raſſe pro Stænulao duhitatis? Quanquam
rrelllis ego ne hunc quidem in præſens excita-
bo: ſed alio vos pauliſper abducam, &
rem afleram, nili fallor, haud æque in

SN

VUI-=

354 LIBRI III.
vulgus notam: eoque gratiorem, què

minus hoc loci exſpectatam. In mani-

bus erunt libri, auétores reſtes: ſunt An-

ſelm, ſunt Cantipratani, ſunt Pellwarti:
quos de fide mea, ne ſuſpieio ſit, con-
ſulatis. =W

(12. Prado vovet jejunium.)
HoMINEM hi tradunt, prædonemim-

manitate ra bieque barbartum; uno felùm

facinore meluſculo broburm „cæterà
nuſquam ſui diſſimilem fuiſſe. Is quòd
ex rapto viveret, prædis undique agen-
dis intentus, ad pauperem tabernam

forrè pervenerat. Ibi cùm viduam ho-

neſtam, liberoſque eo die ineœnates re-
eriſſet, miratus quid agerent, jejunii
cauſam ſciſcitatur. Fœmina, quod res
erat, eo die ſe, cunctamque familiam
ait conſuéêſſe, cœnàâ abſtinere; quod
olim à viro ſancto, neſcio quo, didi-
eiſſet: Si in magnæ Virginis honorem,
ſtatuto jejunio diem Sabbathi coleret;
non permiſſuram Virginem, ut chien-
tula priùs vivis migraret, quàm animi
expiandi copiam nanciſceretur. Anim-
advertite, quid momenti, apud ho-
mi⸗

li

de
1 Prlalg
elßen
En 4
e
e
ne ndi en
Armni
ilnniii
Srrtueikem
Mhirmuß
e eri dtaun
6 Muuc
H tärtn

eain

rrui tun
ſdethen, ker nn
hminl ſanel
ilmeusemen:
Düürmull,
ti n ui

urlikit nel

ln er i
ui gge

Feinn
tinm N.
RKrZ
1 rn
ſtile an.

NH
Mrinm
Monm mti
Uodin D
Enbil Hud
akinigk
Mnre henn
lahelmn ⸗.
einritile.
Grun Fi.

”õ

Nangelmin
ibtirr; ga
leco n⸗
lüpmihentt
beticts
gnen, 15
mt, ini
igent in
Mbeni,4 L

A1CIOAMA II. 355
minem facinoroſum, aniculæ piæ, bre-
vis rudiſque oratio habuerit. Captus hac
præmii illecebrâà, colligtu animum graſ-
ſator, votumque & ipſe nuncupat, eum
diem, quoad viveret, Virgini matri,
perpetuo jejunio feſtum ſolennemque ha.
bere. O facilem felicemque diſcipulum!
quem anicula ſimplex verbis tribus ad rei
pulcherrimæ imitationem permovit. In-
dolem profectò dignam, quæ ad plurium
virtutum ſcholas invitetur; ſi, quicquid
agi præclarè videt, tam facili pronoque
ſtudio diſcit æmulari. Sed nos, quid por-
rò evenerit, audiamus.
[43. Prado capitur.
LATRO jam doctior aliquantò, pau⸗
loque melior (adhuc tamen Iatro) re, cu-
jus gratià venerat, effectà, diſcedit è
viduæ tabernà: nec multè pôſt ad ſua
facinora miſer, ſuaque latrocinia rever-
tit; à latrociniis tamen ad ſtata jejunia;
ab his iterum ad illa, conſtanti incon-
ſtantiàâ, redit. Fugiunt in hac hominis
conſuetudine dies, menſes, anni: dum
denique infelix, eo ipſo in loco, quem
latrociniis flagitiiſque infeſtum ſepe ha-
ue=

376 LIEXI III.

manu capitur. Carcerem hic aliquem
reus, & plurium dierum inducias exſpe.
ctabat, donec dicta cognitaque causa .

Per judicis ſententiam ſe ſupplicio ſta-

tueretur. Verùm inanis hæc ejus exſpe-

ctatio fauit. Nam quod omnem cirea vi-

ciniam ille diu graviterque vexaſſet,
communi ſtudio, ommium fuſtes enlſes-
que in illum ſtringebantur, ut moræ
rantum non dederint, dum quæſtioni-
bus fubd tum, ac legitimè damnatum
plecterent: ſed in veſtigio deprehen-
ſum juſſerint obtruncari. Nudatur li-
ctoris gladius; libritur fatalis in ju.
gulum ictus; ferro cervices amputantur.
krane verò, infelix? huc tua tot Sabba-
tha ? huc vota ſignara? hac ſuſcepta jeju-
nia deſierunt: ubi ſpes illæ, quibus tua
te magiſtra quondam implerat:? ubi fœ=
dera & pacta, quibus in Virginis patronæz
ſidem conceſſeras? Nempe paſſuram ne-
garas, ut mortem prius oppeteres, quàm
copiam feciſſet Sacerdotis. Occubuiſti
miſer; & Sacerdotem tamen, qui mo-
rientiadſiſteret, qui de noxiis confitenti
au.

buerat, oppreſſus, à magna civium

u
N ht
ſnnn rin
ſorol
4 Llegten

ſ ment
mn En
(heuet,gtiids

ilt 1
Am
nife iiſiler
ne ſinnt

Uumichetun mn

Umn Aulln ken
mapr, Agungt

nnuagrl
unclEifi
Enn uArirdi
Uge E ir un
ir EA
liten, nld
güiliit
1 gind lenl
nigun
ienn in iie⸗
Enn Mirm
n Augtinn

kümm, II

nn n i
in tonnn
tigo H
Inun Aumel.
ir Aia ..
miaummat.
ANe
nlhellafuee

Ginhlen u
Vüegnuznm
UCpel
En tmei, ,e

Puni e
4

4CNROAM A Iv. z57
aures præberet, qui animum ſacris pro-

curaret, nullum habuſſti.

(44. Prads obtruncatus loquitar.)
CREDERETIS hanc inſultantis vocem
audiuſſe ; adeò non diſtulit, quin illicò
reſponderet; & neque irritam patronæ
ſidem, nec deceptam eſſe clientis ſidu-
ciam, teſtaretur. Id autem que pacte
oſtenderit; quæſo vos, adeſte auribus
animiſque; & ſi qua licet, oculis etiam
uſurpate, ſpectaculum ab Orbe condi-
to non facile viſum unquam, non au⸗
ditum. Attollit fluentes ocules cruen-
tum caput, & quamquam revulſum ab
humeris, caboque & ſanie ſus madidum,
tamen circumſpicit: Non jam de vul-
nere ſuo, aut vulneris dolore ſolicitum,
neque de vitæ ſanguiniſque jacturâ
querulum, ſed voti ſolius, & jeju-
nii ſui memor, validis cœpit clamori-

bus, (quaſi ad Virginis fidem provoca-

rat) Confeſſionem, iterumque Conſeſſio-
nem ingeminare. Quo quidem inſolenti
oſtento, etiam hoſtes attoniti plerique
diffugiunt; aliqui arma, quibus invaſe-
rant, lictor ipſe ferrum, quo abtruncà-
Tàte

aſpiciunt.
[45. Pradoconßitetur.]
INIEREA Cům pertinax Capitis clamor
non quieſceret: ſed magnis ululatibus
Conſeſſientm urgere identidem perſevera.
ret; cives repreſſa, quam geſſerant,
ira, ad miſericordiam verſi, jubent Sa-
cerdotem continuè acciri. Is ut non di.
Kulit venire (quis enim ad hanc ſpecéta-
culi novitatem venire differret?) caput
reſectum jubet cum corporis ſui trunco,
quoad poterat, conjungi. Factum. Et
ecce! denuo latre jam obtruncatus,
diſertè multa, cum adſtantium horro-
e, memorare: raptandum ſe jam jam
ab infernis prædonibus, & prout meri-
ta erant, in perpetui carceris ignes præ-
cipitandum fuiſſe; ni Virginis parentis
imperio coëtciti, tantiſper injicere ma-
nus emiſiſſet, quoad noxias ipſe luſtran-
das Sacerdoti ſubjicerer; veniaque im-
Pertià, cum cælo Deoqe in gratiam
rediret. Nec mera interceſſit dehinc ulla;
&

rat, abjiciunt: aliqui tamen, ignari quid
alind inciperent, pallidi ſubſiſtunt; &
in re novâ, trepidi mutique alteri alteros

nn
e inzu
.
mdhh
rten Eünft
d,nar Mald
mnn hetafel
zrbalin, Halß
e Chnl
ſEl eüntuk
i ainutii⸗
pnlnllri
uin
mNntt Een
grem ung
lil, wniemn
mliralliu
Llünke, iin
anm Iſtand
in irbnn
Kilepfigk i
1 4 (Uruen.
it N un

SSZ

n
nueitcn,
Annlie
aikngeie
In glen
in t,
Mduniti kumnd.
iinalin fir
einrckmhen
unathntlinnn
Ahiti ,in 1
ſn Gmen,
n Wamumme
tmenuakjnt
onihr Kſonne .
õ
iſgnife
, mmiſetüſt
õ

(dicte; eig

cbege if
enamtſid .

S

ACROAMA IV. 23759

& reus, admiſſa facinora religiosè confi-
tetur; & venia impertitur: & animus,

accepto commeatu, liber, quo debuit,
roficiſcitur.
(46. B. Virginis patrosinium.)
IHNGENS hic mihi campus aperitur, per
quem effuſa oratio, ni frænis ⸗ dductis
coërceretur, decurreret. Nm ſive Vir-

Zginis noſtræ, in tendis glientibus po-

tentiam; ſive in compenſandis obſequiis

mun ficentiam, liberet perſequi: non

poſſet neque ſcribendi uberior, nec
eloquendi plenior materies, quâm hæc
hujus prædonis hiſtoria, optari: quippe
quæ vel una ſatis documento eſt, interire
neminem poſſe, qui præſide tam cle-

mente potentéque defendarur. Verùm

hoc in præſentia non agimus: eontenti
indicàſſe, pœnitentiam ſeram, & ad

mortis uſque confinia procraſtinatam,

eſſe quidem aleæ, periculique plenam:

eam tamen, ſi Virginis hujus tutelà ful-
ciatur, interdum in ipsa non mortis ſo-

lùm ſed orci quoque vicinia, tempeſti-
vam eſſe, ac ſalutarem. Quæ quidem
ratio debet tantum apud nos pondus

bnſun
ln imn au
u Gulich
6 muld⸗

3 60 L IB AQI TII. “
habere; ut ſi plures cauſæ non ſuppe:
tant, hac unâ adducti, omnes ad hujus
nemihis patronam, turmatim certatim J
que confugiamus. .M hia
(47. Miles occiſus.) W uln ,
EAQGE propter, ne alia hujus argu. Nmnd hüi-
menti prodigia putetis eſſe nulla, re⸗ gre il,
tium operæ faciam, ſi geminam huie

—

uie Ain amüdli
alterum, iiſdem quos antea dixi, teſti u demn ie
bus confirmaro. Annis abhinc circiter Sr NI,4 Nel
ducentis, S giſmundus, Romani nomi- an Adummm Ne
nis Imperater, bella trans Alpes magna, ilrſie Heiße
& diuturna, nec ea ſemper incruenta o iei, Mec
geflerat. Quibus in bellis, (ut anceps pug- Wn nundhang
nantium eſt fortuna, dum ultrèò citròôque emelir, mwi
cædunt alii, alii cadunt) miles gregarius, Nüiaur
idemque vir ſtrenuus ac fortis, cum a⸗ Alndnnisin
criter in hoſtem diuque pugnàſſet, ad- au Aunnt, E
verſo vulnere ſauciatus occubuit. Qui Vialriftin
tamen quia non eo loco natus fuerat, cu- „
jus nomen à ſanguinis prærogativa com- S6 un
mendaretur; ideò perfacile, cum omni di r
ſui memoria interciderat, ni ſe ipſe ab intn
oblivione, magno miraculo, vindicaſſet. n unar

Id autem, quem in modum acciderit, nli t;
ingredior narrare- õä

Uulifurn.

Eml

nUpnnni
Ammmnli 1
Ani uimrin

ni, Muan:
Nlurn Apugt

tulene D

leiraen

,Anlwangre

Ufrlegennn

Wnmd,eNt.

lugefmilen

DB

Olrenenuhee

inisen ginin

lcle .

1 e 4
Aclen, ii,
,nnrllo, i
nnolm 1

le⸗

4CROAM A TIV. 361
(48. Occiſus loquitur.)
DEDUXERAT jam exercitum Victor
Sigimmundus; multiſque poſt annis
(multis, inquam audacter; neque rem
exaggero) eodem loci cum copiis ar-
matis reverterat. Præteribat illac ſub
ſignis grave agmen, & ſuos quisque
ordines, ex militari diſciplina, ſerva-
bant: cùm è latere viæ regiæ, fune-
reum murmur, ac neſcio qui mœſti
gemitus audiuntur. MNeglecta princi-
pio (ut ſolet) foccique penſa lamenta-
tio. Poſt verò, ubi crebreſcere queſtus,
& vox mortualis cum gemitu obſtre-
Pere non ceſſabat, movit è manipulis
aliques, ut ad imperatorem referrent.
Hic audita cùm rei novitate, tum per-
tinacia clamoris, dat negotium, ut
unde funeſtus is gemitus exiſtat, acri-
ter indagent. Accepêre negotium di-
verſi; & continuò vepres, ſenticeta,
arbuſta, ut obviam erant, perrupére.
Longa pôſt indagatione, reperitur,ho-
minis jugulati cadaver; è quo 'gemi-
tus illi, & ſuſpirantes quærelæ prorum-

pebant. .
Q [ 42.

362 LIBRI III.
(49. Cadaver militis.) voni it,ii
Ar quale, Superi boni! quale illud len d fin
cadaver? Vereor ego, ne ſola vos nar- eud
ratio rei, & informis ſpectaculi um- mmmmng
bra, in fugam omnes conjiciat : quid igi
ineret, ſi ipſum ejus conſpectum, illum, ſ n
inquam, putridi corporis ſqualorem, wee ehi
illam viſcerum fluentium tabem, illam Iumnd Nin
membrorum verminantium illuviem, iun ſ e
oculis veſtris exhiberem? Jacebat pu- ui n al
tore, ſanie, fœtore horridum mon- Nifn ln un
ſtrum; jam plurium annorum pluvia, ugir tein
nive, humore, & ipſo, ſi hæc defuiſ- muichthull
ſent, tempore conſumptum. Incre- En unt an
verant latè circum, & per totum adesè it, mem
cadaver, paliuri, ſentes, junci, ſpinæ: Abtmiin 4
nihil ex homine, præter animum vo- iiuim kü
cemque hominis remanſerat: nullum tifiiz mikn
neque cerdis veſtigium, nec cerebri iumn ſim
indicium, nec pulmonis hepatiſve alfpu m
ſignum extabat. Hie iſtud portento- Mean Muun
ſum & lugubre ſpectaculum, cùm ad i luni un
ſeſe turmas equitum, & peditum co- Mim'ln
hortes exciviſſet; nec eſſet adſtantium cn aln gle
ullus, qui ſine horrore intueretur; ecce nims annin
nbi! rem dictu viſuque incredibilem! ahiſial
exor-

Eu ACROAMA V. 365
Wüh exorditur flebili murmure cadaver, Sa⸗
3 WD cerdotem flagitare, cui de ſceleribus an-
in⸗ luſet tè perpetratis, Chriſtiano ritu confitere-
Ti hl tur.
Enckin, an [So. Moventur ſpectaculo.]
unſtin in. Nox ſuccenſebitis, uti ſpero, ſi nar-
nmnfmm ratio, miraculi magnitudine interrupta,
tkrinihni ad milites ibi circumfuſos, pauliſper
mmmm In divertar. Nam quos animorum motus,
adanu, in multis eorum putatis extitiſſe; cùm
en hiem putrefactum, & ſitu conſumptum cada-
In mmm ver, tam graviter de admiſſis à ſe noxiis
Ui Inß, lamentari? cùm tantis illud precibus Sa.-
aninmn ian cerdotem vocare; cùm inter innatos
Eumd ſibi vepres, non de vepribus evellen-
ets in ſun dis, ſed de criminibus eluendis ſolli-
e per im Ccitari audirent 5 An dubitatis, quin eo-
rum aliqui hæc tacitè ſecum, Quid? nos,
qui majorum ſcelerum conſci, dudum ob-
noxias ſyygi animas trabimus, niulllone ipſt
dolore tangemur? Nunquam neque de venidᷣ
ekrin 6 hetendi ,nec de Superi Pplacandu ſolliciti Sa-
im, Kret cerdotem vocabimu 2 En, quantu animi noſtri
e hinu curpuntur aſſibuè, & laceræantur? Et
e wHedicum tamen, quamvi obyium averſaæamur?

Dturüuelene . , .
gende⸗ Auin tandem aliquande, quod bi mertui do-
2

.
ti ruuk
len, E
Mrond

cent,

364 LIF RI III. ntit
cem, mMorituri nos addiſcimus? Et ne ſer? 6 ihrs
tunc opem irritam quaramus, wunc ulirò ne.- Gcn M “
Ss oblatam admittimat. uü
(71. Occiſus miles cexptetur.) mal
EQUIDEMfuiſſe tum aliquos, qui zgarinu
ſecum hæc ralia dictitarent, mihi pla. edrind
ne perſuadeo. Ali interea prælens anſl
oſtentum perſecuti, animos ſumunt, ns V
&ι qua lege tot annis ibi ſpiraret infe- fmißt
lix, percontantur. Audiunt Virginis id m ul
noſtræ beneſicium eſſe, quo illa preces s Aun
hominis, & præſtita quædam ejus ob- ais N
ſequia decrêrit remunerari: ut pris * n
ad judicis tribunal animus ne trahe- e⸗ Me
retur, quàm datâà Sacerdetis copiã, rman
culpis exſolutum ſe videret. Quare sho
properarent miſericordes, copiamque 1 u 4
rei, tot annis deſideratæ, non nega- c hni D
rent. Nemo tum omnium dubitabat, unſleutß
quin imicò mos gereretur. Ita adducéto en
Sacerdote, cùm vitam ei, vitæqus er- nugd d
rata, magno cum dolore, prolixe re- lilen M.
cenſuiſſer, noxis exemptus animus, ad iiun üim

⸗

cœæluméè ſtatione miſerrim commigra- m imn mn
vit.

ißſ uhmnaſ
(51. MA n al,

n 10104 44 1r. 5z065
ee S1. B. virgo remuneratur ſuos. ]
Srb eum nos abire non ita ſinemus „

ni G) quin cogitationibus noſtris aliquè uſ-
oνα que comitemur. Et proderit, mihi cre-
kmin dite, comitari. Nam etſi plus admira-
umn, it tionis tam ſera peœnitentia meruit, quàm
urn poſſit habere imitationis: monſtrat tas
, umIm Then eximium quid, ad animandos, ex-
wü bihem t citandosque Virginis alumnos: qui
t Auümſinil ipli, conſpecto tam inſigni prodigio »
nale, gellne videntur ſecum, haud immeritò, ſie
in glnntc ratiocinari: Hem Paqus miles bic nuper 5
õäl latroe jam olim, uterque improbi) paryo
alxr ebſeq uio, tant um adverſus mortem ſtygem-
Leli mi, A2e, in bac Virgine præfidinin inyvenerum:
n. du guid ſi puri integrique totu ilam ſtudiis co-
anlt ging luiſſent, 4nid erant ab ea non impetraturi 5
Utu n quas opes tam peregrinaé, aut quæ tam epim
l pramie non poterant exſpectare *⅓Nukße illus
m Ru inter i conſecuti ſunt, quod ſummum in
nne, in votis mortalibiu babetur, B oNAM MOR-
lor, i TEM. O liberalem virginem! beneſicam
Matrem! dignam, (ui demer endæ, nos »
umgun Jzuot 4s ſumus, omnes non unius diei ope-
anm u „Am, ut ſti; nes breye obſequium, ut multi;
nec aliud minutum quid, per intervallæ,

Q3 ut

4

366 LIBRI III.
ur plerique, ſed omnem de cætero vitam, vires, l iieli
Kuldium, ingeniuen, continenter ingendo. V

Grecib

V.

QO MAJOR, HOC
a. C,

MIN OR.

(53. Paradoxum.)

EREOR, ne multis hoc nevum H
vulgique judicio perabſurdum vi- El
deatur, ſi Maximum quemque inter
mortales, minimuſn eſſe PeSnlciarers⸗ .
Quotu⸗ enim quiſque de plebe eſt,
animum inducat, fieri poſſe, Er iun il
quemque magnitado paryvum, aut reli- Ml ki
Lio improbum, aut Aignitas contemptum. agnen
aut, vicinitas longinquum, aut ipſa de- Euiifin
mum eruditio reddat imperitum ? Tamen I, u dlſnd
veriſſimum id eſſe, & prudentes jam o. “ Gun
lim intelligunt; & ubi rem ego, quam in- Mlt, Uiul
ſtitui, brevi narratione concluſero, conſi- kinain,
dam fore, ut pro paradoxo, quod exſpe- ai
ctatis, verũ audiſſe vos acroama judicetis. N e Alin calte

154. U

igtt numnſtit
ind ctumm e

S

1, mnten 4

wlunghig

Inen.

ann

Enlin Mn

ues ſettuln

uy Cenhle in

ornunnenh,

Elendͤ ei
rei W 1
n, u1
Auu im
un d
Hruonmt I
9
linnegnet
mechllims
lnn an
Aomſ

Xrulena

C RO4 MA V. 367
(54. Dorotbei diſputatie. )
DokRorHEUs, inter veteres claroſque
Aſcetas celebris, lucubrationes juxta pi-
as ac eruditas poſteris transmiſit, quæ

hodieque intermori nomen ejus non

ſinunt. Is forté, cùm de virtutibus
inter ſuos, graviter ac religiose diſpu-
taret: delapſus in eam eſt partem, quàò
ſui cujuſque deſpicientia, & animi ſub-
miſſi modeſtia commendatur. Hanc ille
virtutem, tantò apud quemque altio-
tes agere radices aſſeverabat, quantò

quiſque pluribus aliis ornamentis con-

.

ſpicuus emineret. Inde fieri, ut quos
ſumma vitæ morumque innocentia, ad

intimam DEI amicitiam evexiflet, i

verò ſe omnium diſpicatiſſimos viliſſi⸗
mosque reputarent. Exem pla aderant,

rei, ſi ambigeretur, confirmandæ non
pauca. Aderat in primis Abrahamus:

quo uno, quis alius ſanctiot, cœlo-
que dignior habebatur? Cum illo Deus
ſermones ſerere, illi conſilia ſua, men-
tiſque arcana credere; illi futura ape-

rire: cum illo pacta ligare;, fœdera

icere: ad illum cœlites ſuos, nuntios

4 le⸗

zes 17R 1
favoreſque profundere; & poſtremò,
quid aliud non facere? Petuiſſet hæc ta-
lis felicitas animum inanem extollere,

aut etiam inflare; ut ſeſe aliis majorem n

melioremque crederet. Quid Abraha-

mum? Nempe ſolidis verisque opibus
refertum, altius depreſſit: ut non jam

Dei amicum, quod poterat; non clien-
tem, aut ſervum, quod licebat; ſed vilem
terræ pulyerem eineremqus ſe voluerit Romi.
nare.
(5. Santtorum modeſtis.)
DAVIPDEM deinde, (quem quan-
tumque & regem, & heroëm) quamvis &
vaticinancdi gloria, & rara quædam en-
comia Deo commendarenr: tamen eum
nec partæ tot bellis victoriæ, nec adti
de Golia triumphi, nec ipſa regni, tunc
Promiſſi, mox obtenti, majeſtas impe.
diére, quin ſe ipſe, non modò Paupe-
vem & egenum agnoſceret: ſed etiam
Canem mortuum, & quod obſtupeſe aris]
pulicem appellaret. Non eſt conſilium,
totos hic aliorum indices texere „ per
quos Dorothei ofatio exultavit. Nam

ſi plu.

,
legare; omnes in illum ſolebat opes ſuas, pte dn

ri nuu
*

cnnm elan
g H
A nmm, i
un, um
Cn Ur, n
Ak lenmnen;
AADuolens eg,
,
e Nn
Urmmn kur eis
1 tcemn Ai,
Meinm men en
r atite enmuze
eſuenmh i d
thn küeel
Eün un d
En mititt Ne
nRaüs gic⸗

„ . en
Nnein
eng

War, mce

utlatoſei
vhitigin

huntfij
e Ang
Uuni, zumn4
Krmgalner

Nluem unent

l Wore, Kenk

i egletgi
Ueni, niſtun

6,In nahz,e
Geleet; eit

Acbhe

Nn ck

n Mon tere

.

in Almn

4

ancillæ nomen adoptavit, alius
jor inter natos mulierum nemo fuit, ad
pedem uſque calceamenta ſe abjecit.

41CEROAM V. 369

„

ſ plures ipſe non produxiſſet: quot

alios virtutis hujus candidatos attexere
nos poſſemus? Alia, Mater Dei ſalutata,
cœlique imperatrix conſtituta: ultrè
„quo ma-

Quid, quod vas quoddam electisnis, pri⸗-

mum improborum ſe pronuntiavit? Quid,

quod longè poſt Franciſeius, omnium
conſenſu optimus, ommninm ſe, etiam
latronum, nequiſſimum deterrimum-
que dixit? Hes, inquam, & ſexcen-
tos rales non enumero; ut ad ea, quæ
porrò Derotheus egit;, maturius ve-
niamus,
(56. Pynaſta dubifatio.)
ETENIM hanc ejus diſputationem;

cùm procerum aliqui, & in his dyna-

ſta Palæſtinus, attenti excepiſſent; va-
riè, ut cujuſque captus erat. aſſens Ere.
Sed iſte præſertim, qui dignitate cæte-
ros præſtabat, habere ſe quædam ofſten-
dit, in quibus animus, cùm reliqua ve-
hementer probätit, nondum acquieſ-
ceret. Nam illa ſe quidem, quæ dicta

370 L I B RI III. aAalickl
de modeſtia fuerint, utcunque caperet: lemnon
cùm videat, fieri poſſe, ut, qui major ahnd
apud alios eſt, minorem ſeipſe reputet; oben.
quippe magnitudinis ſuæ ignarus. At . mmenm
verò, qui Hectorem eſſe ſe, gigantém- 1 ahe
que re verâ ſciat, is, quo pacto Aſtia- iu
nacta vel Pygmæzum ſe credat? Nihilo il wrn
magis eum, qui nullius ſib eulpæ con. g 4
ſcius, magno paſſu ad virtutem enita- 4 ar⸗
tur; quique ad DEamicitiam inter „mlrv i
primos adnuſſus, cum eodem familia. nir
titer atque aſſiduè verſetur; poſſe à ſe 1, E
ipſo aut ſceleratum, aut virtutis inimi- 1)men
ecum, aut denique à Drzo longiſſimè nlo, atuifu
difſidentem, (niſi in joco fortaſſis & lu- ugntel ane⸗
do) appellari. umm Auent
(57. Dinaſta Garei.) mm k, d
SENSTIT Dorotheus, hominis non Allmkimch
valde acuti ridiculum errorem: quem Atmiunhn
cùm ipſe poſſet vel Chrifſti Servatoris Giainnden
oraculo, vel rationum pondere ac mo- in Hupn
mento graviter doctéque refellere; ſa- un lnpin
tiùs duxit, argumento popalari (cujus Numntandnh
homo capacior erat) lepidè feſtivéque mmiimil
depellere. Qiod argumentum, ut qua- nulen I
lenam fuerit, cognoſcatis, dialogo llang ie
mihi

unge
Z Hhem
le un
nalt, hinen
1und .
nbaru n
nſihiitn
Ailinmma
4Dnnunn
cun thlen 1
eter Ae
, uINI
1 II lyylt
iwwitil .

anie)
den, inid
lineronn g
Cnnk Nu
unm onltnn
egr eie⸗
mnufl
.1 lnce .
Anſhemnmn

A4CROAMA Y. z71
mihi includenda eſt narratio. Nam Do-⸗
rotheum quidem non fugiebat, qui genus
ille, & unde domo eſſet; utpote Palæſti-
nus, & oppido Gaza oriundus: nihilo-
minus ut argumento gradatim viam
ſterneret, blandè ex eo percontatur:
qua conditione inter ſuos domi vive-
ret à Homo memoria exprompta, pre-

geniem ſuam uſque ab avo atque Atavo pro-

ferens; quo loco, & qua dignitate apud
Gazæos utatur, oſtendit: nobilem in

primis, & opibus bene partis affluen-

tem; potentia deinde clarum; atque
uno verbo, civitatis ſuæ principem eſſe;
& in quem facilè omnes alii reſpiciant.
Dorothæus, agnoſcere ſe confeſſus: nec
eò ſe interrogaſſe, quòd ambigeret.
Sed niſi moleſtum eſt, quæſo te, inquit,
Cæſaream aliquando vidiſti? Cæſaream
ego? Quid ni enim viderim? Urbem Pa-
læſtinæ Principem; & què toties ego
vel animi, vel negotii causàâ proficiſcor?
Tum autem, in ea tu civitate cùm verſaris
cedèò, quem ibi nobilitatis, aut digni-
tatis obtines locum?: Ideémne tibi reſpe-

Qus & honor, qui domi? eadem auce-

Qé6 ri-

37 2 LIBRI III.
ritas, & poteſtas? Minimè gentium in-

quit. Nam in illo nobilium incolarum

ſplendore, vix modici mihi civis locum
videor implere; ne dum de ullo principa-
tu contendere.
[78. Dynaſtaæ Antiochic.
PRZCLARE ſe dabant initia; à quibus
Dorotheus clam ad me tam ſibi propoſi-
tam flectebat: eti necdum homo, quò
ca pertinerent, intelligebat. Igitur in-
ſſtere Dorotheus: quis qualiſque porrò
ſibi videatur, ſi quando Antiochiam de-
latus, illam & urbis opulentiam, & præ-
ſidis proconſulisve pompam, & civium
turbam præſens conrempletur? Ibi verò
me (quanquam fateri erubeſco) ruſti-
cum, inquit, aliquem, aut rure aliquid
vilius agnoſco: adeo nihil tum in me
video, quod ad loci illius lucem non
continuo vileſcat. Progrediamur ergo ,
ſi vacat, ipſamque urbium urbem Gon-
Kantinopolim luſtremus. Et hanc, in-
quit, iplam adii pater: vidique, Su peri?
duæ mœnia, palatia, templa? quæ fora,
Porticus, theatra? quem rerum orna-
dam? quem corporum vVeſtitum? quem
ci.

i ni N
61, lonnut
onimm 1—
,ofrot
üulm, p
efe enimm
mumi
ytelco, Coße
rile nl nn

uetufſi

en, uunment
ntatae.
7 Re
luuu, nnuin
irmik ienun
Whe lolganein
nhichanmßrbt,
Aaludniamglln
EClii urnn
ikllanir
Aeni Cnpe
4, öche mibi
R Hüegunnin
Uri
nerin: D

ncni,
nuler n:
uglire

ud Micint.
kuthnin n

E Apn, Kon

nnttu, liiee
tit .

en, uieili
Ae ünl minr
laidis Man
Iugtlumtepe
eubum het
tmmu. Khy-
u iigne
tnilgt
nl Gen umnd

Unſelina
al

civium luxum: Mitte alia, quæ vide-
rim, percontari. Nam dies, vereor,

ut ſatis ſit, ſt omnia narrem. Tum Do-
rotheus, omittam libenter; fſi unum

adhuc rogavero: Cæſaremne ipſum ibi;

& Cæſaris aulam, & procerum, clien-
tumque frequentiam obſervaris? Vide-
ram, inquit, hæc omnia, & ebſervâram:

Sed ea, neſcio, quo pacto exciderint,

quæ dixiſſe vel primo loco oportebat.

Credo, majeſtas ipſa, ſicut oculos tunc

obtuderat, ita nunc memoriam hebeta-
vit, ne recordarer.
(59. Pynaſta Biz Antii.)
MiRAM, inquit Dorotheus, lIoci,

hominumque elegantiam narras. Sed

abſolve, ſodes, comœdiam: & cùm in eâ
te regiâ circumſpiciebas, tuasque fortu-
nas, quas domi ampliſſimas habes, cum
illa Cæſaris potentia, & illà procerum
purpurâ, & illà auri, & argenti, & gem-
marum affluentià componebas: dic li-
berè, quis eſſe tu tibi tunc videbare?
Quid t quis ego tunc mihi? mentiar, pa-
ter, niſi me meris kominum mendica.
bulis adnumerarim: ita omnis opulen-

QQ7 via

371 LIEBKI III
tia mea in mendicitatem repenté verte- 6, uiſinn
batur. Ipſa hæc mihi veſtis [quà quod Gn 1 inne:no
vides, reſplendeo ad illam purpuræ lu- gihen eu
cem, vix bonis centonibus digna vide- i nt
batur. Nimirum totus ibi non vileſcere e an
ſolùm, ſed & ſordere mihrincipiebam. ⸗“
Finierat Pælæſtinus; Dorothæus con- Sulne te
tràâ, cùm abundè jam, quod cupierat, ex- mil ſianele
preſſiſſet, ad inſtitutum regreſſus, ſic in- unt; chzu
cepit. * mlufunm.
(6Go. Giadario.) 4 la
IN re, ſuper quâ ambigere te dixc- HMun Mnen
ras, ſupervacuum eſt, meam ſenten- Mtün enm,
tiam exſpectare, quam ipſe tu prior, non 1l Mins
abſurdè pronuntiãſti. Fateris enim, cùm 1ie: ümpen
domi tuæ commoraris, nec inopem te, 3Merine ſüen
nec ignobilem haberi: ſed longe omnes, inmm ufnen
qud gloriâ, quà copià, antecellere. Et fa- Min annli,1
cile hoc quidem, in hoc tanto ab urbe Ant Mnmg
regia intervallo. Diſcedis hinc aliquo in unbu cal
uſque, & oppidulum G zæ tuæ relin- Nlineu. Oau
quis: jamque Cæſareæ, vix plebejum te nuns Nenini
civem agnoſcis. Propiùs urbem acce- uitg, s n
dis: & Antiochiæ te ruſticum: poſtre- HD E:
mèô in Imperatoris anlà planè mendi- e
cum eſſe deprehendis. Nempe quò lon- SSl
. gius

a.
Uünämeir.
nt, uni
ungen ni
6laeniann adn
it, Niüſnt,

nelegem

hümtalerb
in tundit
Mede lrun
n uriuti
rr, iüſiein
Hwis unrn
enkicun.
i 4

410cNRO 4MA4 v. z75
gius à Summis & perfectiſſimis abſu-

mus, eò minus inopiam noſtram, & par-

vitatem advertimus: nobiſque divites &

magni videmur, quamdiu majores alios
non videmus. Ita nani quondam &
pygmæi, formicis comparati, vaſtà mole

gigantes, & Enceladi quidam videntur:

ſimul iidem ad viros reſpexêre, in natu-

ram redeunt; id eſt, pumiliones, ut antè

fuerunt, rurſus fiunt.

(61. Applicatio.)
Qui jam tu? Non æquè hæc eadem

2ac multo etiam verius, agi nobiſlcum
arbitraris? Ad hanc Aſfceticen noſtram
oculos adjice: tironem hic aliquem vi-
debis, inter primæ vitæ rudimenta ad-

huc velitantem: is vix etiam dum libatâ
roris cœleſtis guttulã, toto jam necta-
re perfaſum ſe; paſtumque Ambroſià,

abundare omnibus cœli fortunis ere-

dit. Nec id injuria. Oculos enim ſuos
ad vitæ prioris penuriam retorquet:
in qua videt, allis adhuc ecum fame
ſitique negotium eſſe: & idcireo ſe
præ illis [quid enim?] fortunatum
eſſe & copiolum. Fac poſtmodè altius
illum

z377% LIIRI III. aen gen
ülum per diuturna virtutum experis enle
menta evadere, cœlumque propiùs in- ſrium;
tueri: videbit paulatim immenias alio- rnii
rum opes, quibus à Dro multi uber- an ho
rimè ſunt exornati: quas opes eùm " ſe ſüim
è& propinquo mirabitur, jam ſuas vix 1 Cte aliun
efſe mediocres judicabit: modeſtéque ams
ſic alios ſuſpiciet, ut ſe ſuaque deſi- Alii
nas, non modè jactare poſthac, ſed
etiam æſtimare.
(62. Vicinior Deo, remotior.) i
Src vin' eundem poſtremò videre„ Mihr ulü
cùm Conſtantinopolim ingreſſus, ipſum tti⸗ uin n
ibi Imperatorem in ſolio ſuo contem- fium; izui!
plabitur ? id eſt, cùm longo annorum ln, i
virtutumque curriculo feſſus, ad inte-
tiorem Dei, rerumque eœleſtium con- Nuiſßi/en
templationem admittetur? Quem ibi iehn ain
ſe qualemque tune feret; cůùm Numi- ihlkfinu
nis immortalis infinitam, hinc maje- Mi ſie geli
ſtatem S& gloriam, inde bonitatem & Infgennn, N
ſapientiam conſiderabit? cùm alibi im- Wianllin en
menſitatem potentiæ, alibi inexhau- wl Whlen
ſtum pelagus miſericordiæx; & modò u himne t
alias aliasque divitiarum copias exami- unmteſcs e
nabit? Audias illum tu, humi abje- dn Nnit
5 um z

eb nenim 5
nlnchiroleni
i ni Mmieni

fuer 4
1, inſtuit
t: ullen
ubiunl
nr llu,

M nmie
nnmun,
durigeluhi
1llo Avanen
rbenimnn
a, We

e Gtkuunc
inen (eni

lt, n N
Nun, Unn
le borhuml
. a
hilcindir

Gerlz 8

immaguin

Uma, Mn;
“W

1CROAMA V. 377
um; non jam egenum & pauperem,
eum Davide; neque pulyerem cinerem-
que cum Abrahamo; ſed plane mihi-
lum, minuſque nihilo ſe vociferaturum.
Quis enim cum illa bonitate compa-
ratus, nonillicò ſibi malus; aut cum
illa pulchritudine collatus, non appa-
rebit continuò deformis & ſœdus? Ad
illam verò fapientiam potentiamque,
omnis noſtra nobispotentia langueſcit &
vaneſcit; omnis ſapientia delirat &
deſipit. Denique mihi crede, quorties
illum juſtitiæ ſactimoniæque Ocea-
num cogitamus; injurii ſumus, niſi
improbos eſſe nos, injuſtosque procla-
memus. ðð
. (63. Magni ſibi, paryi Deo.)
IN hæc verba cùm Dorotheus ibi
deſiiſſer, ita Palæſtinus ab eo diſceſſit,

ut fructum ſe ſuæ quæſtionis retuliſſe

non exlguum fateretur. Nos qaoque, ut
ne operam hie nullam fecerimus, aliquid
indidem, quod nobiſcum auferatur,
colligemus. Et ſentio profectò, video-
que jam occupare vos, quid mihi velim;
benè divinatis. Nam ſi res ita ſe habent,
(quem-

378 1 I B I III.

[quemadmodum omnino habent] un
quò inſignior quis & ornatior re verà 5
eſt, eò ſe judicet obſcuriorem: & quan-
t5 vicinior, conjunctiorque cum Deo
eſt, tantò ſe remotiorem ac viliorem ag-
noſcat: erit, cur nobis magnopere pleri-

que metuamus; ne multi noſtrum (qui a.
deò nobis ipſis nondum viluimus, ut eti=

am magnitudine noſtra, ſplendoreque

vaniſſimè gloriemur; quique alios aſper-
nati, nos ſolos magniſicè circumſpicimus,
quidemumæſtim ri præ aliis colique am-
bimus)re verâ nullis ornamentis inſignes,
remoti adhuc à DExIcœlitumque conſor.
tio ſimu«, & propinqui hujus terræ cœno
lutoque adhæreamus.

VI.
IGNAVIA LABORIOSA.

(64. Animal Pigritia.)
Norvun belluæ genus, patrum me-
moria, Luſitani in India reperére:
ſeram, cui ab re ipſa, indoleque no-
men PIcRITIA indiderunt. Quo quidem
nullo nomine alio rectius inſigniri mon-
ſtrum

1 n.
tiingle in t

Ai nle n

Nenati Hon
Urtend fulel
mls iiden &
illeente epot
Pin i udn
udigten, Ido
n, gol nen
auten; aii
mi otezinſt
( Nlonte⸗
uur ne
uhnnhoninen
A epelimer

uge du

unn
kennt ef
ened 1
nne an .
lln
nglheee
Winſg
nklumn de
tu, falrg
imn üuie.
tanmnſtn

felitclien.

ummun

nlungkanil
ithungeceln

130 Rl
1lrn
lt, Mum
D

Eena. Cuc

8

Gan Uigu⸗

4CROAMA PlI. 379
ſtrum id potuiſſe, mox intelligetis. Eam
enim feram, ſcribunt, lento ventris
adipe humum verrere; & ingluvie præ-
pinguem, nunquam in pedes aſſurgere:
denique vel aſſiduè reptando, tam lentè
ſegniterque moliri, ut ipſis quindecim
diebus, continuo motu, ad teli ja dum
Ferægre progrediatur. Interim urgeas
icet; minisque in excitanda torpidi-
ne aſſiduis inſtes: fatigari te quidem
ajunt poſſe, belluam verèò digitum u.
num promeveri non poſſe. Quèd ſi

plagas poſtremò fuſteſque lateri impin-

gas, ſi tundas itidem & contundas; ne=
gant, aliud lucri te reportaturum, quam
ut ingenio ſuo tardam, artifieio tuo
reddas tardiorem, Idoneum profectè
monſtrum, quòèd à nobis trans Ocea-
num quæreretur; niſi jam pridem in-

ter Stertinii nepotes inventum etiam hic

fuiſſet.
(65. Hbarita popinæ.)
Nam ut ab ignava bellua ad mul-
tòignaviorem hominem [ſi tamen ho-
minem] degrediamur ; accipite, quid
magni clarique Seriptores de egtiſisde
V=

7

330 IIBRI III.

mendarint. Smyndirider is erat, ahifſſi-

ma quædam vitiorum vorago & gur-

es: Quem memorant eèò deſidiæ per de-

icias deveniſſe, ut ſe ipſe annis viginti
nunquam nec erientem Solem; necoc-

cumbentem vidiſſe gloriaretur: Aſſi-
duus ſcilicet, aut in triclinio per luxum;
aut in lectulo per ſomnum; aut in alea
per ludum. Et felicem putare hæc ſe pi-
gritia poterat, ſi marcere Smyndiridem
& oſcitare, nullo admixto laboris faſti-
dio, permiſiſſet. Hanc enim unam hic
helluo vitam amabat, quæ laboris ſudo-
risque expers, otium alumnis fuis, quie-
temque voluptariam polliceretur. Sed
ille, quàm longè ſe ipſe fefellerit, ex hoc
poteſtis cognoſcere, quod Athenæus,
ſeriptor nobilis, eum tradit, in cibo ſibi
condiendo tam anxiè ſemper laboraſſe;
ut perægrè profecturus, fame moeritu:
rum ſe erederer, niſi per omnes viæ ta-
bernas, præmiſſa ſervorum manus, gur.
giti venture, annonam culinamque præ-

paraſſet.

Nin
Sybarita publicis litteris librisque com-

eld⸗
Mn Eerf
4 erthle, 10
llenm te⸗
Srlmmihil
vore ſemnule
iniln in
muen Nequi
umi, morm
du Ml
nelltmern,
D clpihtt .
uum, Kebin
31 it, An o
in le Nepnble⸗

ludo,

und Kemind.
luugu nuorezni
Umi iin,
Eunurzwero. Tet
gußſanml, 9
eulrftunlerrn
muuninn in

irnttim

Ntiterinne

ebize
Nan 4
ngo
“
nl eee.
inen
iuki
nmm mi.
nfuerl
un Anndten
inelheriti
enn un
Arlei il
lmntlizli.
Wiarn N
Elilet ain
kian,
udt, bcdeſt
rpellalk
u, kne m
Uſe Oneſen
Gerummang
umcclnunget

4

ACROAMA I. 331
(63. Sybaritæ iter.)
O deſidiam verè laborioſam, quam
tot curæ operæque, non comitabantur
modò, ſed etiam præcedebant! Quan-
quam condonari hic illi mos poterat, ſi
4 ſeptemve vernulæ præmitterentur,
qui menſas maturè inſtruerent, dapes-
que præpararent; ne quam hero, ad ma-
ghafeſtinanti, moram objiceret igna-
vior culina. Nugæ! Viasille omnes,
quaquà inceſſurus erat, totis ſervorum
legionibus occupabat. Et qualium ta-
men ſervorum e Si enim Rhetorum co-
mitatus is fuit, aut philoſophorum,
quibuſcum de Republica moribusque
diſputaret ; laudo, & vel totos illi
exercitus ultrò permitto. Fabulæite-
rum, & magis majores nugæ! Abnue-
tis ſcio; ſimea potius, quâm auctoris
fide, rem narravero. Tote, inquit, sti-
nere aucupei, piſcatores, & coquos mille ſecẽ
trahebat ad domeſticum lurxam. O monſtri
ſimilem comitatum! in quo vel enume-
rando, debuiſſet Sybaritæ inertia fati-
gari! peterant enim hi tot gulæ cura-
tores, Xerxis exercitum onerare, ad ven.
tris

ci

382 1 1BI III. 4
tris unius ignaviam explendam non ſufle- o, tl
Kturi. 2 ſee⸗
[69. Sybaritæ lectulus.] kela
Ar non hoc uno ſe documento Socor- Mdn An
dia prodidit, in pecude ornanda: neque eſn gir
is erat Smyndirides, qui panegyrico tam nd
brevi laudaretur, Longior neceſſe eſt, in 100
illum oratio depingat. Quam quidem grcal⸗
peroportunè Seneca dabit; cùm laboran. 1, Win all
tem ejus inertiam feſtivè, ut omnia ſo- zulue ii⸗
ler, arguteque deſcribet. Vultis hic tota rtiinipln
recitetur? an contenti, rem accipere, meipotanuion
ſua verba philoſopho remittitis? obtem- hrdhinlun in
P perabo. Syntheſinatus hic gurges cum Mif mundhe;
cœnæ accumberet, faſtidiebat lectulos, sahedkisf in
oſtro lùm purpuraque inſtratos; ni Wüüm, kemm
pulvlli ſerici, ſtragulumque omne, m (dh ge
roſarum foliis effarcirentur. Itaque ut cnpire
magnus familiæ ſeriuſque labor erat, im- Amurrim an
menſam roſæ vim eolligere, qua capaciſ- Aihhlent, glol
ſimum triclinii ſigma quotidie ſternere- Imntldlen an
tun. Et animadvertite tamen, qua cura ium, urren
ſtudioque hæc roſæ folia non ſpargenda aukiitnniant
ibi, ſed anxiè diſponenda fuerint, & col- umnlet,

locanda. nuimnien,
llen

(70

Amnat, D
Autghienen
ninn wiit
Nr. Engie
udhbanlet
etn, nonut
ihe ünln
Inni, enuitt,
Gorninüfnn
õ
Acrnnz echor,

une Urmn i

lrughungt Ce,

tienni Iis
eiigelbuitt
pallete, guii
n oict n
emt unelſn

llutn
kai

ACAROA MA DI. 38;5
(70. Hbarita roſa.)
Nocrz quadam, cùm ignaviſimum

eadaver jam ibi recumberet, derepente

non fine ejulatu familiam excit: ve-
nirent properè, & viderent, ecquæ
ſpinæ tam acutæ, quive tribuli tam ine
tratabiles, roſis ſe miſcuiſſent, latus-
que herile foderent? Concurritur, non
ſegniäs, quâm ſi Annibal arcendus à
mœnibus foret. Lectuli culcitræ, ſtra-

gulaque verſantur; ſubtus ſupraque quæ-

ritur; dum exploratis omnibus, en tra-
gicæ rei ſpectaculum! invenitur (quid,
niſi ferreos mucrones, aut hamatos
murices exſpecteris?) invenitur umus
roſæ foliolum, tenerum id quidem ac
delicatum; ſed, quæ ſervuli incuria
fuit; temeré conduplicatum, & minus
æquabiliter extenſum, cui follis hic Epi.
cureus incubuerat, quodque illum iner-
tiſſimi lateris dolorem, cum tanto ulula-
tu, excitarat. Quis veſtrůúm hic dubi-
ter, quin lectiſterniator flagitioſus, ſu⸗
ſtuario mox luerit, qui deſidiæ herili
pulvillum tam immitem, ex roſæ plicato
folio ſubſtraviſſet?
(71.

334 LIBRI III. .
(7I. Syberitæ labor.) maun
Sryn eundem hunc popinenem, vegé⸗ 2 n Irotionn
tum annis, & viribus pollentem, major iir
adhuc alia, raris audita ſæculis vecordia n ikc/
vexavit. Quæ autem excogitari major nen⸗
adhuc poteſt: Siotio illum diffluxifle "1 li⸗
dicerem, ſi ſomnio indulſiſſe, ſi in luxu W
conſenuiſſe; nihil novi utique memora- Alhunne
rem. Facta ſunt hæc olim, & faciunt ho- umn “
dieque vulgo. Quid, ſi nec opus ullum nkhi⸗ anen⸗
feciſſe Stertinium hunc, nec operæ ul- mmumnnſel,
lius dixero auctorem fuiſſe? Novum id aunmalplinn
certè probrum illi impingerem; ſed non il- barelni
tamen ſupra hominis fidem : invenien- nt, Ummmil
tur, qui credant; aliqui etiam (abſit au⸗ it Enntin
gurium] ſequentur. Audite, veſtram fi- AMhlunfn,
dem! audite. Dico eum præ animi mol- Mrſum iike
litia, nullius unquam laboris, ne alieni Nancnt, ann
quidem, ſpectaterem acteſtem fuiſſe. Menlbonuelen
Nam de monſtro hominis, quid laudati tmantmirfn
ſcripteres prodiderint, nen omitto pau- Mimn ſeliiſ
cis ſubjicere. Aliee NCNn
(72. Ylarita vikicas.) Allin rbireben
VENERAT in ſuburbanum, hexapho- ) Kuilon,
ro, ſex Cappadocum cervicibus geſta- Ndm ine ,
tus; ſed molliſſimo inceſſu, ne ſuccute- Mgatilinit
re⸗ 1

cr . r ;
rerur nam villam ibi ad meras miras-
ul que delicias excultam poſſidebat. Cauſa
lenen,n veniendi fuit, ut otio marcentes oculos,
RZMW elegantis viridarii afpectu recrearet. Id
autin i loci, cùm incautiùs circamſpexiſſet, in
ulmncdne! villicum incidir; qui foſſam ducturus,
hnell Uum raſtris, neſcio quid, altiùs ſublatis, præ-
tee validum libräârat ictum, Quod ſpectacu-
Ndniesd lum homini, ut novum, ſic nimio plus
tieudn quàm crudele, & lamentabile fuit. Nam
N. Viſo lacertorum impetu, & pondere ra-
riik emg ſtrorum exanimatus, ut vix longe pòſt ad
liriemn eln ſeſe rediit, ſeverè edixit, ne porrè in-
uhin, ſpectante ſe, raſtrum villicus levaret, 1
gtin n. ſalvum à ſe Smyndiridem abire vellet.
uün i. Expendite vobiſcum jam, an huic tene-
brioni grave ſuum fuiſſe orium non pu-
tetis: Villicus certe, cum ſtrenuè navi-
terque faceret, laborare ſe non ſentiebat.
At hic poſtremæ inertiæ fucus, qu opus
fieri alienà manu ſpectâſſet, ſaxum ſe
Siſyphi volvere, & cum Atlante, cœli
ujhu ruinam fulcire arbitrabatur.
ie ue (73. TTgri laborant.)
mmümm 1 EAM Ob rem linguæ Romanæ con-
nc⸗, ditores ſapienter inſtituére; ut ſi quem
aigli R aut

Nungrüni
Culbtih kin
uen elckn il
inu gila
tün vonornn,e

386 LB RI III.
aut veterno languidum, aut nervis fſtu-
pentibus ægrum, in lectulo cubantem
eſſent deſcripturi, non eum quieſcere,
aut in otio verſari,“ ſed cum primis lIa-
borare dicerent: eòè duntaxat, quod
membra tunc morbis impedita, dum

munere ſuo non funguntur, triſti qua-

dam ignavia ſic obſidentur; ut ægrè len-
teque moveantur: Inde laboerare mem-

bris, id eſt, labore moleſtiaque fati-

gari, judicabant. Fac, hominem deinde,
receptis viribus, lecto ſe proripere, fac
ad officium redire, fac domum percur-
rere, remque familiarem alacriter cura-
re; eum deſiſſe laborare continuèò dicent:
quem jacentem priùs, morbique deſidiâ
pigrum, graviter laborare cenſuerunt.
Quid, quod iidem Sapientes, nunquam
dicebant, copias ſitas aut exercitus labo-
rare, quamdiu miles vallum jacere, ſca-
las ferre, teſtudine factâà in muros eva-
dere nitebatur. At ubi nutare legiones,
ubi pedem referre, terga vertere, arma
projicere per ignaviam cœpêre; enim-
verò tum, tum laborare exercitum cre-
debant; dum conſerta manu pugnare,
dum

»

ben kile,
nt, Ungt
, kän
r ſgiir, ain
els nclbat, b
elweedins:
Miete ugnte,
Melungt e
e Cammici n
lnmian oalen
je huemmnl
tcuuns cl dond
e kor, d i
Ehend ketimnt
Tungle, irauo r

Edltka in Kah

5

1

Meenpentll, ed

nnge lotin
1 n find de

in min Arer

N liind Peret
Ssele
ln nchert
en lele zugen
A
Aut iſſ ſe

Eng; imn

in, n
ülchhag l
Uilte
eon ie
aygnnu,
duu, lu
L inln en
ſunm, Uhir
lem unte
hlelctntne
mbiice ir
t Mnrlnt,
Aol oee kr
teNne
lienaudiur

tudnne der

Nneili
herrmn Cnunn
Nneng, nugi
es unde
gellnſinſ

ghlt nnunt

aunelnie
iei nnte⸗
hun epet
En dtlin!

In mn

41CROAMA yI. 387

dum hoſtem ferire, dum fortiter facere

cernebantur, iaborare eas nemo judica-
bat. Adde, quòd & lunam nos, cum in
ſtatione vigilat, cùm diligenter, & in-
connivens excubat, bene habere ſe,
vecteque lucere dicimus: ſimul autem ac
oppalleſcere, languere, deficere incipit,
jam omnes laborare lunam voeiferamur ,
adeò ne Grammatica quidem abſtinet;
quin Ignaviam omnem && ipſa appellet
laborisſam.
(74. lgnaporam labor.)
Ar quantus eſt porrò, & quàm mo-
leſtus hic labor, quo iſti Stertinii ne-

potes perpetuò vexantur; Meminimus,

fieri plerumque, ut quo tempore ſe me-
liorum induſtria in ſtudiis honeſtis ju⸗
cundiſſimè experitur, eodem iſti, aut in
tabula chartaque luſoria ſordidè trium-
phent; aut in vino aleaque ructantes
pPernoctent; aut in platea (quod alicu-
bi ſolet) furiose pererrent, & inter
ſilices imbellem machæram turbulenti
explorent. Tædet pudetque rem verbis
exaggerare; ipſa ſe probris ſuis exem.
plisque infamat; dum labores eorum
R 2 non

388 LIBR III.
non diſſimulat, qui in olida caupona no-

Gtem ſolidam pervigilant, donec crapula

vinique fæce marcidi, aut inter ipſa men-
ſæ ſigmata, aut humi etiam, in competi-

torum triviis, ſeri madidique condor- en

miſcant. Quam in rem, aceipite, ni piget,

fabulam; ab aſotis duobus, qui in litte- -

rarum ſtudio decoxerant, & poſtmodum
ad hoc inertiæ ſtabulum divertére, feſti-=
vè lepideque actam.
(75. Helluonis tonſor.)
Hi uterque, jam uncti potique, de
popina exierant, ut noctem, ex more;
clamoribus inquiet arent. Sed cùm ca-
pitis vertigo pedes ebrios turbaret, in-
ſtabili greſſu hac illac delati, alter ab
altere paulatim aberrârunt. Et iſte qui=
dem, ubi & ſeipſum in trivio amiſit,
pedibus ægrè nitens, humi denique pro-
labitur; & gratuitum in publico fime-
to lectulum ſortitur. Ibi ſopitus, cra-
pulam non edormire lurco, ſed inglu-
viem (date veniam narrationi) ructare,
& vinum, qua parte ingeſſerat, fœdum
in modum egerere incipiebat. Accuba-
bat in eodem grabato canis fortè fame-
lichs:

alro lngre ſen
rNuntletlizt
iüihanlelenne

allllcs, h

mnn: Aanpeln
Alelehld Gggeſe
onni Kubiis, b
zpnirsclepenti
Imiuinugſtrda
Nannunia
6 luni e
e Aeno conpe
Iin olrrate. N
1 meiein, her
CE, Cummm erd
bcenanbis i
Angrellemn,
Aulgmetchchink
almaol
Euubihm; Pul
)

ACRO4 MA 32
unt licus: hunc exciit nidor ejus culinæ, ur
eini, ſportulam ſibi ex repotiis ſperaret; lurgit,
enn l accurrit: unctumque V hominis os offi.
i n ciosè magis, quâm urbanè, ſublambit:
H arque ut blandum eſt præter cætera ani-
kid. mal, cxſerto linguæ peniculo, labra lur-
euſ conis mentumque diligenter excergit. At
Arhrihs, ille⸗ qui titilari ſe ſentiret, ſomno crapu-
Hr aque confuſus, in balneo eſſe tonſtrina-
kie que ſomniat: Atque inibi barbæ lanugi-

ee nei, quæ mento excreverat, deponere.-
Gni 4 I S .
n ea ſomni ſtultitia, barbæ metuens,
Lden, Ane it tonſoris cl H .
un tua cc pit tonſoris clementiam fidemque ob⸗
4 . . . —₰ 8 .
nuc e reſtari; Parcius magiſter cautiuſque mentum
nnlit, dh Adraderet, ne cutim innoxiam noyaeulA anci⸗
edti, Anh ⸗
. , . NAel,
imm Ehnr (76. Potoris grabatu.)
Emitne ni NüNC altero comipotore quid in-
Mmilieſt terea fiat, obſervate. Nam & ille, cùm
õ lares invehire diu, per tenebras non
Hlb,n. poſſer, ſcamnum alicubi in corte repe-
Uelnco, rir, dignis centonibus ita concinnatum,
nion tnn ut nulla neque culcitra, nec lodice ſed
Nnuttton/ 4 ra⸗ 2
tglE rudi nudaque tabula inſterneretur. Infra
Einzehn. tabulam, anſeres & gallinæ „ſuis quæque
4 „ i . . . . 2=
uncniint ovis incubabant; pullique jam aliqui
K 3 plu⸗

.

396 LIEBRI 111. ins
hlumantes ſuberant. Huc ut homo ma⸗ 4 nn
5 . . „ . 4 U
idus ſe abjecit, noctem rhonchis ſox 1 amtun
naneihu⸗ ſic exegit, ut identidem tamen neſ a
atus alternaret. Mane cuùm fomno ſolit- n i
4 lI

tus, diem aſpexiſſet, vini reliquias ſenſit,
4 etiam tum in capite tumultuari: Sed Gnnn
omnium graviſſime querebatur, tergum In
ſibi coſtasque ab eo lectulo male habi-

tas, peneque diffractas eſſe. Caſtigarunt INtin
querelam combibones: Nec enim con- u

queri eum de lectuli contumaciâ debe-
re, qui ſupra tot anſerum gallinarum- nrnaclliel
que plumas recubuilſſet. Quibus ille non i indlulu
infacetè, plumas quidem, reſpondit figrllunſ,
lecto non defuiſſe ; ſed inter coſtas ſiras ealetungue
Plumasque, oppidèò dura toralia inter- I NMugt onn
ceſſiſſe. gelu: g
(77. Omen ignayia.) liofuunſe
O ſervum pecus! ſtragulis hiſce pul- atiuin Cäm
vVviInisque dignum! qui, ut ſuave virtutis anßkiottbum
oriu m effugiant, ad hos priſtini ſudores Eipfiiint,
ultrè ſe, turpiterque condemnant. Cæ- Illhupelktini
ter um pergant ii, ſi porro placet; & iner- aultineſami.
tia ſua, non ſolum ignobili, ſed etiam iurillignd.
di icili ac laboriosa fruantur. Induſtriæ Mmi
ſigna ordineſque, ut inſtiterunt, deſe- lund in mi

R
lrrt⸗
Unltu D
tann
n le
ckch
N nnnon.
nnmn i
Mleim glemn.
le(nlenn
ſüiten, hent,
Hürr a,ſn
Cirlaihe.

p.
uuglt hleſi
i Aſunkimn
Ahuprſtnlur
ecohlentiin 0
mſkie ſr
inobl, ſ
gruum D
titnti⸗
4

tant; à caſtris virtutis,

1CXOAMA FVII. 391
qusm oderunt,
refugiant: nunquam eſſicient profectò,
uin olim, quantum oti & voluptatis
in Induſtriæ caſtris cepiſſent; tantum
tædii ac laboris ex ignavia ſua ſe retuliſſe
lamententur.
VII.

EXTREMA GAUDII,
LUCTUS.
[78. Sub Carolo VyI.]
PEGITACULUM, qued Saturnalibus
dari, jam olim Gallia viderat. triſte
cum primis ac luctuoſam, admonet, ut
alterum hic alterumque ejus ferè gemel-
lum, ac pleraque omnia ſimillimum,
narrare aggrediar: quorum illud pa-
trum, iſtud noſtra nuper memoria, ſpe-
Gatum in noſtra Germania fuit: eò mi-
ſerum magis & acerbum utrumque, què
clades ejus vicinior, non aurés dun-
taxat noſtras perſtrinxit, ſed ĩpſos propè
etiam oculos funeſtavit. Rem tragicam,
ui non vidiſtis, audite.
(79. Anno 1570)
HEMARE jam anni bruma
K 4

deſierat,
cum

3922² LP IBRI III.

quibus diebus hoditeque, non aliter,
quaàm ſi lege juberemur, certatim ubi-
que potatur, eſtur, luditur. Quæ qui-
dem veſania, plebem ſi ſiolùm, imoſque
hominum vexaret, licèt convitio pro-
broque non careret, ferri tamen inter
ævi noſtri dedecora utcunque poſſet :
Atquiin procerum certè nobiliumque
aulis, tantòmos ille indignior habetur,
quanto cum plurium pernicie, horum
vitia exemplaque vulgantur. Nam quod
iſti plerumque faciunt, ic mauli zecte
factum ſapienterque credunt; & pru-
ritu, neſcio quo, imitantur. Ex ea factio-
ne tres adoleſeentes produco, claro-
genere prognatos, & longà majorum
imagine illuſtres: qui nos novis ſuiſque
exemplis dionyſia infamarent, nihil ope-
ræ& impenſæque omiſerunt. Convene-.
rat, ut Waldenbergam., Eberhardi con.
ſanguinei Toparchæ arcem peterent; ibi
frenos cupidini ſuæ per dies aliquor laxa-
suri. Venére ad condictum, non ingrati
hoſpi=-

cùm calere Bacchantium Hilaria cœpe-
re: & dies, olim biduo circumſcripri,
in menſtrui luxus licentiam eruperunt:

zLlulckd.
neraellon

Aigi

ſ⸗ Iumn
,llflnodi lun
zalhcko, dun
i, Cüllimnln
Henn ſtheli-
rertchareue
cubusleroale
An dui, int
Kelhebi
ini Aletune
Aus Alosge d⸗
AWiſur anmmm
in iete nen gon
Phnimtlkemno,

M ritatcen

Kt elouäonnet
len,, ulloſtt ine
klit gil
llte, Jne nin

r,

* ui
nnggalen
ier U Ale
n, gniin i⸗
Aitin alg⸗
Uhartin 1
e,knme
1 Menngte l,
en ul
kadmithien
n enut, Aunn
Nemm me
i Ealints
clun A
Umun klaldd⸗

1e lin e

Alagt ninn
ginttülſt

anlell,i ſ

ienm., Ce
nheuts
denlen krlt
eegiabe .
mitigien
Mddmn, Mi
N

2

4CXNOU A MA VII. 39 3
hoſpites; & cuùm ſanguinis reſpectu,
tùm temporis causàâ , lautèé opipare-
ue accipiuntur. Aderant omne genus
cupediæ; aderant riſus & joca ; aderant
hiſtriones & ludicra: & nullus nec epulis

interea, hec poculis modus. Sciretis, Bac-

chanalia agi-
(80. Tres perſonati.)
HIS hujuſmedi ſtudiis ſtrenue pro-
luſum eſt biduo ? dàm denique veſpe=
appetiit, qui ultimam ludis coronidem
aptaret. In eum veſperum edictæ fami.
liaribus, præter choreas celebres, erant
aleæ, quibus alteros alteri provocarent.
Jam aulam palatü, viri virginésque im-
pleverant: & exſpectabantur ſoli, qui
talos primi & teſſeras moverent;: inde
ad choreas, aliosque ludos ducturi. Sed
nec iſti paſſi ſunt annum ſeneſcere. In
tempore, ecce tres, quos dixi, juvenes,
compoſito inter ſe mimo, prodeunt; co-
mitantur pueri totidem daduchi; larvis
inductis, perſonati omnes ; ac ni aliunde
agnoſceres, nullo ſui indicio noſcendi.
Nam perſonæ, quas induerant, none-
juſmodi fuere, quæ riſum intuentibus
R 5 mo-⸗

394 1IERI I171.

moverent; horribili imò, fœdoque aſpe giam. n

ctu omnes, & quibus occurrere vel me- l
ridie, funeſtum. Veſtis erat linea, cum Mdun

villis undique, ſetisque hirſura; tum a- ſeo ,e
remte ſtupa piceque illita. Color Ethiopis: giul
pedum ungulæ à Faunis commodatæ ſa-

ciem larva inumbrabat, adeò non huma- bos Alla ,e,

na, ut in ea ſeipſam Tiſiphone formidaſ- rlinn, 1

. . “ . 1
ſet: frons cornibus efferata: capillamen- laͤmat⸗
tum prolixé per humeros turpideque Mitetunn Um

ſparſum: cætera corporis ad hanc for-

Keuliocet

mam omnia torva, tetra, horrida, Gefnſthin
& ſtigiis quoque Lamiis invidiam mo- wWonilimmenn

tura. uuum en! g
„ (1. Ludunt alei ſecuri.) Ausllicilmial
Huc nimirum dementiæ venimus ut , Pchingvam /

belli nobis formoſique non videamur „» Sigrennt glin
niſi belluis ipſis fiamus deformiores: & augleletenunlel

quaſi naturæ nos noſtræ pudeat, Sylva-
nos Satyroſque, jam dudum moribus &
vita, nunc etiam veſte habituque imita-
mur. Cum hoc choragio palæſtzam in-
greſſi hi pugiles, omnium in ſe ora ocu-
loſque convertere. Principio filentium,
& meri nutus: Mox ſinguli, ut quemque
adverſarium deſignarunt, concuſſa teſ-
ſexa

.

Eeltt heglegte
nell, Kufitt
1nl n ninamis
1I ir hore dl
Eunekt, eumlennen
Piol ondelin e
l d noc n
Diummn ull

3

Cen ne
Aidhnin.
N mn, ini,
“

Mleſetin A

Buickmn,
N Adonndten
Olr Alet
mddum nubal

Cktahinge nn.
hnzo Aehmm

nium dleend
api⸗ DW
niüngli,igef

Pnn ali

ℳCROAM A VII. 397
ſera invitant. Jaciuntur tali; ſonant
fritilli; ponuntur numi : & fortuna jo-
cante, perdunt alüſua, alii aliena lu-
crantur. Nemo, jacturæ impatiens, de
damno caniculæ queritur: ubique pro-
miſcui riſus, & alterni plauſus. Fervet
factionibus aula; & dum teſſeris ibi
numisque luditur, alibi poculis epulis-
que; alibi choreis & tripudiis, alibi jocis
& fabulis certatur. Omni in angulo gau-
dium eſt; & exilio decreto, mœror lu-
Quſque proſcribitur. Quis actor in hoc
theatro moriturum ea ſe nocte credidit?
Moriturum autem? quis imè ſe morta-
lem: quis ulli calamitati, ac præſertim
vicinæ, propinquum ? Atque adeèò, ſr
omnes rogarentur. quis ibi non felicem:;
beatumque ſe reputaſſet? Ertamen, [
imbecilles fragilesque mortalium ſpes!
mentes æquè, ſeu futuri improvidas,
ſeu mali jam minantis inſtantisque in-
cautas! ) vix horæ adhuc momentum
intercedet, cùm ſentietis, quàâm facili
negotio de comæ dia veſtra fieri trageæ-

dia poſſit. Sed modò res potiùs ipſas,

quàm hæc rerum auguria proſequamur.
R. 6⁶° Cæ.

296 LIBRI III.
Cæterum ut veri cum primis ratio habe-
atur, non diſſimulo, eventum rei eundem,
rei verò ſeriem, aliter ab indigenis, loci-
que accolis, per Germaniam narrari; ali.
ter ab exteris ſcriptoribus tradi. Quarum
ego partium ut neutri videar obtrect ſ-
ſe, utriuſque narrationem deinceps expo=
Lam-
(82. Saltatio funeſta.)
OXMNIEBUS ad ſua ludicra, aliis ad
alia, ut cuique viſum, intentis; tres ii
juvenes primas ferre, palmamque cæ-
teris geſtiunt præripere; nuſquam in ea-

ſcena otioſi. Qui, ut choreas primi fortè

inceperant, & aliquamdiu ſoli conti-
nuarant, ex improviſo quartum, ſui
conſimilem, æquèe Capripedem horri.
dumque conſpicantur. Ignari primm,„
quis ſuas ſibi copias auxiſſet, aut unde:
quarta ſe larva tribus tam concinnè aſſi-
milaſſet, mirantur: adimirationem pa-
vor, & hunc feralis quidam ut in præ-
ſagiis ſolet] horror conſequitur. Pergunt

ipfſi tamen audaces; Orbemque ſalta-

torium egregiè verſant; nunc pedum
obſequie celeres„ nunc brachiorum
ia⸗
5

I01
3es, gune
igle⸗ ut
Pnes Lelnl
Vl,A culun
ſEoils
l u⸗
Emmconnpu
7 goco cluce
kyd
erdig llkut
tüt ninn
mnen oi
, Ill gfenis
Pbaſbol, 1e ee

4
4

D nonuals
enin ite, U

Att, ſelno
1, tenthetn i
t ebi

M helegle n
ulctalanoin

6 Weil, ſelad

eullr ennel

Anr andcllmtt

Drinleite cumn
Pleſne⸗

unmmunttinn

en

1

—
=
=

arnn,
Vntungl
urd Nn
Erannd,

n

t

ilin, iͦd
N, Ueni;re
Annt e
1e Mnn
durrnnie
Anii lan
.

len Mi
lungnn,

llet, ue

6enconened⸗⸗

Aurtoenfe

Putm ſrnn

Nagunn NH
Obenque?
. ꝗ“
n mr e

u Ncnur

ℳCROAMA VII. 39 7
jactatu agiles, nunc corperum incita⸗
tione ſublimes. Sed nihil horum, tam ras
rum ii, aut ridiculum incipiebant, quim
illud & ſimius iſte faberrime ſequere-
tur: & modò tripudians medium ſeſe in-
gereret, modè clauderet; modè curſimt
in Orbem alios luſtraret, ominoſus cir-
culator.
Nox potuit mimus nimium place-
te, quem nemo agnoſceret. Nec omen
deerat, mali eventüs. Sed infelicibus:
obſtabat pudor, ne ceœpta prius deſine-
tent, quàm martualis chorea inchoare-
tur, Interim iſte, ut ſui monimentum
relinqueret: inſperato, epiſodio flam-=
mam, quam uberem ſinu ferebat, ex-
cutit: eque e tribus actoribus unum
aſpergit, peſteque ſalfurea involvit, &
mox, quaſi deſaltato jam cantico, reque
cujus venerat, peracta, ex hominum
ore oculiſque evaneſcit. Hæc princi-
pia, quæ porrò calamitas exceperir, jam
nunc audietis: cùm prius, quid in hoc
tragœdiæ prologo exteri ſcript res, ab-
indigenarum narratione diſcrepant, in-
dicaro.
R 7 (83.

39 8 LILIBRI III. ine
(83. Variet B H
as ſeriptorum.) Min

NAM, ut ali erant in choreis oceu-
Pati, alium, inquiunt, ludentem alveo- ſeit, kn
lus fefellerat; teſſeraque longius proj cSUiemnelns
cta de menſa deciderat. Ibi puer Suy. lugiknil/
riſcus, qui domino prælucebat, facen cilie ni⸗
illicò tollere, & humi teſſeram, ubi ubl ,aſütegole,
efſet, quæritare. Diceretis, Cleopatræ Oenidcte nil
znicnen, aut ſuum Polyerati annulum, nn i⸗ ropte
ut aliu aliquid Achate charius exci- geno intte
diſſe; ita naviter eſt advigilatum, ut in. eirconrili,
venta confeſtim arma redderentur. Quiz ohummmn foen
S cujus ea tem poris jactura fue- ii En dd,cuh
ſeri pediſſequus remiſſior, operi tam i Ennonfokun
P agis ignar becille Aut quibus ille iginm i
i veltantin non luiſſet, ni telum Amk, ſehnd
quod velltanti hero deciderat, attollere mudl, gü ice
continuo maturâſſet à C 2 Atollere Nalc Art
tenclum puer hau- e Certe commir. pilim pilt
in re maxima, deſid Pur-Nir, ut operam à lkumnunn
raptà, ut dirti, kace te ayarer: ſed ülicd Keml gun
mbnke maktnielnl te Eram humi, inter Aſnmm küin
ä
ter4, Rem ſolert E: fortunaruis Ex. Malllan
Parelk ctiam, in tæda circum- mun Eab e
agenda tenuiſſet. Nunc, quidimprudens ucr Eih trin
oſtenderit, auſcultate. Prudens uüikumn,
Guir wun, in

[34.

Ati,Ciynn
Mührinn
int niten
glen tn

niktm:

nit An
Enlih mitt

/Aund

llet, Uela

ealet, Mi
41 Ced annn
nnit ugks
nuterelll
laumkunise
Uhlunnmn, n
It Dornie
n hradien⸗

D

„

4CHOAMA VII.
(84. Scintilla ex facula.)
Im ea feſtinatione dum faculam puer
incaute verſat, raptimque modo hâc,
modôò illac inclinat; profilit ſcintilla ;
parvula quidem illa & ſtricturæ ſimilis,

399

quam filice quondam excutimus; eo-

que magis neglecta, velut innoxia, dum
ſao ſe nidore mox proderet. Nam urt
in herum illa propter adſtantem inci-
dit, reperto in veſte ſtupeãâ alimento,
paulatim convaluit, donec in haud du-
biam flammam violenta prorupit. Hic
multi, ut in ludo, cachinnum tollere: &
aliqui rem non fortuitò oblatam, ſed
deditâ operâ natum incendium credere;
ut materies ſpectaculo eſſet. At non illi
mens eadem, qui ſerpere in ſe peſtem,
atque ad vivum graſſari jam ignes ſen-
tie bat. Ille manu totoque corpore pu-
gnare, & excuſſa, quam habebat, teſſe=
ra, ad flammam reſtinguendam, omnia
arma convertere. pedemque captum ſtu-
det incendio liberare. Sed peſtis con-
tumacior, dictò citiùs, manum ipſam
auxilio ſubeuntem, pedemque alterum,
corpusque totum, furenti centagio in-
vol-

400* LTBRI I12.
volvit. Tum enim vero ululare infelix, umnſ DM
& veſtem, quæ corpori tenax adhæſe- *
rat, nequicquam revellere; alii murato d con
riſu, queſtus ae gemitus ciere; alii opem gtannnqn
& ſuppetias parare; alii aquam fontem- ggginimnn
que poſcere: omnes omnia agere, nemoe klagl
proficere. n Eumun
(S85 Incendium ex ſcintilla.) Inn, cin Mn
NAM humi abjectus adoleſcens uſtux: siumnaſſann
labatur interea, & in luculento rogo,-,
Herculem OEteum adſtantibus refe- his uifun
rebat; cùm eminus auditi mug entis: Iuüns Mütinn
elamores, movére ſocios, ut labofanti hen üßien
collegæ & ipſi auxilium portarent. Ad-= Amuls Ammn
volant ambo, atque uti erant perſonati. unngl aunlun
ſeſe inferunt, perque turbam vi pene- in znbe gilg
trant & manibus injectis „ſtupeam ve- r (ulenleban
ſtem à fratre (nam duorum hic germa- mihſette; cin
nus erat) deripere, ignemque laborant mi nnenlee
defendere. Quo tamen officio dum im - MWure Alhelhs
pense funguntur, non modò cladem à enee,
ſocio non divertunt, ſed incaute eodem in, ihugſcntn
uterque incendio ſe ipſi involvunt. Viæ nmii nn. Her
erum manu germanum ii contigerant, uumm Linpui⸗
cùm exiliens flamma alterum duorum eril
alterumque corripuit: & inhærens laci- MWuin RM
hiæ

er

fan
leni
ilnkmn n
Alnie t,

l
Wd N

6

t Uulir

lpemuen

eni,

Wnir

e, henk.

um uEm

Nenenelün
Aachrolnir.

1

nodo Nent

Cincunta

linehfunl

Naun din
Ethem

ACRNOAMA MI. 401
niæ momento per veſtemreliquam victrix
cvaſit: quæ veſtis, ut tota floccis penden-
ibus villiſque horrebat, pabulum igni,
nutrimentumque idoneum miniſtrabat-
Ea res vel invitos coëgit fratrem omitre-
re, & de ſuo quemque periculo vitaque
dimicare. Quanquam hoc etiam ipſum iis
ſerum erat, cùm populante flammâ ſep-
ti, tunicam moleſtam uterque ſam induiſ-
ſent.
(86. Tunica moleſtæ trium jurenam.)
AUDISEETIS, hic trium adoleſcentum
lamentabllem ſymphoniam, quâ con-
cordes magnis clamoribus, Cælitum
hominumque auxilium implerabant. Ee
ißſietiam pro ſe quiſque manibus pe-
dibuſque contendebant;, hic ſuam oris-
larvam abjicere; hic capitis galericulum:
& frontis cornua exuere; hic thoracem
diffibulare, & floccos evellere, & per-
ſonam deponere, totamque cum veſte
peſtem, ſi qua poſſet, excutere: Sed irri-
to omnia conatu. Hærebat enim per-

miam tinax ornatus, & impariens divelli, cer-

pus omne validè preſſeque ſtringebat. O
quoties tunc Satyros ii Sylvaneſque exe-
crati »

402 L 1IB RI 111.

crati, ad humanam redire formam ex⸗ S a
optabant? Quoties talos ſuos teſſeraſ- W eut
que exoſi, bacchanal omne diris & ma- ptii nadn
ledictis de vovebant; Quibus miſeri de- u, iectel
ſideriis, ne arderent, ardebant Quan- l em ſele
tis lacrymis cum latex alius non eflet, tuth
flammas exſtinguere, artus rigare, æſtus ianin
temperare conati, nihil ne iſtis qui- vnel
dem proficere ſe ſentiebant: Nempe, zu ſiri
ut modicum id remedium, ita malo Nalkend
jam ſuperante, ſerrn irrit umque erat. An Mmmmüni
Poſtremèò cùm illis & manuum cutis, 4leno hniun
& digiterum ungues undique ambuſti unis nunn
defluerent; reſtabat: ut collapſi, per ditczenkun
pPavimentum volutarentur, anibi at- las
tritu ſaltem affricuque Hammam eli- Mdhter iwe
derent. Verùm, ut quicquid attigére, uncpiünk⸗
confeſtim ignis, liquente pice effera- Me, Ine
tus, inflammavit: ipfſaque jam do- ainn, äbal
mus, ne quâ ruinam traherer, ſibi genenn Fum
metuebat. Quo factum proinde eſt, ut unencalere
in tot ſpectatorum oculis, tres nobiliſſi- Dln Mlln ſere
mi juvenes, priuſquam ſubveniri hu- menerienor
manitus poſſet, lentis ignibus, quaſi Unkenntgil,
per ludum in ſcena, toſti afſatique con- in engrk
ſagrarint. in am
(Sv7.

mint Net
Xnben t
nit mi
1 ralel
en, Nilia⸗
t Lmnd
lenn ine ſtn
14 rent
n lee, D
nfrind
it an
iun iits

S

ACROAM PII., 40
(87. Spectatorum conſternatio.)
EGUIDEMſentio, rem etſi veriſſimè
uti geſta eſt, enarratam, poſſe tamen
multis, non admirabilem ſolùm, ſed
propé etiam incredibilem videri. Nam
aliquos audio ſic ſecum ipſos: Quid? in
tanta tot amicorum frequentia, adeò
ſtipites omnes, aut ſtipitum truneorum
caudices fuêre; ut cùm iſti tunicà mo-
leſtà ſic arderent, & magno ululatu, Su-
perům hominumque fidem implora-
rent: nemo omnium ſe moverit? nemo
laborantihbus manum commodarit? ne-
mo, qui rabiem fſammarum compeſce-
re; qui frigidam affundere; qui aliud re-
medium obiicere incendio laborarit?
Aut enim oppidè rudes ſimpliceſque hi

tales fuêre ,„ ſi malo facere medicinam

ignoräârunt, aut barbari certé ſævique,
ſi neglexerunt. Fumantem ali doamum
* longinquo conſpexerunt; & mora in-
terpoſita nulla ferendum auxilium,
quamvis exteri ignotique, cenſuerunt:
At miſericordes iſti, ne hominem qui-
dem, eumque & notum in primis, &
nobilem amicum, & genere propin-
quum,

404 LIBRI IIh S e,
quum, ab interitu tam ſœdo vicinoque
Mris
Hæc ego non ſane inficiabor, quin

Sen S s l, tem⸗
vindicarint. N
(88. Spectatorum auxilia.) , mi
meritòô mira videantur, ſi ſpectateres unl
dedero, in ſcenæ hu jus tragœdia, otio- 2 1 .
ſos plane quietoſque ſtertere perrexiſle. ſr g
Aut quanto plus habitura ſunt admira- Ill D
tionis, ſi eos, nihil ſtudi ſuivſficuque hlo E
omiſiſſe; ſi omnia moviſſe, omnia cer=. Iüchio d
tatim- turmatimque feciſſe dixero; & Mklis,
hoc tamen tanto ſtudio ſuo nihil illos ,d An
minuſque nihilo egiſſe: Atque ita pro- gu en Lhn
fecto, ita eſt. Omnia omnes tentarunt „ Mlgyle an
moverunt, egerunt; his tamen omnibus Iilln ili, 4
nihil omnes, & minus nihilo prof- e- Gnucht e
vunt: Non aliâ utique causàâ, quam utiᷣ nutäkmen, K
moertalibus liquidò conſtatet; hoc bac-. ge teiße
chantium ritu, oftenſum iratumque Nu- ſen imejm
men fuiſſe: eaſque flammas in pauco- nddlüm
rum corpora ſævire divinitus juſſas, ut: Mn hldengn
multorum licentiam imitationenique 2 ilitn er,
trium interitu compeſcerent olim, S& Mn alnn di
abſterrerent. Qaod ipſum ne nullis ra- in Clfiin ,
tienibus dictum àme putetis; accipite ddinih tnn
rvem, plus aliis, quas adhuc retulimus », nnn undel
ad=

mani
ellihn, 6
n tſgine
dreln lin
ð
un Waln
aſiſt
wil, CNla
lel ut
lonlis,
henen
innaknnn,

AnenOnnie
8 nle Pr

ant Ani

Ulren Mkle
n iunngee

Unnus dr
iatuflih,1
müutonmnge

Aeen dnn
fünne .
nirb, i

6ahienii-
4

. 0% 41 M A II. 4o;5

admirah dam 2 Arque tum boni, ſi lube-

bit, judices eſſe, temerene hæc cecidiſſe,
ronuntietis.
(89. Irrita auxilia.)
EBERHARDUS, [quem loci fuiſſe do-
minum ſuprà monui] vir prudens, cùm
ludos ejuimodi parari ſentiret, eoſ-
que permitteret magis ipſe quàâm ap-
probaret; provide ſuis negetium jam
inde principio dederar, ut ad omnes
fortunæ caſus, labrum in vicinia peram-
plum, & plenum aquæ reponeretut.
Quod quidem à familia, ur juſſum eſt,
non negligenter factum. Igitur, ubi graſ-
ſari primùm ignis, artuſque juvenum
depaſcere incepit; neque ſtudia familiæ
ſflammas coëtcere, peſtemque exultan-
tem vincere, ac ne ipſe quidem Eberhar-
dus opem afferre jam aliam petpit: ju=
bet omnes ad labrum illud ſeu dolium
decurrere; indidemque velut è fonte
vicino laticem petere, qui ſuperfuſus,
ignium ardores extingueret. Dictum
factum. Confeſtim, ut quiæquid vaſo-
rum obvium eſt, corripitur; ad locum
accurritur, ut inde laborantibus ſuccur-
ra'

406 LIBNI II..
ratur. Sed eluſa properantium contentie egren
eſt. Nam ubi perventum ad cupam fuir, a
quam ſtagnare prius ubere lympha vide. *
rant, unda defectam, planeque ſiccam erl
reperiunt. Obſtupefacti prodigio (nec e- Sedle
nim aruiſſe fortuito, tot amphorarum udl me,
concham putabant) ad alios fontes hae lan ſen
illac lymphati diſcurſant: ibique ſitulas 1 ni
alii, alii orcas, alii cados, quantos quilſ- Niſe, l
que maximos potuit, raptim implent: & Alrefum,
velut invento remedio ſecuri, ad incendi- Winlid, den
um recurrunt. luänn il
20. Evanida aque.] riig liimn
ANN US interea labi, non iis modè Iln Meriſe
viſus, qui conflagrabant, ſed iis etjlam, unmialne
qui cominus integri ſpectabant, dum
Aguarii hi cum ſua quiſque urna com- 1 Mſdn
Parerent. Qui diu nequicquam exſpe. Wihimeul
tati, demum anhelantes alius ſuper tuher leun
alium advolant. Sed omnium primus, kſilimill
feſtinandi ſtudio, in ipſo limine prola- Mr Hin h

pſus; urnam undamque, nullius operæ uinokuinnthenn
Pretio omnem effudit: Tantaloſque im ufnſii⸗
1: . . mat,.
tres undis proximos, non ſolùm ſitien- Mniz s i
tes, ſed ardentes quoque deſtituit. De- dh len
collante hac tam propinqua ſpe, in- Inpeſiſe Nn
Or.

Ntmin D
tl

nadcht
. eenr DM
nupi leye.
umnfunmn
Alnme
iun igehl
ddn grant
uemn iiel

1
d, nood

.
4

4
4

ba de
ngälgt mn
1nnneluun
deluet Anige
lonnin iun
Uiſbinir n
ne lin 1
Ai: Lu
une
D e
gneu .

nklü dn,

ACROAM A VII. 407
hortantur alios, ut ſaltem ipfi gradum
addant, fuſaque frigida, peſtem in cor-
poribus tumultuantem compeſcant. Et
res per ſe unumquemque ſatis mone-
bat, ut maturarent. Verùm ecce tibi!
jam ſcalas alter alterque ſuperarat, jam
ad locum proximè pervenerat; cum
cadus, ut ligneus erat, repente cœpit
fatiſcere, & plenus rimarum hac at-
que illac perfluere, humorque ſe priùs
omnis amittere, quàm sd metam perfer-
retur. Ita dum iterum tertiumque alii
ſuper alios ad fontem nequicquam ab-
legantur, interea peragit ignis manda-
ta, & omnes animæ vitæque reliquias
expugnat.
(91. Iugolſtadii anno 15 96.)
Nox arbitror neceſſe, alis porrèò co-=
loribus hanc ſcenam expingere, quàm
quibus ſeipſam illa lugubribus ſanè moœ-
ſtiſque depinxit. In eam certè ſi per-
ſonati noſtri intuebantur, reperient ſpe-
culum, in quo ſeipſi cognoſcere, ſuæque
dementiæ pares exitus perhorreſcere
fortaſſe diſcent: idque utinam diſcant
tempeſtive! Nam inſpexiſſe memini
alium

408 LIB RI 111.

alimm quendam, ſed ſero, & cùm jam

ipſemet ſuo rogo miſer arderet. Ado-

leſcensis erat, indolis non malæ, niſi ad
malos divertiſſet: apud quos, brevi
compendio, ſociorum, quâm ſui ſimi-

lior perpotare, & græcari, quamvis lati-
nus, didicerat. Hi omnes alternhis co-
me ſlari ſoliti, bona patriæ abliguriebant.
Qo ſtudio, quia facultates eorum, quaſi

flamma quadam, deflagrabant, inde

vocabulum, factioni congruens, ſum-

psére, ut publicè, tanquam proterviam y
feciſſent, Uſtores vocarentur. Ad Iv. NO-

nas Februar. hunc illi adoleſcentem,

ejuſque marſupium adorti, cœnam im-
perant. Celebratur: inter Uftores ſocios

Sympoſium, lautéque bibitur. Nocte
jam ſera, appoti omnes, beneque ſabur-
rati, & popina diſcedunt. Iſte nihilo cæ-

teris ſanior, ad conductum regreſſus

. . 5 .
dum in cubiculo propè lucernam con-

ſidet, vino ſomneque victus, obdormit.

In ea ſemni vertigine, neſcitur quomo-
do, candela propinquiot ſubnculam in-
Hammat: propagato paullatim incen-

dio, totam pervadit. Tum endymion
ex- n wen

4
.

Norlen S
Agclnit Kun
,Aaeenten i
niellio cl
Geeorus in Mun
en de Wertibt

17

illi, zam in
Ahumtaolbcs
Pge, cum ene
lepertncosil
Atuntet, nono
hnei Eelene
ſauenciecllun
riuetelete
inmme, ſwel
A Klatcontt⸗

ll hpen
ee 1

—

R

hunme, 1
er “
.
urliin

ngumitle⸗

Gtgun
in

unNM
tuenn An
eallarn

r
n, cenmin , d .
en epaſta humanis opibus nequiére. Ado-
unnlanf

Nelimm Nun

e iiſeinr
in Heanlna
Kinn
e eeman
Eiicn, n
e, MiIE
lundt
lrint

ACNXNOAM A TIl. 409
expergiſci ſemipotus; & cum exuere ſe
flamtmis infelix non peſſet, ejulans humi
provolvi preſſaque corporis, ecquid
QAammas elideret, laborare.
(91. Vivus adoleſiens aſſatur.)
ExcCITYA ſeu nidore, ſeu clamore, fa-
milia accurrit, viſum, quid ſiat. Repe-
rit adoleſcentem flammis involutum:
jamque induſio conſumpto, & eute cor-
poris totius, in Mauri ſpeciem ambuſta,
peſtem altè vifceribus inſediſſe. Igitur
quamvis reſtingui flamma tunc portuit',
ne porròô latiùs graſſaretur; tamen ſar=⸗
ciri vitalia, jam intus tabe populante

leſcens ipſe, cùm æger, & ſuo incendio
ſuperſtes, per paucos dies animam in do-
loribus traxiſiet, non occultè ſenſit, Nu-
minis ſpreti, deſertæque Pirginis patro-
næ (cujus eo die cultum prætermiſerat)
ſeſe pœnas expendere: & factionis fu-
neſtum nomen, funeſtioribus flammis
æxpiâſſe. Id ſatis conſtat, exemplo tam
lugubri diſſipatam ſolutamque Uſtorum
ſocietatem continuò fuiſſe, omnemque
nominis hujus memoriam, ſocii unius
§ fa⸗

410 LIB RI III. AcA&04 . PII. 4
favillis obrutam ſepultamque exſp eng
râſſe. Utinam paribus documentis exs Sy huhin
territi mortales, totum bacchantium, Mluu
non magis nomen, quàm ſtudium luxum- ſ ictil
que faceſſere, & æternum ab hominum ℳ nu⸗
uſu abeſſe, magno cum bono ſuo, jube- it ra.
rent! Quod quamdiu mores noſtri opta- WGR
re me magis quàm ſperare jubent, vere- mii un
bor equidem, recentibus exemplis, jn mmn
has aliorum tragœdias identidem α Mnad,
renovemus. . ne.
. P Niſcti
„ 6 △ %6: S& 6: 5σω % 5ο S0n gengd

— . . ud
Materias & titulos ſuo loco Gimiad

inveniendos, indigitans. e.
. KA.
A belleite.
Doleſceutiæ Per. Pag. 40
Flores. 4 ²¾ gigtaiſe,
Autumnus. 43 ieetg ra
Hiems. 37 in
Moleſcentis nobilis paupertas. 300 n
Praclari eæeniplum. 289 fti e
Anonyni mors. 246 Mljin

Ade-

„

1 I N D E X.
ln Adoleſcens ripus aſſatur. 409
li gritudines pugnant ium. 2
lini lk Alexanlri nuna. 282
, lai Ambitiofi indotiles. 262
R Ambientiunm ſtudia. 18
is Anu Aoris errores. 100
lnn Amor er veri & ſancti. 113
i e Anaximenis ingenium. 283
Witüne Animorum bulchnitudo. 343
n Ansberte Atliberatio. 198
littera. 192
. accuſatio. 213
ted arert, 214
4 ab ſolutio. 217
Alua eyanida. 406
Ade guſtini nbulatio. 25
FPanegjricus. 257
daga. docilita. 262
Auxilia irrita. Ae 5
Bucchanani mors. B 24
Buruarbari captiyvitas. 21 9
deliberati. 210
u. 1 doτοννροαρ, 229
„ N . Bertulſi deſiderium. 189
Bertulfi litteræ. 196

G § 2 C ca.

Canis oratio. 2
3 nſun

mérita. 53
Cauſſauboni morss 244 ℳℳ) nin,
Catharinæ aſſectus erga improhos, 344 00 e
Chriſtina mirabilis. 348 Mumg 4
Concionatoris irritus laber. 277
Comitiorum ſtatuta. 10 nl
D ift
Defiderium pij adoleſcentis. 32;3 .
Dialectica yis. 307 „
Deliria proborum. 24 1 Mℳ ,
malorum. 242 iud n.
Diſputatio Dorothei. 367
Diocles victer. 24 luriſ⸗
Diſerti ſine linguæ. 35 3 img.
Doctoris paraneſfis ad Juryenes. 28 unn ler,
Draco libiratus ab homint. 48⁸ künkſintl
Draconis & hominis lis. 49 FCDiNn ig n
Dynaſta Gaæci. 1 370 Uigin
Antiochiæ. 372 MN.
EByvantii. 373 Mmn
Ejalatus ex antro. 46
Equus, litis judsSk, 77 lpini
Equi oratio. 18 UI mulhiu

Inéa

I. N D E X.

merita. 52
P
Filicitas inconſtans. 117
Fidicinis cuja ſdam improviſa cemparatie, 202
Colloquium. 205
Funera pagnantium. 23,
Gualterus ſubulcus. 180
Gaualteri fuga. 174
mors. 182
M
Helluonis sonſor. 393
Hieronymi accuſatio. . 286
lenavia laborioſaæ. 378
Ignayiz omen. 320
Ignavorum labor. 387
Iucendium ex ſcintilla. 400
Injuria Domniwi in cansmi. 54
in equum. 6 1
Inſula Ver. 32
Autunmus. ibid.
Hiem. 3
L
Lectio periculoſa. 299
Librorum legitimus uſus. 286
§ 7% Lu

Lis à cane conſopita.
Ludi equeſtres.
M.
Malorum ſupplicia:
conſcientin.
Metus futuri, lenimentum præſentis,
Metaphyſicæ ſublimia.
Meriti humaxi merces.
Mendicus triumphans.
Miles occiſus loquitur.
conftetur.
Hodus eyadendi in Dialecticam.
Morientis innocentis exemlum.
Moræ impatientia.
Modeſtia Santoram.
Optio duerum grayxis.
Oratio Anachoretæ.
Patientia durantiumi.
Parricidii exemplum.
Parricidaæ ſupplicium.
Paradoxum.
Philoſophi patientig.
factum ſtupendum.
Doctoris meta.

5I

308

309
16 8⁸
27

44

1259
361
364
311

24

36 9

139

21
77
9
366
267
267
5

um
vu
ulrNuſun
PVEuid,

Ptile
iunlennciet

Aundis.
pyrenertil⸗
ſynunla⸗
vnna,us
u elen.
rſct.
uß.

Pftiepente
Eleite.

atler
4r.
flige

mulche.
ni
etſilhnie
ih ini
ſtri

Phbr-

SSS I N D E XxX.

V Phyſi icæ mirabilia. 25
FPFPiſcina Regis. 118
Prado vopet jefunium. 354
obtruncatus loquitur. 3 57
. Principis bona. 142
ſeſe A R
Regis condemnati exemplum. 119
§
galtatio funeſta. 396
criptorum varietas. 398
„. 686 SIceleris opportunitas. 223
Aia Securitas nimia periculoſa. 3 26
sa Stataa quædain. 108
Studia proſana. B 3 16
ſp viorum. 317
Superbia punita. 114
Yhbarita iter. 381
lectulus. 382
13 villicus. ibid,
Thoma caſtitas. 266
patientia. 274
rTransfugaæ punitio. 96
Trocbili aſtutia. 12
victoria. 15

Ferba glaciata.
Vigiliæ bonorums.
Vindicta ſerporum.
PVilici pacta cum Pulpe.
perfidia.
cujuſdum aberratio.
Pirginum comparatis.
Voluptarii indociles.
Pita quialis, talis mors.
Polucrum comitia.
competitorum frequentia.
primiterius.
ambientium pugna.
Pulpes, litis jadeæ.
Pulpis conlilium.
epitaphinm.

Aasperii Somnidmi.

F I N I S,

3
235
218
717
71
4 5
371
264

249

ſ

—

“

212

20 cn
V
2

19 20 21

18

16 17
R

1
12²

Q

VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset

15

Balance

14

JACOBI S N ⸗=
BIDERMANIE —
E =
Soc iEYATEIESV E

ACROAMATU
ACADEMICORIUI
LIBRI III.

EDIYIO Neviſima, ju.
Antyerp. prioribus venuſtior & emex

Mag A

K
1¹¹

J
10

9

H
8

=
8
5
E—1 .
E *2
=
= =
— Q * £
—„ 8
COLONIZ, S .
Apud ERANCISCUM METTERMC E„ 5

EEENNN

2 3 4 5 6 7