Kg52_fol Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Memoriam Viri Svmme Reverendi Amplissimi Atqve Doctissimi Godofredi Profe S. S. Theologiae Doctoris Philosophiae Et Matheseos Professoris Pvbl. Ordinarii Christanei Acad. H. T. Directoris A. D. XXXI Maii M D CCLXX Rebvs Hvmanis Exemti Pvblice Commendat Pavllvs Christianvs Henrici Eloq. Et Poes. P. P. Henrici, Paul Christian " p aA w zxs ^ A P E * ^M & x - * T - & ^ N ^ - - c23 iE " " — m T "EN i p — —— — - " g Ó ' — " -- —— —— M Á "i » ss — * ao ERE t apemi um t lpR m ss as — i i " URU ty. o n i RPE 9À qee dN - — ts us m2 hb as dit st - - — " — N e) EY I-—/ N EC W T t« | f " H WWWWW I 7772 "Aeoer N12«511117129 021 - DLILLILLI N nge l N X'!:x'ï. J ^ fJ - [ 3 — " iÉ - * — —— MPÓÓÓ m — — — MEMORIAM D 6 J SZMME REFERENDI AMPLISSIMI ATQVE DOCTISSIMI GODOFREDI PROFE S. $. IHEOLOGIAE DOCTORIS PHILOSOPHIAE ET MATHESEOS PROFESSORIS PVBL. ORDINARII CHRISTIAN I ACAD. H. T. DIRECTORIS A h XXXI MAII cIo Io CCLXX REBVS HVMANIS EXEMTI PVBLICE COMMENDAT PAVLLVS CHRISTEIANWVS ääNRïCï ELOQ. ET POES P. P " d [ E E E l SÉLIONZAÁE ó OC€$SJGJu AWAbG6gJ642.020,0!J3K. Jf X —— — - —ÓÀ z E f r $ m BM [4 "u b N Pmrda a k: t N i^2 —X T. pE o " m - à p y^i U en E bl M p j 2 ] »[ M 3 N Jl Z DTAS ze E Y CU t CA Y5 D A. 77jv l o Y m AE LA Na Gs d ;) H E E Q B W | Sy | z €. c 3J/ e - ;g TET A L ES EL 3 J55 i ( ER — Q E ràs —— LAl [ MaAI.Hana-] 3- 'Qïl C/ A * Wlnlf UT N rmum Chriftianeo academico, cum annos n Mev" amplius triginta, qui ab €o condito EE 2731 effluxerunt,. illaefum hadtenus quidem et J incolume perftitiffet, morte- profefforia vulnus nuper inflictum fuit Itaque. quo. nos adhuc immunes fuiffe gaudebamus, trifti nobis officio. defun- cendum eft, iuftaque perfoluenda Collegae, quem diutius viuere -ad ftudiofae iuuentutis commoda non minus ihtererat, quam ad Collegii noftri ftabilitatem. - Ereptum tiobis -dolemus vtroque fane nomine optime meritum, Virum. fümme- reuerendum atque ampliffimum GODO- FREDVM PROFE, S..S. Theologiae Doctorem Philofophiae et Mathefeos Profefforem publicum, Chriftianei h. a. Dire&orem. : Cuius memoriae: quod debetur, quod- que poflümus vnice, monimentum hoc ponimus;. mentorum 1phus noftrique. defiderii teftimonium. ^ Vitam hanc ingreffus eft Francofurti ad Vladrum Vrbe litteris et mercaturis nobili, anno huius faeculi duodecimo A A a.d IIl a. d. XI. Septembris, patre' CASPARE PROFE; vrbis Senatore, cuius quondam maiores A PROFEN, in Silefiae tra&u Schwidnicenfi floruerant, genti Schmettauiae cogna- tione et adfinitatibus coniundi ; matre- HEDVIGE KNAPIN. In patria vrbe fcholaque cum prima virtutis et litterarum, quibus imbui puerilis aetas folet, praecepta cupide haufiffet, vberiorem ingenii cultum percepturus, orphanotrophei Halenfis fcholam Latinam a. cI5Ibcc XXVI adiit, quae tum, diredtione zfugufli Hermanmn Pranckii, cura vero et opera Scbienmeyeri, Silchmülleri, Daumgarteni, Saltbenii, vixorum grauioribus poftea muneribus cognitorum, ad praecipuam laudem excreuerat. Quorum ille difciplinam a vulgari f praeceptorum more magnopere disiun&tam, vt tum iucun- dam expertus eft, et excitando ingenio animoque formando vtiliffimam: ita poftea fermone libenter celebrare folebat, cuim eam fibi ad omnes litterarum vitaeque partes profuiffe, veramque in primis inftituendae iuuentutis rationem inftillaffe «diceret. Exa&o in illa íchola, his, quos diximus , magiftris quadriennio, poftquam fàatis praecultus ad grauiora, non tam fibi, quam ipfis praeceptoribus vifus erat, ad ftudia academica adiicere animum coepit. Itaque fuo exemplo vere monere poterat, quod facere illum meminimus, jiuuenes noftros, fi qui vel ex paedagogio in gymnafium tranfire citius, quam par effet, vellent, vel ex hoc ad altiores E Academiae fcholas properare. . Nomen inter ciues Frideri- cianae academicos profeffus eft a. cIo o cc XXX. d. XV . Aprilis apud Zzidericum Hoffinanuum , celebratiffimum illum: docto- rem medicum,: quo is tempore /Vic. Hierouymi Gundlingii, in ipfo magiftratu academico defüncti, vices Ex - prorector füftinebat. Sed Francofurtum ftatim in Academiam patriam reuocarunt rationes domefticae, in primis optimi parentis vota. V vota Et habebat Viadrina doctores, qui allicere iuuenes difcendi cupidos ingenii et eruditionis fama poflent, 50 Gottl. Heineccium, Fridericianae poftea infigne decus, 37 Chriftoph. . Ditbiuarum , — Chriflian. . Godofi Hoffinannum Deutfchium , alios Huic Nofter ciuitati litteratae a Rectore magnifico Dizhmaro adícrptus, et huius, et inprimis Heineccii, Deut/chii, Hoffmanni fcholis interfuit, quibus vel philofophia rationalis ac moralis, vel ius naturae et gentium, vel hiftoriae pars quaedam infignior traderetur Interea fan&iori fe do&rinae addicere coepit, huiusque plenius percipiendae cauffa Halenfem academiam fub hiberni femeftris initium repetiit Tenebat iuuenem mira cupiditas udiendi J6ammem — Jacob. Rambachitm , 'Theologum in omnibus fanctioris difciplinae partibus egregie verfatum interpretandi vero fcientia et fagacitate prorfus excellentem Atque huius viri priuatiffima inftitutione, publica autem Frauckii, vtriusque Michaelis, et Breitbauptii tam ftudiofe víus eft, tantoque ad fapientiam progreffu, vt confequendae Sub illis docto- laudis fummae exfpectationem fuftineret ribus cum annum integrum ad colligendos diuinae fapientiae thefauros incubuiffet relicta Hala, in vrbem patriam à cloliccXXXI. reuerfus quantum profeciflet tum aliis documentis, tum habendis in concione populi de rebus facris concionibus, demonftrauit Satis iam parenti, íatis Francofurtano coetui feciffe eruditione fua videbatur neque tamen fibi fatisfaciebat, qui mathefeos, et recentioris philofophiae, a Philofophorum principe. C/rif/ano Woffto traditae, difciplinas nondum accuratius cognouiflet. : Halam, philofophiae fuae iniquiorem, reliquerat Wolfius ; neque erat, qui ad ipfius rationem philofophari publice, ícholas- que habere auderet. Regnabat tum in illo phllofophlae et mathefeos ftudio, quique eidem íe dedere concupifcerent ad íe- vocabat aca- B VI academia Jenenfis. Hanc fibi adeundam ftatuit PROFIVS; adiütque a. clbIocc XXXII. d. VI. Martii.- Mathematicis difciplinis erudiendum fe tradidit Georgio Erb. Hambergero; philofophiae, metaphyfices praefertim, magiftrum - habuit Sacobum Carpouium : us naturae ad exercitationum füarum praecepta explicantem audiuit /Tezrácum Koeblerum. Quorum Ícientiam, et in diflerendo elegantiam ac perfpicuitatem, qua füperare etiam Wolfium dicerentur, admiratus Iuuenis, nihil antiquius habuit, quam vt fimilem ad laudem docen- dique virtutem fe compararet. Praeterea Danzianam in linguis orientis, Hebraea maxime, rationem vt perdifceret, praeceptore. vfus eft celeb. 56. Godofr. Tympio. Suam deni- que, quam a Theologis Halenfibus acceperat, fanctiorum litterarum fcientiam duce vener. jo. Qcorg. Walcbio auxit et amplificauit. Hoc, quod apud Jenenfes fibi propofuerat, exercendi ornandique ingenii curriculum feliciter emenfüs, amicorum fuafü Halam reuertitur a. cIoIoccXXXIIIL menfe Septembri, partas doctrinae. opes docendo confirmaturus. Initio quidem praeparandis praeceptoribus Paedagogii regii ad- Ícribitur: mox in fcholae Latinae orphanotrophei claffe fele&a philofophiam et linguam Hebraeam docere iuffus, quos ipíe aliquot annis ante fructus illius ex fcholae difci- plina retulerat, cumulate eidem properat reddere. Ciuibus etiam academicis, indulgente Theologorum ordine, qui do&trinam praeftantiffimi iuuenis noffet, Graeca et Hebraica tradit. Mox in collegium philobiblicum adícifcitur, in quo, moderatore Batumgarten, ad interpretandi f: codicis deque rebus diuinis diflerendi facultatem fele&ta, . nec vulgaris fpei ingenia ipfo vfu adducebantur. Cuiinftituto quantum debe- ret, recordatus eft faepius, gratoque animo commemorauit, In illa docendi difcendique palaeftra ; diligenter et cur j laude verfantis cum lat?us | emicuiifgt virtus, €uocatur: inde 4 VII a. clblbccXXXV. m. Aprili a venerabili Abbate S/eizmetzio in collegium Bergenfe iuxta Magdeburgum, nobilequondam Benedi&tinae familiae coenobium. Ibi per annos tres philofophiam, Hebraeam linguam et Graecam docuit, vtrius- que foederis diuini tabulas interpretatus eft, crebros praeterea fermones facros habuit. Sed ànguftius videbatur fautoribus amicisque Halenfibus illud Bergenfis fcholae veluti theatrum, quam vt proferendae Ipfius, et ad ftudiofae iuuentutis vfum explicandae virtuti fufficeret: et ipíe in academiae lucem redire dudum meditabatur. Itaque valere Bergam iuffit, feque Fridericianae'reddidït exeunte menfe Aprili a. clolocc XXXVIII. paucisque poft reditum diebus cum Decano, viro illuftri 76. Petro de Ludewig, ordinique philofophorum fuos in philofophia et mathefi progreffus, illamque, qua in primis valebat, explicate fubtiliterque differendi fcientiam, more ac ritu academico probafftt, die VI. Maii pro honoribus magifterii et facultate legendi, quam dicunt, publice fine praefide de matbefr, pbilofopbiae fília, nou matre, difputauit, et biduo poft le&tionibus e valuis publicis indictis, fcholas mox fuas non fine plaufu iuuentutis academicae, exfpectatione noui doc&toris incenfae, aperuit. Eiusdem menfis die XViIII. conícenfa iterum cathedra, pro loco in Philofophorum ordine, cui ipfum communis füffragatio iam deftinaffet, ipfe praefes, refpondente Jo. Hilmaro Aug. Laue, de abrogato et dbrogante difpatationem eruditorum permifit disquifitioni. A. cloliccXXXIX. menfe OG&obri. de . ZdfeGibus, refp. Joanne Conr. Dan. Hoyoll; difputauit: nouisque fcholis, quibus linguam Hebraeam. traditurus erat, praelufit com- mentatione de opriyur etbodo luguas, im primis fantlam, di/cendi. 4. quinque plag. ! . Augebatur inde auditorum nume- rus, vt iam non ventitare ad eum, fed confluere folidioris doctrinae ftudiofi viderentur, magnaque fpes effet, fore, B2 vt VHl vt inter doctores publicos et academiae Profeffores locum confequeretur Verum.ad illa infignis et doctrinae et diligentiae praemia cum maxime incumbentem Fridericianae praeripuit anrío exeunte Chriftianeum Altonanum. Nimirum efflorefcebat tum, a diuo CHRISTIANO VI immortalis gloriae Principe, conditum modo Gymnafium academicum, iun&tumque illi Paedagogium regium, cura- que et confilis viri perilluftis BERNHARDI LEOP VOLCMARI A SCHOMBVRG, ciuitatis huius tum Praefidis, de re Altonana immortaliter meriti, eam fpem feliciffimi fucceffus, laetiorisque in dies incrementi commo- uebat, vt exfpectare profperrima quaeque poffe viderentur, qui tantae fpei admoti effent Ea propter oblatam in Gymnafio academ. Profefloris mathefeos, in Paedagogio Conre&oris fpartam PROFIVS lubenti animo accepit ; habitaque d. XL. Januarii a. cIoIoccXL oratione 4e cauffs jncremenutorum , quae matbefs veceutiori aetate copit, quam typis exfcriptam legimus, aufpicatus eft. ^ Mox lingua vernacula confcriptam fuperiorum iuffu edidit /Varzatiogem de.Gymnafio et Paedagogio zdltonae vecens condito, Juculentam fane bonaeque frugis plenam. .. A. XLI. m. Augufto regus litteris. philofophiae etiam Profeflor conítitutus eft, Paedagogii Re&tor. Vtrumque munus, profeflorium quidem per annos triginta, rectoris per annos decem, qua doGtrinae folidioris ac dexteritatis laude obierit, experimento fenferunt quot- quot vel in Paedagogio ad capiendam Chriftianei difciplinam, vel hac ipfa deinde ad grauiora Academiae ftudia inftituit et fuaui poftea- recordatione praedicarunt vltro. . Infignemi Viri verique nominis fcientiam cum ingenua, quae fentiret: dicendi libertate coniunctam laudabant, qui de argumento litterario, quod quidem ad vitae humanae vfum fpectaret fermonem cum «eo contuliffent, vel publice docentem N dis- VIII Comparauerat : fibi . legendo, disputantemue . audiiffent: meditando, ipfoque rerum et hominum vfu, cui: plurimum tribueret varietatem doctrinae et. copiam, luculento digeftam : ordine quem adiuuabat etiam, praeter iudicii maturitatém , ipfius fermonis tenor, viroque graui non indecora cunéctatio Atque has PROFIVS virtutes, quas in confuetudine amicorum conuentibusque litterariis cele- braret, in commentationes etiam fuas tranftulit; variique generis fcriptiones, quibus materiem plerumque muneris ratio, vel tempus ipfum fuggeffit. Paedagogii rector altero quoque anno inftitui pubhce actum oratorium curauit Adfumere folebat argumentum aliquod, vnde diftribuendae, inter. illius Ícholae ex. tribus ordinibus difcipulos, partes ducerentur, iucundum tractatu, Pro- illiusque aetatis captui facile accominodandum uectiores oratiunculis inter fíe concertabant IUniores colloquiis: in quibus perfonae, quae in cuiusque ingenium caderet, habitam fuiffe rationem cum voluptate anim- aduertebant, qui frequentes fpectatum, auditum, conue- Atque harum exer- nerant, vrbis fexus vtriusque ciues citationum cauffa Programmata fcripfit quibus idem, vel fimile argumentum paullo fubtilius accuratiusque exponeret, V. g. Programma de prudentia circa . veterum — Philofo ofobbortuim dogsuata. X742..4- Progr. fermone vernaculo e zeceffaria priuciprorum phil jo- phiae auoralis cum bifforia conmiunctione. Y744. 4. plag. 5. Quo tempore feliciffmgum FRIDERICI, Principis Daniae heredis, cum LVDOVICA Britannica ma- trimonium ab alumnis paedagogii, collectis ex hiftoria Daniae et Angliae dicendi, colloquendi argumentis concelebrari voluit. Progr. quo Jiholas. üsdem Jemper legibus. vti mom poffe, demon- C X demoníftrauit. 1746. cum 1naugurat1 Chnfhanel me. moriam .commendaret. .'Progt. vernac. quo disquiritur, vzrazu cognita jatm vetmþm fuerit. vis vitri ele&rica ? ad. illuftrandum Plinii locum, Hiftor. nat. lib XXXVI. c. 16. 1748 Nihil. tum celebratius etiam apud nos efle experimentis ele&ricis meminimus, lpfumque varia eius generis. pericula facere. Quintum editurus erat munus e1usmod1 PROFIVS a. clolecL. cum perfectum eft meníe .Martio quod vtrique profuturum inftituto putabatur, vt a. Gymnafio academico disiungeretur regio iuffu Paedagogium, et huic fuus in pofterum Re&or nouique Magiftri praeficerentur, quorum feparata a collegio Profefforum conditio foret Magna tum oneris parte leuatus Nofter Chriftianeo deinceps foli doGrinam impendere füam curamque omnem potuit Commemorandae funt, quas Profeffor in lucem publicam emifit poft eas, quas aufpicandi muneris cauffa editas fupra diximus, fcriptiones, hoc eft, programmata Collegii nomine propofita, difputationes, orationes panegyricae , cet. Programmata, quibus vltimas orationes ciuium Chn- ftianei, ordine ferente, indiceret, haec legimus. Progr. hoc indice, Feratis demonfiratio optima eYTOTU I743- 4 vefutatio Progr. de Cometis nagnarum calamitatum — praenuntis I744. 4- Progr. de 4ualyfi ad plpjz'mw applicata, Y7o. 4.. Iterum excufum Hamburgi cura Jo. Adolph. Martini Progr. lingua vernac. confcriptum, O/fervationes ad Joctim quemdam im Montesquii libro de caufis begum. Y755 Quod opusculum éum le&orum ftudia commouiflet, paullo poft acceffionibus nonnullis locupletatum iterum prodiüt hac inícriptione Vou dem Fülpeu, welche mut der — — XI der Lebre. von . der . Unflerblichkeit^ der. Seele verbunden f?ld "Aumerkungen über. eime Stelle aus: des - Herrn von Moentesquieu -Buche von dem. Gefetzeu & Altona .und -oPlnsburg, in der meycbm Bucblrandlung 1755- 4 ^ plag. 7. : Progr.. vernac C0gztatzaizes philofopbicae - de. - limguarum vitis et üuperfedhiome. Y760. 4. plag. s. Elegans pariter commentatio, vtiliffimas cautiones magnamque dodctri- nae varietatem complexa, Hamburgi etiam prodiit Gleditíchii impenfis Philfobhif;be | Gedanken : von Sprachfeblern Progr. de imuemieudis mumeris quadratis et. cubicis. Y763. 4. Progr vernac. ZZfül/ge Gedankem :vom der Ersiebung. 1770. 4. plag. s. vitimum b. Viri opufculum. . Fortuitas cogitationes dixit, quae fine fcribentis follicita medita- tione animum fubiiffent ; et modefte cenfurae exiftima- torum víuique permifit, quae ipfe ante, diu multumque confideranda humanae mentis natura, variisque ingeniis tractandis, maxime probabilia reperiffet Ceterum vt triginta ab hinc annis prima ipfius commentatio Altonana inftituendae iuuentutis rationem tradidit Ita, eodem in argumento verfata poftrema eft Sequitur aliud Prolufionum genus, quod ad celebriores conuentus fpe&taret indicendos, orationesque eas, quibus anniuerfaria follemnitate, nataliciis regiis facra, collegii Chriftianei pietas interprete Profeffore declaratur In com- munis laetitiae. partem. vt venire nobiscum plures poffent iam pridem patrio fermone, quam Latino vti maluimus: qua propter eadem quoque lingua orationibus fuis prolu- dendum Nofter putauit, de nonnullis Regum Principumque cognominibus commentatus Vün deu beynamen der Groffé, welchen die alten Gefcbiciz- Jébreiber den. Regemten. beylegen Einladuugs/chrift & I748. fol. s. plag C 2 Gc- — — bet Gedanken o dem Beynamen der Glhckiche und dem Ghücke Bey . der : feyerlichen Kede -&'c Hamb. bey Soh. Adolpb Martini. Y753. 4- plag. $. - 'Verum haec. non: proprii nominis prolufio erat, fed commentatio fingularis, qua orationem de felicis Regis idea, commutatam paullulum, variisque - obferuationibus - auctam, - hbrano conceffit edendam. Betrachtung über. den Beynamen Fater, selcher dem Regenten gegeben mird , wit xvelcher die fe yeif/zc/Je Rede 9. 1758 4- plag. 3. et dimid. Confectas etiam a PROFIO pubhceque propofitas V1d1mus Jufcriptiones Latinas, 'eutonicas, quibus vel orator ipfe fuas, vel aliorum orationes Dire&dtor commendaret audiendas v. c. eam, qua vrbi huic faecularia a. LXIV d. XXIIIL Aug. gratulatum eft Collegium Chriftianeum Orationum, quas modo diximus, nataliciarum, quam ipfe vltimam recitauit, quaque FRIDERICI V. natalem poftremum profecuti fumus, foras poftea dedit, Augu- ftiffimo fucceflori CHRISTIANO VII. infcriptam Von dem Beynamen der Fromme, swelcher eimigen Regenten beygelegt. avird. — Eine . feyerliche. Rede, welche an dem letztem Geburtstage des. oveiland. allerdurcbl. grofsmacht Monarchen Friderich des Fünftem &c. glorgpürdig ffen Zudeukens im Jabre r6. im dem Konigl. acad. Chriffiaueo jf] gebalten »orden von D. Gottfried Profe Hamburg bey Hertels Wit;we und Glediteb v766. Differtationes ad explicandam philofophiae vel mathefeos partem aliquam pertinent Quas haud displicuiffe le&ori- bus, indicio eft hoc, quod faepius quaefitae fuerunt in tabernis librariis, nonnullae etiam prelo iterum fubiectae De philofophiae practicae indole atque ambitu. — Refpondente Henrico Frider. Eggers, -Meldorp Dlthmarf menfe Sept a. XLI. De XIII De praeflantia: TIetbodi fsMogifficae. prae - dialogiflica. Refp Chriftiano Fridr. Buchholtz, Jeuenft. Holf. d. XXIL Sept a. XLI. Thefes philofüpbico-ethicae de lzzbmfe et opibus. Refp Henr.Laur. Clauffen, Bredítadio Slesuic. d. XXVIII. Febr. a. XLII. De diuinatione politica, vulgo . Szaatspropbezeibung. . Retp Jo. Joachim. Behrens, Dithmarfo, d. V. Jun. a XLIV Quae quod dedicandi .Chriftianei follemnitati finem feciflet , Ícriptis inauguralibus vnum in volumen colle&is inferta legitur. De foro diuino. . Refp. Chriftiano Detl Goering, Altonano. d. XVI. Mart. a. XLVIL. Typis repetita profüitit Ham- burgi ap. Jo. Ad. Martini De media. proportionali ad. quadraturam circuli oiam qon- firante Refp. Simone Jo. Dithmar, Holf. m. Martio, a. XLVIIIL . Exercitationi huic geometricae adiuncta eft tabella aere expreffa De coguitione fymbolica Au&ore et Defend. Jac. Henr Meyer Holfato. d. XXX. Apr. a. XLVIII De religione externa. . Refp. Jo. Georg. Magno, Buxtehud. Bremenfi. m. Martio a. cloIoccr. lypis repetendam curauit Hamburgi Jo. Ad. Martini. De coguitiouis et a&iomis vinculo. Au&. et Refp. Chriftiano Marcuflen, 'Tonderenfi, m. Maio a. LI. Thefes peradoxa quaedam philyfopbica, et mom mullas ex Wuatbhefi obferuationes, complexae Refp. Andr. Wilh Wiebeking, Wilftrienfi. d. XVI. Apr. a. LiII De iuflo logicae pretio. Refp. Adolpho Bredefeld, Lütgen- burg. Holfato. d. XXVI. Sept. a. LIV. De attributis dipinis. Refp. eodem Bredefeldo d. XII. Apr a. LVI De propria laude Auc&. et Refp. Martino Bahníen, Niebulla - Tonderenfi. m. Maxt. a. LVILI D De XIIII De originie idearum. Exercitatio . Refp.. Jo. Dau, Ttzehoe- Holf. d. XXIII. Sept. a. LIX, De origine idearum, Exercit. Y. Refp. Jo. Henr. FabIICIO Berne Delmenhorft. d. XXV. Sept. a. LXI. De Natura. Au&. et Refp.. Jo Zoega. d. XXIX Mart a. LXII. De origine idearum. Exemt III. Refp filio Detlev Profe Altonano. d. XXVI. Sept. a. LXIII. De origiue idearum.. Exercit. IV. Refp eodem d. XXVI. Sept. a. LXV. De perfectione cognitiünis. Relp. Henr Fnd K0ch Altonano. m. Sept. a. LXVII. De dubitatione. Refp. Godofr. Albert. Kohlreif, Lubecenfi d. IX. Apr. a. LXX. Praetermittimus ^hic, tamietfi . typis exfcrlpta ; quae thefium nomine in auditorio ordinario difputanda audi- toribus fuggeffit, propofita, e philofophiae vel mathefeos fontibus ducta quibus ad difputandi follertiam, peritus rei artifex , adducere excitati ingenii iuuenes folitus erat. Philofophiae, quae de virtute et officiis praecipit, ratio- nem vniuerfam, variasque partes quo facilius iuuentuti ad eam, quam ipfe mente complexus effet, formam traderet, luflitutioues- philofopbiae moralis confcripfit, breues illas quidem, fed elegantes et minime ficcas, ac, propter natu- ralem quandam argumentorum colligationem, recitationibus mirifice accommodatas. Prodierunt Altonae impenfis Dauid. Iuerfen. cloIoccLVI. $. plag. 5. Quae ha&kenus recenfuimus b. COLLEG AE noftri Ícripta cum muneris, quo fungeretur, partibus coniuncta, officii rationem fignificationemque habent. Sed amplius ille promereri de litteris, vtilioremque fieri doCtrinam füam voluit A. XLIV meníe Febr de euentis naturae ordinem fuperantibus epiftolam, non addito nomine, -emifi Send- $ XV SendJcbreiben. — eimes Weltweifen — von - übernatürlichen Begebenbeiten. - Franckf. und Leipx. v743. g. plag. 2: qua animaduerfiones fuas complexus eft in libellum nefcio cuius, ;"Pernanftmüfme Detrachtumg der übernatürlichen Begebenbeiten adusgefertipet -vom eimem - Freunde der Warbeit, Amflerdam 748 Eiusdem anni, in faftis facris. commemorandi tnenfe Martio, ab ipío tempore admonitus, opportunam tum commentationem de Pafchatis follemnibus edidit Hiforifcbmutbematifcbe Nachricht von der Offerzeit , nebfe eigen nütbigen. Beylagen "dAtona und .Flensb. bey. dem Gebr. Korte, Y744. 4. plag. 8. Quo de argumento Ípinofo non parum et difficili cum alii eodem tempore ícripfiffent, quam docte PROFIVS, quamque reliquis luculentius / expofuerit et comparatione intellectum fuit, neque obfcure indicarunt Acta Hiftorico - ecclefi- aftica Vol. VIII. part. XLVII. n. VI. Minores funt, fíed non paucae quas libellis rerum Slesuic. et Holfat. indicibus (den Schleswig - Holfteinifchen Anzeigen) paffim inferendas mifit, variis de rebus commen- tationes fuas In his eminet illa de zerrze sotu bypotbefis in libellos aliquot, inde a quadragefimo feptimo anni 1755, diftracta : confcripta paullo poft, 'quam de maris fluminum- que quorundam et ftagnorum aeftu infolito, mox etiam de Lisbonae ruina, allatum effet.. Cuius rationis quae principia attulerit, fümmatim hic referre libet. Maris folum crebrius, quam reliquam telluris fuperficiem, concuti, protrufaeque | furfum aquae ictibus vehementiffime tum naues, tum oras maritimas, litoribus fübter exefis, impelli; cum noffet: | idem accidiffe collibus, quibus Lisbona impofita eft, fü- Ípicabatur.. Cumque porro per canales fübterraneos pro- pagari fecundum ]leges hydroftaticas aquarum tremores acítusque fciret: ab eodem marini foli concuffü in fluminibus D2 paffim XVI paffim et ftagnis mediferraneis exftitifle. putabat, qui tum animaduerterentur,motus. Immo fieri potuifle, vt aquarum, conclufique in canalibus aéris, -preffu cierentur terrae con- cuffiones, et ficubi ad venas, materie, quae facile incen- deretur, refertas pertigiffet ille-preflus, vt terrae motus is quem proprie dicimus, confequeretur. - Itaque non impro- babili ratione primam: terrae motuum cauffam ab aquis arceffendam, vnde vires aéris, ignis, terrae cieantur; certe nimis anguítam videri illam, quae in vulgaribus libellis tradatur, telluris concuffae cauffam, a pulueris pyrii effectu, et chemicorum experimentis ductam. Ceterum. de .hac hypothefi plenius fe aliquando expofiturum promifit. . Ác fortaffe . veteri Thaletis fententiae recentiorum - inuentis do&rinaque adiutus conciliare aliquid noui roboris poterat. Euulgatum erat conceffu Auguftiffimi, digeftumque cura Friderici Detl. Car. a. Cronhelm, corpus conftitutionum regio Holfaticarum, tribus voluminibus, illisque adiunctum quartum volümen, corpus ftatutorum prouincialium Hol- fatiae. Defiderabatur.acriori. etiam follertia digerendum volumen quintum, index, qui tam varia füub claffes fuas, et ad principia quaedam, philofophorum more, reuocaret. Imponi hunc fibi laborem aCronhelmio paffus eft PROFIVS, perfecitque concinnum viriusque. corporis reperiorim, ex- cufum Altonae 1737. 4. alphab. s. plag. 6. Ineunte a. cloloccLXIII. fcribere inftituit, fuo quodam confilio ductus, commentarios de rebus litterariis librisque nouis eos, qui Mercurii nomine (Zf/tomajeber gelebrter Mercurius) impenfis arteque. fratrum Burmefterorum, litteris Latinis quam nitidiffime excufi fingulis hebdomadibus die Jouis prodeunt. . Libellorum ipfi poftremus fuit vicefi- mus fecundus, eodem, quo auctor mortuus eft, die editus, in quo defcribendo filii manu vfus fuerat. Erat ipíius confilium, feligere ex copiofa meffe quaecunque vitae homi- XVII hominum artibusque iuuandis inuenta et fcripta viderentur: de quaeftionibus controuerfis, Philofophorum maxime et Theologorum, quod verum, vel verifimillimum, re diu multumque penfitata, deprehendiffet ingenue profiteri. In hoc commentandi genere displicuiffe multis ipfisque litteris obfuiffe nonnunquam animaduerterat leuitatem cenforum, qui temere ac iuueniliter de rebus grauiffimis pronuntiaffent. Quo etiam pertinebat illud, quod ex illuftri Ludewigio non femel fe audiffe commemorabat, cum is diceret, aequiore opifices, quam litteratos conditione vti, rectiusque inter illos, quam hos cenfendi munus adminiftrari : ibi enim non nift peritos efle, et fodalitii feniores, qui de opificii fpecimine iudicent; hic contra haud raro fieri, ad recenfenda eruditorum acta vt accedant iuuenes et imperiti, et veluti iudices confideant de virorum operibus fententiam laturi. Plura fcnpturus fuerat PROFIVS, nifi fubfecuu temporis aliquid familiae fuae amicisque dare , potiorem ihgenii facultatem obeundo muneri, docendaeque iuuentuti impertire maluiffet, et éuitare in primis doctorum, qui in libris fcribendis toti funt, vitium illud follemne, quod in nupero programmate notauit : qui cum, reli&to aegre pulpito fuo, in auditorium differendi cauffa venerunt, ibi, tanquam in alium térrarum orbem delati, haerent fubinde, nec facile fe expediunt, alienà proferunt, di&ta reuocant, quosque ícriptis forte fuis nominisque fama allexiffent, auditores mox deftituunt delufos Nofter compofito ad ea, . quae tradenda forent, praefentique animo aderat, et ea fronte quae facilitatem .illam docendi praeferret, iuuenumque audiendi ftudia excn:aret. Scholas ipfe ita dispertitas habebat, vt quae docen difci- que omnium commuüniter intereffet , . publice traderet: in phllOfOpthIS quidem, philofophiam ratmnalem, fuasque E Inora- XVHI moralis inftitutiones ; in mathematicis partes illas, quas$ mathefin puram dicunt, arithmeticam, geometriam, trigo- nometriam. Priuatim philofophiam primam, pfychologiam theologiam naturalem, et in applicatae mathefeos difciplinis mechanicas, opticas, aftronomicas, et archite&tonicas, docebat Quibus imbutos priuatiffimo labore ad analyfeos Libenter etiam temporis opportunitate adducebat myfteria quadam vtebatur vt veluti in rem praefentem venirent juuecnes itaque eos aeftate in campo exercebat dimetiendis Obferuationi locis; hieme aftrognofiae ftudio continebat cuipiam rariori quoties dari opera poterat, huius inftituendae; tubisque et inftrumentis vtendi rationem commonftrabat In fcholis philofophicis cum obueniffet de quo in vtramque partem poffet commode et. vtiliter difputari, ceteris horis addebat fingularem, qua in difputandi palaeftra verfarentur Maioribus etiam difciplinis, vtiliffimo inftituto, encyclopae- diam quandam praemittere folebat, de natura cuiusque et partibus, de.víu, de auctoribus exponentem Chriftianeo. academico ..quinquies .Director praefuit Quo in munere contigit ipfi aliquoties, vt ad communem bene de collegio promerendi facultatem accederet fingularis quaedam .et infignis ad. memoriam .. cauftà Nam a cbl CCLVIL menfe. Martio. Glückftadium.. delegatus donatam a beato GEORGIO SCHROEDERO, : viro perilluftri, Chriftianeo noftro .bibliothecam. ad. nos curauit afportandam, et reliquum donationis ampliffimae negotium confecit A. LXVII. cum vrbem hanc . inuiferet Auguftiffi- mus hofps CHRISTIANVS VII. et die VIIL Iulii cum fíplendido. Principum et aulicorum comitatu Chriftia- neum luftrare fuum dignaretur amabiliffimum Regem oratione latina veneratus eft;. -et humaniflime : annuenti deuotam collegii pietatem . probauit. - -. Solidae. eruditionis expromtaeque do&nnae commen- datione XVIII datione:cum floreret PROFIVS, facile confecutus .eft illud;. vt ab exteris vel adpeteretur ipfius virtus, vel honoris fignificatione condecoraretur. Conuenerat eum a. XLV 5poerkius, vir perilluftris, principatus Harburgenfis prae- fectus, futurumque fignificauerat, vt Infpector vocaretur regiae Academiae equeftris, quae Luneburgum ornat: nec multo poft a perilluftri Lunebureio inuitatus eius rei cauffa eft. . Sed retinuit Virum -non tam augendi mox ftipendii lucellum, quam numerofior apud nos iuuenum, quibus prodeffet, qui eum colerent, coetus, ipfiusque vrbis ac regionis, qua mirifice delectaretur, amoenitas. A. cI»Ioccrx. m. O&obri, in follemni ritu, quo facris Daniae fuae faecu- laribus adplaudebat inclita Academia Hafnienfis, collati Noftro a venerabili 'heologorum ordine fuerunt fummi in Theologia honores. . Nec defuit ex patria Academia hono- rificum de Viri meritis iudicium. . Coaluerat Francofurti fub aufpiciis auguftifi FRIDERICI Boruffi a. LXVI. m. Septembri focietas amplificandis artibus et fcientiis dicata, miffumque eft ab illuftri DARIESIO, focietatis praefide; diploma eodem menfe datum, quo in claffe mathematica primi ordinis Affcffor nominatus eft PROFIVS. ^- Haétenus vitae partem in litteris do&trinaeque ftudiis verfatam, qua proprie eruditi hominis ac Profefforis cenferi vita debet, perfecuti, familiarem nunc et domefticam paucis attinpemus. Profperam vero hanc ipfi reddiderat, neque vno nomine iucundam matrimonium, quod a. XLI. d. XX. OdGobris contraxit cum ornatiffima tum virgine B E N E- DICTA.MARGARETA, b. DETLEV GOERINGII, curiae fifci, quam cameram vocant, praefecti, Confiliariique regii filia: quae vt amore atque obferuantia in maritum, itg re f.amiliari prudenter adminiftranda, liberisque ad' omne E2 decus XX decus educandis, mutuum facile amorem efficeret, et confuetudinem praeftaret dulciffimam. Habuerunt amoris illius pignora filios duo DETLEV V M et CASPAREM, totidemque filias WILHELMINAM «et BENE excitatae indolis DICTAM Filiorum natu minor, puerulus, puftularum maligna vi ante annos feptem ereptus maior ex Academiis lenenfi et Halenfi, parentibus fuit haud ita pridem rediit, dignus S. $. Theologiae et reuer. mlnlfceru candidatus. Extremam vitae partem verbis celeberrimi H E N S- LERI noftr referemus. «Valetudine iam aliquot ab hinc annos non proríus firma, certe non integra vtebatur Vir fumme reuerendus Obefum quippe corpus erat, et Ab apoplexia fluxum refolutumque cum pedum dolore ipfe fibi metuebat, quem cachexiae obnoxium putabant ali omnes Die XXII Maii pro more faphenam fibi incidendam cum curauiffet, ruris amoenitate curru vectus (fe oble&auit, et redux coena iucunde perfun&us eft quodque belle fe haberet, ligaturas, quas ftrictiores pedi tumido non potuerat non circumdare chirurgus,; laxari noluit. No&e vero media cum pedem vehemens dolor occupaffet, foluit follicita Coniux ligamina, et cohibito fanguinis refluxu, pedem multum intumuiffe vidit, tumen- tique impreffas effe profundas a ligamentorum cormpreffione incifuras Ille vero nullius momenti malum reputans, tum initia eius neglexit, tum ipfe fibi medicinam facturus locum affe&um frigida, quam panacis loco habebat, perluit, et alia, quae proficua fibi vifa effent, applicuit; nec diaetae fatis, nec corporis corrupti vitiofique ratione habita Interea creuit in dies tumor dolorque, et phlegmone latius fe diffudit Acceffit d. XXV. febris cum horronbus, aeftu XXI aefti: déin,, fiti-et-cephalalgid, fubinde etiam deliris. Sed ne tuni quidem difcriminis aliqua copitatio mentem aegroti Óubiit, neque'queniquam aduocari voluit, qui contilio iuuaret:' contra ipfe multa malo, fed alia omnia, quam Morbi fic fenfim vis quae legitima effént, oppofuit. adeo eft: aucta, .vt quae tormenta ciebat, tolerari non poffe ipfe fateretur.' Die demum XXVII. arceffitus eft Vir peritiffimus Nefslerus, qui, qua pollet dexteritate et indefeffa opera, phlebotomia, apto epithemate, medicina conueniente coércere inflammationem , ac fopire febrim (tuduit. Tandem die XXIX. et ipfe acceffi, . collatisque cum Nefslero ftudiis, quae ars fuggerebat, vel potius quae artis auxilia aegrotus ipfe non renuebat, fed eheu! fruftra vterque tentaummus. — Nec enim iam in crus folum femurque proferpferat, in gaángraenam praecipiti gradu ruens, inflammatio ; fed intrinfecus etiam alteque vifce- ribus infidens, ipfa te&o quidem igne, at celeri illo, exurebat. Quid plura? Impar fuit ars morbo - cui fuccubuit vir longiori vita dignifïïmus primo diluculo d. XXXI. Maii.,, Haud improbabile fortaffe videatur, potuiffe eum, fi obtemperare medicorum experientiae, quam fuae demon- ftrationi maluiffet, nec tam incertam in alieno corpore et fallacem medicae artis operam putaflet, ex morbo con- ualefcere, vitamque in annos aliquot protrahere. At quemadmodum a principiis parum certis duceretur huius- modi opinio: ita verius nos, aliter vifum fuiffe credimus vitae arbitro, Deo. Funus honorifico apparatu celebratum eft die primo Pentecoftes hora VI. pomeridiana; comi- tantibus, quos fua in optimum dod&orem, tanquam F patrem, XXII patrem; pietas in pattem: luctüs conuocauerát, Chriftianei ciuibus: qui etiam, quam carus fibi fuerit PROFIVS, alis pii moeroris. fignis declararunt. MOrtales exuuiáe €oemeterio--maióri, iuxtaà vefpillonis hortum,. quo loco ipfe.ante fepultum voluit .Cafparis fui corpusculum, man- datae funt. Nos afflictiffimae familiae, quae. inter. eas, quas Chriftianeum coniungit, prima . cafus huiusmodi cladisque acerbitatem . perfenfit, ab immortali Deo ea folatia, quibus noftris pofthac in fimili. luctu fübuentum cupimus; comprecati, memoriam VIRI, pro collegii humanitatisque officio, amice conferuabimus. | 7 —— /"/4" ( 7 TLT yi N ;* Kl ) J T - $ P : 3& N W ) p i Z PT —— x 2 ï/; // A N J ll N 703 »r J 2 )','L £ ::3 A U ] - " s $ e x — v 3 3 E. L. — ———»——————— - L — — E * N m E m "m L " ds - co-- iF m 0R x i tD R i d a s MAm Wiv e N M E ll A as w ss p -— I LL s PXTIC P H Eo E Ka d - a * mer: n 2 gt XONOMSGGA B M ag s ii EEE Es M r y» 3 " j E ? P " Y * : d o A P E T * At E ] -- d * - v E. 3 . 1 WW»S. à 1 4* E l a g ^ n d & S- m .W - Ir " E p j à * s 3 W of J — z u i at M* 33 - g -- *vy p 4 M a d. "Y p " pR rE W- p ; A Wi ,U p * s52 DN u* " E i 5l TU d lj r r j2 TT " i - Ri e MEMORIAM D 6 J SZMME REFERENDI AMPLISSIMI ATQVE DOCTISSIMTI :,' GODOFREDI PROFE S. $. IHEOLOGIAE DOCTORIS PHILOSOPHIAE ET MATHESEOS PROFESSORIS PVBL. ORDINARII : CHRISTIAN -I| ACAD. H. T. DIRECTORIS — | h XXXI MAII cI:» Io CULXX | Q R S T U V ä | REBVS HVMANIS EXEMTI I O PVBLICE COMMENDAT | ä | | 9/&&&&78 CHRISTEIANWVS ääNääCï I ] ELOQ. ET POES P. P J K L M N [ TTTE I TT R | l | | SEIEOTON dR 6b OXsJGJY 4wG366o762,0,0/ J | l EER UNNBEN E E F G H J x Xæ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH. www.yxvmaster.com