Kg309_qt
author: Pius II., Papst

8 . .
N 1245 11936371 021 L
UIMIIAIuIIIIuIIIIII
U8 Tübingen

E — E⸗ 22 .

7
1
.
7

*£ - U S

EEEE

Numerus 7 oꝛdo epiſtolarũ in boc ope
re contentarum.

Pꝛeconiʒatio Encee ſiluij poete laureati in ꝓlogo.
Congratulat᷑ amico de ꝓſperitate ſucceſſus. *
Cilie comes imꝑatoꝛi reconciliat᷑.
Imꝑatoꝛ pᷣlatos ſuos reuocauit ex ↄcilio Baſilienſi Apter fequs eugenij bape

cum rege aragonum ⁊ duce mediolanenſi. lij.
Trãs ſtudere ſuadet qꝛ maxime decoꝛant taz bncipesqh minoꝛes. iitj.
Den Foltr laudat᷑. VY.
Conllerſationem ſuam notam facit. vj.
Repꝛeſalia diſuadet. S vij.
Amicitiam ⁊ dilectõʒ otificat aꝛ ſe ercuſat e tamraro ſenipſit. vilj.
Ercuſatoꝛia cur non viſitauerit icum. br.
Quales:magiſtratus eſſe debeant. rr.
De ſuꝑbia gallico.. Xlj.
De Cicilia an ſit duplex. èZZ xljij.
De rege Ladiſlao. üüürriiij.
PBePaftendtt fingens. ſe 6monfetemendado. xiiij.
Dena patenter ferenda eſt p cupa. — vt.
Hoꝛtat᷑ amicumvt ꝓ ſe poſfeffonem beneficij accipiat. xyvij.
Exbhoꝛtatoꝛia ad vnionem eccleſie. cxvKtyvyiüj.
Accuſat locoꝝ munitõʒ ⁊ amicitie oficium a ii. „ xix.
ue ſit bomini patria ⁊ petit ꝓmotionis auxi iliiiim. rrx.
Regem aragonum laudat. 22ð
Commendat ſalutem anime. xxij.
Quales ſcribe cancellarie. H xxiij.
Hoꝛtat᷑ vt ſententia imꝑatoꝛis equo animo ferat᷑ ⸗ xxiiij.
Diſſoluit argumenta ꝓ ꝑte eugenij facta. ðMð/ xxv.
e noua ciuitate ⁊ aliquid de amicitia. H xxvj.
7 eragateid 2 Dilaui de ſtudio dunanlkatis. xxvij.
NMostar ad ad reſcribendum. xxviij.
HH auſamn r. 2ä
Oiꝛatulat᷑ beniuolentiam magni viri enactun eſſe. v“ä́äväv2-xrxrxi.
Aocat cum deſiderio amicum. xxxzjj.
Dolet de amici ⁊ patris abſentia. xxxiu-
Magnificat beniuolentiam. H xxxiiij.
MHimpbiplerxim libellum ſe efreciſſe ſgnificat. xtrxv.
Excuſat yronice non ſcribentem. xxxvj.
Pꝛeceptum bene viuendi. xxxvij.
Significatio huiꝰ dictionis turpis pantißaſim. xxxviij.
Damnat verboſa valumin rrir.
Pꝛomouet ↄducendum in omeinm. e mei 1 xi.
dat fidem ſcriptis. j.
de incerto curialium ſtatu. AAuiliz.
Ker aragonum ſe cingit in auxilium rbodis 3 tburcos. Aliiij.
Mouitates de thurcis .! hliiij.
Quomodo vxoꝛ ducena ⁊ pꝛincipibus ſeruiendum ſit. xiv.
De monte veneris, S XxIvIi.

e . ł. lj.
Holo thurcoꝛum ⁊ hungaroꝛum rex Polonie ⁊ cardinalis ſancti Angeli cga⸗

derunt. , „ . . lh⸗
Yamentat᷑ eccleſiam ſuam alteri collatam pt᷑ fictam ſui moꝛtem. liij.
Pacem ecclie ↄcilium ⁊ nouitates exponit. liiij.
Paegern ad reſarciendam eccleſie pꝛDa—ecen. pv.
Pꝛobibet᷑ nede epiſcopatu friſingeñ.ſine conſenſu imperatoꝛis cuiq; pꝛouiqer-

Kur. . . vje⸗
Yaudat legatum ꝙ pecuniam renit. ivij.
Laudat amicum qꝛ diligent᷑ rem ↄmiſſam curauit. lviij.
Siuitibus non expedit ↄdicere bellum. . Auur.
Fomendat pugnantem ſanguine ciaro 2 Quſtigass. ülr.
Secretarius aſpellat ideo multa ſcribenda obticet. · xi.
Suadet moꝛib coaptare non iuris ſubtilitate vtendum eſſe. lxkj.
Mouitates bungarie ⁊ de ↄuentu nurẽbergen. ⸗ M lxiij.
Zaudat eioquentiam.eamqʒ ad bꝛitanos vſq; puectann. lxiiij.
Taciturnitatẽ excuſat ⁊ neutralitatem difficult tollendam dicit. lxv.
Suadet vᷣuari auꝝ ⁊ pᷣuata negocia ↄinendat. lxvſ.
Holet de amici captuta 7 moꝛte cardinalis acqlegief̃. ixvij.
He moꝛte cardin alis acqlegieñ.⁊ de rebus ↄclu. ilirxvilj.
RPꝛomotozales liteeeer. lxix.
[Fama non eſt otemnennx. ixx.
omotoalcs lite. xxj.
BDe dietis germanicis. iiiiirrxij.
uocatum nonum denunciat. fffffä.
Peomokoꝛſale ier . l lxxv.
ꝛomotoꝛiales litere. yxyxxvj.

obat veram ſcientiam diſcere moxk.
ant. — lxviſ.
Congratulatur Jobanni de aych ꝓmoto in epiſcopum eyſteñ. ⁊ qualiter viuat
admonet. iyrxix.

Foꝛtune qualitas cur non omnibꝰ eſt eãlis. Axxxij.

Pefert grates de biblia pata. lxxxv.
Suadet pacem particularem vbi vniuerſalis baberi non poteſt ⁊ ꝓbibet men/
bacijs vti. . lxxxv
Belphinr

efert grates aꝛ ↄomendatum babet᷑ negocium ſuum. xl vij.
Leges vicit eſſe variabiles. xrlix.
eſar ↄtinentiam ad phos.
andat ↄſtantiam amicoꝝ ⁊ aretinum defunctum

Hoꝛtatur legatos regn bungarie vt Ladiſlaum abſq; conditione regem reege⸗

Petit inſigne regis anglie ꝓ amio. ixxx.
Zungari ſ et. Vadiſin regni berede vero regis .
Polonie filium intruſerunt. lxxxſ.

Conſolat᷑ amicum ſuꝑ fuga amaſie. lxxxiiſ.
Et ſi ſe indignum laudis vicat pfitet᷑ tñ ſe ex laude iocũdari. lrrriif.

* . 6 SS „ x F .—
egs rancie fülius alſatiam obſedit ⁊ ſwitenſes apud baſileam miſera

E; bili clade ꝓſtrauit. lxxxvij.
WMWoꝛ etſi foꝛmidabile ſit omnibꝰ? tñ neceſſe eſt. rrall.
pondet ꝓmouere cãm quoad ſe vires ſue extendunt, xxxix.
Refert grates de munerib? oblatis. xc.
Comimendat vitam agsereſtem 7 ↄmoda ruris. xXcr.
„

ℳ — õ

5*

Increpat eumn qui non dono woſilo a atmicam nuptui dedit amodee

caſtitatem. rxciᷓ
S De rebus hungarie ⁊ ecdeſie auizamentum. xciiſ.
OU Suitenſes ſuperbi non ſe Rarcſecbapcantſtdioſom iuſticlam ſibi ſmuiai .
MUD lunt. liſ.
Hungari qnauto renuunt Ladiſlaum: tanto inter ſe diſcoꝛdant .
vt eligant alium. xcv.
DPerſuadet legationis fungi officio. xcvj.
S ZBiae di Fiure cãm exponit. xcvij.
1 Bges refert de plurimis beneficijs ſuſceptis. xcvuij. .
77 Sd ꝛem ꝓſtitutam viro ſuo conciliare conat megam bſonam
mmodo ↄgruo. rar.
. Baꝛates refert defendendi bonoꝛes ſuos.
— Concoꝛdiam int polonos ⁊ guſe ales ꝑſuadet tali mecio. 4. .
Homines varijs vſibus delectant᷑ differenti moed. —o—ͤyqᷓ..
nundatio danubij ⁊ grando in modum oui. ciij.
=Sð riplicis ꝓblematis reſolntjo. videlicet ytrum pꝛudentia ſie
”MM idem habitus cum ſcientia moꝛali ⁊c. Scoᷣm cur poete noſtris S
K— lempouhus ſint adeo pauci cum videant᷑ multum vtiles 2 ne
— ceſſarij. Tereium cur viles cutes Haane:aruiqgae camiſie .
.— cera in ncalarhs vonqunzi optimis munerib Ldiij.
„ Tibizando ſe ce ex Gue e eriam vnpib cpiby. (EEv.
4 moꝛis illiciti re 4 a 7 rem l cvj.
Vnſingen ecaſeſia xeſponial vhobeinneo ſchlick. . cof-.
Somnium de foꝛtuna deſcribit. cviij.
. , deſiderio eiuſmodi ſuccefus. ci 2
1 onſolat᷑ amicum merentem ey moꝛte ſue ↄiugis. cx.
. BHoeſim laudat ⁊ iuris ſcientie Pferr. cxj.
”MM zimi rogatu tractatũ ib? t. cux.
= 3 ꝛologus in eun nti de nuab⸗ ccxjlij.
ê yſtoꝛia de Eurialo ⁊ Lucretia ſe atnantib⸗. cCxiüij.
=ODWG Epitapbium mittit epiſcopo patauienſi ſut mirelaudis —
6 lgpide tumbali. cxy.
„ FPromotoꝛiaſes licere. ASyſ.
42 Pals in itere. at.
M diſlaus commendatur ſummo pontifici ne emulis ſuis regnum bungan
. pfirnet. vin.
onſolat᷑ merens ſuꝑ moꝛte amici. cxix.
7* ſolat᷑ ſ⸗ ꝛte
4 Oꝛatoꝛia ars ex grecis in ytaios ⁊ modo ex ytalis in tbeutunos venit. cxx.
VM Heates refert de innumerabilibus beneficijs Eenim
Bin tit p̃cibꝰ 2 ſpondet efficere crogatum. g.
. piſtola plus audet viue vocis oꝛaculo referre mencis ocepeum
, c pulcra puella. H cxxiij.
. Redarguit ↄſanguineum auxilium a ſe petentem. cxxiiij.
2 Captat beniuolentiam ⁊ petit libꝛos aliquos ſibi accomodari. cxxv.
c Heraldoꝝ nomen aut officium vnde oꝛtum hbabet. cxxvſ.
NH. p Haſſagium qᷓ;difficile conduci poſſit in effectum arguit
. Aunur er Huſbe. cxxvij.
. Excuſatio regis datie quare ad dietam non venit. arrvif.
4 Rakanshin ſpondet ire thurcos.

ogus bohemos thaboꝛitas erz omynſone ſub vna ſoecie. r.

R

SE

s⸗cſ

Ouꝛatio de conſtantinopolitana dade eballothureos Zaregando. artj.

audet beneuglere amicum ⁊ ſe in columen ſcribit. cxxxij.
oꝛtatr genitricem ſuam fouere ⁊ amicum ſtudio lrãaꝝ pducere. cxxxiij.
Hoꝛtat᷑ vices ſuas paulolongiꝰ ↄplere aduentũ ſuum citiꝰ ſpondens. cxxxiiij.
E ſcribit ⁊ alijs ſignificare iubet. cxxxv.
ſiaum bobemiam intrare ſuſcepturꝰ coꝛonam ſi gnificat. Anvj.
Expetit ſibi ſtatum ytalie ſcriptis notiſicarni. cxxxvij.
Zterum boc expetit.⁊ quid papa ⁊ cardinales de clade conſtatinopolitana ſen⸗

cxxxviij.
naratulat t ꝓſperitati ſucceſſus 7 petit certioꝛ fleri de clade conſtantinopoli/
na.

inter hungaros ⁊ auſtrales.

Conſtantinopolitana clades veridice referk. — SS cxlj.
Auctoꝛitatem abſoluendi impetrat vicario. (Cxi.
Excuſat ſe cur patriam vt dirxit non reuiſat. cxliij.
Pꝛomouet pirkamer õ knoꝛren deccdeſtaſ ſancti burenci⸗ cxliiij.
Impetrat cuidam ceſaris gram. CCLCLCc7üxlv.
Significat amico infirmitates ſuuss. Ccxlv).*
Sperat ladiſlaum regem bungarie.cũ celare pacem 9 irmare. cxlvij.
NPatauienſis epᷣus electꝰpꝛepedit᷑ ↄfirmari APpter ceſaris indignatõz. cxlviijj.
HGꝛatulat᷑ de ꝓmotione amici in em. 4. cxlix.
Pꝛomouit quendam in ↄſiliarium ceſaris. ðVMV cl.
Maro de guchaym ceſari ↄciliaX. clj.
Sponde?᷑ ad patriam ſuam rediꝛe etiam multis biculis obiectio. d.
Ponitates alam anie notifictct. liü.“
Offert ſe patronum in gerendis voluntarium. CCclij.
Paſſagium pſuadet ð thurcos ex Aade 8inhanogolten. Cz.
Pꝛomotoꝛiales litere. äl clvj.
Con ſiliat᷑ capitulo pꝛageñ. eccleſie quõ ſebabeaut. e . es . AVii.

Hoꝛtat᷑ foꝛtiter adueria eccleſie tolerare. clviij.
3 Sur venetum reddit certum unperatoꝛem romanum * dade conſtantinote .
litana. ix.
S Supintendens yconomo inſtruit᷑ quid agendunm. rx.

Rata bʒz facta ab amico nomine ſuo.

cos infſerit.
2* Erponit quo eps patauieñ. ceſarem honoꝛauit. ᷑ ᷑ üüüirxrx.
1, Conſulit que ſunt agenda in cauſa friſingeñ.eccleſie. uuixxf.
1„D5Se coemendis politicis ⁊ aliquid c petro noxetano. AArxxij.
Fauͤlgtat an Froren ducat cum rinone. clxxiij.

clxſ.
Ad nicolaum quintum pontificem maximum de clade vniuerſalis eecleſte ee ſi⸗

tu ⁊ fertilitate bungarie.⁊ aduerſis pꝛutenis 7 d cruciferis oꝛdinis theutunico/

rum. Lrxij.
Jinpatoꝛ ſumme pontifici ſpondet auxilio ene ziburcos. dxiiſ.
Sponget ſe citiꝰ patriam viſuꝝ. Y”ÿMs. Qyxiiſ.
Biennam ciuitatem deſcribit. clxv.
He miſerijs curialium tractatus. . . cixvſ.
Keger⸗ 7 am dxviſ.

em a ad vnio clie ceſarẽ tractatuꝝ ſcribit. cxviij.

LBandat enns in regno hungarie i ⁊ aliqᷓ de vnione 7 a paſſ agio contra ar

ollicet᷑ diligentiam ſuam apud ſenatum venetianum. Axxiiiſ.
a e moꝛte leonardi gretini. . ahrr.

cxxxix.
iioꝛtat᷑ papaz vt xpianos defendat 3 3 tburcos 7 innoteſcit que pꝛe manib⸗ ſone

.
.
.
“

*

Tequ inter venetoꝰ ducem mediolani. Axxvi.

Epiſtola iocoſa. rxrxvige
Petit ↄfirmari pᷣuilegia heremi camalduleñ. clxxviij.
Litere ꝓmotoꝛiales ⁊ ↄmendaticie. clxxix.

Holet de amici abſentia. Axxx.
Gꝛates refert de ꝓmotione ⁊ reddit certioꝛem demunere: literis non nelen⸗

tatis

Seatulat de ſcripto ſmone etruſcd ⁊ pollicet pmouere ipᷣm. rrg.
Nouitates ⁊ iocos ſcribit. clxxxiiſ.
Acceptat antonium luſcum ddno mittendum. QAxxxiii.
Aurv impatoꝛis in ytaliam. clxxxv.
ſat ducem mediolanum non vocatum a4 congregationemp concilio de/
cernendo. clxxxvj.
Suadet regni hungarie pacem. Qlxxxvij.
Conſolat᷑ pꝛincipem infirmum. clxxxviij.
HMoꝛtat᷑ ad pacem hungarie. Axxxir.
doꝛtat᷑ ad reſcrib n. HZ CLxc.
e vtilitate Fãꝝ. Cxcjf-
audat Yridericum ceſarem. —i L.

Petit reicribere lräs. ”MUD EEa.

st ſeg nonſ. ſcribit. cxciiiſ.
enmendat eomf niſingeñ. ec erxcvj.
Offert oꝑas ſuas in cauſa . gene. ODW— cxcvij.
ommemoꝛat oꝑas ⁊ ytalas nouitates. .ccxcviiſj.
Erhoꝛtat ad reſponſum reſcribendum. H cxcix.
gie js ꝓ ↄſiliariatu. CECELCLCLCLCCcs
Kabsab imis ad altioꝛa conſcendit. ccj.
Enee Seneñ.tituli ſancte ſabine cardinalis epiſtole. Relernt ante de pmo⸗
tione ad Larcinalatum. ccij.
e eodem. ä H cciij.
eeodem. UNb cciiij.
ꝛomotionem ſuam amico notificat. ccv.
e eodem.⁊ ſe totum offert gratitudinis locco. ccvj.
De eodem foꝛmale exemplum. ccvij.
Aurilio amici ſperat onus impoſitum ferre ogruius. HS ccvüij.
PaSSDHATA , a mra ngularil. cik.
e eodem ⁊ reuocat amicum ad curiam ſibi ſedem ↄgruam. ccxr.
Pꝛomotionem ſuam notificat amico. cuucſ.
Mouitates. ccxcxiſ⸗
Kefert grates ⁊ agere ſpondet ſe indi num. ccxiiſ.
Indignũ officij ſe agnoſcẽs exoꝛat den ꝓ vita qᷓ tante dignitati bar rſt. ccxiiiſ.
Dnlakkſamn nõ abſtulit dignitas adeptaà ſ̊ aucta ↄſtans eſ. ccxv.
e eodem.⁊ ſeruatum locum ꝓ aduentu ſuo pollicet᷑. ccxvj.

Offeꝛt ſe ꝓmotoꝛem quantum poſſt. R—- cexvij.
Zaricſie in ve⸗ qui dignitatem dedit in m denns ifes ibuat. cervii

Cohibet vlterioꝛem ꝓmotionem qꝛ mauult pauꝑ amari q; diues odiri. ccxix.

Mouitates de terremotu cometa ⁊ tburcis. ccxx.
Saice ſe ꝓmotoꝛem in requiſitis. ((CCCcrxſ.
ꝛomotionem ſuam notificat. ccxxiſ.
Congratulat᷑ ꝓmotioni. ccxxiiſ.
De eodem notabiliter optat ſalutem plurimam. ccxxiiij.

Pelhrne ham, oelſicat. ccxxv.

rt vſni tanc; frater. —,i, ↄℳn ccxxvj.
fert grates ogratulatoꝛi ſuo. ”MBdĩ1 m—ctc.
eↄſolatione ſuꝑ moꝛte amici. ccxxviij.
: tulatio ſuꝑ ꝓmotione amici. ””́”ͦ”́”ÿMUV ccxxix.
Suadet fedus inire cum ſumimo pontifice. ccxxx.
He eodem ⁊ debita repoſcit exolui. ʒꝗ (ccxxxj. Dõ
De eodem ⁊ credita repoſcit. cFrn.
De eodem ⁊ petit rñſum. “
Congratulat᷑ ꝓmoto optans lalutem Nurimam ofi ſus de patrocinio 2ſer Ac⸗
Aert vlul p arbitrio. . ccxxxiũj. 4
ege motio vtroꝝq; amici. ccxxxv.
ollicet diligentiam ſup omendatis. D=Dèð ccxxxvj.
Paskes⸗ refert e ↄgratulatione ꝓmotionis ſue. ccxxxvij. .
Pzet tit Gauſtfales ſe deum exoꝛare vt collato honoꝛi de - VMB
eſſe poſn 1 vüſ.
Erpedire dicit oꝛatoꝛem habere apud ſanctiſſimum. ⁊ incarceratum
emancipare. —G ccxxxix.
Notacr ſuam ꝓmotionem ⁊ ſe offert ad beneplacita .
uioſum. ccxl.
Aac liat mico auomoro conſequatur notabile commendatum
Sonaller, . cexlj.
Retert grates clero ꝑ ꝓcuratoꝛem ſuum de charitatiuo ſubſidio bcipit ataci
re vt detentus emancipet᷑. ccxlij.
Gꝛatanter ſuſcipit carmen de eius pᷣconijs ↄpoſitum. ccxliij.
Rrfne ſuam notificat ⁊ ſe commendari exoꝛat cerlii
iiij.
Saeulaf ꝓmoto ex virtutibus enanatise mento. ccxlv.
lj. *
uade⸗ danmatutn ercuſae. ccxl vij .
ntanane poutatoii vt legatum ſummni pontificis puaun recipiat 7 auaaes

illi aſiſta
Scridit xe netacirumitgs aſfecti ionem em diminuat.
. Boukeregcen En ert ⁊ dire egiſie cum i repꝛebendit.
Commendatoꝛia cum clauſula credentie.
Decitna ⁊ indulgentia pᷣdicat contra thurcos.
Seoffert ꝓmotoꝛem.

Se gratuin retert obſequia pꝛeſtare.
MHoꝛtat bono chꝛiſtianitztis ↄſulere ⁊ imgate :ꝛem ad id induc er.

1 EF
Romotionem ſuam notit cat 7 ſe omendatum baben exoꝛat. 3 91.
Allcei gratitudinem himoeisnist ſue. cclviij.
Hoꝛat᷑ vt rex nie grates referat pape ⁊ cardinalibus
de ſug ꝓmotione. cclix.
doſtulatur pꝛagenſis eccleſie ſponſus. cclx.
ndet facile obtinere quod pꝛeſtare poteſt. “ cclxj.
ere credentiarum. Sð cclxij.
niniat Prnotioniſuei. in cardinalem., cclxiij.
5 tiam ſue amicitie refert. ””cü cclxiiiſ
ꝛatiſſimus eſt e amicitia regis adepta. CcCcAxy.
e moꝛte comitis cilie ⁊ pꝛeſagio cometes. ccixvj.
etit regi neovolitono commendari⸗ cclxvij.

arbendl conlolari nolentem ſuper moꝛte filij. clxviij

grates congraeulatoꝛi ꝓmotionis ſue. cclxix.
e Rndnſiriam viri ⁊ nouitates reſcribit. ceclxx.
detert ſummum pontificem bene valere. cclxxi.
ahurken bohemie poſtulare vt ncalarius ſuus ecdeſte pꝛageß. carrij.
ciatur.
oner comimiſta diligenter exequi. MM lxxiij.
operam ſuam quoad boteſt. xxiiiſ.
hrem induci ad bellum contrs curcos. cLclxxv.
Aet ates ytalie ſcribit. cclxxvſj.
nfoꝛmat amicum de geſtis in rebus ſnis. calxxvii.
ꝛeconia regis aragonum enuinerat. cclxxviij.
cefert metum de tburcoꝝ feritate. dxxix.
Refert noua regi ſcripſiſſe. cclxxx.
Equo animo fert foꝛtune ludum. ccdxxxſ.
Nouitates ytalie. cCcclxxxij.
olliceeur ro atooperam d re. cclxxxiij.
efer Ran cCLclxxxiiij.
Sen gencha nuncius Pape captiuos redimenus. Frr.
De odem conſolat ſup moꝛte amici. nr .
Petit ad poſſeſſionem epiſcopatus varinieñ.ꝑ peuratoꝛes ſuos induc pleriſ⸗

Keograne beniuolentiam r cclxxxviij.
ecommendat illis ecdeſte tiſpaneñ. ꝓuentus. ⁊ eum qui ielectus
ſuccubuit. cclxxxix.

eodem ccxc.
Saeogern refert de ꝓmotione ⁊ efflagitat iterum pmouneri annecrit tiom noui⸗

tates vꝛbis. ccx ⁶
De eodem. ccxcij.
oꝛtat vice ſua pmotiones pᷣncipum ad re resem polonteimpetrme. ccxciij.
tit patrocinari vt ꝓmotio regis impetr ccxciiij.
oꝛtat ↄcoꝛdię imꝑtoꝛis ⁊ regis bungarie intendere. ccxcv.
etit auxilio eſſe vt ꝓmotiones impetrenf. A.
llicer᷑ pecunias ↄcedere ꝓ redimendis literis. viſ.
5eniaeze concoꝛdiam factam ⁊ exoꝛat auxilio eſſe poſteſſione ecceſe aſſe⸗
nda. ccxcviij.
— Aredentiarum e — ad.
Contra negantes auctoꝛſtatem ſommi Sntftcisacbaſio inffitut eſt ene. ecccj. /—
ꝛeconiʒat ſcripta alterius. cccij.
humilitate ſe ingignum⸗ ———— ofert. cccii.
Bonnde care ge comehdato⸗ ficere ⁊ ſibi ꝓgeſſe. ccciiiſ.
obannis is Chꝛiſoſtomi. „ cccv.
Roke kaaenine Bee RRomit in exilio conſtituti. cccvj.
Pꝛeconiʒ at aſheur oꝛn oꝛnatum. H cccvyvij.
Refert nouitates ytalie. ccii.

Refert grates de reſcri Spersin materiam ſcribendi querens.
Conquerit᷑ de odio imp is cancellariſj ⁊ petit ꝓmotiones per cmeelianin
auſtrie committi.
Ercuſzroꝛia bꝛepoſituram non impetrauerit. E.

rguit᷑ den .
Birhichubiien uns ſuis non òUG ((ccci

Conqueri ꝓmotiones ſuas a cancellario neglectgs. e cccxiiij.
Etſi ſe tanta laude indignum ſciat mauult laude q; vituꝑio tranſgredi. cccxv.

Conquerit᷑ lrãs ꝓmotoꝛiales ꝑ cancellarium neglectas. cccxvj.
DPꝛepoſituram amico impetrauit. cCcccxvij.
Ecaat quare non ſcrioſerrt. cccxviij.
Conſalat᷑ ↄq̃rentibus grauamina vꝛbis alamanos. cccxix.
ecſe celari ↄmendatum fieri ob neglectas lras ꝓmotoꝛiales. cccxx.
Hen egatam oiſpenſatõz vt in ſacris ↄſtitutus nubat ſignificat. cccxxj.
CLomimittit diligentiam ſui ꝓfectꝰ ⁊ indulgentias impetrauit. cccxxi.
Motificat animum de ſe ſentientium. . cccxxiij.
Ercitat ad ſatagendum tpe agruo ⁊ inſtanii. cccxxiiij.
Noꝛtat᷑ vt rex iaens auerſer his as longa ex erpientia nouit. cccxxv.
De eodem ⁊ petit regis nuptias eſſe fauſas. cccxxvj.
ommendat ſe foueri in cauſa varinieñ.epᷣatꝰ. cccxxvij.
Detit creditum ſibi reſtitui. cCcccxxviij.
Creditum repetit vt fideiuſſoꝛia liberer. cccxxix.
Congauget redempto ex vinculis ⁊ ſe totum pollicet᷑. Ar. .
Hollicet pmotionen. cccxxxj.
Erxcuſat ſe de geſtis varadiefß. o — cccxrxij.
CEompatit᷑ merenti ſuꝑ moꝛte amici. SJ cccxxxiij.
Diſpenſationẽ ſuꝑ bigamia obtinere non potuit. cccxxxiiij.
Hollicet᷑ germanice nationi ꝓficere non nocere. cccxxxv.
Magnifacit xenia ex amoꝛe mittẽt ⁊ mallet facto q̃; pᷣbis gtꝰ? eẽ6. cccxxxvj.
Erxcuſat ſe.q ↄ ↄmendatum ſniam ꝓtuiit iuſticia exigente. cccxxxvij.
De moꝛte diui Ladiſlai regis. cccxxxviij.
Moꝛtat᷑ cirea plura de diligentia ⁊ cura. ccecxrrix.
Aanonet Ruotionem regis ſponſi exigere ad regem polonie vt ẽatum vari/ π£
Mien. 9 equa * „ . —— . „ cC. ekle
Zuckignatur papa epᷣo berbipoleñ.pter pecuniaʒ ſublatam ⁊ bebler inierta⸗
Zitere credentiaꝑ. ”Mä ccig.
Laudat diligentiam legati ⁊ mandat ↄcoꝛdiam inter impatoꝛem ⁊ regem bun/
arie coꝛongaeit. cccxliij.
Deliberatione hahita pollicet᷑ rñdere. cccxliiij.

Hoꝛtat᷑ notabilibꝰrõnibꝰ ad ↄcoꝛdia m cum impatoꝛe ⁊ excuſat ſe de rumoꝛibꝰ
rauatis germanice nationis. ð cccxlv.
Lonſulat melioꝛem eſſe pacem certam qᷓ; deſperatam victoꝛiam. cccxlvſ.

Petit adinuari ad ↄſecutionem epatꝰ varinieñ. . cccxlvñ.
Emittunt᷑ plura apoſtolica ſcripta ð murmurantes de grauamſne nar ui⸗ ger
manice. . cccxiviij. .
Hoꝛtat ad excuſationem grauaminis germanice nationis. cccxlix.
Hoꝛtat᷑ audire ſuo nomine loquentem. cccl.
Excuſatoꝛia grauaininis germanice nationis. cecclj.
PWurim grauaminis germanice nationis reſerat᷑ ⁊ rationibus norab eils
DHeſtinat᷑ legatus apoſtolic? ad nuptias ladiſlai regviss LCccdiij.
HMoꝛta᷑ legatum qceleriter nuptias regis atire. cccliiij.
.ſe bene valere nee ſuafluis curis augi velle- · ve⸗
t le altioꝛem gradũ ambire ⁊ collaudat poetice metrificantẽ̃. ccclvj.
Meſtus ex moꝛte amici ↄſolat᷑ his medijs. ccclvij.
Moꝛtem amic denunciaat. . ccclviij.
ollicet oꝑas ſuas amico ⁊ ↄcoꝛdat ecclie ninime derogare. ccclix.

Pollicet atnice ſexingantos floꝛenos ꝓ ddte aut ingrem u retigionis. cedrf.

fert moꝛtem amici ⁊ ſe omendari oꝛtt.· ccxij.
Concoꝛdatis ecclie ꝓmittit opam dare ne violent. ccclxiij.
Zrerd ſe ↄcoꝛdata eccleſie feciſſe. ceoccixüü.
Saneara! beniuolentia petit amicum ſuo nomine audire. EE.
nſtruit de mente ſua apud pᷣnci ⸗ em exequenda. cc
Dent pallatio budeñ.⁊ aliq̃d ↄ baſilieñ.ↄcilium. ceecc rvij.
Commendat cãm ſuaʒ ⁊ ſpondet oꝑas ſuas in recipꝛocum. ccclxviij.
Excuſatio pꝛecum non exauditan. ccclxix.
Annuit pᷣcibꝰ ⁊ petit ſe excuſare de grauamine germanice natdis. ccclxx
Fruſtra conat᷑ impetrare vt cler? ↄmunitat ſeneñ.ꝓ ↄfirmatõe ſtudi vierſ⸗
lis ↄtrib uat ⁊ auiſat de exercitu ↄgregato. cclxxſ.
Petit ꝓ captiuo vt bñfacta cũ malefact pẽſatis lib emittant. cclere.
aptat beniuolentiam.⁊ offert vmendatũ neportein uum. ccclxxiij.

Refert noua ytalie ⁊ vꝛbis romane. cein
ommendatoꝛia ſingalarium amicoꝝ.·
Gꝛatulat᷑ de liberatione ep̃i varadieñ.cuiꝰ nomine regi ſcripſit 72 ab aplico ſ⸗ ⸗

bi impetranut. ccclxxvſ.
* ene vale’t. – ccelxxvij.
Con ſolatoꝛia ſuꝑ moꝛte filij. ccclxxviij.
oſt regiam maieſtatem recõmendatum refert grates de epi varadieñ. etnan⸗
cipatione. cCccclxxix.
Captat beniuolentiam ⁊ capellanum ſuum omendatum facit. ec xxx.
WMWere familiaris. cccxxxi.
Refere noua ytalie ⁊ ſe quantulus ſit in toto pollicek. ccclxxxij.
Excuſatio ð murmur grauaminis germanice natõis. cecclxxxiinj.
Congratulat᷑ epᷣo varadieñ.e vinculis emancipato. cCcLcclxxxiiij.
Excuſatoꝛia de grauamine nationi germanicei illate 2 pcat pacem cum ladiſlao
inire ⁊ Z thurcos gladiũ vibꝛare. AAv.
Excuſat one ſe pᷣ ſe rce non poſſe exaudire. ccclxxxvj.
Sere Freddit amicũ ex honoꝛib?collatis ſi lar rgß⸗ ſ ↄplacẽdi eẽ aim. Ecetrvg.
ſidet fr a regi ſuꝑ materia dbarun toꝛnac ccclxxxvii.
igeungent in eadem cauſſa. ccclxxxix.

Penß burgundie ducem oꝛatoꝛibꝰ pꝛincipum Aſie votiuum pᷣbere aneieul⸗
de paſſagio thurcos conantes.

Hoꝛtat᷑ ↄ thurcum agere bellum.⁊ refert quanto auxilio potentim̃ me biriin 56.
tinere ⁊ eum regem terre ſancte ↄſtituere. cccxcſ.

Aſſertio pᷣmiſſoꝝ.⁊ declarat ligam oꝛientalium pꝛincipum 3 thurcũ. caroef: D
Aſſertio bpꝛedictoꝝ. .
Oꝛatio legatoꝝ oꝛientalium pᷣncipum ad ducem burgundiead bellum? Stl chun⸗
cum ↄgregandum. cccxciiij.
Conat᷑ ducem burgundie inſtigare Z palatinum reni ⁊ epᷣm moguntinum lheer
trium pꝛincipum captiuitatem.
Hoꝛtat᷑ ducem burgundie vt voto ⁊ ꝓmiſſis ſatiſfaciat ſecum bello interſie⸗
thurcos. G ανW7.
Rñdet excuſationi ⁊ minis palatini.

Motificat pariſienſibus ſe papam eiectum ⁊ pꝛecat᷑ ſeoꝛare vt digne ſobrn.

niſtret.

ANocat ꝑpſonaliter ↄgregationi montuane intereſſe. aut legitimo ſnpechtnrhs
cccxcix.

oꝛatoꝛes cum pleno mandato illac mittere.
Meſponſio regis francie. CcCC

ollaudat de colliſione pragmatice conſtitutionis ? boitatur contra thurcum

bellum inire. . . ccccſ.
Belnonſiß ludowici regis francie. Dͤ ccccij.
at pꝛiuilegia tranſeuntibus ꝑ terras ⁊ tominia pꝛincipum. vt ſint liberi a gra/
naminibus. . cccciij.
Coðpia cuiuſdam bꝛeuis ad eundem. ” cccciiij.
Bꝛeue ad epiſcopum vintemilieñ.gubernatoꝛem HBeruſij quemadmodum exi
gat ſtewram ab illis. . “MDUD . , ccccv.
Reſoonſio ducis mediolani.⁊ pollicet᷑ in ꝓpꝛia ꝑſona ) thurcum ire. ceccvſ.
Hoꝛtat᷑ rationibꝰ ne ꝓbibeat virum ire ð thburcos. ceccvij.
Mangdat electum epᷣm aſſumere.⁊ nullis aduerſis ↄtraire. ccccviij.
NHenitet olim ↄpoſuiſſe tractatum de duobꝰ ſe amantibꝰ. ccccix.

Reſerat thurco fidei noſtre veritatem.⁊ collidit erroꝛes machometi atʒ ſectam

Oꝛatio pij pape in conuentu mantuano edito. ccecxſ.
ccccxij.

Bulla de pfectione in burcos: e Paogatlil eiuſdem paſſagij. .
Oꝛatio Enee ad Calixtũ papam offerendo imꝑatoꝛis obedientiam. ccccxiij.
Oꝛatio Enee coꝛam ſanctiſſimo ⁊ ſenatu cardinaliom imꝑatoꝛe coꝛonat o pñte
⁊eius nomine ad paſſagium inducendum. ceccxiiij.
Excommunicat? denunciat᷑ Gꝛegoꝛius beymburg. ccccxv.
Abſoluit wratiſlauieñ.⁊ nãſlauieñ.a iuramento homagij Geoꝛgio bodyebꝛat
regni bobemie nomine pᷣſtito. S ccccxvj.
Refert grates de munere oblato ⁊ poeſim pᷣconizat. Cõfertq; de wladiſlao quo

lure regnum hungarie occupauit ↄ ladiſtaum veꝝ regni heredem. ccccxvij.
Mittit lIros ſummo pontificipſentandgagas. ccccxviij.
ignificat bobemos rokezanam petere in archiepiſcopum. ccccxix.

Seterminat ↄgruũñ tp̃us veniendi ad dietam in noua ciuitate celebꝛandam atʒ
refert poſt nouitates ytalie obſtacula ne ↄ thurcũ ↄgregati ↄcludant. cccexx.

Coꝛrigit dyalogum ↄfectũ in quibuſdam punctis. . ccccxxj.
Erxcuſat ſe ꝙ paulum vergerium aliter miſit q; pꝛius ſtatuiſſet. ccccxxij.
Mon vult in oꝛthograuia ſe quenqꝙ; ſequi. ccccxxiij.
urcaptus ſit pedagogus Ladiſiai regis. ccccxxiiij.
BDeogemna ↄcilio Conſtantie‚. ceccxxvj.
ſe extoꝛſit lucretia romana ſpeculum pudi/
ccccxxviij.
ccccxxix.

cicie. , ,
ommendat fratres minoꝛes de obſeruantia.
Tractatulus de educatione liberoꝝ per Eneam ſiluium editus.ad Laciſlaum

nobiliſſimum hungarie ⁊ bobemie regem. ccccxxxj.
MPefert grates pmotoꝛi ſingularis amici. coc ri.
Cong umſio epi netrico carmine laud exirgnis Ybeſu

ccccxxxiij.

—

ccccxxrx./V⸗

. 4 Hr
. . . l
R
△
9
.

—— . .

. .
.
.
„

S W

Piꝛeconizatio Enee ſiluij poete laureati. *

MWnibus ⁊ ſingulis bumanitatis ſtudio deditis.ſequẽteſeʒ eplas inſpe-
cturis nicolaus de vuile ſacri lateranenſis palacij auleq; imperialis con/
ſiſtoꝛij comes. S. p.di.Eneas ſiluius de ſenis ex nobili ſanguine cretus
oꝛatdꝛieq; ac poetice ſaentie admodum toctus. In concilio baſilienſi cuidam
pꝛelato ſeruiuit pauper. Ibiq; dñs Caſpar ſchlick diui friderici tercij pꝛotũc ro/

manoꝝ regis:ac auſtrie ⁊cc.ducis:cancellarius.vir omniũ humaniſſimus ⁊ ſin⸗/

gul ari pꝛudentia pollens:bunc eneam in ſcribam ⁊ ſecretariũ romane cancella/
rie conduxit. Rexq; illũ ob eius ſcientiã ⁊ doctrinã excellentes:ſtatim in poetaʒ
laureatum creauit.Qui exinde cancellarie annis cõpluribus nõ ſine laboꝛe ma⸗
ximo inſeruiens:diuerſas litteras ⁊ miſſiuas bincinde ad pꝛincipes:pᷣlatos:ma-/
gnates:amicos ⁊ fautoꝛes ſuos latine arauit:adeo comptas oꝛnatas ⁊ elegan/
tes:vt magnã indeſaudemconſeomeret. Dnuj vo poſt multos habitos labo
res:opera ⁊ adiumento regis pꝛe ctiilcopatumn tergeſtinenſem nactus eſt
T ex eo loco in epiſcopum ſenenſis eccleſie poſtulatus.vnde per Micolaum pa/
pam quintũ ad faſtigiũ cardinalatus eſt aſſumptus.Ac deinde ſtatim poſt defun
cto nicolao in ſummũ pontificẽ canonice electus.. DPius ſecundus alpellatus.
Ita ꝙ hic bomo pauper bꝛeui tem poꝛe in ditiſſimuũ:⁊ ſcriba modice reputatio/
nis in omniũ digniſſimum virum ⁊ in Snde wyper en eccleſie pꝛopere creuit.
Huius ego epiſtolas quas ipſe ſ vt ſupꝛa dixi) bincinde ad pꝛincipes ac ſuos
amicos ⁊ fautoꝛes obſignauit.in vnũ collegi ⁊ impꝛeſſum iri fideliter oꝛdinaui.
Et potius illas q; alioꝝ oꝛatoꝝ epiſtolas:quia etſi eoꝛundẽ vt Tullij Petrarche:
Leonardi aretini:huarini:Pogij:Guilelffi:R aſperini:ceteroꝛũq; epiſtole: eie
gantes cqim pte ⁊ oꝛnate exiſtant.HNe tamen epiſtole Ence in ſtili daritate ⁊ la/
tini familiaritate vident᷑ antecellere. Quare illas duxi amplectendas ⁊ bomini
bus buius artis ſtudioſis cõmunicandas foꝛe:vt ipſi bis inſudantes: ex earun/
dem frequenti lectione habitũ in ſeipſis:huiuſmodi latinitatis ⁊ oꝛnatus adipi⸗
ſci queãt vt veſtigia Enee imitari.Attento q; Seneca vicit.Certis ingenis im⸗
moꝛari opoꝛtet ſi velis aliquid trabere quod fideliter ſedeat. Si igit᷑ quis ſtilu⸗
huius bominis clariſſimi imitatur:credo hunc citius euadere in virum oꝛnatus

ſtili ſcium qᷓᷓ ſi quibuſuis alioꝛum ingenijs immoꝛaretur aut ſeſe traderet ducen

—

. Cssratulat amico dapſperitate ſucceſus. Epiſtola pꝛima .

N/ . 4 92 9
Blianus cardinalis ſancti
n uauungeli apoſtolice ſedis legatus. Doctiſſimo vſo do
o⸗ mino Enee ſiluio de ſenis amico chariſſimo rꝑ ro
ſin⸗ mano ſecretanio. Salutẽ dicit. Amantiſſime enea
lu⸗ udeo te eſſe apud ſereniſſmum dominum regem
a; in loco honoꝛabili ⁊ te digno. Licet( yt animi mei
na⸗ affectũ fatear) mallẽte eſſe in italia in loco etiã tuæ
na, viertute digno. Cõgratuloꝛ cancellarie impiali que
n⸗ talem viru ſoꝛtita eſt: cuius ingenio no paru floꝛe/
o bit. Jam locus ille latinã redolebit facundiã. Ego
4 = , te pꝛopediem videbo ⁊ amplexaboꝛ:ſimulq; redar⸗
, guã & iufſiſti me ſub cõditioneę ſalutari. Si ſcires quanen teſemableri⸗ diligo:
un auãtiiq; tuis afficioꝛ virtutib: pfecto miſiſſes coõditionẽillam. Et cũ afficium
1. cui pꝛees ad me comode venirenõ poteras:ſcripſiſſes ſaltim moꝛe tuo lr̃as ſua⸗
uiſnmas. Sed ignoſco mogeſtie tue:⁊ quicqͥd facis ipſe mecũ in melioꝛẽ accipio
t. partem. en deince s velin e mech derit gagere An obliuiſci eius:que .
s inter nos ſempꝑ fuit benſuo entie atq; amicitie. Yamiliarẽ bunc men vt celeriter
aui. expediat᷑ adiuua. Cupio pmmayime mox ee apud ceſarẽ vt aliquid ꝓ quiete hui⸗
cbe regni poſſim efſicere quo meliſaciliuſi; expeditio militaris coõtra thurcos:ſidei
de catholice ſeuiſſimos boſtes inſtituta parari poſſit. Ad bec eniz duo ſanctifſima
⸗ 5b5öͤszz iuxta legationis aplice mibi iniũcte officiũ:totꝰ anbelo ac ferueo qnuẽadmo/
4 dũ in rebꝰ bobemicis olim me feruere cõſpexiſti. Nale. „ „
/ 4 2* . * 2 —
p⸗ Cilie comes imꝑatoꝛi recõciliatus eit. Epiſtola Hh.
.☛ Z .—— . . —
. Meas ſiluius. S. p. . Reuerẽdiſſimo in xo patri dño Juliano carmdina⸗
u li ſancti angeli apolt glice ſegis legato. M cogee m. 8:ſec amoꝛ
ſcribere. AIris iãq; veſtris quas ex buda ad me deſignaſtis p. magnificum
en cancellariñ ſatis factũ eſt. Hibil em exmeille petebat niſi vt creationẽ cuiuſdaʒ

pailatini comitis ꝓmouerẽ. In boc quid factũ ſit:⁊ qͥd nõ:ex cãcellario cognoſcę
tis. Ego illud adijcio feciſſe mibi verba ſuꝑ hac re nicolaũ caſtellanũ cũ hac trãſ-
iret:meq; id reſpondiſſe quod nũc ſecutuʒ eſt. Sic pꝛincipes ſunt fere oẽs: um
opinionẽ aliquã in duerunt:magna opus eſt arte vt ſniam mutent. Perſuaſum
eſt regi inutilem eſſe banc comitũ creationẽ. NHec oinnino errat. Quis enim nõ
vituperaret vſq; ad mercatoꝛes ſoꝛdidaſq; artes:boc decus egregiũ deſcendiſſe.
Rer tamen dum pꝛobibere vult quod fieri non debet:id etiã vetat quod fuerat
aciendũ. Seruãdus eſt in oibus rebus modus: au piponunt mediocritas
quedã tenẽda. Sed boc magnis autoribꝰ ꝑſuaderi debet. Mibi nõ plus fidei eſt
qᷓ pecunie. Idq; tolero padenter:quado ⁊ me maioꝛes eodẽ haberi mõ tracta/
riq; video. Seꝗ de bis finẽ facio:nedũ loqui pono vigear oblocutus. HMonita/
tes quoq;ʒ vix vlle ſunt que p me ſcribi debeant:ſi qiq erat cancellarius pᷣoccupa/
uit. Anũ tñ quod ille pᷣterijt er me notũ habebitis. Comes em̃ cilie qͥ diu ⁊ vien-
ne ⁊ bic fuit:petita erratoꝝ venia:gratiam regis meruitommnocß in cõcoꝛdiaʒ
redijt: Mecaliquid resia maieſtas ex eo voluit:quod nõ ex integro repoꝛtauerit
Senioꝛ comes nũc in grecis venire debet regiq; ſe ꝓſternere ⁊ omnia filij facta
coõpꝛobare. Debebat rex citius illuc pꝛoficiſci: plures eũ occupationes detinue-
re. Nunc ſcio(ſi vera ſunt que ipſius ab oꝛe cadunt ſiturum ipſuzʒ ante ſeptẽdiũ:
auia reuerti e viennã ad res bobemicas infra menſem opoꝛtet. de cathelannis

ꝑcrebꝛo ſentixe. MHec em̃ aut alpes iulie:aut danubiꝰſieut ꝗ .
Eyx veſtro pectoꝛe ademerũt. Sed puto idem cõtingere veſtre reuerendiſſime pa

miutatis allicſq; variatis nibil ſcribam.qꝛ ex alijs con Nuere ad vos noua non

imbigo. Seus nobis vnionem concedat qualiſcũq; ea fuerit tandem: quoniaʒ
i9 deo erit: enon pote
uitatem miſſam. Yrniſingen.epᷣs qui veſter amicus non vulgans fuit:pꝛeter opi-
natũ omniũ vita exceſſit. Rex ſucceſſoꝛẽ optat germanũ en dñi cãcellarij. Res
⁊Zin dapitulo ⁊ apud eugeniũ ⁊ apud ↄciliũ ꝑ diuerſos ventilat᷑.nec certũ adbuc

nec veriſimile habeo quis debeat voto potiri.Ego deſiderijs ineis omnibus ger

95

mano cancellarij maxime faueo. et deus illi vt ſecunda ſint vniuerſa. Aalete

oyeme vinceemeracſbabert. lioh ſlren. me
mnꝑatoꝛ pᷣlatos ſuos reuocauit ex ↄcilio baſilieñ. ꝓp᷑ cNiſ 7e
us eugenij pape cũ rege araggonũ ⁊ duce mediolanen. Epiſtola.iij
Heas ſiluius poeta.S.p.d. Reuerẽdiſſimo in xpo patri dño iuliano car
dinali ſancti angeli.Non opus eſt reuerẽdiſtime pater ⁊ dñe mi colẽdiſ-
ſinme multis impꝛeſentiarũ agere:quia quod alijs litteris eutruſco ſermo
ne:⁊ mihi iam ob lr̃ato ſcriptis optauerã:diligenti opera ꝑ veſtrã reuerendam

*„

per ſereniſſimũ dñm regem polonie ſcriptum vidi. citu digna vie
reuerediſſime paternitati modo referam. Scio nãq; ꝙ apud bunearos nõ que
admodũ apud vos italice nouitates ſciunt᷑: ⁊ tamen naturale eſt de patria velle
Uroꝛ amoꝛc patrie

paternitatẽ curatũ eſt:ſicut ⁊ maieſtati regie ⁊ dño cancellario:um ꝑ vos:tuzʒ

ternitati qd mihi:quia quãto longiꝰa paternis recedo laribꝰ:quãtoq; diutiꝰſua⸗/
niſſimo auſonie celo pꝛiuoꝛ:tantomagis deſidero natura le ſolũ vidẽc.ibiq; viuẽ
⁊ moꝛi.Scribã igit᷑ paua de patria nr̃a ⁊ magna ⁊ vera:ſi vera ſunt que magni
viri ad eſans nii deducũt noticiꝗ. Pꝛimũ eſt bononiã moꝛe ſuo ſugꝑ mercurio
fundata eſt motũ feciſſę. Eranciſcũq; piceninũ in vinculis cõieciſſie. Antea q̊ʒ ſo
roꝛ illiꝰianua ⁊ ſub eodẽ aſtro ↄſtructa:thomã ulgoſ ducẽ ſuũ de tribunali in
carcerẽ traxerat eiq; ra phaelẽ ad vrnũ ſuffecerat. Sed bec paululũ antiqᷣoꝛa ſũt

Credo eceneigcubitis noſſenec iſta deſunt:vberẽ ſemꝑ matenã nouitatis hʒ
italiã.Eugeniũ ſenis eẽ nò ignoꝛat᷑. Ss cũ rege aragonũ ⁊ duce mediolani.ac ni⸗

colao piccinino:⁊ cũ tota factione illa fedus ꝑcuſſit.Cuiꝰ rei vigoꝛe rcuocaturꝰ
eſt rex ſuos ex baſiliẽſi cõcilio pᷣlatos.Ea lege vt in eugeniana curia ſuis dignita

tibꝰpotiant᷑:qᷓ;uis antea gallia minati fuerut:vlter ſenõ pᷣſtaturos ob ediẽtiaã

eugenio:niſi is aꝑto bello regẽ illũ impeteret. Aeneti qͥʒ floꝛẽtini. JYanuẽſes ⁊ bo
noniẽſes nouã inter ſe ↄfederationẽ fecerũt. Jãq; floꝛẽtinoꝝ ⁊ venctoꝝ copie
bononiã ingreſie ſunt. Hec ſpes ẽ illã poſſe ꝑ piccninũ recuꝑari:tametſi adbuc
eius noie arx defendat᷑. Marchio ferrariẽſis:qm̃ filiã begis aragonñ deſponſa⸗
tã habet:armigeros venetoꝝ ꝑ ſuũ territoꝛũ trãſire ꝓhibuit q̃ res eũ eeen;
valde reũdit. Illi aũt nauigio rauena applicuerüt arch üllinc in etmiliã ꝓfecti ſũt
bononiãq; ingreſſi.Circa qua ſoli aloyſiꝰ de v al
tur. Sʒ fauentinꝰ iã ad ſua tutãda reuerſug ẽ:ne ſe abſente ꝑ floꝛẽtinos qᷓ agros
fauẽtinos populabant᷑ expugnani vꝛbs poſſet. MNMicolaꝰ piccinin? circa caſtenellã
⁊ comes frãciſ circa ſctm̃ ſeuerinũ caſtra tenẽt:qſi ſoꝛtiti ꝓuincias deuaſti das
caq; lex ſit vt iſte vnã ille aliẽ expauriat ꝓuinciã.Et ſic miſera funditus italia la
cerat᷑ que vnica ſolũ cauſa facit vt exiliũ quod mibi ad tempus Sae bꝛeue
õ minus graia ſunt liaugtuſf que H e vien⸗
ala Hec cipſine ſcriberez nihil veſtrig humaniſſim is litternis Ouocatus. Me
ne ſenberez ubil Peſti fſapient e quietiſſima eſi:ſed vt mi/

vt exinde mentẽ veſtrã pturbem:que in viro
hi poti leuamẽ aucupari narrando poſſem. Aaleat optime veſtra reuerẽda pa

ternitas ineq; vt facit ſeruoꝝ ſuoꝝ in numero ſꝑ babeat.

☛

Arjas ſtudere ſuadet qꝛ maxie coꝛõt. Epiſtola.iiij.

mala eſſe non poterit. Ex italiamiroꝛ nullam inſignez ꝑ bos dics no

— —–,— – — N

de verme ⁊ dñs fauẽtie caſtrametabã/

—

—— —

lat ſp irremieabile ts.

Meas ſiluiꝰpoeta. Hepoti ſuo antbonio ſalutẽ. Retulit mibi nãnes pat᷑
atuuuipte dũ puer aqbuc foꝛes miro ſLarũ amoꝛe fuiſie incenſuz poſtq; vo ex
ephebis excefſiſti neminẽ eẽ qᷣ tibi ampliꝰvt ſtudeas queat pſuadere que

res nõ mira tĩ mibi:ß ſtupẽda fuit. Ceteri em̃ puericiã ſil ⁊ ſtulticiã deponuũt: vi

rilẽ togã ⁊ pꝛudẽtiã induẽtes.Lu ᷓ ſapiẽs puer:ſtultus vir cnpis videri.Et bar/·
bam dqi vmbꝛaculũ vtutis recipis. Doleo certe tui ca: 2

o quieté due ſibi mulieres ſupꝛa bumana,z ⸗ S

nec⸗ q̃d de te factꝝ ſit ſcio.

Jubet cicero vt quilibet in adoleſcẽt
foꝛmã venuſte

. teret ac e
. vt inqt apls
te falté

Iaboꝛc altera Pmittere
dat. Mec cozonat᷑ vti
1

cutus eſt lcies ꝙ poſt laboꝛe pmmiũ uinis oat. Mec coοnat
niſi⸗ auerit. Zu vo vt an ĩo vagari vis ſp:nec aliqð gen/ vite
oeſtu aplectiſtudes. Lras ꝗs puer amaſti ia vir odio hes Puder ine tul ca. e, J

ſcio em̃ ad eẽ poſſis abſq; ICisg.niſiaſin bi ui bim doctria quatu
uis dines quatuuis potes. Quid int iez illi at 1 marmoꝛ ea ſtatua inteſt. Nõ
dux ñ rex nõ iĩpatoꝛ alicuiꝰ cij ẽlr̃aꝝ ignarꝰ. ANidemꝰnfi ſech pncipes:qmm ru des
ſũt: a nedũ latinũ:ſᷣ maternũ quodãmõ iarãtes monẽ:quãto deſpectui ſũt: quõ
negligunt᷑: quõ vitupant c ſiqs eoꝝ obediẽtiã in ſubdit babet:nõ amoꝛ ſ metus
id facit. Qui/ vt cicero ait. M eſt niuturumgrol t vbi metus abeſt mox⸗
deſerunt᷑. Interdũ etiã necsdan Quid tu miſer ſtudia deſpicis lr arũ:qͥ pauꝑꝶ
es:qͥ niſi ꝓ magnã vtutẽ euadere in virũ darũno potes. Quid facis obſecro: aᷣd
ſperas. ſeris ne ſꝑ ius ẽtut floꝛ? tibi vur⸗ ꝛan neſcis:qꝛ tãqᷓ; flos agri iuuentus
eſt: à mane nitet: veſpe vo areſcit. Mihil eſt veloc
tibi pulcer videris:vũ E

—

ogitas in
me tue Aliqᷓ foꝛſitan foꝛmoſa ꝑuella tug capta nitoꝛe.te ccpit:tec i cathenis li
ſes retiger ciꝰ delicias ſeqris. beatuq; te Putas duũ in amplex? Vnis illiꝰ: ſʒ
6

õ

ge deceptus es. Ha duz foꝛmã iſtius miraris foꝛmoſioꝛẽ deſeris adoleſcentem

Zu tñ bec oĩa deſcruiſti¶ vt tu?genitoꝛ dirt vicit te/ vt opinoꝛ imy Munetut
Sed cogita miantboniqꝛ nõ ſemp iuuenes ſumus. Rech obſecro in viã ⁊ teipᷣm

vẽdica. Linque ineptias iuuẽtutis:⁊ virũ te eſte memẽto.Oia hec pᷣteriũt quibꝰ

modo letaris: etas:valitudo:foꝛma:delicie:voluptates. Sola nos ſi ſemel rece/
Ee fuenit. vſq; ad moꝛtẽ ſapiẽtia comitat᷑: poſt moꝛtẽ vitã aliã beatiſſimã pᷣbet
anc igit᷑ rogo mi anthoni:vt oĩbꝰrebꝰ alijs poſt tergũ poſitis adipiſci ſtudeas
qd tũc demũ facies:ſi philoſophie dederis opam ⁊ ad aſſidua lectione pidiceris
in opus dedureris. Ad quã rẽ iaʒ tempus eſt vt te accingas:nec cũ bodie poſſis

bene viuere: cras dicas incipiam.Aale. r
Agricultura laudat᷑. Epiſtola V.
Meas ſiluius. S. p.d. Johanni ptholomeo patruo ſuo.Elegiſti vt audio
ſenectuti tue cõuenientiſſimã vitã. Oꝛtulis quidem cnare ruſtice
ſtudes. Res eſtte digna ⁊ ſenio tuo vulce bocociũ eſt: voneſtũ negociuz
modeſta voluptas. Jam nõ armis aptus es:grauis galea eẽt:moleſta loꝛica. In
tolerabilcq; ſcutã. Rurſus q́ in rerũ ciuiliũ verſari fiuctibꝰ. Carere ſomno:cibũ
nõ ſumere in tꝑe:moꝛtifera res ẽ ſenibꝰ. At ruſticatio vita quietã: liberã: honeſtã
2 frugalitati cõueniẽtẽ pᷣbet. Nec tu pꝛimꝰer ſapiẽtibꝰ viris. In hoc viuedi gen⸗

₰

er retuſpublicis couolaſti. iMulla voluptas maioz fint hoꝛatio q; rure ſeſe rec
8. totius mũdi domini

pere:quo cũ veniſſet:vix illinc poterat octauiani ceſari

(—

e

—
5 „7

eſt veloci ep⸗ enibil qd magis fugiat: voòd
ilcet videris: i etasrobuſta: vii nuétus fioꝛi⸗-
ife ſenectuté: nõ vides qꝛ dies q ſibet aliqd detrabit foꝛ

M em lucifer aut beſperus tà pulcer ẽ: q; ſapiẽtia que ſtudus acqͥrit᷑ l̃arũ:vñ ⁊
dicere plato ſolebat. ꝙ ſi videri ei? foains es ſui amoꝛes excitaret.

tuſſibus euocari. Cũ vo in vꝛbe foꝛet.miro veſiderio ruris aſſidue tenebat᷑: bine

ad imecenatem ſcribens. O rus inquit quãdo ego te aſi piciã. Derlege epiſtolas ſe
nece quid ülic magis q;ᷓ agroꝝ cultus collaudat᷑. Platauit ille platanos ſuama-

„

nu piſcinas fodit:aquas deduxit nullibi libentiꝰ q;ᷓ in agris erat. Quid in catbo/
ne maioꝛe cicero ſcribit:qᷓs vtilitates ex agricultura pcipi oñdit q; vberrmmos qᷓ
ſtug:quãtã illic voluptate ↄſiſtere quata menidete: quatã curarũ remiſſi onem
quãtã nalẽ oblectationẽ. Hoc gen⸗ vite ſoln nature hoim vſuiq; pᷣcipueẽ accõ/
modatũ:qð oia ad victũ cultũcq; mim ſpectãtia nobis ſuppeditat. Sapis eqͥdeʒ
q hac vit delegeris a tẽpeſtatibꝰciuilis inſanie remotiſſimã:binc potes tãq; ex
altiimo ſpeculo nos curialibꝰnegocijs implicitos qi naufragũtes deſpicẽ h po
tes tibi ſoli vacare:te colete frui. Sioclecianꝰcui oꝛbis parebat:depoſitis imꝑij
faſtibꝰ.in villa ſalone agriculture ſtudijs ſeſe tradidit. Feciſſet idẽ auguſtus vt
dã ſcribit.niſi timuiſſet inſidias. Eirus pſarũ rex glari plimũ ſolebat:cũ venietib
ad ſe oꝛtũ oñderet ſuis manibdoſertũ ⁊ arboꝛes ĩ oꝛdiuẽ poſitas. Sʒ ne moꝛta⸗
liñ tm̃ exẽpla ſeqmur. Deꝰipᷣe cũ boieʒ pꝛimo creaff. vbi nã illũ poſuit:niſi i oꝛi
deliciarũ. Et illũ cũ encerpunt dus nã obſecro niſi in agros miſit. Facis ergo
mi iohãnes qð te decet:qð ⁊ ego potero aliqñ facij. Ha degentẽ rure boiez cõᷣ
mẽdo.Curã laudo rerũ ruſticaꝝ cõſerẽdi plantandiqʒ ſolertiã ꝓbo:Moneo tñ

vt laboꝛ leuis ſit:qͥ coꝛpꝰnõ atterat:ſᷣ exercitio quoda coꝛꝛoboꝛet. Ibi modeſte

viues:integritatẽ vite ſeruabis. Mõ ibi cunoſitas ſupuacua ⁊ anxia tetenebit ſo
licitudo:vt qͥcqͥd vbiq; gerat ꝑnoſcas:nõtibi ſonũ adimẽ poterũt cure: inuidie:
peſtilentia:⁊ edaci carebis liuoꝛe. Hulli fraudi locus erit. Mulli ſcclerũ oficine
natebit acceſſus.Sʒ dulcis ſecuritas:qͥes traquilla:ociũ frugi: vita officio plena
vrbanis hono:ib atq; diuitijs omnibꝰ⸗ anteferẽda te babebit. Sequere em̃ vt ce
piſti:⁊ agrũ ſimul ⁊ teipſum ita excultũ redde:vt cũ egredi e vita opoꝛteat:ad oꝛ
tos illos euenias:qbꝰ uec plunia nocet nec eſius. ale.

Couerſationẽ ſuñ notificat. ECpiſtola. vj .
Aſpar nouarieſig. S. p.d.Enee ſiluio poete pᷣceptoꝛi ſu o. Mibil iris meis

p̃terq; ſingularẽ qnda dilectionẽ quã ĩ te bẽo ſignificare ſtudeo. Intelle⸗

iliſti tn ꝓfecto vt opinoꝛ iã dudũ me tibi illã hꝛe tãetſi nullo effectu idica⸗
Xim. Sʒ qͥd res mea atq; aditio vſq; hãcin diẽ effici paſſa fuit:vt effectu ipo volũ

tatẽ mes parefacerẽ:ſolũ h̊ mibi de te ꝑmiſiuʒ fuit:vt ad te nũqᷓ; ireʒ qn doctioꝛ

abirẽ. Idcirco te accedẽ ſepiꝰſũmoꝑe conabqr: ⁊ id zuiblohegis fuit:tuoq; frui
Olſilio vſq; oblectat?ꝰ ſuʒ ⁊ meſ vt ita dixenm xe mgfo verſificarẽ puto. Nec qde
receſſuʒ tuũ vidẽ facile fuit:q tã ⁊ ↄſilio ⁊ re ipᷣa ꝓderas:nẽpe vt pñe mẽetis meę
ſuauin eras abſens triſticia ipiꝰfactꝰ es:atq; vt comici nri vᷣbis fruar:baud venẽ
qð vulgo dici ſolet: diẽ adimẽ egritudinẽ boim. Mã mi hi qtidie nõ de filio vt ipᷣe
ait:ſᷣ de te ingr̃o ⁊ pꝛe integreſcit doloꝛ. Vnũ tñ ẽ qð mẽtẽ meã lenit:tui vicet ſta
tus augmẽtũ:qð icõ modo meo intdũ eqparo:⁊ ipᷣe mee mẽſ archano tibi ſtatio
nẽ facio mecũq; talit᷑ mãducas ⁊ bibis.Et am de tuis vᷣſibꝰ 8 indies ſuauioꝛes
fac:nullꝰad meę venit. Expedit me qñq; as fecer! fingẽ ⁊ inde tach tuipſe eos fe⸗
ceris illis gaudẽ. Nouiſſime aſt vnã ⁊ ego illã eglogꝗ voco) feci. In qᷓ martinũ

galliũ felcanũ ↄſecretariũ tuũ tecũ altricãtẽ merito q̃ͥdẽ introduxi. Illũ qpe pꝰ

te in mgrm meũ decreuerã me bituxꝝ:illoq; pauculos dies potit? ſuʒ:p ↄfeſti ciʒ
felicenfo ab hac vꝛbe deceſit. Stephanũ deinde auũculũ meñ altricationis ure
iudicẽ ſtatui.Et id duas ob cãs factũ ?.⸗Dꝛimñ eqdẽ vt nec ipe arbitraret᷑ mẽoꝛiõ
eidapud me ꝓrſus piſſſeſiue vileʒ effectã eẽ. Altera vo vt illos vſiculosnõ tãgq;
a vob ß̈ a diſcipulo vꝛo ecſitog ipe eonigerer huſch ĩ alienas ꝑtes diuulgat᷑.haes
nũc oẽm vſq; a pᷣncipio cãm re hec ↄdita ſit egloga ĩ hũc modi. Aale vt opto⁊
me ama vt ſoles:atq; age vt nõ diu rñſuʒ expectẽ. Si qͥd tibi qð rei mee cuenire
iudices euenerit:mei memineris q̃ ſo: itide ceſaris medico coitalico nro quem

yerbo meo ſaluere iubeas:velim upplico. Cupio quidẽ tecũ eẽ. Iterũ vale.

Repꝛeſalia diſfuadet. Epiſtola. vij.

— — — .

— — —

+—¶— 4 — —

—

—— — — — —

ad me ſcriptũ d glicerio in

Meas ſilu pocta. S. p. d. Johũni oꝛlãdo viro magniſico. Reddidit mi.
bi familiaris tuꝰ:tũ ex te:tu ex pecro iuliani l̃as in eñ fin tẽdẽtes:vt apð
magnificũ cancellariũ rẽ tuã curare:feci id iibent᷑: Sed mime opꝰerat cur

renti equo calcar admouere: ſua eteniʒz ſpõte tqtũ ipe cãcellariꝰ inclinatꝰ erat.vt
oẽs apud eũ pᷣces ſuꝑflue viderent᷑ ⁊ eſſent. Hiligit em̃ te ſũmo coꝛde:libentq; ſe
in his exercet que tuum reſpiciũt cõmodũ. Itaq; adbibita ẽin tuo negocio ſũma
diligetia. Factus eſi cũ rege ⁊ cũ cãcellarijs de eo mo ꝓlixus. Quid aũt ile ba

beri potuerit:ex lr̃is cãcellarij ꝑcipies:puto bonũ ↄſilis eẽ qd de plũbino dat᷑ ⁊ tu

als aperuiſti. Ma ex illo recuꝑares debitũ tuũ: ⁊ maieſtat regie gr̃am ad maioꝛa

nãſciſcereris.quãq; putẽ regũ ⁊ pꝛincſpñ gfus tibi iã eẽ faſtidio:qͥ poſt martinux
nullũ es niſi oneroſuʒ exꝑtus dñm. Jntelligo ex l̃is tuis te ad ius repᷣſaliarũ vel
le recurrere. Id eſt incertũ ⁊ ꝑiculoſuʒ remẽediũ multũq; iniuſticie ſecũ defert: ch
bi ſepiſime luãt penã d ſũt exꝑtes peccati.Cũ vᷣo id incitatẽtũ ẽ belloꝝ: qſ̃
ſedunt᷑ rurſus ſe vlciſci volũt:cotq; vndiqʒ repᷣſalie fiũt donec aꝑtũ exar eſcit be

—

Aut te in meã ſniam ducꝗ̊:aut certe teſtatũ apud aim tuũ relinquã qͥd ſenſeri vt

l. Tu tñ qͥd tibi cõöuentat magis ſcis.Ego dicam ſicut ad curionẽ ſcribit cicero.
ſi qñ diſplicẽ tibi tuũ ↄſiliũ cepit:poſſis meũ ſinoueriꝰcãcellarij recoꝛdari.Atq; ð

his ſatis. Reſpõdiſſeʒ petro iuliani:niſi nũciꝰ tuꝰiterũ illũ ad regẽ aragonũ ex ꝑte
vucis mediolanẽſis ſignifioſſet. Abicũqʒ tñ ſit:gras ſibi referõ ꝓ ſuis bumaniſſi
mis lris: eiuſq; filin tibi efficio cõmẽdatũ. Aale optimemermen: oꝛꝛ. „
Alimnicitiã ⁊ dilectionẽ notificat ⁊ — iſtola viij
ſe excuſat ꝙ raro ſcripſit. s Lee 5
Meas ſiluius poeta. S. p. d. Micolao amidano iuriſconſulto. Si numex
eplarũ vltro citroq; miſtarũ penſamus:nibii eſt q tibi debez. Quippe cůᷣ
ſis vnis dũtaxat vſitati fuerimus inuicẽ. Rurſus vᷣo ſi verba cõputemꝰ
teneoꝛ tibi multa reſcribere ſicut multa ſignificaſti. Accedit huc ꝙ apiicitia non

eſt cõputatrix beneficio ꝝ vt que non ad numerũ vel qualitateʒ:ſed aꝗ effectum

retribuit. Scribã igit ſiue obligatus ſim ſiue ſolutus. Rñdeboq; tuis lr̃is q;ᷓ pote
ro bꝛeuiter ⁊ ſuccincte:ne vel tibi lectino: vel mihi ſcribẽti ſim moleſtus. Cõ gau
deo pꝛimũ ꝙ domũ grauiſſimi ⁊ oim doctiſſimi iuriſcõſulti reuerẽdiſſimi dñi car-
dinalis panoꝛmitanẽeſis intraueris.ibiq; mgratũ ſuſ. ceperis. Mã id tibi admodi

ꝓgerit: à ex illiꝰ vberãtiſſimo ſciaꝝ fonte dieti potãs toctioꝛ euades ⁊ mibi vtił

eris graʒ quãꝗ in ſua. R.p.repꝑi cõfirinꝗs ↄtinuãſq; · Caceoq; ꝙ ſub eiꝰ vmbꝛa ad
magnas tibi dignitates patebit acceſſus. Reliquũ ẽ vt boꝛter aq ꝑſeuerãtiã qujà
demũ adipiſceris:ſi multe patiẽtie tetradiden:qð vnicũ ẽ remediu inuidiã va/
lentiſſimã. Aterer maioꝛi cohoꝛtatide ſi tua vᷣtus mihi pſpecta nõ eſſet. Sʒ noui
q;ᷓ ſis aduerſus q̃ſibet foꝛtune impet? tuis wotibꝰ⁊ phie inſtitui armatꝰ. Oꝛ vo
ad archipᷣſbyteratũ elcctus fuen:id ita demũ ſaudo ſi abſq; deſertione nraꝝ ptiuʒ
potes eo puenire q niſi poſſis:melius eſt officio q; fide carere.Arbitroꝛte lenti
rede autoꝛitate ecchie nõ qd multi ̊ qð boni doctiq; ſentiũt. Ita mihidñ baſilee
fui de te cõcepta opinio eſt. ⁊ tũ ꝓpter multas vtutes.tũ ꝓpter ↄſoꝛtiũ fidei:maxi
mete dilexi.ita ꝙ nõ puto epᷣatus: ne dicã p̃byteratũ poſſe te nob auferre. Pla⸗/
cettamẽ qd ſcripſiſti te viã inueniſſe ꝑ quã ⁊ fidem poſſis ⁊ dignitatẽ tenere. De

tuo in me amoꝛe.nibil eſt qd te ſcribere opoꝛteat. Illũ em̃ nõ ſolũ vidi oculis.ſʒ

palpaui ⁊ manibꝰ atq; hinc factũ eſt vt te germani diligã loco qð mihi qᷓ; tibi eſ
longe facilius.Ego ein fratribus careo:tu fulcitus es. Sed Merd tuos meos foꝛe
Mihil plus de amicitia dicã ea em̃ nõ verba ᷣ facta cupit: Ailiud eſt ĩ tuis lis qd
cerio magne voluptati fuit dum amoꝛis pſeuergtiq exrpꝛimig
mirãqʒ fidem. Ea em hmõi ſunt vt etiã ſi vera nõ ſint: titilationẽ tñ quond pᷣſe
ferãt ⁊ pachos excitãt. Es tu quidẽ meo iudicio ſapiẽs qui tibi talia facile ꝑſua⸗

des libetiuſq; in bonã q; in malq interp̃taris parteʒ:nã quid ꝓdeſt ſeipᷣm affligẽ
Wea ſemꝑ opinio fuit.bis in rebus que inultũ fellis parũq; mellis babẽt noik⸗

tiſſimi bois eẽ: qd dulce eſt excerpere:⁊ qd malũ foꝛet limis oculis pᷣterire. Atq;
idcirco nũꝙ; queſitũ ire placuit qð inuẽtũ moleſtiã afferret. Ceq; exoꝛtatũ volo
vt ſerues hac ↄſuetudinẽ:placita dũtaxat queras.cerba vo pᷣtermittas.Qui⸗/

bus obuiare nequireʒ ⁊ triſtari poſſem.Oe glicerio iſta quã tibi nuec fidei qᷓi ani

malã ⁊ coꝛeulũ meñũ cõmẽatũ ſcio.Si qñ ſtephani aut fraciſci iuriſcõſulto ꝝ ſce
nas ĩ eſſa fuerit:finge te id neſcire ⁊ totu mihi claude: Maetſi ſcio nibil ab igui⸗
ne illonꝝ eẽ tutũ.decipi tñ meipᷣin volo ⁊ ignoꝛãtia potiꝰdelectabili qᷓ; ſcia moleſta
frui. Alcimũ ẽ ꝗò d nouitatibꝰtetigiſti. Ille ⁊ſi auditu grate fuenit :nõ tñ faciẽt
vt tibigras agã:qð eſt int amicos abſonũ. Mibil em̃ amicꝰamico facẽ põt quod
nõ ſit debitũ:atq; iqcirco expers gre.Rogo tñ vt ſepe ſic facias. Lu nũc andi ex

nobis qd neui ſit.Ladiſlaꝰ rex polonie q;uis adoleſcẽs hũgariã bʒ: magnũq; co

natũ belli aduerſus thurcos xpᷣiani noĩs ꝑpetuos hoſtes fieri ꝓcurat inde fauo⸗

—

rẽ ſuarũ ꝑtiũ q̃ręs. Mã cũ ſciat ſe regnũ iniuſte poſſidere:fauoꝛes hoim ſub colo

re bonoꝝ opeꝝ q̃rit. Soꝛtituſq; ẽ hac ad rẽ optimũ inſtr̃m cardinalẽ ſancti nnße
et

li:virũ ⁊ fama ⁊ eloquẽtia potentẽ.qui ſub coloꝛe paſſagij ꝑtes ſuas tueni ſiu t
Sʒnõ ↄſueuit hic hõ foꝛtunat?eẽ in bellis:ſicut bobemia ondit. Deꝰtñ opus nõ

finẽ ſpectet ⁊ xpᷣianitati potiꝰ qᷓ; cupiditate hoim. Reliq ex ꝑiga llo nr̃o q̃re.RRe

uerẽdiſſimo dño cõi me dedi ⁊ amicoꝝ qͥcqͥd habeo meo noie ſaluũ dicito. Zuva

le ⁊ amicitienr̃e tanto tenatioꝛ eſto quãto umus remotioꝛes.

Ppiſtola. ix.

Exrcuſatoꝛia cur nõ viſitauerit amied.
Meas ſiluiꝰpoeta.Reuerendiſũmo in rpᷣ

e S pe. . enamno n Fo gri vne eonaro pacaulenſ
po. S. p. d. M mę tuo coſpectui nõ ſepiꝰoffero:ꝙq; tuas edes nõ viſito:
necſupbie nec negligetie mibi debes Erbere, quaz alters abpominos:
alterã ſemp fugi. Rurſus q; nec occupationibꝰimpedioꝛ meis: cui multũ eſi ocij
Quid igit᷑ ſt qʒ; me retrabit:dicã ſi ſcire vis. Nimiũ magni dñi locũ tenes:non

cõuenit mihi cu tãta dignitate. Neniũt pᷣncipes:comites:barões:milites. Illis

pʒ ianua tua. MNil mea toga intertot aureas veſtes momẽti bʒ. Dudet me illis

—

aqmiſſis ante oſtiũ ſta ccxare. demn npet
nihil ne tecũ cõmunicabo. Hõ ſicagã ſ̃ qd voce dicturus erq ſcriptis expꝛimaʒ.
Audio abfuturã ee idqʒ bꝛeuiter paternitate tus reueredã. Anũ dũtaxat exilla
expeto:vt ſi qᷣd ſit in abñtia tua: eiꝰ qd mea cura oſſit abſolui nec mibi nec meis
laboꝛibꝰignoſcas:ſj vt mancipio tuo me vtaris.Hoc picturus erã cũ bodie ad te
venirẽ. Cuũq; intrãtibꝰalijs retrocederẽ. Sed nõ minꝰ ñ q; dictu
fugiat h maneat. Illud negari: Dppetuo poſit ꝓbani. Suſcipę igit cirogra phũ
hoc quaſi me erga te fidei vadem.Et ſicutiſ. cribo:ita de mea mẽte meoq; aio cõ⸗

fide:qꝛ ⁊ ſum ⁊ eſſe volo ꝑpetuo tuus. Aale. ä
Epiſtola. x.

Quales masgiſtratus eſſe debeant. ,, . „WOE
Meas ſiluiꝰ.S.p.d.dño lupo ðᷣ poꝛtugal legũ coctoꝛi fratri optio. Eximie
octoꝛ ⁊ amice chariſſime:ir̃is tuis qs baſilee ſuſcepi.iã annꝰ eſt nõ pocui
tiuic rñdere:qꝛ mox ceſarẽ ſum ſecutus:ab eo in ſecretariũ receptꝰ Poſtea
quẽ ſcriberẽ nullus affuit tabellariꝰ. Sed reuertit᷑ nũc ad dñm ſuũ blaſiꝰ alfan

ſi in cetia haccalarniꝰ:q apud regiã maieſtatẽ: infani petni ducis coꝛnubie fuit
oꝛatoꝛ. Is ſi valet bãcmeã eplaʒ tibi reddet ſibi em̃ cõmiſſa eſt. Mõ tñ nũc tãgẽ/
2 nt udn ſcripſiſti. Illa ĩ oia Enurgca ſüt. Tñ vals ize e ſalge che
audla gaudere: magnq; mibi leticiã attuliſie nüciũ: qi e pꝛeſidẽ oliſboñ. ſi
gnificaſti Libuit eſ icl ehrvehementer. Zum q, ami ene cupio: tum ꝙ in
ce viro ex rmetparee pꝛabato que ibet dignr optime ſedet. Scio nanq; non
te ꝓpter dignitatem:ſ illqᷓ abs te illuſtrari.laudo q; ex hoc regij gubernatoꝛis cir
cũſpectione:q beneficia ſua beneę locare ſcſt:⁊ ad rẽpublicq guberngdã viros ad
uocat ſapientie ſtudioſos.Atinã oib pꝛincipibꝰidẽ gnimꝰ ect:qꝛ nõ ſic oẽs igno

ũ ſtare ⁊ expectare.Et fateo: iuſiũ eẽ illos pᷣfern. Quid g ſupeſt

minꝰẽ ſcriptũ qᷓ; dictũ. Cũ illud

tg
olo

ani
ſce
ul⸗

lict

nocd

c
geo

in
von
r
9

bis ita eſſe cõſido.Et q;uis illũ tibi eẽ bu u j j
opinionẽ de illo meã apud terepꝛobatã foꝛe.Cuiꝰ ſuꝑbiã nõ idcircoadmiroꝛ qꝛ
paternũ viciũ eſt. Mibi em̃ vt credas velim:nuilã eẽ gentẽ q̃ galloꝝ ſuꝑet ainbi
tionem:nfi pᷣterea inimici ſunt:nec vnq;ᷓ noſtri ſanguinis hominẽ diligut. Nam
cũ ſint ipſi pleni faſtu:videriq; optimi velint potius ꝙᷓ eſſe:italos oderũt:maxie

rãtie plene foꝛent puince:nec ſũmi magiſtratus ꝓpter iuſticiã officialiũ deturpa

rent᷑. Seꝗ de hoc ſatis.Cõſilij baſilienſis qͥs ſtatus ſit:iã te arbitroꝛ audiſſe. Rex
ba

„½

ci veneti ⁊ floꝛẽtini qͥ põtificẽ ſuũ eugeniũ q̃i deũ venerant᷑ excluſo ex apulia re
nato rege:fidẽ aliã induerũt. Mira rerũ mutatio qͥ ante fauebãt cõcilio iã ioipu

Aagonl i moꝛe pᷣncipũ nõ regnũ fidei:ſ fidẽ regno ſeruare vult:pᷣlatos ſuos ex
llea iuſſit abire. In oib? rebꝰpᷣclarus pᷣnceps:in hac mirabilis.Rurſus gailli/

gnãt.Et qͥ impugnabãt:mõ fauẽt.LQuſus iã ecchia eſt.qualẽ de pila fieri videmus

dũ huc atq; illuc impellit᷑ luſoꝝ ictibꝰꝑcuſſa.Sed aſpicit illa ex alto deꝰ: ⁊ q;uis
raro in terris expẽdere hoies digna ſuꝑplicia coget.nullũ tñ in ſupᷣmo eiꝰ iudicio
malũ impunitũ relinqͥᷣt. Liberũ arbitriũ nobis dedit:viuere nos vt libet:ſinit.la⸗/
xas dimiſit moꝛtalibꝰ habenas:rõnẽ tñ rerũ oĩm duʒ iudicabit oꝛbẽ exacturus ẽ
tũq; videbũt pᷣncipes an wpter eos regna fuerũt inſtituta an ipſi ꝓpter regna:qui
volũt. Spero tñ in hoc ecciie negocio ꝑ ceſarẽ noſtruʒ

ſuis oia ſeruire libidinibꝰ volũt.Spero tñ in he ceſarẽ noſ
⁊ electoꝛes imperij bonos terminos inueniri qͥ ad vnione ⁊ pacẽ ecchaſtici oꝛ

„

nis totis viribꝰ oꝑas nauãt.Et puto in ꝓximo nurẽbergẽſi couẽtu: qͥ ad feſtum

ſancti martini indictus eſt:nouũ cõciliũ cõuocari noiariq; locũ.deus faxit vt euẽ
tus babeat res ecclie ſalutares. Lu ſcis vbi terrarũ ſuʒ ⁊ quãtũ ptãtis in me ba
beas nõ ignoꝛas:niſi me vſus ꝓ arbitrio fueris:nõ mandatarij ſed mandaãtis cul
pe aſcribèdũ crit. Haletam mei magis memoꝛ q;a me remotioꝛ.Ego ꝓ veteri fa

—

9⁹

miliaritate te colo ob

De ſuꝑbia gallicoꝝ. .. I.
IlUleas ſiluiꝰ poeta.S. p.d. Caſpari nouarienſi adoleſcenti pꝛimario.Re
cipio libenter ſemꝑ tuas lr̃as:⁊ quia te amo.gaudeo ꝙ indies limatioꝛ fi/
as ⁊ doctioꝛ.Expurgationẽ quã gallo feciſti ꝓno aio admitto: ⁊ vt ſcri
anioꝛẽ velle tue vtilitatis cꝭ: letoꝛ tñ

q̃ ſe pᷣcellũt.Et qꝛ eos virtute nequeunt imitari:inuidia ꝓſequunt᷑.Et qͥbus ipſi
2 tiſſimũ habundãt vicijs ea generi nr̃o aſcribũt. Sed de his ſatis que nõ ſcri/
0

vt publices. NHã hec ſcribereſ q;uis vera ſunt ꝓplenũ diſcriminis eſt nebis qᷓ
papã habemꝰgallicũ:als loqueremur liberiꝰ. Mũc iſta apud te ſepulta ſint:ſuffi/
ciatq; tibi ſoli ſcripſiſe: aut ſtephano viro ⁊ optimo ⁊ doctiſſimo tm̃ cui vt me
cõmẽedes peto. Le aũt cõfidas mihi eẽ chariſſimũ:eãq; meã foꝛe intentionẽ vt

co aio inter nos ſim abſentes quo pnñtes fuimꝰ:quod de te ſemꝑ ſperare de me

pꝛeſtare poſſum vt ciceronis vtar verbis. Carmina bhabeo nulla nücedenda: qꝛ

noſtro effice comendatum.

De ſiqlia an ſit duplex. .
Meas ſiluius poeta.S.p.d.Alberto malecte papiẽſi comiti atq; doctoꝛi

Magnifice comes ac doctoꝛ eximie.Sereni

M.Marchionis tabellariꝰ reddidit:ſicut ⁊ tu mihi futurũ ſisniſicaſti. In ea titu
lus erat qͥ vtriuſqʒ ſicllie mẽtionẽ ęfficiebat:quã rẽ ſatſ ſuʒ demiratꝰ.Legi nãq; ſad
mitas hyſtoꝛias.Coſmographiã q̊ʒ ꝑſcrutatꝰ ſuʒ:nec vnqᷓᷓ ſiciliã repperi niſi vna

ꝗᷓ tũ ſicania tũ trinacria dicta ẽ quã nõnulli ex vetenibꝰ ↄiuctã oliz italie tradunt
uiſſe: inpulſu ↄtinuo ſuꝑi atq;ʒ inferi maris diſiectꝗ eẽ terrã q̃ regiũ pleroꝛũnq;
igebat moxq; ſcillę atq; caribdis int᷑ abꝛupta mõtiũ ⁊ imania antra locũ mnon
ſtris fahuloſe dati. Oꝛ vᷣo ea italie poꝛtio que quõdã magna grecia dicebat᷑:ſici

=

piũ

EEBpiſtolg. 1j.

Epiſtola. xij.

s ac doctoꝛ exi imi regis aragonũ cuiꝰ pꝛe/
claras virtutes nõ ſolũ hoieęs h̊ ipſa facta loquũt᷑:eplaʒ a ceſari nr̃o
i

*
E
* 4

lie noinẽ habee ne⸗ legi vnq; nec audiui niſi nũc:qd mibi abſurdũ videt᷑: nec

ſat mihi cꝗe pᷣbet ꝙ reges ſicilie qͥ neapoli tenuerũt duo regna fecer̃t:alteꝝ vltra
farũ:alterũ citra. Mã h̊ regnũ apulie illud ſicilie dicebat᷑:no vtrũq; ſicilie.Hoc q̊
ad lr̃as regis. NMũc ad tuasvenio.Scribis te velle mihi rñdere duabꝰeplis meis
quas diuerſis tꝑibꝰ ſuſcepiſti. Perlegi oia qᷓ ſcribis nihil inuenio ꝙ meis petitis
rñdes. De rebꝰuaꝗ F.⸗ ec ie qs tibi comẽdaui nullũ facis verbũ ſ̃ oĩis ſᷣmo tuꝰin
marchiõis cã verſat᷑. Plꝰa mas vt video tun pᷣncipẽ q; putart᷑.Cũ em̃ ſua ingre
geris negocia:nihil ẽ qd ampliꝰrecoꝛder:vtinã ille ſciret tuã fidelitatẽ. Hã cum
ſit in oẽs bonꝰ:in te optimꝰeẽt. Suades mibi vt rẽ ſuã coꝛdi babeã:nõ loqᷓnmu⸗
to:ſuʒ tui ſilis:nõ minꝰq; tu cupio marchioni ↄſultũ eẽ.Lũ ꝓpter mitas eiꝰ vtu:
tes qͥbꝰnr̃m oꝛnat ſeculũ.Lũ qꝛ eũ fauẽ ingenijs ⁊ ſcio ⁊ gaundeo.Curã meã ſtu/
diũ ⁊ ſolicitudinẽ vniuerſa apud cãcellariũ ⁊ apud regẽ adbibui:ſi cẽm egiſſem
meã:nec tã ardẽs fuiſſem nec tꝭ facũdus.Cãcellariꝰno indiguit ſtimulo: ipe ſibi
calcar erat. Qò noui habitu ẽ: B eſt vt mille aurei q̃ venire q̊t annis in cẽſuzʒ pete
bant᷑ in paãnos aureos:vt argẽtea vaſa ↄuertant᷑:ne ſoꝛdida videat᷑ pecũiaꝝ pᷣ⸗/

ſtatio. Mihil plꝰẽ qð pᷣcibꝰſit ↄceſſuʒ:vos nũc ↄfulite qd in rẽ vꝛazʒ ſit.Ego nõ tã

tifacerẽ qd mutari põt. O mea deuotio. H.dño marchiõi ſit nota pcharuz eſt ſi
mõ ⁊ ſua erga me charitas extẽdat᷑.upit em̃ oĩs dilectio redamari qð tũc ĩ me
fieri ſciã:cũ mihi ſcripſeris.Gaudẽs ſilui:qꝛ ex munificẽtia mei pᷣncipis pingue
nactꝰ es bñficiũ. Aale ⁊ iocis vt iocis vtere.ſeria vti ſũt recive. Dũñũm danielẽ ſi
qñ ad te venit:aut ſi q ei ſcribis meis verbis ſaluũ facito.

Delagiſlao rege. . . Epiſtola. xiij.
NMeas ſiluiꝰpoeta. S. p.d. Reuerèdiſſimo ĩ xpᷣo pꝛi dyoniſio archiepo ſiri
goniẽſi ſcẽ romane ecclie pᷣſᷣꝛo cardinali.Res noua pat colẽdiſſime ⁊ foꝛ

taſtł mira videbit᷑ ꝙ ego tue pat᷑nitati ſcribã.qͥ nibil habeã tecũ negocij:

quiq; nec nomine nec coꝛpe apud te ſuʒ notus.Sʒ poſt facio iſta dũ me ↄplacitu
rñ tue reuerẽdiſſime pinitati nõ ambigo.Mãq; cũ pꝑtes ſereniſimi dñi regis ladi

ſlai int᷑ pꝛimarios teneas defendaſqʒ:qͥs dubitat gratũ tibi foꝛe illiꝰ audire ſoſpi

tatẽ:quẽ toto conatu defendis.Ego quidẽ certꝰſum.p.t.r.nihil ĩ terris magis de/

ſiderare q́; puerũ illũ bene optimeq; valere.De q;̃ re cũ dubia mẽs tua ex viẽna
receſſerit:nõ ẽ ab re meis ſr̃is ſcribi:qð oculis vidi meis:vt ↄfundãt᷑ qͥ paſriõi cõ
ſultãtes ſue nõ rei vba ſ̊ vbis rẽ aptare nitunt᷑. Scribã igit᷑ tue dignatiòi:q̃ nuꝑ
in ſtiria reſpexi. Qð niſi verũ fuerit:ſubijcio me cuiuſuis iudicio ẽt inimici: meq;
aſcribo pene quã falſi teſtes merent᷑. Jãq; rẽ ꝓſeqͥr. Stirie fluuiꝰcẽ qͥ ex alpibꝰpᷣ⸗
cipitatus dꝛanũ inſiuit amnẽ:ac exinde ꝑ byſtrũ fert᷑ in pontũ:quẽ murã incole
vocitãt. PHꝛope bãc ripà oppiqũ iacet gẽtile noĩe gretz dictũ.Nic ex medio cãpoꝝ
equoꝛe ingẽs cumulꝰ?ſurgit:pꝛuptis vndiq; ſcopulis liber. Cucacumẽ arx tenet
⁊ natura loci ⁊ opigs bumane pᷣſidio munita ad regiã q̊ʒ faſtigiata magnitf᷑icẽtia

Hic ſpes auſtrie hũgarie deſideriũ ⁊ bobemoꝝ cura nutritꝰ rex ladiſlaꝰpuer quz

idibꝰ ſeptẽbꝛis in aula regia coꝛã friderico ceſare patrueleſuo ma gna baronũ ſti⸗
pãte caterua ſuʒ cõtẽplatus.dbibeę obſecro aures tibiq; ⁊ pueꝝ ⁊ moꝛes deſcri
bã:nec ſine voluptate: vt opinoꝛ q̃ referã audies.Annos natꝰtres erat puellꝰ
iaq; attigerat qrtũ: etatẽ maturioꝛẽ:tũ ꝓceritas pueri:tñ intellectꝰ mentiebat᷑.
Tu eũ aliq in vl nig habuiſti qũ coꝛonã regio imponẽs capiti. Hũc dimittis do
mine ſeruñ tuũ dixiſti:qꝛ viderũt oculi meĩ ſalutaretuũ.Sed alia nũc pueri fa⸗
cies eſt. Aſpectus eius oẽs qui aderant:incredibñi voluptate repleuit. Incede-⸗
bat nãq;ʒ p aulã cãq; ſciret ſe regẽ eſte:deberiq; ſibi ab oibus reuerentiã:oculoſq;
nũc huc nũcilluc nõ ſine maieſtate quadã deflectẽs. Cãdidulã manſi poꝛꝛigebat
aſtantibus: tantaq; lucebat ſĩ eo puero grauitas: vt fepe minoꝛẽ grãdeui reges pᷣ‚⸗
ſeferãt. Anteq; patruclis adefſet nutricẽ pcontat⸗ eſt ſene vbi naz eſſet. At vt vxe
nientẽ didicit:in bonoꝛãtis moqũ ſuapte caput ſuũ in flexit ⁊ tã qᷓ; ſciret du calis

tree
ge

eſee
n
Neq
mnes
etitis
dtuent

mu⸗
bpen

vignitas quãtũ ab impi li diſtaret. Aliter ſigiſnũdo duci:alit᷑ ceſari ſe obula de⸗
dit. Dũ binc atq; hbine in circulo interpellcret᷑ ebiobe foꝛte vidit moxq; in ce/
ſaris fugiẽs ſinũ:heuq; inqᷣt defoꝛmis.Demiratus eſt ceſar cõfugietis ad ſe pue/
ri cõſidẽtia:qͥ pꝛioꝛi tpe nũꝙᷓ in eũ dirigere lunins voluiſſet:letuſq; nouitatẽ cir
cumſtãtibꝰ exponebat.Zũ magnific?cãcellaniꝰcaſpar. He mirere inqᷣt imꝑatoꝛ.
NMNumẽ in puero ẽ:nec regiꝰſanguis diuini ſpũs tutela caret. Matrẽ habulłt cuʒ
te antea ſpꝛeuit. Mũc illa defuncta:pᷣter te bʒ neminẽ. Ideoq; tibi tã qᷓ; patri allu
Ait.Tu illi pater:tu mat᷑ tu auus es. In teilli ſpes:in te ſubſidiũ:in te ſalꝰ.Scit
boc puellꝰ.Et qꝛ pupillus ẽ oꝛphanuſq;.auxiliũ tuũ imploꝛat.Te ſibi pionũ pe
tit:tutoꝛc:aduocatũ: ꝓtectoꝛẽ.Ego deſertus ſum ait:huic poloni bũgariã occu⸗/
pãt:huic bobemi nouas res moliri ſtudẽt.Etas mea ↄtẽnit᷑.Et qꝛ anos nõ hẽo
necius credoꝛ bꝛe.At ſi tu me ceſar iuueris.maxia hec duo regna mihi obediunt
Nec pᷣter te maioꝛẽ regẽ qᷓ; ego ero europa videbit.Sin deſen. Ex rege coꝛonato
duulꝰfiã dux.Ex bꝰrebꝰalt᷑a domũ nr̃aʒ tollet iĩ altũ:alta i ꝓfundã merget. Sʒ
obſecro vt curã mei hẽas ceſar vt familie nr̃e honoꝛi ↄſulas ⁊ tuã ſᷣues digmita/
tẽ:ne iug meũ alieni vſurpẽt meaq; abutant᷑ etate.Hoc vult puęr o ceſar:cũ ad⸗/
te vẽit:h̊ ille blãdicie poſtulãt.oc ẽ qð ad te ↄfugit:nõ ſine aliqᷓ diuinitat᷑ inſti
gatiõe.Tu pueri:tu pupilli ↄoꝛpbani ⁊ ſanguinis tui miſerẽ. Mouer̃t ceſarẽ:tũ
pupilli bladimẽta:tu caſparis vᷣba.At poſt moꝛulã.Hõ deſerã inqͥt caſ ar ſan/
uinẽ meũ:nec ſi romanũ imꝑiũ:aut auſtria qcqd potit ꝑiclitari:iuſticia pueri ſu
nebo. Sicq; locutꝰ ꝑatrueſẽ bꝛachijs eleuãs media frõte ſuauiatꝰeſt.Erat pu/

er vltra qᷓᷓ dici poſſit foꝛmoſus.naſus aui materni ⁊ frontẽ ſuſceꝑat:oculꝰ ex ꝑr̃e

mutuat?fuerat pectꝰ⁊ hũeros ex vtroq;:cetera mfis crãt ore ꝑuo malis ad graʒ
tumeſcẽtibꝰ ſucci plenꝰ:⁊ plꝰlactis hñs q; ſangumis.Capillis criſpis ⁊ in auri fuil
goꝛẽ nitẽtibꝰ. Riſu cũ verecũdia mixto Mibil ĩpuero emẽda dignũ.Si nudũ ſo
ũq; in nemoꝛe q́s repiffet regiũ genꝰ i puero cognouiſſet. Hec aut illi cauis aut

lupa defuiſſet nutrix.ſicut de cẽro referũt atq; romulo.O ſi puerũ hũc viderẽt hũ

gari tui:quitecũ in fide mãſerũt.O ſi eũ tangẽ aut audire poſſent: q̊s aios ſume
ret:qs acies ducerẽt:q̃ bella gererẽt:qs ederet hoſtiũ ſtrages. Stupebã oliʒ ego
cũ legerẽ macedonas cũ illirienſibꝰpᷣiantes:qm̃ pꝛia pugna ſuccubuiſrent:ſequẽ

ti die certamẽ inſtauraſſe:infantẽq; ob cuius regnũ certabant ad bellũ iacentezʒ

i cunis detuliſſe quo viſo tãtus ardoꝛ iuaſerit milites ꝙ hinc leones hinc pecudes
crediti fuerit pᷣliãtes. Accendit nãaq; virtutẽ cõmiſeratio pueri.qſ indigne pꝛi/
uari regno cernebant.Aerſi ̊ in fugãꝗ illirij victoꝛiã boſtibꝰ reddiderũt. Reco/
guoſcentes pᷣoꝛi certamineę nẽ vires illis aut aios:ſᷣ regis auſpicia defuiſſe.Que

R

cũ mibi pꝛius fabuloſa viderent᷑:ladiſlaꝰpuer auitis regnis ſpoliatꝰcredibilia pᷣ/
buit. Hã ſi ego alienigena ſub imꝑio natus romano:comoueri viſcera ⁊ oẽs mu
tari affectus ex aſpectu pueri ſenſi. Quid iuquꝗ facturi ſũt illi qbus hũc natura
dñm tradidit.q̊s pat᷑ e? inater ⁊ auꝰ rexere:qͥ e inter ſe naſci viderũt q caput
eiꝰadbuc infans dyademate cinxerut.q̃ iureiurãdo ꝓmiſerũt obediẽtiã. MNẽpeſi

verũ mea ſnia fert.nõ ſolũ fideles pñtia pueri cõmoueret: ſed ipſos etiã qui fidẽ

cũ fortuna mutarũt ad cõmiſerationẽ traberet:imo ⁊ ipſos hoſtium truces aios

frangeret.nec telũ eſſet tã aſperũ cuiꝰacies in puerũ poſſet adeo generoſum:nec
vllius oꝛatio tantum momęti haberet in populos.quãtũ ſeipſuʒ puer in medio
multitudinis erigens:ſiue is eẽt quem admirabant᷑ atbene ſiue quẽ vniuerſi ſe/
quebant᷑ quirites.Habet em̃ latentem quandã energiã regis facies. Mec vlius

eſt tamdurus:tamaſper: tamferus aut inanis:qui regibꝰ indigna ferentibꝰ non

cõpatiat᷑. Sed nũc pꝛecipue miſericoꝛdia creſcit: cumi is qui patit᷑:ſuã calamita
tẽ effari peretatẽ neſcit.at vbi flendũ eẽt:riſu diffundit᷑ vbi ridendum planctu.
qualẽ cernimus ladiſlaum qui etſi maximã habeat ploꝛandi materiã:ſepulto px
tre oꝛbatꝰ ⁊ mr̃e.ac regnis nudatꝰalacritatẽ tñ oñdit.equũ aſcẽdit ligneũ.totã/
q; letabũdus obedtat aulã.O generoſuʒ pueꝝ.qͥsleſt qui te ſpernit regè quis eſt

quit tibi nolit ſubeſte. Que illi nobilitas ſatis erit:cuitiſl minoꝛ videt᷑. Nemo eſt
oꝛbe toto.qͥ te generis claritate pᷣcellat:nemo par ẽ:mltũq; diſtet neceſſe ẽ:qͥ tibi
ongt Babmna f gallici troianã ꝓſapia:ſ illa iã diu defecit:terq; pꝰfracoꝝ
in galliq trã ſitũ regiã ſtirpẽ gallici variarũt.Aiũt anglia bꝛutũ quẽda euerſo ili⸗
co ad ſe veniſſe vñ reges eoꝝ trabũt oꝛiginẽ:qð nulſꝰbyſtoꝛicoꝝ tradit pᷣter an⸗
glich quẽdã paꝝ eruditũ:q̃ͥ volẽs romano generi inſalarẽ ere ſanguinẽ:qð liuiꝰ
atqʒ; ſaluſtiꝰgraues autoꝛes de enea narrãt:finxit de bꝛuto:quãq; ⁊ poſtea ſaxões
bꝛitaniã magna vi innadẽtes pulſis pꝛioꝛibꝰ incolig:nouos cultoꝛes induxerũt:
ac reges ⁊ linguã mutarit.At tecũ ladiſlae nihil oʒ fingẽ:vtinã veritati ſat facẽt
calaimꝰ:nr̃aq; poſſet o? fieri vero ↄformis.Sʒ ſupat oẽm ſᷣmonẽ tua nobilitas
Mãqʒ vt pᷣtereꝗᷓ nobiliſſime auſtrałl domꝰoꝛiginẽ ad altũ vſqʒ iulij ſanguinẽ repe
tendã:genitoꝛẽ tuũ romani:hũgari atq; bohemi regẽ ſuũ venerabant. Cuiꝰoꝑa
totũ in oꝛbẽ vulgata ſunt ꝓ tutela fidei ⁊ augmẽto nois xpᷣiani geſta.?luus tuus

„

iſdẽ p̃fuit regnis:thurcos plimos:plimis pᷣlij laceſſiuit. Sirthas plurimos do/
muit:oĩbus infidelibus terroꝛi fuut. Sciſſaʒ eccliaʒ treſq; colẽtẽ põtifices in con/
ſtantiẽſi cõcilio traxit ad vnionẽ. Gallos anglicoſq; infenſiſſimos boſtes cõpo⸗
ſuit. Miſpania pactauit. Italiã terintrauit coꝛonq q; ceſareazʒ ſuſcepit. Cui frẽs
reges fuerũt. Pat illi karolus qrt? fuit.Et illi zuꝰhenricꝰ ſeptimꝰ ceſaruʒ qͥ poſt

Ar

theodoſiũ regnauere.Zus ſapiẽtiſſimꝰ:tũ gloꝛioſiſſimus.Sub qͥ germania ⁊ ita/

ℳ₰

lia qᷓi colabe ſub aqͥla tremebũde tulerũt imꝑiũ.Cuiꝰmaioꝛes lõga ſerieromanꝗ⸗

rẽpublicqᷓ gubernaft: quã nũc ⁊ tuꝰpatruelis fredericꝰadminiſtrat. Qſplẽd dqñ
genus pueri. O gloꝛiã ⁊ laudẽ:vbi nꝗ ſanguis illuſtrioꝛ.vbi nã ſeries tãte nobili
tatis. Obſcuritatẽ erni q̃ poſt tãtã generoſitatẽ aliũ petũt regẽ Mira res ſi tã
tũ ſpleqoꝛẽ bñgari fugiũt:quẽ nec macedones nec bahylõi nec rõani ↄtẽnerẽt:
vltro ſibiregẽ depoſcerẽt.Cuiꝰegregia indoles pᷣſagiũ facit paternã in eo foꝛtien
dinẽ:auitã pꝛudẽtiã ⁊ vtriuſq; liberalitatẽ renatã. Mec tãtã de ſe ſpẽ vt aſcaniꝰ

enee. aut bectoꝛ pꝛiamo. aut alexãder phbilippo pᷣbuit:quotũ i hac etate ladiſilaus

„

ſe viſen tib? exhibet. Hũc ceſar pediẽ in auſtria ſecũ adducet hũgarieq; vicinuʒ
p̃bebit. vt videri ab bis poſſit qͥ amãt:⁊ timen ab his qͥ odiũt.axit deꝰ vita eiug
vt illi lõgioꝛ ſit:vt ⁊ neſtoꝛis equet annos:⁊ auguſii felicitatẽ ſupet.Nechabuiqꝗᷓ
deladiſiao nuc ſcriberẽ:q̊ cũ ſcirẽ tibi iocũda:ſilẽ nolui. Lu ſi viſuʒ fuerit ⁊ ami
⁊ inimicis bec cõicare poteris:illis ad gaudiũ:iſtis ad pena:qrũ tãdẽ oculos di.
uina pietas adapꝑiat:vt ad coꝛ reuerſi:dñm ſuũ agnoſcãt eiuſq; potius venio qᷓ;

vltionẽ expectẽt. Zu vale felicit᷑:donoq; aio puelliregis etatẽ tolera:q̃ virilẽ to/
gã ſumẽte:⁊ tu ⁊ tui oẽs plus inuenietis leticie q; ſperare fas fuerit.Ex gretʒ.

Rephẽdit᷑ de mẽdatio:fingẽs ſe ſcripſiſſe EPiſtola. x ui.
IIMUlcas ſilui? poeta impialiſq; ſecretaniꝰ. S. p. d. Frãciſco de roma aduoca
to ↄſiſtoꝛiali. Querenis mi frãciſce ꝙ mihipluries dederis lrasſc a me nul
llas ſuſcepis. Sed ſolet eẽ iſta negligentiũ cautela: ꝙ qͥtiẽs nihii ſcribũt.to
tiẽs ſe iactãt multũ ſcripſiſſe.Ego tuas ĩas recepi nullas:vide an me velte xci
pias Hõ credo tuis ſr̃is mag q alijs clauſuz eẽ iter. eteroꝝ em̃ ir̃e ad me oẽs
deferunt᷑:pᷣ mitte obſecro bacqꝗrelã apud me:qͥ ealleo bas verſutigs.Cum alijs
bilce yterę: ⁊ me ſi vis ſcriberę ſcribe ⁊ nũq impune me viſitabis.De re quã nuc
poſtulas h babe:me velle ⁊ comodo ⁊ honoꝛi tuo ſp ↄſulereę. Sʒ cꝗ nũc occur-
niItt nulla pinguis:bec ꝓ qua nũc agit᷑:nibil babet pᷣteronꝰ. Ideo te qͥ alidd lucri
eeoln negre uarti. gñ materia ſe offert nõ ero imemoꝛ tui: qꝛ te amo ⁊
upio bene eſſe. NHale. Lrs,
De filio ſuo. Epiſtola. xv.
Meas ſiluiꝰpoeta genitoꝛi uo ſiluio ſalutẽ.Leten an doleas ꝙ mihi ſobo⸗
lẽ dñs dederit:incertũ teſcribis pater. At ego leticie cqm video doloꝛis nõ
video.Quid em̃ dulciꝰin bumanis eſt qᷓ; gignere ſibi ſilem tãq; extendere

fanguinẽ ⁊ be quẽ poſt t relinquas.Quid in terris beati q; natos videnat̃oꝛu
Mihi equidẽ ingens volutas eſt ꝙ ſemẽ meuz fetificauerit: qdq; añq́; moꝛiar
aliqͥd de me ſuꝑſit:graſq; dño refero:qͥ partũ feie figurauit i marẽ:vt aps te pꝛe⸗
meãq; matrẽ alis paru?ludat eneas ⁊ ſolacia pᷣict auis ꝗᷓ debebat pᷣ impẽdẽ.
ſi tibi genitoꝛ gaudio fuit meꝰoꝛtꝰ:cur filiꝰ meꝰ mihiñ ſit leticie. An nete qʒ
ſetificabit infantuli vultꝰ:cũ meã videbis i illo emigiẽ. Nũqd tibiiocũdũ critocũ
puulpẽdebit ex collo eneas: puerileſq; blãdicias a gitabit. Sed ais foꝛtaſſe tolẽ
meũ crimẽ ꝙ ex pc genueri filiũ. Heſcio quã ð me finrertibi opiont᷑.Certe nec
lapideũ nec ferreũ genuiſti filin.cũ eẽs tu carneꝰ.Scis qᷣlis tu gall fuen.At nex
ego eaſtratſuz:neq; ex frigidoꝝ nũero. Mec ſuʒ bypocrita vt videri bon? qᷓ; eẽ
velim. Fateoꝛ igenue mien erratũ qꝛ nec ſanctioꝛ ſuʒ dauid rege:nec ſalamõe ſa/
iẽtioꝛ. Antiquũ ⁊ vętꝰẽ h̊ delictũ nec ſcio ᷣs H careat. Late pʒ 5 peſtis ſi peſtis
ẽnãlibꝰvti quãqᷓ nõ video cur tãtoꝑe danari coitꝰ æbeat cũ nã qͥ nihil pperaʒ
opat᷑ oibꝰingenuerit aĩantibꝰbũcaꝑpetitũ:vt genꝰ otinueret᷑ bũanij.Sʒ⸗ dicl vt
arbitroꝛ: certos eẽ limites:intra q̊s liceat:nec extra legitios mr̃imoni faces ꝓ-
gredi dʒ bic apetitꝰ. Ita ẽ ſane ⁊ ſepe int ia nuptiaꝝ clauſtra ſcel ad uittit᷑. Et
bibẽdi q̊ comedædi ⁊ loquẽdi certi ſũt tmini:ſ qͥs uat illos qͥs tãiuſtꝰ vt ſepties
ĩ die nõ cadat:loqᷓt bypocritꝗ:ſeq; nulliꝰchpe ſciũ dicat:ego ni llũ meritũ inneſcio
ſolaq; mibi diuia pietas ſpẽ facit mivicoꝛdie qᷓ no aſer ſcit: ⁊ ad laſciuiã ꝓ/
diues. Nec nobis qͥ pʒ oibꝰfontẽ venie daudet. Sʒ de h ſat. Mũc Po iecturas
petis: ne ali nũ ꝓ meo nutrias:quõ res ſe babuerit pauc exponã. MNondũ anni
duo effluxert ex eo tꝑe qͥ argẽtie gerebã oꝛaton munꝰ. Quiqgeſima tũc currebat
q̃ añ ꝓriaʒ pᷣteritã fluxit. IJbi c ocioſus diebꝰ eẽm plibꝰ:mlier ex bꝛitania veniẽs
diuerſoꝛiũ meũ pętes in vnis edibꝰmecũ fuit:nõ iuenuſta:nec etate ↄfecta.Hec
q; ſermonẽ italicũ egregie noꝛat:mevbis ſalutabat etruſcis:qð illa i regione t-
to mag placuit quõto rariꝰerat:oblectatꝰſuʒ facecijs femie:cuiꝰi oꝛe maximꝰ le
poꝛ erat. Moxq; in mẽtẽ venit cleopatre facũdia qᷓ ñ ſolũ anthoniũ ß iuliũ qz ce
farẽ eloquẽtia ieſcauit. Mecũq; as repᷣpẽdet inquã ſi ego homũcio faciã qd mʒ
ximi viri ñ ſũt aſpnati. YInterdu moyſen intdũ areſtotelẽ.nõnũq; xpᷣianos in exẽ
lũ ſumebã.Quid pla:vicit cupido incalui:mulierẽ arſi:mitiſq; blãdimẽt adoꝛ
us ſuz. Dʒ vt aſt bis cãtibꝰ vnda repellit᷑ freti.ſic ᷣba mea bec ↄtẽpſit:triduoq;
ſuſpẽdit. Erat illi fiiola ãnoꝝ qnq; quꝗᷓ milinthꝰpi boſpitinr̃o cõmẽedauerat ve
rebat᷑q; mulier ne qͥd boſpes pnᷣtiret:filiãq; poſtbac qᷓi moris mat᷑ni abdicaret.
Inſtabat nor ſequetiqʒ die mulier receſſura erat timeo ne abeat pᷣda. ſogo ĩ no
ctẽ nę oſtio camere peſſulſ obdet:dico mei tẽpeſta nocte vetun:negat nec ſpem
vllã facit. Inſto ſoidẽ rñſuʒ eſt. Itur doꝛmitũ.¶Mecũ ego qͥd ſcio:an illa vt iuſſi
fecerit. Recoꝛdoꝛ ime floꝛẽtini foꝛſit illi? amicã hecimitabit᷑.? ptadũẽ iquꝗ
Poſtqᷓ; ſilentiã vndiq; ſentio:thalamũ mulien accedo.Clauſũ oſtiũ ẽ:Kᷣ nõ obfir
matũ: apio:ingredioꝝmſiere potioꝛ:hinc natie filiꝰ. Mulier elizabet vocat.Ex
ſdibꝰfebꝛuarij vſq; ad alias idus nouẽbꝛis: mẽſes currũt qͥ partin dant᷑. MHecmi
hi dixerat mulier dum baſilee Zanj⸗ erat. Ego q́;uis ipᷣaʒ nõ pecunia vlla ſß ma

ximis einiſſeʒ pcibꝰſ vt ẽ ars feiaꝝ) credeba bec auri coꝝꝛodẽdi ca dici: nec vᷣbis
pᷣbui fidẽ. Nũc qꝛ eà ᷣ afferẽ qñ nibil ſoare a me põt qñũ nomẽ cõuenit tempuſq;
ueꝝ meũ puto:teq; mi pĩ rogo vt nepotẽ ſuſcipias aleſq; ꝛonec grãdiuſculus
actus ad me valeat ꝓficiſci:meiſq; imbui diſciplinis:nec pnta feminã diuitem
mẽtiri velle in filio. Huũc alia ꝓſequar. Scribis te ſenio cũ matre cõfectus:hoc
mi pater tibi ſibiq; iocũdũ eſſẽ vebet ꝙ eos annos attigiſti: quos optabas iuue-
nis:iã q; lbere ⁊ expedite potes deo ſeruire omnibus ſpoliatus paſſionibus que
mentes inuenũ a deo alienãt. MNec mihi dixeris:oia fert etas aimq;:vt ex hboc ani

mu pene putes a diuinus Eeunnortzlia⸗f voluit poeta ſignificare etatis
curſa dei

vigoꝛẽ illũ animi tepeſcẽ/q ẽ ſiuuenibꝰardẽs:ſ ilie magis ad vicia q; ad vit
cutes idinat. In ſenibꝰ purgat ẽ animꝰnibil pᷣt hõeſtũ cupies alẽtibi mii mee

ſpero eẽ q;uis illa nũq; mũdanis deſiderijs inbeſerit:ſed beroyca quadã virtute
olũ deo ſeruire beatũ duxerit.hoc fit vt ſenio vio minꝰtriſter. Si enim iuuenes

eſſet᷑:timerẽ de vobis magis.Qð de filijsg ſoꝛoꝛis landomie ſcribis: certũ ẽ apud
me gratũq;: tuũ eſt curare vt lr̃as diſcãt:q̃ ſole hoĩes extollũt ſuꝑ alios. Ego cũ
ſtatu meũ firmioꝛẽ videro:alteꝝ mibi aſciſcã. Jacobꝰptholomeꝰ frater ſi ad me
ſcrſpſerit reſpõſo nõ carebit ꝓuocariſr̃is nõ erpectet⸗ſotie⸗ em̃ neceſſario ſcribo
vt nibil adlibitũ vacet.lectura eiꝰoꝛdinaria ſolarioqʒ letatꝰſuʒ:famãq; ſuã indi/
es creſcere cũ leticia ꝑcipio. Bartholomeo cñ pñᷣtibꝰlr̃as do:nec eius obliuiſcoꝛ
vnqᷓ; ꝓ ſuis erga te matrẽq; merit.Et qꝛ catherinã mr̃is meeſſoꝛoꝛẽ cõiugeʒ ſuã

vnice amat:matrẽq; tibi comẽdo tueq; fidei:deũq; rogovt patriã petens ſuꝑſti-

tes omnes inueniã.Cõuentũ nãq; cũ leticia celebꝛabimꝰ. Et qm̃ id qð reſtat vi/

uamus ſpaciũ extuo trãſigemꝰarbitrio:nec mihi in te vlla erit cõtrouerſia. Jo⸗

mihi reſcribe vale. , „
Dengpatte eſeends eſt ꝓ culpa. . Epiſtola. xvj.
NMNUeeas ſiluiꝰ poeta Caſpari de fara adoleſcẽtuli pꝛimario ſalutẽ dicit.Ob⸗
lectant me ſemp lr̃e tue ãs ⁊ ſamiliarit᷑ ⁊ oꝛuate ſcribis. HNe vᷣo nouiſſime
cuũ oꝛnatu facecias qͥ attulerũt atq; idcirco magis placuere. lnũ tñ in il
lis ſum demiratꝰqð triduanũ ieiuniũ:idq; interpellatu tãtoꝑe exhoꝛꝛueris: nec
ꝓfecto aliã cãm interpᷣtari poſſuꝰs niſi cardinalis nimiã facilitatẽ qͥ tibi iacoboq;
nimis indulget:voſq; muſcipularũ ex moꝛe quãtomagis demulcimini tãto altiꝰ
caudã eleuat:loquoꝛtecũ libere:qꝛ tutevis:dũ me magiſtrũ vocitas: quo nomie
oneratũ me ſentio.Sʒ loqmur obſecro libere:recipiamꝰ ſtaterã delictũq; cũ pena
trutinãtes. An cardinalis magis:an tu erraueris videamꝰ.Ducit᷑ mulier clãcu
lũ in edes vt amatoꝛi cõiaceat iacobo MHeùt exire vt introiuit:occulte pandit᷑ ti
bi ſcelus. Lu cãm amici ſuſcipis emittẽdi mulierculã ſtudio vacas rẽq; ꝓficis
Cardinalẽ celas. Scio te iliiꝰ eẽ pꝛudẽtie nete ↄſulẽte adduci potuerit mulier.
Idqʒ em̃ graue delictũ erat ⁊ ꝓditio quedã in dñm cuiꝰ?honoꝛi multũ poterat de
trabi.poſt ſcecõmiſſuʒ:amico ↄſulẽ ñfuit erroꝛis:niſi plꝰdño qᷓ; amico debuiſſes
Amicitia em̃ nullius iuri derogat.nec aliqd admittit turpe:ᷣ dic te oino decuiſſe
amici delictũ tegere. Sit ita: Pe vt tibi bonoꝛ amici ſic cardiali ꝓpꝛiꝰcure eẽ de
bet. Tu cardinali iacobũ pᷣtuliſti

bannẽ ⁊ landomiã vxoꝛẽ iube ex me ſaluas eſſe.Filiolũ ſuſcipe ⁊ quicquid egeris

Sʒ ais penã durioꝛẽ ⁊ iudicẽ aſpeꝝ eẽ.Aidę qᷓ; iniq̃ agis qᷓq; ſiniſtre oardialẽ in
cuſas. Sciuit pctm̃ eueſtigio cardial:nõ tñ ſtati cosſcẽcãmq; punire voluit.Cux
hH nepe nedũ ira feruęret:rõnis tramitẽ iudicãdo pᷣteriret.Quid h̊:nũqͥd ſoꝛoꝛiũ
eſt illi platõis facto:qͥ aduerſus deditũ vẽtti ſeruũ ira partitꝰ vocato ſoꝛoꝛis filio

ſpenſippo:abi inqᷣt huc verberato:nã ego nimia exagitoꝛira.Architas tarẽtinus

ũmꝰpp* ex bello rediẽs cũ agrũ in cultũ ſqualentẽq; offendifſet:accito illiꝰvilli/
:iſi iratꝰ foꝛẽ lugeres ait:timebat qͥpe vir ſapiẽs ne ira animũ a cognitiõe ve
ra renocaret:vltionẽq; differendã in tpᷣs duxit. Idẽ cardinalis fa etitauit qͥ coꝑ/
to ſcelẽ noluit pᷣus aahuittond ꝓcedẽ qᷓ;ᷓ ira triduo ſedaret᷑.virũ certe quẽ pꝛiſca
etas.int᷑ pᷣos nũeraſſetvidimꝰ imodũq; ꝓcedẽdi ad iudiciũ. Suiaʒ nũc videamꝰ
qd vuꝝ:iqͥd aſpeꝝ:qͥd acerbũ h̊ mãdauit.Aliꝰfamiliares ſuos hmõi ꝑpetrqtes:
aut domo pulager aut vᷣgis cedi mãdaſſet.Cardialł ſci euſtachij pe ob mioꝛes
reat?ꝰ cõpedes dedit.At h̊ vir mãſuetꝰqͥ inuẽtut vicia nouit:⁊ q;ᷓ difficileſit acule
os carnis cõpꝛimẽ nõ ignoꝛat:nibil boꝝ. At tibi caſpar triduanũ ieiuniũ indixit.
ae Enſutpoꝛtabile iugũ ren. Mepe ſi ita ꝑgis caſpar ſuadeo ne curias ſe/
ſt

Iris. Mã ſi ̊ tãmite imꝑiñ ferre ñ potes.nuillũ potenferre. Mõ ſũt mibi crede)
durioꝛa caſtra q; curie pᷣncipũ.vbi inuidie:ſimultatesg: detractiões:odia:inimici
tie:oↄtumelie:iniurie:pene inſinite.Que res nuilo mõ qᷓ; ꝑ patiẽtiã vinci poſſũt

6 a uliſti.cur nõ te cardiałſibi poſtponat:ſeq; pᷣponat ti/
bi.Tu eiꝰ ᷣuitoꝛ es eiꝰpanẽ comedis vinũq; bibis.Cur ſi peccas ĩ eũ nõ punianf

—

Hec res in curijs pᷣncipũecclhaſticoꝝ pſᷣlatoꝝ tãto mioꝛes ſũt:quãto q̊ in ſilis x/

ſant᷑ ſũt doctioꝛes:ingeniaqʒ ſua nõ in bonũ ßᷣ in malũ plerũq; vertũt ꝙ ſi tu ieiu
nare nõ potes: necills ſufferre potes. Ego te ſcio tñ viri robuſtũ eẽ:qͥ ⁊ inedis ⁊
ſiti tolerare qᷓas. Sʒ nibil apð te diffialiꝰ ẽq; aim domare. Mã cũ ſis iuuenis fa
vt iuuenis: Olppriũ ẽ ſy velle vincẽ. At iuuenes no pñt puẽire q̊ volũt: niſiiuue/
nes eẽ deſinãt:ieq; aliqñ vinci datiãt. J0 2 ego tibi ſuadeo mi caſpar vt ain ſle⸗
ctas tuũ:tibiq; tuipᷣe dñen: ⁊ alios aliqñ dnari ſinas:maxie viros pᷣſtantes qlis ẽ
cardinal ⁊ auucultuꝰ:nec velis oia ex tuo capite facẽ: ex alioꝰ ſenſu aliañ vi⸗
uas. Hos em̃ maxrie qñ iuuenes ſumꝰparũ nobis videmꝰ:nihilq; ẽ tutiꝰ q; ex iu-
gicio amãti viuẽ: nec tu mibi famẽtuã allegas. ͥ ſi B ꝑſeueraben agẽ: te dicã virn
hᷣ eẽ. qͥ ex vino paneq; neãas triduo viuẽ. Ego ea ꝗqtu nüc etate es:diebꝰ duodeci
ex pane aquaq; viri: ⁊ viutiꝰ vixiſſem niſi voti fuiſſet finis. Hec de?ꝰilleopifex re⸗
rũ nriq; ſato: ⁊ alitoꝛ:aliud ab initio nobis alimẽti pᷣbuit:qᷓ; glãdes ⁊ aquã: ſi
nr̃a poſtmodũñ luxuria alia iuenit cbaria:nõ tñ nature bonitas pᷣterijt:n adhuc

illis poſſim viuẽ cibis qͥ nẽos aluerũt parẽtes.Aibi illud plus oblatũ ẽ qð añ vi⸗

neã noe nõ erat:iõ rogo vt grelg pones teo Cardinar ſubiſclas ſnie: quã tãto iu/
ſtioꝛẽ fateaf:quqto durioꝛ tibi eſt viſa: de alijs ꝗᷓ ſcribis als agemꝰ. Labellarius
fugies ſeridere pla nõ ſinir. ardinall me recòmẽeda:⁊ iacobũ ſaluũ dicito. Aale.
ortat᷑ amicum vt pꝛo 4
poſſeſſionẽ beneficij accipiat. Epiſtola. xvij.
Meas ſiluiꝰpoeta. S. p. d. YJobãni anach candico tridetino ꝓfratri ſuo.
M tibi nõ ſcribo ſepi? cã ẽ tua in rebꝰ ineis diligetta. gra em̃ res meas cu⸗
ras vt nibil ſit opꝰſcribẽ: niſi velim gras tibi age:qᷓ ꝓ factis nõ ẽ digna re/-

cõpenſatio. Hec nuc aliqͥꝗ ſcriberẽ:niſi nouꝰ caſus abmein iſſet:q̃ tuo indiget au

xilio Credo te ſcire plebẽ ſarãtane vallis ꝑ dñm decanũ ar̃m meo noie acceptata
eſſe. In ei potiũdia poſſeſſione vis fit: nec abſq; timoꝛe ſum:ꝙ aliꝰillicſe intruſe-
rit. Zu pcuratoꝛis mei officiũ geris pꝛonꝰme?es:aduocat:ꝓtectoꝛ: ſicut in pᷣbẽ
da feciſti: ita ĩ ecclia facias rogo. Dat᷑ me vñs fraciſc/ te admonebit: ſi ᷓ in reopꝰ
ſit adminiculo tuo:illi obſecro auſculta:⁊ in oi meo negocio ipᷣm quaſi me audi
nõ ſolũ in elaineis: in coꝛꝑe ⁊ aia ius hʒ.Ego q nihil ꝓte po fum: nibil facio
animus adeſſet ſi facultas pᷣberet᷑.Lu ſi ſeis emolimẽto aliq̊ honoꝛi:voluptati⸗
bñ placito tibi me eẽ poſſe iniuriã feceris amico ni cõmonueris. Aale.

Exboꝛtatoria ad vnionẽ eccleſie. Epiſtola Xviyh.

Meas ſiluiꝰpoeto.S.p.d.dño ade de muli anglico aplice ſegis ꝓthonota
rio pꝛi ⁊ amico optio. Quoi ſtatu ſit reſpublica xpianoꝝ vides: lacerata
ecclla ẽ: nec in pplio neci clero paxẽ:volet ſuꝑ his iuictiſſimꝰ imꝑatoꝛ nr̃:⁊
vt aduocatũ decet ecche oꝑazs nouare cepit vt ſuboꝛtũ ſciſina poſſit eradicari.Ad
Hnuliꝰaptioꝛ videt᷑ modq; gnale cogi ↄciliũ:hũc ipᷣe ãplexꝰe ⁊ ſuꝑ eo cetem regi
boac pᷣncipibꝰſcribit. Int᷑ alios vo pᷣcipuã ſpem hʒ iſereniſſimo pᷣncipe dño tuo
meoq; rege anglie ⁊ fra cerena⸗ rogat vt ſecũ ad vnieẽdã eccliazʒ velit ↄcurreſicut
ex ir̃is ad eñ miſſis ꝑſpicies:qð iõ ad te ſcribo:vt cũ ſis vir bonꝰ ⁊ pᷣlat opti? adiu
uare dñi nr̃i im ꝑator ꝓpoſitũ veł⁊ pacẽ ecclie ꝓmouẽ:ad quã rẽ hoꝛtarer te pli⸗
bus vᷣbis: niſi el? tu ad cõe bonã eẽt mihi pſpect. Scio naq; volũtatẽ optinaʒ
tibi neãq;ᷓ deeſſe. Sʒ nec ptas abeſt. Intelligo em̃ ex oĩbꝰ qͥ adnos veniũt exan⸗
glia teq; noſcũt.pᷣmũ te virũ eè aut p ꝓrximũ ex bis qͥ regie ſerenitatiſi ut chari qð
tũ Apt᷑ puatã ꝗᷓ tibi afficioꝛ amicitiã: tũ ꝓpt᷑ cõem vrilirate ti mihi placet ù tuis
neceſſarijs dʒ placẽ. Mime nãq; dubito qn eo loco ſᷣlimatꝰ ſcẽ mri ecciie multũ
ꝓſis: ⁊ nũc pᷣſerti cũ via aꝑta ẽ ad ↄciliũ ꝓ pace xpᷣiani pyli celebꝛadũ. ð ſi a
maieſtatẽ regiã ſicut ſpyero ꝓmouer:ſũma laudẽ ↄſeꝗris:nec la. In h tãtũ hoꝛ
toꝛ vt ea pares mediter. Cogites ꝗᷓ ẽ i eo pᷣlato debẽt qͥ ſcit aff lictã eccliazʒ ⁊ op/⸗
pᷣſſaʒ miſerijs tꝑibꝰnris ac ꝑdis boim moꝛibꝰ: ⁊ cupit vt in pꝛiſtinã dignitatem 2

libertatẽ vendicari poſit.Ego gpud ceſarẽ nrm ſecvtarij locũ teneo: qð tibi iõ
ſignificatũ facio.vt ſi quid ſit qd me velis.Enęa tuo ↄfident᷑ vtere.qͥ cũ etiã plꝰ
ↄtenderim q; poſſim. minꝰ? tñ faciã q; debeã.Oꝛ te ſingulari numero cõpellaue/
rim: ſcio tibi nõ e moleſtũ qͥ et ſtaloꝝ moꝛẽ ⁊ oim veteꝝ ñ ignoꝛas ↄſuetudinẽ
Dale ⁊ nullatenꝰ id omitte vt ꝑ latoꝛe pñtiũ de regia intẽtiõe mibi nõ reſcribas.

Accuſat locoꝝ mutationẽ ⁊ amicitie offciũ a erit. Epiſtola. xix *
Neas ſiluiꝰpoeta imgialiſq; ſecretariꝰ.G.p.d.viro optio ⁊ fr̃i ſuo aman

tiſſimo richardo de valetia ſcriptoꝛi aplico. Ex p lurimis lris qs ad te mit

to yne ſaltẽé ita felices erũt vt te cõueniqt. Mã qͥd eſt mi nicharde vt cum
mediolani te q̃ro. Baſilee ſis. Cũ rurſus te baſilee peto:mediolanũ abiſti.Cre/
do moꝛe hoĩm te agere:q ea q̃ aſſunt:nihili curãt:que abſũt maxie:⁊ nullibi minꝰ
eẽ volũt q;ᷓ vbi ſũt:italia babẽs:germaniã cupis. In germania vᷣo italiã optas.
Et ſic fit vt ⁊ tu nũꝙᷓ qeſcas ⁊ ege te meis Ĩis reperiri nullibi poſſim. Sed faciet
foꝛſitan tui nũc copia: qñ aliena negocia tue cure cõmiſſa:mediolani tetenẽ᷑t
Igd ſperas hãc eplam dño laurẽtio de rocclia vtriuſq; nrjm amãtiſſimo tibi obſi
gnatꝗᷓ oↄmiſi:duas ob cauſas alterã vt ſcias nõ eſſe me tui oblitũ.cuiꝰmẽoꝛia mi⸗
bi ſꝑ iocũdiſſima. Alterã vt i re mea ppoſiture pꝛonũ te facerẽ. Res tibi nota
is illã nõ repeto.Scribit ꝓ me regia maieſtas nernoſeq;ʒ rogat vt mibi ecclia re
ſtituat᷑:neſcio qntũ ꝓdeft regie pᷣces:illud añt ſcio:niſi adiute fu erit nibil agerẽt
Xfe ſemel tm̃ loquũt.aliqñ etiq nũqᷓ. maxiei ducali curia vbi eple vndicũq; veni
ant ꝑ ſecretarios aperiunt᷑:etſi libet illis: duci oſtendunt᷑ ſin vᷣo aut cloacas inci/⸗

dũt:aut tabernas aromatũ piper aut crocũ ↄtẽture. Ideo mihi opus ẽ auxilio

tuo vt litteras iuues.quoꝝ copiã tibi oñdet dñs lauretiꝰ. MHoti ſũt tibi vniuerſi
amidi ⁊ inimici mei.llis vtere his reſiſte.Et fac vt tui laboꝛis ſentiaʒ fructum
MNiſi ſcirẽ qutũ me ames:efficatiꝰſcriberẽ. Sʒ nolo videri amicitie nf̃e diffide⸗
re:quãꝗ tqti facio vt te mihi hoꝝeſtẽ ⁊ me tibi piladen arbitrer eẽ: nec cipiõis aut
lelij aut ſiculoꝝ amicoꝝ q̊s alij pictagoꝛicos vocãt nr̃e beniuolẽtie pᷣferã amici⸗
tias. Sa eſt tibi noſſe qd velim. In calce eple illud ſubiũgẽdũ ẽ: vt alteꝝ te pbi/
lippũ meũ:meis vbis ſaluũ dicas.Et nouarieñ.antiſtiti coi dño me cõmendes ⁊
cam meã:ſtudiũ meũ i tuis obſequijs offerre ius nr̃eamicitie nõ fert:qꝛ nec obla

tiones nec pᷣces amicitie cãcellas ingrediũt᷑:qͥbꝰin rebꝰ vtilitati poſſim tibi eſſe.

Si Kisſ⸗ menõ rteris 2 Kculpa meũ eẽt deteſtabile viciũ niſi moꝛẽ tue vo
utati gererẽ mihi note. Nale.
Aue ſit homini patria ⁊ petit ꝓmotiõis auxiliũ. Epiſto 9 XTX *
Meas ſiluiꝰpoeta.S.p.d.dño Hierogfens ↄciui ſuo ⁊ amico caro. ve
tique ſũt apud me bieronyme amãtiſſimelr̃e tue qͥbꝰhactenꝰnõ rñdi.ꝛHã
iturũ te in apuliã ſenſi. NHũc qꝛ potes iã rediſſe:bec pauca ex me babe.ni⸗
bil dubito mi hieronyme te foꝛtunã oẽm meã ⁊ honoꝛes ſi s babeo ſꝑ oblecta/
re. Scio em̃ qꝛ me ainas:⁊ amatis ẽ amati ꝓſperitatẽ dicẽ ſuã. Itidẽ ego erga te
facio e boni te audioſ ſepe aũt audio miruimmodũ męe letificat qð boꝛ/
tans ſtudio Iarũ vt ſeduliꝰ incũbã: facio quoad poſſuʒ:dũ ociũ ꝑmittit. Sʒ diſ⸗
trahũt me: tũ occupationes multe:tũ cure diuerſe:qð ſuꝑeſt totum Ir̃is dedo:ne
poete titulũ ina nit᷑ videsr ſuſcepiſſe.e patria qð ais memoꝛieteneo:ſᷣ mibi cre
de: oẽ ſolũ foꝛti pꝛia cſt. Ego qdẽ malo extra patriã bñ vincẽ. qᷓ in pꝛia male:uec
nos in terra.& in celo pꝛiaʒ opoꝛtet inqrẽ. Socrates cũ aliqñ interrogat?fuiſſet:
ad ⁊ vñ eẽt. Mũdanũ ſe dixit. Mos ſi meliꝰrñdere velimꝰceleſtes nos dicemus
ceẽ:qʒ illic oꝛiginẽ ducimꝰ:⁊illuc ſi bñ vixenmꝰ reuertemur. Sʒ nim iũ vᷣba exten
do. Anũ reſtat qd ex te volo.Cauſa mee ſ poſiture tibi notiſſima ẽ. in illa ſcribit
me regia maieſtas. Solicitatoꝛ erit laurẽtiꝰde rotella:quẽ optime noſti.Ei pᷣ/
¶ vyt aſſis etſi foꝛte idẽ pᷣpeditꝰfuerit rẽ totã in te ſuſcipias:⁊ ad calcẽ deducas.
Pauca amico ſuſmciũt:ſat eſt te noſſe deſideniũ meü⸗Uale.

—

kare
lere.
hunm
ruc

lare⸗

anitn
herti

Wore
crin

aman
temit
tam
W
bimin
eent⸗
aſaciet
retenit
biobſi
amd⸗
tbinots
ceclafe
glagerit
g ſen
asinc/
atllo⸗
niri
ctum
iſide⸗
isaut
amici/
tephi⸗
ndes
ccobla
bicſe.⸗
twevo

,.
.

be. '⸗
ecta/
dacte
un
.Ga,
zdere
mhice
nmaene
fuſet
mus
en

—

Regem aragonum laiſdat. Epiſtol j
Nneas ſlluiopoeta impialiſq; ſecretari dño iobanni campiſio po oſtan
ti. S. p. v. Reddiderunt me certum ire tue. iaz te ſenas tutum ? ſoſpitem
Adueniſſe. q voluptati mihi fuit timẽt ne viaꝝ diſcrimina incidiſſes Cu
piunt Ĩe tue.de rebpqs andree de męrano omẽdaſti ſcire qd factum ſit cotatus
ſum ex matheo piſano ſicut iuſſiſti. Is refert illas iamdudum ligatas put reliq
ras kineri omiſſae: Jag ſerenvenecias oueniffe 2 ſe tibt omecht apud inſu⸗
bres geſſiſti.oia facta eẽ cum ↄſilio ñ ambigo q;uis illa ꝑte attigeris poſliticoꝝ li

bꝛos ex arẽtini traductõe ↄuerſa inueniſſe te gaudeo:coemereq; inſtitui.Et ſi mi
nori pᷣcio qᷓ; ſcpᷣſer bꝛi nequnt:iubet id auri 3kerre. Rogautmatbeu — nhnet

rium galleranũ vel iohem hanc pecuniam pſolui vt faceret qͥ mox lrã oſik.
1 n ve 10De HEeeuniam bio ox Ixr
anitqʒ vt q;pꝛimũ illuc libꝝ miſeris pecunia det᷑.etiam drcigar ſeripiit⸗
Tuuz eſt mi iopes.mercatoꝛẽ aliquem in curia reꝑire.q̃ onus mittẽdi medio⸗
lanũ.hos libꝛos ſuſcipiat:ibiq; auꝝ recipiat. Scio te amicoꝝ tantũ bꝛe vt facile

*

hoc ſit tibi.qð ſi iohes tolner vir pᷣſtans ⁊ ſummꝰ amicꝰmagnifici concell arij on?

mittendi libꝝ ſuſciꝑe vellet.ꝑ venecias mitterẽ ſibi pecuniam cũ omni
cturaꝝ ꝑ pᷣmũ de q ioſe ↄfidexet mihiq; ſ- berer ig. ſi eũ noſti anenstempte
idqʒ agito vt oꝑa tua polliticum aſſequar areſto.qm id magnopꝑe ſuaſiſti ⁊ ne ti⸗
moꝛ pecunie te afficiat. potes ſi vis anteq; libꝝ mittas expectare lrãs vniꝰ ilioꝝ
mediolanẽſium qͥ te certioꝛem reddat ſe tuo nomine auꝝ poſidere.Scis nũc de
ſiderium meũ ⁊ quõ tue indenitati poſſis aſulere. cura te vt amicũ d es oñdas.
De petro nr̃o noxetano nihil te ſcpᷣſiſſe mõſtri ſimile eſt. cñ ſcias me auidum eiꝰ
noſſe foꝛtunam. Rogo me inſtruas qd illi obtigerit. ̊ aio beri moꝛtẽ ferat. q̊ cã
viuat. qd officij gerat.qᷓ ſpe ſit ⁊ ͥ in me animo añ nihil ad me ſcpᷣſit:etiem meis
lris ꝓuocatꝰ regem aroganum tantũ extẽdiſſę alas ſuas.neſcio an italie ↄducat
quach illa tafeſſa eſt vt reipirare ſub acung; deſideret. Nideant tñ nri ne ſerpentẽ
in gremio nutriant.alta eſt dñandi cupido nec terminis claudit᷑ vllis. HNanibali
nõ ſatis affrica fuit.ꝗᷓ ꝑg oꝛbis tercia credit᷑.alexãdro in modum carcer anguſii
fines mũdi videbant᷑. Hemo exiſtimet generoſum animum vniꝰregniterminis
ↄdeſcere. Ego tñ illi faueo qͥ foꝛtune impetus: pſeuerantie cliveowmuit.ↄtinuãʒ
oq; id fecit vt aduerſam exꝑtus ſecutiſſimam iam ſit adeptus foꝛtunam. ⸗raxit
deus vita vt illi coꝛnicis ſit ⁊ qlem theofraſtus moꝛiens exoptauit.Tu vale: re
ſcribe.nec ampliꝰ leges taciturnitatis int᷑ nos ſᷣua. E RI ee
Commendat ſaluteʒ anime. ” iſtola. xxij.
En eeas ſiluiꝰpoeta reuerendo in xpᷣo patri bartholomeo epo nouaꝛienſi
nS b Mnagn zmnumerabi ia ſunt bñficia q̃ᷓ a te recepi. nec ego
er Ulis odignam poſſem vicem rependere.etiam ſi mille annoꝝ mihi vita do
naret᷑.qd tñ poſſum id facere nõ obmittam. Mihil eſt anima pᷣſtantius.banc co⸗
lere. banc curare pᷣ ceteris debemus alia caduca ſunt: fluxa: moꝛtalia hec ineter
num manet. cni ſi bene ſtuduerimus.eterna gaudia ſi mala vacanenimꝰ. eternos
cruciatus ꝑ illam ſentiemus.qᷓ̃ ↄſideratione ductꝰ.ſtatui tibi copiam lrãꝝ deſti/

nare.q̃ nunc ad curiam regiam ex oꝛientalibꝰ ꝑtibꝰ miſſe ſunt.q̃ꝝ tenoꝛem velis

animaduertere ⁊ monitões audire vt ea faciens que in ſlli velis
beatitudinem aſſequaris. NHale. z faciens ce id ſuadent ererne vite
Quales ſcribe cancellari.. LCbpiſtola. xxiij.
Meas ſiluiug poeta hertholdo lunenburgeñ.viro liberali ⁊ ſemi ꝓdigo.
ſecribe impialis cancellarie. S. p. d. Accepimꝰeplam tuam q̃ nos cena is M
vocas. acceptamꝰ onus.ventreſq; nros paremus.tu videris ne Vachon
eos remittas.Hoſpitem abeſſe nibil cure eſt.ſi eius vicem pᷣdices caponeſq; imn
plerint. MHoſpitam videbimus libenter amplexamurq;.ſi quid plus . ſeuerit non .
trunus inertes. d ſempꝑ malum habemus ⁊ qſi muli ⁊ equi ferimur in libidinem.

Tu ſi qᷣd iuris illicbẽs caue ne ↄmunices.Quicᷣd emin mediñ venerit: pꝛius
ee deſinet. Scis michaelmanꝰqᷓ; ſunt adũce.wolfgãgi liguã noſci.qᷓ; pſuadere ſci

atimenceſlai cauda nibil furioſius ẽ Jacobꝰ fingit ſe pueꝝ.tu tñ lardũ ne ↄmiſen

muſcipule etiam ſi qdrageſima fuerit.ludouicꝰ nihil dicet.ſᷣů muris in moduʒ oĩa
foꝛaminzg ꝑtẽptabit. ſi ̊ vis nos hꝛe.aut oia ↄmunicatu fac.aut nihil vnũ tñ re-
mediũ eſt.ſi vini tantũ pbuen vt ſomni magis q; veneris cupido ſit.nos tñ venie

nꝰetiam ſi deficiẽtibus reliqͥs te deuoꝛare ð 7. Bale. gi Priiii
m etiam ſi deficietibus religs te deuoꝛare debeam Dale E 1. XxuIj.

HNoꝛtat᷑ vt ſnia imꝑatoꝛis eq̊ non ferr.
IMleas ſilui?poeta. S.p.d. iohi frund inclite ciuitatꝭ colonieñ. ſecretario.
Labellariꝰ tue inſignis celebꝛiſq; ciuitatl.nõ ſicut optabas.ſᷣ vt curie vi/
ſuum ẽ expeditꝰ? ad te redit.meo tn pᷣſidio non caruit.qꝛ libent᷑ gero tibi in

oĩbꝰ moꝛẽ. Air q̊z doctꝰ? dñs hartũgꝰ auxilio fuit.ſᷣ nõ lʒ in republica plus boies

—

go. aut binc aut illic oꝛiat᷑.qꝛ ñ facile extinguit᷑ vt accẽ 8
li in tꝑalibꝰ ſubeſt. qᷓcqͥd ab ea ni anet᷑. cz cũ reicrẽtia deuotiõeq; ſuſcipi. etiaʒ ſi
duꝝ videat᷑.qm̃ calix in manu eiꝰ plenꝰ mixto põtq; illi dare.illi negare.nec oibꝰ

ↄtẽdere q́; ꝓbare poſſint rõibꝰ.Luũ eſt qð ſuꝑ ẽ ita lsgeren⸗ q indignatõe rubi
1

phas ẽ in paſtoꝛẽ erigẽ coꝛnua.Tu teiſta ſcis:iõ pedẽ rtrabo.fac vt defenſuꝝ cãʒ

curiate qpmũ viſaʒ.qꝛ ⁊ michꝗael tuꝰ⁊ ego tua ſuaui ↄueriatõe iuiti carẽꝰnec te

vultꝰ vlliꝰteneat.nã ⁊ auſtria pᷣt qdð placeat dare.Aale⁊ veni. C ⸗ .

Diſſoluit argumenta ꝓ pte Eugenij facaggs.
Meas ſiluiꝰpoeta ipialiſqʒ ſecretariꝰ S.p.d.ruerẽd pr̃i dno iohi caruaia

ℳG

oꝛatoꝛi aplico atz iuriſcõſulto. Erat animꝰ meꝰ poſtq; ex baſilea r̃ceſſi ſuꝑ

rroebꝰecche ꝑpetuo vti ſilẽtio cũ eas nõ dini ſpũs ductu regi.ſᷣ hoim guber
vnari paſſiõ:bus viderẽ.& u nũc me cog aliq dicere,.qͥ armatũ eneam imitari me
ſuades.vellẽ tacere potiꝰq; loqͥ qm nulli ꝑtiũ pᷣmo meꝰplaciturꝰ ẽ.ðſiẽ ⁊ nulla ꝑs
mibi plâcet.tu vis vt dicaʒ:parebo.ſ vide ne audias qð ñ vis.tu ꝑt vniꝰ tuenis

ius.iqd ego tibi ꝑlacitũ dicꝗ nullã ꝑtẽ laudaãs obſeqr tñ ſilẽtiũq; rũpa qm̃ iq opta

re e kongi mihi iniſiſti cirogphũ vt cãcellario legerẽ.facturus ſum qñ illi ꝑ.
ociũ licebit.⸗ a te ſpta ſi
ſi mõ veꝝ te dicere agnouero.vbi alit᷑ videro.nõ faciã.parmenoſum plenuſq; ni
maꝝ.nõ potero tacerc ſi ůd nõ vevaudiã.tu mihi amices:fateoꝛ hoc.ſᷣ veritas
pᷣferẽda ẽ. tu xera oĩa putas S ſcribis h̊ ego de tua ꝓbitate creto.ñ tñ ita ẽ vt rei
thipaud oñd. icl baſilea cepto ↄcilio legatoʒ pape expoſuiſſe.ñ eẽ ſpaãdũ
d illiꝰ ſinodi ꝓgreſſu pt᷑ vicina bella ⁊ alias cas.h̊ nunq; ſinodus pape narrari
iuſſit.ic plꝰ papã germanie pᷣncipibꝰ oceſſiſſe ⁊ ſe hũiliaſſe:qᷓ; vnq; ſit ðR rõnis
põ tificibꝰauditũ. Ruſtic ̊ͥ ⁊ hiſtoꝛiaꝝ ignar narrãda ſunt. Adrianꝰ papa ⁊ leo
rõnis imꝑatoꝛibus ius oꝛdinsdi aplicaʒ ſedẽ ⁊ epᷣos ꝑ impiũ noiandi ↄceſſerũt.
eo ille ſanct? quẽ tu ⁊ doctoꝛes euagelij tubã appellatl.cũ vellet in italia ↄciliux
heꝛe.in q̃ ples poſſent de occidẽtalibꝰ ꝑtibꝰↄuenire.marciano ceſari ↄciliũ in oꝛiẽ
ti poſtulãti:anuit.tũcq; ſinodus calcidoneñ.hita cẽ.refers dñm ſctẽ cruc miſſum
eęẽ vt ꝑapã rurgaret.ↄciliũq; germãais offerret. Mõ dicl ptãtẽ habuiſſe cardialẽ il
lũ ſbeũc boſte; phat⸗ fuiſſent crimia.Ais rõnos põtifices ſolitos eẽ dicẽ.
Siqͥq aliq volũt.ad aplicã ſede veniãt. Petrꝰpᷣmꝰpõtifex increpatꝰꝙ ad gẽtes
introiſſet vltro ſe purgauit.leo qrtꝰ ſcribit lodouico auguſto. Mos ſi aliqd icõpe
tẽter egimꝰ ⁊ in ſubditꝭ iuſte leg tramitẽ ñ puamꝰ.vꝛo ac miſſoꝝvioꝝ cũctavolu
mꝰemèdare iudicio.hiſpanoꝝ legatõʒ hoꝛtatu pape baſileãveniſſe ↄtẽdis.veriꝰ

poteras dicẽ ples ne illuc.irẽt aplicl iris fuiſſe reqͥſitos. Aniuerſos reges ꝑ ↄſiii

Ariũ ſtatuũ ꝓhibuiſſe baſilen ne papã deponerẽt dũ aſſen:vide ne te decipias.ſRRe
fers tres cãs eẽ qͥbꝰps mioꝛ pᷣt iuita maioꝛi ꝑte vniuerſitati aliqd agẽ. facta ca

pituloꝝ ⁊ vniuerſitatũ ꝗ ſupioꝛẽ hbñt ñ ſunt enda geſtis ↄcilioꝝ vbi ſolũ deus ẽ

ſuꝑioꝛ ⁊ a bꝰ ñ appellat᷑.idic in ↄſtañ.ↄcilio plena ptãteʒ datã eẽ rõnis põtifici

bus locum eligendi.in q aliud ↄcilium celebꝛari dʒ. In caſu nro ſpecialit᷑ reſer ·

f ignis.Ceſaria ptãs nui

ibi tñ iã ꝑſpexi totu.rogas qᷓ a te ſpta ſunt laudẽ tuearq;.faciã id

ckreſci
otnilen
Guzcin
utnte,
ürene
u).
irn.
nriei⸗
othiin

1 boies

tenbi
Nräsnul
ctiazſi
ccoſb⸗
un ;
Mecte
Xv.
arnai
fccſiſue
imaben
nitanme
yullaps
itwens
jigopta
gniig
faciid
ven
eytre
ed
enanm
tröns
atle
lſant.
Neliu
incie
icvn

gil

cope
ſcrol
ls ven,

gat h̊ vꝛbs multis odio ſa ẽ. Tu tñ deliberan illic an oſiꝰ debea
um ↄgregari ſperãſq; id obtiſeri ↄplacereq; ceſaꝛi.alij aliud ſentiũt:videriſq; pu
tare no eſſe abſq; ↄſenſu regũ alioꝝ ↄcilinñ ↄcedẽdum qᷓ̃ſi ceſarẽ parẽ facias ceten
1 parẽ ĩmo ⁊ minoꝛẽ oñditig qñ regi frãcie offertl ociliũ.ceſari nõ vultis ↄcedẽ

tpe floꝝ ſplẽdoꝛe riderevidẽt᷑.buc ſe nuc rex ↄtulit.qũ illic abiturꝰ

uata fuit electio loci ↄcil.ſicut ↄuẽtões cũ grecis habite manifeſtat. Dꝛetẽdis
fſancitũ eẽ baſilee. ne ꝓpt locũ oꝛiri differẽtia poſſit.inane argumẽtũ eſt. Marrat
xeccretũ nõ placere grec baſileaʒ. velleq; aliũ locũ dicit ſinodus nolle ꝓpt᷑ locũ.i.
Apt baſileã tantũ bonũ omitte.qͥ alit᷑ ſentit a decreto recedit.tu vis me hisↄſen/
lire nõ poſſum.dic me ex ꝓpoſito errare.mibi aduerſus te magis opitulabit᷑ alle

gatio.nihil ad me q obtineat. Imꝑatoꝛi uio qͥ vnionẽ ꝓcurat.illꝗ cupio.ivã
moueo ꝓ hac magnis laboꝛibuſ me exponere.tu q́ʒ ⁊ ps tua vnionẽ velles.bᷣ mõ
tuo. maneat papa tuꝰpõtifera vnio ſit. Idẽ ẽt ꝑs altera cuꝑit.nẽo pacẽ.nẽo vnio

nẽ aſpnat᷑. Mẽo tñ pacẽ amplectit᷑ qᷓ ſibi detrahit.oẽs volũt vicere.nẽo ſe flectit

dure ceruic; boĩes. Eſt ne ſbiecta eccia. vt ꝓpt hũc vcl illũ hoĩem tã varie vexari
debeat. ſi nõ potes paſcere.ſine aliũ eſſe paſtoꝛẽ.ſ nõ eſt de paſtu ouiũ qõ.ſᷣ dela/

na nõ tm̃ litis erat dũ pauꝑ eccia ęrat.ſcio te mihi iaʒ iraſci.qm̃ dicta tua expello

q́i videar aliã tueri ꝑte. Me rere H̊.dixi tibi vtrinq; mibi odiũ eſſe.nõ placz mihi.
animoñ.electio. abboꝛreo galloꝝ leuitatẽ.minime his oſentio: dũ ſedẽ aplicam
voluüt auferre romanis. ñ ꝓbo cũ decreta qᷓ faciũt:ipinõ puꝗt. Carqinalis ſancti
petri viri ſcti 2⁊ ãᷓuiſſimi ſnia mihi placet: q̊ͥ neq; hos neq; illos laudare ſolebat.

Ags oↄciliũ rome vultiſ illa iam in angulo ẽ nsn oꝛb. Hi baſilee Ganorsporße
ic putas.an numeroſiꝰ debeat ↄcili

olite ;̊ ſecreta putare.oẽs h̊ ſciunt.ſic ⁊ alterius ꝑtig ↄſilia nota ſunt.ego oẽs

ↄmẽdarẽ.ſi viderẽ pacẽ his atz illis placere etiã cũ incõmodo ſuo.qꝛ nõ nobis.ſᷣ

reipublice nati ſumꝰ.nec plus velledebem?ꝰ l nob pmittat.nõ q̃ te/

mere dignitatẽ.ſ qͥ ponere vult magis lauda

4 a re vuũ Hſchali⸗ ſanctiq; hoĩes difficiliꝰ
ad põtificatũ vocabant᷑ qᷓ; nũc ex alio amouent.

bon? animꝰ ingeniũq; benignuzʒ

„ 15S „

nõ quõ dimitteret.ſ q;cito dimitteret ſtudiũ bꝛẽt.h̊ volui tibi dixiſſe cũvenia tua
Quia aut ñ loq̃r. aut veꝝ lor. h̊ẽ armat? eneas.hũc gerã.ille mihi anchiſes erit.
quẽ vniuerſalis eccie ↄſenſus dederit.dũ germania qᷓ oꝛis xpᷣiani maio: ꝑs ẽ he
ret. dubius ſum parato tñ animo ſum ↄimnuni ſnie auſcultare.nec mibi in rebus

fidei ſoli credam. ale. Nga Prrei
De noua ciuitate ⁊ aliqͥd de amicitii. Epiſtola. xxvj.
Meas ſiluiꝰpoeta.S.p.d.magnifico dño ſuo Caſpari ſchlicꝑꝭ imꝑiali can

cellario.nihil noui poſt tuũ receſſum emerſit ꝗð in epłas cadẽ dignuʒ ſit.
niſi qd bodis vẽturꝰẽ pãgratiꝰtuꝰquẽ aiũt eqᷣtes ſecũ dnqginta ductuꝝ.

Rex tñ minime illũ expectare voluit. ſ b̊ mane anqᷓ; dies eluceſcct ad oꝛtos be/
ſperidũ deliciauꝝq; padiſuz iter arripuit, ignotf fotaſſis bis vtoꝛ.oꝛtos nãq; be

Ka poete vltra atlãtẽ in affrica ſitos finxere.ſᷣͥ hos nr̃a etas hʒ i ciuitate noua
firie vꝛbe. vbi ꝑpetuũ ꝑhiatũ autũnꝰc.⁊ oẽ genꝰ pomi ſuapte gignit᷑.iõ rex hunc
vnũ amat locũ.Recte ſane vbi tot adꝝ ſcaturigines.tot iigaa prars, jgert
floꝝ ſple. üli ſit. ta certũ ẽ q;
antixpᷣi aduẽtꝰ.q ꝑ hos dies oẽs plo ſuo rumoꝛe detruit.oꝑa tñ tua q¶ ꝓ ec
curie.ipᷣiq; regi re fictã aut ſalti dubia ꝓ certa expoſuiſti. dũ h̊ ſcribo allatũ ẽ nũci
um regẽ balnea petijſſe.vbi ad dies octo mãſurus ſit.nec nos ibi diuerſoꝛiuʒ hĩe
poſſumꝰ.in nouã itaq; vꝛbẽ recta via migrauimꝰ:ſi tñ pãgratiũ ire ad balnea ſẽ/
ſero.me qz illuc ↄferã vt ee re tua poſſim curare.nec obmittã ex mãdatuis vnũ

dyũ vires erũt.aiũt regẽ camiolã petituꝝ aut ſaltẽ carithiã.ptꝰ vᷣo atheſim.exide
ſpes ſit nurẽbergã peti debẽ.qð tñ ex mngro thoma pleniꝰ intelliges.ↄſiliarij regij
agdbuc ſt h.ipos ↄſulã qͥd face nos oꝑteat. 8 friſingẽſi eccia ni è að ñ fuerit p?ti
bi notũ.nẽo ex curia veit.ingrẽm thbomã ↄmonui vt de pecunus nurẽberge fcipiẽ

— —

dis inſtructõeʒ hꝛct.qͥ me pnte męgri curie ꝑcõtatus c.rñſumq; hʒ.Scripturas

ſibi ↄſignaʒ oẽs ſs mihi diimiſiſti:·Capitula veteꝝreꝑi extraxiq;. ñs auditoꝛ
p. Dus oc

ad nos iter facit.plenus auerunoniaꝝ.ꝙ in teceſiu tuate nõ reꝑit. Para aures
tuas vt bic auditurꝰ fuiſti:illic audias.Homo tuus eſt ⁊ amicus vtilis.qͥ ſolet
olus honeſto placere. H em̃ amicitia bodie viße cui vtilitas eſt qnexa. Stoicoꝝ
la. ola vtute gaudens. iainduduʒ exploſa eſt. Non puto has lrãs cito ad te vẽ
turas.qꝛ nec tu ad eas feſtingbis.ipſi nurẽbergam vſq; ꝓficiſcent᷑.ſᷣ tu eo nõ ve
nienm vti opinoꝛ.niſi vxoꝛis pᷣus aut licentia.aut ſacietas intceſſerit phiſicꝰregiꝰ
Ego inqͥt ſi meam ſemel vxoꝛem attigero qñ illinc abdicet neſcio.vide ne itidem
tibi ↄtin gat.regis negocia curare babes. MHon bñ ↄueniũt: nec in vna ſede mo/
rant᷑ rerumpublicaꝝ cura ⁊ amoꝛ vxoꝛiꝰ. Tu tñ illam ducere potes eo loci vbi
en age ſit cunie ſepeq; poſſit in eerrerecuog.Eg ex bis ſum qͥ meliug
ſcio pᷣdicare q; facere.ſi loco tuo eſſem aliter ſentirem. ANale optime ⁊ diſputatõ
nes dñi auditoꝛis ad ingrm thomã remitte vt equum ſit vtrũq; certamen.

„

Regratiatoꝛia ⁊ aliquid de ſtudlio 1 ..
Bumanitagstteis. Epiſtola. xxvij.
Aeas ſilui poeta. S.p. v.magnifico ⁊ generoſo comiti Galeatio ð archo
Aggreſſus eſt me nudiuſterci? vir ſuauis ⁊ tui amantiſſimꝰ iacobus dela
drono miles.tuaſq; ⁊ magniſici germani tui comit franciſci lrãs aꝑuit.qᷓ
mihi magno teſtimonio fuerüt amoꝛis erga me vꝛi. Cutm in vtriſh multa ſalute
iuſſus eẽt me iacobꝰimptiri.qð ⁊ ſi pſuaſum antea mibi foꝛct.qꝛ noſco animi vii
ↄſtantiam.iuuit me tñ cernerę qd meditabar. Sʒ ne pluribꝰ immoꝛer: ſcire vos

— —

volo ñ truncum a vobis coli qͥ non ſentit.neq; aſinum qͥ nõ intelligit.ſᷣ homineʒ

—r

q;uis puſillum.bñficioꝰ tũ memoꝛem ⁊ q nunqᷓ; animo eſt ingrato. Mon eſt qʒ

ſcribam nuc ampliꝰ.ne Beserönörfaclereren . Naz cñ affece

ris me dudum deſiderio tuo nimis multa eſſem ſcripturꝰ ſi vellem animo ſatiſfa

cere qᷓ omnia meliꝰ coꝛam exponatn. Spero em̃ ceſarem advos ppe diem migra

tuꝝ quem ſeqr yt ſoleo.Et ſi deus dabit.te ↄueniam. rem tuam bene abſolutam
eſſe.tum ex l̃is iacobi.tũ ipſo facto intelliges. Plus em̃ gre in oculis reg babes

qᷓ; reris.Comiti franciſco poſtq; me dedernis.dicito eiꝰmuſaʒ q́;uis ſuaue.

crinia

regis incolere ibiq; deliteſcere.qꝛ nõ ſapit h ſeges nec ſcit toga barbara vᷣſus. Se

pultum eſt qcqd bmsi huc poꝛrigit᷑.ſtudia nãq; bumanitatꝭ eaꝝ bñt extra itali/
am domicilium ſcis qd apellem ſtudia humanitat.Hoc em̃ nomine volunt nfi
oꝛatoꝛias ⁊ poeticas lrãs deſignari qᷓ latinum late patent.apud alios plerũq; ig⸗

te. 5 vale iam tqdem.quis manꝰ nuc ceſſet ⁊ calamꝰ papiro hereat vt quem tecũ
loqui delectat.at mił i nõ ſuppetit ocium.Et regi magis qᷓ; meo ſnieudũ eſt ani⸗

mo. qꝛn

ta m. dP
Meas ſilui poeta. S.p.d. Micolao amidano canonico mantuano ⁊ amã
v fratri. Paꝝ tecũ negocij habui nicolae amantiſſime dum baſilee fui.
. Ener gus Pavuiſe volſieriu. Hiqi modiceinetudinig ogtanenino-⸗
leſtie fero te pᷣuatꝰ qͥq tandeʒ facerem.ſilſalis vt aiũt modium tecũ ↄſumpſiſſem.
Mirũimmodũ grauis eſt mibiabñtia tua.atzʒ iõ longe guioꝛ.qꝛ int exteros ſuʒ
meos modos meunq; viuẽdi moꝛẽ penit abhoꝛrẽtes.Sʒ ſtatui oia ferre.dum ſpe
rem mihi bñ eſſe.vt tñ faciliꝰ tolerare poſſim.obſecro ne tibi calamꝰplumbeꝰ ſit
neq; papirꝰ aurea quãꝗ diſſipare foꝛmides. Multa ſt qᷓ mihi dietim poſſes ſcribe
re valitudinem tuam pegaliq; nouitates paſſim illuc deſluentes.Et q̃d in ↄcilio

due in curia fiat.Et ſi deſint cetera.glicerium ſaltẽ materiam põt dare.de q̃ nũ/
&q; tantũ ſeribis qntũ audiam libent᷑.Effice igit᷑ qd cupio.ne aũt aſtectant᷑ ſcpᷣtu

rum tibi extimes.qð intelligere pates ex eo qꝛ poꝛ do lrãas. Hec plura modo.nos

vlmam pꝑgimꝰ.deinde iſbꝛuck.poſt carinthiaʒ petituri. Incertũ eſt an nurẽbergã
venturi ſimꝰ. Jam vela vent ſolui.⁊ in intiinũ mare deuoluoꝛ dietim a te cetes

meis caris remotioꝛ. Aale.

ſum liber dum alienu comedo panc. Iteꝝ vale. ⁊ tu ceſſa man? vt lin⸗
1 Bie I P 7 — — —77

aes
bet
ttichn
dtee
nöͤre
itgn
tiden
ſemo/
daybi
nelius
fpudato
.
h.
zarcho
6 dela
gbit
lalute
imi vii
mine;
ſeſtes
ſatſt
mgr
olutam
babes
Tnni
is⸗ Be
nital/
untii
ichis,
mteen
ani⸗
rly,/

V
tuni
tefui⸗
üwd/
cem.
rooſiß
nt
be⸗ſt
aallo

. Ind/
Cctes

Redit in beniuolentien. Epſſtolag, rrir
J Euerendiſſimo in xpᷣo patri dño franciſco Epiſtola. xxix.
picleo ba archipᷣſuli mediolañ.Eneas ſiluiꝰpoeta.p.d.S.ſi cui vn/
qᷓ; libent᷑ ſcripſi.amplitudini ddem tue libentiſſime.dum eẽm baſilee.na⸗ʒ

* —

te dñi ⁊ pꝛis hẽbam loco.memineracqq plurium tuaꝝ in me meritoꝝ.q̃ᷓ ſane men

2 £

te mea nunqᷓ; excidet. At cuz viderim te ̃is meis nõ rñdere.arbitratꝰ ſumed q

erat te.ſoffenſazʒ baſilicſibꝰrebus.nauſeamq; inde cage.deſtiti.igit᷑ diuqʒ ſilui.tũ
ne tibi impꝛudẽs diſplicerẽ:tum ꝙ gue erat tot lr̃as rnſo indignas mittere.Sed

Guis ſcribere obmiſerim. amare tñ nõ omiſi.cupiens ſꝑ in eum graduz res reſti/
tuiexqᷓ viciſſitudines iraꝝ ocurrere poſſent, Idq; nunc arbitroꝛ eueniſſe q me
neq; arentẽ neq; ſomniante qdã ceſar nr̃ fridericauguſtus in ſnũ ſecretariũ ac/
cerſiuit.cui iaʒ uio in ſtatu gradnq; minime in honerato.qͥ ex loco ſcribẽti mihi
nõ arbitroꝛ te rñſiõð negatuꝝ.nãq; ſi recte intelligo.idem ẽ ceſaris qð tuũ deſide
rium.nulli ex ↄtẽdentibꝰ magis fauẽs q;ᷓ alteri.cupit ei vnire ⁊ reintegrare laceę
ratam ecclaz atz ad id oꝑaʒ dat.⁊ ſpero ↄfoꝛe vt voti ↄpos exiſtat.⁊ lʒ his diebꝰ
baſilee fuerit.⁊ ꝗᷓ tuʒ dignitatẽ arbitroꝛ audiuiſſe fecerit.nibil tñ in hãc nagis
illaʒ pendet ꝑtẽ. æ id ipᷣm floꝛẽtie feciſſet ſi taz illic fuiſſet ꝓpinquꝰ. Secutuſq; e
ſigiſmũdi exemplũ.⁊ ſeqᷓt᷑ in hac re vnionis vſqʒ ad calcem.tu &̊ pꝛ optime ſcribe
mihi aliqñ cũ vnꝰex indiffefẽtibꝰ factus ſim.nec qͥd animi bẽaʒ qrito.dũ vᷣba ⁊
opꝑa mea avoluntate pᷣncipis mei nõ diſcoꝛdent.Ad c? intentõeʒ captiuare volo
ingeniũ meũ.repetemꝰ igit᷑ veterẽ ↄſuetudinẽ.emãcipatũq; filium iað readopta
2 vt ſolebas vtere tao.ego iteꝝ ad pꝛeʒ ⁊ dñm redeo q̃ſi ex poſt lumine.deinde
ſi vides me poetazʒ ſubſcpᷣtum nõ mirere:qm̃ ine talẽ ceſar eẽ voluit. Et ſi archi/
pᷣſbꝛ papieñ.⁊ yſioꝛus de roſate totaq;ʒ illa nebulonũ turba iuriſcõſulti nomen ſi
bi arrogãt auroq; cingunt᷑ ur ego poete tituluʒ vereboꝛ aſſumere.libet ⁊ mibi
int᷑ alios inſanire.quq; ⁊ H̊ͥ dignitas maioꝛis ad ſtudiũ vigilãtie cꝗ er?. Nicolaꝰ⸗
tuus frat meꝰ.libellũ qᷓndam meũ nõ limatũ neq; vt opꝑtebat reuiſuʒ.ſecũ ad tuũ
examẽ detulit.neq; remiſit vnqᷓ;.opto illiꝰcuſtos ſit fiduſq; neq; edat rẽ imꝑfcectã
Mouum em̃ opꝰvti ſcis:iubet oꝛatiꝰin nouũ pᷣmiamiũ.vir matnrꝰ⁊ ſenſu ⁊ etate
matbeꝰ de vngrano ſi qñ ad te venit meo noie ſaluꝰ eſto. id q́ʒ ve cqdido dixerim
eloq̃ntie fluuis.ganifoꝛti ducali ſecretario appꝛime merito. Cui ſuꝑ re mee pᷣpo⸗/
ſiture ſcribo.rogo vt me aliqñ ↄmiſſum facias quã̊ ꝓuinciaʒ nicolao delega uer⸗
ſpero libent᷑ faciat. Nale optime mei memoꝛ. E iſtol 9 —
Commendat cauſam ſuauanmn. P XXX.
Meas ſiluiꝰpoeta.S.p.d.dño guinifoꝛto vtriuſqʒ; iun doctoꝛi ducaliq; ſe/
cretario amico pᷣcipuo.Ea ſublimatio ſtat tui vir ampliſſime auaʒ nuꝑ
mmegdiolaneñ.pᷣncipẽ feciſſe intellexi.tato mibi iocũdioꝛ fuit.qnto illã vi-
deo tuis vᷣtutibꝰ tuiſq; ſtudijs magis ↄueniẽte. Naãq; ſicut mibi vi.neq; ducal ca
cellaria aptioꝛẽ rectoꝛẽ hẽe poterat.nec tibi paleſtra ↄueniẽtioꝛ dari.quãq; ñ du/

bitẽ plꝰillã ex te biturã oꝛnamẽti.qᷓ te ex illa ſuſceptuꝝ honol. veꝝ i hac tua ex

altatõe rogo ne idẽ facias ꝙ ex hũano ĩgenio pleriq; faciũt oẽs ptꝰ ſe diſpiciẽtes
cũ ipi ſlimati ſt.pᷣua mibi oꝛo aliquẽ locũ i amicitia tua vbi me ponas.ñ poſtulo
in pᷣmis ant ſcois.vᷣ ſaltẽ i Aeemis. Macn ſi cetera deſunt qᷓ amicitiã int nos ↄſla
re dẽant:illud ſufficere d offõꝝ.ſ.ꝓſfeſſio eadẽ.qꝛ ⁊ ego ceſan nr̃i friderici ſecreta
ri ſuʒ.qᷓ;uis lõge ĩdignꝰ.̊ᷣ tñ res facit vt beniuolẽtiꝗ tuã obtinerę ñ deſperẽ. q̃ſi
iaʒ illã nact? ſim.ſtatui amicoꝝ moꝛe abſq; pᷣfatõibꝰ.qð mihi ncciuʒ ſit tibi appe
rire: tuñq; ↄſiliũ ⁊ auxiliũ expoſcere.vacauit alias i baſilieñ. ↄcilio ppoſitura ſcti
laurẽtij mediolañ.eqqʒ mihi ſctã ſinodꝰ.quã tũc oẽs recognoſcebãt illico ↄtulit.
Pꝛinceꝑs mediolañ.aliũ ex dmo lãdrianoꝝ elegi fecit ⁊ dari ei poſſeſſiõ;.euge
ni? cuidã leonardo vᷣtelleñ.S illa ꝓuidit.veni ꝙ mox mediolanũ fauoꝛeq; amicoꝝ
⁊ ex gra pᷣncipis.excluſo qͥ iq erat itruſus poſſeſſiõʒ obtinui.ſolut tñ ita vt fiebat

todeſchino nqginta aureis:moxq; iuſſu ducali baſileã repetij. Ab binc triẽniũ
in

peſtis magna ↄciliũ inuaſit.dux ſuus reuocanit.Ego qivonũ offm̃ ibi hẽbaʒ rece
dere nõ potui.mnoꝛbũ ĩcidi.ſubitoqʒ oꝛta fama ẽ me moꝛtcẽ obijſſe. Scitũ ẽ id me/
diolani.leõardꝰ cui eugeniꝰ ꝓuiderat.ſbᷣlatũ me ð medio gaudẽs:poſſeſſiõʒ pᷣpo
ſiture poſtulat obtinetq;. Ego poſtinodũ ↄualeſcẽs ⁊ audiẽs me ſpoliatũ ſcribo
lras ad amicos.facio fidẽ mę viuũ eẽ:peto reſtitui.vᷣ qꝛ baſilee erã nũqᷓ; obtinere
poti.Credoq; nũq; pᷣncipi fuiſſe rẽ expoſitã.qre cum tu eo in loco ſis q̊ te cupio
⁊ gaudeo.rogo obſecroqʒ vt apire iſta ᷣncipi velis ſuplicareq; vt eccliaʒ meam
mihi rſtitui faciat.⁊ ſi aduerſan.ꝰ dicat ſe ius hꝛe.nõ fugio iudicẽ mediolañ.archi
epᷣm viꝝ ſanctiſſimuʒ.aut nouarieñ.põtificẽ integerrimũ pꝛem dummõ qð iuri
eſt añ oia reſtituat i ſtatũ pᷣſtinũ.iaʒ ãt nõ pᷣt dici qꝛ de obediẽtia alia ſum.qꝛ reg
Fuio d eſt oino indifferẽs.plura ſcriberẽ ſi mibi cũ hoĩe minꝰpito res eẽt.tibi aut
oẽ paꝝ ſufficit.meiaʒ hẽs. Feciſſem regẽ ſcribere.niſi rẽ paruã putarẽ.ſi tũ ita cõ

ſulis neq; alit᷑ fieri pᷣt nõ vnas v cẽtũ heo lrãs. Lu obſecro mibi qͥd ſperes ⁊ qd

Aale:⁊ me ſic ſ uere vt ſtrẽnuo milite doctoꝛe eximio dño iacobo ð caſtro rõno
vteris.tanto tñ minꝰ qnto ⁊ ſcio ⁊ poſſum minus.⁊ tanto plus qnto plura mihi

q;ᷓ illi licent. Iteꝝ vale.

facto ſit opꝰ reſcribe ⁊ iuua vt poteęs.Sciẽs qꝛ neq; ingratũ ꝓmouebis amicum

Euerẽdiſſimo in xpo pꝛi dño. H.cardinali cràcouieñ. Eneas ſiluiꝰpoeta.
S.p.d.Eplaʒ meam reuerẽdiſſime pꝛ⁊ dñe colẽdiſſime quꝗ ex franckfoꝛ/
dia.p.v.tranſmiſi.libent᷑ audio in vꝛis oculis grm inueniſſe.ſi tñ ita ẽ vt
ſertaremies iacobꝰ aplicꝰ nũcius immihi retulit.q̃ͥ nõ ſolum placuiſſe lrãs meas.
H ⁊ mne iam int᷑ familiares viros admodũ charos eẽ ↄ firmauit annuumeratũ.qd
magni muner recepi loco.multũq; illinc letatꝰ ſum. Mea nãq; ſnia cẽ.vt mihi int

moꝛles felitius ſit.q; pᷣclaroꝝ hoim familiaritate potiri.ab hiſq; diligi ⁊ obpᷣuari

að cñ mihi itelligã apud.v.p.r.otigiſſe gaudeo mecũ ꝑſeꝑe.⁊ q̃i tbeſauꝝ magnũ
receꝑim voluptate fruoꝛ ingẽti. Hec ab re hac vtoꝛ ↄpatoe.naʒ qͥ theſauꝝ iuenit
niſi hotẽs ſit.illũ cuſtodire ſepe defraudat᷑.⁊ aut pᷣncipis rapaces manꝰ aut acu⸗
tos furis vngues ſꝑ ect. Ficemibt accidit.ᷓ nãq; pacto vꝛaʒ ſuare beniuolẽ
tiaʒ poſſim.nõ plane video.Conciliatrix nãq; beniuolẽtie vᷣtus eſt ⁊ cuſtos.neqʒ
abſc hac põt vllũ amicitie viculũ ꝑpetuũ eẽ.At h in me aut nulla ẽ aut minima.
d igit᷑ faciã vt via erga me volũtas maneat.q via in bac gra ꝑſeuerabo.q̊ͥ mõ h̊
charitas alligabit᷑.ꝑitura ẽ bꝛeui vt video H̊ mea voluptas ſi ad metm̃ reſpicio.
At ſi vꝛaʒ. R.p.intuear.ſpes ẽ mãſuꝝ diu ⁊ ſolidũ ac firmũ eẽ hmõi gaudiũ:.beni
gnitas em̃ via q̃ amare( vt audio accepit mãſura eſt q;diu vixerit.FFaxit ãt deꝰ

EH

vt lõgiſſimo ac neſtoris euo fruami.ego vᷣo curabo eũdẽe me ſꝑ exhibere q̃lis eraʒ

£

dum Hoꝛta beniuolẽtia eſt.⁊ ſi q̃d potero ampliꝰpᷣſtare.ñ ſubtfugiaʒ.aſſeruit ãt

idẽ iacobꝰauidã E N⸗ .P ot qs noſſeʒ nouitates ſibi reſcriberem.parebo libẽs.⁊
qcunq; emerſerit nouit᷑ his in ꝑtibꝰ ſcpᷣtu digna.eplari claudaʒ bꝛeuitate.ne vel
legẽti tediũ vel ſcribẽti laboꝛẽ nimiũ pareat.narratõis caput reditꝰ regis dabit qᷓ
ex reni ꝑtibꝰ febꝛuario mẽſe in auſtria rᷣmeauit.eiꝰaduẽtũ oẽs accole admirati ſt.
nec ei arbitrabãt᷑ fieri poſſe.vt regiũ diadema tãfacile ↄſeq̃ret᷑.ſᷣ agmiratio H̊ re
uerẽtiaʒ peꝑit.moꝛe em̃ hũano accidit vt illos magis veneremur.q̃̊ꝝ oꝑa demi⸗
ramur.haud alit᷑ nuc actũ eſt.albertꝰ dux auſtrie quãq; diu jfenſus fri ſuo regi fu
iſſet. belluq; ſecũ a ꝑte geſſiſſet.vt eũ audiuit adeẽ. ad ſextũſ vt rõni dicebãt ſlapi
dẽ obuiã ꝓceſſit.vnaq; ſecii wiẽnazʒ ĩgreſſus ẽ vꝛbẽ.pauc diebꝰ iteꝝ regẽ adięns
ci in noua ciuitate foꝛet.refectꝭ oibꝰ ↄtrouerſijs.i fratnã receptꝰẽ ſocietatẽ.h̊ſt᷑
mibi ſcribeda nouo ocun ut. omiſis nuge valijs leuib⸗ rebꝰ.ð qbꝰivulgo ſp
Erumoʒ. Afſtert dñs iacobꝰeplaʒ Indga er meis.q̊s bis diebꝰ? edidi.eã rogo vt vi/
deanjiudicetiſq; qm̃ cũ tioꝛe ð rebꝰ fidei ſcribo. Libꝛariꝰq̃ trãſſcpſit nõ erat valde
pitus.itaq; pla vicia ppñt in ea eſſe q; ego poſuerim. õ velit.v.r.p.repᷣbenſiones
mihi pᷣſtaundas cum eodẽ diuid ere meq; ſꝑ bꝛe chaꝝ ⁊ in memon1ang.

BGiꝛatular᷑ beniuolẽtiaʒ magni viri ſe nactũ eſſe. Epi olg. xxxj.

— — —MN

—
—

— — —

—

oe

ſones

firos.vt opiner tenu

Meas ſuuiꝰpoeta Johi campiſio.S. p. d. Epiſtola. xxx .
Ex lr̃is pluribꝰ reuerẽdiſſimi dñi cardinalis ſancti angeli ad regiam maie
ſtatem directis:pcepi te foꝛe apud ipᷣiꝰ reuerẽdiſſimã pꝛnitatẽ.Naʒ ⁊ tua
manu ſcpte erãt.⁊ tuam dicẽdi ſuauitatẽ redolebãt. Id q̃ʒ ⁊ poſtmodũ vi ſua/

Aocat cum deſiderio amicum.

uis ⁊ tui amãtiſſimus nicolaꝰ de ciuitate caſtellis ↄfirmauit.q res mibi maxime
voluptati fuit.ſꝑanti te pediem videre deoſculari atʒ amplecti.qdq; dulciſſimũ

int᷑ nos eſſe ſolebat.offm̃ inſtaurare ac ð medicina nõ nqhil ↄferre.cuite arbitroꝛ

ples dietim lectões audire.cũ vbiq; medicoꝝ ſit copia.Expecto itaq;ʒ te mi cãpi-

„

ſi magna cũ animi alacritate⁊ gaudio.⁊ q;uis te pluribꝰãnis puatꝰ fueri ⁊ abſq;
te viuere didiceri. Hũc tñ neſcio qͥd factũ ſit.vt poſtq; te vẽtuꝝ ſenſi.miſerã mi
bi exiſtimẽ vitã dum tuus differt᷑ aduẽtꝰ.qᷓpꝛopt᷑ ſi me amas vt ſoles cura vt ve/
nias. ego te veteri ex amoꝛe obpᷣuo coloq;.nec pt᷑ ſilẽtium qð int᷑ nos diutinum

fuit amoꝛi meo detractũ eſt aliqd. Seruaui nãq; legẽ int᷑ nos dictamvt amicitiã
nraʒ:quã aioꝝ ↄfoꝛmitas ⁊ moꝝ ſilituto ↄflauerat.lrã x omiſſio nõ aboleret.qð

ita a me factũ ẽ vt putẽ auctã potiꝰqᷓ; diminutã eẽ beniuolẽtiã mea.nec alit᷑ opi
noꝛ de tuacharitate qͥ amicitiã ñ moꝛe pueruloꝝ variãdã exiſtiare ſolebas.ſᷣ pho
ruʒ legibꝰ imutabilẽ. Oꝛ atin bis ꝑtib eẽ me audis:nolo vt adimiren.vocat? ei ꝑ

regiã maieſtatẽ fui.i ſecretariũq; fceptꝰ.⁊ qdð mihi guiſſimo ẽ oneri:lauriati poe/
te titulis adoꝛnatꝰ.qd nomẽ lz mibi ſit lõge ipar.ñ tñ a rege datũ debuit refutari.

Apud hũcigr pᷣncipẽ me reꝑies.ad quẽ cũ in hac tẽpeſt ate eccle accerſirer.tanqᷓ;
in tutiſſimũ poꝛtũ libent᷑ me ↄtuli.vi ꝓcul ab hbmõi pᷣlatoꝝ viſſenſionibus agam

vitam.⁊ meipſo fruar. Aale. KE.
vi Bojer de amuci 2 Patris abſentia. Epiſtola. xxxuij.

Miess ſiluiꝰpoeta. S. p.d. geoꝛio gndrẽtio ſeneſi amico ꝓbo ⁊ sſtãti.Er̃is
tuis qs plurimũ accepi.vtoꝛ iocũdiſſime.qᷓs lectitaſſe millies ne qcq; ſat
eſt. ſcis em̃ cũ pñtes eẽmꝰnulla potuiſſe di pᷣterire ſine colloqo nro.nãqʒ;

gut ego te vel tu meipm qritabas.q̊ magis tecũ me viuere fiebat q; cuʒ alijs oĩbꝰ
In.n pftia vo lr̃e tue ũlo offõ fungũt qᷓ tu olim vtebare.cũ eis vitaʒ duco.he mihi

geoꝛiũ:he mihi te pᷣmũ int oẽs affer̃t.his fruoꝛ.has ãplectoꝛ deoſculoꝛq;.ex illis
ſolaciũ ſi qd hẽo ad me ꝓuenit.Cũ legiſ deũ teſtoꝛ ñ valui lacrimas ↄtinere.fleui
fateoꝛ.iteꝝ atzʒ iteꝝ fleui.En inquaʒ vbi amicꝰ ille meꝰ dulciſimꝰ.dimiſiſie ipᷣm
certo ſcio:ſi q reuiſã neſcio. Argebat nãq; ad lacrimãdũ pᷣcipue qð de genitoꝛe
meo ſiluio narrabas.tũc ei viſũ ẽ ignaro dd aculei coꝛculũ meñ tetigſſe.memie
rã pẽni amoꝛ?.pticipabãq; cũ pꝛe amaritudinẽ.ſᷣ de his omittamꝰ.nã cũ incidoĩ
hãc rem videoꝛ ꝓꝛſus emoꝛi.te at pꝛi meo adoptatũ gtiſſime tuli vñ intelligo vt
illiꝰ furoꝛẽ diminutũ ⁊ te germanũ acqᷣſiuiſſe.qbꝰ rebꝰñ potui rñdere plurimuzʒ.
Alij nãq; ilico receptis l̃is.nũc mediolani me ſcias ↄinoꝛari.pᷣſtoq; germaniam
poſtulabo.itaq; ſi qꝗs lrãs ad me vis dare.iubebis exponi baſilee.cetera nõ hẽo ᷓ
ſcribã.Adreocio petrucio nr̃o lrãs dedo ãpliſſimas.genuã eiuſqʒ cũctos moꝛes
ꝓ igenio ↄpᷣbẽd.q̊s tibi oñdi meo noie exoꝛab.Aale atz iteꝝ vale oẽſq; amicos
fss ubeta falnerg:sſ on genito:s is tuis ſolabere qad potes.
Magnificat beniuolentiam. EEBEs „77
Meas ſiluipoeta.S.p.d. Johi auriſpe Epiſtol . XxXYuIj.
ſiclo. Meſcio q̃d cauſe ſit iohes mi dulciſſime.q̃ neq̃az etiam paruo tꝑei/
J mo bꝛeuiſſimo momento imemoꝛ eſſe tui.eſq; in memoꝛia ſp mea.Et ipᷣa
recoꝛdatio gratiſſima eſt.q̃ te abñte nibil habeo dulciꝰ.Hoc dũ ſepiꝰ ↄſigero vñ
ꝓcedat.multa cũ enumerare poſſim:humanitatẽ tñ tuam potiſſime ratꝰ ſum de
diſſe cãz. MHaʒ cũ be patauo redirẽ ſenas.ſubſiſterẽq; ferrarie nõ nullis diebus.
tantũ in te Vantirgt eẽ cognoui tantũ charitatꝭ ac beniuolẽtie in oẽs etiã in in/
lũ foꝛe benignioꝛẽ facilioꝛẽq;.nazʒ ⁊ me voluiſti int᷑ amicos
tuos ↄnũjerare hac de re tãto amoꝛe tibi afficioꝛ.vt ſi s ad te ꝓfecturos ↄperiaʒ
ßMU e nij

=

Mhaex cã tua vtili t le nihi eſt te locupleten ocq; ſcri
bendo inopẽ. Oꝛo tñ ſi facultates tue ocium aliqð pᷣſtent.mei at memoꝛ ſis. Hãa

ſine l̃is meis vacuos nõ poſſum dimitterè. In pñtia vᷣo cum repiſſem. Micola/
um illuſtris marchionis nunciũ de te diligent introgaui.⁊ cum iocũda oia retu/
liſſet. longe gauiſus ſum letoꝛqʒ vehement᷑. Si qͥq ẽtibi coꝛdi ac iocũditati.nihil
eſt em̃ qd magis affectem qᷓ; te ſanũ hilarẽq; eſſe.⁊ me tibi chaꝝ foꝛe vt ex ↄiectu
ra caRo.imo expᷣſie intelligo.vnum itaqʒ oꝛatũ volo.vt oñdas.ſ.tuam erga me
beniuolẽtiaʒ extinctaʒ nõ eſſe.quã rem ſcribẽdo ſepius efficies. Aale ⁊ mgr̃o bu

oni ⁊ natis ſuis me ↄmẽdatum facito. 1
3 NHimphiplexim libellum ſe effeciſſe ſignificat. Epiſtola. xxxv.

„ 9

ieas ſilui?poeta. S. p.d. Sozimo medico pᷣſtanti ⁊ amico oꝑtimo.qᷓtu/
:2 iaʒ mẽſibus ad te lrãs dedi.qs nõ habuer.certi nibil hẽo.Snia tñ eaꝝ
fuit vt opuſculum eẽ ꝑfectum ſcires.q̊ͥ me de baptiſta ſepiꝰrogaueras edi

tuꝝ.qð iõ feci.nõ vt idoneũ me foꝛe exiſtimarẽ ↄdendis oꝑibus autoꝛem.ſ vxtin
telligeres amoꝛis erga te mei.tantaʒ eſſe vim.ne dqd tibi negare valeam. Aoſolui

Glibellum bũc tuo nomi dedicatũ vᷣſuum vltra duo milia.quẽ appellaui nimpbi⸗

plexim de laudibus baptiſte tue.ꝓfuſe lodntẽ.Eum vidit nicolaus nr̃aꝝ lraꝝ la

toꝛ.cui vidẽdum tribui.q̊ teſtis eet idoneꝰq deviſu referre poſſit vt nr̃e leges im/

pitãr. Libꝛi aũt memet latoꝛẽ ſpero.qm̃ iſtuc bꝛeui ꝓficiſcar.hbẽo em̃ multa de ba
ptiſta tua tibi recẽſere.q̃ nõ erant Ir̃is inſerẽda.Aale genitoꝛi tuo ⁊ iobi me cõ

mendato.vᷣbiſq; meis germanum tuum iubeto ſaluere. Iteꝝ vale.

*„

Excuſat vronice nõ ſcribentem. KS .. H
Mmleas ſiluiꝰpoeta. S. p. d. petro noxeto EPiltola. xxxvj.

amico pᷣmario. Mirabar dudum qᷣd rei eẽt ꝙ ad me nibil ſcriberes.ſᷣ be
rentẽ me iactun atzʒ ancipitem vir ſuauis ⁊ vtriuſq; nr̃m amãtiſſimꝰnico/

laus ac. er. dubio mouit.qͥ te diuitẽ factum retulit.q̊ audito. Atat inquꝗ ſubito.
binc illa in miffio lrãꝝ binc illa mei obliuio longiſſima Moꝛe em̃ boim euenitvt
itioꝛes effecti pauꝑioꝛes negligant.ſᷣ nõ eſt mibi moleſta ̊ taciturnitas tua qñ
u l

2 — E — „

enit longe nãq; dulciꝰ mihi eſt te locupletem eſſe tacẽdo qᷓ; ſcri
etſi diuitie occupatões dant maximas.tpᷣuſq; auferãt.pauꝑi tñ copiã ſbᷣmiſtrãt

Cuiꝰ ſi qlibet mẽſe paginam vnã ad me tinxen.magnaʒ gram facies amico tuo.
⁊ duplum recipies.Scriberẽ tibi haꝝ ꝑtium nouitates.niſi nicolaus inſtructus

veniret oim.quẽ libẽtius audias q; meas lrãs leges. Accepi te vył patrẽ factum
vel bꝛeui factuꝝ eſſe.að mihi voluptati ẽ.miroꝛq; noluiſſe te buiꝰgaudij me foꝛe
ꝑticipẽ.qͥ nihil ſignificauen tuo enee.Ego tñ cum filioluʒ in ſcocia ſuſcepi.mox te

reddidi certioꝛc.ſᷣ ille iaʒ e vita deceſſit.deũ oꝛo vt tuũviuere ſinat.pꝛis ſilem. e

rum ne oino exiſtimes te meis carpi ᷣmonibꝰ. Illud etiam te ſcire volo.qꝛ tuaꝝ

iraꝝ vnas ſuſeepi.p oꝛatoꝛes regios qͥ floꝛctie fuert.qᷓs ꝓ magno munere babui
tã etſi pluriſſannoꝝ paꝝ ſit vna epla ↄpẽſare ſilẽtiuni. Aalelꝛ me reuerẽdiſimo
dño cõi ⁊ viro ſingularis doctrine mgro tbome ⁊ ceten amic effice ↄmendatum.

Pꝛeceptum bene viuenc. alo ſeipto EPiſtola. xx xv
Meas ſiluiꝰ poeta io hi perigallo ſcripto⸗ iß ol 9, XxXXVvy.
n apſnico. S. p. d. Rem loge maioꝛc q; polum are Itelcila conicio ex
me petis.bꝛeuẽ vt tibi beneuiuẽdi pᷣceptõʒ ↄſcribam.emptatio illa non
oſultatio eſt. qd em fieri põt vt meis monitis tu indigeas.q ſtudioſus phie ſpꝑ fu
iſti. Cui ſi aliqͥd den Fſtaai unt diuini atz humani iuris octoꝛes.qͥ baſileam q̃i
athenas oꝛnatũ reddunt

enas eddunt. illos ↄſulere ⁊ faciliꝰerat ⁊ vtiliꝰ.in auſtria aũt demẽt?
eſt qᷓrere romam.ant platonẽ apud bungaria inueſtigare. Mon tũ ꝓptea tibi no

rñdebo.anta ẽ em̃ tuoꝝ erga me magnitudo meritoꝝ.vt nõ ſolũ petitõibꝰ tuis

ꝗs ſerio.ſᷣ etiam q̃̊s ioco facis tẽptatõibꝰ parere obnoxin me exiſtimẽ.Sat faci

am igit᷑ bꝛeuit peticiucule tue.nec phoꝝ moꝛe pᷣcepta dabo.ſᷣ vt pꝛfamilias cum
filijs ſolet:agã tecũ. Noꝛma ẽ ſuccincta auꝗ ſi Fuauen recta in celũ via tranſibis.
Meſcio ſi vnq;ᷓ ingrefſus es mareillic ſi vncq; fuiſti.icio te cũ ꝓcell inflari pelagꝰ

à.

— — XA ²4AMNm —᷑

—— — —, — — —

1 nauigiuz im peti Zꝛijs vẽtis cernebas.multa deo vouiſe.Si vis fieri ſaluus.re

4 cteq; viuere.qᷓ ꝓmiſiſti dum tempeſtas in mari fuit:ea puato. Ox ſi fret nunqᷓ;
aſcẽdiſti.carcereq; aliqñ Hõ vyt egreſſus talis ſis.qᷓlem te futuꝝ ſi exires
m ſpõdebas in carcere.At ſi neq; h̊ neq; illud exꝑtus es.remediũ terci ſuꝑeſt.õ
e dubito q̃n aliqñ egrotus fuen.Quis em̃ eſt:q triceſimũ annũ abſqʒ graui abqᷓ va
litudine attigerit.multe peſtes humano iminẽt coꝛpi.minimaqʒ res eſt qͥ nos vł
H tollit e vita vel moꝛbᷣ defrimis afficit. Memẽto igit mi iobes cum lectulo reſu-
.„ pinus iaceres. cum renes arderẽt.cũ ilia rupent᷑.cũ fauces arreſcerẽt.dum te ſitł
incẽderet. doloꝛ pulſaret.ſacietas tibi offenderet.qd tecũ ipᷣe diceres.qͥd deo ꝓ-
mitteres.ſi tibi ſanitas reſtitueret᷑. Certus ſum qꝛ de mõ viuedi ſepiꝰ cogitaſti.⁊
cui vicia dimittere.vtutes vo aplecti ſpopõdiſti. Nuncigit᷑ qꝛ dino munere ſoſpes
tin es.ſtude vt impleas ꝗᷓ ꝓmiſiſti egrotus.̊ regula ẽbñ viuẽdi bꝛeuis ⁊ certa hbanc 0
Ni buato.Sʒ accipe etiã aliam bꝛeuioꝛẽ.ſi vis recte agere vitam.nihil facias qd deũn
bi⸗ D videre nõ putęs.nihil ſecreto exoptes qð pñte pplo optare ñ audeas.iuuenaliſqBDl *
49 nf̃i meminen d ait. Optãdum ẽ vt ſit mẽs ſana in coꝛpꝑe ſano Cetere ex alijs ůre⸗
E qͥd Rere Holſem bꝛeuius non babuj. Daler me qñ id recipꝛocum eſt ama,
Significatio buius dictõis turpis ꝑ antifraſim. Pi zii
5 . Meas ſiluius poeta S.p.d.iohi campiſio EPiſto. xxxviij .2

pbᷣo pᷣſtanti ⁊ oꝛnatiſſimo. Demiratus es iohes mi amãtiſſime.vᷣſus me-

. os cũ legeres.mulierẽ turpem ꝓ defoꝛmi poſitam eẽ.Cuz vſurpatiſſmi
. apud oẽs autoꝛes peꝗᷓ ſit vt anime viriũ potiꝰq; coꝛpis turpitudo demõſtret. ſi
jbe eſt illud iuuenalis filiola turvi vetule ꝓducere turpẽ.⁊ alibi. Bꝛeue ſeds turpit᷑
/ audes.⁊ iteꝝ. Mec fedam alij nec turpe putarẽt.⁊ boꝝ exẽploꝝ mille.Cicero qʒ
. in officioꝝ libꝛis de turpi ſic loqt᷑ vt de re q̃ honeſto opponit᷑. Honeſtatẽ aũt ñ̃ in
t coꝛꝑe v in aia locauit.vñ ⁊ eiꝰ ↄꝛium qð eſt turpitudo aim intuet᷑ at egd necrõne
nec autoꝛitate careo.Licere mihi vꝭ vt quẽadinodũ ꝓ pulcro honeſtũ ponit᷑ ita
cturpe ꝓ defoꝛmi nõnunqᷓ; repizt. Dugligel ⁊ coꝛꝑe honeſto inqᷣt.qd ᷣuius
“ ti. pulcro exponit. Rurſus apud ciceronè in iſdẽ officioꝝ libꝛis.qᷣͥd ſignificet de⸗
coꝝ ſcis. Juuenalis tñ id ad coꝛpꝰretulit.tanti eſt ãrẽda cura decoꝛis.ꝙ ſi decoꝝ
. ad coꝛpus aimꝗʒ ꝓducimꝰ.cur nõ ẽ eadẽ de turpi lnia.ᷣ ne te mult᷑ moꝛer.autoꝛi
6 tatẽ ſubijcio int eximios poetas Ouidiꝰñ inferioꝛi ẽ loco.quẽ lactqtiꝰingenioſuꝰ
vocat.is in eo qᷣ de faſtis libꝛo inſcribit.hos vᷣſus ponit. AUtqʒ fere videt turpes
r i pelice vultꝰ.hꝰin anplexgiunit inqᷣt eat.loqᷣt᷑ qt de caliſtone q̃ in vꝛſaʒ ↄuerſa ẽ
c cvultus turpes dicẽs nibil aliud ſignificare voluit q; defoꝛmes. Nec vᷣgilij nob
, autoꝛitas abeſt.qᷓ de apibus loq̃ns in geoꝛgicis.⁊ puluere turpes dixit.nec tunc
J aim ſᷣ coꝛpuſculũ denotauit.Hos ego ſecutus ſuʒ.ꝙ ſi areſto.inimicus culparet
8 ſa welle naſonis atʒ maronis voctaʒ negligẽtiam ꝙᷓ illius obſcuram
diligentiam. Nale. rrr *
Damnat verboſa voluming. . Epiſtola. xxxix „
„ . Meas ſiluiꝰpoeta.S.p.d.mariano ſoʒino ſenenſi.Attulit mihi vir cnus
„ ⁊ ꝑbenignus ludouicus tuas lrãs.⁊ qᷓ ſibi ↄmiſiſti ſerioſe retulit. Aidi li-⸗
boster ipᷣm tui cãꝗ. ⁊ tuas lr̃as qᷓ vnice poſt meñ ex te receſſuʒ apud me ſunt
tr auide legi.qð mihi madaſti nõ potui abſoluere vt foꝛſitan cito voluiſſes.pt re/
ceſſum regis feſtinũ.qͥ raro vno in loco moꝛat᷑.indies tñ ero tui mẽoꝛ ⁊ qͥq facere
opoꝛteat alijs lr̃is tibi ſignificabo.res em̃ hmõi lõgum bhñttractũ.ſᷣ poſtq; cepte
ſuunt.nõ facile dimittunt᷑.nec tantꝗ hnñt variatõʒ vt nr̃e.Lu tibi ꝑſuadere debes
1 me tuum ſo eſſe cupeqʒ moꝛẽ tibi in oibus gerere.⁊ vtinam in loco eẽs,qᷓ te ⁊ tui
49 doctrina vti ſepius poſſeʒ. Gaudeo te patrefamilias factũ.⁊ rogo dinaʒ maieſta
. tẽ vt ſoboles ex tuis lum bis oꝛta.ſilis ſit tibi. Cõmęetarios tuos ſuꝑ decretalibus
4 ⁊ ſi facundos arbitroꝛ mirãqʒ ſciazʒ p ſe ferentes. Aidere tñ non cupꝑio qꝛ terrnit
1 melaboꝝ numerus cũ eos in q̃tuoꝛ ⁊ viginti volumina diſtictos ebſen mo⸗ Ele⸗
giſtaꝝ vl logi ſint/ hinc onigius vboſgs dicit leges Et imnenalis de cauſicſſck ſan SZ

bens libellos inqͥt eos infaſte ſeqᷓ. Lu tñ ⁊ oꝛatoꝛis⁊ poete ⁊ iuriſconſultilocum
imples deberes iſta metiri ⁊ modũ pagine facere.ne ſcriberes in imẽſum.qꝛ ⁊ ſcri

bẽti laboꝛ c.⁊ legẽti faſtidiũ.tuas ſoꝛtes ſi
cogices nõ dixiſti admodũ eẽ numeroſos. ar .
audius deus illi iter faciat ad ſuum deſideriuzʒ.qꝛ vir ẽ victoꝛia vignꝰ.nec qͥ dñjet
par eſt in oꝛbe ſibi.Ego illi afficioꝛ ꝓpt᷑ ſuas vtutes.nunq; tñ vidi eum. Si poſſet
italia ſuo pacari ſub dminio.magis ꝓbarẽ q;ᷓ ſub cõitatibꝰ.qꝛ coꝛ nobile regium

ged me miſen auide videbo.qꝛ illoꝝ

Grates ſemiat A wals zancream iuris intpꝛetẽ hugonis filium.quẽ apud te eẽ
io meo noie ſaluum dicito.
zau uri d⸗ Epiſtola. xl.

Pꝛomouet ↄducendum in officium. . ZWg.
ieas ſiluiꝰpoeta.S.pꝑ.d.x ño iohi mayers cancellario auſtrie benefacto
ri ſuo bonoꝛãdo.Alloqt᷑ te vir bonus ⁊ honoꝛãdus lodouicus latoꝛ pñti
unm.in re qdam vñni mariani ſoʒini ſeneñ.vtriuſq; iun doctoꝛis excelletifi

mi:q̃ libenter in hac tpis tribulatõe ad germanie ꝑtes ſe trãſferret.⁊ ius wienne

legeret.qre ſi vides ad eam rẽ eẽ modũ.ſupplico vt me inſtructũ facias ⁊ ego regi
referam. Mibi em̃ res vẽvtilis ⁊ vniuerſitati ⁊ patrie ⁊ regi. Naʒ cum ille ſit ex
pᷣmis italie woctoꝛibus.multi remanebũt wiẽne.q̃ nunc baduaʒ ſtudij cã vel pa/
piam pgunt.Et ois bauaria ſueuia fràconia ⁊ bobemss ac etiã hungaria funedi/
ſcendi cã wiẽnaʒ petẽt.Rex vo in bis q̃ iuſſunt ↄſulere ipᷣm poterit.⁊ ſi q;ᷓ; opus

₰

fmerit: ducet eum qeunq; voluerit.iõ ſi vides viam ad h̊ patere.fac ine certioꝛ?t.
⁊pfide qꝛ boiem ꝑliberalẽ ꝓmouebis:nõ doctuʒ in iure ſolũ ſ᷑ oĩis doctrine ꝑitũ.

Eius virtutes ex lodouico pᷣfato planius ꝓnoſces.me plura dicere cõis pꝛia ve/
tat ⁊ amicitia qᷓ illi ſuʒ iunctus.ne has res pᷣferre veritati videar.ſᷣ ↄfido multos
eſſe in germania qͥ viꝝ noſcũt. q eius diſcipuli fuert ꝗͥ me ſuccumbere nõ ſinent.

Tu cõis boni amatoꝛ ⁊ regal honoꝛ ꝓmotoꝛ es.qð in bacre potes oñde.Aale.

Dat fidem ſcriptis.

Heao ſiu Opoeta. Strenuo muiti vo peopio E Piltol9. xlj.

bobemo. S.p.d.ſunt mihi certa ꝗᷓ ſcribis.nec vnqꝙᷓ aliter ratꝰſuin.Noſco

eefñ moꝛes militum int᷑ q̊s magni fit fides.ꝗᷓ ex ea eſt dicta vt cicero vult.
am̃ fiat vt dẽ.Lu vo vltra militiaʒ etiaʒ lrãs es ſoꝛtit?.qꝝ magna ps fidẽ ↄmẽ/
dat:deciꝑe aũt int᷑ vicia ponit.Scio igit᷑ de retento eſſe cũ ſoares ꝓficiſci.nec ego

galiud ratus ſum.ᷣ ↄmnendo te q; reſcripſiſti cãm remiſſionis ⁊ felicem te puto.qͥ
neq; mõtes neq; lutum neq; glaciem aut niues expiri voluiſti.quãq; Hͥ omnia to

lerabilia exiſtimarem.ſi bachꝰapud has gẽtes tractabilis eẽt.qͥ rudis eſt. aſper.

indomitus. amarus.nihil hñs in ſe ſuauitatl. Aetuſtas bachum qͥ dulcis eẽt ⁊
hoĩem affabilem redderet:in numero deoꝝ collocauit. Hic vᷣo int eumenides cũ

cerbero ⁊ ydra locãdus eẽt. Quid tibi ve mulieribꝰ dicam.ↄpᷣmo me ne fiaʒ odio
ſus.ne aliq̃ ex ur̃is ſocijs qͥ rutilam credunt lucretiam.me moleſtam arguant qſi

eoꝝ amoꝛi derogauerim.ſᷣ amoꝛ cecꝰeſt.iõ papi floꝛẽtinꝰ lucernam qᷓndam ada/
mauit vt pendẽtem ex cingulo qͥcunq; iret ferret ſecum. ⁊ obuiantibꝰ qᷣbuſcunꝗʒ

oſtentans.nunq̃d pulcra ſucerua eẽt pcunctabat᷑.Sic iuuentꝰvʒa ethiopem q̃ui
niue ſit candidioꝛ colit. Yacit ̊ inopia.nam ⁊ monoculus rex eſt int cecos.ſatis
dixi. tu wiẽne degis vbi veneris choꝛ? late ptʒ. Sʒ caue ne vincaris vᷣbo aut blã⸗

dicijs alicꝰ?.qꝛ poſtq; ineſcat?eſt homo.derelinqͥt᷑ eſtq; deriſui.nullaʒ ames pᷣuſq;
ꝓbaueris. De pecuniola mea mea laudo.illam apud cancellarij frem veponas.
Regi ero tuus fidelis nunciꝰ.⁊ hodie vt puto.nec mihi h̊ erit ꝓ te facere arduuzʒ

Atinam ſᷣuire tibi ampliꝰ poſſem.naʒ meritꝰ es vt te omnes ꝓmoueant. Aale

⁊intra bohemiaʒ noli tãdiu eẽ vt obliniſcaris nr̃i.QOð rũſum rerx dederit ꝑ alias

2

ffras efficiam tibi notum. Iteꝝ vale.

e rege aragonũ q̃ ſepᷣſiſti ex alijs q̊ʒ

De incerto curialium ſtatu. . . dil Ol⸗ T h.
Neas ſiluiꝰ vno Caſpari ſchlick cancellario impiali.S.p.d. In lr̃is alijs
s cum pñtibꝰmitto ſignificaui tibi maieſtatẽ regiam diem ſancti geoꝛii/

—— — — —

e

—e. —☛ — — —

—e

— — — —*

la auferat᷑.⁊ aiunt q dam i

delegife. in quo vellet Zetere nurẽbergaʒ. ⁊ ſic in ↄſilio ↄduſum eſt. Sʒ nõ eſt ſi⸗

bille folium.aut imutabile fatn.qð in ↄſilio decernit᷑. Niuimꝰ nos indies qð be/

ri placuit hodie diſplicet.ita geſtum nũc eſt.T erminꝭem̃ qͥ erat ad ſctm̃ geoꝛiun
receptus.nunc in aſcẽſionis diem ↄmutateſt.mibi hͥ mutatio ſuſpecta eſt vere-
oꝛq;ʒ ne deriſui ſit pᷣncipibꝰ.qͥ dietas almanoꝝ infinitas aiunt. Puto aũt xegem
idcirco terminũ bunc amplexũ.qꝛ mox inſtet alius cũ bohemis receptꝰ al nati/
uitatẽ beati iohis.qſi ꝑx hunc modũ intendat rex vnũ mẽſem nurẽberge moꝛari.

imperij ⁊ ecclie facta terminare.atzʒ exinde pꝛagã ire.neſcio tñ an bñ metiti ſunt

terminũ.qͥ hunc excogitarũt.Ego reoꝛ neq; regẽ ad diem vẽtuꝝ.neq; mẽſem ad

tot negocia ſufficere poſſe vereoꝛq; nedu vno itinere duo negocia volumꝰ abſol⸗

uere.negligamꝰ vtruũq;.ſᷣ faciat me deꝰ falſum vatẽ potiꝰ qᷓ; veꝝ cũ tanto dãno.

Er his video diete ↄtinuatõʒ nõ biturã locũ.ſiẽ apud vos erat ſtatutũ.qꝛ nimis

du ꝝ eẽt tadiu expectare.exin de inteliigo chimeñ.epᷣjm huc vocari ⁊ te etiã accer/
ſiri.⁊ qꝛ epᷣs huc q;cito vẽturꝰet.ſuadeo vt ⁊ tu nibil tardes.ſcis qͥd expediat pt᷑
eccliaʒ friſingeñ.tu potuiſti ſentire qͥd ſit aniꝰ chimẽeſis i hac re puto vtile foꝛe vt

nõ ſit tardiꝰ tuus q́; ſuus acceſſus.credo me ſane ↄpᷣbendis. Comes goꝛicie iam
triduo h eſt.eiuſq; ↄſoꝛs.diſpar ↄiugiũ vna ingreſſi ſunt.vnas edes incolũt.vna
opidũ ꝑgunt.ſi ſic ſe amqt vt foꝛis ſignificãt beata ſocietas ẽ mirãdũq; ſpecta-

culu.nuꝑ viꝝ vxoꝛ captiuũ hũit in vinculaq; piecit.ac hoꝛrẽdi criminis ren dixit.

MHũc vnꝰ lectꝰ vtrũq; recipit ⁊ vna paſcit meſa.mira res ſi tantũ odiũ tãcito po

ni p̃t.int᷑ alios ſi ̊ accidiſſet.nec vir vxoꝛi fidẽ recociliãte daret.nec vxoꝛ viro in/

iuriaꝝ vltõʒ verita.ſᷣ̊ h̊ foꝛtaſſe nõ vt volumꝰ ſᷣ vt qmus agẽdũ eſt. Exitus q̃ ſit

vtriuſq; mẽs patefaciet.albertꝰreg frat᷑ tardiꝰ ſpato veit.is ei neſcio quã ob cãʒ
petꝝ cottrazʒ ſuñ cancellariũ appꝛebedit ⁊ ↄiectũ inviculis ↄpedibꝰ ferreis alliga
uit. ſic vir ifelix multoꝝ laboꝝ fert pᷣmiũ.nemo eſt qͥ ſperet ibᷣm libersduʒ. Pꝛin
Eed nãq; hmõi fere oẽs ſunt vt q̊s capiũt.nũqᷓ; dimittat.aut em̃ reꝰeſt.q captꝰ
eſt ⁊ luere pena dʒ.aut innocẽs.⁊ vt vidcat᷑ nocẽs tenet᷑ ne ncpis crimẽ pate/

at.ne vel ille dimiſſus iniurias q̃ſtuʒ eat ⁊ vlciſci ſtudeat. Beati ꝗᷓ ꝓcul a curiaꝝ

tumultcibꝰ degũt.⁊ ↄtẽti ſunt ã adeſt foꝛtuna.nos aioꝝ ĩpulſũ cecaq; cupidie du/

cti.regũ atria petimꝰpᷣncipũ in oculis vᷣſari volumꝰ.qͥbꝰ ſi milies cũ ꝑiculo a

huier.modicũ vᷣo oberrauerꝭ mox piſti.nibil em̃ violetiꝰ ẽ aure tyrani.ſuſpicioſi
oẽs ſunt.tum curiales inuidi ꝓmptiq; neqũ ſi affit.vᷣ ſi abſit q̃; criminari delictũ
DHerierũt oĩia buitia ſi ſemel no recte ſpueri.⁊ ſunt nõnulli.qͥ tic citius puũ ꝑdũt:
cñ maioꝛa ſunt obſeqᷣa.naʒ cũ videt ſe multa illi debere.potius delictũ cupiũt qᷓ

obſedum pᷣmiare. Sunt tñ plures qͥ ducꝭ alberti factũ ꝓbãt: ⁊ mibi q̊ ita ꝑſua⸗

ſum c.naʒ pᷣnceps ille.tũ ſapiẽs eſt.tũ mitis.nec abſq; magna cã in tantũ viꝝ in/

——

ieciſſet manꝰ.ſᷣ cottre vtilius fuiſſe plebẽ ſuam curaſfe.HNuc ſie q̊ pacto ſibi il⸗

ferai irregularẽ eſſe boiem pᷣuandũq; ecclia in ꝗᷓ vellet nunc
vt exiſtimo petrus deo puire.ſ qꝛ dum facultas fuit voluntas defuit.nũc volũ
atem facultas deſerit. Hemo ↄtentꝰ? viuit ſoꝛte.q̊ plus babemꝰ.plus volumus.
Ille beatus ẽᷣ cupiditati terminũ ponit.q̃ vo nimios optat honoꝛes⁊ nimias
poſcit opes.is ſibi excelſe turris tabulatũ erigit vñ altius cadat.maioꝛẽq; det rui

nam q; opinionẽ. Faxit deus vt ſicut nunc nõ hẽo.ſic ꝑpetuo fugam.Tu vale ⁊

7

uis h reditum tuum videant᷑ diſuadere.q;pꝛimũ redi.qꝛ rex nr̃ nibil tyrãni hʒ.
t tu nõ cum eo i cum alio creuiſti.nec nũc augere vᷣ ↄpuare ſtatũ queris.

Rerx aragonum ſe cingit in auxilium rbodis iſtola. xli

contra thurcum. X . Lliij.
Neas ſilui dño Caſpari ſchlick cancellario imꝑiali.S.p.d.Aduenerunt
deniq; lr̃e aplice ꝑ guidonẽ allatę.ſicut ex curia ſcpᷣtum erat bas apud me
habeo.nouẽ numero. Sunt in foꝛma plena ⁊ ſufficieti.nũc opus ẽ vt q;totiꝰ re/⸗

uertami qꝛ vt ſpero poſſeſſiõʒ aſſeͥmi oↄcupitã.nũciꝰqᷓ attulit lras refert tbadeũ

—

marchiõʒ heſteñ. ꝑ nicolaũñ piceninũ cũ mille etibꝰ icceptũ miſſq; rgi aragonũ

. „ . — . „ „ 2„ „. .
Qui rex venetis ſcripſerit pacẽ. aut belli poſcẽs inducias.naʒ duas ⁊ qdraginta
galeas armauit.intẽdens ſaracenoꝝ qͥ ↄ rboduʒ venerant inſultantibꝰ obuiare.
nihil adhuc de rñſo ſcitum ẽ. Atheſini legatos bnt venecijs auxiliuz poſtulantes.
qð ne fiat timoꝛ ẽ. Libent᷑ nãq; veneti aliqd illis in mõtibus piſcarent᷑.ne venari
ceſaron mari eoꝝ poſſet. Hẽbitis ⁊ vos lrãs de venecijs ꝑ qᷓs cognoſcet ſõniuin
eæẽ de pecunijs.niſi alia incedatis via comes goꝛicie bic abceſſit. abnegat! ſibi feu

.2

dis. Dicũt em̃ auſtrie duces id pᷣuilegij bꝛe. ne qͥs in fritoꝛijs ſuis ᷣnceps degat
vexillo inueſtiẽdus.vxoꝛ eiadbuc eſt h. Manẽt vetera pacta qᷓ comes cilie ꝑcuſ
ſit. oĩa vir tenet.vxoꝛ vnũ caſtꝝ hbʒ ⁊ ibi libꝛas cẽtuʒ.⁊ rurſus tricẽtas annuas ex
viri camera ſuſceptura ẽ.ſᷣ ↄia cere illi nõ tenet᷑.hoc viꝝ male hʒ.vxoꝛẽ pua ꝓui
ſio grauat. Comes cilię ⁊ dux albertꝰambo in ↄſiliñ regl ſunt recepti.⁊ his diebꝰ
ſiurarũt.itaq; nõ oino h̊ nibil ẽ actuʒ. Reliqᷓ ex ̃is dñi heinrici ſenciet.ego maxi/
ode cupio titum liuium vꝛi leigelis nie; vt meꝰ ſit in curia aliqn ſocius.
Dalete ⁊ me vo ex amoꝛeↄmiſſum habeatis. —Riſt. Jiiii
Mouitates de tures. „ Ep iſtola. xliiij *
AIMeas ſiluiꝰ poeta. S. p. d. ſũmo pho iohi campiſio. Alioꝝ lrãs q̃ ad me
fFfcribunt᷑ ſemel dũtaxat lego.idq; curſim. Zuas cum recipio nunq; ſatis
legiſſe videor. Redeo iteꝝ atz iteꝝæ nunc iſtã uunc illam ꝑticulazʒ attingo.
Egre illas e meis manibꝰ abire ſino.facit hoc oꝛnatꝰ ſcribẽdi ⁊ charitas tũ ꝙ cuʒ
illis tanq; cuʒ teipo loqr. ͥ nemo mihi ſuauioꝛ c. MHunc cũ guidio tabellariꝰ tuas
mibi irãs redderet:qnti voluptat accepim nõ poſſum ↄiuctim expꝛomere.ſᷣ p⸗
tes eple tue ſingulas referẽtẽ me mag intelligas.⁊ qntu attulen gaudij intueben
mneliꝰ.pᷣtereo res in ſubꝛes.nec em̃ mibi ſuaſum ẽ.te qᷣcꝙ abſq; ↄſilio facere.tãetſi
iocãs magiſqᷓ; arguens de pcitate fecerim vbum.að de politic ſcribis. admoduzʒ
placz nec te mirari oꝑtz ſi tibi ibꝝ empturo ꝓſpicere volui.nõ ei diffidere ẽ ami
citie ſ̊ ↄſulere.qñ viaʒ oñdimꝰ uãdi argẽtuʒ.qð vo ad nũmos me paulopoſt ni
mis affectũ dicis q; opoꝛteat.facis amice.qͥ me admões ne qͥd auaritie in me ſit
te q; in hboc pm pbes: ceſi aim vicijs purgare.s ſcig oẽs nos cuʒ ſeneſcimꝰ vt
terentij ſnia eſt ad rẽ fieri attẽtioꝛes:q;uis ab re ſit.q̊ minꝰ reſtat itinen:eo plus
Iſicut cicero ait᷑ )qrit᷑ viatici parare.Credo id accidere.qꝛ multas ꝑpeſſi calami
tates in iuuẽtutẽ.illaꝝ meminerimꝰtimemuſq; vt reuertamur i eas.animꝰ iuue
nis ſãgine feruẽs. ebulit. furit iſanit.nii pẽſi b.ñ pecuniã pẽdit qm̃ ſe facile lucra
tuꝝ ſpꝑat.nũc bella metit nñc mercaturꝗ cogitat.nũc regales curias megitat᷑.cre
dit amari. credit ſibi ab oibꝰ ſubueniri ſi op?fuerit. Vetulus ſpũs ſcit.;rare ſunt
amicitie. q;fallagces amoꝛes qᷓdifficilia lucra. Scit tpalia bona (ſine qbus negat
areſto.plenaʒ felicitatẽ ſin manu eẽ foꝛtunc.q ſi amiſerit. illa inuita recupare nõ
öt. ego mi ioes ſatis mnulta ꝓbaui:pecunias q̃ſi funũ ↄtẽpſi.nunc cũ illas vel
em. nuſq;ᷓ apparẽt. Hideo veꝝ eẽ qð iuuenalis inqͥ̃t. baud facile emergũt qꝝ vᷣtu
tibꝰ obſtat res anguſta mi.ſi mibi puer vt vᷣgilio ⁊ tolerabile fuiſſet boſpiciũt
potuiſſem ⁊ ego catare ſõᷣ antropierio.qð nuc põt ſane pauꝑtas facere.mihi cu/
randũ eſt vt viuã atʒ auro nõ careã. q̊ nocte dieq; coꝛnꝰeget.da igit᷑ veniã ſi em/

☛ —

ptoꝛ qᷓ; minimũ dare cupiã. Maʒ ⁊ qͥ vẽdit q;maxim optat vẽdere.age tñ vt vis

fiat.nullibi ero tibi aduerſus:tãetſi diſputare intdum placeat.Luũ eſt curare vt

areſto. veniat.quis pᷣcio emptꝰ.nec doleat h phᷣs vẽdi.nas ⁊ platonẽ venſdatu,-
legimꝰ.quãqᷓ; vẽditio h̊ quã peto:etiaʒ ciceroni ⁊ vᷣgilio ſit accepta.nã q ſcribũt

nil aliud volũt niſi vt poſt obitũ qſepiſſime vẽdant᷑.tu tñ alijg lr̃is iueniſſe te gie
bas.venalẽ phᷣm.nunc teinuẽtuꝝ dicis.ſ ille foꝛſitan ſenis mãſit.iõ alium qris.
ꝛ mbi ſcribis te vᷣba ex ſummo põtifice audiſſe abus ſpem ↄcipis foꝛtune me⸗
lioris.magna leticia intellexi.ſcio em̃ honꝛe atꝭ bono qᷓuis te bignũ. Lu tñ ſeis
diuitias plerũq; indignos comitari eaſq;( vt phᷣi volũt q̃ͥ minꝰ ſunt vigni poſi/

dent. i tibi minꝰ ſpero. pᷣt ſimpõtifex fatũ vicere.⁊ ptim ſi vt ſcribis adiutoꝛ
tibi ſit reuerẽdiſſimus dñs tuꝰ meuſq;.dico meꝰq; vetꝰmibi apud illũ noticia ẽ 2

4

t
Ne.
tes.

putaui me aliqñ ab eo eiligi.idẽq; nũc puto.hiſi vel ſu mutatꝰ ſit animꝰ.vel que
intcederũt negocia me ſibi alienarũt.Cred te meũ ᷣmonẽ caꝑe.ego tñ qᷣcqᷣd ſit
il li afficioꝛ vtutemq; ſuã ⁊ miroꝛ ⁊ colo.nec ex eo aliud peto.niſi vt tuum bonu,ʒ
q̃rat:qͥ vno vᷣbo ſtatũ tuum põt mutare. Ipſe phus eſt niſi pᷣm amat deſinit eẽæ

dʒꝗò eſt. nec ego tanti eũ facisg. optz noõnunq fſoꝛcunaʒ vincere eiq; reſiſtere ꝓ vir

darl. Oe noxetano ſat feciſti deſiderio meo.nõ ſolũ em̃ qͥd officioꝝ gerereanibi
expoſuiſti.ᷣ ipᷣm qᷓ ad me ſcribere ↄpuliſti.Ago tibi ꝓptea gr̃as ingetes. Aideo
tñ nõ ↄcoꝛdare qᷓ icrihis.his qꝗᷓ ab ipſo accepi. Is ſe inopem ſcribit.cũ eum diui⸗
tem dicꝭ.ſᷣ̊ credo te ad veritatẽ loqͥ:ipᷣm ad opinionẽ. Nemo em̃ diues eſt cuiꝰ cu
piditati nõ eſt ſatl.tu qð ſufficere bomini rer.id diuicias ais. Js qꝛ non bʒ auri
mõtes:pauꝑem ſe putat.Ego plus tuis lr̃is de eo.q; ſuis ſum gauiſus. MHaʒ ſi te
nõ auiuiſſem pᷣus.moleſte tuliſſem eius ſcripta.Diligo nãq; ipᷣm⁊ omnis acer⸗
bitat ſue ſum cehsif tu leuas me magnis anguſtijs.qñ bñ eſſe illi dicis. NHõ
dicam plura in h qꝛ ſibi ſcꝛibo.⁊ puto eum apud te riſuꝝ.qñ exvpuentes miſeria,ʒ
deainbulatũ itis meiq; memoꝛes eſtis.ſiue coliſeum pietat ſiue pontem emilux
vel cũ termas viſitatꝭ dioclecianas ant illa ſanctoꝝ templa.iacobũ caluum reſa⸗
luto ⁊ bñ illi eſſe cupio. Hã mei aliqũ amic fuit.⁊ nũc eſt niſi amicitia poſſit fra
gi. multa mihi de Cõte nr̃o ſenenſi venerabili cubiculario aplico ſcpᷣſiſti.q̃ om̃ia
iamdudũ mibi wienne retukeras.⁊ ego vera eſſe ſcribam.qͥ vix illũ nobilẽ ↄterra
neum meũ a tener annis noui.Duto tñ te illa pñte ipſo ſcpᷣſiſſe qͥ tamefficax fu
iſti. qd dixi puto certa res eſt. NHam tuipſe in dnobꝰcoꝛꝑibꝰ vnam eſſe anima,ʒ
vixiſti.qð igit ſcribis nedum illo pñte ſcribis:ᷣ iꝑſe ſcribit. NMon dicam tibi v
aliud ſigniices. Ham qð& de te dico.de ipſo dico:ſitu me babes.⁊ipᷣe bʒ. Ariſto⸗
phanes tuꝰ.regium mibi ſalutes dicere voluptsti eſt.nã ⁊ illiꝰ mẽoꝛ ſum.vᷣ optaſ
ſem q̃ foꝛtuna ſit ei ſicut de petro ſcire.timeo nãq; ſibi.naʒ oẽs poete acent.ſur
gũtq;ʒ theologi.qꝝ iuſticia ſumma putat᷑ ſcia. Hoeta vᷣo exurit intactam paridi
ni vedat aganẽ. Arbitroꝛ tñ qꝛ pius eſt vir.deũ illũ reſpicere ⁊ aliqd iaʒ tribuiſſę
ſit ſibi tuta ſenectꝰ a tegete ⁊ baculo. Hibil mõ plus eẽtiſcribẽdum niſi ꝙ te ſci⸗
re volo reuerẽdiſſimũ dñm cardinalem ſancti angeli cũ rege polonie atʒ diſpoto
iam intraſſe hungariaʒ.q̊ in loco baſſa thurcoꝝ cũ viginti milibꝛeqᷣtum obuiam
venit. Pꝛemiſſiſq; leuis armature militibꝰ xpᷣianoꝝ exercitũ infeſtabat.tũ iobõ
nes trãſiluatoꝝ dux.q vngarica lingua dr vainoda receptis decẽmilitibꝛeqtum.
HMoꝛauam flumẽ traiecit.relictiſq; impedimẽt? baſſai petebat pᷣlium initurꝰ.
Timuit baſſa receſſitq;. iohes vo vꝛbẽ niſaʒ ꝓfectꝰ eſt eamq; militibꝰcinxit.nec
magno negocio expugnauit.Exinde relatũ eſt baſſam cũ exercitu reuerſum bel/
lum poſcere.qͥ accepto:obuiam iohes prexit.atʒ vt in ꝓpinquo fuit ſtructꝭ aae⸗
bus certamẽ inijt. Mira res:ex churc duo milia ceſa dicunt᷑:capta qtuoꝛmilia.
Ex xpᷣianis ſolum decẽ cecidere.qᷣbꝰ ꝓ xpᷣi noie certatibꝰ bñ putandqũ eſt obueniſ-
ſe. Signa militaria nouẽ intcepta ſunt.inulta pᷣda aſpoꝛtata ⁊ ſpolia ditiſſima.re
liqᷣ qt fuga moꝛti eripuerat incolaꝝ inſultu perijſſe dicunt᷑. Hec acta ſunt ag die
teraũ nouẽbꝛis ſicut regi nro ꝑ iᷣm cardinalẽ ⁊ regijs lr̃is ſcptũ eſt. Aiunt H ma

gnũ eſſe initiũ.⁊ ſpem hinc ſuſcepi.q tburci ex europa pellant᷑.qd faxit deꝰ.tũ pt᷑

xpiani religionis augmẽtum.tñ ꝓpt᷑ nomẽ ⁊ gliaʒ cardinalis ipiꝰ.quẽ dignũ ho⸗/
noꝛe quis deputo.cũ ſidem catholicaʒ defenſuꝝ tant ſe diſcriminibꝰobiecta. A2⸗

le ⁊ amicoꝝ dcqͥd babco ſaluum dicito.

Quõ vxoꝛ ducenda ⁊ pᷣncipibꝰ puiendum ſit. Ep iſtola T lv.
Meas ſiluiꝰ poeta viro pᷣſtanti fratriq; colẽdd petro noxetano.S.p.d.ma
guas habeo gr as campiſio nr̃o.qͥ te mihi ſcribere ↄpulit.ſᷣ maioꝛes tu illi
bpfe debes.q̃ eius oꝑa ad te reuerſus es. Hanq; cum ſoleres oim eſſe hu⸗
maniſſimꝰ.diu extra te fueras nihil mihi ſcribẽs.Qua re neſcio qᷓ potueritimma
uioꝛ eſſe. Sʒ viuat felix campiſi?d tebũanitati reddeus me vita donauit Erq v.

iam exanguis moꝛtiq; pxrimus: nibil tuaꝝ ſuſcipiẽs lrãꝝ iaz rediuiuꝰ ſuin fa/

ctus ſcpᷣt tuis.tãetſi nnlla ſcribaſ racida:nã qᷣcd tibi moleſtũ ẽ.id mihi q̃ʒ acer
buzʒ eẽ dʒ.ſᷣ credo plus alijs q; tibi dete. Fac em̃ vt viꝝ pꝛudẽtẽ decʒ. qᷓ de ſe par
ce loqͥt ⁊ oia ſua iminuit.vt ñ miles traſo auget.tu teę pauꝑem dio.Cãpiſius te di
uitẽ aſerit. nec caſtellanus negat. In ̊ tñ duplex rõ eẽpᷣt.aut em̃ nimis apꝑpetis.
aut iactãtiaʒ vitas.ne te diuitẽ ſcribẽs venari gliaʒ videan.ego ſiue pauꝑ ſiue di
ues ſis tantũdẽ te facio.nõ em̃ vnqꝙᷓ foꝛtunas tuas ſ te amaui.⁊ illã quã in te ſitã
vᷣtutẽ cognoui. Si diues es petrus es ⁊ vᷣtus tua ẽ eadẽc.nec iſta ĩmutata ſt ſi pau
per es.qꝛ nulla ex vᷣtute ſpolia caſug ducit.qð vᷣo pꝛem tibi eẽ atʒ ſobolẽ dicl.cre/

do vt ſcribis.⁊ pietat᷑ ẽ his venire.qͥ hoc nõ facit is iaʒ nec pius ẽ nec bonus nec

bõ.ſᷣ imanis belua.Quid em̃ imanius dici pᷣt q; illi opẽ negare a q̊ ſuſceꝑis vitã.

O mi petre nimis ẽ arctũ pꝛi q̊ͥ ſumus obnoxij viculũ.qᷓ;uis aliq̃ꝝ veſania eo ꝓce
dat vt nõ ſolũ negare pentibus victũ audęat.ſᷣ eos ẽt vinciat.cedãt atʒ trucidẽt
ſ H̊ pᷣtereo. Illud at mibi riſuzʒ excuſſit.qð de pbiloꝛcio ſcpᷣſiſti.ſiue hãc volumuſ
antipholq vicere. Aiſus ſum cũñ terẽtio loqͥ: du tuas glegi lrꝗs.nunc mihi pãphi/
lus nuc eſchinus nũc cilnia videban.ſᷣ accidit tibi credo nõ ſiniſtre.qñ bñ moꝛatã
vᷣginẽ ſoꝛtitus es.q tuis ↄuenit moꝛibus.q̃ nõ ad ſuã ſᷣ ad tuã ſit victura ↄſuetu
dinẽ.nec tu mibi Q pauꝑtate dixer:vxoꝛẽ.naãqʒ chares nõ auꝝ ſ̊ feminaʒ ſibi
maritat. vxoꝛc caſtã.foꝛmoſaʒ ⁊ fecũdaʒ volo.h̊ ſi affint nłplꝰexigo. Sũti crede
mibi mi petre.multa cũ diuitijs vicia.alie temulẽte ſt.alię ſuꝑbe Otumaces.ad⸗
ultere maliloqᷓ. nunqᷓ; vin pacẽ dãt.alie defoꝛmes.egrote.ſteriles.h̊ tua nõ bʒ ma
la. Quid minimũ qꝗris vbi ſt maxia.tuteillaʒ ꝓbas.⁊ ſolũ accuſas inopiã.ſuꝑis
ſit laus ꝙ tibi ſat ẽ. ꝙq; officijs lucroſis pes. Marchio ſaluciaꝝ vt nobiliũ ⁊ po
tẽtũ faſtidia fugeret.poꝛcariã puellã.quã in nemoꝛibus venatõi dãs oꝑaʒ reꝑit.
mr̃imonio ſibi ↄiuxit.cuius vita oẽs illuſtres feias iferioꝛes ſe foꝛe mõſtrauit.qᷣd
tu dicas.aut agas.qñ pᷣncipes ñ verẽt᷑ pauꝑis domus ãplecti ↄnubia.ego tibi mi
petre.ſi ſic ẽ vt dicl.ſi tibi moigera pueli ⁊ tuo Sſken 2ueniẽs.ñᷣ ſuadeo vt nu
ptias ꝓtrabas.tibi melius qᷓ; alijs geitIierl⸗ eciſti añq; nubẽs.Alij ſepe de/
cepti ſt. vxoꝛes ducũt añq; ꝓbẽt.⁊ eſto viderit.⁊ faciẽ laudẽt.multi ſt᷑ occulti de/
fectus qͥ poſt ᷣmos himeneos i lucẽ veniẽtes.ꝑpetuis cruciatibuſ viros affligũt
ego de me facio ↄiecturã.ples vidi amauiqʒ feias.q̃ꝝ exide potitus tediũ magnũ
ſuſcepi.nec ſi maritãdus ſieʒ vxoꝛi me iga cuius ↄſuetudinẽ neſciã.Coq̃rtecuʒ
apte.ſcio q̊; ai tui ꝑtẽ.q̃ ſepe mihi dixiſti.eaʒ te velle ↄiugẽ ducere.q̃ ſe tibi deberę
plur ia fateret᷑ecce iã babes totũ q mẽte petiſti.vide vt tibi ſis ↄyfoꝛmis. Ego ſi
qñ dulces fuiſaz lares ⁊ amenã italiã fpeta.qð mihi duobio ẽ.nłme feciſſe puta
bo. niſi ⁊ te ↄueniã ⁊ vxoꝛẽ ⁊ liberos ⁊ pueros ⁊ dvmũ ⁊ eq̊s tuãq; oẽm ſuppelle/
ctilẽ videã paniſq; tui aliqd edaz. Hec te treat meus honoꝛificus aduẽtus.non
eĩis ſum qͥ põpã ducẽ poſſim.ñ arridet tãtũ mihi bera foꝛtuna vt cũ faſtu ⁊ glia
ſperẽ me patriã poſſe rmearę.ſa mihi fuerit niſi mẽdicus redeã.Sat erit ſi mea
pecunia viaticũ coemero.qð mibi ſperẽ nihil . ⁊ in hẽo ſuꝑis grax.ſuaſiſti exi⸗
dæ vt pꝑti tue faueã ſi nõ alia ex cã ſaltẽ pt te.ðᷣ eſt adiuratio ſcagii ñ ſuadet tm̃.
ß ẽt cogit. u th noſti me pᷣncipi puire.qͥ nullaꝝ ẽ ꝑtiũ.qqʒ mediũ tenẽs vnioni
ſtudet.nec fas ẽ uos alið velle q; dñi cupiãt.mibi ſctm̃ vꝛ regis ꝓpoſitũ.cui vt fa
ueat Ss ſupplex oꝛo.nec ſi ms regia locũ habuerit.ſoꝛs tua deterieꝛ erit.ᷣ quẽad
modũ puto lõgemelioꝛ.qꝛ tũc diues ẽ curia ⁊ officialęs opulẽti.qñ ẽ vnio quã ſi
8s daret.poſſes ⁊ me ⁊ te vocatũ facere.ſᷣ neſcio qñ bᷣ̊ erit iteri me regi iſinuabo
regi Hareho regẽ ſeq̃r.qð is volet ⁊ ego volã.nulla i re aduerſus ero.nec attigam
aliqd qð ſtatũ meñ ñ reſpiciat.qꝛ piculoſũ ẽ de aliẽa repu.curã gerc.ego pegrinuſ
ſum.ↄſultũ mihi ẽ gnãtõl offm ſuſciꝑe.aiũt.aio.negãt nego.ipᷣi ſi fuerit ſapiẽtes
laudẽ ferẽt.ſi ſtulti eoꝝ q̊ dedecus erit.nullius iuideo gſiaʒ ⁊ nulliꝰ dolere ifamia
volo.qð mãdatũ fuerit ſcribã.ñ addã qᷣ cq;.nec videri volo pꝛudẽs neʒ ſtultꝰ.ta
cebo ⁊ ꝑebo libẽs.ſi ſecus agerẽñ eẽt mibi ex vſu.nec tevelle ſcio.aliqd me agere

– —

de mgro thoma alidd mibi ſcribas.⁊ qͥd de nuptijs ſequat᷑

gociũ

að poſſit obeſſe ſtatui mèo ne qͥ eſt guus fiat nullus.nõ dicã iee niſi ꝙ te rogo
„Sale.

Demonteveneis. Ebpiltola. Xlvj.
Meas ſiluius poeta.S.p.d.Geoꝛio iuriſconſulto fratri ſuo. Aenit ad me
bac hoꝛa latoꝛ pñtium ex me q̃ſitũ.an veneris montẽ apud italiaʒcirem
mnaʒz ibi magicas artes tradi dicebat.cuius auidus eẽt beres ſuus qͥ ſaxo
ſũmus aſtronimus.Dixi me ſcire poꝛtũ venenqᷣ ẽ ꝓpe lunã int᷑ liguſticos motes
q̊ in loco tres noctes egi dũ baſilea peterẽ inueni ẽt apud ſiculos mõtẽ foꝛe.qͥ be-
rix apellat᷑ veneri ſacer.ſᷣ in his loc nihil accepi magicũ tradi. Int᷑ ↄferẽdũ aũt
venit in mẽtẽ lacũ eſſe in vmbꝛa q̃ ꝓuicia ducatus dꝛ.nõ lõge ab vꝛbe nurſia vbi
pꝛuptus mõs ingẽtẽ ſpelũcaʒ facit ꝑ quã aqᷓ fluũt.illic memi audiſſe me ſtriges eẽ

⁊ demões:ac nocturnas vmbꝛas vbi qͥ audaces aio ſt.ſpũs vident allocunt᷑q; ⁊

artes ediſcũt magicas. H nõ vidi nec vidiſſe curaui.nam q̃q pctõ diſcit᷑ melius ẽ
ignoꝛaſſe.ſᷣ ſauinus iun ciuil ꝑitus qͥ apud camillꝗ int᷑ publica diuerſoꝛia domuʒ
buũit.̊ mihi vera eẽ aſſeuerauit.locũ noiauit ⁊ locũ deſcpᷣſit.ſᷣ iſta ex mẽoꝛia ſuge
rũt qᷓ labilioꝛ ẽ anguiilis.iõ te rogo.ſi ſauinus viuat.hũc viꝝvt ad ſe ducas ſibiq;ʒ
cũ ↄmẽdes. Ma⁊ mibi ipe ⁊ tu in h̊ rẽ gratiſſimã facietl.is em̃ qͥ nũciũ hũc mittit
medicus ẽ ducꝭ ſaxonie:hò tũ diues tũ potẽs.poſt hͥ opus eẽt me nõ nibil ſcribe/
re pꝛi ceteriſq;ʒ ↄſanguineis.ſᷣ tᷣus nõ patit᷑ ⁊ occupatões ipediũt.Tu tñ mea en
lr̃a:diceſqʒ oibus mibi bñ eſſe ⁊ ſoſpitẽ me duccre vitã. Rogabis etiã patrẽ me
um vt filiolũ mibi floꝛẽtie natũ.de qͥ mibi ſcpᷣſit tollat alatqʒ. na znult ↄcurrüt
ex qbus meũ puto.ſicut pꝛi ſcpᷣſi.neſcio an lras meas ſuſcepit.iõ hᷣ tibi ſcpſiſſe vo
lui vt meũ aim ſentiat ille ꝑ te. Houitates.qᷓs mibi ſcpᷣſiſſi intellexi ad ſumũ.qd

picis papã fuiſſe ſenis dũ ſcpᷣtũ eſt ceſari in rebus eccie.ſcio qͥd ſignificet.ſᷣ id nõ

ſat facit.qꝛ nibil gerẽdũ eſt qð poſtea ſit excuſandũ Me puto plane hẽs.genitri

ci tue ⁊ pꝛi ſcis d velim meo noie dici.tibi arbitriũ do.idaʒ de oibꝰ.mat᷑n? amoꝛ
Z ſoꝛoꝛia dilectio qͥd petãt vti ego noſti.fingete eẽ me.⁊ ad tũc velles id facito.

Safe grates qꝛ ↄmẽdatũ babet᷑ negociũ ſuum. Epiſtola Xlvij.

Meas ſiluiꝰpoeta.S. p.d.nicolao de arzimboldis doctoꝛi pᷣſtãti ac ducali

pſiliario. Suſcepi(non ſunt multi dies Iras tuas nibus mihi ſpẽ facis
velle te curã ſuſciꝑe vt pᷣpoſitura mea mibi reſtituat᷑.qᷓ ↄficta moꝛte ſpo/

liatꝰ ſum.id mihi chariſſimũ fuit.nec alit᷑ de tus erga me charitate putabaʒ mẽoꝛ

noticie nr̃e floꝛẽtie⁊ alteriꝰↄſuetudis quã habui mediolani tecũ.pide cũ ſis ma

gnifico cãcellario fris loco.⁊ ego illi ñ nihil acceptꝰ ſim. credidi hᷣ q̊ʒ mihi ꝓdeſ-

c.Accedit illuſtriſſimi pᷣncipis ducl mediolani honoꝛ.cui ñ põt ad laudẽ cedere

me vᷣuulũ ſuũ q̊ ſibi nõ vulgat᷑ in mult rebꝰ officioſus fui tãimpie ſpoliari. ⁊ tůc

pᷣſtim qñ tãto pᷣncipi ſᷣuio qᷓntꝰ ẽ imꝑpatoʒ:apud quẽ poſſum nõnunq; eidẽ duci
vtil eẽ ſi paſſen ẽ aliqð offm̃ apud acllas. credidi ⁊ te aiaduertẽ.nec deceprꝰ ſũ
qntũ video ⁊ qntũ mihi ſcrib.qͥ vellè curaxe rẽ meã dicl.Ego magnã ſpẽ hẽo in
te.vt qð ſctõ ẽ opꝰ p tua ſũma pꝛudẽtia ꝓſeqris.vtqʒ oino ſtudeas vt ppoſitura
mea ad me redeat.qð niſi oꝑa tua fiat nulliꝰalteriꝰauxiliũ ſpo. Scribit maieſtas

regia ifauoꝛẽ meũ iuxta copiq quã his icluſo mitto.cũ hac potenaudatiꝰmen ne

gagaec⸗Serſlerg tibi mei cã ipᷣę cãcellariꝰ ſi adeſſet.ſ̊ iaã mẽſibꝰ trihꝰab/
eſt miſſus ad dietã nuꝛẽbergeñ.meqʒ h̊ ſuo loco dimiſit. Is at infra mẽſeʒ fuer-
tet᷑.nã dieta illa pꝛogata ẽ ad diẽ aſcẽſiõ.ad rurſus ↄuocati ſt pᷣucibes ꝓmittit
qʒ rex oĩ remota exceptõe ĩ eꝗ diẽ ꝑſonalẽ acceſſũ.Houa qᷣt q̃ libent᷑ cupis audire

militat.lr̃as ꝑ hos dies maieſtati regie miſit.qꝝ tibi copiam facio vt easilluſtri

pᷣncipi ↄmunices meqʒ ſibi omẽdes.Siqd vlteriꝰemerſerit ñ negliga tibi ſigni⸗
ficare.⁊ maxie vbi ſauerim vel ipi pᷣncipi vel tibi me ↄplacituꝝ.iale.

t identi 18. . , D „ 3
Derechen ut d. Yranciſeo boſno dctoꝛi Epiſtola.xlviij.

Erimio.S.p. d. Accepi te mediolanũ petiſſe:qm tridenti nõ erat tutum eẽ
Pꝛobo ↄſilium tuum.lʒ mihi damno ſit.v maius fuiſiet ↄmodum meuʒ
ſi qd ilic tibi detrimẽti ↄtigiſſet.fſugiendi rumoꝛes ſunt ⁊ maxime ciuitatis illius
q̃ tot hʒ volũtates q̃̊t homiues. Hihil iam illic erat qd ꝑ te geri poſſet.qꝛ nõ exau
diunt᷑ leges inter arma.nec vox aduocati int᷑ tubaꝝ ↄcetus reſonat.iaʒ ibi claſſi/
cum intonuit.Aenerũt atbeſini ad tria milia hominum.⁊ agros vaſtare triden/
tinos ceperũt.ñ tñ abſq; cruoꝛe iniuriati ſunt.Ceciderunt ex atheſinis q;plures
captiq; ⁊ vulnerati nõnulli dicunt᷑.Rex auxilium tridẽtinis mittit.ſpeſq; bẽ ne
pbarios emuloꝛ conatꝰ? nõ tranſituros abſq; pena.qꝛ nulla temeritas tuta eſt.⁊
nulla iniuria ſtabilis. Sʒ de bis ſatis. Ego vellezʒ inſtrui lf̃is tuis quõ res meas

dimiſeris.tum de plebe tum de pᷣbenda.⁊ quõ huiꝰanni redditug ſint expoſiti.vt

ſciaʒ.vxoꝛ dñi Jaco.an debitum habuerit.vellem qͥʒ certioꝛari a me vlterius
ſit gerẽdum dum babes.Exinde ſcribit rex illuſtri pncipi duci mediolani in fauo
rem meum:petitq; pᷣpoſituraʒ mihi reſtitui.peto velis ꝓmotoꝛ rei eſſe.ſcribo.d.
nicolao de.H.q̃ ſus gra me adiutuꝝ ſe ſpopondit. hunc adire velis.⁊ in meam

cãʒ boꝛtari.ſic ⁊.d.gonifoꝛtũ ſecretarium.cui als ſcrinſi.vt vel vna vel gliavia fi

nis det᷑. Ego tñ tibi ↄmitto.q̃cqͥd feceris ratum apud me erit.Laurẽtiꝰ de rotel/
la multa ꝓmiſit.ſᷣ nunq; reſcripſit. Credo eum plus vboꝝ hĩe qᷓ; factoꝝ. uaẽ
alia ↄſuetudo.plus facis ⁊ minꝰ dicis.iõ mibi ſatis eſt ſignificaſſe agenm eng
dere nõ eſt opus ꝑſuaſo. Renerẽdum patrẽ.d.nouarienſem ſpero mibi auxilio fu
tuv. Ipſi vt me ↄmendes in ſpe habeo.Aale. H
Zeges dicit eſre variabiles. “” Epiſtola.xlix .
Meas ſiluiꝰpoeta.S.p.d. Johanni campiſio phᷣo. Meas lrãs ad te iam
Arbitroꝛ veniſſe.q́̊s ꝑ venetias (mẽſis eſt ad te miſi. In illis te rogatum
fõfeci politicũ aꝛeſto.vt mibi coemeꝛes ſicut᷑ wiẽne int᷑locuti fueramꝰ credo
id tibi mente eſſe.iõ bꝛeuioꝛ ſum:tantũ exſpecto cuꝑide vt volumẽ veniat. ANidi
bullas eccle.friſingenſ̃ cancellario miſſas.q̃ illo abñte mibi reddite ſunt.ea res
multum ꝓderit ꝑti vĩe. Nam liberalitas int᷑ ceteras vtutes maximè hoies alli-
cit.nõ erit imemoꝛ cancellariꝰ huiꝰ rei. Ita dicito reuerẽdiſſimo.d.cardinali tarẽ
tino.cui etiaʒ ne ↄmiſſum facito.Hẽbit pontifex maximas.⁊ ipſe cardinalis in
reditu cancellarij Ias regratiatoꝛias.quanq; mapis ſint facta q; vᷣba vecends
F nec facta deerũt. Obligatꝰeſt caucellariꝰmanibꝰ pedibuſcy recognoſcere h̊ bñ/⸗
ficium. ⁊ niſi falloꝛ id faciet. Itavelis tu ſuadere cardinalibꝰ⸗ inde
vᷣbis poetam vegium ſaluum vicito:⁊ petꝝ noxetũ cui do lrãs.ac amicoꝝ qcqᷣd
mebie ſcis.tum rein ↄtf᷑raneũ meum ↄtẽ.Et caue ne ampli:iegem taciturnita
tis obbues. qꝛ i leges ſuiũt ⁊ iuxta opoꝛtunitatẽ mutant᷑.Ego nolo legem me
am maioꝛis eſſe roboꝛis q; ſinodales ſunt ſanctiones.q dietim infringunt᷑. Nul
la ciuitas municipalia iura unpnetnn⸗ puat.Et ſpartani ⁊ atheniẽſes ⁊ romani

indies ↄrias ediderũt leges.qð .
ADale ⁊ qᷓntum tacendo pᷣtermiſſum eſt ᷣmonis.tantũ ſcribendo reſtitue.

etcnaroedterftun ad hos⸗ iſtola. l.
Relegat otiuentiam ac pos tα

Heas ſilupoeta. S. p. d. Petro de noxeto ſcriptoꝛi aplico ⁊ fratri aman
tiſſimo.Satis ad te ſuꝑioꝛibꝰ diebus ſcripſi.tum de mea erga te volunta

te. tum vxoꝛe quam eras ducturus. Munc addedum nibil eſt niſi ꝙ te ro

go vt reſcribas ſucceſſum reꝝ.⁊ an adbuc vir ſies. Ham ſi ſic eſt.vabo tibi onus

vt me qʒ viꝝ aliqñ facias.ſi d inueneris mee opinioni ↄneniens.ego non inten
do vitaʒ oẽm extra italiaʒ degere.Et adbuc caui ne me ſacer oꝛto inuolueret.Ti

3

72 pape.exinde meis

int᷑ oẽs variat᷑ int᷑ nos non decet imutabile vt ſit

meo em̃ ↄtinentiam qᷓ licet lauganda ſit: verbis tamen q;ᷓ factis ꝓbabilioꝛ eſt. 2

i
4
eo
cot

wi

tet

ipt
cqj
hotte
h
citĩ
gend

.

Rin

5

mee
nenz
lluus
cran
aſſi⸗
den⸗
res
dine⸗
et
mneas
enus
auo
0.d.
tatn
afi
Ntal⸗
uae
ne
lonn
1.
n
Unn
ldi
es
l,
a
isin

zc⸗
iß⸗

pbiloſophis magis q; poetis conucniẽs:q̃cqd ſit reſcnibe petitionibꝰ meis:⁊ me

tui ſtatus ſciũ facito. Et ↄſidera me nõ tm̃ mei q; tui boni cupidum eſſe ⁊ gaude
reoĩ tua foꝛtuna. Poſtremo inueſtiga oẽs vias ſi que inueniri poſſint vt aliquã⸗/
do theutonicus eneas fiat italicus. all.

Laudat cõſtantiꝗ amicoꝝ⁊ aretinũ defunctũ. Epiſtola. lj .
Meas ſiluiꝰpoeta io hi capiſio iſigni ph̊o ⁊ amico ſingulari.S.p.d. Aellẽ
tibi ꝑ ſin gulos dies aliqᷣd ſcribẽ:nec mihi vel ſtilus grauis vel pᷣcioſa vide
tiur papirꝰ. Jꝗ em̃ penitet me legẽ taciturnitatis ꝓmulgaſſe vt fit qꝛ mihil
inũdanũ ꝑpetuo placet:błᷣ cogit me vti ſilentio raritas nuncio ꝝ. Perpauciſunt
q̃ ex his oꝛis ad te veniãt:aut ſi veniũt ignoti ſunt mihi.ANix quater in anno qͥ ad

te ꝓficiſcant᷑ inuenio:bac re factũ eſt:vt ſris tuis inuitꝰ diſtulerim rijᷣdere.nũc iaʒ
qꝛz tabellarius certus romꝗ petet:habebis ex me rñũſum:eneãq; tuũ loqui tecum

accipies.Scribis te meis lr̃is recreatũ:quas apud baſilicã ſancti petri noxetanꝰ
noſter tibi reſtituit. Placet te cõſolationẽ recepiſſe:vᷣ indiguiſſe cõſĩolationis non

placet. Mollẽ em̃ lcc tibi accidere qdð moleſtũ foꝛet:egeretq; medico.Qd ami/

citiã meã cõmẽdas ſolidãq; dicis nõ audeo inuitꝰ. Ma ⁊ ſi me nolizʒ alit᷑ laudari
qꝛ nõ ſũ laude dignꝰ:hoc certe ſine ruboꝛe dicere poſſuʒ.me poſtq; amare accepi
ptin aciter ↄfinuare. Mõ ſuʒ in capiẽdis amicitüs facilis:nec quẽcũq; dignoꝛ ac⸗
cipere in amicũ. Suꝑbꝰ ſuʒ faſtidioſiq; ſtomachi:niſi melioꝛ me ſit neo me babe/
bit amicñ. Sʒ vt tarde in amicitiã venio:ſic recedo ſero:tenax ſum amicoꝝ. Me
minẽ adhuc amaui quẽ nũc habeã odio.Sẽtio itaq; tecũ dũ me ſtabilẽ dicis ami
cũ:teq; certũ facio nunq; me tuã beniuolẽtiã exiturũ vel noxetani:quos mihi pi/
ladis ⁊ hoꝛꝛeſtis loco delegi.Scio tñ tecũ vẽtuꝝ eẽ contẽ qͥ ꝑs eſt altena tui. Sʒ

neq; hũc vito:qꝛ ⁊ ↄterraneꝰtmeꝰeſt ⁊ vᷣtute plenꝰ⁊ altertu. Qdð mea ſcripts pꝛo

bas extollaſq; facis amice.Ego qui oiĩa dico ⁊ ſcribo q̃ vel in qnimũ vel in buccã

voeniut nõa mihi tantũ:⁊ qͥ pe ſi alteri ſcriberẽnõ cſſeʒ adeo verboſus. Ti

bi cũ ſcribo nibil vereoꝛ:qꝛ tu lima es ⁊ qdð erratũ eſt:aut emẽdas aut tegis.Ami

—.—

cis oĩa nuda ſunt.Cũ de ꝓphetia legerẽ ꝗᷓ ſcribis cœi dolere ⁊ iraſci foꝛtune: que

ſp cecis abulat oculis ⁊ eos potiſſime facit locupletes:qͥ min ſũt digni dicebaq;
ineã.En pꝑfida:cur nõ aliqũ aꝑis oculos:viroſq; bonos ꝓuehis.Capiſius iã an/

nis quatuoꝛdecim curias ſequit᷑:vir pᷣſtans tũ lraꝝ peritia tuzʒ virtutis oꝑibus:
d tu hũc pᷣteris negligiſq;.An tibi dignꝰvidet᷑ quẽ ſꝑ pauꝑtate pᷣmas:⁊ vbi oꝛo

meliꝰqᷓ; in hoc viro collocahis diuitias. Mõ hic aurũ claudet:ſᷣ vtet᷑ in vſuſq; tũ

neceſſarios tũ vtileſq; exponet.Ad hec audiui vocẽ mihi reſpondẽtẽ. Ne mirere
ſilui:nõ foꝛtuna eſt:q̃ viros bonos pecunijs pꝛiuat:ſᷣ habent ipſi nũmi neſcio d

ſenſus. Sũt em̃ ambitioſi ⁊ honoꝛis cupidi:nõ teneri ſ̃᷑ tenere volũt.Hic tuꝰcã/
piſius nõ vellet auro ſubeſſe:neq; argentũ veneraret᷑:ſᷣ eẽnt apud eũ pecunie q̊i
ancille.nũc huic rei nũc illi ſeruiẽtes.At ipſe quietẽ amãt:libent᷑q; apud auaros
ſunt.qͥ eos ſcrinio claudẽtes:ſingulis boris viſitãt ⁊ honoꝛãt:nec alibi coꝛ habẽt
qᷓ; cũ eis.Diſplicuit mihi vox q;uis vera caneret.Sʒ vbi eplaʒ tuã interiꝰlegi me
lioꝛẽ ſpem reꝑi.quã impleri nõ minꝰq; tu cupio.Limoꝛtñ nũqᷓ; aberit niſi poſtq;
mihi ſcripſeris Gaude mi enea:qꝛ iam ſum ex numero beatoꝝ.Areſtotele vt ha
beã q;celerrime cura.Cognoui te libꝛariũ cõduxiſſe iãq; illum ad mediũ ſcriptuʒ

eſſe:qui vt in calcẽ finitus erit ex iudicio iohãnis tolner viri boni ⁊ amiciſſimi no⸗

ſtri ad me mittet᷑. NHon laudabo düigentiã tuã:q̃ ⁊ ſi maxima eſt.nõ tñ maioꝛ eſt
q;; poſtulat amicia:libꝛũ auide maneo.Si mitti wſennã põt id erit mihi acceptiꝰ
vt ex nurẽberga reuerſus bic reperiã qð diu qꝗᷓ̃ſitũ eſt.Quãatꝰſit noxetanꝰ⁊ nũcco
gnoſco ⁊ als audiui:dellẽ tuã manere pꝛioꝛẽ ſniam.qꝛ nullo bono indignꝰc. pᷣe
me rogauit vevt fauerẽ parti.ſi ñ alia ex cã ſua ſaltẽ qui ex officijs curieviuit. Sʒ
miroꝛ illũ iã mec oblitũ cẽ foꝛtune. Nq ꝙ vobiſcũ nõ ſum vfi cã facio vt ſecũgioꝛ
ſit vobis foꝛtuna:dũ ꝑtẽ ſequoꝛ aduerſam nibil aquerſi tuliſtis. Si ad vos deſriã

“

mox foꝛtune ĩpeti ſentici.qꝗꝛ hon vult eẽ vbi ego ſuz;. Suade igit᷑ petro e petat
ſibi nociuũ t. Gege pᷣcijs meis eẽm rogãdꝰinimicitias tenẽ. Nouit h̊ petrus
du baſilee ſil eſſemꝰ. Aegiũ iueniſſe põtific ſũmi gr̃aʒ gaudeo ne cogat᷑ aganẽ pa
ridi vẽdere q;uis ſua clio ſicut ⁊ mea caliope deſert aganippe fontibꝰ iã migrarit
ĩ atria. Sʒ reſpiciat illũ oꝛo mitioꝛi lumie ſi nõ foꝛtuna bis qͥ foꝛtũe imꝑat deꝰ. Si
qͥs gallꝰdatari? eẽt:neq; ꝑcuſſazʒ leuã gereret nec auro gẽmiſq; careret.Que car
dinali ſci angelt ſcripſiſti ⁊ andrinopolilcaꝑta:cogui nõ fuiſſe apud vos certa: ſic
ef dicebas. d illa apud nos ſomnia reputat᷑.naʒ ⁊ ſi magna fuerit nroꝝ victoꝛia
nũq; tñ andrinopolim ꝑuentũ eſt:nec tñ inſignis tũc triuphus fuit qᷓ; nũc eſt me
tus ingẽs. liũt em̃ thurcos magna vi reuerti nec mõ expectare ſ iferre bellũ de
creuiſſe. Qua re factũ ẽ:vt hũgari qͥ pꝛꝰſupbiſſimi erãt:nũc paululũ hũilitati idiu
cias wiẽnalcs cũ ceſare fecerũt:q̃ ⁊ illis vtiles ſi, ũt:nedũ thurcis reſiſtũt a tergo ti
ineãt:⁊ nobis accõmode:nedũ petimꝰnurẽbergã tumultibus patrie reuocemur
In nurẽberga ad furuꝝ ſit neqʒ dicere neq; cõlectari poſſus:qꝛ q̊t boies tot ſnie
Mex infra decendiũ iturꝰputat᷑.Albertꝰ ⁊ ſigiſmũdꝰ auſtrie duces comęs ciliacus
⁊ dñs de walſe pᷣter familiã ſolit regẽ ſequent᷑.Ois germania illue cõueniet:ve
lint ſuꝑi vt bonũ ſit ad tanto conatu qrit᷑. Soꝛeꝛ regia bodie huc venit manſura
apud wiẽnẽſes dũ rex abeſt. Res atheſis ex placito partiũ nurẽberge cõponi dʒ
idẽ ⁊ ſuitẽſes.Leonardũ aretinũ ex te pᷣmũ ſenſi obijſſe:dent eiꝰ vmbꝛe tenuẽ ⁊ ſi
ne pudoꝛe terrã ſupi:ſpirãteſqʒ crocos ⁊ i vina ꝑpetuũ ver:q latinũ ornauit lrig
q̃ nemo poſt lactãtiũ cceroni ꝓximioꝛ fuit. Gaudeo pogiũ ei locũ apud floꝛenti
nos tenere. Sʒ maluiſſez potiꝰlocũ nõ vacaſſe ne tãto ſplẽdoꝛe caruiſſet betruria
Multos adhuc grecos nobis dare latinos potuiſſet.Sʒ inſtat oibꝰ ſuꝰ dies nec
doctũ ne indoctu moꝛs pᷣterit felix q ſic viuit yt nibil timeat moꝛi:vẽtus ẽ hecvi
ta mi iohes. Jqᷓ metedet mũdi buiꝰ. NHec alið opto niſi vt memihi vidicẽ tecũq;
ſim vt pbiloſophemur inuicẽ q;uis te neges pᷣm. Credo ſi ſil fuerimꝰ aliqñ ſtoi-
cos pᷣcetenimitari ſtuderemꝰ: ꝗᷓ ft euãgelio pinquioꝛes. Sʒ timeo ne ꝓ qete
laboꝛantes ſo laboꝛi ſubijciamur. Reucrẽdiſſimũ herũ tuũ cardinalẽ tarẽtinum
mie amare mibiq; bñ cuꝑe maximi facio:illiq; vt me dedas peto ſibiq; dicito me
tũc ab illo diligi cognituꝝ:cũ te ſuis fauoꝛibus vl ditatũ vel extra miſerias poſi⸗
tũ ſenſero:qꝛ qd tibi pᷣſtiterit ⁊ mibi datũ putabo.Conti ⁊ iacobo caluo etiã ſi ta-
cuero ſalutes vt dicas volo:qꝛ ĩ medio coꝛdis mei ſedẽt.Tu vale ⁊ areſtotelẽ cũ
tẽpus fuerit mittito nulla pecuniaꝝ anxietate ꝑturbat?)ͤz—f᷑ „
Bello thurcoꝝ ⁊ hungaroꝝ rex o- Epiſtol 9
lonie ⁊ cardinalis.s.angeli cecideriütt. EIS. .
B Aluſtriſſimo pᷣncipi ac excellẽtiſſimo dũo.d.philippo marieanglo duci mę
diolanẽſi papie anglarieqʒ comiti acianue dño.d.ſuo pᷣcipuo.Eneas ſiluiꝰ
vpgeta impialiſq; ſecretariꝰpumillime ſe cõmẽdatũ facit.Et ſi fauoꝛꝭ mibi
nõ multũ bacten?tua celſitudo impẽderit qᷓ poſt traditã mibi ecdlie ſci laurentĩ
maioꝛis mediolaneñ.poſſeſſionẽ ſpoliatoꝛe meũ pᷣter ius ⁊ cõtra lr̃as regias in
meñ fauorẽ ſeppſcriptagꝶ tuet᷑: intatũ tñ illuſtri celſitudini tue ſum deditꝰ vt pᷣter
mittẽ nullatenꝰpoſſim qͥn nouitates ad nos delatas eidẽ ſigniſicẽ. Que tametſi

nõ hmõi ſint:vt audiri libent᷑ debeãt:expedit tñ ⁊ ſecũda ⁊ aduerſa cosſcẽ.Acci/

cipe igr ex ſeruulo tuo.nõ tũ apud tuã illuſtrẽ dñationẽ ꝓ ſeruulo reputat o queę
apud nos noua referunt᷑ Quideci aut eo plures ſũt dies qͥbꝰbucfama vlata e.
Fama malũ inq; qᷓ ñ aliq velocisvllũ mobilitate viget: ⁊ qᷓ vires( vt vᷣgilius ait 9
acqᷣrit eũdo. Hec igr ladiſlaũ polonie regẽ:qͥ regnũ bũjgarie occupauerat ac ſere⸗
niſſimũ pᷣnciꝑẽ ladiſlaũ bũgarie ac bobeinie regẽ.patno ⁊ auito regno ſpoliaue/
rat. in bello cñ toto exercitu pſtratũ vulgauit. Quia cũ mille venerat r̃e nulluſq;
certꝰautoꝛ hẽbat᷑ ficta res credita eſt. ſec mulſtopoſt eple ex hũgaria miſſe ſunt.
Resẽ polonie ſuꝑat᷑ ↄflictiſq; thurcl vicoꝛẽ reuerti.Eratq; nõ pua trepidatio ne
ſicut ẽ victoꝛia ſui ni inſolẽs ⁊ ſuꝑba.Rex idẽ cũ hũgaris aduerſus auſtriã ⁊ ſti-

heci

18
E

eii
ems
nii

garit
1.,S

taſi

lich

,
ine
i⸗
renh
s n

neti
d/
ℳ
ge⸗
zalt
ſere⸗
ue⸗
lſq;

—

cef̃t tñ vtriſq; vires:feſſiſq; bꝛachijs nec vſari gladios ãpli nec arc
Due res qͥ eſcẽ ãbas ꝑtes ad magnã hoꝛã coegit:donec reſũpt vihꝰ ac ſpiritibꝰ re

mã caſtra moueret. Jäac vir magninoĩs dionyſiarchiep̃s ſtrigonieñ.⁊ alij qͥ la-

diſiai reg ptibꝰfauẽt: auxilia rõanoꝝ reg afflagitabãt. Studuerat.n.q regẽ po⸗
lonie apud bũgaros mãutenebãt:ↄflictũ eiꝰtegẽ. Siue ꝙ redimiti ex bello regi

ne fugato ↄſulẽ volebãt:ſiue ꝙ ſtatũ ſuñ eo meliꝰinteri putabãt poſſe dirige.
vᷣnibil ẽ mẽdatio iſtabiliꝰnibilq; vitate ↄſtãti. Aduenert em hodie/ mirahile di
ctu ẽ)ex diuerſiſſimis remotiſſmiſq; regioibꝰ vnai bora diuerſinũcij:nõ tñj biuer
ſa eadẽ noua poꝛtãtes.Scripſit illuſtris cilie comes.Scripſer̃t ex ꝑtibꝰ trãſil-

uanis alij ⁊ rurſus alij ex bũgaria barones nouitates iſtas regie maieſtati:ꝗᷓ licʒ

„ —

xpᷣiano pplło lugubꝛes ſint admodũ nociue:nõ tñ taceri debet. Sʒ tãto diligẽtiꝰ

int᷑ x̃ᷣicolas diuulgan:quãto catholice fidei maiꝰiminet ꝑiculũ:niſi religioſiſſimi
pᷣncipes iĩ vnũ ↄuenientes de medio reſiſtẽdi ſcẽ cruc inimicis ⁊ hoſtibꝰ xpᷣi cogi
tauerit. MNoua igr̃ iſta ſũt.Aſũt oẽs nnoe vno oꝛe regẽ polonie cũ cardiale ſci an/
geli mltiſq; bnñgar ⁊ plibꝰwalachis ⁊ bulgan at ruthbẽeis irumaniqᷓ vſq; ꝓfectos
tot bellãdo ſucceſſus babuiſſe vt nõ lõge ab andrinopoli caſtra poſuerit.qð pꝰqᷓ;

thurcoꝝ imꝑatoꝛ accepit collecto ĩ aſia exẽcitu q̃dragita milia pugtoꝝ mare tra

ecit. Claſſis nãq; i eleſpõtũ ad ꝓbibẽdũ ex aſia ĩ europã trãſitũ:hac eſtate pᷣteri⸗
ta miſſa vt iſti referũt ia retrocefſerat: patronis eiꝰpecũia ⁊ aſiatica gaʒa coꝛꝛupi
qd mibi ñ ẽ vᷣiſile:nec ꝑſuadeęri mibi potuerit:tata ꝑfidia vſus illos fuiſſe vt xpᷣia
nũ ſanguinẽ machometiſtis aurovẽdiderit. Ills aut creqibiliẽ deficiẽte vmeatu
claſrez vlteriꝰñ potuiſſe ꝓcedẽ: ſicut iã ſuis ſris timẽ ſe iulianꝰ cardiał ſignificaue
rat vtcũq; ſit libeꝝ marè thurc patuit:qͥ traſeũtes in greciã iũctiq; ſuis cis mare
manẽtibꝰcũ ma exercitu xpianos aggreſſi ſũt. MNecnri detractauẽ certamẽ: ſᷣ in
ipᷣa ſcĩ martini feſtiuitate bellũ ↄmiſſũ e:qð tãatrox ⁊ aſpeꝝ fuit:vt raro int moꝛ/
tales tale fuiſſe putet: diu pᷣliũ anceps extitit:diuqʒ; viribꝰvtriq; paribꝰẽ pugtum
Atq; dũ nfr̃i ꝓ xpᷣo ⁊ illi ꝓmachometo gtedt: tati acies vtriuſq; ꝑũᷣ ai fuert:vt
ceſis int᷑ vtrũq; exercitũ circit᷑.xv.milib? boim cũ pugna par eẽt adhuc ceſſareno
luęr᷑̃t:ᷣ qͥ plꝰſanguis fundebat᷑:eo ferotioꝛes vtriq; acles turmech pliabant defe
tẽdẽ valebãt

in t q̊ vicit ad extremũ thurcoꝝ exercitꝰſiue vtus fuẽit
ſiue fatũ ſiue ꝙ nũero ples erãt. Affirmãatq; qͥ ex bello fugert pstꝝ nroꝝ mẽoꝛia:
nullũ tota ĩ europa tãcruẽtũ bellũ eẽ ↄmiſſuʒ. HNec paucioꝛes ex thurcꝭ c; ex xpᷣia
nis cecidiſſe. Et rũoꝛ ẽ. xxx. milia viroꝝ ĩ bac pugna eẽ ceſa.ide rege polonie in-
certa voxẽ. Quidã occubuiſſe eũñ feft:qͥdã captũ putãt. Illud tñ int oẽs ↄſtat re
gẽ polonie ad hũgaros nõ eẽ reuerſũ.Nec xſũt q eñ in facie vulnꝰ ſuſcepiſſe int
pliã dũ aſſerãt: q̊ ſt vt adoleſcẽti tãnobili tatiq; q admodqũ ↄdolendũ ſit q̃ ñ ſuo
iudicio. (Mõ.n. ꝓpf etatẽ aliena regna cupiebat ſuoꝝ ſuaſu:ex pacifico regno
ĩ alienũ:ñ ad pacẽſ ad bellũ:ñ ad opes poſſidẽdãs:ſ ad moꝛtẽ vel captiuitatẽ ẽ
tractus. Murmur ẽt in h̊ pᷣlio viꝝ nr̃i tois t eloquẽtiſſimũ tũ pꝛudetiſſimũ iu⸗/
lianũ cardinalẽ ſci angeli cecidiſſe:acillũ ſuũ nobiliſſimũ ſĩ ad oĩa q̃cũq; ageret
diuinitus ap ũ exalaſſe. Quidã aſtruũt eñ cũ iohe vainoda traãſiluano:⁊ niſi timi
ditate victus aufugerit aĩoſiſſimo cũ paucis euaſiſſe:qd mag optauerim.ſᷣ moꝛs
ſua mibi ꝓbabilioꝛ eſt:quia nõ fuit in bello foꝛtunatus.nã ⁊ aduerſus bopbemos
cũ exercitu pfectus:fugatus eſt:niſi foꝛſitan ⁊ iqẽ ſibi nunc acceſſiſſe arbit rari ve
limus.Sed aſſueuit foꝛtuna quos vno ex bello fugatos fęcit in alio interemptos
reddẽ. Quecũq; ſoꝛs eiꝰfuerit:nõ puto male actũ cũ eo:qͥ ꝓ rſi fide pugnauit ꝓ
qᷓ ſi moꝛiuꝰ eſt vt iſti ferũt nulli vubiũ eẽ dʒ qͥn ad en trãſierit cui? cãm tutabat᷑
occiſi cũ eo ſunt agrieñ.⁊ waridieñ.epi. Stephanꝰde vader:iobannes delaſimet
nicolaus de per in:bainricus dethamaſij. Multiq; alij barones: quoꝛũ nondum

deũtibꝰ inſtauratũ ẽ pᷣliũ. In q̊ͥ vi

noia ſunt tranſſcripta. Plures in boc pꝛelio illuſtres aie vel in celum vel ad infe

ros trãſicrũt. Inſignis eſt bic annus muli cladibꝰ.nã ⁊ ſuitẽſes apud baſileã ce/
ſi ſũt.Et delphinꝰq;plures alamanie ciuitates occupauit.Et rex frãcie tullũ ver/
d 1

dunũq; cepit. MNicolaus piceninꝰvita functus ẽ.Et alij ꝙplures magni viri moꝛ/

tui ſũt. Qui vꝛe illuſtri vñationi q; mibi ſũt notioꝛes.Hugari iã incipiũt ladiſiaũ

regẽ repetẽ:res noua eęſt ⁊ recẽs:nec magis explicãda q; tradita ſit. Noua certio

ra indies mittent᷑ ꝗᷓ nõ omittã ſcribere.ſi ſciuero meas as ĩ ↄſpectu celſitudinis
tue acceptas eẽ. Et nõ mag aduerſariũ meũ q; me i eccla ſci laurẽtij:q̃ mea ↄfo
uere Erx noua ciuitate die tredecima decẽbꝛis.Anno dñi.M.ccccxliiii.
Lamentat᷑ ecdleſiã ſuꝗ alteri col/ P iſtola li 1
latã ꝓpter fictã ſui moꝛt. ⸗ — 4. .
Ailnſtriſſimo pꝛincipi ⁊ dño dño philippo marie anglo duci mediolanenſi
apie c.dño ſuo pᷣcipuo.Eneas ſiluiꝰpoeta imꝑialiſq; ſecretarius humi
iime ſeſe cõmẽdatũ facit. Si eẽm moꝛtuꝰſicut de me aduerſarij mei tuam
celſitudinẽ inſtruxerũt mime has lr̃as mõ ſcriberẽ:niſi ⁊ moꝛtui ẽt ſcnbãt.Ego
tñ ex diuino munẽ adbuc aura fruoꝛ:ſumq; ſereniſſimi dñi nñ reg roanoꝝ ſecre
tariꝰ:q in loco ſi nõ cõmodo honoꝛi certe magno eẽ poſſim tue daritat:meq; to/
ta fere xpᷣinnitas in baſilieñ.ↄcilio lgaudes tuas cõmemoꝛantẽ audiuit. Mũc moꝛ
tuꝰfingoꝛ:qͥ ẽt moꝛtuꝰimagis viuerẽ q;ille viuẽs.⁊ honoꝛi eſſem tue ſublimitati.
Quo fit vt ſiue iuſticiã ſiue expediẽtia ſeqmini melioꝛ eẽ debeat ↄditio mea:qꝛ ⁊
ius habeo lucidũ ⁊ ꝓdeſſe im agis poſſum.Qua res ſupplico vt tua clemẽtia velit
cõſiderare:mibiq; eccliaʒ meã ſ nac 1 man
⁊ pedibꝰ ꝓ tuo honoꝛe ⁊ ſtatu ſicut coꝛ meũ deſiderat laboꝛare.Qð faciẽs nõ ſo/
lũ me emptũ habebis.ſᷣ regi etiã nr̃o qͥ ꝓ me ſcribit cõplacebis.Ego ſiue pᷣpoſitu
rã habeã meã ſiue nõ:ſꝑ tuꝰero:ſ̊ tanto magis ſi habcã quãto celſitudine tuaʒ ⁊
iuſtioꝛẽ ⁊ inibi videro benignioꝛẽ. Oatũ ⁊c. “ñl

Pace gechie ciliũ ⁊ nouitates exponit. Epiſtola. liiij.
Mſeas ſiluiꝰpoeta.S.p.d.magnifico dño caſpari ſchlick cãcellario impꝑia
li. Sex ⁊ decẽ dies apud nos ẽ caſpar:quẽtu ⁊ college tui ſuꝑ rebꝰecclie ad
regiũ culmẽ deſtinaſtis. Is regẽ in oppido gretz ↄuenit: ⁊ qꝛ illic abſolui
negociũ ſuũ nequerat:vſq; huc ſecut?ꝰeſt cunia:neq; adhuc finem hʒ vllũ.Grauia
naq; negocia magnũ hñt tractũ ⁊ in vltimis reſeruant᷑.Ego 3 ipᷣm caſparẽ eplas
tuas recepi:qᷣbus nũc rñſurus bꝛeuis eẽ nõ poſſuʒ. Nã ⁊ re

cuius hodie feſtũ colimꝰ qui apocalipſim ſcribẽs tot vba poſuit quot ſnias.Sed

accidit mihi ꝙ oꝛo qͥ dũ bꝛcuis eẽ laboꝛo obſcurꝰ fio:atq; idcirco ꝓlixitatẽ in me

rephendlit Poenus ꝙᷓ; obſcuritatẽ cupio. Scribo.n.vt intelligar:nec mihi ſolũ ſcri
bo:ſᷣ his qͥ legũt.Et qꝛ plures ſũt daui q; edippi ſermonẽ aꝑtũ habeo cq;uis lõguʒ
ſ̃ iã veniẽdũ ẽ q̊ volumꝰ. Binas lr̃as in re friſingeñ.ecclie ſcripſiſti regiemateſta/
ti eaſq; ambas ſibi reddidi rũſuʒ exiges. In pᷣmis qͥq acceſſerit reſcripſi. Secun/
das pnte mgro vlrico i regias manꝰdedi:q mox legeẽde vlrico dedite fuerũt ⁊ vidi

regẽ i eaꝝ vitioe ſat attentũ qͥ ⁊ hec vᷣba ſubiũxit.Cõſiliarij mei dicũt piculoſũ eẽ

i ᷣ negocio qͥ cq; age:ſᷣ oʒ nõnũq; eriã cũ ꝑiculo res aggredi:qð dictũ ſoem mihi
fecit poſſeſſiõis Pae⸗ Arie ag admodũ letatꝰeſt.ſperãs oꝑa ſusa rẽ hãc ↄcludi.
actũ ẽ. Scis ꝑ hos mõtes ñ eẽ diuerſoꝛia vt i vꝛbibꝰ iſignibꝰ:nec eſcaꝝ hꝛi copiã
cãcellarieq; nr̃e malũ iter patẽ int᷑ milites:Hoc fecit vt nr̃e ꝑ diẽ pꝰregẽ ꝓſiciſoi
vellẽt. Ego vo timẽs ne interdum res friſingeſ tractaret᷑:putãſq; bonu eẽ pnᷣtiã
miea: vt abirẽ ↄſiliarios amicitie tue mẽoꝛiã facerẽ:accerſito iacobo ⁊ vno fami
liari:regia caſtra ſecutꝰſum.Sʒ nihil ĩ via geſtũ ẽ᷑:qm̃ nuſqᷓ;ᷓ rex qeuit.Ait cũ eſſe/
inus i burgo iudeoꝝ vidẽs aꝛ ↄſiliũ tenebat᷑:ↄmõui regẽ tui vt mẽoꝛ eet qʒ doſte
inq̃t q̃eti erimꝰme ↄionefacito.Hoc aũt ifra triquũ erit:⁊ ſicxſq; buc ꝓducti ſu
mus re infecta.Ego interiz auiſamẽta nõnulla ↄfeci:q̃ michael ex latinovertitin

theutonicũ:beriq; regilobtuli petẽs vt i ↄſilio legi iuberet.rq; friſingeñ.expedi·

c laurẽtij mãdare reſtitui.vt obnoxiꝰ ſim manibꝰ

bus nüc 8 5 poſſuz. Qà 2 referenda ſũt geſta plu
ra:⁊tu dᷣ młtis inſtrui cupis:q̃ paues vᷣbis cõplecti nõ queo.HNec em̃ ego ille ſuʒ

ltio vixit rex velle ſe ad ↄciliũ h̊ deducẽ᷑: Sʒ qꝛ i craſtinũ abiturꝰerat.nihil illi

nor⸗
ilai
emo⸗

tãꝗᷓ ⁊ bꝛeuẽ oñdit vt fiat ↄuẽtꝰpꝛinci

bat᷑ ſuʒ allocutꝰ. Sʒ veꝝ ẽ qð dici ſolet:bonos ↄſulareslmalũ collegin.Oẽsvno
ſe oꝛe a tuos eẽ ⁊ cꝗs tuas coꝛdi bꝛẽe dixer̃t. Cõſiliarij vo pñtes bi ſũt. Mgr̃ came
re:iohes de eberſtoꝛff:waltherꝰʒebinger:leupoldus aſpch.Ceteri abſũt. Inter
hos res geſta ẽ:legitq; mgf̃ vlricinſtructiões q́s feci ⁊ qᷣrũ copiã cũ pñtibꝰ ma⸗
Eccdei tue trãſmitto. Relatꝰ?fuit ctiã lraꝝ tuaꝝ tenoꝛ:ſᷣ oĩa in vanuũ traſierunt
oc.n. mihi demũ rũſum eſt. Regẽ inpñtiaꝝ ceit ex cauſis velle ſuꝑſedẽ: roga
req; tuã magni ficẽtiã ne egreferet:qꝛ boni reſpect? ect: mãdatũq; ẽ vlrico vt lr̃is
regijs te ad curiꝗ aduocet.Haci cã friſingeñ.ꝑſiadeo mibi tuã abñtiã bis i rebꝰ
admoduʒ nocuiſſe:qꝛ pũti dat᷑:abñti detrabit᷑.Et veꝝ ẽtritũ ſermone ꝓuerbiũ.
Facies hois facies leonis.Oẽs bodie ſimulati ſumꝰamici:amare fingimus non
amamꝰ. Atq; idcirco vbi ades:ſubſeruio tibi:obſeqr:qͥcq̃d iubes facio vt videar
te diligẽ: vbi abſis nibil te pendo:qꝛ vel nõ redibis vel ſi remeaueris:dicã me fe/
ciſſe oẽm diligentiꝗ ⁊ alios in culpa fuiſſe:ꝙ res ex tua non ſit expedita ſnia. Ita
E certe adulatoꝛes ſumꝰ nõ amatoꝛes:nec fict?amoꝛ int abñtes aliqd hʒʒ vigoꝛis.
Credo me plane intelligas.Sʒ fingẽdũ eſt poſte;ᷓ oẽs fingũt. Haʒ ⁊ ihs finxit ſe
lõsiꝰire:vt hoies ſunt ita vcamur.Extrabedũ ẽ ex petra mel ⁊ oleũ ex ſaxo duriſ
ſimo.Exiſtimo i tuo reditu dñcta reſarciri.Cũ.n.regiꝰanimꝰbonꝰſit neceſſe eſt vt
reliqui ſubſequant᷑:qꝛ að illũ velle ſciũt:nõ audent diſſuadẽ.Que aũt cã ſit ꝓpter
quã rex dicat ſe nũc ſuꝑſedere nõ ſco niſi ꝓpter mutationẽ atheſis.foꝛſitan inten
dit bauaros duces aquerſus plebẽillã in ſui fauoꝛc trabere:⁊ ob eã rem nõ vult

nũc ipᷣis diſplicẽ ſi tibi poſſeſſionẽ pᷣbuerit ⁊c. De bullis aplicis quas putabas iã

eẽ in auſtria nihil ſubodoꝛo.qð ſi veꝝ eẽt iã henricus me cõmonuiſſet.Sʒ videt
mihi rurſus inſtãduz ap dñm iohem caruaial vt lf̃e veniãt. Ego fecivt rurſus

tioni daret. Cõueſerã antea oſiliarios q̃ſq; ſingulatis vbis ꝗ mibi idonea vide

rex ſcpſit ↄcilio vt circa ↄfirmationẽ ꝑtis aduerſe ſuꝑſederet. Idq; ad ꝓpoſitũve
nit. Obijt em̃ ꝑ hos dięs gregoꝛiꝰbꝛixinẽſis epᷣs:⁊ qui mane ſoſpes erat in ſero ſe

pultus ẽ.Genus moꝛtis feliciſſimũ ſi bene illi cũ deo fuerit. Si minꝰmiſerrimꝰtrã
ſitus. Sʒ s tãiuſtus eſt vt ↄfeſſione nõ egeat.qͥs mũdus a peccato ẽ. MNibil mi/⸗
bi cõſcius ſum apls inqͥt nõ tñ in hoc iuſtiſ̃catus ſum. Quid nos dicamꝰ abſir ſa
nobis moꝛtis ſubitanee caſus:deturq; ſpaciũ pnie tãtomagis quãtoplus delinq/⸗
mus.Ob hãc necem ſcriptũ eſt ⁊ ꝓcilio ⁊ Pape metropolitanoq;:ne circa puiſio/

nẽ brixineñ.huius ecclie qcqͥd agãt: la coonen nein quẽ pᷣlatũ regiꝰ animꝰ

inclinet᷑ Meue clectũ aut poſtulatũ ↄfirmẽt aliquẽ.Ego puto eccliam illaʒ duos
babiturã ſponſos:nec tercius foꝛſitan aberit. Illi.n.canonici eligẽt:nec papa ca
rere ſuo iure volet.Et in eius inuidiã ↄciliũ dabit tercium.felix vxoꝛ tot maritos

habitura. Si mõ id põt fieri vt nõ ſint adulteri. Hoc malũ facit eccliaſtica diui⸗

ſio:ad quã tollendã nimis ſumꝰtoꝛpentes.Aidi qͥd reges ſcribũt ex copijs lfaꝝ
nec deſpero rẽ poſſe bñ ↄduci ſi aggredi veęlimꝰnegociu.Oibꝰ.n.vt vides diſpli/
cet ſciſina:oẽs abhoꝛꝛẽt. Aiã aũt ſopiẽdi ̊ malũ carolꝰrex francie niſi falloꝛ ⁊ tu
. pũ vleoꝝ oꝛstoꝝ in cõi aliqͥ loco ibiq; vna re
cipiat᷑ ↄcluſio ꝑ oẽs.Ad h̊ aũt pagendũ opꝰeẽt rurſus ſcribẽ cuctis regibꝰ pᷣnci/
pibuſq; vt oꝛatoꝛes ſuos argẽtinam vel coſtantiã mitterent pleno madato ſuf/
fultos ad pacẽ ecdlie gtractadꝗ. Fienda eẽt rurſus expẽſa:q̃ anno pᷣterito facta ẽ
vixtricẽtoꝝ aureoꝝ. Pauloplꝰcoſtãtinꝰ i cõgregatioe niceni cilij expoſuit.Hec
via nõ poſſet impediri:nec papa vel ↄſiliũ reniti poſſent:tãq; hͥ abſqʒ ipis fieri ne
qret.Lʒ.n.pᷣncipibꝰſecuiaribꝰↄuenire iuito clero:⁊ tũ illic vnio fieri poſſet. NHaʒ
ille papa indubitat?eẽt cui spncipes obedirẽt.HNõ video clericos qͥ velint pꝛo
iſta vłila pꝑte martyriũ ferrę. OQẽs bãcfidẽ hẽmꝰquã nr̃i pᷣncipes:qͥ ſi colerẽtido
la ⁊ nos etiã coleremꝰ.Et nõ ſolũ papã ſᷣ xpᷣm etia negaremus ſeculari ptãte vꝛ/⸗
gente.Quia refriguit charitas ⁊ ois interijt fides:vtcũq; ſit pacẽ deſideraremus
que ſiue ꝑ aliud cõciliũ vel ꝑ cõuentũ principũ det᷑ nihilivendo. Mõ.n.de nomte
.

gde te ↄtendẽdũ eſt:voca panẽ ſi piacet lapidẽ ⁊ da mihi dus fameſco. Non vo/

cat᷑ ↄciliũ vocet᷑ cõuẽtus vocet᷑ cõciliabulũ agregatio ſynagoga nihil intereſt dũ
ſciſma depellat. Ideo mihi admodũñ placet qð rex francie ſcribit eiuſqʒ ſnieinbẽ/
rein. Mã videt᷑ regi nro ꝑmittere beeHgresanatiſe vocationẽ:nobilis ille qͥ ſe/
cũ fułt:cui ⁊ inſtructiones dediſti reuerſus eſt:ſ nullas attulit lr̃as. Nunc ad res
atheſis reuertoꝛ q̃ turbulẽtiſſime ſũt:⁊ neſcio an regẽ moueãt.Nã ſꝑ vniꝰ eſt vul
tus:lʒ res ſua gerat᷑ incerte cuiꝰminimũ intereſt imo nihil:niſi regis cã maxie cõ
turbãt.Oꝛatoꝛes ex atheſi gretʒiũ venerũt.Eoꝝ petitio fuit vt ſigiſmũdꝰ ⁊ the
ſaurus remitterent᷑:qꝛ iam pᷣterijſſet inſcriptionis tẽpꝰ: poſtq; in atheſim veniſ⸗
ſet ſigiſmũdus ↄſiliarios dare ſibi patria vellet iureiurãdo aſtringere. Zũq; ſi
cũ eoꝝ oſilio ſi igiſnundne vellet patriã ſuã regi cõmittere:vel dua alberto: pari
ruri eſſent:bec legatio eoꝝ fuit. His rñſum eſt. ſRegẽ non teneriad bec:ſecũq; ſi-
giſinũdũ vnanimẽ foꝛe:miſſos eẽ oꝛatoꝛes in atheſim bac de cꝗ quoꝝ rũſuʒ expe
ctaret᷑. Cuꝑe tñ regẽ vt atbeſum mitteret aliq̊s cũ ꝑtãte tractãdi cõcoꝛdiã ne res
in tali diſturbio ꝑſeuerãtes magni alicuiꝰmali foꝛẽt origo.Cũq; his reiniſſi ſunt
oꝛatoꝛes:pᷣenerat eos cõſtan.eps.quiſe mediatoꝛẽ interponẽ cupiebat.HNuiclʒ
nõ magna fides ſit pᷣbita ꝓpter fratrè qͥ nouãdis rehꝰcam dedit. Multa tñ ſunt
cõmiſſa eiq; inãdata ẽ cõcoꝛdie pꝛactica. Jãq; in atheſim ſe recepit: qͥd egerit ñ
põt ſciri.Oꝛatoꝛes regij nõ ſunt admiſſi:ſed expectãt i rubeoburgovbi clauſura
eſt. THrilbelmus illic numerat piſces qui ꝑ flumẽ trãſeũt. Multũ.n. ocij bʒ. Id/
ipᷣm ⁊ college faciũt:q;; ⁊ aliqñ ludit᷑ ales ꝑ noctẽ. RNuſtica illic plebs in armis ẽ
Et aditã qᷓſi ſepulchꝛu dñi cuſtodit:nõ tñ doꝛmit vt pilati ſatellites:ſᷣ die noctuqʒ
bibit. Recepcft.n. atheſim ducales redditꝰ ⁊ cũ his ꝑlebẽ in armis alũt: nullu ſch
aditus caret cuſtode. Snia oibus vna eſt aut ſigiſmudũ recuꝑare:aut in liberta-
tẽ ſe vendicare: qui ſi nõ ſatis ſua ſponte inſaniut ſuitenſes inſtigatoꝛes babẽt qͥ
ſe adiutoꝛes nefandi ꝓpoſiti repꝛomittũt.Tridẽtini adhuc in fide manent: quis

p alios dietim ſtimulent᷑:dicunt ſe id acturos quod epᷣs eoꝝ iuſſerit. Ex cuius iuſ

ſu adhuc regi vſq; ad mẽſes quatuoꝛ ſunt obnoxij.Rex tñ ad eos nõ bʒ aditũ ni/
ſiꝑ dominia venetoꝝ:⁊ ꝑ viq hãc mittent᷑ nũc oꝛatoꝛes illuc. Dicũt aliqͥ comitẽ
galeazeñ cũ peditibꝰqdringẽtis tridenti foꝛe ⁊ ꝑtes regis tueri:qð tñ mihi nõ eſt
lucidũ.Sũt qͥ putãt obitũ bꝛixinẽſis epᷣi accõmodũñ eẽ:q̃ is occulte mala bec fu
erit exoꝛſus. Me alia ſnia tenet.Arbitroꝛ.n.eneſtigio pꝛincipes factionis accur/
riſſe bꝛixinã Ibicg oꝑam dediſſe vt eoꝝ ſnia fiat epᷣs interea vᷣo iam arceslcuſtodi
ri ꝑ eos.Sʒ ſʒ cuilibet opinari:vaticinari paucis:qm̃ futuroꝝ euentũ ſolus deus
nouit:humane mẽtes in tenebꝛis degũt:nec videre ſᷣ argumetari pñt ex pᷣteritis
⁊ inſtãtibꝰ quid ſit futuꝝĩ eo ꝙ ſepe fallunt᷑:vt qͥ ꝑ vitrũ vltra inſpiciũt:aut iadqs
iactãt viſuʒ. Hec ſcripſi ad.v.Ralẽdas ianuarij putas me ſtatiʒ miſſux lr̃as.cNũe
2 ſuꝑeſt ſpaciũ adijciã reliqua. Junioꝛ comes cilie buc heri aduenit: dux albertꝰ
hoꝛatim expectat᷑.Similit᷑ ⁊ comes goꝛicie cũ eius vxoꝛe. Aceepi goꝛicie comitẽ
feuda ſuſceptuꝝ:qð ſi ſic erit:nõnibil ad cãcellariã veniet:cuʒ his vt cõiecto vtq;
pcepi tractabit᷑ d¶ modo intrãdi atbeſim. Aiunt em̃ quidã ꝑ terras boꝛicie acceſ-
ſum patere atheſinoſq; timere comitẽ cilie. Aget᷑ quoq; vt ſubodoꝛo ꝙ hic cilien
ſis in curia ꝑſeueret. Sed bis in rebꝰnemo vtilioꝛ eẽt tua magnificẽtia. Nemo h
eſt q ſciat quales ſint Pabiti tractatus cũ comite ipſo ⁊ ad regiſtru recuriit᷑. Co⸗
mitis goꝛicie vxoꝛ:q̃re hucadueniat neſcio:niſi queſtura iniurias viri:quẽ aiſit vl
tra qᷓ; dici poſſtt iniuriũ.M ſi eo nimis licet qꝛ vir etate ↄfectꝰ ⁊ foꝛma ineptꝰ con
ſoꝛtẽ pene diuinã ſoꝛtitus fuerat. Qua ſi bene vſus fuiſſet nemo eſſet beatioꝛ eo.
Inter bumanas nãq; felicitates bec vel maxima eſt vt cõiugẽ qs hulchꝛã ſoꝛtia
tur ⁊ bonã. Zum quod eſt tritũ fecundã ſicut hãc eẽ referunt᷑.Quida rentur eaʒ
oino diuoꝛtiũ petiturã:qꝛ vite ſue timeat:qᷓ;uis cõiunx mirũ imodũ ſibi blandiat᷑

dum ambo hic erũt altius rem inueſtigabo.Hec ſatis ad res carinthianas. Muũc
in hũgariã pergo.Scripſi dudũ tibi dietã certã indictã fuiſſe ꝑ bũgaros vt ambe

—

. —— „ „ „ — 1 „ 1— 2
partes bude cõuenirent ac de regni cõmodo trãſigerẽt:quodimihi admodũ diſ/

„

licebat: ꝓpter locũ quo nil agi poſſe cernebã niſi ex arbitrio regis polonie:time/

bamq; ni m infantulũ iure pꝛuari ſuo. Sed reſpicit illum deus: ⁊ quia bumana

deſtitutus eſt ope:ex alto reperit auxiliũ nondũ perdita ſpes eſt. Hec tam felix ẽ
aduerſarius qᷓ; fama pꝛedixit. Cum efſemus nuper in via buc venientes:ohuios
oꝛatoꝛes hungaros apud pꝛugsam babuimꝰ:qui vſq; in luben regiam ſecuti ſũt
maieſtatẽ. Hi attulerut litteras ex parte cõitatum quas optime noſti. Ac ex ꝑte
ſtrigonienſis archiepiſcopi giſe ⁊ ladiſlaibani. Mi fuerunt etiaʒ hoc anno apud
wiennã: vnus eſt quem giſcha tunc miſit. Alter miſſus fuit per cõmunitates ca/
ſchonie quez nomine philippũ dicunt. Mi retulerũt partem regni que obedit la⸗
diſlao nullatenus conſentire voluiſſe in vieta budenſi. Sed contenti ſunt omès
vt duo conuẽtus fiant. Dars quidem polonoꝝ bude conueniat: ⁊ pars ladiſlai
apud ſtrigoniũ. Idq; in purificationis feſto pꝛoximo. Petũt quoq;ʒ ladiſlai te vt
rex ad ſirigoniũ oꝛatoꝛes in pꝛefixa die tranſmittat nec velit res tantas negligere
Poſtularũt etiã regẽ ſuũ ad cõtermina regni deduciſicut eis ꝓmiſſuʒz eſſet. Oꝛa
toꝛ giſte retulit dminum ſuum q;uis vxoꝛem alterius haberet ſtabili mente la/
diſſai partem tueri: nectimere aliquẽ nec debere illum ſic eſſe vxoꝛiuʒ vt ꝓpter fe
minaʒ regem deſerat. Sed viã ſibi per boc patere qua ſibi attrabat alienos. Mu
lieremq; viro ſubeſſe non virum mulieri. Et boc coniugiũ nõ parũ conducere la/
diſlao.Hoc reſponſum eſt regis.ladiſlaum nonaũ miſſum:qꝛ egrotus fuiſſet ſed
mittendũ eſſe q; pꝛimũ rer in auſtri reuerteret᷑. Oꝛatoꝛes futuros in dieta vt pe
titum eſſet:⁊ ſuper boc rectoꝛibus auſtrie ſcriptũ eſt vt oꝛatoꝛes ipſi mittãt. ꝛa

tie acte ſunt ꝙ in budenſi dieta non ſit conſenſus pꝛeſtitus. Scriptũq; eſt caſtel/

lano gretʒenſi vt purum bis oꝛatoꝛibus oſtendat: ⁊ boc modo dimiſ i ſunt bun⸗

gartinwlenn. õuentus habet᷑ patrie:eoq; iohannes niperg miſſuseſt qui nõ
dum redijt: nec quid ſit geſtũ ſcitur. NHunc tepus eſſet res italas ingredi:ſed nibil

2

babeo illinc ſcriptura dignũ. Yata eſt comitẽ franciſcũ mille quingentos equi/

tes amiſiſſe qauos picẽninus bello ſuſceꝑit. Id tamen dubium eſt. Eugenius ro/
me manet. Partes ille ſicſe babent vtnoſti. Mihil innouatũ audio. Memo huc
oꝛatoꝛes mittit:⁊ nos illuc neminẽ deſtinamꝰ. Montes niuoſi ⁊ nimis alti inter/
ſecant aditus:nec tu me pendis nec ego te magnifacio vt volũt principes ſic ex⸗
iſtimant᷑. Aigilare laboꝛare currere plurima opoꝛtet:ſi qs velit haberi magnꝰ:qᷓ

—

dã modico ſut cõtenti ⁊ recte ſane:ſi ad naturã viuẽtes deũ reſpiciꝗt ⁊ quieti ſũt
animi. Ylle nõ eſt laudandus qui multa cupit ⁊ aggredit᷑ pauca.Opoꝛtetnãq; ⁊

„

aim ⁊ opa còuenire ſi quia comẽdari debeat. Miroꝛ venetos hic ꝓpinquos nulli
milſiſſe. Aut nos cõtẽnũt:aut maioꝛibꝰſunt occupati negocijs. Ego nri cã optaſ/

ſem marie illoꝝ aduentũ.Sed tranſeo hec vt ad res ecclie reuertar q̃ hucuſq; di/

late finẽ hodie ſuſceperunt. Res in cõcilio hec geſta eſt:lre in pꝛimis tue perlecte
ſũt:tũ oꝛatoꝝ:tũ regũ. Doſt alia ſcripta oꝛdinẽ babitũ apð vos referẽtia nibil ali
ud diſceptatũ eſt niſi an veniẽdũ eſſet nurembergã.Sed poſtq; diſcrimẽ iminere

oſtenſuʒ eſt niſi veniret᷑: placuit aduentũ polliceri:totaq; diſputatio de tpe man/
ſit. Alijs purificationis diẽ:alis mediũ quadrageſime: alijs feſtũ martini: alijs
ſancti geoꝛij placebat eligere:obtinuitq; tandẽ vltia ſnia. Scribitq; rex tibi ⁊ pᷣn
cipibꝰ quibꝰals ſcriptũ eſt: velle ſe oĩno in die ſancti geoꝛij apud nurẽberga vide
ri:ſicut ex eis lĩrſis cognoſces. Rogant᷑q; pꝛincipes vt interiʒ maneãt indeclarati

⁊ſæ cõtinuatione diete vſq; in tps illud nibil eſt dictũ. Sʒ apparet ex taciturnitate

totũ remitti ad vos qͥ dietã tenet. Multa viſa ſunt placere tum regitum cõſilia

rijs via quã rex frãcie aperuit. ⁊ chimenſis eps ill in auada ſua cedula plurimũ

ↄmẽdauit. Mihi etiã vt ſupꝛa dixi ſi quid video ꝑlibens eſt exquo pꝛincipes ger
manie nõ ſunt vniꝰ voti.Tibi aũt ſeoꝛſum ſcribit᷑ vt oino reuertaris:qð mibi bis
rõnibꝰ ꝑſuaſum eſt. Primũ ꝓpter eccleſiam friſingenſem vt interim ꝓuideas poſ

ſeſſonem babere: quia ſequat poſtea quicqͥd velit:res tua in vado e q;q; non

u

video ꝙ bececdia manus poſſit effugere tuas ſi velis inſtare. Mã vt ir̃eregũ ca

nũt:oẽs eugenio parẽt:illũq; venerant ⁊ colũt.Et ipoſſibile ẽ declarationẽ aduer

ſus eũ fieri niſi maiſciſma ſuboꝛiat᷑. Idcirco ꝑſeuerare in ſnia debes:⁊ bõc ecde

„

ſiã ꝓſequi qᷓ tua ẽ: vel rex vt puto aduerſus erit dictis ſuis.Solet.n.qð ꝓmittit
ratũ g:nec verbũ regiũ facit irritũ.Et ob hãc rẽ venire oino debes: ne ꝓpt᷑ abſen
ciꝗ tuꝗ aliqd innouet᷑ ꝑ aliquos qͥ hucdietim veniũt ex bauaria. Rex pᷣterea mul
tũ tui eſt nic indigens.Et tũc bonũ eſt ſᷣuire hncipibꝰ cũ res pᷣter ſniam eunt.Ze
res atheſis:cilie:hũgarie:bohemieq;:depoſcũt.Mõ dico italas:qꝛ illaꝝ nð eſt cu
ra. Sũt tñ ⁊ ſueuica negocia ſiue alſacie vnde legatio buc venit auxiliũ aduerſus
ſuitenſes poſtulãs:alioqn tacite interminant᷑ ducẽ burgũdie foꝛe accerſiendum
vides qꝛ neceſſarius eſt tuꝰaduẽtꝰ: vetere occaſiõe data: qꝛ rebus tuis admodũ
Oducit.Exinde cũ ſicut ſcribis neceſſariũ ſit regẽ aſcendere nurẽbergãq; petere:
hneceſſariũ eſt te penes regẽ eſſe:vt inſtes comoneas ꝑicula demonſtres ⁊ pſua⸗
deas. Nacq; ſitu ades:poterit rex illuctrabi: aliter vo timeo:ne qð nũc ſcribitur
euaneſcat: ⁊ ſit erroꝛ nouiſſimꝰ peioꝛ pꝛioꝛi:Scio nõ nullos eẽ qui libenter vide⸗
rẽt te ſemꝑ abeſſe:ſj tuũ eſt deſideriũ potius regiũ intueri ⁊ tuũ cõmodũ qᷓ; illoꝝ

—

volũtatẽ. Nõ ſcripſi adbuc tibi qᷓ; exaltatus ſit magiſter vlricus qui affecutus

plebẽ illã ꝗᷓ pꝑtinebat ad vniuerſitatẽ wiẽnenſem q qugentos aureos annuatim
pᷣbet:̊ dignus eſt ̊ bono:vtinã nulli minꝰ incõuenient beneficia cõmitterentur

Ego qᷓ;uis indignꝰ ſum bono:auidus ſuʒ tñ boniita vt fit. Nã qͥ paucioꝛa meret

plura cupit:qꝛ nemo ſe vt eſt extimat.HNoc facit vt ſcribã j mihi obtigerit in ple
be ſarantane vallis:quã tuo beneficio rex mibi ↄceſſit:vt ſi poſſibile ſit ⁊ ↄſilium
offeras ⁊ opem. AHicarꝰ tridẽtinus receptis lris quas a rege obtinuimus metcã
(nã me mutuo diligit in vallẽ ſaratane ſe ↄtulit poſſeſſones petijt tm̃ apud pa⸗/
rochianos egit vt poſſeſſio ſibi meo noie tradita ſit. Sʒ opoꝛtuit eũ ꝓmittẽ con⸗
ſenſuz ducis ſigiſnüi ſubſecutunꝝ foꝛe: alioqn poſſeſſio vim amitteret. Ita ſcri/
hit mibi vicari pfatus ꝑ tres lr̃as:ſuadeętq; vt habeã lr̃as Sõõ dñi ducis p
ds appareat eñ fore ↄtentũ de his qᷓ rex fecit. Interim vo poſſeſſionẽ hʒ. Mibi
res viſa eſt impetratu grauis in bacreꝝ turbine. Sʒ expectabã reditũ tuũ. Inte
rea męr̃ vlricus q ſuã ſaratanã mimis tuet᷑:meq; ſui ca ſpernit:verbũ ex ꝑtẽ reg⸗
hoc ad me habuit. Inquit.n. regẽ cuꝑe me ſaratane fratrẽ ſiu eis nepos eſt aͤetu
dimittẽ mibiq; ꝓmittere eccliam pꝛimã q̃ vel in auſtria vel in ſueuia vel in atbe

ſi vacaret. Stiriã:carintbiã ⁊ carniolã excepit. Mihi resviſa ẽ admodũ ſuſpecta

Tum peer hanc exception?. um ꝙ ego poſſeſſoꝛ ſum babẽs ius reſeruatiõis
ius oꝛdinarij ⁊ius patronatꝰ. Alter nullũ ius niſipꝛimariaꝝ pꝛecũ pꝛeſefert. Di
rũ itaq; putabã dimittere:⁊ nõ parere regi duriꝰ. Landẽ ↄſiderãs ꝙ ꝑ medium
cun ius patronat habuerã indignũ putaui aliqd agẽ:niſi te pꝛiꝰcoſulerẽ. ſReſpõ
di g̊ me velle reditũ tuñ manere:qͥ me ꝓmoaiſſes:⁊ quicqᷣd tu cõſuleres id agerẽ
Dic res ſe habet. Nunc pᷣcoꝛ vt velis regi ſuadere ne me deſtituat.ne velit alteri
plus q; mihi affici:ne iuſticiq meò illius iniuſticie pꝛeferat. Nam ⁊ ſua intereſt vt
iuspatronatus in illa eccleſia maneat:nec decet beneficiũ pꝛincipis mutari.Ego
vo etſi parui redditus illa ecclia ſit:tñ cõtẽtus ſuʒ canonicatũq; illic habeo ⁊ vel
Iem aliqñ me ſequeſtrare ab huius mũdi turbinibꝰ deoq; ſeruire ⁊ mibi viuere:
baberẽe illic ducatos ducentos cũ canonicatu annuatim poſſemq; honeſte viuẽ:
Ego iã ſum veſpeꝝ pᷣtergreſſus ⁊ non ſemꝑ potero buc atq; illuc diſcurrere:tſi fa
ciaʒ hoc per ſex annos ſatis eſt: poſtea quieſcere me opoꝛtet:⁊ vtinã locũ babeã
vbi quieſca boneſtũ. Sum animi tui:plus mihi placet hodiernũ ouuzʒ qᷓ; gallina
craſtina. Heſcio quid veſper vehat.quod habemus tenendũ eſt. Ideo tibi ſuppli
Co ibac re vt me iuues vel ſcriptis vel verbis ſi redieris qd omnino curare debes
Mõ mei cã hoc dico. Ego em̃ parui momẽti ſum:ſᷣ pter rõnes pᷣdictas.⁊ vt tri--
ſtes ſint qui te abeſſe ſunt leti.Nõ potui adbuc ſcire ꝑ quã viam tibi redeũdũ ſit.
5 ; ſaens mox ſcribam. Mã ſirex rediret in auſtriq aliud iter eſt: aliud ſi ſe ſuperius

ic

cete
tmictit
aben
mol
Le

aus
naum
mnocs

Neret
oin⸗
Tbirur

us 6
AtIm

—
tranſrerret. De lr̃is arelateñ.alias tibi ſcripſi cũ illaꝝ videbis copiaʒ.Credo me
nõ magnoꝑe dices erraſſe:aut ſi erroꝛ eſt veniã mcret᷑. Cu vale optime cum libe
ris ⁊ coniuge quibus relictis ad nos reuerti cura.

Remediũ ad reſarciendã ecdeſie pacẽ. EPiſtola Iv.

Euerendo in xpo patri dño ſilueſtro epo chimenſi dño ſuo pᷣcipuo eneas
ſiluius poeta. S. p.d. Mõ miroꝛ ꝙ ad me nibil ſcribis.qꝛ nibl me indiges
Allud mirandũ eſſet ſi ego ad te nõ ſcriberẽ qꝛ ⁊ gratia tua ſemꝑ egeo ⁊ be
neficia plura ex te accepi. Ana res tñ me reddit excuſatũ:qꝛ inaniter ſcnbere ho⸗
ininis eſt abutẽtis ocio ⁊ lis:hac de cã tacui bactenus.Nunc vo res ſe obtulit qᷓ
mihi ſcribendi materiã pᷣbuit.vidi nuper lr̃arů copias quas reges imꝑatoꝛi nr̃o

ſcribũt in rebus ecdleeſie:ppendiq; oẽs egreferre ſciſma:quo xpᷣianus populꝰimp/

ſentiarũ cõturbat᷑:multuq; demiratus ſum regis frãcie iudiciũ qð cũ tuo cõcur/
rere cognoui. Memini em̃ cũ als ſimul eſſemꝰ:deq; hac ipſa re ſereremꝰſermonẽ
quo nã pacto pacari ecclia quiret dixiſſe te.Ego ſi ceſaris eſſen: loco:vellẽ cũctos
rogare pᷣncipes.vnũ vt in locũ mitterẽt oꝛatoꝛes qͥ plenã ptãtem baberẽt res ec
deſie cõponẽdi.ã qdð pꝛincipes facerẽt ⁊ populꝰſequeret᷑ ⁊ derus.Ecceqꝛ rex
francie viam hmõi recipit quis dubitet reliqͥs oẽs aſſenſuros ſi natio germanicꝗ
cõſentiat. Jã ꝑmittit rex francie ceſarinr̃o SSgregaionis bmõi vocationẽ vos qᷓ
hbabetis rem in manibus amplecti hboc debetis. Regiq; nr̃o ⁊ electoribꝰ ſuadẽ ne
oblatã negligant viã:qꝛ ſalus hinc pendet maxima.Hec hic 8hoike vel papã re-
Airere vel cociliũ:nolint velintq; illi couenire principes poſſũt ſeqʒ in hãc vel in
illam ꝑtẽ dedinare.At nõ erit hoc cõciliũ nõ ſit qd ad nos:nõ de noie ſed de re q̃/⸗
ſtio eſt. Satis eſt ſi ſciſma de medio auferat᷑:vocet᷑ quocũq; noie qͥ aufert ſciſma.
Stultus qdẽ ſenis bitoꝛẽ in iudiciũ traxit tãq; is negaret debituʒ qui ſolidũ ſe
ſuſcepiſſe fatebat᷑.Cũ ſtultus duodecim denarios peteret apud ſeneñ.tum idẽ eſt
ſolidus qð ⁊ denarij duodecim.Sic in re nr̃a ſtultus erit qͥ tolli ſciſma ꝑ conuẽtũ

pꝛincipũ negauerit qꝛ cõciliũ nõ vocitet᷑ illa Srega rd. kocet ſinagoga vel con⸗
fectꝰ*. Sed tu ⁊ college tui in cam/

uenticulũ nò curo dum pacis exinde ſequat .
po eſtis vbi hoc gerit᷑ bellũ:⁊ in hac area vbi hec palea terit᷑:videte vt fabã bene
cudatis nedũ ſciſina eccleſie tollere curatis diuiſionẽin imperio inducatis. Hoc
nõ dico veſtri cã.qꝛ rectũ ſcio ꝓoſitũ vr̃Dm ſ̃ vt elaboꝛetis ꝙ germania vniꝰanimi
ſit:vnũq; papã colat ⁊ in vniꝰfigei ſinceritate gradiat᷑.Hec volui ſcripſiſre qꝛ ga
uiſus ſum regis francie ſniam cuenire cũ tua: tu tamẽ ſtude vt illi ſit locus: niſi
quid melius interun cogitaſti. Aale optime ⁊ me extra memoꝛie ſinũ noli abijcẽ
qꝛ tuus ſum quãtuluſcũq; ſum.

Pꝛobibet ne de epatu friſingeñ. ſine ELTri f
ↄſenſu imꝑatoꝛis cuiq; ꝓuigeat᷑. Epiſtola. lvj.
Ncas ſiluiꝰpoeta iohi tolneri romana curia ꝓcuratoꝛi viroq; bono. S.

p.d. Veniet ad curiã vẽam latoꝛ pñtiũ quẽ regia maieſtas ĩ fact eccle bꝛi⸗

xieneñ.deſtiat. Rogo te ſicut ſoles regio deſiderio vt faueas ne qͥs ad illã
eccham ꝓmoueat᷑ añq; rex noĩ auerit quẽ voluerit:nec graueris quõ res traſeat

me inſtruẽ. Scribo tibi ofident᷑ ſciẽs amicitiã qᷓ int dñm cãcellariu ⁊ te viget.Et
cũ ego illiꝰ ſeruitoꝛ exiſta:nõ puto meas pᷣces apð te incaſſuʒ ire. Poſt hiſcire te

volo cundẽ cãcellariũ abeſſe:qꝛ ꝑ regẽ deſtinatꝰẽ nurẽbergã.ſᷣ mox reuertet᷑ qꝛiã
ſibi vt redeat ſcriptũ ẽ. Is ſi nũc adeſſet ſcriberet tibi qͥd opꝰſit in facto friſingeñ.

eccleſie:ᷣ qm ipſe abeſt opus eſt me oialſignificare. Ma ille me in ſuo loco dimiſit

⁊ barũ reꝝ cõmiſit curã. Res ergo ſicſe habet.Aduerſarius qui fuit ꝑ capitulum

electus. Jam adeptus eſt poſſefionẽ oĩm eoꝝ que apud bauaros ſunt.⁊ dietim

inſtat vt caſtra que rex tenet ſibi dent᷑: ⁊ omnes bauarie duces eius cauſam tuent᷑
regiq; moleſtiſſimi ſunt. Rex aũt dediſſet iꝗ caſira dño hennico ſi bulle veniſſent
aplice:pᷣ qꝛ nõ veniũt ſuꝑſedet.Et timendũ eſt ne bauaroꝝ pᷣcibus in alteriꝰ gꝑtis

2£„
Fauoꝛẽ nutet᷑. Zdeo admodũ miroꝛ has lr̃as nõ eẽ ex curia miſſas:qꝛ nõ minug
inteſt pape ⁊ curie vr̃e dñm benricũ hac ſoꝛtiri eccliax q; oñi cãcellarij. Jpſe em̃
reperit bonoꝛificã ↄcoꝛdiã ⁊ ꝓmittit᷑ ſibi aliꝰepᷣatꝰ ꝓ fratre. Sʒ oia refutat intui
tu papeq ſibi tãbenignꝰfuit.Ego tñ timeo ne cogẽt᷑ ncceſſario exquo bulle non
mittant᷑:qꝛ tãtũ impetũ ſuſtinẽ nõ põt.Rex vo ſibi ꝓmiſerat poſſeſſionẽ caſtroꝝ
ꝗᷓ bʒ viſis bullis. Hũc oĩa ꝓpter bullas depereũt. Ideo velis ſuplicare cardialibꝰ
Nã ipi ſũtĩipedimẽto ſicut accepi ne ꝓpter vna annatã centũ ꝑdãt ⁊ illã ñ ha/
beãt. Et rogo dicas tarẽtino q cacellarin diligit ꝙ pꝛudẽtis ẽ aliqñ ſcire ꝑdẽ:nec
dicat᷑ ſpem pᷣcio nõ eẽ emẽdã qꝛ ineſcãdi ſũt nõnũq; hoies ſicut piſces ⁊ aues ⁊ fe
rarũ genꝰ:nec tm̃ qð ante pedes eſt reſpicẽ debemꝰ futura etiꝗ intueri. Ne etiã
hbec c tangit q̃ ꝓpter hanc ꝓmotionẽ inſignẽ ecchaʒ pꝛuckeñ.cõſeq̃ris:iõ laboꝛa
vt bulle mittant᷑ qᷓs potes ꝑ bũc nũciũ mittẽ:q eſt capellanꝰregis ⁊ fidus:nõ di/
co plura. tu me plane babes:bic rẽ amici:rẽ tua:⁊ reʒð geres cõem. Reſcribe mihi
d in re ſ que ſpes habeat᷑:vt cãcellariũ ⁊ fratrẽ qͥ tui ſũt cũctoꝝ certioꝛes effi-
Qã ac valcoptie.e Aie ſess
Laudat legatũ ꝙ pecuniã rennnit. EPi 0 . lvij.
AIMleas ſiluius poeta dño thome haſelbach ſacre theologie mgro. S.p.d.
Yras qͥs ad me nuꝑ miſiſti:regie maieſtati oſtẽſas feci vt q foꝛet erga te
mDens illiꝰ pſentirez. Placuit regi diligẽtia tua dixitqʒ te meliꝰ feciſſe qᷓ; bi
q̊ dationẽ pecunie ſuſpenderũt. Is vt noſti pauca loquit᷑.ſᷣ ex bis paucis plura
colligi queunt. Maturã ei?noſti ⁊ moꝛes cogites qͥd hec verba impoꝛtent.Tu tñ
nullatenꝰ heſitare debes:qᷣn bene agẽdo gratꝰpᷣncipi ſis. Feciſti em̃ vt viꝝ dcet
bonũ ⁊ cõis cõmodi zelatoꝛẽ qͥ rẽpublica ſue pᷣfert. Potuiſſet ſcãdalũ grande cð
tingere ſi remãſiſſes pecuniã expectãdo. Cũ oĩa munimẽta apud te foꝛẽt qᷣbus
in cõuentu agẽdũ erat. Mũc res bene directa eſt:⁊ iã pecunie tibi miſte ſũt: ⁊ am/
lioꝛes mittent᷑. Quõ aũt in reliquũ ſit ꝓcedendũ ex apicibus regijs cognoſces.
ale ⁊ me tui amoꝛis participẽ facito:q;q; nõ putẽ me foꝛe illius expertem.
audat amicũ quia diligenter E iſtola lvi 7
rẽ cõmiſſam curauit. . SM . — . * 1 .
Meas ſiluiꝰ poeta frãciſco boſſio iuriſcõſulto.S.p.d.Accepi tres lr̃aruʒ
tuaꝝ vniꝰſnie. Exponebãt em̃ oẽs rẽ geſtã apud ſaratanos. Deinde ſua⸗

debãt vt cõſenſũ illuſtris pᷣncipis dñi ſigiſmũdi circa ius patronatus im/

petrarẽ:qꝛ ſic res mea in vado foꝛet.Ego tuũ erga me animũ qualis eſſet iamdu/
dũ habebã ꝑſpectũ:ſᷣ tu dietim ſuꝑas opinienẽ meo:⁊ nedũ q̃rele mihi locñ eri/
pis ᷣ facultatẽ qͥ referẽdi gr̃as aufers. Gaudeo tñ ego mę talẽ amnicũ eẽ ſoꝛtitũ
cuisplura ſũt erga me bñficia q; nedũ pᷣmiare poſſuzʒ: v etiã numerare.Tu aũt cõ
ſciẽtia tua letari debes qñ ſic amig negociũ geris vt tuũ putet᷑. Rata ſũt apð me
oĩa ꝑte geſta:nec vllus guat me ſũptꝰ. Miroꝛq; te nõ plura expoſuiſſe.Aolui qð
ſuadebas a ſigiſmũdo unpetrare ſ terruit me nouitas apud atheſinos orta. Ti/
muiq; ne rex egreferret tanq; qdð eẽt a ſe geſtũ rueret:putauiq;ʒ differendũ doncc
cãcellari reuerteret᷑. Inteniʒ ex ꝑte regis rogat?ſuʒ bãc plebẽ vt aduerſario di⸗
mitterẽ:qꝛ de melioꝛi vellet ſna maieſtas mihi ꝓuidere.Hoc rex ad pᷣces aliqrũ
fecit. Reſpõdi me velle cãcellariũ expectare q̃ me ꝓmouerat ⁊ facturũñ qð ille iu/
beret. Sic nũc ſe res hʒ. Sʒ boc ſepultũ eẽ opoꝛtet ne q̊q parochiani pſentiant:
qʒ ſtude in deuotiõeſᷣuare.Egoladueniẽte cacellario qͥd ſucceſſerit tibi ſcribam
Miſerã lras ad te ⁊ ad parochianes ac alios vt ſuaſiſti:ß audio nũcios regios qͥ
illos deferebãt nõ eſſe adiiſſos.Arbitroꝛq; l̃is meis trãſitũ nõ patẽ. Ideo bas
ↄfeci vt ſcires me tuas ſuſcepiſſe ⁊ qͥ in ſtatu apud nos eẽt negociũ.Quid vo vlte
riexpediat nibil picã qꝛ ſuis nõ eſt mineruã tocẽ:vnũ tibi notũ volo vt ſcias res
capitulares:meliꝰdirigẽ dietã ſcð nurẽbergenſeʒ ad feſtũ aſccẽſionis ꝓꝛogatũ eẽ
quo tꝑe ituꝝ ſe ꝑſonalit᷑ rex ꝑ ſuas lr̃as ſignificat.Eltra nõ dicꝗ plus:nec hoc di/
cerẽ niſi iam hic publicatũ eſſet. Aale ⁊ me concanonicis cõmiſſum effice. Cum

ninus
ſeeñ
dintui
le von
aſtron
ißba⸗
cenee
es e
Treii
lhen
nodi⸗
benbi
seffi

ic
ce
ſop,
licfi
ſei⸗
i
N
e
8
ſte
ſts
ee

deus volet erim? ſimul ⁊ vitã ducem? beata ettra eurie clamoꝛes at miſerias.

Diuitibus nõ expedit cõdicere beilũ. Epiſto g. lix.
Meas ſiluius poeta nicolao veneto canonico tridentino. S. p. d. Scribe

dño franciſco boſſio lr̃as quascũ his mitto.Sed accepi virũ terroꝛs per/
culſum tridento abijſſe patauũq; petiſſe.qꝛ non placet ſibi vꝛbem incole⸗
re ena tumultibꝰ ſicut nũc tua cuitas eſt:que obſidioneʒ expectat Laudo ego
ↄſiliũ ſuũ. Nã qui põt in pace viuere:s danandus eſt ſi ſe ingerat bellis. Nemini
bellũ eſt vtile:niſi cui ſtatus pñs eſt grauis franciſcus vir diues eſt: ⁊ ſua foꝛtuna
contentꝰ: ſapit certe rumoꝛes fugiẽs ⁊ lites fugit.ex quibꝰ nibil lucrari põt. Scit
aliug eſſe boc iudiqũ ꝙ; illud ex quo ditatus eſt rote. Mã bic manibus cã defen/
dit᷑ibidẽ lingua. LZu ſcis vbi eſt:ideo rogo meas lr̃as ſibi vt deſtines ⁊ in eius al
ſentia me tuearis ne quid innouet᷑ in canonicatu quẽillic babeo:⁊ ſic te in re mea
habe ſicut de tua ꝓbitate ⁊ amicitia ſpero. Mõ puto bas tribulationes diu man
ſurn qꝛ mnreair rex nobis auxiio eẽ atq; fauoꝛi.Aale ⁊ me tuũ puta vbicũq; ſim
Coõmendat pugnãte ꝓꝙ ſan/
guine claro ⁊ ꝙ iuſticia. M! Epiſtola el.
Meas ſiluiꝰ poeta tmagnifico galiaʒio comiti de archo.S.p.dð. Accipio te
veniſſe tridentũ militariq; manu regis ptes tueri. Id q rex accepit ac
Ppterea te amat colitq; maxime Res bmoitibi ⁊ vomui tue bonoꝛi exit
vtilitati quãtũ ſentio. DPerge igit᷑ ⁊ d occaſio adeſt viꝝ d es te demöſtra. Mul/
toꝝ virtus iacet:qꝛ camꝑus deeſt vbi ſe oſtentẽt. Tibi facultas eſt qua tũ animũ
tũ ingeniũ patefacias tuũ. Res quã tueris iuſta eſt ⁊ p ſanguine claro aduerſus
plebẽ ⁊ incertũ vuligus pugnã habes:vide vt ꝑiculũ facias nõ tuimõſtreſq; ſan/

guis illuſtris quãtu obſcuro pᷣſtet. Si is qui credideris.Rex de te bene ſperatopi

nionẽ ſuãꝗ imple ⁊ oĩm qui apud ſe ſunt.Sic cum ſis magnꝰpoteris fi eri maximꝰ
lhec ſcripſi qꝛte amo:⁊ vides bonũ tibi nomẽ eſſe.Cuꝑio vt illud maneatauge/
aturq;. Zratri tuo me dede ⁊ mibi vt ſoles amorẽ tuũ cõicatũ fac. Nale. .
Secretariꝰ appellat᷑ideo multa ſcribẽda obticet. 1 g. j.
Meas ſiluiꝰiobaãni peregallo ſcriptoꝛi aplico fratriq; amatiſſimo. S. p. d.
Aeteres ſunt apud me ſre tue:quibꝰnõ reſpondi:qm nũc in ſtiria:nuncin
carinthia:nunc in carniola inter medios barbaros ſeuaſq; nationes con-
ſtitutus.Mũc apud hiſtriã ⁊ ſuꝑ oras ſuperimaris cum tergeſcinis verſatus nul
lũ habui cui cõmittere lr̃as poſſem ad te perferendas. Nuncquia nuncius dak
baſileã petiturus:ſtatui nõnihil ad te ſcribere vt ⁊ me viuñ ſcias ⁊ ſoſpitẽ ac tui
memoꝛẽ. Hec em̃ poſſem obliuiſci tui:ſem ꝑq; tua dulcis imago menti heret mee
Habe igit᷑ bas er melras: ⁊ illũ timoꝛeʒ quẽ de aduentu familiaris tui indueras
abijce. Mibil ẽ em̃ qðᷣ ampliꝰ illinc vereare: vidiq; cũ ⁊ ſanum eſſe cognoui apud
quẽ tui c viſus amice ſum.Auit eius ſociꝰ quãtu intelligo vos reuiſereipe ma⸗/
nere decreuit. Ego vtriq; abitũ pſuaſi:ac vbi ñ ꝓfeci:libeꝝ dimiſi arbitriũ. Quig
nibil iuuat calcibꝰ murũ tundere aut eos ventig dare.fiat qdð eis placet nibil ẽ qd
in dãnũ vergat.Luꝰille frat᷑ caut?ẽ:ſibiq; mag q́ᷓ; voluptati viuit nec bꝛeue gau
diũñ lõge pᷣponit vtilitati. Tu te mirare ſi oĩez cerneres.Si qñ cõbibit nihil picu
liẽ. Nemꝰmagnũ eſt wiẽne multeq; int᷑ diuerſas querc ad fontẽ ſũt vie:obloqꝗui
põt alids eloà nõ pot. Mec tuis dici amicitie ⁊ monitoꝝ plenis dicta ee volo:qn/
tñ famulo cõueniũt. De me aũt tibi vt bñ pſuadeas cupio.Mec em̃ aut gra mioꝛ
aut ſpes deterioꝛ eſt ſolito.qd mibi ſcripſiſti de abſolutione cuiuſdã homicidij ſiẽ
philippꝰnr̃ optabat:nõ põt nũcimpleri. Vleniat bõ nurẽbergã:illic ꝑfici res potit
Mec iã bic dubiũ fit qn rex vadat.Ouo i loco ſpero res vniuerſalis ecdle ſic diri⸗
givt ⁊ tu ⁊ oẽs qui bonũ cõmune cupitis:ex ſnia vos iudicetis exauditos. Jdqʒ;
mei nomine dici cupio,. Reuerendiſſino vno meo cardinali ſancti cglixti vire

õ

ſ●
bone ⁊ veri atnãtiſime:cui vt ine cõmendas peto ⁊ vna viris theologie plenis
fraãciſco ⁊ andree mioꝛis oꝛdis ꝓfeſſoꝛibꝰ.Quibꝰſi nõ latiꝰ ſcribo:vt venioq dent
oꝛa ꝛ officio meo parere me ↄuenit. HNec em alia de cꝗ ſecrctariug vocoꝛ niſi vt qᷓ
gꝗaudio queq; video digna ſilentio in abdii mei pectoꝛis claudã. Saßeis eſt ꝙ bo
nã ſæm facio. Scriptoꝛie officiũ qð illic habeo ſi emptoꝛẽ repit:pᷣcin mibi reſcri
he vt ſi fleri põt vtiliter illo me leut᷑:qꝛ nõſus eius animi vt ad vos redeã.De tri
dento arbitroꝛte audiſe. MHõ nihil bic fama ẽ atbeſinos obtinuiſſe tridentũ. Ae
ritas adhuc nubiloſa eſt. Fraciſcꝰnr̃᷑ decanꝰillinc abijt: am̃ voſtch vidit ſapienti
ſue ſnie locũ nõ eſſe:recedere potiꝰ irriſus voluit q manere danificatus.go nõ
ſpero illã rem mibi vtilẽ eſſe nec vſq in rebus eccleſiaſticis ſum foꝛtunatꝰ. Lan-
rentius de rotella nihil mei cꝗ mediolani obtinuit:nõ ſua culpa:meã em̃ canſam
exacte ꝓmouit.Sʒ noſti patrie moꝛes:nolo in illũ dicere qͥ põt pᷣſcribere:lõge ſũt
manus pᷣncipũ atq; timẽde.Ss etio pꝛincides pꝛiuatoꝝ boĩn, ſunt indigni.Ego
nulli faciã pluriſq; me putem teneri.Zu vale ⁊ mibi ſepe ſcribe meq; ſepe viſita
qꝛ nibil eſt qð tuis ſcriptis in oculis meis extet acceptius.Andreã de pauigallis
⁊ iacobũ de ceruetijs. Ac omne bonũ nĩm ta affectuoſe meo nojĩe iube ſaluere qᷓ
ine ſcis illos amare.Caſparẽ nauarieñ.arbitroꝛ cũ auũculo repatriaſſe: ſi tũ iſtic
ſit mee lalura lomis expers maneat facito. Iterũ vale.
Suadet moꝛibus coaptare non —1 /
iuris ſubtilitate vtendum eſe. Epiſtola lx y. *
Meas ſiluiꝰpoeta dño ſtephano cacie nauarieñ.iuriſcõſulto.S. p.d. Re⸗
uer ſus ex vindelicis inueni mũera q̃ i wiẽnã barbatus ex te detulerat: tas

pᷣcioſa vt mittẽte magis q; recipicte ſint digna. Mos bic alexandri fuit qᷓ
dona ſemp ex ſe metiebat᷑. Ago itaq; tibi gras qᷓ;; ferre tale oꝛnamẽtũ vbi mos
nõ eſt mim e deceat. Scis qꝛ no regiones nobis aptãde ſũt: ſᷣ nonpſos regiõibꝰ
ↄfoꝛmare debemꝰ.Ego tibi ad h̊ verſus mediolanũ ſcripſerã: qꝛ te reliqſe ↄciliũ
rumoꝛ erat. Nũc vo admonitꝰperegalli ̃is:baſilee te foꝛe ꝑcepi:qd mibi eo gra/
tiꝰ eſt: quo te poſſum meis ſcript ſepi? viſitare q; id tibi ⁊ bonoꝛabiliꝰ⁊ vtiliꝰ pu/
to qꝛ frugifet ill ic cãpus ẽ ⁊ baii meſfoꝛes. Et qᷓ qᷓ; plures eſſent:tibi tñ pꝛioꝛes
ſemp debent᷑ partes. Obtuli me als curaturũ vt regis aduocatus fieres ſi res fri
ſingeñ. apud vĩam dimocratiã bene trãſiret:quã ↄditionẽ ſcis nõ eſe cõpletã:te
quoq;ʒ fuiſſe patronũ ptis aduerſe. Quo fit vt ſolutos ꝓmiſſo ſiem ſiiuns apice
velim frui.Sed ſcio qꝛ ſumm ũ ius ſũ ma eſt iniuria.Ego pᷣterea tibi nõ verbis ſᷣ
animis ſum ligatꝰ.Scioq; me nunq; tantũ conari tui cã poſſe qn vltra ſim debi⸗/
toꝛ.Quapꝛopter etſi durũ ſit obtinere qð ſpopõdi:ſpero tñ me voti cõpotẽ fieri
vt tibi gerat᷑ mos.Sʒ ẽ moderatoꝛ ⁊ arbiter oĩm tpᷣs. Rogo itaq; te vt parũp er
een mihiq; fidẽ habeas:qꝛ aut eneas eẽ deſinazʒ aut tue cupiditati parebo:
Hec me gallico moꝛe loqui eenſeas:q̃ paruã moꝛã qtuoꝛ ⁊ decẽ annos cõputãt.
Credo ꝓphetas imitari cupiũt:qͥ cito ventuꝝ dicebt qui annis poſt qngẽtis ve
nit. Ego nõ annũ ſed paucos menſes petam vt rem tibi confectã donem. Aale ⁊
gmicis ſalutes dicito:dñis vᷣo mecõmenda.

Vouitates hũgarie ⁊ de cõuentu nurẽbergeñ. Epiſtola. lx i⸗

●
Meas ſiluiꝰpoeta dño iohi frund agriſpine ciuitat ſecretario.S.p.d.Mõ
habeo qͥd tibi ſeribã ⁊ cupio ſcnibẽ:vt inter meas eplas tuñ quoq; nomẽ
uinueniat᷑. Mẽdicabo materiã ⁊nouitates q̃ apud nos ſũt tibi ſignifica
bo:qᷓs tñ vti reoꝛ:ñ iuitꝰaudies.Cöducũt em̃ ad res nurẽberge tractãdas. Scis
te ſepe veritũ es nõ peſtẽ aliquã hũgaria pareret ã regẽ ĩhis ptibꝰ detin eret. Hic
lã timoꝛ abeſt. Inqucias nãq; biẽnales habemꝰqᷓ̃s quõ ſumꝰvenati paucis ad/
uerte docebo. Miſerat rex polonielr̃as q̃ſdã ceſari nr̃o foꝛmame dederat iuxta
qua pacẽ depo ſcẽt. nõ libuit ceſari qd petebat᷑:foꝛmnqq; aliã dictauit ꝑ quã ñ ſolũ
auſtris ſtiria atq; carintbia cũ carniola ſ oĩs ẽt obediẽtia reg ladiſlai copbẽdeba⸗

ie

lũ
/

—

tur:oꝛatoꝛeſq; eũ eadẽ miſit:qͥbꝰregẽ polonie petẽtibꝰ poſt expoſitionẽ legatiõis
certi deputati ſũt viri cũ ubꝰ aferret. Int᷑ qs iulianꝰ? cardinal.nicolaꝰ decanꝰ? cra⸗
couiẽſis ⁊ laurẽtiꝰpalatinꝰpũgarie fuere.Int᷑ bos cũ lecta eẽt foꝛma ꝑ ceſarẽ da
ta magnꝰrumoꝛ exoꝛtus eſt: qin ladiſlaus rexr bũgarie vocitabat᷑.Ex hoc indt de
canus. Jam ſe ceſar partialẽ facit:qui regnũ hungarie attribuit ladiſlao. Nos g
nihil ampliꝰtractabimꝰſecũ:qͥd ceſar in hbungarie regno manuũ extendit. Aohec
oꝛatoꝛes vos indqunt nodũ in ſirpo qritis. Quid vꝛa intereſt ſi ceſar ſuũ patruelẽ
regalibꝰoꝛnat titulis. Dñs veſter ſe bagarie regẽ ſcribit: nec ceſar ſuas reſpuit lit
teras: qm̃ nec vꝛa ſcripta ius auferũt ladiſlao:nec apices regij ſi qd habet vobis
ius adimũt. Ad boc retulit palatinꝰ.At ladiſlaus verꝰeſt hugaroꝝ rex nõ par rõ
eſt. Zũ oꝛatoꝛes baud hic locus eſt de iure viſputãdi Poſtq; vnita fuerit ecclia:
ius poterit in bac cã diſcuti. At ego palatinꝰ inqt ⁊ coꝛã ſũmo põtifice ⁊ coꝛã car
dinalibꝰnibil negocij haberẽ banctueri cãm: qꝛ plana ⁊ pſpicua res eſt. Mec tain
inops ſenſus eſt ùſpiã qͥ regnicolis auferat eligẽdi regis ptatem Mõ viſputatu⸗
ri venimꝰinqunt oꝛatoꝛes ᷣ de pace acturi.Si pacẽ vultis ac' damꝰ ſi bellũ pl⸗
Fiacet nõ detrectemꝰcertamẽ. Aeſtrũ eſt eligere qd boꝝ malſitis. Hinc decanꝰ nõ
ic expauſti ſumꝰ inquit neq; tauecoꝛdes vt tqaignominioſaʒ pacẽ velimꝰ ample/
cti. AUires adbuc ſũt nobis ⁊ aĩ nec quẽq; timemꝰ. ũ oꝛatoꝛes necnos aint aut
inopes ſumꝰaut exangues. Si aliena inuadenõ poſſumꝰat tuerinr̃a cõmode va
lemꝰ. Idqʒ bonis viris ſat eſt. Mobis a tergo tuta ſũt oĩa. In fröte vos babem?
dqbus potetes ſumꝰreſiſtere ſi malignari volueritis. Aos int᷑ nos ⁊ thurcos eſtis
medij: videte ne retro ⁊ añ feriamini.Lũ palatinꝰ. Scimꝰceſarẽ vrm opulentũ

eæẽ: regnũ etiã hboc plenũ eſt. NHobis nemo terroꝛi eſt: pacẽ vꝛaʒ vobiſcũ referte.

Referimꝰinquiũt oꝛatoꝛes abinnicẽq; diſcedẽ volũt.Exindeiulianꝰcardinalis ꝑ
deũ oro viri magnifici cõplectimini pacẽ:ſi ꝓgredi aduerſus tburcos volumus
pax neceſſaria eſt. Sinite vt boc pauꝑ reguñn reſpiret. Molite campos Fa ſan
guinis vnda cõmaculari. Sʒ fruſtra vociferatio eius fuit. Abitũ eſt rei ecta. In
craſtinũ tñ nũciatũ eſt oꝛatoꝛibꝰ ne diſcederẽt qꝛ nõ regis noieyrñſum eiꝰ fuiſſet.
Expectatũ ẽ iteꝝq; diſputatũ. Doſtea res in camera regis trutinata e. Tandem
venit in publicũ vox: ⁊ in bũc modũ hũgarica lingua locut eſt. Reuertimini oꝛa
toꝛes ad ceſarẽ: ſalutẽq; ſibi meo noie dicite. Doſt referte. Hos pacẽ ꝑ eũ miſſaʒ
q́;uis nõ indigeamꝰilla ſui cã vt ſibi cõplaceamꝰ libenter acceptaſſe. Et in oibus
eius articulis ſicuti iacẽt eſſe cõplexos.Suꝑ qua relras nr̃as infra octendiũ poſ⸗
fonij recipietis. vbi ⁊ ceſarios apices eẽ curabitis vobis eẽ tradẽdos:ſic cõdu⸗
ſaires eſt. Et agũt bũgari iam inter ſe quo pacto foꝛmidabilioꝛes in thurcos ꝓfi-
ciſcant᷑. Nenetijs qnq; ⁊ viginti triremes armant᷑ qᷓ o menſeʒz iunij in eleſpontũ
traijci debẽt. Ceſari ninlla eſt alia cura niſi vt q́feſtinanter ⁊ qbonoꝛiſice nuren⸗
bergã petat. Duto abbinc dies qndecim everit receſus.Albertꝰ⁊ ſigiſinũdꝰ dia
ces ſequẽt᷑: ⁊ vti ſubhmurmurari ſentio. Comes cilie iunioꝛ⁊ dñs de walſe vtciq;
ſicbene actũ putabo ſi eius tm̃ ꝑſona illuc venerit:qð iã mibinõ eſt masni dubi
niſi qꝛ futuri nulla eſt certitudo. In cq tua multũ verboꝝ ꝑdidi nil video qð fie-
ri queat: niſi poſtq; nurẽberge fuerimꝰ vbi artibꝰerit vtẽdu ⁊ nouis ⁊ maioꝝꝛbus
Knen ariꝰtu?añ diẽ obijt filioq; nullã bẽditatẽ pᷣter lites reliqᷣt:deꝰ illi miſert

ſit ſiue iuſta fuit eius cã ſiue iniuſta. Ppiloꝛciũ quã bic amaſti tumidũ vẽtrẽ gerit

ſiue is ventus eſt ſiue cibus nimius. Jobãnes ſecretariꝰ nurẽbergeñ.vtrẽ puta-
uit ili? ventrẽ vino plenũ. Aſcenditq; ſuꝑ calcauit pᷣſſit ouũqʒ nixus eſt vt vinum
depꝛimgret: nibil pter ventũ exiuit. OQ ſi lacrimas cerneres ⁊ planctꝰ audires qͥ
bus miſera pꝰtuũ abitũ ſe macerauit.Certe niſi iohes opẽ tuliſſet aiaʒ exalaſſet
miſella:qꝛ neſeũt muliercule vt viri flimas amoꝛis ferre. Sʒ abijt nũc qͥz iohßes
neſcio qͥd actura ſit infelix: mibi ſi eẽt theutonicus ſermo:adireʒ feiam ſolarer ⁊
blãdis vbis recrearẽ.Sed nihil mihi eñ viris almanis pᷣter tactũ eſt. d inſipi
qus niſi ⁊ yba ſint. Subdelegabo igit᷑ michaelẽ nr̃jm iʒ ⁊ vbisvlixes eſt ⁊ factis

gzchill es. Tu vale 2 mei memnoꝛiã geſta.

agere sg ekd Epiſtola. lxiiij.

Meas ſiluiꝰpoeta reuerẽdo patri dñio adã de molin anglico ⁊ aplice ſedi
„ ptbonotanio. S. p. d. Regius tabellari? ex anglia dudu reuerſus tuã mi/
di deplam reddiqit: cuius tot ſnie fuerũt qt vba. Legicupide que ſcripſiſti
miratuſq; ſu romanã facũdiã in bꝛitaniã vſq; ꝓfectã eẽ. Sʒ fuerũt ⁊ alij apud

anglos tuliane cultoꝛes cloquẽtie. Int qͥs venerabilẽ bedã nemo nõ ponit. Pe⸗
trus bleſenſis lõge inferioꝛ fuit:cuiꝰeꝑlis hãc tuã ꝑbꝛeuẽ añpono.Cõgratuloꝛ ti

bi ⁊ anglie:qꝛ iã veꝝ dicẽdi oꝛnatũ ſuſceꝑiſtis. Sʒ magne ob bãc cam referende
ſũt grates clariſſimo illi ⁊ doctifſmo pᷣncipi cdoceſtrie duci qͥ ſtudia bumanitatis
ſũmo ſtudio in regnũ vim recepit.Qui ſicuti mibi relatũ ẽ ⁊ poctas mirifice co/
lit:⁊ oꝛatoꝛes magnoꝑe venerat᷑.Hoc nimiꝝ fit vt plures angloꝝ eloquẽtes eua
dãt.Quia q̃les ſut pᷣncipes tales ⁊ ciues eſſe ↄſueuerũt ⁊ mutãt᷑ ſui ſtudio dñoꝝ
Perge igit᷑ mi adam mi here.Eloquẽtiã quã habes tene atq;ʒ ãplifica:tibiq; ho
noꝛificẽtiſſimũ puta in ea re pᷣſtare hoibus in q ceteros animateęs hoics ipᷣi ꝑcel-
lũt. Magna res ẽ facũdia ⁊ ſi veꝝ fateri velimꝰ. Mibil eſt aò tã regat oꝛbẽ q; elo
quẽtia.OQm̃ qᷣcqͥd agimꝰin republica ꝑſuaſi vbig aaimꝰ:⁊ illius ĩ populi ſnig ma/
net qͥ melius nouit ꝑſuadẽ. Zute iſta ſcis iõ miſſa facio. In rebus ecchie q̃lis ſit
aniinus tuꝰ ⁊ tabellarius idẽ vt voluiſti mihi retulit.⁊ ego franck furdie pꝛiꝰſen/
ſerã. Laudo te qͥ pacẽ pᷣponis bello ⁊ pacatã vid ere cupis eccliam.Audio te nu/
rẽbergã petituꝝ.ibi latius inuicẽ celloqmur.Ceſaria itineri ſe accigit. Infra fu/
turũ mẽſeʒ illic vt ſpes eſt inueniemur. ? ux albertꝰfrat᷑⁊ ſigiſmũdus patruełeo
q̊ʒ ſe ↄferẽt.Atinã pax vt optamꝰ fiat finiſq; tãdẽ neutralitati det᷑:vt ſciamꝰ v bi
agnũ comedẽ debeamus. Munꝰtuũ q; mihi gratiſſimũ fuerit.nec ſcribẽ nec dicẽ
poſſem.qꝛ nec os nec calamus ſat animi põt explicare ↄceptũ. Faxit deus vt bñ
ſit illi virgini neptitui pᷣnobili qᷓ talis eſt oꝑis opifex cui nec penolpe nec arague
fuerit cõparãdu. Eueniat illi vir dignꝰ tanta vᷣtute et ſobolẽilla ꝓgeneret matr⸗
imitatricẽ. Oblationibus tuis vterer quotiẽs res expoſceret:nec minus in oꝑe
q́; i vbis apud te inuenire putarẽ. Idẽ tibi vt de me ꝑſuadeas cupio.Aale digni
rate Bats erare Raee dilection eq; ſocie:⁊ me vt facis ama:vᷣ nõ vt facis vtere.
CTaciturnitatẽ excuſat ⁊ neutra- Diſ 1
litatẽ difficulter tollendã dicit. Epiſtola lxv.
AKliano cardinali ſancti angeli patri reuerendiſſimo Eneas ſiluius poeta
S. p.d. Mũqᷓ; veniret ad te nũcius meis lr̃is nõ onuſtus: niſi magniñcus
CcCocellarius me pᷣueniret: qͥ tãſerioſe ⁊ accurate tibi oia refert vt nibil mi/
bi relinꝗt ſcribẽdũ.Quo ſit vt tacere potiꝰ ꝙᷓ ſcribere malim. Mã res notas ite⸗
rũ ſignificare obtũdeniẽ. Inania vo attingẽ ⁊ nibil niſi vᷣba dare demeniʒ. Noc
oꝛo vt ⁊ tua. R.p.aiaduertat mibiq; venia det tacẽtipotiꝰqᷓ; inutilit ſcribẽti.Sa
tis eſt ſi metuũ eẽ ſcis mãcipiũ:ſi me babes ad oĩa madata volũtariũ ⁊ ꝓmptuʒ
Scribe m qñ res expoſcit ⁊ iube parato parc. Noui nil ẽ qð ſcriptu arbitrer di/
gnũ. Hra italia parũper reſpirat:ſᷣ neſcio q̊d paritura ſit illa ↄtẽtio ſenis babita
q nõdũñ diſſoluta:vtinã martini aliqñ ne dicã ſaturni redirẽt ſecula vellẽ ⁊ ego re
uiſere patriã ⁊ oſſa parẽti reddere. MHihil plꝰtimeo q; in ꝑegrina terra iacẽ quis
vndiq; tantũdẽ eſt ⁊ ad inferos ⁊ ad ſuꝑos vie. Sʒ bʒ minus neſcio quõ do loꝛis
inter vlnas fratrũ ſoꝛoꝝ filioꝝ atqʒ nepotũ moꝛi:⁊ lʒ ibiq; amici ↄparari poſſint
nulle tñ familiaritates tã dulces aut ſtabiles ſũt q; in patna.Si pacẽ baberet ec⸗/
cleſia de pace italie magis ſperarẽ. Heſcio qͥd allatura ſit nurẽbergeñ.dieta:qꝛ di
uiſi animi ſunt. Neutralitas difficulter aboleri poterit qꝛ pluribꝰvtilis eſt. Dau/
ci ſũt qͥ verũ ſequant᷑ oẽs fere qdð ſuũ eſt querũt. Placet boc nouũ neutralitat au
cupiũ:qꝛ ſeu iuſte ſeu iniuſte qͥs teneat repeilinõ põt.Et oꝛdinarij ꝓ ſuo arbitrio
ↄferũt bijficia. Mon ẽ facile crede inibi ex ore lupi pᷣqã eriꝑe. Sʒ quãtũ ſentio

eet
ige

it

1 ,,

in.
leles
twami/
ſnpett
liiud
tulorti
ſrence
Initars
feec⸗
tcgen
odſo;
bieho
ibeel⸗
heo
ſama⸗
lisſit
wſen⸗
otenn⸗
nfnfi⸗
trucke⸗
mrhi
cedic
gvtbu
ragne
tmmatti
in ope
ledigni
vtce.

.

ohoc
lfß
Mm
ele-
Hoc

NN

rer di
babi

„
tota xpianitas eugeni ſeauit᷑ partes. Ger inania tm̃ diuiſa eſt quã ego fe vnitam
videre vellẽ neq; ii cõfoꝛmare qꝛ multũ tribuo nationi huic:q̃ nõ metu ſed ſuo
libito ſuoq; iudicio duci᷑ quocũq; tex cũ electoꝛibꝰſe inflexerit eo ⁊ animala meax
ſequet᷑:nec mibi plus q; alijs credꝗ:hec volui ſcripſiſſe ne oino nihil ſcriberẽ: ⁊ vt
in futuꝝ excuſatioꝛ ſim taciturus. Aale feliciter ⁊ me ꝓ tuo placito vt ere. e
Suaget ſeruari aurum ⁊ EPE ſtola lxv F
pꝛiu ata negocia comendat „P T. A* J.
.Meas ſiluius poeta Jobãni peregallo fratri amãatiſſimo.S. p.d.Recepi
duplices tuas eplas quas martinus regie cãcellarie notarius attulit: co/
guouiq; te bene valere:q;uis inant marſupio:ſᷣ illud qͥ aliqũ im lebit ſi
ſoerata vnio det᷑. Cupis ſcire antboni luſcus in meas ne manus vẽnerit᷑ venit ⁊
apud me eſt mibi chariſſimus.Lu rogo gras meo noie pᷣſtãti ⁊ facũdiſſimo tbeo
logo franciſco de fuſte dicas meq; ſibi offeras:q no ero deſes in oibus qͥbus poſ-
ſim moꝛẽ ſibi gerere:magniq; munen loco recipiã ſi A me poſſe conari ſciꝗᷓ cius
deſiderio gratũ. Munus q̊ʒ ephanl mibi redditũ eſt: ſicut eidẽ reſcribo. ure
os illos q̃tuoꝛ quos vellep barbatuʒ mittere ſcribis:ſuadeo vt apud te babeas.
qm̃ multa poſſunt accurrere ꝓpter que illis in mea cã opus ſit. Scis qꝛ tridenti-
na pᷣbẽda impetit᷑: tuq; defenſoꝛ es cauſe:nihil eſt qð abſq; argẽto romana cuna
dedat. Nãetſi ipſe manus impoſitiones ⁊ ſpũſſancti dona vẽdunt᷑. Nec peccato/
rũ venia niſi nũmat impedit᷑. Serua igr auꝝ vt cu opus ſit pᷣſto repias. De offi⸗
cio ſcriptoꝛie cognoui tuu ↄſiliũ. Mitto ꝓcuratoꝛiũ tibi vt illud quãti pluris po
tes vẽdas.Tu tñ id cautele habeas vt exitũ nurẽbergen diete maneas. Si pti
nfre bene ſuccedit vt ſvero:noli alienare officiũ ꝗð vel mihi vel meis poſſit aliqñ
frugi fen eẽ. Si alit᷑ euenit ⁊ placitũ ſus 8 ſit ꝑt aduerſaʒ obtinere:vende vt tibi
videt᷑ irca ᷣpoſiturã mediolaneñ.qͥq ſuadeas plane pcepi laudoq; ſniam tuã.
Sed neſcio an fieri poſſit:qꝛ nõ babeo pmotores. Si obedliẽtia reſtitueret᷑ cõci⸗
lio: vellẽ te cam incboare:qꝛ tua res erit ſi poterit obtineri. Oꝛ reſeruatione expe
dieris ſuꝑ beneficijs ecchie tridentiñ. admodũ pbo. Cupio em̃ vt illic ſis vt cum
quieſcere velimꝰ vna illic ſeniũ ꝑagamus cum frãciſco nr̃o:qᷓqᷓ; illius ꝓpoſitũ mu
tatũ verear.qͥ bellũ timès illinc abijt nec poſtea reuerſus eſt.Et foꝛſitan cũ vxoꝛe
potius iꝙᷓ cũ eccha viuẽ cupit. Qð ſi ſic ſit: vcllẽ ſuu⸗ pſentires aĩm. vt de ſuo deca

natu aliqͥd inuicẽ ↄſultaremꝰ:ſi qͥd tibi ⁊ mihi poſſet ↄducere. Laurentiꝰ de rotel

lainf pᷣpoſiturã pinguẽ in adminiſtrationẽ recepit in patriarcbatu adq legicñ. In⸗
tẽditq; illic religionẽ pfiteri ſi poſſeſſionẽ nãciſci poſſit. Ego qꝛ ſibi fauoꝛe ſum ꝑ/⸗
fuaſi ſibi vt ante canonicatũ tridentũ tibi reſignet. Mibi vo ipſe ſuapte vult ec⸗
cleſia parochialẽ reſignare. Si res atheſis in nurẽberga ſicuti credimꝰ cõponãt
aliqd boni poterit nobis euenire: & go nõ deſinã ſic te ꝓmouere vt meipſum: q ꝛ

merit es. Reuerẽdiſſimꝰ dñs aqᷣlegieũ.in extremis laboꝛat:praua vite ſue ſpes

eſt minoꝛ ſanitat exanguis eſt: ſpñs iã nõ coꝛpꝰvidet᷑.Cogitare patres xebẽt quẽ
ſibi in patriarchatu ſuffict ⁊ in oibus regiũ deſideriũ erxequi ne friſingeñ.iniuriã
innouent. Yn cccleſia bꝛixineñ. quid optet rex ſcitis oẽs. Pose conſulo ſupplico
ne plus atheſinis qᷓ; maieſtati regie auſcultet᷑:qꝛ in nurẽberga nulla vox eſt athe
ſinoꝝ. Regis autem nutu omnia fient. Hec vt reuerẽdiſſimis dominis arelateñ.
⁊ ſancti calixti dicas poſco me his facias commendatũ. Nollem aliquid fieri qʒ
mentem regiam perturbaret. Mos in bꝛeui aſcendemus quia iam inducias bien
nales cum rege polonie ⁊ bungaris ſibi obcdientibus nacti ſumus.nec aliudin

2 eſentiarum agimus qᷓ nos vie accingere. Mihi iobannes amantiſſime bene ẽᷣ

ene habeo beneſi. pero:quod mibi non tam mei cauſa iocundum eſt: quia pau/
cis eſſem contentus qᷓ vt tibi ⁊ amicis ac nece frarijs ceteris poſſis aliquando ꝓ/
deſfe. Andream de panigalis ⁊ ceteros amicos meo nomine ſaluos ditito. Na⸗

le optime.

£
BHolet de amnici captura 2 — ſſt Poii
moꝛte cardinalis alegienſis. Epi ola. lxvij *
Meas ſiluius poeta. Johi peregallo.S.p.d. Obſignauerã tibi bas lr̃as
nũcioq; in craſtinũ cõmittere anim? erat.Sʒ accidit inopinatꝰ ⁊ acerbꝰca/⸗
ſus qͥ ⁊ eplam retinuit ⁊ mẽtẽ affecit doloꝛe.Lauretiꝰ nãq; nr quẽ velle re
ligionẽ ingredi ſeripſerã nõ clauſtrũ carcerẽ ingreſſus . Poloni em̃ vt cardina
læ morituꝝ vidert manꝰin lauretiũ iniecerũt nulla penitꝰauctoꝛitate freti.Tu in/
dunt argẽtũ heri impignoraſti. nõ cxibis niſi luat᷑ ſeptuagita ⁊ ducẽtaꝝ marcaꝝ
argetũ ẽ qð alberti hñt baſilee:hᷣ volũt vt lauretiꝰ redimat obligatũ eſt p ſeptin/
Etis aureis s cardqinalis accepit:indigna res eęſt vt ſeruꝰes alienũ exoluat. Sic
ex barbara ubet. Ego nitoꝛ hoĩem iuuare qꝛ cõpatioꝛ viro in aliena terra capto
⁊Zamico. Sʒ qd tu facias vbi nulla vox audit᷑ niſi auri cũ tu ſis iops. Iille adbuc
depheuſus ẽ neſcioqd futuꝝ ſit:nulla excõicatio ꝓdeſt nulla fideiuſſio duz res ſic
ſtat. Hia illa qᷓ in cardinalis adlegienſis corpoꝛe diu alligata filo vel ccra detine/
bat᷑ abꝛuptis retinaculis carcerẽ euaſit.Obũt ille quarto nonas iunij hoꝛa poſt
neridiẽqrta.Mullas extorſiones ſaſt us ẽ nullꝰcruciatꝰ ſ tãq; oꝛmiturus aiaʒ
exalauit. Aiderat medicꝰmoꝛtẽ inſtare:ſuaſitq; teſtamẽtũ fieri:ſic amici aſtan/
tces. Ille vos me deficere cenſet indt:at ego robuſtus ſum nec in me qͥcùd ſentio
deficere nec poſt hec vᷣba mediã vixit hoꝛã. Eius coꝛpꝰ alterã diẽ ſeruatũ ẽ oſtẽ
ſumq; oibꝰ.Lercia vo luce apud ſanctũ ſtepbanũ ⁊ ad dexterã altaris dextri ſe-
ultũ ẽ funꝰiuxta moꝛẽ germanie magnum ⁊ bonoꝛificũ fuit. Apud itaſos non
fuiſſent tãto viro exeqᷣe digne. Di leꝰrubeꝰ ob neutralitatẽ ñ ẽ pmiſiius mortuo
Eiuo nõ negabat᷑. Sermo añ funꝰhabit? eſt: neſcio qͥ vir fuit vᷣba hois laudo.&
hano bis ĩ regiõibꝰmaxia ſiccitas:neſcio an iteꝝ feton cunꝰ phebi ducẽ ceperit.
Frumẽta oia ſũt exuſta magna cariſtia timet:nulle pluuie ſũt:caloꝛcs pᷣter ſolitũ
admirãdi:dicebt plebei nõ ꝑluit qꝛ excõicatꝰẽ cardinalis Oꝛatoꝛigit᷑ qͥ ante ſu
nus verbũ fecit. Aos inqͥt ſudeis ſiles eſtis:qͥ cñ xpᷣm honoꝛiñcẽtiſſime recepiſſẽt
adueniẽtẽ poſtea ꝑſecuti ſut:⁊ crucẽ ſubire coegert. NHos hũc legatũ cupide rece
piſtis ⁊ mirifice bonoꝛaſtis ingredicntẽ:nũc qꝛ peccatis vris iratus deꝰ nõ pluit:
cai in ipᷣm vᷣtebat.Ecce iã triduũ moꝛtuus ẽ cardinalis:curnobis pluuia nõ pᷣ/
bet᷑ ſceleribꝰ vꝛis denegat᷑ bumoꝛ nõ illi:⁊ in bũc modũ plura locutꝰc. Ego cardi
nali epitaphiũ feci qð tibi cũ pᷣſentibꝰdeſtino. Iterũ atqʒ iteꝝ vale. “
De moꝛte cardinalis aquile- Er iſtola Vv 1
gienſis ⁊ de rebus concil. „P h.
Euerẽdiſſimo i x-p:o pii vↄno iohi cardinali ſancti ſixti Eneas ſiluiꝰ. S.p.d.
Pauci dies ſunt qholr̃e tue mihi fuerũt reddite: qᷓ anniũ in via ↄſũpſerunt
vvel minns paulo. Allis ergo nibil reſpõdebo:qꝛ mil eſt iam in eo ſtatu quo
tũc fuit. Solũ attingã nouitates aliqs ex qͥbꝰpoſet ad res oↄſiliares vigilãtius ⁊
vtiliꝰ intẽdere.Regia maieſtas ſedulo operã dat vt q;cclerit᷑ nurẽberga m petat:

nec puto his in partibꝰ diu manebit. Res eccleſie aliquẽ finẽ nũe ſuſcipiẽt. Deus

lllũ det:nec ſinat amplius tenebraꝝ pncipẽ dñari. Cardinalładqᷣlegieñ.die ſecũda
iunij migrauit ex hac vita. NHullũ teſtametũ cõdidit.Aerũ eſt ꝙ dici ſolct: Sicut
viuis ita morieris.Qualis vita talis moꝛs:funus eius nõ tã dignitate qᷓ; vita di
gnũ fuit. Mõ em̃ puto magno detrimẽto eſſe cõcilio moꝛtẽ eius: quia nõ multum
vtilis vita fuit.Sui nãq;ʒ legatiõe abutebant᷑. HNec papa id agit q hic facicbat:
oig em̃ plana erant. Itaq; murmur erat aduerius conciliũ qualevix quęam dice
re.Cu ſcis q́enũdas manꝰ habere opoꝛteat qui aduerſarios bʒ. St aliqd decrat
Suꝑuenit marcus boni filij ꝓuidus diſpenſatoꝛ:quẽ famoſa legatio gpud polo
niã geſta recõmẽdat. Is nũcltas añ obitũ cardinalis obtinuerat cũ oĩ ptãte quã
cardinalis hẽbat. Itaq; legat? legatũ creabat. Ego vidi ⁊ legi bas lr̃as repbẽdiq;
qa nõ põt laterę facultates ſuas ſpnales ſuꝑ quibꝰinduſirie ꝑſona electa eſt air

teri delegare. Sed fruſtra clamaui quia nullũ eſt apud fatuos conſilium. Meſcio

3

nubi
buc

ſan
re
un
die

qͥd nune facturꝰ ſit marcus. Aiunt em̃ aabue velle poloniaʒ petere.foꝛſitan facui
tatibꝰ vti vult etiq poſt moꝛtẽ mãdãtl. Js laurẽtin ꝓdidit captureq; ſue ſiructoꝛ
fuit. Me nũc ꝓliberatõe ſtudere opoꝛtʒ. Mihil foꝛmidabiliꝰeſt q; bõ bilinguis
nibil terribiliꝰ ꝙc hoſtis familiaris.At hͥ bñficia er laurentio plura ſuſceꝑat.neq;
buc veniſſet niiſi expenſas ille feciſſet.digne patit᷑ laurentiꝰ:qꝛ benefacere moaalis
malefacere eſt. ERirm eſt cogitare ne apud polonos marci locitas atz cupiditas
fauoꝛc 2cilij obnubilet. Renerabili ⁊ doctiſſimo viro theologo franciſco de fuſte
refero gras:qͥ anthoniũ luſcũ ad me miſit.Andreaʒ ↄtheologum ⁊ ↄfrem eiꝰ ſal
uum dicito. Heut᷑ ooꝝ meret᷑ ſi nõ voco dñosꝶʒ qꝛ nemo eys dominio. Mẽ
dicantibꝰ aũt nedum dominium i̊ omnis ꝓpꝛietas eſt intdicta. Aaleant igit᷑ ipſi
⁊ me ↄpauꝑẽ amẽt.TLu q̊ʒ mevt ſoles dilige ⁊ int famulos habe fidos.Ex wieñ.

Pꝛomotoꝛiales ſiter. 5 P iſtola. lx 1 2*
Meass ſiluiꝰpoeta magnifico dño Caſpari ſchlick cancellario.S.p.d.Cũ
recederes heri ex wienna putaui me hodie tuuʒ iter ſecutuꝝ:qꝛ in balneis
iine velle oꝑiri dixeras. Hoc mibi voluptati erat.tũ qꝙ in balneis recreoꝛ:
tum ꝙ tecũ libẽtiꝰ qᷓ; vſq; gentiũ ſum. Sʒ aduenit beri circa meridiem hartũgus
nr qͥ ait te hodie nouã ciuitæc petituꝝ:ſicut chiemen epᷣus ſibi dixerat.MNaʒ re/
gia maieſtas oino te viſere cupiebat.deqʒ nõnullis ↄferre tecũ. Qð vt audiui ra
tus ſum nõ expedire me balnea petere.⁊ ſine te iutiles ſumptꝰ facerẽ. Reddidit
em̃ me certũ idem hartũg? me nõ inuẽtuꝝ tuã ibi magnificetiaʒ.Deliberaui igit
h manere donec aliud mibi ſigniſicares. Interi venit vlcꝰ neicio qd.in ſiniſtram
tibiã q̃ᷣ nalie crucioꝛ ⁊ ab heri vſq; bodię mirũimmodũ creuit.Crus ipᷣm ſiniſtꝝ
a genu in femur rubeũ eſt ⁊ ſanie plenũ.Oꝑtz me vti emplaſtris.neſcio an infra
triduũ poſſum fieri robuſtꝰ eqtandiq; potes.nũc nnllatenꝰpoſſum miſi ſupꝛa det
trũ pedẽ ↄſiſtere. Mira res q; celerioꝛ egritudo venit quaq; tarde recedit. Qui
nũc ſanꝰeꝛat:in hoꝛa egrotabit. Hihil ſub celo ſtabile nibi ſecuꝝ. Spero tñ meñ
eſſe nũc ex bis qͥ diu iacẽt.Et appe ſi meũ ad te iter taʒ nccium q; volutanũ puta⸗
uiſſem:mox equũ aſcediſſem.etiam ſi vna pᷣuatus tibia veniẽdum fuiſſet:qꝛ libẽ
tiꝰ tecũ cũ vno pede foꝛẽ qᷓ; cum duobꝰ ſine te.Si & mea pñtia vlla in te opus eſt
reſcribe:qꝛ omni dubitatione poſthabita curabo ad te gficiſci. Iteꝝ ſicut tibi di
xi de ſimone pᷣſꝛo miſneñ.vicario apud ſctñ̃ michaelẽ.ſupplico.vt cãʒ eius recõ/
miſſaʒ hẽas.vᷣbũq; regi facias vt is poſſit illic ꝓꝑſeuerare qð cſſet illi ecche admo⸗
dũ vtile. Naʒ edes ruinã minant᷑ vinee inculte ſunt:qꝛ cũ rectoꝛ non arbitrat᷑ ſe

mãſeꝝ rapit qð põt ⁊ cetera negligit. Hic vult dmum reparare iãq; ex amicoꝝ

ſubſidio in opꝰpecuniam ↄꝑauit. Ault etiaʒ vineas colere ⁊ agros refoꝛmare
ſicuti iam ceꝑat. Itaq; multũ expediret illi ecclie hꝰ hbois ↄfirmatio. Dꝛepoſitus
ſancti ſtephani bʒ annuatim ex ſctõ michaele libꝛas octo.⁊ q̃qraginta vant᷑ aliss
dqᷣbuſdã ꝓ vicario. Supſt livꝛe ſexagita vel circa.ex qͥbꝰtenet᷑ qᷓ̃tuoꝛ capellanos:
vnũ coꝛalẽ:vnũ clericũ vnũ ꝓcuratoꝛẽc.⁊ ſe nutrire. Itaq; maioꝛes ſunt expẽſe qᷓ;
redditꝰ. Sʒ h̊ hõ ſi ↄtinuet᷑ intẽgit vineas ſic melioꝛare vt fructus maioꝛes ſint
Mec boc bonũ eſt ꝙ aliqs illic nõ ꝑpetuet᷑. Maʒ rex albert?ꝰ anteceſſoꝛẽ illiꝰvica⸗
rij ꝑpetuũ eſſe voluerat.rogo igit᷑ ⁊ ſupplico vt taʒ ꝓ bono illiꝰecclie qᷓ; meo intu
itu:qꝛ viꝝ illum diligo:velis efficacit᷑ regem oꝛarevt bũc ꝑpetuet.Qð ſi hboc ne/
queat obtineri ſaltẽ trienniũ aut biennium ſibi impetres ne homo expenſas
ꝓ vineaꝝ reꝑatione fecit oino ꝑdat:in hoc mihi grãm q;maximam facis. Aale.

Fama non eſt contemnengs. Pi ola. lxx.
Meas ſiluiꝰpoeta Johi tuſ kon ſecretario ciuitatis pꝛagenſis amico pꝛi-
mario.S.p.d.Eplam tuaʒ dũ legi atꝭ relegi:modeſtiã cu doctrina pugnã
tẽ vidi. Mãq; cũ oꝛnatiſſime ſcribasvereri te tñ ais ad melr̃as dare minꝰ

oↄptas. Sʒ obſecro te ne deinceps tali vtaris pᷣncipio: qꝛ nibil qad me potes non

eleganter ſcriberæ:etiaʒ ſi oꝛnatus qͥ tuus in ſcriptis elucet taximꝰ nullus foꝛ?t
Amicitia nach nõ eloãntiaz ᷣ rẽ expetit. Tu vᷣo ⁊ mibi amies ⁊ ego te in pauc?
amo. Itaqʒ ſupplet amoꝛ qcqᷓd facũdia negat. Que excuſatio nõ minꝰ mihi q;ᷓ ti/

bdi ↄuẽnit. Eu nãq; du impitꝰ videri vis:doctiſſimũ te oñdis. Ego dñ alid ſape
mẽè ſctito:impitia? do meã.Quo fit vt meis in lr̃is arrogãtia cũ iuſticia certet
Mon tã boneſte q; in tuis certare dixi cũ doctrina modeſtiꝗ. pᷣtereo i ã H:tuiſq;

optat rñdebo.Ais te cuꝑe ſi q̃d noui ederim tibi vt ↄmunicẽ. Gererẽ tuo deſide

rio moꝛem ſi tam libent reſcriberẽ q ſcribo. mihi tñ id viciũ eſt vt plus q; ſemel
nihil ſcribaz. Plura poſt tuũ abitũ ↄpilaui.ſigiſmũdo duci patrueęliq; re ñ

õõ I 10 5 is nri: n
paruã eplaʒ deſtinaui:plurima illic bñ viuendi pᷣcepta tradẽdo. De paſſione dñi

vymnũ ↄfeci regiq; cno dedi.lrãs nũc ad iſtum nũc ad ſdlũ miſi.Copias oim wẽ/

ceſiaonut᷑ bʒ. Is te pot ꝑticipem facere. Sibi plumeus tmibi plumbe? eſt calamus

Man⁊illi velox mihi tardioꝛ.qð ex me cupis ex illo pete. Nihil noui ex mea ma
nat officina:qd ipſe nõ antea exemplatim retineat. Si g ignoꝛantias meas tan/
tope cupis:ſatis habeto ex me ceri quo voti ↄpos fias. Notũ in bobemia ene/
am nõ inuitus audio:qꝛ meliꝰeſt nomen bonuin q; diuitie multe. Sʒ vtingz) ſta⸗
bilis ſit quam q me famaʒ pᷣdicas.qð ita demũ erit:ſi fundamentũ bene iactũ eſt
ſub petra veritatis.Ego ſiubi ↄſcius ſum nõ me talem eſſe qᷓlis pᷣdicor.vtcũq; ẽ:
laudari potiꝰindigne q; vitupari digne cupio.Eſt ein laug vᷣtut excitamentum.
Quis em̃ nalng eſt qᷓ vᷣtutẽ illaʒ nõ aſſeqͥ ſtudeat de qᷓ ſe ꝑcipit laudari.mihi
ſane magnos ſtimulos ad cloqᷓntias capeſcẽdam adbibet᷑ is quẽ de me vicis int
bohemos eſſe rumoꝛ. Et vtinaz aliqũ poſſim talis euadere q̃lis credoꝛ.Tu tñ vi
de ne vanꝰ laudatoꝛ inueniar?. Sidqs me caſus pꝛagam detulerit vbi mea pñtia
nomẽ obübꝛet in armoꝝ tuoꝝ deſcriptõe pᷣbebo quam optas opam weceſlaoq⸗
pꝓuinciaʒ demãdabo. Cui nibil eſt tui cã duꝝ facere..Yrãciſcregie cãcellarie ve/
tus mãcipium multa mibi de te eum laude retulit qᷓ non abs volũtate cognoui.
axit de? vt ſecundi oꝛa ſint q́;diu vixeris:tua tuoeq; fata: tibiq; nunq; medo ⁊

franciſco nunq; deficiat meꝝ. wẽceſia? ⁊ ego colmnũ bibemus vbertim. Zale.

Pꝛomotoꝛiales litere. ... . Epiſtola. lxxj *
lUeas ſiluiꝰpoeta 2 michgel de pfullendoꝛff. S. p. d. ⁊ ſeſe dedunt. Reue/
rendo in xpᷣo pꝛi ⁊ illuſtri pᷣncipi dño bemrico ebd ↄſtantienſi. Airos bo⸗
nos ⁊lr̃aꝝ amatoꝛes tue dilectioni dilectos eſſe Kamdbig
wiis eſt amare ſimilẽ:⁊ omnis ꝓbus afficit ꝓbis. Hec vᷣtus põt nõ placere vᷣtu
ti. Hoc facit vt ioheʒ cilium tuo indiget auxilio:ñ multꝭ tibivbis recõmẽdemꝰ
Maim cũ ſit ille ꝓbitate lenꝰ ⁊ omni ex ꝑte laudandus. Satis in ſe pᷣſidij hʒ ad
tuum fauoꝛem naciſcendũ.nec recõmendatoenr̃a magnope indiget. He tñ in ſu
is neceſſitatibꝰvᷣba tibi nr̃a defuiſe arbitret᷑. Scire tevolum m bñficij loco
nos ſuſcepturos qcqd in eum te boni Zepſiſeecping:anamo nerin am-
eitia nr̃a tercium habem. nec ſibi diq; ꝓdeſſe not quin ⁊ is nobis gtificet. Mon
tam pilades boꝛeſtẽ. aut perithoum theſus dilexit quã nos i altutꝝ buamꝰ amo
rem. Hinc regia munificentia pᷣmaria ꝝ pᷣcum ius pbuit. Capitulũq; zouingenñ.
tue dioceſis ꝓ eo rogatum fecit. Jqq; in canonicui eſt receptus. Pꝛebẽdaʒ aũt
aſſeq non põt:qm alius ſibiimpedimẽto eſt. Mabet ig᷑ honoꝛem abſh ↄmoto.
Alius foꝛſitan libentiꝰ ymodum abſqʒ honoꝛe ſuſcepiſſet:qꝛ vulgus vtilitatem
pfert honoꝛi.Aera tñ phia nil vtile cenſet að non ſit honoꝛificum. Atcũqʒ ſit nr
lohannes optat bonoꝛi ſuo miſceri ↄmodum:ꝗꝛ caduca res eſt mũdialis honoꝛ
mii pecunia ſubſtẽtet᷑. Tu d illic epᷣus es:in cmanu calix eſt muſto plenus: qᷣq;
potes ex hoc in boc miſcere. Suua hunc amicum nr̃m ⁊ fac vt nfas pᷣces illi ſen⸗

tiam fuiſſe pficuas. Quod ſi feceris vt de tua bumanitate ↄfidimꝰ:nõ ſolum il/

m el os tibi obligabis:ſᷣ impialis etiam vaſtigij erga te grãm efficies ꝓmere/

nequaq; ambigimꝰ:qꝛ ſiꝰ

is

tran
cll

nc

in omnibus ↄſonantem amas me etiam ama.

fnia fuit noue auitati wiẽna

.— icis? — 5 9 „
De dletis Sernant Epiſtola. lxxxij.
Meas ſiluius poeta. S. p. d. Reuerento patri dno iohanni caruaial iuriſ-
conſulto ⁊ aplici palacij cauſaꝝ auditoꝛi.Accepi cupide te germaniam re
petiſſe:qꝛ ⁊ te reuiſere ſpero cum glis loquoꝛ ⁊ ↄuiuo nenterieguie intęr
nos ſepe de rebus eccleſie certatio ſit. Illa naq; non ꝑtinax aut racida eſtꝰp q/
lis int phos eſſe ↄſueuit.q̃ non vt aſpareant vᷣyt inueniant veꝝ diſpntant. Hec
rurſus ego is ſum qͥ me velim buiuſce diuiſionis participem facere. theologoꝝ ẽ

bec diſputatio:mibi ſatis ſentire fuerit qd plures ſenſerint. Petis ex me de curſu

diete vt q̊d ſperem tibi renũciem. Satis facit deſiderio tuo qntum põt cancella-
rius. Me necſcire neq; ſignificare plus eo phas eſt. Si me tñ diuinare vis:quia
poetaꝝ eſt pᷣſagia ſcribere:pauca ſubiũgam.Ego vt tibi veꝝ fatear:nõ puto dietaᷣ
banc alijs eſie ſterilioꝛem.ſcis qͥd boc vᷣbo ſentiam. Yecunde ſunt om̃es diete qᷓ/

lſibet in ventre alteram hʒ. Apud arabes auis eſt fenix:carminibꝰ poetaꝝ illuſtn.

hec dum fatũ ſibi inſtare ſentit:qngentis em̃ ⁊.xl.annis viuit rogos ſuos inſtru
it cimiamis.Ex cuiꝰcineribꝰmox altera ſurgit ⁊ ſꝑ vnica fenix eſt. Lu boc vt vis
accipe.annis iam pluribꝰ dietas babemus nec ſtatim finis: res turbulente ſunt:
diuiſi animi.q̃ſdam dilectat neutralitatem vigere: qꝛ nouum eſt aucupium.poſ-
ſeſſoꝛes vniouis ſunt hoſtes:qꝛ nulli ius reddi elent Zerpetenn q̊ͥ tibi ſuſpectꝰ
erat vidi uchiuſg nec alius fuit q; rebar:tu ſi moꝛſus eiꝰ pſenties piſti niſi anti/
otum bhabeas

ix mitridates aduerſus hoc attonitũ tutus iret. Habes qͥd ſpe
rem quodqʒ poſſum pᷣter iniuriam mei officij dicere.Lu vale⁊ ſi quem tibi non

—

Pꝛomotoꝛiales litere. JMVMßM Epiſtola. lxxiij.
H Meas ſiluiꝰpoeta.S. p.d.magnifico dño Caſpari ſchblick cancellario im/
periali. Attulit tibi ſicut opinoꝛ hartungus lras meas bꝰ magnope po

ſtulabam vt amicũ meum ſimonẽ miſneñ.regie maieſtati rec¶omendares

peciunculam ſuam ſuꝑ vicariatu ſancti michaelis ꝓmouẽdo. Mibil exinde mihi

riñdiſti puto qꝛ nõ ſuppeditabit tᷣus. Aeꝝ cũ amici cq̊ nen ſit deſerẽda niſi ad fi-

nem viqʒ ꝑducat᷑. Iteꝝ atʒ iteꝝ pᷣcoꝛ vt mei deſiderij mẽoꝛiaʒ hẽas.⁊ hãc vna⸗

mihi grãm impetres:qꝛ ꝓ magno munere ſuſcipiaʒ.Ego nüc oꝛoemvnaʒ edidi

q̃ nouãꝗ papiri implet.quã cũ videris dices me tũ tibi tũ tuo germano officioſum

eſſe. Itaqʒ rogo vt ꝓ mercede illimihi ſimonẽ ꝓmotuʒ reddas: qꝛ digna eſt oꝛo

ſic pᷣmiari. Meq; iudice multomagl. Ideo velis hanc poſtulatõʒ mihiimpetra⸗

cam reddere:meq; ſuꝑ boc certioꝛare.e me vo qcqd fieri iuſſerꝭ id fiet. Intel-

„

lexi tũc apud te oia eſie pᷣcij Suioꝛis:iõ bic manebo q;din nõ vocaboꝛ:qꝛ ſpꝑ mes
nia laʒ eſſe pponẽdaʒ quãq; apud vos iudeoꝝ ⁊ monacbo
rũ plus ſit:nec me nouꝰ bñdictinoꝝ habitꝰ ſiue bernardini ſt᷑ oblectaret: quis
fama eſt crucem auream foꝛe adiunctazʒ F collo cuiuſqʒ monachi pẽdet.Aale
l

optime ⁊ niſi nurẽbergeñ.cura diete nimiũ regẽ teq; grauat ñ nihil mibi reſcnibe.

Aduocatum nouumumndatt. EpPiſtola. lxxiiij.

Meas ſiluiꝰpoeta unꝑialiſqʒ ſecretarius.S.p..ſtephano de caʒijs noua⸗/
nieñ.iur vtriuſqʒ doctoꝛi amico ᷣmario.Laurentiꝰ xe rotella vir ꝓbus ⁊
tiibi notus vt fert bera foꝛtuna ꝑ familiazʒ pꝛiarche aqͥlegieñ. dũ ille in vlti
mis ageret appꝛebeſus ncareeratnſeg fale:ggo ens hu tidtiain tum ꝓpt pa
triam tum qð iniuſte detineri eum vidi ꝓ ſusa liberatõe laboꝛaui obtinuiqʒ.Can⸗

cellario tũ ⁊ me ꝙ ipo fideiubẽte. Hac de cq̊ opoꝛtuit me ire ad regem qͥ eſt in no

4

ua ciuitate abhinc ꝑ dietam ſemotus. Poſtq; illic fui.acta re laurentij:tuam ag⸗
greſſus ſum. Jãqʒ impetraui te regium aduocatuʒ fieri.nec aliud reſtat niſi lras
ↄfici:quod faciam vt pᷣmũij curis inſimul erit. NMunc nequeo quia ſigillo caremꝰ.

u te tñ ſcias aduocatum eſte:⁊ p regem libenti animo receptum. Mãq; vtis
Eats vtutibꝰcertioꝛ factꝰeſt. Stephanꝰ inqt me rogat qð eum rogari a me par
fuerat. Cognoſce g regis animũ: ⁊ qꝛ iam ſuus es: cas eius ſuſcipe ↄmendatas.
MHunc de aqiegiñ.⁊ tridentineñ.aget᷑ ecclijs.vide ne 4 fiat qð pᷣter regis ſit mẽ/
temaſteuerendiſſimꝰ dñs arelateñ cui rex ſcribit tibi apperiet qͥd ſit opus. Ego
tuas lras curabo quãtotius expeditas ad te mittere.QNale. S
Pꝛongotonsles lceer. PEpiſtola. lxxv.
AIeas ſiluipoeta.S. p.d.magnifico Caſpari ſcplick impꝑiali cancellario.
Inſignem lraꝝ militem ꝓcopiũ de rabenſtein qᷓnti faciam quãq; samem
multis ſignis potuiſtiintelligerę. His nũc eccleſiam budonicẽſem germa
no ſuo ↄferri petit. Epus alius bobemꝰ dicit eam ſibipmiſſam. Mihi ↄſtat huũc
epᷣm non vacantem ſ vacatuꝝ impetraſſe.Et q; tuncnõ vacauit vana fuit eius
impetratio. Doteſiq; regia maieſtas vt vult diſponere. Mihi ↄſultiꝰ videt᷑ ꝓco
pij frẽm qᷓ; illum epᷣm ꝓmoueri.Multa ſentio qᷓ ſcriptis nolo committere. Tu
amas ꝓcopiui ⁊ ab o amaris:ideo nõ expedit me multa vicere: ſi qd tñ pᷣecs
mee valere p eo pñt.ſcito me omni conatu ⁊ integro co:de ipᷣomodũ cuꝑe.o
ſpes ur̃ vellet ad te ꝓficiſci tuoq; auxilio pñtiam regis bꝛe ſi ſaltem triduo in no
ua ciuitate rex ſit manſurꝰ,. Quod ſi huc venturus ſit expectabit᷑ eius aduentus.
Zu velis me dd fieri debeat inſtructũ facere. Dum tergeſti pᷣterita byeme foꝛem
erpoſui poteſtati regieinanos fuiſſe: qs p mediũ tuum ꝓ meis fannliaribꝰ regi⸗
as pᷣces impetraueram. Quia nõ erant vere collatiões.pecijq; alias pces ſiloc⸗
vacans repꝑ irct᷑. Annuit rex pnñti wilbelmo tatʒ ꝓthonotario. Nunc dieit mibi
iacobꝰ locu eſſe vacuũ qnem in cedula tibi ſignifico.peto vt ꝑmitas ꝓ iohi fami⸗
liari meo ad collatõz iſtam pᷣces expediri: qꝛ ex boc magnui me bñficium rece-
piſſe putabo: quis rot ſuut tua erga me merita xt ſilere botianq ampliꝰpetere de
beq. Sʒ facio ſiẽ ruſtici qͥ poſtq; vidẽt ſe nõ poſſe obligatiõibꝰ ſatiſfacere.curãt
vt obligationes ipſe SFnarimne ſint. dni qͥʒ id ſolent arere vt ̃uos ſuos q;obli/

gatiſſimos babeant. Aale ⁊ me tuũ tuiſſimum facito.

Zitere pmotoꝛiales. Piſtola. lxxvj .

Hcas ſiluipoeta. S. p. d. magnifico dño Ca pari ſchlick cancellario im/

periali. Guido tabellaꝛiꝰaplicad me hodie venit: lrãſq; mihi ex roma red

didit ioßis campiſij ⁊ petri noxetani.qͥ mihi ex tota bumani generis ſocie

eate ſunt amicifſimi. Hi venerabilẽ ⁊ oꝛnatiſſimũ viꝝ bartbolomeñ ranarell ſe/
cretariũ cubicularin aplicũ magnoꝑe ↄmẽdant vtq; res ſuas inueni nò ſua
tm̃ cogũt: die negociũ ſit nõ ſcio. Sz id magnificẽtie ſenbit tñ p ende bartholo
meũ tũ ꝑ alios.Audio illum tui germani caʒ toto conatu ꝓmouiſſe:dvũ res eccle

friſingen rome tractabat᷑. Aiũt pᷣteꝛea bũ e gangensboact loco:vi

rũq; foꝛe ⁊ ifis ⁊ ðtutibꝰoꝛnatũ:qͥbꝰex reb ſi d apud te roboꝝ meis ineſt pᷣcibꝰ

peto ſupplex oꝛo vt rẽ b?viri expeditã reddas,ſi modus ẽ ꝗᷓ poſſit impetrari.Mã

.

? grãm boi reddes bñ merito ⁊ amic meis:q tui ſunt uiplus laceb qᷓ;ᷓ ſi mon
mnoꝛ

teg auri tradiden. Sic eos in hãc rẽ affectos video.tuũ eſ uare vetuſtũ qᷣ
lelicitatẽ tuazx ſoles in acqͥrẽdis amicicijs eo locare. Kgccſtn reg ſuũqʒ trãſitũ
Licut iuſſiſti.Et hauſtumi ⁊ ceter ſocijs ontlicai Bebaldus in balneis E. No⸗
qꝛ; T tu venire intẽdis. ANale optime.

ſpes vubideſt. vẽtur! ne a te ſit. Ego diſuaſi

Pꝛobat veram ſcientiam viſceremoin, EPiltola. Xvyj.
Neass ſilui poeta impialis ſecetariꝰ viro ⁊ amico oↄſtanti Friderico ter/

geſtino e cancellario. S. p. d. Queſtus es me tibi non ſcribere q;uis mibi

c(cripſeris aliquanto: diciſq; iq eſe ſigni nec conſtantis nec veri amici me
fnngi officio. Sic em referunt qͥ ex te bue alcunk Facis ſicut mancipia ſolet;

ttis

tu.
we/

.
ario.
wen

rhie
in
eo
L

as

inno
us.
en
Nreg⸗
ſſs
tmdhi

que vbi pecearunt pꝛius clamare ⁊ vociferari incipiunt:q; dñi.crimenq; aliquod
excogitant að heris aſcribẽtes obliuionẽ pctõꝝ ſuoꝝ inducãt.ſᷣ errgs:nõ patiar:
tuam negligẽtiam inultã.nec ꝓptea excuſatusg eris qꝛ pᷣus ↄqrarl. Scio ego has
arteg.noui bas vᷣſucias.calleo has tegnas. Mihil agis mi frigerice dũ me accu
ſas qͥ nũqꝙᷓ ad me ſcpᷣſiſti poſtq; abs te receſſi niſi paucula vᷣba bus amici tgi cãʒ
ↄmẽdabas.Ego vo ad te ſepius ſcpᷣſi ⁊ anteꝗ irem romã ⁊ poſtq; reuerſus ſum

Si g̊ me vincere vis.nõ q̃rendo ſ ſcribẽo id facies meliꝰ. Nunc tñ miſſa h̊ facio

2—

veniãq; d.ſi mõ in futuꝝ alit᷑ agas.Ego nũc qð ad te ſcribam nõ habeo aliud ni
ſi me tuũ dixerim.tibiq; velle ↄplacere:te collere.te amare ⁊ obſuare vnice.tuũ⸗/
q; bonũ ſtatũ.valitudinẽ optimam.⁊ tuoꝝ felicẽ ſucceſſum optare.ſ iſta vetera
ſunt ⁊ tibi notiſſima ⁊ int᷑ amicos minime repetẽda:qͥ magis fact q́; pbis cogno
ſcunt᷑.cã tuoꝝ ciuiũ nõduʒ ẽ terminata.Ego libẽter viderẽ haꝝ litiũ finẽ qͥ vrbi
e geſtine ac ciuibꝰ oibꝰ ſum affectꝰ. Mec placet mibi videre bonos illos vir os
ac ſui reipublice amatoꝛes totiẽs huc trahi.nec rurſus libent᷑ audio poſtponi ne
gociariqʒ nr̃o pᷣncipi qᷓ̃ debent᷑.qd ſi eẽntmediatoꝛes qͥ ſtudio pac intenti eẽnt q
ſunt pac ↄſulerẽt:nõ tadiu res iſta penderet.Meliꝰ eſ ( crede mibi de ſuo iure
aliq̃d tradere cũ pace.qᷓ; totũ litigãado ↄſeqͥ. At iſta viderit qͥ plus ſapiũt.Ego mi
hi viuere volo nõ ſꝑ alijs.ian regia maieſtas bñficia mihi largita eſt qͥbꝰ poſſuʒ
honeſte viuere:ſeãſtrabo me tandẽ ab big curiaꝝ miſerijs.Et qꝛ ſenect adeſt vr
getqʒ moꝛs:cogitabo quõ bene moꝛiar. Id em̃ eſt deniqʒ recte phari.i.ſcire.i.eẽ
ſapietẽ. M q iura nouit ⁊ aſtroꝝ curſus ⁊ pluuiaꝝ vẽtoꝝq; cãs ⁊ argumẽtandi
rõnes ⁊ mẽſurã terre ⁊ carmis ⁊ oꝛois vires ⁊ oẽm armonias.is tñ nihil ſcit:niſi
moꝛi ſciat. Altimꝰ humanoꝝ actuũ moꝛs ẽ. Qui oĩa recte fecit⁊ in fine deficit.is
fruſtra oꝑpatꝰẽ. Inſulſus poeta ẽ ꝗ actũ qntũ negligit.ſic qͥ moꝛtẽ neſcit bñ ↄclu/
dere: demẽs eſt. Curãdum eſt g̊ mibi vt finẽ bonũ faciami.ſatis luſi:ſat puer ⁊ iu/
uenis fui.ſatis mũ to pᷣuiui:imo nimis. Jam hoꝛa me admonet:rvedeundum ẽ in
viam:faciam niſi falloꝛ. Idẽ ⁊ tibi cẽſes faciẽdum.qᷓ;uis in eaʒ rẽ iamdudũ accin
ctus fuer ſ ꝑſeuera oniugẽ tus ꝓbam mulierẽ ⁊ honeſtiſſimas filias tuas atʒ
fuliũ tuũ adhuc adoleſcẽtem ⁊ q inuẽtus imꝑitat faciẽtem iubeo ſaluere ⁊ incolu
mes eẽ cupio. Idem iacobꝰ facit:qͥ eſt iãẽ plebanꝰ inſignis ecclie. H.ſeq; tibi cõ/
mende iue . vononint wur ziin n vn ſenat?ꝰ pᷣncipem meis vᷣbis ſalutato.
Hoꝛtat᷑ legatos regni hungarie vt l⸗ Epiſala PPrris
diſlaum abſq; ↄditione regem recibiant. E iſtola. lxxvi *
Joniſio ſancte romane ecclie cardinali archiepᷣo ſtrigonieñ.pꝛi ⁊ dño co/
lendiſſimo.Eneas ſilui poeta.S.p.d.Siq̃s me roget pᷣſtatiſſime pꝛ.Cur
ego natꝰ in hetruria de ſtatu regni hũgarie loqͥ pᷣſumam. Rñdebo me hbo
minẽ eſſe ⁊ vt terentianꝰille cremes dicebat. HNumani nihil a me alienũ putare.
Dicaʒ me italũ ſcire plures mei gener hoies in regno vio ⁊ opibꝰ ⁊ bonoꝛibꝰau
ctos:ad magnaʒ gliaʒ euaſiſſe. Sicam me legiſſe hyſtoꝛias vꝛas:inueniſſeq; bũ/
garos mult victoꝛijs claros nomẽ ad aſtra tuliſſe. Atʒ ideirco ſicut nã iubet eo
rũ me vᷣtutibꝰ affici.Quid plura xpᷣianũ me dicam: ſolicitudinẽq; hꝛe vt xpᷣiana
religio in tuto coilocet᷑.q; ſanę fieri nõ põt niſi murꝰ eius qͥ eſt hũgaria ſit ĩco/
lumis:ſum igit᷑ anxi nec aliud h̊ ene oꝑto: q; vèe largitõi bonũ finẽ im poni.Aeꝝ
dum h̊ mecũ ſept aio reuoluo:multũ ̊ ex tua ⁊ collegaꝝ tuaꝝ volũtate diſpoſi⸗/
tõeq; pẽdere reꝑio. Maʒ cũ vbiqʒ id eueniat vt tũc res bũ ↄcludãt᷑.cũ nũcij qͥ eaſ
tractãt volũtarij ꝓniq; ſunt:q̃nto h̊ mag nũc ſperãdum ẽ.ſi vos inclinati ⁊ affe⸗
cti ſitis qͥ nõ ſolũ legati eſtis regni:ſᷣ ipᷣm qdaʒ mõ regnũ in ptãte habetĩ.qꝛ qd p
vos fieri ↄtigerit.nemo dubitat apud alios qꝝ noie veniſtꝭ hꝛe ratum. Sũt igit
be cauſe q̃ me tue.R.p.nõnulla ſcribere ↄpuler̃t:q̃ ⁊ in bonaʒ ꝑtem recipi pᷣcoꝛ ⁊
alijs colleg tuis ↄmunicari.qꝛ ⁊ ſi vm acre iudiciũ q̃ regno vꝛo ↄducãt optime
videat:nõ tñ qð exteriſentiũt negligendũ eſt. Loq̃r aut cum tua dignatõe tanq;
ceteri ex collegis audiant. In pᷣncipioq; meoꝝ verboꝝ illud fundamẽti loco re/
M e iij

gnum hungarie cui vix ſimile vidit ſol.ſic di

cipiam. Quicqld bomines ex ſuo arbitrio faciant:id ſib: vtile iudicare Nam qð
ſibi dãno ſit:nemo ſcics volẽſq; facit. Aos igit᷑ hũgari viri clariſſimi.qͥ hucveui
ſtis.in ↄuetu peſtiẽſi pᷣꝰ fuiſt.ac cũ ceteris regni baronibꝰ⁊ accolis ladiſlaum re
gem expetere decreuiſtis.nunc legatõʒz explẽtes.dari vobis regẽ cum ſancta co/
rona poſcitis.Coꝛonari ic regem vultis homagia ſibi pᷣberi:⁊ ipᷣm exinde
in aliꝭ̊ regui loco ſub tutela friderici ceſans ſui patruelis ↄſtitui.Hece ſi recte te
neo ſumma vẽe petitõis.qd minime ↄcluſiſſetis.niſi ⁊ regno ⁊ vobis ſingulisid
itaueritis expedire. Quid ad h rñſur? ſit ceſar nõ ſcio. IFlud aũt ſcio qꝛ ⁊ ſuam

q̊ʒ vtilitatemn a patruelis ↄmodum ceſaria maieſtas intuebit᷑. Mec ſcient alichd

ꝓmittet.qð ſuo ac patruclis ſtatui poſſit obeſſe. Sicjs g̊ vult int ceſarem ⁊ vos
plenam fieri ↄcoꝛdiam:is ea media offerat q ſint vtriq; ꝑti accommoda. Hemo
em̃ monis oꝛnatu ac vᷣboꝝ lenocinio plus ſuadet᷑ q; vtcilitas. Cum && bis in re-

bus q̃ nunc agunt᷑.⁊ vos hungari vim ↄmodum ſeqmini ⁊ auſtrales ſuum.libʒ
iht 28 regni in medium referre.Sic em̃ q ſint vobis
vtilia meliꝰ intuebitmur. Mam ⁊ apud auſtrales in eandẽ ſniaʒ ſepe ratiocinatꝰ

₰.ℳ „

mihi pauca d ſtatu ↄditioneqʒ vꝛi

ſum. Elos qð ex pura mẽteę ſinceroq; coꝛde ꝓmit᷑.benigna fronte ⁊ letis animis
audite.⁊ qᷓ vobis ſint vſui( quis lõgemeliꝰ q; ego ꝓſpicitis) me referẽte notare

nõ pigeat. Statꝰ regni dungarie ꝓchdoloꝛ nõ ſine gui damino totiꝰ xpᷣianitatis
oↄfractus.q̃ſſatus.laceratꝰ.⁊ omni ſplendoꝛe nitoꝛeq; pᷣſtino denudat? eſt.tãtaq;
inutatio in regno vro a paucis annis citra facta eſt.vt ſiqs ꝓceꝝ antiq iam ab
inferis reſurgeret.bũgariamq; intraret:nullatenus ſuaʒ patriam recognoſceret.
Apud hyſtoꝛiacos veteres reperi vẽin regnum floꝛentiſſimũ qͥndam fuiſſe ⁊ bo

ininibꝰ ⁊ opibus beatum.Cuiꝰtanta latitudo lõgitudoq; fuit.vt ⁊ a ↄſtãtinopoli
mariq; pontico vſq; ad auſtriaʒ ⁊ a polonia vſq; ad ſinum adriaticum ꝓtẽderet᷑
n cui? ventre ſeptem ampliſſima regna claudebant᷑:q̃ a coꝛona hungarie tanq;
euda depedebant. vt merito q dam non tm regem ſ archiregem bungariam bie
dixerint. Mec ſat fuit tot gentibus hũgaros imꝑare:ſ ex ſe q̊ʒ pplos emiſerunt.q

omnem illam italie ꝑtem ꝗᷓ olim gallia tranſalpina vocata eſt:bodie vᷣo ab ipſis

hungar longas barbas ferentibus lombardia dẽ occupare. x vobis inſuꝑ du
ces exierunt qͥ ⁊ almaniam ⁊ galliam ⁊ hiſpaniazʒ inuaſerũt. Hec gens fuit oꝛbe
toto.ꝗᷓ vim tunc regnum laceſſere auderet.tam venerabile ⁊ claꝝ erat vbiq; ter
raꝝ hungaroꝝ nomen.At nũc q; laceꝝ ſit vim regnum ipſi ſcitis:circũſpicite to

tum. Aeneti qͥ qndam ꝓ fundo ciuitatis ſue tributa pendebant. iam dalmaciaʒ
magna ex ꝑte tenẽt.thurci qͥ trãs eleſpontũ foꝛmidarevĩos arcꝰſoleł ant.in ipis

bungarie viſceribus craſſant᷑. Doloni dammodo regni vii cenſebant᷑. molda⸗
niaʒ ſui iuris fecerunt.nec thurci ſine poꝛtione vioꝝ dominioꝝ ſunt.nec bobemi

nec theutonici. Quid ſciſmaticos ⁊ hereticos referam.ꝑ bungariam debachan⸗
tes.qd triſtia bella:pꝑ vos cum thurcis geſta.qͥd animas pene inſinitas er regno
vio qtamnis expoꝛtari.Quid abigeri pecoꝛa ⁊ omnia in pᷣdam duci.q̃d monaſte

ria magniq; dei templa vbiq; apud vos ruere.O regnum olim opulentiſſimum.

o aureaʒ ꝓuinciã.o era. decꝰ?.quõ ſic ex te nitoꝛ omnis abſceſſit.quõ ſic abije
etuo

coloꝛ optimꝰ. Abi figoꝛil x bominũ.vbi reuerẽtia.quam tibi omnes getes⸗

impendebant. vbi maieſtas regs. vbi gloꝛig. Quid tibi tot victoꝛie ꝓfuerunt ſi
tamcito in triumpbum duci debebas.Quid romanoꝝ ducũ reſtitiſſe potẽtie iu/

uit. ſi nũcilioꝝ vicinoꝝ ineptos incptꝰ ferre potes. Heu foꝛtuna.beu reꝝ viciſſi⸗
tud.q;cito impia variant᷑.q;cito mutant᷑ regna Henete dilabunt᷑ ptãtes. Re⸗
r. ſripatũ eſt vt vix int ſe ꝑtes vlle cohe
reant. Quẽ aũt ſit tantę mutatois ac ruine cã. nõ eſt intueꝛi fagle:qꝛ occulta ſunt
iudicia dei.nõ minꝰ hodie q; olim fertiles agri ſunt.nõ minus fecunda pecoꝛa aſ-
ſunt vineaꝝ puentus:reddunt vſuram eſtoſe auri ⁊ argemi minere. Senſati ho
mines ſunt induſtrij.magnanimes.multaꝝ reꝝ exꝑti:lre tað vigent q; vnqᷓ;;. Nõ
poſſum ego de ceter loqͥ qs nõ vidi.de vobis q bᷣ eſtis.illud poſſum dicere qð de

nqs
veni
mre
300/
inde
gete
lsid
ſan
ic
1s
ene
t⸗
n.b;
vebs
cinn
ims
tre
taq;
mad
cket.
eibe

Zuis botninum genere dici põt. Nideo em̃ vos foꝛma ꝓceros coꝛpe decoꝛos. vi-
ribus robuſtos.pᷣmone gtos ⁊ in om̃i oge acceptos.Quid igit᷑ eſt qd regnũ vĩ

tantoꝑe depᷣſſt.cum nec vires vꝛis boſbꝰ deſint nec ingenia:ſicut ex oibꝰaudio c
vꝛaʒ regionem ꝑagrarunt.ſunt foꝛcaſſe nõnulla pctã q̃ deus pun ire vult:qiad/
modum in veteri teſtamento factum nõnunq; legimꝰ. Ob quam rẽ ↄſider dum
eſt diligent᷑.vt ſi qͥd erratum eſt emẽdet᷑.vt ꝑ oꝑa pietat dina maieſtas mitiget
quam pr iniqtatem aliquaʒ ↄſtat iratam eẽ.nec miremur ſi Arerim int᷑ vos ali
44 iniqtatꝭ eſſe. Maʒ nulla eſt oino pPuincia iniqtat expers. Ceteꝝ cum his pie
ac miſcditer deus agit q̃ꝝ delicta in ̊ mdo punit.Deus em̃ bomiĩes 5 filijs hʒ ⁊
q̃s diligit arguit ac caſtigat vt ꝑ multaſ aduerſitates ad oꝑa vᷣtut inducat qͥ̊s qt
nihili facit.delicate ⁊ delicioſe patit᷑ viuere.qꝛ nõ illos emẽdatõe ſua dignos.Cũ
aũt regnum vrjDUm deus multis plagis afflixerit ſignũ eſt qꝛ vos amat ⁊ ſaluos eẽ
deſiderat. Munc vim eſt vt emẽdetis in abꝰcogitare poteſtis offenſaʒ eẽ maieſta
tem dinaʒ.int᷑ alia vo q̃ deus egretulit.foꝛſitan illud eſt.qdð eſt regi ladiſlao infan
ti oꝛphano ſine crimine nõ vti paꝛ fuerat fauoꝛabiles extitiſt. Maʒ qᷓ;uis blerih
vẽm er magna cã ipᷣm reliqrunt.qm̃ ſibi qͥſq; ↄſulere dz. regnum tñ totuz excuſa
ri nõ põt.qð ſi vnitum pꝓ iuſtcia pueri fuiſſet:nunqᷓ; polonꝰ ex aduerſo intraſſet.
vtcũq; ſit.vidẽdum eſt vt deus placet᷑ vbi offenſus eſt.vt inde medela ꝓdeat vñ

vulnus fuit illatum. Mempe qᷓntum ego im aginari poſſum.ex deo datum eſt vt

regnũ bungarie qð ſub aqulterino rege ꝑiclitatum ẽ.iaʒ ad ſuum veꝝ⁊ legitimũ
regẽ ladiſlaum reuęrtat᷑.ſub cuiꝰauſpicijs reintegrari poſnit ⁊ ad pᷣſtinum reduci
nitoꝛẽ. Bona eſt eq̃dem vꝛa deliberatio.ꝓbãda.recta.ſalutifera.Aeꝝ qꝛ ⁊ añ de
ſertum ladiſlaum imo ⁊ diu añ ſigiſmũdi ptatem regnũ vim declinare cepit. nul
lam g cãm vr̃e ruine maioꝛẽ fuiffe arbitroꝛ qᷓ; diſcoꝛdias vias. Namq; ſicut res
vꝛe ꝑ ↄcoꝛdiam creuerũt.ſic ꝑ diſcoꝛdiain ſunt diminute.qm̃ nulla durare ptãs
valet vbi diſſentio regnat.Romani tãdiu magni ⁊ reꝝ dñi fuerunt.q;diu in cha
ritate vixerũt:vbi vo ciuilia ⁊ inteſuna bella ſuboꝛta ſunt.mox ⁊ maieſtas roma
na de ecit. Sic ⁊ athenas ⁊ ſpartam ⁊ cartbaginẽ tomeſtica deleuerũt odia. Ciui
les aũt diſſenſiões inuidia ⁊ ambitio alunt.q̃ peſtes in regno vꝛo craſſantes.oim
intentionũ viaꝝ maloꝝ ⁊ oim cã fuere.Et vtinã etiam nõ bhodie int᷑ vos bi eẽnt
moꝛbi.nãqʒ ſi depoſit ſimultatibꝰiteſtiniſq; odijs ↄcoꝛdes eẽtis⁊ vnanimi voto
ad cõe regni bonũ intẽdẽtl.nihil eſt qð vꝛi vicini ↄ vos auderẽt.nec em̃ puincia
vlla cẽ.q̃ ſi viros hʒ ⁊ hi ſunt vniti.ſuũ nõ tueri poſſit ſtatum. Difficile monumẽ/
tum ẽ amoꝛ ciuium.inexpugnabilis ẽ ciuitas quaʒ vnitas ppli tuet᷑.Oꝛ ſi ꝑua xe⸗
gna.ſterilia.pauꝑcula.ꝑ ↄcoꝛdiaʒ ſeſe tuent᷑.nec vicinoꝝ impetꝰ timẽt.q̃ntoma
gis gloꝛioſuʒ regnũ vrjm ampliſſimũ.ditiſſimũ.⁊ oim reꝝ copia habundas.inſul
tantibꝰ reſiſteret hoſtibꝰ ſi oẽs in vnũ barones regnicoleq; ↄcurrerẽt.ſᷣſt᷑ onexe
inuicẽ neſcio quõ iuſticia atzʒ ↄcoꝛdia.nec vſqᷓ; altera ſine altera repit᷑.niſi foꝛſan
ad modicũ tõᷣus etiam in malo q̃ͥdam ↄſpirauerit. Sʒ hi nõ pñt eſe diuturni.qꝛ
nulliꝰ criminis eſt longeua ſocietas.qͥ diu ↄcoꝛdiaʒ appetũt.hos neceſfſe ẽ in vᷣtu⸗
te iacere fundamentuʒ. Dicam plane qð ſentio.nec vos egrelaturos puto.qð in
bonum finem eloqͥr. Liqdum ẽ apud me.idcirco vrjm regnũ in magna pꝑte vaſta
tum eſſe.qꝛ ↄcoꝛdia caruiſtis.Concoꝛdia vᷣo ꝓptea vos deſeruit.q iuſticiam non

„

amaſtis. Aoſipſi poteſtis reminiſci multis in locꝭ apud maioꝛes vr̃os iuſticiain
fuiſſe neglectaʒ. Hris vᷣo tꝑibꝰ magnũ illud fuit.qð ladiſtaum depuiſtis infantẽ
⁊ nullũ bñtem qͥ ſuum ius tueret᷑ niſi deũ.qᷓ;uis nõnulli vrm neceſſitate magis qᷓ;
volũtate ab eo defecerint.qbus nihil eſt imputãdum ſi metu graui ꝑculſi vite ſue
ↄſulere voluer̃t. Hec em̃ hihodie ſumꝰ q ꝙ iuſticia capita nr̃a ponamꝰ.Diximꝰ
iam cãꝝ aliqᷓs.regno que vr̃o obfuerunt quantum nos opinari valemus. Apud
deum foꝛtaſſe motoꝛẽ oĩm in cuiꝰmanu ſunt omnia regna mdi.alie ſunt qᷓs igno
ramus. Munc de remedijs trãſigẽdum eſt.vt ea⸗ inueniamꝰ quaʒ qnmꝰvtilitatẽ
Mempe viri pᷣſtantiſimi ſi resgnũ vrjm vult inſtaurareſ vultis em̃ ñ ambigo ⸗
e iiii

vijs artibus euitãdum eſt: querẽda iuſticia eſt. habenda ↄcoꝛdia.iungẽdus amoꝛ
ladiflao.qͥ verus rex eſt repetẽdus.iuuãdus.fouẽdus.vt violata in egiuſticia re⸗
ſartiat᷑. Dicitẽ ſoꝛſan fruſtra ſic loqris cum iaʒ ob eam cõʒ h̊ ſimꝰ.ſ h haud ſatis
eſt. Maʒ ⁊ legatio vĩa ↄditiões qſdam hʒ.q̃s poſſibile eſt ceſarem nõ agmittere.
Quid tũc facietis.qͥd ſi non det᷑ puer ad albam regalem.qꝛñ videt᷑ ceſari facun
du m. Quid ſi neget coꝛonatio noua. an in fecto negotio recedetisg. Hic H delibe
randum c. Hoſulẽdum.h̊ videnqum c. ne iuſticia qſerat᷑.⁊ ne qd expedit regno
vro negligat᷑. Scit qꝛ iuſgẽtiuʒ ẽ.neqʒ electõʒ neqʒ coꝛonatõʒ tegnũ dare ß ſuc
ceſſionẽ.qð ſi qbuſdaʒ in ſobnis electoõ regem facit.id cerce apud vos nõ eſt. MHã
⁊ aplice ſedis ſnia eſt ſucceſſionem in regno vio locum bꝛe. ſicut ⁊ bonifaciꝰ diffi/
niuit ⁊ vetus obuatio docet.Eſt igit᷑ vobis aꝗ iuſticiaz ↄᷣuandam ladiſlaum in
regem bñdus.q ſigiſinundi nepos.alberti ⁊ elizabethb fillus.auito patno ⁊ mat/
no iure regnum vendicat. Minus pꝛi viuo ſucceſſit apud aſtirios:apud macedo⸗
nes philiſpi ſucceſſoꝛ allerander extitit. Apud bebꝛeos ſalomon pais dauid ſoliũ
tenuit. Apud rönos cũ ꝓle careret iulius.adoptiuũ filiũ auguſtũ ſucceſſoꝛẽ hũit
Apud troyanos laomedontam pꝛez ſecutꝰeſt pamꝰ.ꝑud francos pippini ſedẽ
poſt obitum karolus magnus accepit. Apud gothos aũt ꝗq⁊ ipſi vꝛi generis fuę
re almal pꝛi ſuo gapt ſucceſſit. Sic ⁊ alberto regi vi par eſt ladiſlaum ſucceſſoꝛẽ
füium ſuccedere.niſi ⁊ pictatem ⁊ humanitatem oim pploꝝ gentium nationnqʒ
iura velimꝰ? puertere. Neꝝ ne ꝓpoſiti nri metas egrediamur.cum iuſtum ſit ladiſ
laum apud vos regnare.videamꝰan etiã vtile exiſtat. Stoicoꝝ ſnia eſt mibil vti⸗
le foꝛe qð non ſit idem honeſtum.nec vt nuhi videt᷑ falſe arbitrant᷑ ſtoici:qꝛ nibil
eſt vtile qd turpe ſit.videri põt vtile.eſſe aũt non põt. Mam turpia ⁊ vicioſa ca⸗/
duca ſunt. mutabilia. fluxa. curas ſꝑ atz moleſtias affereętia. Que iuſta ſunt ⁊ ho
neſta ea manent nec vnc; mẽtem turbant. diſſeramꝰ h alio modo· Sunt vt ac/⸗
cepi nõnulli:q nec vocãdum ladiſſaum rent᷑.nec cum ceſaꝛe qcq; pꝛacticandum
Quidam vo boneſtum aiunt ( vti iaʒ factum eſt vocari ladiſiaum.qð ſi nõ det
ꝑ alium modũ regno ↄſulẽdum cẽſent. Apud hoſce hoſes minima eſt de iuſticia
mentio vtilitatem ſoluũmodo ſectant᷑.ſᷣ neſciunt aꝛ nulla eſt ſine vᷣtute vtilitatis
poſſemio. Siſcutiamꝰ iſtoꝝ opiniones rũdeamuſqʒ ↄꝛiantibus.Ego adem tũc

vtile putarem regno vꝛo negligi ladiſlaum.ſiſſine ipſo ⁊ ↄcoꝛdes eſſe poſſet ⁊ ab
hoſtibus regnum tueri.O ſi B abſint.Dqͥd vodis vtile eſſe qat.Examinemus iſta

Si pacem in regno ⁊ ↄcoꝛdiam vult bꝛe aut populare regimẽ aut regale habẽ/
dum eſt. Dimitto nũc illam ariſtotel quam in politic de mõ regendi ↄſideratõeʒ
babuit. Haz ad ̊ duo pñt omnia referri.qͥd vos obſecxo int᷑ h eligetis.qs vim
eſt ꝗ populare regimen audeat ſuadere. Omnes vos ̊ bic eſtis nobilis eſtis.at
in regimine populari omnis nobitas ſuſpecta. Surgunt plebei ⁊ eqto iure rem
publicam adminiſtrant qcqͥd excellit amputat. Reſpicite ciuitates qᷓ in ↄmuni
gubernant᷑. nullus in atrio nobilis eſt.mercatoꝝ ſunt omnia. Ego nõ puto quẽ/

q; oẽm ſub artificibus potius eſſe qᷓ ſub regibus.Aqꝗ boc eſt evim regimen vſq
in hoc eui ſo ſub auſpicio regum gubernatum eſt. Mec reoꝛ nouitatem vos velle

nunc agere.ꝗᷓ mr erroꝛis eſſe ↄſueuit. Exinde cum regnum vim vndiqʒ bellis fla
gret: neceſſarium eſt regem bꝛe ad quem omnia referunt᷑. Abi pax eſt multitudo
regnare põt.vbi ſunt bella niſi vnus ſit qᷣ dirigat:omnia coꝛruũt. Cum cimbꝛi cũ

tricentis milibus armatoꝝ italiam peterent. vꝛbes italie qᷓ tunc erant libere.ſpõ

te ſua romanum ſibi plin pfecerunt.Romani autem marium ducem oim ↄſtitu
ere. Nec em̃ ſine pᷣncipe frementibus arinis pnt ꝓPuincie defendi. VUos q cum
thurcis aſſidue bella geritis. neceſſariũ eſt regem bꝛe. Sʒ hic qͥʒ de rege deliberã/
dum eſt. Niunt nõnulli multos eſſe in regno ex ſanguine claros ⁊ vᷣtutibus pᷣdi/
tos. quos reges eſſe nequaq; dedeceat.qð ego non negauerim. Mam ⁊ ex vobis
qͥ hic eſtis nò irem inficias.coꝛona dignum aliquẽ foꝛe.ſiue claritas generis.ſiuę
foꝛme decus, ſiue animi magnituto ⁊ ꝓb

–„

tas redrat᷑. Neꝝ cum nõ poſſit niſi vn?ꝰ

—

rex fieri. Inter vos autem plũures ſint dyademate digni.ſitqʒ masgna eqlitas in⸗
ter vos.is nõ videat magnam inuidiam naſci.ſiqͥs vim in regem ſublimet᷑.int᷑
pares nunqᷓ; inuidia deeſt.nec eq̊ animo ſui ſimileʒ ſibi pᷣferri ſinit. Sunt int᷑ vos
diuerſe voluntates.Et vt comicus ait.q̊t capita tot ſnie.Quis vnq; ſibi ſuadeat
tot pᷣlatos.tot ꝓceręs.tot ciuitates.tot incolas invnum ↄſentire.q ex huᷣgaria
pficiat᷑ in regem. Addite ꝙ inimici vii circũſtantes thurci.vires mox vias ↄptem
nerent audientes ex vobis eſſe creatumlregem.&um ptea ſcirent vos ab omi/
bus xpᷣicolis deſtitutos ⁊ a germanis pᷣptim.q̃ ſanguinẽ iniuriam reliqſſetl.qd
vltra.an putãadum ẽ regem boſſine diſpotumqʒ raſſie ⁊ alios bungarie magna/
tes.qͥ vix ſigiſnundum ludouicumqʒ regem ſupꝛa ſe ferebãt. iam vnum ex vob
eq̃ animo ſibi dnãntez pati.Laceo domũ auſtrie ⁊ comitẽ cilie qͥ nunqᷓ; ab obe/
dientia pueri recederet. Quo circa nõ video quõ ex vobis eligi rex poſſit.qͥ ⁊ ho⸗/
ſtes repellat? regnicoł pacez pᷣbeat. Aenio extra regnum nec q̊ pacto ex alijs gẽ—
tibus regem bꝛe poſſit video.nec em̃ adeo deductos vos arbitroꝛ.vt ex infideli -
bus reges accipiatl.q multis nõtc icam annis ſ ſeculis ſidem xpᷣi ꝓpꝛio ſanguine
ʒ infidelium impetus defendiſtis. Dolonia qᷓ vobis regem dare voluit.in eo iaʒ
ſtatu eſt. vt vix ſibi regez inueniat. In almania qcunqʒ ſunt pᷣncipes regio digni
faſtigio ladiſlao regi arctifſima iuncti ſunt ↄſanguinitate.nec qᷣſq; eſt taregendi
cupidus.vt ꝓpꝛium ſanguinẽ ledat. Bohemia ladiſlaum reſpicit.Cetere natões
remotiſſime ſunt.ex dbus ſi regem velletꝭ vocare.⁊ ſi ꝑſonaʒ hꝛet.auxilium tũ
ꝑtot regiones tot gẽtes tot fraꝝ mariſq;ſpacia nõ poſſet hꝛe.ſᷣ ↄcedamꝰ eẽ ali /
quem vel in germania vel alibi qͥ vèo voca agegnum accipiat.vt ſit veꝝ qd vſur
pare ceſar ſolebat ex euripide.ſi violãdum ius eſt.regnaãdi cꝗ violadum eſt.in ce/
ter rebus pietatẽ colas.An ꝓptea pacẽ hẽatl.an thurc reſiſtere poteritl.an vtili
tatẽ quam vultis ↄſeqmini.Huũc bic auſtrales indcthurci regnũ vim infeſiabũt
Mũ ꝑtes in regno erũt q̃ nibil ocioſe fieriꝑmittẽt.Sane viri prudẽtiſſimi ⁊ alto
ſangnine nati.ſi pacẽ in ecno vult bꝛe inimicoſqʒ thurcos ꝓcul arcẽ.nec ꝓplare
hbñdum ẽ regimẽ.nec ex vobõ rex affumẽdus:nec in alia gẽte qrendus.Qm̃ in au/
ſtria hᷣ eſt de qͥ locutꝰ ſum ⁊ quem vos accerſitis ladiſlaus alberti filius.in qͥ ſi no

—

bilitatem qᷓritis.nemo ẽ eo in oꝛbe toto nobilioꝛ.Cuius pat᷑nũ genus ab ipſa iu/
lij ceſaris ſtirpe diriuat᷑.Sic em̃ domus auſtrie initiũ hʒ.in q̊ͥ plurimi romanoꝝ
reges fuere.q̃ ⁊ bobemie ⁊ polonie ⁊ alijs regnis pſepe reges dedit. Mat᷑nuz ge
nus ex regibus vꝛis ꝓdit.mir illa regina vꝛa elisabeth fuit.auus ſigiſmundus im
pat oꝛ. ꝓauus karolus qrtus. Exinde iohes rex bohemie achainnicus ſeptimus
ceſaꝝ.q poſt traſlatõ ͥ imperij apud geninanos excelletiſſimi fuere.vbi na tanta
nobilitas tãtaq; ſanguis claritudo.Certe h̊ potiſſime ex oĩ xpᷣianitate dignus eſt.
q̃ vob gener claritate pollẽtibus eẽ rex deat.Hic int᷑ vos natus ẽ ⁊ in ipᷣſa infan
cia coꝛonã vꝛaʒ adeptus.nemo in regno vꝛo ius hʒ niſi puerulug iſte.Hic vobis
theutonicos oẽg amicos reddere pot.atz bobemos ↄiungere.h̊ pacẽ vobis in/
trinſeca reddet.h̊ diſpotum ⁊ comitẽ qllie in vnum vobiſcum iunget. H vob fri
dericum ceſarẽ patruelẽ ſuum affectiſſimum faciet. Hic oĩa dñia auſtrie.h̊ duceʒ
burgundie ↄſanguineum ſuum ⁊ francie dñm ſibi ↄiunctuʒ in vim auxilium cu,ʒ
opus fuerit aduocabit. In ̊ puero regia maieſtas relucet.i in puerili etate libe
ralitatẽ oñdit ac pꝛudẽtiaʒ pᷣ ſe fert ſingularem. Foꝛmalilli egregia ⁊ plus qᷓ; dici
poſſit decoꝛa.iã patnaʒ magnanimitatẽ ⁊ auit ſagacitatẽ indicat.bꝛeui tpe grã/

„

diuſculus erit ac ꝑ ſeipᷣm loqͥ etare ⁊ gubernare poterit.Cuzʒ h̊ extirpare ſciſina
ticos de regno poteritꝭ.cum h̊ thurcos repellere.dalmaciã vẽdicare.⁊ qͥcqd alie
natum ẽ ad coꝛonã reducẽ.paceq; ſancta ⁊ optima frui.Quocirca cum tãta⁊ tã
euidẽs vtilitas apareat.ſi ꝑſeuerare cum ladiſſ o rege volueritis.qᷓ;uis nõ vtpu
to vos vllo pacto abſq; deſiderata cõcluſione receſſuros.vt tñ oꝛatiuncule meę

deſtinatum finẽ imponã.circumſpectões vꝛas oꝛo.pᷣcoꝛ.obſecro.⁊ obteſtoꝛ.vt h̊
tot tãtaq; regni ↄmodaloſiderãtes.cum ceſare nro oĩo ↄueniatis.nec in eo vim

faciatis.ſi qd eſt qd veſtris petitionibus diminua k: dummoo rex in regni veſtni

gliqͥ loco ſit. maieſtati ceſaric accepto. Ham nec ceſar ipſe qð iuſtum fuerit dene
gabit qꝛ etiam de ſua vtilitate agit᷑. cum reguum vrm ainicum hʒ. Mec moueãt
vos in Gructdes in peſte facte. Haʒ ⁊ voſipſi potiſſini autoꝛes eaꝝ fuiſtis. Memo
moleſte accipiet ſiqͥd ꝑ vos ꝓ regni pace fuerit ſmutatum. Palatinus aũt ⁊ qͥ cũ
eo ſentiunt allegare peſtienſes oꝛdinatiões nullo modo pñ̃ᷣt.qͥ ab eiſdem multis

.

iam modis receſſerunt. Sumite igit᷑ animuʒz viri pᷣſtantes.oↄcludite cum rege q̊-
cunq; poteſtis. dicite demum.nulliꝰ vos regis niſi ladiſiai vnatum paſſuros.Am
plectimini iuſticiam pueri.recipite qᷓ vobis vtilia eſſe oñdimꝰ. Efficite vt ⁊ bũga
ria tota ꝑ vꝛãm oꝑam ſeq intell j
laus vr̃ hungarus.ſuum regnum p manꝰvꝛas:vꝛaq; ſtudia recuꝑaſſe cognoſcat

△

⁊cum virilem togazʒ accepꝑit.te cardinalem qͥ gum baptizaſti.te veſpꝛineñ. epᷣm

*

àͥ patri ſuo ſeruiuiſti te nicolaum vainodam q militem eum feciſti. te ladiſisum
banum qᷣ ſanguine ſibi ↄiungeris.te griſkona qͥ eius ꝑtes indefeſſo animo ſꝑ de/
fendiſti.te emericum qᷣ auo ſuo chariſſimꝰ fuiſti.⁊ vos omnes legatos pntes tan
qᷓ; ſuos tutoꝛes ſuos dvefenſoꝛes ſuos pentes veneret᷑.ac bonoꝛibus dignitatibꝰ
opibus ⁊ ommbus officijs ⁊ beneficijs ſuꝑ ceteros regni ꝓceres ſingulari ꝗdam

elens zguſtt iocundirste pſeanat⸗ ,
congratulat᷑ ꝓmoto in epᷣm ⁊ qu zaliter I —†
viuat admonet. pmn 7 quzurct Epiſtola. lxxxix.

Euerendo patri ⁊ daro pᷣncipi dño iobanni de aich. electo eyſtettenſi dño
ſuo pᷣcipuo eneas ſiluiꝰ impialis cancellarius.S.p.d.ſeq; ibᷣm totum ex/
hibet. Feciſti benigne pꝛ optime.ꝙ in lr̃is tuis qᷓs buc ad amicos miſiſti

de tuo ſucceſſu mei qͥ;ʒ mẽoꝛias habuiſti. Nec em̃ eneam tuum q̃ tibi obuenerant
bona ignoꝛare noluiſti.quem ſciebas tua gaudia ſolide gauiſuꝝ. Epo igit̃ vir pᷣ/
ſtantitfime grãs in pᷣmis optimo ⁊ maximo deo refero.qͥ te dignis bonoꝛibus ex
tulit. Doſt boc laudo magnope capitulum tuum ſinguloſq; canonicos qͥſue ꝓui
ſuri eccſe.ñ vt pleriq; faciunt indoctos imꝑitos inerptos inerteſqʒ ſibi aſſumũt
ſ te viꝝ ſcientia iuris ⁊ oim lraꝝ peritia daꝝ.in rebus agẽdis diu vᷣſatum apud

pᷣncipes ⁊ ſingulari ſolertia pᷣditum elegerunt.vtinam boꝝ exemplum ⁊ alij ſeq̃⸗

rent᷑. Mempe non ſiclaycoꝝ impᷣſſionibus ecchie tererent᷑: ſi oꝝ gubernacula

apud eos eſſent às ſtudere ſapientie ↄtigiſſet. Doſtremo tibi admodum regrati/
oꝛ qͥ factus maioꝛ nõ deſpicis me minoꝛem vt plerũq; fieri ſolet. Mos em̃ homi
num eſt vt q̃ infra ſe ſunt ſemꝑ ↄtemnant. Hinc vulgo ꝓuerbium eſt. Societatẽ

bominum dirimi. q̃tientz alius alium dignitate vel opibus excedere cepit. iſta

inter plebeos ↄtingunt.qͥ non in vᷣtute ſ̃ in vtilitate ommnem vite rõem ponunt.
viri aũt boni ⁊ vtutis amatoꝛes vt magis eleuant᷑ eo magis amiconꝝ meminefrt
NHec em̃ affricanus iunioꝛ lelij vnqᷓ; oblitus eſt.aut eum ꝑuifecit.qᷓ;uis ⁊ ipſe du
os ↄſulatus cum ſummo ppli deſiderio ſuſcepiſſet Ale vo candidatus ex ꝑetitõe
deiectus fuerit. Mec peritbeus architam neglexit. ;uis ipſe foꝛtunatus. lle vo
captiuus effet ſ libertatem amico impetrauit.Amicitia nãq; qᷓ intvtuoſos ẽ nec
varietate foꝛtune.nec tꝑe diminuit᷑. Ita ⁊ inteſſe video bonitate tua. qͥ lʒ iaʒ int

antiſtites eccleſiaꝝ ⁊ ſeculi ᷣncipes ſublimatus ſis.q modo puatus fuiſti non tñ
mẽoꝛiaʒ ponis.ſᷣ int᷑ varias occupatões q̃ in ᷣncipijs dignitatum adeptaꝝ eue

nire ſolent.int᷑ magnas curas.int᷑q; diuerſos ſtrepitus de ie ſcribere nõ negleri

ſti. Judicium eſt hoc mibi maximũ firmaʒ eſſe ſtabilẽ ꝑpetuam ⁊ imoꝛtalẽ beni /
uolẽtiam tuam. VHeꝝ pᷣſul amatiſſime quis ego mibi ↄgaudeo ꝙ amicũ honoꝛi /
bus auctum ⁊ in ſublimi poſitũ video.tibi tñ an ↄgaudere debeam bereo. Nam

tuam dignitatẽ tuaſq; diuſcias multe cure multe anxietates multi met? ſeqntur
Mec em̃ augeri opes pñ̃t:qͥn ⁊ laboꝛes creſcant.omnis potẽtia ſubiecta eſt inui

die. Qui epus eſt in ſpecula ſedet:oiĩmq; oculos in ſe ↄuerſos bʒ.Si bñ facit.feciſ

ſe debitũ dꝛ. ſi male liguis oim carpit. Adde ꝙ nemo tamſancte viuere põt auin

qetam ⁊ paciſicam intelligat redditax. ⁊ pueripſe ladi/

pri

n,

aliqui ſe offenſos reputet Mibileſt mibi crede in bac vita moꝛtali durius qᷓ; pon
tificatum gerere:in q̊ ſi deo places hominibus diſplices.ſuare medium arduũ eſt
Atcũqʒ ſit nauigãdum eſt boc pelagus.ꝓ ſalute ↄmuni ſᷣuiendum eſt reipublice
Hec em nobis nati ſumus yvt plato dicebat. oꝛtus nri ꝑtem amici ꝑtem patria
vẽdicat.Ego aũt addo ꝑtẽ qͥʒ deberi eccleſie: ⁊ ſi nos totos obligatos ſibi tixeri.
qᷓ nos xpᷣo regenerauit:nõ errauerim.cxinde cum te intus ⁊ in cute noꝛim: mode
rationemq; tui animi ſciam.Mullum mibi dubium eſt. qn tuus bonoꝛ ꝑpetuus
ſit.cum tus ſit vᷣtus et᷑na.Et qꝛ magiſtratus viꝝ oñdit:vt bias ait.in hoc beneſi⸗
cio tuo pᷣſtantes animi dotes latebant manifeſtabis. Sʒ oinia bec cum labo/⸗
re multo diuerſiſq; anxietatibus facies. In omnibus his tñ moneo te.pᷣcoꝛ.ob/
teſtoꝛq;.ne magis ſplo q; tibi viuere ſtudess.metire tpᷣus tuum.⁊ aliud reipubli
ce tribuę.aliud tibi retine. Relaxa nõnnnq; curas animũq; oblecta. Scipio leli⸗
uſq; de qͥbus ſupꝛa memini q;uis magni eſſent viri.⁊ rempublicam ſuis ingenijs
ac Rudijs ſuſtinerẽt.nonnunq; tñ in lauretem agꝝ exeuntes ſic ſe ocio qͥetiq; da⸗
bant. vt conchas vmbilicoſq; legentes ad magnam diei ꝑtem iactu lapillav ob⸗
lecterent᷑. Opoꝛtzʒ ſic agereſ mibi creqe ᷣſul inſignis. Haʒ qͥ ſꝑ ſeria tractat q;-
uis noõ eſt moꝛtuꝰ.tñ viuens m oꝛit᷑.Cu crgo qͥ iam maximam vignitatẽ adeptꝰ
es.effice ne te magis dignitꝗs.qᷓ; tu illaʒ in ptate habeas. Multi ſunt modi qᷣbꝰ
animus relaxat᷑. Interdun?᷑ venatibus ac piſcatõibus.multi ſunt mẽtis ſeceſſus
Cura vt fideles comites habeas.cum qͥbus nõ aliter qᷓ; tecum loqris. Interom
nia bominum opblectamenta nulla maioꝛ voluptas eſt.nulla iocundioꝛ nulla ſe/
curioꝛ qᷓ; cum fideles amici inuicem coheunt.deniq; ita eſt nullius bonii vt ſene⸗
ca dicit) ſine ſocio iocunda poſſeſſio. Quãto qͥſq; maioꝛ eſt.qnto ditioꝛ.qnto po
tentioꝛ:tanto fideli amico magis indiget.Tibi hec pluribus vᷣbis dico qᷓ;ᷓ opꝰ ſit
Lu hoc partim legen do ꝑtim int homines viuẽto didiciſti.Facꝙ vti facto opus
ſcis.Ego mibipſi ↄgratuloꝛ ꝙ te ſic ſublimatum audio. Scripſeram tibi nuꝑ de
miſeruis curialium longam eplam.S tu iam eo in ſtatu es vt bis ſcriptis nõ indi/⸗
geas.C urabo tñ vt eplam videas. MHam q;tomaioꝛes ſunt illoꝝ anxietates qui
ncipibus ᷣuientes tedia ſubeunt curiaꝝ:tantomagis letaberis cum te is libe/
ratum videbis. Apud italos antonius maſſetanus ex oꝛdine minoꝝ magnus vᷣ⸗
bi dei pᷣdicatoꝛ fuit.cuiꝰ pᷣmo tam pplo acceptus erat vt ad magnam diei partem
abſq; cibo audiret᷑.Callebatq; homo ⁊ in grecis⁊ in latinis lr̃is.Hunc ſua vᷣtus
generalem oꝛdinis magiſtrum lłecit.poſt ebᷣm maſſetanum.non tamen tot digni
tatibus auctus:pᷣmones deſeruit. Me pñte ſenis pᷣdicare de pauꝑtate cepit muꝭ
taqʒ incommoda paupeꝝ multaſqʒ nuſerias in medium adduxit. Exinde quidq
dicam indqᷣt:tot ſunt pauꝑtatis tedia vt nibil ſupꝛa.Ego qͥdam gras deo refero ũ
ꝑ epiſcopatum bis liberatus ſum. Sic ergo ⁊ tu dicere potes. NHam epᷣatus ex
milſerijs curialium te extraxit quod tam mibi iocundum eſt q; tibi vtile. Zuvide
vt diues factus non ſis pauꝑ. Jam tibi facultas eſt.quia potes qmultos ditare
Cura vt bomines dignos ꝓmoueas. Hon tñ ſic tehac lege aſtrinxeris.quin eti⸗
am ꝓ tuo libito aliquibus beneficias. Is cui ſcripſiſti de tua ꝓmotione multum
in te ſperat.vir bonus eſt ⁊ tui amantiſſimus.Fac vt eius noticia nõ ſit apud te
infructuoſa. Inter alios aũt quos dignos ⁊ virtute pᷣſtantes ad beneſicia ecclę⸗
ſiaſtica ꝓmoueris. Si vnum vel alteꝝ indignum aliquanto aliquo beneficio ſbeᷣ
leuaueris non erit eßtfncenduen.0: non vituꝑat᷑ qͥ ſemel errat ſ̊ qui magis er/
rat qᷓ; benefacit.Concedendum eſt aliqͥd amicitie atꝭ ↄſuetudini.non tamen cuʒỹ
pᷣiudicio veritatis:q;uis ariſtoteles platoni veritatem pᷣtulerit.meo iudicio ma⸗

„

gis fame i veritatis amoꝛe. Aale ⁊ mihi aliqñ ſcribe.

. 4 .

Peti inſigne regis anglie ꝓ amico. lrSpiſele
eas ſiluiꝰpoeta. reuerendo pẽi adam de Ep iſtola. lx X. X.
mulin aplice ſedis ꝓthonotario ⁊ ſereniſſimi reg anglie ſecretario. S. p.
d.Tantũ eſt int nos terraꝝ maris montiũ fluminũq;. vt raro inueniã qͥ
vel as te vel abs te veniãt. Sic fit vt nectu meas lrqs vt velles crebꝛas accipias
nec ego tuas videre poſſum ẽ mihi B graue. Haʒ ſũmope qͥd reꝝ agas:dqdue foꝛ/
tunaꝝ habeas ſcire cupio. Hũc cũ latoꝛ pñtin vir ꝓbꝰad te vẽtuꝝ ſe diceret. ſta⸗/
tui bãc bꝛeuẽ eplas ad te deſtinare.Ex qᷓ ſi nõ multa intelligeres tuũ ſaltẽ eneam
bñ valere cognoſceres. Aeꝝ qꝛ nulla petitio amici cꝗ refutada e.Cñ vir lrat?ma
gnach vᷣtute pditꝰ. M.ſecretariꝰ imꝑialis mihi amãtiſſimꝰ viuiſiã ſe ereniſſimi pᷣn
cipis regis tin defeꝛre cupiat.ſitq; H̊ muu? iiun⸗ pᷣcoꝛ hoꝛtoꝛ obteſtoꝛqʒ;
vt ̊ ſibi apud regiaz maieſtatẽ impetratũ reddas:lraſq; mihi traſmittes regiag
. qs ei talẽ diuiſiã ferre liceat.qd ſi feceris mibi ſingularẽ oplacẽtiam gramq; cõ
feres ⁊ boſĩem digniſſimũ ꝓmouebis d diuiſie regie ñ minꝰ honoꝛi pᷣſtabit.q; ipᷣx
ſibi diuiſia dec?pbeat.ſcis em̃ tales res illis ↄmitti deberi qꝗᷓ tueri eaꝝ honoꝛiſicẽ
tiaz poſſint: ſicut is ẽ ꝓ q̊ tibi ſcribo.Lu fac vt pᷣces mee ſicuti ↄſueuert apu q te
bñ recepte efficaceſq; ſint. Nale abich oino r̃ſcribe. In rebꝰ eccle bꝛeui ꝑcipies
ꝗ maieſtatis imꝑatoꝛie mens exiſtat. . PPYPi
Hungari ſpꝛeto ladiſlao regni herede vᷣo. Kpiſtola. xxx J.
regis polonie filium intruſerunt. „ ðMWGNU
Euerẽdiſrimo in xpᷣo pꝛi illuſtri pᷣncipidño leonard epᷣo patauieñ.dño
ſug colentiſſimo. Eneas ſilui? ſecretarius impialis ſeibᷣm recõmendat ac.
S.p.d. Muis res hũgaricas poſt obitum diui ſigiſinüdi ꝑtim vidgerꝭ ptim audi
ueris vſq; in hanc diẽ qͥ pacto ſint eſe. Serigeurtſego nuc aliqᷓ de bũgaris cui
magis q; tue dignatoi talia dirigaʒ nõ ſcio. Mã ⁊ ſi vera ſcpᷣſero autoꝛitateleple

dabis:⁊ ſi falſum aliqd intcederit lima tua eradet᷑. Reſeram g bꝛeuiſſime qð inẽ

ti ſedet. vt ſciant poſteri ⁊ a bus impugnatũ ladiſlai regis hugarie ius fuerit ⁊ a
qbus defenſum. ac ipᷣe poſtea ci gradiuſculus fuerit nr̃a legẽs ſcripta ſi qñ illa ĩ
manus ſuas deuenerſt.qᷓ de ſc bñ ⁊ male ſint meriti ſciat.vt illis pᷣmia ⁊ iſtis ſi
ſe humiliauerint veniã tribuat.ptinaces aũt in pena rapiat.Eſt em̃ pᷣncipis offm̃
pcere ſubiect ⁊ debellare ſuꝑbos.ſᷣ ne modũ ꝓpoſite bꝛeuitat excedam:narratõ
nis b̊ pᷣncipiu erit. In bungaria moꝛtuo ſigimũ do gener ei albert? dux auſtrie
reguum ſuſcepit.q dum varijs belloꝝ ſtrepitibꝰ fatigat᷑.vñq; caloꝛibꝰ inſuetis ſe
miſcet.cto moꝛbo relicta eliʒabeth vxoꝛe pᷣgnante bꝛeui tꝑe extinctꝰ eſt. Hũga
ri moꝛe hoĩm q nouitatibꝰoblectant᷑ reginà adeũt.regnum ampliſſimũ multiſaz
hoſtibꝰ circũdatuʒ rege carere ñ poſſe dicũt.Aiduam q;8 nubere admonẽt.Extoꝛ
nt deniqʒ; wladiſtan polonie regẽ adbuc epbebũ vocari. Illa ⁊ ſi ptũ expectare
cuꝑet: vbi t pᷣcibꝰ locũ furoꝛ negat.oꝛatoꝛes mitti annuit.qͥ mladiſlaũ accerſant
Esa qʒ legẽ adijcit vt ſi marẽ infea pareat:nulla legati vis inſit.Dũ legati viã fa

ciut pᷣuſq wladiſlan oueniãt:piente regina ladiſſaꝰ alb erti filiꝰ naſcit᷑. Scitulus

infans ⁊ in ove toto nobiliſſima ꝓgenies. Scrihit᷑ legat ne qᷣd vlteri? attingat.
ladiſlaapud albam regalẽ ex dvoniſij ſtrigonieñ.archiepi manibꝰ coꝛonã quam
beati ſtephani fuiſie ſacrãq; putãt innct? recepit. Micolaꝰaũt vainoda trãſilua
n militis illi otulit enqʒ gladio cixit. Legati in poloniã mimi ſpꝛeti regine iuſſib⸗
ſiue coꝛrupti auxo( s eiñ ñ munere vincit Iſiue theutonici nois odio Ms rara
int᷑ vicios ↄcoꝛdia ẽ tãq; nihil ð huero ſciret wladiſlaũ accedũt ꝓmiſſoqʒ regno
ſecũ in bugariã ducit. ſibia budã in aduẽtu tradũt.ſcidit᷑ eueſtigio regnũ.⁊ hic
regina puen defendẽte inde polonis inpugnãtibꝰ infinite rapine cedeſq; fiunt.
nicolaꝰ? vainoda trãſiluanꝰ ſiue nouaꝝ cupidus reꝝ:ſiue regine laceſſit/ iniurijs
quã em̃ nõ fidẽ ↄtẽptꝰ frãgit ad polonũ deficit.Et aꝛ vbi foꝛtuna fauet.illic ⁊ fa-
uoꝛ hoim ſe inclinat. Intra paucos dies maioꝛ ꝓceꝝ ꝑs wladiſlaum ſeqt᷑. Erat

wladiſlaus adoleſcens q;uis facię ⁊ coꝛꝑe defoꝛmis,liberalitate tamen ⁊ gnimi

—

⁶ 7 9 4 5⁶ 5
magnitudine digius laude. Aloq̃bat᷑ ppuᷣn abſq; interpᷣte:quos virtute pᷣſtan⸗
tes viros nouit.muneribꝰ ſibi ↄciliauit. Dlura donauit q; ſibi retinuit. Itaq; di /
ues in mnoduz regis videri tñ pauꝑ poterat. Mulli rei difficili atʒ piculoſe ſeipᷣDiim
negauit:qͥbus artibꝰ ⁊ vulgi nobilium animos ↄciliauit.Fit ↄnentus regni/
colaꝝ apud hudam:vocant᷑ vtriuſq; ꝑtis pᷣlati atʒ baroneęs.tauq; de ↄvmunitoti
us regni vtilitate ſit traſigendum.Et ne qͥs venire foꝛmidet:Fe ſalui conquẽtus
dbus libet accedentibꝰerhibent᷑:ſub qᷓꝝ fiducia ⁊ dyoniſiꝰsrchiepᷣus ⁊ ladiſlaug
banus de gara budam ꝓficiſcunt᷑. Sʒ nulla eſt regni ſocietas vt ennius inquit/
nulla pietas fideſq; locum bꝰ= vbi dvminiuʒ quent᷑. Capiunt᷑ igit᷑ archicpᷣus ba/
nuſq;:lʒ centum ⁊ ampꝑliꝰ ſigillis ſeſe tutos arbitrarent᷑.Et niſi inoꝛtem ſuvire ve
lint:alt᷑ coꝛonare nonũ regem:alt᷑ iurare ⁊ ſidelitatem polono ꝓmittere cogitur
Quod ſi neq; catho feciſſet nech regulus qͥ vitam ſubmittebãt honoꝛi:nõ tñ im/
pꝛopandũ hoc eſt nio tꝑe ſi ꝓpt᷑ vitam facimꝰ qᷓ nõvident᷑ facienda. Nec em̃ hi
bodie ſumꝰqui ꝓ iuſticia capita nr̃a ponamꝰ:q;uis ⁊ ſtultum eſt ꝓpt᷑ iuſticij mo
ri ſi nullum iuſticie vmodum nullũq; inuanum iuuamẽ moꝛs ipſa ↄtulerit. In reę
giue ꝑtibꝰalbertus dux auſtrie:vlriccilie comeęs ↄſilio maturus.giſ Rra bobemꝰ
incõcuſſe vir fidei cũ nonnullis ciuitatibꝰ⁊ alibus baronibus ꝑmanſerũt.Sed
regina cum ſe debilioꝛẽ vidit imparẽq; pelono:filium paruulum cũ coꝛona ad fri
dericum ceſarem trãſmittit:ſibiq; patruelem ↄmẽdat.Archiepus aũt banuſq;vt
pᷣmũ libertati redditi ſunt ad reginaʒ redeũt ( qꝛ non pot eſſe diuturnũ qð vio/
lentum eſt:nec ſtabile fieri põt qd animis ꝓmittit᷑ inuitis Intiecto deinge txxe
cum regina ad colloqum cũ polonoveniſſet:nõnullaq; pacis federa ꝑcuſſiſſet.ex
matric doloꝛe q̊ ſibi familiar erat vitam ⁊ regnum amiſit.Quidam eagzveneno
extinctã putauere vt ſunt haes in malas ſuſpitões ꝓmpti ⁊ ad criminãdũ ma
git q; laudàdum nati Poſt hͥ cum iaʒ fridericꝰex rem ptibꝰſ accepto dyadema
te remeaſſet. Julianꝰ ſancti angeli cardinalis vir ⁊ ingenij animi dotibus ſin⸗
gulans:qͥ tunc aplice ſedis legat?ꝰ pacem in regno ↄponere.ac exercitum ð thur⸗
cos excitareiuſſus erat:maieſtatẽ ceſareaʒ apud wiennã ↄuenit:quẽ ſecuti ſunt
vuarien epᷣus ⁊ decanus cracouienſ regis polonie oꝛatoꝛes.alt᷑humilitate pᷣci
pua:alt᷑ faſtu maximo mẽoꝛabilis.hoꝛtatiq; ceſarem ſunt vt ⁊ thurcos auxilia
mitteret ⁊ vt de pace cũ rege polonie ↄueniret:quem regẽ hun garie appellsbant᷑
Sʒlqꝛ nec leges pacis offerebant᷑ q̊ ladiſlao regi ↄducerẽt:nmec tutũ erat id belluʒ
iuuare in q̊ rex polonie pᷣncipatũ teneret:qͥ poſt triumphũ ſicut inſolentes boĩes
victoꝛia facit.aduerſus auſtriam ſigna vᷣteret.infectꝭ rebus iulianus atz college
remiſſi ſunt.Facte fuerũt tñ paulopoſt ad bienniũ inducie.qͥbus cautũ eſt nec ꝑ/⸗
tibus ladiſlai regis ꝑ wladiſlaum ſuoſq; dari nocumẽtum:nec rurſus turbari de
bere qͥ polonũ ſeãrent᷑.Siqͥs violatoꝛ feder eẽt hũc ambe ꝑtes ↄpeſcerent.Rex
aũt polonie iuliani ſuaſu ⁊ inſtigatõe regnicolaꝝ.cũ exercitu in thurcos traijcit.
Cũq; ad flumen veniſſet qd moꝛauam incole vocitant: auditum eſt in ꝓppinquo
exercitus hoſtium deliteſcere. Itũ eſt igit᷑ in pᷣlium ac cũ baſſo ↄflictatum. Quo
victo duo milia hominũ ceſa ſunt.qtuoꝛmilia capta:int quos ductoꝛes tredecim
fuere.ſigna militaria nouẽ.Sic em̃ iulianus ſuis lr̃is ceſari qͥ tũc in carinthia fuit
ſignificauit.q;u is mladiſlaꝰ moꝛe polonoꝝqͥ de magnis maioꝛa loquunt᷑ trigin
tamũlia bominũ ceGiſſe ſuis ephis annotauerit. Tũ àz ⁊ ſophia vꝛbs bulgaroꝝ
nõnulla opida ⁊ caſtellaboſtium in deditõneʒ recepta ſunt. Exinde cũ fame labo
raret exercitus.nec anguſtias romanie trãſire liceret. MHaʒ thurco milite cuſtodi

ebant᷑:dimiſſis copijs budaʒ reuẽtum ẽ:quam wladiſlaus cũ magna toti?ꝰꝓplilę

ticia q̃ſi triũphbatoꝛ intrauit. Sʒ hbꝰvictoꝛie pᷣter auſpiciũ nihil ad eũ ꝑtinuit.NHaã
ſolus ighes vainoda trãſiluanꝰ rei militar exꝑtiſſmꝰ.cũ decẽ nilib? expeditoꝝ
militũ h̊ bellus ↄfecit.racti hac pugna thurci:nazʒ ⁊ in aſia ↄ ixere cogebant᷑.
Bnelse petunt q̊s traditis qbuſdam artibus iureiurãdo firinatas obtinueft.
audito paulopoſt daſſis aduentu quam pontifex maxim? eugeniꝰ ac phüig

pus burgundoꝝ dux in eleſpontũ trãſmiſerat.tanq;ᷓ ex aſia in europam tranſire
thurcos ꝓbibitura foꝛet.Elati poꝛis victoꝛie ſucceſſibꝰ hũgari: ſuaclereq⸗ iulia/
no q̃ treugas nulliꝰmomẽti foꝛe dicebat in iuſſu ſedis aplice:cum boſtib
nois factas:pacẽ ruper̃t.Collectoqʒ grãdi exercitu tras hoſtiũ ingrediunt᷑ vaſtãẽ

teſqʒ erro ⁊ igne qcũaʒ obuiaʒ fint. Mõ lõge ab andrinopoli caſtra locãt: ůbus
cognitꝭ ⁊ ie magnꝰthurc? ingẽtes copias ↄgregat.At ſi vera ẽ fama centũm ilia

viroꝝ exercitũ ↄflauit:traiectoqʒ mari vt q̃das volũt circa boffoꝝ tracie ſ ñ ſine
magna ianuẽſiũ infamia lin europãvenit.nã ⁊ qdã ianuẽſiũ naues pᷣbuiſſe trãſi-

tũ illis referebant᷑ Cui?tñ veri ꝑiculũ ad me ñ recipio.nec mihi pᷣſuaſum ẽ tanta

quẽq́ᷓ auaricia foꝛe vt xpianũ ſanguinẽ pecunia vẽdat niſi quẽ dyabolꝰ in modũ
iude ſibi ſubiecerit. Aquẽtꝰ thurcoꝝ tãſubitꝰ fuit: vt pᷣus veniſſe viſi ſint boſtes
q; auditi venire.Abi & in ↄſpectu fuere viſaaz mltituco ẽ pugnatoꝝ lõge maioꝛ
q; putaret᷑. Inges troꝛ xpᷣianos inuaſit( vt fit qñ ex inopinato pugnãdũu eſt Jno

tñ detrectauere certamẽ bũgari:nec regio ſanguini defuit animꝰ. ſtruct? oꝛdini-/
bꝛaciẽ eaucht: omitrit⸗ duꝝ⁊ atrox plin.At dũ nr̃i ꝓ fide nin gfiie pugnaãt

tantũ ſanguis vtriqʒ effundit᷑( vt in modũ lac campi ſtagnarẽt Biu certatũ eſt
eqͥs viribus:dũ xpᷣiani ſuas acies vᷣtute ſuſtẽtaut:thurci vo nũero ſupplẽt.Cũqʒ
ꝑ ples boꝛas nũc illi nuc iſti cederẽt: ad extremũ indlinata xpᷣianoꝝ acie victoꝛes
eguadſt thurci. Juramẽtaqʒ ñ ſolũ comeſtic figei ß t hoſtib⸗ buada demoſtrãt.
In bᷣ pᷣlio clarus adoleſcẽs aut captꝰ ẽ aut occiſus rex polonie.nec em̃ adhuc eq
ca ẽ noticiaveritati. Denas tñ certũ eſt eũ dediſſe vſurpati alieni regni:qͥ dũ ſpoli

are pꝛno regno ladiſiaũ q̃rit.ſuũ amittit. Ceca ẽ nimiꝝ cupiditas boim qͥ nõ ↄtẽ

gcnliailus dñari:ꝓuĩcias qrunt poſt regnũ.nec ſic expleti etiaʒ regnis: rĩᷣgna
cumulare nitunt᷑. Meſciẽtes qꝛ ꝑus res ẽ q̃ vitaʒ eripit boĩ ⁊ oibꝰ põpis ac dnijg

nndũ in mom̃to reddit. Coꝛpuſcula nr̃a vbi ſpus euolauit modico ſartofago cõ

—

centant᷑. Et tã leta ſunt int᷑ auꝝ gẽmaſqʒ recõdita qᷓ; int feces boim feraꝝqʒ col-

ſocata.OQs ſi wladiſlausaiaduertiſſet:qetus i regno ſuoſ naʒ ſat diuitiaꝝ poſſi
debat nuq; bũgariã e n cntt ſunt eũ alel⸗ ⁊ agrieñ. epᷣi qͥ fgnũ i

diuiſionẽ adduxerãt:plureſqʒ alij ꝓceres dñiqʒ potẽtes:qͥ dũ incõſultiꝰ qꝙ; auda

cit ſiiant᷑ boſtiũ giadijs occubueft. Ceſa ex ambabus ꝑtibus circit᷑ qaragita ini/

. &

lia referunt᷑. Ha ⁊ cruẽta lugubꝛiſqʒ victoꝛia hoſtibus fuit:qͥ vt erat nũero ples

ſic ẽt ex fuis plures cecider̃t. Julianus cardinalis in bello vulneratus:ac dũ fu

it amiſſo ſanguie deficiẽs apud paludẽ qᷓnds impijs bũgaroꝝ manibus ñ ex vo

ſurate noblitati ſ ex furoꝛe pledᷣ occiſus ẽ.Claꝝqʒ illũ ſpm̃ emiſit qͥ qndaʒ ſuaui

dioe generale ↄciliũ cũctoſq; pꝛes baſilee ↄgregatos ex arbitrio ſuo gubernauit.

Paucſſſimi extato exercitu ſupfaerũt coſc n farn fuga liberauit qntũ hoſtiũ ti⸗
moꝛ.ꝗᷓ dũ ſe victos arbitrãt᷑ ꝑſeq fugiẽtes negii guũt. Diu p? moꝛs wiadiſlai? iu⸗
liani incredita fuerat.q̃dam nãqʒ vt inuicte vᷣtutꝭ illos ſcebẽt: ſic ⁊ imoꝛta les eẽ
rebãt᷑:q̃ res ꝑ plures mẽſes abſqʒ nouitate regni ſuſpẽdit.Laurẽtius pᷣterea pa
latinus h garie:acri vir ingenio:nouas indies lrãs ↄfingebat:iĩbus ppli mentes
paſceret. Hũc wiadiſlan in polonia ſoſpitẽ eſſe:nũc intra dies paucos vẽtuꝝ al⸗
ſerens. At vbi emũ ↄpꝑta mẽdacia auctoꝛi saardit fidẽſ ſic em̃ plectit᷑ mẽdax
vt dñj credi ſibi falſavuit etiaz in ver repellat᷑ ouen
latinus budã clauſerat in peſte q̃ locus ꝑs bude trãs danubiũ cenſet᷑ ↄgregatio

facta ẽᷣ.qð vt accepi loci noie ſum extritus.Siẽ ⁊ põpeiũ cũ in cipꝝ veniſſet cha⸗

co baſilea detruit q mala regina interptat᷑. Mibi qᷣdem in peſte qð in malũ ſo
aeni 4 Peo. Bicplattbaro.⸗

nat nibu boni videbat᷑ poſſe ↄcludi.necadbuc melioꝛẽ ſpez ligplati baj
neſqʒ regnt ↄueniẽtes vnanimi voto ladiſlañ alberti filiũ in regẽ eligũt: vicanos
regni oꝛdint. decreta ꝓ cõi pace facint: ⁊ oꝛatoꝛes noĩant.qᷓ ad ceſarẽ petituri pu
en deſtinent. Placet tñ in poloniaʒ mitti inueſtigariqʒ regẽ ac certo tꝑe noticiã

ecrpectari. Hucius in poloniꝗ tmiſius mres regis allocutus nihil certi reꝑit. La/-

bit erxpectatois terminus. Li oꝛzatozes it qrripiot: iuterim gimenſes hugari

xpiani

ↄuentũ regni hꝛůe placuit.Et qꝛpa

mire
inla,
hiani
ſ;
ſihus

jmt
iſe
ttriſ⸗
itan
nnac
tboſts
emaig
et
un
gi
rück
C;
gors
ſrät.
boce
ſüpa
inat⸗

anui plufa latrocinia in dominijs auſtrie ↄmiſerãt. cudelioꝛes ſeſe dietim oñ den

tes: manſuetudinem ceſaris ad iracdiam ꝓuocarunt qui pᷣpato exercitu intra
pancos dies eos in mur dauſit:obſidione cinxit: ⁊ ad deditõneʒz ↄpulit.Quo co/

gnito. maturat᷑ oꝛatoꝝ aduẽtus. Intuenientibuſqʒ tractatibꝰ ceſar qͥ budam vſ
qʒ cum exercitu ꝓfecturus fuerat: audituros hñgaros dimiſſa militi a wiBatn
redijt. Jazʒ giſcra bobemus reꝝ oim gnarus:anteq; ceſar in campo foꝛet: imhuaʒ
ciuitatẽ intrauerat ⁊ q̃ factun eẽnt hugari pᷣdixerat. IJs pñntiaʒ regis ladiſlai deſi
derauit:ad quem cũveniſſet puerulũqʒ ↄſpexiſſet ↄlacnimatus eſt.Et heu intos
inqt ꝓ te laboꝛes ſubij: qt adiui picula:qᷓntũ ſanguinis pdidi. Sʒ tu ſ ꝑ etatem
nõ intelligis:vtinam tantũ mihi vite det ꝙ tu ſenſate bonfs ⁊ qᷣ tibi cum fide
Fuiuerũt cognoſcere. Mõnullaqʒ munera puero ↄtulit Cum iohes migr camere

impꝑpialis qͥ tunc foꝛte aderat:h̊ inqt. Sercniſſime pᷣnceps diu tuas gte⸗ in büga⸗
ria tutatus eſt. H̊ tuus pux tuus tutoꝛ tuus defenſoꝛ tuunſaʒ rectoꝛ eſt.

Cur nõ ſibi
ſtipendium pᷣbes.Ad h̊ puellus diuino dam ſpũ ductus aꝑtis loculis qͥ iuxta ft
lacterias iohis pendebãt ſex nũmos recepit giſcreqʒ tradidit: s ille filo aureo

ad collũ ſuſpendit:⁊ vſqʒ in banc diem ob mẽoꝛisʒ puerilis liberalitat ſecum de

fert. Sʒ remeante ab obſidione ceſare:ex bis qͥ regni legati fuert deputati. Dyo
niſius cardinalis archiepusa ſtrigonieñ.venit magne pꝛudẽtie ⁊ integritat pꝛ:cũ

eo ⁊ ladiſlaus bãnus ꝓfectus eſt magin generf pir. Micolaus aũt vainoda pala
tini vᷣbo retentus ꝗtuoꝛ ex amicis ſuis tranſmiſit. Cum iſtis ⁊ giſcra tanq;; regni-
colam ſe ↄiunxit. Intea comes geoꝛius.comes croaceñ.oſwaldus de roſgen ad
ceſarem ꝓfecti ſunt ſcituri res hungarie quem exitum ſoꝛtirenf᷑.Detitio legatoꝝ
fuit:qꝛ reguñ in peſte ↄueniẽs ladiſlaum alberti filium in regẽ delegit Oꝛamus
te ceſar hũc ad albam regalẽ cum ſancta coꝛona nob aſſignes. Maʒ ⁊ ibicoꝛona
re eum volumus ⁊ ſibi vt par eſt homagia pᷣſtare.poſt H ſatis erit ſi euʒ in regno
coꝛonamq; habuerimus.vba alia fuerũt ſnia tñ iſta. Rñſum eſt.q̃ coꝛonatus ſit.

— „

eum nõ amplius coꝛonãdum eſſe:ladiflao ⁊ patno ⁊ auito ⁊ matno iure regnum
deberi hungarie. Bene tñ fecſe hũgaros q̊ͥ veꝝ ſuum beredẽ nõ alium elegerat
Qð in regno puer teneat᷑ nõ eſſe inuitum ceſari:q;uis ⁊ alia regna eum reſpic⸗
ant ⁊ alia dominia.Pluraqʒ alia dicta ſunt vt eſt in curijs pncipum mos.ad oñ⸗
tatõʒ mag qᷓ; ad veritatẽ.Cum pluribus vtrinqʒ tractatibus babit!:nulla ↄcoꝛ⸗
dia inueniri poſſet. Hicolaũ vainodaʒ accerſiri placuit.Ad quem ladiſlaus bã/⸗
nus ⁊ nõnulli alij miſſi ſunt. Sʒ is neicio q̃ diftidentia motus venire noluit niſi
⁊aliqͥ ex ↄſilio ceſaris ad eum mitterent᷑.ob quam cãm vlricus comes de ſchau⸗
enburgk adoleſcens ſupꝛa etatẽ pꝛudens.cuius pꝛ ob ſingularem ſapiaʒ alberto
regi acceptiſſimus fuit.⁊ modo apud fridericum ceſarem pcarus eſt. In quis ina
gno negocio ↄſultus h abet᷑.Lum ⁊ caſpar ſchlick cãcellanius ingenio celeri.ↄſi
lio graui.⁊ in hgaria notiſſimus cũ pleriſqʒ alijs deſtinati ſunt.Hi apud ſopꝛo/
niuin ↄueniẽtes.nicolaum in qᷓdamvilla ↄmoꝛatem acceſſerũt.multis vᷣbis ac
miſſionibus vt wiẽnaʒ petet induxerñt. Nullius tñ vba mag eũ mouere q; ca⸗
ſparis 32 ipſe cũ ſigiſmũto ⁊ alberto ceſaribus potẽtem viderat ⁊ in pᷣmis acce
ptum. Js &̊ in celebꝛitate diui bieronimi wiẽnazʒ ingreſſus ẽ. Comites illi erant
Mathias epᷣus veſpꝛuneñ.antiquus regni cancellarius vir coꝛꝑe bꝛeuis.ß ho⸗
neſta facie atz canitie venerabilis.Aderat ⁊ emericus de marcellis.curie qndaʒ
regie mgf̃. antiqͥſqʒ regibus carus.plures etiazʒ alij venerãt domi nobiles eqᷣta/
tus circt᷑ ngentaꝝ ꝑſonaꝝ. Fuerũt loꝛicati ducẽti.q̃drige q̃tuoꝛ atzʒ viginti.Ce

ſar illi cũ omni militia ſigiſinudoqʒ duciviuaci ⁊ animoſo iuueni extra poꝛtas ob

uiã iuit. In pᷣmiſſis qᷓ vainodaʒ mouerẽt nę ĩ ↄſpectu ſuo equũ deſcẽderet neſcit᷑
Sic em̃ hodie imperij dignitas attenuata ẽ.vt vix illi comites caput indiuent.
cui maximi reges ſeſe ſolebãt ad terram ꝓſternere.Sʒ eſt oim poteſtatuʒ finis.
Mec romanũ imperium vt virgilius credidit ſine fine datũ eſt. qð ſic iam videt
egrotum vt de ſepultura magis q; de medico ſit cogitandum. Dompoſus ̊ vi⸗

colai aduẽtꝰ? fuit. Cui ⁊ eſarobuiaʒ ꝓceſſit ⁊ omnis ciuitas qſi ad ſpectaculum
effuſa en. Hũgaroꝝ qʒ intuitu ladiſla puer qͥ tũc in arce ſcha dwien. vbi ſtiriam
auſiria terminat.tanq; in munitiſſimo loco tenebat᷑ vſq; in lachſẽburg deductꝰc.

Poſtqʒ finitis ſo lẽnitatibꝰad tractatus reuentũ eſt. Micolaꝰeadem poſtulauit qᷓ

carainalis atz college pus pet:erãt.Dũ varie locutões hñt᷑:bũgari qͥ ↄſinium re
gis intrabãt cũ alijs bungar vſq; ad ꝓbꝝ ↄatenderũt.Giſcra q̊ʒ nicolauz iurgio

aggreſius ẽ: ꝙ is noua qdam coꝛonatoe:ie qͥ fidẽ mutauerat iuſtũ oñdere vellet
7 alios qͥ fidẽ incõcuſſazʒ tenuerãt repꝛobare.Dolebat ei giſcra ꝙ ampliꝰ i ↄſilio

bhũgaroꝝ ñ reciꝑet᷑ ſᷣ cla eo ſingula fierẽt. Itaq; poſtea in ceſario oſilio receptꝰẽ.
Et q;uis induſtria caſparl cãcellarij ⁊ alioꝝ amicoꝝ recõciliatꝰ. Hicolao fuerit.
bungaroꝝ tñ ↄſilijs noluit inteſſe. Doſt h̊ͥ c iam bungari in ↄuiuio cũ ceſare fu/
iſſent:pluraq; tractata inuanũ viderent᷑. Altimũ rñſum poſtulatũ eſt.qð in hc
fere ſniaʒ ceſar dedit.Coꝛonatõs nouam q;uis nccia nõ eſſeęt vnctõe omiſſa ꝓ pa
ce ⁊ vnione regni ꝑmiſſuꝝ ſe foꝛe Aelle tñ publicis regni lr̃is caueri.pᷣmaã ptea
nullatenꝰ violari coꝛonatõez. Securitatẽq; dari ⁊ pueꝝ ⁊ coꝛonazʒ poſt h ſibi re-
ſtitui:q̊s in poſonio qͥ eſt regni locꝰ inſignis nutrire vellet.ſi noie pueri cuiꝰ ẽ arx
ſibi ↄᷣſignaret᷑.Obligatõʒ quam hungari petebãt:abſq; volũtate vicanoꝝ regni
pueꝝ nõ abduci fieri nõ decere. Quia ceſari ſolum tanq; ꝓximo ↄſanguineo ⁊ ꝑ
mr̃em ⁊ alios ↄmẽdatꝰille fuiſſet. Pꝛomittebat tñ lr̃iſq; ſrmatuꝝ ceſar diceb at
deficiente puero nec coꝛonam nec caſtꝝ poſonij alienari a regno.videriq; ſibi bo
nũ dicebat pᷣlatos ac barones regni apud boſonin ↄuenire vbi de mõ celebꝛãde
coꝛonatõis cũ ſecuritate.deq; regno gubernato ↄdluderẽt. Suꝑ Übꝰ rebꝰ ſi ptãtẽ
bungari hꝛẽnt regni noie ſtatim ſe cũ eis de᷑minatõʒ factuꝝ aiebat Sin aũt hoꝛ⸗
tatꝰeſt talia ad ↄmunitatẽ regni deduci: nnnf Morttates añt fieri ma/
gnoge diſuaſit:ᷣdicens eis veꝝ hũganie regẽ eſſe ladiſlaum:nec ſine ipᷣo pacẽ in/
nenire poſſie:cꝰ fundamẽtum ẽ iuſticia.Quo rñſo ↄturbati bñgari mox ſe receſſu
ros aiebãt.Sʒ qpꝛimũ ad diuerſoꝛia redier̃t.vꝰocato vlrico alie comite viro coꝛ
dato ꝗtqʒ ſagaci:q pt᷑ hmõi tractatꝰaquenerat.Caſpaꝝ q̃̊ʒ cancellarium appella
uereſ nam ⁊ ſibi magnaʒ fidẽ hẽbat Cum qꝛ induſtrium viꝝ cognoſcebãt:tũ
eum ceſari acceptũ Pacabae rñſionibꝰ q̃ feri omnes ex ipᷣꝰ oꝛe ꝓnũcicbant᷑.
His aiũt bũgari rũſum ceſar iniuſtũ eſſe:futuꝝq; regno ingratũ.Contra caſpaꝛ
atz vlricꝰomnia eqᷓ dicũt q̃ cciar rñderit mirariq; ſe bungaros tamaridos ſterileſ

q; veniſſe vt neq; vnã regni arcẽ aſſignari ladiſiao poſſent.in ꝗͥ poſt coꝛonatõeʒ

iuxta decꝰ regiũ hitaret.Quid multa. NHolum?ꝰ indqunt bungari ſic nudi recedere.
Sunt etiam alia ſi vult in qbꝰ ↄueniri põt.Arx poſonij in ptãte nr̃a non eſt. Sʒ
albaʒ regalẽ ceſari trademꝰ q eam dum coꝛonati celebꝛat᷑ ſuo arbitrio muniat:
nec plures itroire ꝑmittat qᷓ; velit. Mos qͥ ſumꝰ ̊ ex hũgaria ⁊ tu comes cilię cũ
giſcra fidem ccſari demꝰpucꝝ celebꝛata coꝛonatõe ad hamburgaʒ qð eſt auſtrie

opidum reſtituere.Coꝛonaʒ in manibꝰ vicarioꝝ regni uari volumꝰ. Aut ſiboc
nõ piacz ſub tua cuſtodia ponet᷑ vlrice. Cum q̊ ⁊ alba regalis. Micolao vaino⸗/

da reddenda erit. Referunt᷑ bec ceſari.Quidam laudant:q̃dam impꝛobꝛant.Co
mites croacie ⁊ bi quoꝝ longe diuerſa ſnia fuit:aiunt hungaros humiles factos
non nulla iuſta ꝓmittere:multa tũ plura ꝓmiſſuros ſi ꝓpoſitumiteneat᷑.Exinde
quod ſemei rñſum eſt minime placet mutari. Ham quod reges dicant fixum⁊ ſo
lidum eſſe debere ↄtenditur inconſtantiam cum in pꝛiuatis hominipus vitanda
ſit. in regibus deteſtabilem eſſe quoꝝ verba ꝓ ns recipiunt᷑. Rurſus hun/
PBr que ſupra retulimus offerunt adijciuntq;. . oꝛonam quoq; in manꝰ ceſaris

recdituros. Caueri tñ volunt ne vei puenivel ceſaris moꝛte à regno poſſit alie
nari. Ceſar in ↄſilio poſtqᷓ; hoc audiuit.Gꝛaue eſt inqᷣt viri ↄſulares. Si bungañ
nõ ↄſidimꝰregnum puero ꝑpdere.Sʒ grauius eſt ↄfidendo regno pueꝝ amittere

Conſulite in mediuin mihbi iurati fideleſq; eſtis. Ham defuerũt qͥ dicerẽt regnuʒ
manikeſte ꝑdendum eſſe niſi fides babeat᷑/ de puero oubii eſſe nec videri cõʒ cur

lomn
finam
luche,
lautq
lumre
ziurgio
e velet
ioſli⸗
N
funnt.
iuefi⸗
Pinbie
ſupy
3 Pees
me
nregni
neot
dcba
Gſid
chuͤe
ſiprte
zütbon
ſenna
pacein⸗
erceſi
no:
pela
ri
ſerſel
wmatde,
Aecer⸗
tchch
umiat.
dled
uſtrie
ſiboe⸗
ano/
f
Cinde

umſ
tmd⸗
p;
Nns
talie
0*
nn⸗
Hn

—

2⁊ paterno atq; mr̃no iure bũsaris imꝑare dʒ.Ex hũgaria pꝰ hecnouitate

29

puerũ resnicole ꝑdituni exderent᷑. Mibil tñ ĩ ↄſilio plus repir potuit qᷓ; pꝛius.
Sic re ifecta hũgari receſſert.qᷣs ceſar extra vꝛbẽ comitat?. Cu rogare nicolaꝰ
regẽ ſuũ viſere â ſuo pxim?erat itineri. Meſcio adbuc indqᷣt auẽ rege ſim habitu
rus. Hec puerũ hũc veneraboꝛ. niſi pꝛiꝰ ſciuero men eẽ dñm. Quidaʒ ex bũgaris
lebat ladiſlaũ ſe regẽ bꝛe nec ſibi dᷣcq; imputãdũ qͥ ꝑ etatẽ lod nõ poſſet. Ac ꝓ/
pterea cõplures eoꝝ ſuũ regẽ adiuerũt. Muneraq; puero tradideft ⁊ qi diunũ
aliqð numẽ intuerent᷑:genib? flexis mitas lacrimas añ ipᷣm effunderũt. Neſpꝛu
neñ.antiſtes.O inqt generoſiſſime puer: vabit ne vnch de? vt pꝛiꝰ te in regno vi/
deã q; bec ſenect? veficiat.Creſce puer creſce. Hemo te viuo regnũ hũgarie tibi
furripiet. Dionyſi? aũt cardinalis magnã auri copiq ĩ maniregis dedit. Oſcula⸗
tuſq; pueꝝ beu q̃t inqt laboꝛes ꝓ te ſubiui:q̃t dana ſuſtinui:qt ine ꝑicuł ſubieci:
H oĩa mibi vulcis foꝛẽt ſi te ſemel iregno viderẽ. Mãſitq; triquo pꝰap ceſarem.
Sic res cũ hũgaris acta 6. Accepi exinde ↄuetũ regni apud albꝗ regalẽ bꝛeui ha⸗
benqũñ eẽ: vbi rñſuzʒ ceſan ad noticia regn icularũ deducat᷑. Jaxit ' vt qð peſtis
reliqͥt infectũ:alba ipᷣa pficiat:⁊ ꝙ regni ſalute ⁊ ꝑ iure pueri deq renõ deſpero:
cũ diſpotus reſtie:Comes cilie: giſ kra: arcbieps ſtrigonieñ.comes geoꝛius roſgo
nieñ.tãfirmit pueri gtes teneãt: vt nulla regnicolaru poſſint ſuaſione nullaq; vio
lẽtia mutari.iłlec video quẽ poſſint bũgari regẽ hĩe niſi ladiſlaũ puerũ: da ite
s allate
ſunt ioem vainodã trãſiluanũ aduerſus thurcos ↄflictaſſe ⁊ q;uis felici bello qᷓ
dã caſtella pꝛuꝰ obtinuiſſet ad extremũ tñ mutata foꝛtuns qᷓ nulli dperuo bona
ſngentẽ gloꝛiã quꝗ pᷣoꝛibꝰannis adept pugnãdo fuerat:victũ occiſũq; maculaſſe
AVeritas tñ rei adbucĩ obſcuro =.Claſſis eugeniana quã i poto fuiſſe diximꝰ:ꝑ hi
ſtrũ g̊ flumis impetũ nauigãdo xpianis vũ hec fiebãt opitulabat. Muc qͥd reruʒ

—

agat incertũ ẽ. In bohemia ꝑ eos q paru fidei bñt noue res parant᷑:q̃ niſi Fec

ant᷑ iĩ earũ ortu poſtqᷓ creuerint dimicile poterint emẽdari: Malũ cuz nafcit cũc
recẽs ẽ abſq; negocio radit᷑:cũ adultũ ẽ difficile extinguit. In italia ) franciſcuʒ

comitẽ Eugeni? armis regis aragonũ pugnat eſtq; ſuꝑioꝛ:vᷣ᷑ ois euẽtꝰ belli dubiꝰ

eſt. Sepe q; vict videt᷑ victoꝛ exurgit. Nemo vere vicit niſi q̊ ddmũ reuerſus ſibi

ſuiſq; ſubdit pacẽ fecit. Bononien.pꝰocciſionẽ banibalis beutinolij ⁊ baptiſte ꝑ
ducẽ multi obſidione cincti ſũt veneti ⁊ floꝛẽtini eos iuuãt. Si ceſar cũ altqͥ exer-
citu italiã peteret: oim baꝝ reꝝ moderatoꝛ exiſtẽt: nõ ſapiũt hec nobis:necnos

alijs ſapimꝰ vt hoĩes imꝑare ſciũt:ſic ſubditos hbñt obediẽtes. Miſi vos germani
ad qs impiñ trãſlatũ ẽ maioꝛc reipublice curã babuerit:timeo ne diues illa ⁊ in-
ſignis italoꝝ tellus:q̃ quõdã imꝑij coput fuit ⁊ adhuc ſub imꝑio ſe foꝛe fatet᷑: in
alias deducta manꝰ⁊ nomẽ mutat ⁊ iu gi. Hocc fuerũt ꝗᷓ nũctue. R. p. ſcribenda
putabã. Cetera qᷓ apud nos agunt᷑ ex ↄſiliarijs regis q̊ nũc in ſueuia mittunt᷑ au

dire poteris. Hã ⁊ p patauiã vt arbitroꝛ viã faciẽt. Ego me tue. R. p. cõmiſſũ do

Cui ſum aſſidue parere pꝛonus. 7
Foꝛtune qlitas cur n oĩbus eſt equalis. Epiſtola. lxx X *
Nesas ſiluiꝰ poeta iohani cãpiſio pᷣſtanti pho. S. p.d. Attulit mihi tandẽ
Iras tuas guido tabellariꝰ:ſed illas pꝛius ſecũ colonia detulit totãq; bel⸗
guitã regionẽ illis oſtendit. Itaq; ſi viarũ lõgitudinẽ penſes miraberis ta/
cito mibi reſtitutas fuiſſe.ſi ꝑicula itineris cogites monſtri ſile eſt: eas ine potuiſ
ſe cõuenire. In altero igit guidonis diligẽtia. In altero celeritas ↄmẽdãada eſt:
n vtroq; fides. Sʒ credo eloquẽtiã q́; bois adiumẽto fuiſſe: q̊ͥ mollire latronũ
eroces aios potuerit.multũ q̃; ſue veſtes iuuerit inopia pᷣſeferentes. Cãatat enizʒ
vacuꝰcoꝛã latrone viatoꝛ: vtcuũqʒ ſit gras illi babeo qᷣ tua mihi ſe cripta reddidit:
q̃q; oia qᷓ iſtalia gerebant᷑ retulit. Idẽ faciet ad te reuerſus qcqd renẽſes agant.
qᷣcãd bauari:qcq̃d auſtrales:bobemi:ſ⸗ axones: poloni ex eo ſcies:imo ⁊ pꝛuteno
rũ ⁊ lituanoꝝ acttibi exponet.Oꝛ ſi daciã noꝛbegiq ⁊ ipᷣa⸗ʒ barbaraꝝ gentiũ ma⸗
trẽ. Scãciꝗ inſulẽ ex q̃ gothi digreſſi vniuerſã terrã inuaſere: voluenis noſce ⁊?c
illinc agat᷑ ſcire guidonẽ ꝑcõtare. Mõ maioꝛ illi rydedi tibi querẽdi laboꝛ ene.

Quis em̃ facũdus ⁊ ſciẽs dicẽdo iahorat. Magua Hliꝰ eſt eloquẽtia:ſcia maioꝛ
Mibil introgabis ex eo fruſtra ſic ẽ imbutꝰꝑituiq; õ multe i eo ri⸗
me. Itaq; fluũt ex eo nouitates paſſʒ ⁊ nõ qrẽtibꝰqͥʒ vltro ſeigeft:ᷣ de guidoe
ſatis quẽ cũ audies vl ãpliꝰex meis ir̃is deſiderab.Aideo ex tuis lris meas eplas
in gb⸗ de ſũmo pniariat officio reuerẽdiſſimo cõi hbero nro collato ↄgaudebã ad
te mime ꝑueniſſe.Mã pla i illis tetigi ad ꝗᷓ nõ rñũdes:ſilr ⁊ tuas alis mibi ſcpᷣtas
arbitror ꝗᷓ manꝰ? meas nõ attiger̃t:qꝛ nõ ſũt oẽs tabellarij guidoni ſies.Agnoui
te ſenas ituꝝ viſuꝝq; phandi domũ vtinã potuiſſeʒ illic ee tecũ dulcẽq; Paeia vi
ſere ⁊ amicos veteres.O qles ãplexꝰ ⁊ ꝗ vba int nos fuiſſent duʒ veter amicitie
mẽtio icidiſſet:vᷣ nõ ſũt hecfata nr̃a vt ſi poſſimꝰviuere. Tu rãniſis arguis ꝙ ti
bi nõ multa largit᷑ tibiq; nõ arridet vti pleriſq; indoci ignauiſq; viris: ſᷣ vide an
bñ facias.Mihiq; ſepiꝰbuiꝰ dee quã foꝛtunã dicimꝰacta ↄſiderãti altioꝛ q̃dã co⸗
gitatio nata c.vt illã nõ cecã ſicut poete finxer̃t eẽ cẽſeã:bKᷣ admodũ oculatã. Mã
ꝙ aiũt eã iniquã reꝝ huiꝰſeculi diſpẽſatricẽ:nõ video veꝝ eẽ:dicũt ei induſtrios
hoies paupꝑtate guari:ignaros aũt foꝛtõe bñficio maxias opes poſſidẽ. Sʒ mi⸗/
bhi nõ ſic viqet᷑:ponãq; ĩ te exẽplũ.Ego te ditioꝛẽ puto:nõ dicã coſmo medico:ſed
Planivaregibe. iuitie nãq;ʒ maxie ſũt lege nature ↄpoſita pauꝑtag. Ego ſcio mi
iohes:mito tibi plꝰvideri.xxx.aureos qᷓ alijs qbulqa.xxx.milia. Foꝛtuna igr nõ
ſgnara ↄditionis hũane:q̃s videt aptos modico viuẽ:nõ curat in eos multa con
gerere:qꝛ nõ idiget. At ignaui niſi pecunijs habũdẽt:deſpectui ſũt:abiecti:miſe/⸗
ri:qbocur vituꝑet᷑ foꝛtuna ſubſidia pᷣbẽs haud ſcio:ᷣ cui hecipᷣe dica. Nẽpe qͥ ea
meliꝰmulto me norit:qͥ nõ pmutaret cũ opibꝰcreſi ſciaʒ ſuã. VUnũ h̊ addã tuũq;
iudiciũ expetã. Cõis phoꝝ ni falloꝛ opinio ẽ: ai bona ertra ſoꝛtune ptatẽ exiſtere
Quero eso an h̊ elidi qᷓpia rõe qat:ſi tuũ acumẽ admouen: ſcio dices nõ eẽ abſq;

foꝛtũe benignitate qͥſda magna itellectꝰluce vigere. Ma niſi talia ſibi oꝛgana foꝛ/
tuna miſtraſſet ⁊ niſi bñ alitꝰfuiſiz illis:q;;uis poſtea ſepe iuuerit nũq; talis cuaſiſ

ſet. Sint gatẽti boies docti ſi abſq; magnis opibꝰmagnã ſciazʒ ſũt adepti. Mãqʒ
ſi eꝰ duobꝰ alteꝝ dũtaxat bñdũ ſit: nemo ſapies doctrine diuitias añponet.locꝰ ẽ
H altioꝛ qᷓ eplaris breuitas qᷓat ãplecti:atq; idcirco taceo q;uis tecũ pol pauciffi

mis opꝰ?ſit.Hẽo ↄtẽtꝰẽ mi iohes niſi qͥ deo ſe dedit:⁊i illo iactauit cogitatꝰſuos eẽ

„

mũdo fuiuit:quatiſuis diuitijs honoꝛibꝰpotẽtijſq; fruãt᷑:ſꝑ tñ pauꝑes ſüt anxij:

timidi:miſerijſq; ifinii expoſiti.Oelatoꝛẽ illũ ſi fugitas ꝓbo laudoq;. Hã qͥd det

tibi aut qd oponat kibi ad liguã doloſaʒ:venenũ aſpidũ ſub labijs eoꝝ q̃ pt oim
bñficioꝝ merita vno momẽto extinguẽ. Inueniet ille tñ aliqñ qͥ vicẽ reddat nec
ſcio an lctackaneſttoe⸗ potit vtii ñ ſolũ pᷣuata negocia ſ̃ etiã publica labefa
ctat. De pollitic areſtotełiãdiu tibi ſcpſerã:ſ qꝛ ñ buiſtiiras.Sic res ſe bʒ. Nolu
ine vſch ad octauũñ libʒꝝ ſbletn. tach magnũ mibi munꝰ erit ſi finẽ mibi traſmi
ſer. Detꝝ noxetanũ laude q rõanos caloꝛes ⁊ vxon ignes fugiẽs fioꝛẽtiã ꝑrexit:
uis ⁊ vxor ſecuta fuerit. Res ei letifera ẽ ĩ auguſto ſi rome ſis vxoꝛi oꝑaʒ darę.
tprea bũ fecert veres qͥ ſacerdotũ curi illic collocart vxoꝛibꝰ ei carẽt.Curiã
ceſan quã vxoꝛati ſequũt᷑ i ſeptẽtrionẽ trãſferri par fuit.Caluũ tã ↄmẽdo q;iuue/
nał vꝛſidiũ ſi mechoꝝ notiſſimꝰoli ſtulta maritali iã poꝛꝛigit oꝛa capiſtro. Sapiẽ
cti reuerẽdpꝛ còtes nr̃ qͥ ſe religiõi dedit:vbi ⁊ ſibi ⁊ deo Suiat Ns cetera vana
ſũt flura caduca uic me cõmẽdes volo:ſilq; nichardo nro:cꝰni falloꝛ manu tua
epla ſcpta fuit.Oe nouitatibꝰhaꝝ ꝑtiũ nłẽ qð ſcribã niſi dux ludouicꝰbauarie ſe-
nioꝛ quę filiꝰi carcerẽ piecit moꝛtuo crudeli nato ſpauit ſelibeꝝ eẽ: ſ icidit manꝰ
marchiõis alberti qͥ en duriꝰtenet. Nũc de ſua liberatiõe tractat᷑:docẽt nos hbec⁊
armãt ad patiaʒ: qñ tqinſignes pᷣncipes ruere videm?ꝰ⁊ nũcexiliũ nũc carcẽs exi/⸗
lio peioꝛes pati ullꝰhoĩʒ ſtatꝰfirmꝰc:nẽo ſibi craſtinũ rpꝛomittẽ pᷣt.Quid nos

moꝛtẽ accuſamꝰq̃ nos mille ꝑicła ſubituros libat.Lõga dies lõgas miſerias pRit.

age igẽtes gtes reuerẽdiſſimo dño meo adriẽſi qͥ vt ais ob mei mẽoꝛiã te puiuio

excepit nã q;uis ſibi ex teipᷣo chariſſm?ꝰſis:facile tñ tibi do fidẽ meã ob cãʒ q̊ʒ plu
ſeulũ te amari.Sicei ſus erga me bũanitate ꝑcepi dũ rome foꝛẽ· Ex eo pᷣcoꝛ ſci⸗

döpy

en⸗
diſian

Ced⸗

nord
goſe

aigk no
ultacon
cimiſe⸗
eheqe4
dinig
öenker
A
mubot,
sradt
aq
*
gaucſfi
ſoosch
iener
ad
phtoim.

kiten an ſuas las pceit ⁊ an gte fuerit. Mã ſi alidd mutãdũ ẽ id ꝓpere fiet nec;

difficultas erit nec moꝛa ĩ me:s i ceſari minoꝛ q libent tato pꝛi moꝛe gerit. Cõme
da me ſibi ⁊ dede quantulusſi uz. Reuerẽdiſſimis ṽis meig tarẽtino ? cumano⸗
Eredo ẽt ſi taceã me cõmẽdabis ⁊ q noua ſcribo cõicabis.q;uis ꝑui momẽti ſint
apud vos qͥ moꝛe hoĩm ſolũ qꝗᷓ ꝓpe ſũt 2 vel pdeſe vlobeſſẽ pnt magnifacit. NRe
gio ſalutes dicito qs noſti opoꝛtere:ngʒ vetꝰamicitia exticta nõ ẽ:nec pot extigut
dũ viuimꝰ. Nouarieñ. antiſtitẽ puto repatriaſſe ⁊ eã ob rẽ nõ ſibi ſſas hoꝛeſtem
quẽ miſit nõ accepi. Mec latoꝛc mõachũ vſq; vidi:q;uis i curia ſp fueri. Medicũ
lũ nrjm credo dietim fieri medicioꝛẽ Vnec vena incidat᷑. Mira ẽ bec vinea qᷓ tos
vuas. Julianũ ne pᷣtereas quẽ in calce eple pono vt magis me

enes ſachgeat ale ⁊ ſcribe vt ſoles EDi .
oꝛie incideat. Hale ⁊ ſcribe vt ſoles in.
Ebtolat amicũ ſuꝑ fuga amaſie. Epiſtola. lxxxiij.

DAHeas ſiluiꝰpoeta dño Johãni frund ſecretario inſignis ciuitatis colonie
S.. Dp.d. Olura tibi ꝑ bos dies ſcri ſi: ſi ĩ!as meas ſuĩcepiſti let? ſum ꝙ ſiſe
Ccus accidit egrefero. Multa em̃ erunt qᷓ alienas manꝰ incidere noluiſſes
vtcũq; ſit pauca mõ vt mę recipias velim amicoꝝ moꝛe q triſtia wlẽt ⁊ leta gau
dẽt q amicis accidũt. Johes ſecretari⸗ ureber geſti i bon? doctuſq; ⁊ tui amã
tiſſim? ad nos iꝗᷣ reuerſus ẽ:acq; te meſtü reliqᷣge. Ma capitolina clades te que
dã affecerat. Meſcio q̃ꝗ ex capitolio fugerit qd aim cõturbarittun. His retulit
ſuo receſu te adeo dolẽtẽ fuiſſe vt ne verbũ effari poſſes. NHõ intellexi ego viru—
Dicebat em̃ ĩ capitolio fuit. Illuc ibat iohßes Eye delitias ibi hbabuit. Aufugerut
wluit. nõ iueniunt᷑.nimis phlexe locutꝰeſt. potui qd reꝝ eẽt agnoſcere ſolũ
te meſtũ ꝑcepi nec ↄſolationẽ reciꝑe velle. Mi iobes ego te viꝝ eẽ noui vbi iam
mutat? es:qᷣd ẽ qʒ te qat ſic alꝛenare. Airi ẽ ſic ſuas rõnes oſtituere vt nihil noui
poſit accidẽ. Aiaduertẽda ſũt oia futura ⁊ pparãdꝰ eſt animꝰ aq e⸗ ferẽda ſi ac/
cidãt mala. Mã qᷣ jßnin⸗ ſunt min?ferũt iacula.Si amicus moꝛtuꝰ eſt moꝛituꝝ ſci
re debebas. Si pdite opes ſũt:ſciẽdũ erat h foꝛtune bona ad nutũ foꝛtune ponẽ/
da foꝛe. Si amica receſſit: oſiderãada fuit inſtabilitas mulieꝝ qrũ volũtas ĩ boꝛas
mutat᷑. Mibil incertiꝰaio femieo. Mullꝰamoꝛ femie diu durat Falare aĩal mu⸗
lier: variũ:crudele: abſq; fide:plenũ tolis.Aerũ cũ oibꝰ infideles ſũt femine:ſeni-

bus qᷣdẽ infideliſſime ſut. Tu miiobãnes in veſpeꝝ mecñũ ꝑgis:nihil eſt q vel ti

bi vel mibi cu feminis cõueniat. denſui ſum? 2 fabule Mulla nos ſequit᷑ niſi qſtus
cã abſit boc malediccũ a nopis ſen⸗ 8 2 burſaz exbaurit 2 ai occidit. Mẽpe mi
biiohãnes ſi abijt femia no te eſit ſ̃ aliũ leſura ꝛeceſſit. Gaude En O⸗Ece bec
dico qꝛ mibi ſic videt᷑ dictũ iohis nurẽberg iudicare. neſcio an veꝝ it: ſi ſit aliud
teipm cura. Hihil ẽ tam acebũ q; tenus no minuat. Coſule tibi mi iohßes ⁊ me/
roꝛe pone. Mã q triſtat ob re pdits ſeipᷣm cruciat: ⁊ tñ qd ꝑdidit nõ recuꝑat:⁊ vt
tugi ——= lrra meflct P⸗ debiti nõ e. “ .
Et ſiſe indignũ laudis dicat ꝓli/ H ſG Irrriiüi
tet tñ exlaude iocundarri. ( piſtola. lxx xuij.
ijeas ſiluiꝰ poeta dño iobãni ſcindel Gingulsnl aſtronomo viroq; ꝓbatifi
mo. S. p. d. Keuerſus nunc ad ceſarẽ inſignis miles ꝓcopiꝰ de rabenſtein
tui meich amãtiſſimꝰ retulit qd mibiſũme voluptati fuit me tibi dilectũ eẽ
meaſq;ir̃as quas ſepead amicos ſcnpo tuo iudico adnodu comeda Nerunc;
apud me mirũ eſt. Quid em̃ in me eſt quod ate viro laudatiſſimo diligi debeat.
Quid rurſus eple mee in ſe babẽt a laude dignũ videat᷑. Mihil ego vncq; erga te
boni opatus ſuʒ. Moꝛes mei cõęs ſunt: viuo vt vulgus hoim facit: nulla ſingu⸗
laritas i me eſt: nulla pſtantia: nulla ptus nõ alijg cõis ſit. Eple mee plane ſunt
aptũ ſtilũ hñt:currenti calamo picti ſũt. nibil his cõmiſſũ eſt qd in ßmonevulgari
non cadat. Mon eſt in illis oꝛnatus non lepos:non grauitas. Hude ſunt ⁊ ſoluz⸗
animi mei indices. Cur ergo vel me colas vel illas magnifacias non ſcio: niſi ꝙ

bomines ſut auidã tants bonitate pᷣgiti yt omnia cõmẽgent. E cõtra qʒ Plicis

tantaquoꝛundã eſt:vt oia q̃ vident queq; auqiũt vituperẽt.Zu inter pꝛimos nu
merari vis ⁊ ſapis certe:q laudado potiqᷓ; vituperado vis excedere.Aeruʒ tua
laus quãꝗ mihi aſcribis ⁊ ſi meritũ excedit meũ:mihi tñ iocũda eſt. Quis em̃ non
Foeman g laudẽ q; indignũ vituperiũ ferat.At qꝛ laus ea demũ dulcisẽ que a
aiadato viro ꝓcedit magno me munẽ donatũ arbitroꝛ dum tuis me vᷣbis extolli
audio.Sumꝰem̃ oẽs cupidi laudis ⁊ vt cicero dicit:optimꝰq̃ſq; cupiditate gloꝛie
tãgit᷑.Leniculꝰille demoſcenes etiꝗ ſuſurro muliercule aquã fereniᷣ oblectari ſe
dicebat vũ audirẽt ſe trãſeũte hic eſt ille demoſcenes qͥ ⁊ ſenatũ ⁊ theatrũ ſue oꝛo
nis vi moderat᷑.Oblectoꝛ g ⁊ ego dũ me tuis vᷣbis ↄmẽdari gapio.qᷓᷓuis nõ ſuʒ
is quẽtu iudicas. Pleriq; h̊ vitupareat vellẽtq; potiꝰ ↄtẽni q; laudari.Aeꝝ ego
bas laudes tuas no ad iactatiã qꝛ mihi ſuʒ ↄſcius:ſᷣ ad incitamẽta vᷣtutũ recipio
vaturus oꝑaʒ vt talis ſim qlẽ me pᷣdicas:ne fama quã de me vulgo pᷣbes omnino
Kirna⸗Pur in bac ſniam dicere poſſeʒ:ſᷣ abſit h̊ loco diſputatio:faceſſant ar/
gumẽta.Agamꝰinuicẽ vt amicoꝝ ẽ. Mũq; ego te vidi neqʒ tu me vti arbitroꝛ vi/
qiſti:ſᷣ tua fama facit vt te vnice obſeruẽ.iHa ſeculi nri pᷣcipuũ decus cẽſer:qͥ ⁊ ſy
gerũ curſus ⁊ futuras tẽpeſtates ⁊ peſtes ⁊ ſteriles ⁊ fertiles annos vnicꝰvere pᷣ
dicere noꝛis. Hinc te amo colo obſeruo ſumq; tuꝰ. MNMã virtꝰ hmõi ẽ vt ⁊ q̊s nũqᷓ;
vidimꝰ amare nos faciat.Hinc veteres illos fabios ſcipiões fabꝛicios coꝝ canos
ceęteroſq; vtute pᷣſtãtes qͥ muli añ nos ſeculis vitã exuerũt etiã moꝛtuos diligimꝰ
Sicut fundatoꝛes nr̃e fidei vel aplłos vel martyres ſingulari deuotionę ⁊ affectu
veneramur. Airtus nq; ſui natura amabilis ẽ.viciũ vo odibile. Lu g vir pᷣſtan

tiſſime iure a me ameris:qͥ tua ſingulari ac pᷣſtanti vᷣtute nr̃m oꝛnas ſeculuʒ. e

cur tu viligas nõ ſcio:vt tñ diligẽnõ ceſſes oꝛo ⁊ obſecro. Magnitfacio naqʒ tuux
amoꝛẽ ⁊ oꝛnari metua dilectione nõ ambigo. Perſeuera igit᷑ naetſi nõ ſuʒ quem

reris is tũ ſum qͥ diligentes me recipꝛoce diligo totiſq viribꝰamo. Aale.

Rerert grates debiblia cparat. Kpiſtola. lxxxv.
,·ANMeas ſiluiꝰpoeta: Imꝑialiſq; ſecretari? dño iohani tuſkoni viro pᷣſtanti
S..p. v. Pꝛocopius eques bopemus cui de rabenſtain cognomen eſt: vir
fflingularis modeſtie bibliꝗ quã exte cõcupiui ad me detulit.Ago tibi gfas
ingentes: volumen naq; id eſt qd crrcũferri comode poſſit. Dꝛeciuz vo min fuit
H tanta ſcripta mererent. Feciſti vt amicũ decet. Rem mea quaſi tuam curaſti.
Pecuniã ego ſtatim pꝛocopio numeraui qui eã tibi reſtituet. Mibil plus quod:
hacre dicere ſit neceſſariũ. Inter amicos nqqʒ ꝓhibita eſt vᷣboſitas.Lu ſcis qui
ſim. Si guig eſt qů me velis iubere potes:nuqꝙ tuis optatibꝰme repugnantẽ in⸗
uenies. Nidi quꝗ ſcripſiſti cãcellario cedulã in rebuſpublicis. JIs nũc abeſi iĩ ſue⸗
uiam miſſus. Sũmã ſcriptoꝝ tuoꝝ quatenus opus fuit regie maieſtati expoſui.
Sed nihil ad rem qd mibi placeat rñſum eſt. Ego ſuadeo vt ſibi qͥſq; cſulat. HNe
minem tñ ꝑſecutio q;uis maxima ex recto fideitramite depellat. Henceſlaũ nrjm
ſi qñ vides meis verbis ſaluũ iubeto:dicitoq;ʒ nullũ ſacerdotiũ tanti eẽ vt calamũ
ſmnere dediguek cmale eme dt ſoles am. ää
Suaget pacẽ particularẽ vbi vniuerſalis ₰ 2
hꝛi nõ pot pbiber mendacijs vwi. Epiſtola. lxxxxvj.
NMNeas ſiluius poeta magnifico ⁊ generoſo viro caſpari ſcblick impꝑiali cã
cellario. S. p. d. Leonardo eqti nobiii d in ſaxonia iniſſus eſt verboſas lit
teras cõmendaui:ex itinere vt tue magnificẽtie trãſmitteret:tuncq; ſin
la ſqipta digna recẽſui:ſiue rẽpublicã ſiue pᷣuatꝗ tuꝗ ↄcernerẽt. Spero illas ĩ ma
nus tuas delatum iri niſi iam delate fuerint. Mõ igit᷑ que tũc ſcripſi hoc loco repe
tã ne ſim verbo ſioꝛ:ne dicã tedioſioꝛ. Poſt hec duʒ eſſeʒ i auia regia caſu: cõperi
franciſcum ſtraſoldiũ inſignẽ equitẽ tuiq; obſeruantifſimuʒ. Percõtatus ſum ex
co quid cũ paneratio geſtij eſſet. Js ai: ventuꝝ ſead merelaturũq; ois ex oꝛdine

—
„ ☛ —— – –– 2MU

Sic actũ eſt. Cõuenit me homo in cãcellaria legationẽq; ſuã ⁊ pancratij rñſionẽ
expoſuit: nec cõtentus big vt eſt vir diligẽs ⁊ amicꝰamici ſuſcepto calamolr̃aruʒ
oim rerũ indices ad te deferendas dictauit:mihiq; tradidit:quas cũ ptibus traſ
mitto. Nec plura in hoc dico:qꝛ ex frãciſco pleniſima inſiructionẽ recipies. So
lũ cõſulo vt q̊ pacis ſũt amplectaris ⁊ cõſideres neqtiꝗ tꝑis. Hõ em̃ vt veumꝰ?
ß vt poſſumꝰ viuẽdũ ẽ. Coaptãda eſt tꝑi vita nr̃a.Mꝛihi exintegro nõ videt᷑ hũ/
Saria niis tꝑibꝰpacẽ babitura.ꝛ ſi qͥ via eſt vt pꝛiuatim ſit pax in bonis tuis id
ꝓbo: ↄmẽdo:ſuadeo.Z abellarꝰq ex bũgaria venit ait. In feſto diui nicolai ↄuẽ
tũ regni apud albã regalẽ eſſe babendũ venturũq; illuc polonie regẽ vt eſt hoim
audacia confirmauit. Mira res ſi tanto tpe vel moꝛs vel vita vniꝰ hois ignoꝛari
t. Quibuſdã mentiri vtile eſt vũ ſe ſic exaitãt. Floꝛetinoꝝ ꝓuerbiũ eſt dũ bel/
a vigent vtendũ eſſe mẽdacijs. Qð palatinꝰ noſternõ negligit. Sʒ ſũt oẽs puſi
lanimes vicioſi ꝑfidi ſceleni qͥ medacio ſe potiꝰꝙ; veritate defendũt. Socrates in
iudicio reẽmoꝛi poti voluit qᷓ; falſitatꝭ plena e ſchinis o?onę liberari. Abiecte cõ
ditionis eſt bõ ꝗ ne qͥd dignitatis vel foꝛtunarũ amittat ad mẽdatia ↄfugit. Dir
foꝛi ⁊ bonꝰ nũq; timet dicẽ fateriq; verũ. Sʒ mitto iſta. Niuiana nra in iudicio ẽ
cõtra bartholomeũ veroñ.cui?cꝗ plurimũ vocillat.Et ſi refutate imꝑiali iudicio
auſtrie tribunal nacta ſit:qð foꝛſitan ſibi in vanũ verget. Cofeſſa ia eſt bona ſe pi
ma qᷓ fuerũt dñi. B. obtinuiſſe. q;uis illa ex mariti ſucceſſione ad ſe veniſſe cõten⸗
derit. Ego ſibi cõpatior quã video vndiq; ſpoliari. Sʒ mag bartbolomeo faueo
quẽ ſuq amittere pecunia iniquũ eſſet: cuiq; nihil omnino eſt ⁊ ſoꝛoꝛẽ habet an-
nis nubilẽ: 2 foꝛma pulchꝛã. Judiciũᷣ craſtina die hapendũ eſt. Ego multũů hoꝛta
tus ſum ad cõcoꝛdiꝗ vt femina inclinaret iᷣ durioꝛ eſt adamãate.Credo ſpem vi-
ctoꝛie ſibi datũ eſie.ſᷣ faciat coacta qd volũtarie recuſauit.Alia nũc ſcribenda nõ
occurrũt. Recõmẽdo me tue magnificentie tuiſq; collegis. Juſſibꝰ tuis obedire
vaegte acie fiigalſati obſedit ſn⸗ i Hij
pbin regis frãcie fin? alſatiã o ui⸗ PPD
tenſes apud baſileq̊ miſerabili clade ꝓſirauit. Ep iſtola. lx X Xvyj.
Meas ſilui?poeta. S. p. d. dno iobi gers regio ꝓthonotario viro pᷣſtanti
amici amico. Scio te optare lr̃as meas:vt qͥd reru agamꝰ noſcas.Eſt ei
bumanꝰaius ſꝑ nouitatũ cupidus. Ego aũ̃t ſcripſiſſeʒ tib i iã diu ſi certos
habuiſſem nũcios. Sʒ cñ aliqᷣͥ a te veniũt qi de induſtria me fugiunt ne faſticulis
ſtan onerent᷑ meaꝝ:vt ſũt bodie boĩes ad cõplacẽdũ tardiuſculi.Sʒ decreui has
lr̃as foꝛtune cõmittẽ: vt ſi poſſint te adeat:teq; nouaruq nũc maxime ſũt efficiãt
certioꝛẽ Credo te volucri fama ꝑcepiſſe gallicoꝝ aduentũ.Sʒ accipe nuncex me

certitudinẽ ⁊ qð tibi ſcribo tãq; euãgelii hotes referre:·Si mõ id affirmatũ i mea

inuenies epla. Aenit ꝑ hos dies ludouic delpbinꝰ wiẽneñ. ac pmogenit? reg fra⸗
cie cũ magno exercitu infra limites imperi:Opidũq; obſidione cinxit: cui nomẽ
eſt mons belligardi:qðᷣ ab imperio comites de wirtenbergbabent in feugu. Ibi
cũñ aliq;diu deiphinꝰmaneret:cũ caſtellanis tandẽ couenit: vt ſibi ad certũ tẽpus
opidãũ traderet: quo lapſo id libere reſtitueret. Maz alit vi vecreuerat expugnare
vt locũ hẽet in q̊ moꝛari poſſet.qꝛ nõ decebat regis filiũ i cpis degere abſh tecto
Poſtq; delpbin⸗ bgga potiteſt famã vndiq; ſui aduẽtus publicauit:ꝑ ñ vno
mõ apud oẽs. Apud aliqs nãqʒ ſe in auxilin nobilitaſveniſſe pdicabat tãq; i ger⸗
mania ꝑ cõitates eet oꝑpꝛeſſa.Apud alios vᷣo vocatũ ſe dicebat romanoꝝ regẽ
Ʒ ſuitẽſes. MHoõnullis aut ſe velle vẽdicare iura domꝰ? fracie gſſeuera bat: q vſq; ad
rbenũ ꝓtendi dicebat.Ex bac cã vꝛbẽ argentinã obſeſſux ſe affirmabat. Dicebat
em̃ etià 2 ꝓpt ducẽ ſigiſmũdum ſe veniſſe. Et has rumoꝛes vhiq⸗ publicari ſtude
bat nõ ꝙ ita eet: ſed ꝙ fauoꝛẽ ob eã cam ſeſe putabat habiturñ.Duʒ hec fama ſic
ꝑcurrit: Mobiles alſatie q̃bꝰgrauio⸗ videt᷑ ſuitenſiũ dñatus:oꝛatoꝛes ad delpbi/

nũ mittunt: eũq; ro gant vt pᷣſidia cöͤtra ſuitẽſes pᷣbeat.De delpbini exercitu va
ria dicts ſunt.qui moioꝛa ſequunt᷑ ly.milis boim in eius comitatu fantur bab

Qui tinoꝛa pꝛobãt.v.⁊.xx.imilia. Medũ vel.xxx.vel.vj.⁊.xxx.milia echſent eẽ.
Concoꝛdatũ inter delphinũ ⁊ alſatieñ.v.⁊.xx.milia hoim ex ſuo exercitu ꝑ hanc
byemẽ in opidis alſatie recipi debere. Ipſeq; delpbinꝰ ⁊ thuriceñ.⁊ alijs obſeſſis
ferre opẽ ꝓmittũt. Neniebat iam delphini gentes qᷓ vulgo vocant᷑ armeniaci in
ſubſigiũ cuiuſdã caſtelli qd ſuitenſes ꝓpe baſileã obſidebãt.Suitenſes vt hoc ſen
lerũt:nõ expectatis hoſtib?ad viã pgunt pᷣmaſq; armeniacoꝝ turmas inuadunt
ſtragem dant plurimoſqʒ neci pᷣhent armeniaci retro pedetentim fugientes ad
maioꝛc excrcitũ ſe recipiunt. Illi ſanguinis cupidi ⁊ auidi victoꝛie:dum gloꝛiam
arũt puã: ſalutẽ amittũt. Nentũ erat ad hoſpitale ſancti iacobi qd vix quatuoꝛ
ſtadijs a baſilea diſtat. Ybi vniuerſa multitudo armeniacoꝝ in ſuite ñ.irruit non
nullis añ poꝛtas baſilien.poſitis:qͥ exñtes obſeruarẽt cederẽtq;.Cõmittit᷑ atrox
⁊ miſerabile pᷣliũ:cedunt᷑ q; ex vtraq; pte q;plimi.Honꝛẽdũ auditu eſt. Euellebãt
ſanguinolentos ex coꝛpoꝛibꝰſuis ſagittas ſuiteñ.ac trũcatis manibꝰin boſtes ir/
ruerũt:nec pꝛius aiam exalabãt q; occiſoꝛẽ ipſi occidiſſent. Quidã haſtis cõfoſſi
⁊ onuſti telis int armeniscos currẽtes necẽ ſuã vindicabãt.rãt quatuoꝛ arme
niaci qͥ ſuiteñ.vnũ inſequebant᷑. Jãq; illi telũ ↄfoſſui ſtrauerat ⁊ ſupꝛa coꝛpus
craſſabant᷑:tũ eius comes ar repta bipẽnij ĩ q̃tuoꝛ illos fert᷑. Ex bꝰ duos obtrũ
cauit.lios vo in fugã dedit ac deinde ſemianimũ coꝰpꝰſuꝑ bneris recepit ⁊ inui
tis ho ſtibꝰ poꝛtauit ad ſuos. Erat retro ſuiteñ.murus qͥda oꝛti ſancti iacobi qͥ illi
ſe tutos ab vna pꝑte rebant᷑ ſolũꝗ; in fronte pugnabãt.Sʒ theutonici qͥ cũ arme⸗
nicis erãt intràtes oꝛtũ:muꝝ ꝑfodiũt:ſuiten.q; a tergo ferũt q̃ res magna ca rui
ue ſuitenſiũ fuit.Dugnat᷑ tum ante tũ retro. 35 viro vir iminet nec iam eminꝰ ſ

cominus ferrũ ſtringit᷑. Suiten.quaſi leones ꝑ oẽm exercitũ inuictoꝛes vagant᷑

cedunt ſternũtqʒ oia:vt qui iã nõ in ſpem victorie:ſj in moꝛijvltionẽ ſe pugnare
ſciunt.pᷣliũ a pꝛincipio diei vſq; in finẽ tractũ eſt.Ad extremũ nõ victi ſuiteñ.ſed
vincendo fatigati inter ingẽtes hoſtiũ cateruas cecidert. Nictoꝛia lugubꝛis atq;
q uentiſſima armeniacoꝝ fuit:cãpuſq; liber eis mãſit nõ virtute ſed multitudine
ſuꝑantibꝰ.Ex ſuitenſibꝰͥ plures occidiſſe iurat ſete: milia:qͥ minꝰmille ⁊ qngẽ⸗
tos viros cecidiſſe aiunt. Ex armeniacis dicũt aliqͥ plures deſideratos eſſe q; ex
ſuitenſibꝰ magna cedes cquoꝝ fuit. Plures tbeutones dũ vlciſci ſuiteñ.volũt vi
ta amiſerũt. Suiteñ.aũt nulla res mag extinxit ä magnanimſitas ſiue illa teme
ritas fuit. NHa dũ hoſtes paruipendũt co deducri ſũt vñ exire nõ potuere.Qui ſa
pit nec nimis timet boſtes nec cõtẽnit nimis. Dũ bec agunt᷑ rex romanoꝝ oꝛato
res ad delphinũ mittit ep̃ᷣm auguſtenſem ⁊ iodᷣm de aicoõ doctoꝛc᷑: nõnulloſq; mi
lites pſcrutatũ: qd cauſe ſit ꝙ imperiũ cũ exercitu ſit ingreſſus. Redeũt oꝛatoꝛes
⁊ cũ his delphinꝰſuos ad regẽ deſtinat qͥnq; viros pᷣſtãtes. Interim cx ꝑte cõcil
baſilicſis cardinales duo arelatenſis ⁊ ſci calixti plureſq; alij doctoꝛes de phbin
adcũt.⁊ cũ his ciues baſilieñ.depᷣcant᷑q; ne vel ↄc lio vel ciuitati noceat. Is rur/
ſus ſuos baſileã cũ bis nũcios mittit: qͥ adhuc ibi ſt:hñtq; diuerſos ↄcoꝛdie tra⸗
ctatus.Mã ⁊ oꝛatoꝛes pape felicis ac ducis ſabaudie totiuſq; ſuitẽſiũ factionis ij
lic ↄuenerũt.Rumoꝛ ẽ potiſſime vꝛbẽ baſilieñ.tãqᷓ; regni frãcie ſibi reſtitui.quod
ſi fiat magna pᷣuilegia i li ciuitati pollicet᷑. Oꝛatoꝛes aũt delphini qͥ h̊ ſunt: aiunt
deipbinũ vocatu regis õ ſuiteñ.veniſſe:dicũtqʒ ſe iã ſtrauiſſe magnã iuinicoꝝ ma
nũ ſuaq; oꝑe remotã ex thurego obſidionẽ. Petũtq; firmari pacta cũ nobilibꝰ al
ſatie pcuſſa:ſtationeſq; in bùchyemẽ exigũt.q̃ ſibi ſi negẽt:nõ poſſe ſe dicũt abſti/
nere qn noceãt. Habet iâ lauffenburg ſecgingen ⁊ alia qdã opida:ſ illa nõ ſuffi/
ccre pᷣdicãt. HBꝛiſacũ ⁊ friburgũ volunt adiungi.Exinde ſigiſmundũ auſine ducẽ
ad cõſũmandũ matrimoniũ cũ filia regis ate delobinꝛc⸗ ſoꝛoꝛe trãſmitti qᷓrũt
Mibil adhuc rñſi ẽ datũ. Ciuitates ⁊ pᷣnapes nõ ↄſultãdi ſunt.Faxit deꝰ vt finis
ſit bonꝰ. Mã murẽ in pera nutrire SEtveñ ſit ꝓuerbiũ docet. Anguis toꝛpẽtẽ fri/
Teie bermaciũ domi ſuſcepit:qͥ caletact? extẽſis pẽnis anguẽ domo pepulit. Ai⸗
at nri pᷣncipes vt ↄſulti faciãt:ne poſt factũ dicẽ habeat:nõ putauimꝰ.Mabes

5 fhfhff— —.

S

—
—

fuerint tacendũ eẽ:

ex me vir pbatiſrime q̃ꝗ rebꝰarmentacoꝝ gerat. In factis eeche nulla adbucẽ

*

recepta ↄduſio.Sũt h ꝗtuoꝛ electoꝛes:moguntinꝰ:triuerẽſis:dux ſaxonie ⁊ mar
chio bꝛãdeburgenſis. Palatin? ꝓpter armeniacos indultũ bʒ ne veniat tueat᷑q;

patriã. Colonienſis archiceps in obſidione ſuſatẽſiũ occupat? venire hucuſch nõ
potuit:ſed nuncꝑ oꝛatoꝛes Fegis factis indutijs vẽturus di. Sũt h ambaꝝ ꝑtiuʒ
oꝛatoꝛes ⁊ qſq; ſuaʒ rẽ tuet᷑. E

p̃s virduñ.ex ꝑte ducis burgundie buc venaæma-

„

gnopꝑeq; ſuadẽ nitit᷑ vt maieſtas regia cũ tota natiõeꝓ papa eugenio ſe declaret qᷓ
bodie coꝛã toto cetu magnã oꝛonẽ habuit.Hec ſũt qᷓ nũc ſcribere poſſuz. Tu va

le cũ cõſoꝛte tua magis bona qᷓ; foꝛtaſſe pꝛudente:qꝛ int᷑ feminas nõ ſolet regna/

.

re pꝛudentia. Iteꝝvale ⁊ me ama. Ex nurẽberga anno. M. cccc.xliiij. HD

Moꝛi ⁊ ſi oĩbus foꝛmidabile 51
ſit omnibus tamen neceſſe et. · Epiſtola. xxxv *
Heas ſiluiꝰpoeta. S. p.d. dño iobãni gers regio ꝓthonotatio. Dechad
te ĩas ex nureberga ſcripſiq; tibi armeniacoꝝ aduentũ credẽs tibi cõpla/
cuiffe. ſi ã ⁊ ſic mibi abs te dum deſcẽdiſti pᷣcepas. Nunc autẽ rurſus hoc

mnueni neſcio quare moleſte tuliſti ꝙ in epla calce ſcriptũ erat: cõthoꝛalẽ tuaʒ vt
iuberes faluere: adiunctis verbis qbus eã ꝓbioꝛem q;; ſapientẽ videbar ſenſiſſe.
Hoc vt accepi tu egretuliſti: neſcio an credq is qui mibi hec inſi inuarũt. Maã boc

—

nõ wiẽnè ſed int wiennã ⁊ nouãciuitatẽ at int equitandũ mibi relatũ ẽ.qð ſi wiẽ
ne id cõtigiſet:verbis potiꝰ qꝙᷓ Ifis apud te purgaſſem. Atcũq; eſt mibi nõ fit ve/⸗

„

riſinule te vin etate matuꝝ ⁊ moribus cõpꝛobatũ:vba q̃ nunc attigi nõ bono aio

☚ „

tuliſſe. Mã qͥᷣd S ieigeiikinl ꝓbitatẽ diminui ſapiam. Scio qꝛ nõ ignoꝛas ec
cleſiaſticis vpa. Aiꝝ de mille vnũ repi mulierẽ ex oĩbus nõ inueni. Sed quid ego
de mulieribꝰ cũ ⁊ ĩ viris laus ſit pbioꝛð eſe q; ſapietẽ.nãq; ſiut ad choꝛinthies
inat paulus. Stultã ſacit deus ſapiam buimũdi.Ac iõ in euãgelio vñs. Miſi cõ⸗
uerſi fueritis indᷣt ⁊ efciamini ſicut ꝑuuli nõ intrabit regnũ celoꝝ. Mõ em̃ ſapiẽ

tiã buiꝰ mũd ſ coꝛ ſimplex T mentè purã duͤlgit dñs. Et bis dotibꝰ pollere cõiugẽ
tuã ſcripſi: Mõ eſ eã coꝛneliã graccoꝝ matr

oꝛatricẽ dixi:aut calphurniã i cau/

— „

ſis patrocinantẽ ſed talẽ pᷣdicaui quꝗ deus ipſe nõ aſpnaret᷑: qͥ ſtulta huiꝰ mũdi

delegit ⁊ ſapientiã gaice ſapientu. Sed dixerit aliqͥs foꝛtaſſe de vxoꝛibꝰ qleſcũq;
eẽ: Hoc ſi apud vos moꝛis eſt:fateoꝛ me vꝛe vſt uetudinis inſciuz
peccaſſe:vaudãq; erranti venia eẽ. MHã ⁊ paulꝰveniã meruit ecchiam dei ꝑpſeq̃ns
qᷣ ſe benefacẽ credidit. Dꝛiſci aũt quos legi plures ſolẽt ad amicos ſcribẽtes mul
ta de Siugbeſerereaebigrannidcren E:ſenecã:ouidih de triſtibꝰ. Mul
ta ibi de alienis yxoꝛibꝰetiq cñ gra maritoꝝ ſcripta repies. Adducerem plura in
hüc effectũ. Sed nequeo arbitrari te virũ:tum doctũ tum hꝛudentẽ animũ indu

xiſſe vt iſta penſites: ſiq; veſtis q̊ apud nos acerbe craſſat facit:vt mnagis de mö

moriẽdi cogitẽ qᷓ; vt eplas dictare curẽ.Hãq; cum audio nunc illũ nũc iſtũ effer/

ri tradiq; ſacerdotibus. Heus tu inqᷓ enea nec tu ſcis qñ certatoꝛ aſſit qͥ te ad tri
bunal vocet. vbi nec aduocato nec ꝓcuratoꝛe tuerite oſſis ſᷣ tua te oꝑa iudica/
bãt. Terribilis eſt equidẽ mi iopes huiuſce rei recordatio. Debemꝰ tñ gr̃as agẽ
creatoꝛi qui nos vocatis pluribus alijs hmonet: nec erga nos facit vt ad teſſalo⸗
niceñ. ſcribit pauius qͥ ventuꝝ dñm ſicut fur in nocte affirmat. Sʒ vtit᷑ nobiſcũ
üla clemẽtia de qua in apocalipſi meminit iobannes. Ecce ego ſto ante oſtium ⁊
pulſo:ſi s audierit vocẽ meaʒ ⁊ aperuerit ianuas introibo ad illuʒ ⁊ cenabo cñ
eo ⁊ ille mecuʒ:vtinazʒ deus adapiat oculos nr̃os ⁊ det nobis huius ſeculi blãdi/
mẽta: iſlecebꝛaſq; cotemncre ⁊ ad pᷣiam puenire ꝑ quaʒ dicamus cus paulo cu-
pio diſſolui ⁊ eẽ cuʒ xpo. Mira res vt hoĩes peius in bac vita hñt eo difficilius
Kediunk Durus foꝛſitan h̊ ſermo videbit᷑:ſᷣ audi ⁊ oßnoſer me vera dixiſſe.
uis eſt obſecro q miſere vſuit niſi qͥ peccaſ eſt deditus.Hec ſnia eſt tbeologoꝝ
2 phoꝝ. Mã cicero in aradoxis hoc ait: oẽm malñ ſeruũ: ⁊ apls quoq; peccat
leruis peccatoꝛuim ac ſerui peccati.Mi ſunt qui egerime moꝛiuntur. Ham Enß;
it

in peccat᷑ vellẽt ꝓuelui.Et bi nõ petã dimittũt:Eᷣ a Rccas dumittunt᷑ qñ moꝛs
adeſt. Nos igr̃ ſi ſagemꝰ recõciliaremꝰ nos creatoꝛi nro qͥ nob vitã tedit:illãq; ſi
bi anñcũq; repoſcẽt libẽti aio reddẽmꝰ:ß tenet nos cecitas ꝑctõꝝ q̃ obuclauit ocu
los meut nre.Deꝰni miſereat᷑ ⁊ extẽdat erga nos pietatẽ ſuã detq; nobis aimvt
qnñcũq; nos vocet ꝓmpꝑti ſimꝰ⁊ hilares. Haq; ſiue ſpõte ſiue iuite: moꝛiendũ eſt
tnᷣ. Sec nos moꝛs pᷣtenibit ꝗᷓ pꝛiſcos reges atq; ceſares nõ pᷣterijt ꝗᷓ nec ipᷣi crea/
toꝛi oim deo poſtq; humanitatẽ induit parcẽ voluit.Oialnata occidũt ⁊ oꝛta ſe⸗
neſcũñt:ſtat ſua cuiq; dies bꝛeuę ⁊ irrecuꝑabile tpᷣs. Hemo natꝰ? cui nõ ſit moꝛiẽ⸗
qũ. Hos igr̃ ad hac accingamꝰmoꝛtẽ vt cũ venerit tata minꝰ acerba ſit qntoma
gis pᷣcogitata. Moꝛs qͥde nõ mala eſt: finis poti? teterrimi carceris.his q̊ͥ benę
moꝛiũt᷑: binc celeſtig vox audita iohi. Geati moꝛtui qͥ in dño moꝛiũt᷑. Atinã deꝰ
q quos vult eligit ⁊ qs vult repꝛobat:his nos iũgat cũ fati dies affuerit vtinã coꝛ
meũ ad hec q̃ ſcribo ſeſe diſponat:vtina nõ alia iueniat᷑ mẽtis cogitatio quam ſi/
gnat barũdo. ꝙ ateoꝛ me multa ſcribere i bonũ qᷓ̃ nõ operoꝛ:ſ in oibus miſereat᷑
mncpl ns q̊ mudũ põt imũdo Scere. Ca vale mei memoꝛ ⁊ amatoꝛ vt ſolebas
Sopõdet ꝓmoucre cãm quoa LD =
ſe vires ſue extendunt. ““?ͦJZẽ Epiſtola. lxxxix *
Meeas ſiluiꝰpoeta. S. p. d.iohi frund ſecretario ciuitaſ colonienſis. Fuit
apud me tuus fanuiliaris qͥ bolaenor negociũ mult᷑ mihi verbis cõmẽ
dauit.Ego vt ſuʒ tuus cupioq; tibi rebꝰin oibus moꝛẽ gerẽ cepi curas ad/
mouere nitiq; vt ad metã qð oꝑtabas duceret᷑. Sʒ inueni pᷣmo in limię magnas
difficuſtates:q̃s cũ vellẽ amouẽ plurioꝛes offendi.Mõ poſſuz ſcribere qd impedi
mẽti fuerit.ſi vnq; te videro planiꝰoia dicã.Satr᷑ ẽ tibi qð ĩ mediatoꝛis locũ vłtra
ctatoꝛis nõ ſuz viſus ydone. Mũcius ipe tibi pia dicet.Ego nihil magis cupio ᷓ
tuis optatibꝰſatiſfacẽ. Sʒ tua bumanitas nõ ergar plufck p̃ſtare ques. Rẽ mini
mã de cõmiſſione cauſe tuoꝝ amicoꝝ impetraui facile:ſum em bõ ad pauca natꝰ
⁊ i minimis rebꝰbenignos pᷣncipes inuenio:ſi qͥd poderis bꝛe videt᷑ i alias manꝰ
traſfert.De rebus bu gari puto te ia audunſie ladiſiaũ regẽ cum voto totius re
gni hoſtulari.Credo te eti audiuiſſe me romã ꝓſectũ:mirariq; idcirco. Sʒ ſcis
parẽdũ eẽ pᷣncipibus aut cedędũ cune. MNemo vt vult apuq pꝛicipes viuit. Mã
cipia ſumꝰ ⁊ foꝛtaſſe iumẽta:qͥ alienũ panẽ moꝛdemꝰ. Aiuũt oẽs infelicit ͥ oꝛbẽ
incolũt:nulli?tñ vita miſerioꝛ eſt:q; eoꝝ ꝗᷓ ad alienũ comedũt appetitũ ad alienã
ſitim bibũt ⁊ ad alienũ ſomnũ doꝛmiũt.Hac de re ſcripſi nuꝑ eplaz admodũ lon
gã. Igeo nüũc h pᷣtereo. Meus itus ad vꝛbẽ boneſtã ob cãm fuit. ipt᷑ vnionẽ. j.
T vt illa qᷓ nureberge ↄcluſa fuer̃t. Quid aũt repoꝛtauerim frãck furdie videbit᷑:
uis 2 ipᷣa taciturnitas indicat qd allatũ ſit. NHũc in franckfurdia res tranſigent᷑
Ego nihil magis vereoꝛ q́; nationis diuiſionẽ. Aalde nãq; turpe eſt ne dicã inuti
le germanos q diuiſaʒ eccliam iã qͥnq; annis vnire ſatagebãt:in ſe tandẽ reddi di
uiſos. Mea opinio fert tanti põderis tantiq; nois eẽ germaniã:vt in quãcũq; ꝑ⸗
tein reliqus xpᷣianitatis portionẽ ad ſe trabat:dñmodo integra ſit. Mõ dicã plu
ra tu me cõmendati fac reuerẽdiſſimo dno meo arcbipᷣſuli colonieũ.eiuſq; ger⸗/

mano dño traiectẽſi antiſtiti.Et qꝛ te audiunt vnũ ex me dicito:mihi adhuc nibui

vigeri vtiliusad pacẽ ecdie reſartiendam ⁊ auctoꝛitatẽ ecclie cõſeruandꝗ.iq; viã

illã tueri ꝗᷓ nureberge fuit aꝑta:ſi modo iteꝝ poſſit haberi:firmarẽ h multis rõni
bus ſicoꝛ eẽm:ſᷣ abſentẽ me nõ decet nec expedit oĩa cõmittẽ calamo.Aale.

Refert grates de munerib? oblatis. . — iſtola. x C-⸗
Meas ſilui poeęta dño iohi tuſchoni ciui pꝛageñ.⁊ ainico ꝓbato.S.p.d.
Munera tua qᷓ nuꝑ ad me trãſmiſiſti:ſuſcepi libent᷑.tum Ipter rẽ qᷓ mibi
locũda fuit: tum ꝗꝓpter mittentẽ cuius memoꝛia ſꝑ beret meti mee: non ſi
ne leticia ſingulari.Tum deniq; ꝙ illoꝝ poꝛtatoꝛ boneſtus adoleſcens maioꝛ coꝛ
poꝛe q; etate ꝑliberalis mibi viſus eſt ⁊ dignꝰ qͥ reg ſeruiret queadmodũ poſtes

bE —U

2 –☛ e ——

☛

1

nouacinuitate ꝑ pꝛius:dein

factũ eſt.Mã ⁊ ad regiã cgcellariã ſuſceptus ẽ. In quo loco ſi ꝑſeuerauerit vti ſoe
ro:claꝝ in virũ ſurget.Ego illi qꝛ virtute pᷣditus ẽ:⁊ tu eũñ mihi cõmẽdaſti nũc de⸗
ero vita comite:ſᷣ in mè ſi qd eſt artis:ſi qͥd eloquij:ſi qd induſtrie totũ ſibi coĩca
bo:qꝛ nõ ſuʒ auarus hmõi reꝝ.MHec vt pecunieſſic ⁊ ſcie cõſeruatrix ẽ auaricia: qᷣ
lr̃as ſuas magis abſcondit:is eas magis adnihilat:q̃ vicio ſtudui ſꝑ carere. Mec
us in ſecreto tenui qᷓ; in publico. Jdq; faci q̊ad ſpũs hos reget artus.Ałq; de
oc ſafrãciſcus vir mitis nulliq; noxius ſʒ oibus qad põt frugi bobemiã repetit
Credo in patria ↄtẽtari modico:qᷓ; multo inter gẽtes exteras vult: ⁊ foꝛtaſſe plꝰ
ſibi pꝛagẽſis ceruiſia placet qꝙᷓ; vin wiẽnẽſe.Habet em̃ magnã vim ad retinẽdos
boies natale ſolũ. Aerũ cũ mõtiũ accole lactetm̃ nutriti ⁊ aqua:neſciãt alibi vi⸗
uere qᷓ; inter oues ⁊ boues cũ qͥbus ſũt nati.Fraãciſcũ mirari nõ debemꝰ:ſi natus
in patria nobilibobemoꝝ ſolo feraci oim bonaꝝ copiã ſuppeditanti ad ſuos re
uerti vult:⁊illi terre ã dedit coꝛpꝰreddẽ. Quis em̃ no mollius atq; ſuauiꝰ iacere
boĩm coꝛpa pꝛmoꝛtẽ arbitret᷑ in humo natiua ꝙᷓ in aliena. Laudo ego franciſcuʒ
⁊ mihi ſi par cõditio foꝛet:eſſet nõ impar voluntas. Is ad te venit bonitateʒ viri
tibi cõmẽdo:hũanũ ẽ hoieʒ hõi auxilio eẽ. De biblia emẽda boc eſt deſiderin meũ
Si papiria eſt octo floꝛenos dabo.Si eſt ĩ ꝑgameno duplũ videto tũ vt correcta
ſit ⁊ digna pᷣcio.De libꝛis alijs alio tꝑe tibi ſcribam.wenceſlaũ nr̃m ſi vnq; vides
ineis verbis ſaluũ dicito: cui facilius erat in ocio qᷓtuoꝛ mihi vᷣba ſcripſiſſe ꝙᷓ; mę
iun negocio verboſas eplas deſtinare.Sʒ do veniã homini ſi ſcriptura i odit in qᷣ
vitã ↄſũpſit.Aellẽ ipᷣm mei cauſa repetere curiã vt eſſet mibi cũ quo nõnũq;ᷓ mi⸗/
ſerias ſpuerẽ:ſibi tũ nõ audeo ꝑſuadẽ:ſʒ paro eũ viã optimã delegiſſe.q̃ nõ poſſit
ab eo meternũ auferri.Aale meq; vti ↄſueuiſti dilige qd mutuũ eſt.Ex wiena.

.
Cõmẽdat vitã aggreſtem ⁊ comoga rauris. Epiſtola. xcj.
MNUeas ſiluius poeta. S. p.d. Johi luterbach ſacerdoti ⁊ viro pꝛobiſſimo
amicoq; optimo.Credo te qd agã ⁊ vbi ſum ex mult ꝑcontani cũ me apꝰ
regẽ nõ eſie cognoſcis.Sed nemo tibiboc melius exponet q; me calamꝰ
libent᷑ deſiderio tuo moꝛẽ herei lacns qꝛ me amas. udi & qͥd accidęrit nobis ĩ
deinde qͥd faciꝗ ⁊ vbi ſim bꝛeuiter edoceberis.Eramꝰ nuꝑ
in curia ceſaris apud viduã quandã ſermonis gnaram italici:Ha ⁊ in domo illo
rũ ve ſcala ſeruiuerat duʒ vguncula fuit.NHic pꝛimũ mango qͥ miniſtrabat equis
egrotare cepit ac ſeptima die deceſſit e vita. Moxqʒ alius ex familia vir robuſtꝰ
epedimiã ꝓfeſſus eſt ſe ꝓpeti.cuius moꝛbi tãta vis fuit vt eñ triquo interfecerit
xinde mox hoſpita dolere caput ⁊ ancilla febꝛicitare ceperũt. Germanꝰ q ma/
gnifici dñi caſpar cãcellarij vᷣtiginẽ patiebat᷑pauẽ atq; de fuga oẽs cogitare cepi
mus. Acceſſit cãceliarius regẽ licentiãq; fugiẽdi moꝛtiferã luem ſuſcepit.Atq;
ſicut hodie ſunt octo dies buc ꝑpuenimus:ſumus hic in plebe reuerẽdi patris vni
electi friſingeñ. opidũ notũ tibi arbitroꝛ prug nominę:inter duas aquas muram
atq; murzam que bic ante opidũ copulant᷑ ⁊ vnũ facientes flumen:in ſauum fe-
runt᷑.Hic nundine ſunt queper octauã diui martini ſolent perdurare.Ego remiſ
ſis oibus curis:nunc merces ae vndiq; huc afferunt᷑ contẽploꝛ: nunc in agros
egredioꝛ monteſqʒ apꝛicos ⁊ ſiluarũ latibula ac lucidas fluminis limphas:non
abſq; ſingulari mentis oblectatione intueoꝛ.Habes nunc ⁊ vbi locoꝝ degam ⁊
quid terũ agam. MHunc illud te volo ſcire:beatum mihi videri qui vitam ab nego
cijs pcul publicis ſibi delegit:ſicut pꝛiſca gens mortaliũ conſueuit.Quisem̃ non
felicẽ ilium dicat:qui nullo fenoꝛe aut ere alieno obligatus paterna rura ſuis bo⸗
bus exercet.Audiqᷓ́;beatus ſit. Hempe non truci exctat᷑ daſſico auo bellum pe⸗
tere ac pugnã iubeat᷑ inire. Non boꝛꝛet iratũ mare foꝛuʒz vitat ⁊ litigantiũ iurgia
MHon viſitat ſuperbia diuitũ atria. Mon faſtidioſis curialibus eſt ſupplex. Sʒ aut
altas populos adultis viciũ pacinibus maritat aut in ſecreta re netac valle
exrantes boues ⁊ arments paſcentia ꝓſpectat. Interdũ ramos inutiles falcere⸗

ſecat:at felitioꝛes inferit: Interdũ mella que pᷣſit:puris recondit ampboꝛis:aut
oues tondet lanaſq; recipᷣit. At cũ autũnus decoꝝ caput mitibꝰ pomis ꝑ aoros
extulit:magno afficit᷑ gaudio:pira ex arboꝛ bꝰ decerpes quas ſua manu inſeruit.
Interdũ ⁊ purpureas vuas colligit ⁊ aut ſuſpendit in vſuʒ byemis aut muſtuzʒ
æxpamit. Libet illi iacẽ mõ ſub antiqᷓ ilice:mõ itenace gramine:Tabunt᷑ aꝗ ex al
tis rupibꝰ. Querunt᷑ aues in ſiluis.Obſtrepũt fontes manatibꝰlimphis: ſom-/
noſqʒ leues iuitãt. At vo bibernꝰaduenit ãnꝰ⁊ imbꝛes niueſq; dñant᷑.Aut apꝛos
multo cane inobſtantes detrudit plagas.Aut rara rhetia lem amitte ſeu furca S
edaces turdos ſuſpẽdit:aut pauidũ lepoꝛc ⁊ aduenãꝗ gruẽ laqo captat.M ſi pu/
dica mulier illi fuerit qles olis fueft ſabine:ſeu de qͥbꝰ ſacra ſcriptᷣa meminit.ſara

rebecca:vel rachel qᷓ ſolibꝰpuſta domũ ſeruet:⁊ dulces nutriat liberos:multo be

gtioꝛ fiat cũ illa in aduẽtũ lami viri vetuſtis lignis ſacrũ extruat focũ:claudẽſq; te
xtis cratibꝰletũ pecus diſtẽta ſiccabit vbera: ⁊ dulcia vina dolio ꝓmens dapes
ineptas apparebit. Quis hãc nõ laudet ac deſideret vitꝗ. Mõ me ampliꝰ lucrina
cõchilia aut rambi vel ſtari ex quis mari vel flumie q̃ſiti piſces iuenerit q;leta de
pinguiſſimis ramis arboꝝ oliua decerpta aut agna quã paſcalibꝰfeſtis ruſtici ma
ctãt:vel hedus ab oꝛe pꝛuptus lupi.Hã quãtũ iuuat int ruſticales epulas micia
poma ⁊ caſtaneas moiles ac ꝑnas ⁊ caſeù.paſtas oues videre cũ domũ ꝓperant
intueriqʒ feſſos boues inuerſuz vomerẽ collo trabłtes lãguido. Multa ſũt rur?
gaudia q̃ nic ſingula ꝓſeqͥ nõ eſt eplaris anguſtie. Iqeo vale ⁊ hec multa ex pan
tis ts awors ue aliqñ ingue. Ztenva emei vt ſoles memoꝛ.
Increpat eũ q nõ bone ꝓpoſito amicꝭ 3
nuptui dedit ⁊ ſuadet caſtitatt. E iſtola. xcij.
MUeas ſiluiꝰpoeta impialiſq; ſecretar. S. p.d.dño iohi freund inſignig
ciuitatis agripine ꝓthonotario ⁊ amico ſuo ꝑcaro. Pauci dies ſunt qbꝰ

tuas recepi lFras:oꝛnatas quidẽ ⁊ multa cõtinẽtes. Quibꝰ rñſurus neſcio

4 pꝛimũ attingã:ſed tuũ ſeruabo moꝛẽ.De puella tua pꝛimo dica quã viro tra/
didiſti laudo in ea re factũ tuum. Quid em̃ melius eſt q; nuptias ↄiungẽ ex qbus
ſoboles fiũt ⁊ replent᷑ libenis ciuitates. O aũt poſt factũ doleas naturã ẽ.HNec
ef̃ ſolet alicuiꝰ oꝑatio virtutis pniam habere qͥ virtuoſe agit letus ẽ: dolet qui cri
mẽ cõmiſit. Quò & fit vt tu doleas qᷓ actũ feciſti virtutis. NHẽpe arbitroꝛ qꝛ bonũ
feciſti:ſed nõ bene feciſti.Aduerhia ſunt mi iohannes qᷓ nos beant.nõ verba no
mina vel participia. Hẽ qͥd hõ faciat ſed quõ faciat querendũ eſt: ⁊ in oibus re/
bus finis expectat᷑.Si iõ puellã manifeſtaſti vt ꝓbꝛo leuauer bene feciſti. Si ẽt
ad rẽillam timoꝛ acceſſit dei.at ſi ſolũ qͥꝗ hoies loquerent᷑ ↄſideraſti nõ ſatis eſt.

₰

Mõ em̃ hoibus tm̃ ſᷣ deo placere debemꝰ.Queris remedia nec poeticum vis an/

thidotũ. Recipe euã geliũ. Quid eſt fornicatio aliud moꝛs. Tu beat?ꝰ? es ſi te

cognoſcis qͥ materiã delinquendia te abieciſti. Quieſce obſecro neq; vſtra memi
neris tue iuuentuſ delicta. Scio dices ecce q́; ſeuerus eſt eneas: nũc mihi caſtita/
tẽ pᷣdicat:in wienna ⁊ in nouaciuitate aliter mecũ loquebat᷑. Mõ nego iohannes
mi amãtiſſime:ſ labit᷑ tpᷣs dietim:ſenioꝛes ſumꝰ appꝛopinquat moꝛtis dies cogi
tandũ eſt iam nõ quõ vinamꝰſ̊ quõ moꝛiamur. Miſer homo eſt ⁊ gr̃e dei expers
q nõ aliqñũ ad coꝛ reuertit᷑:qͥ nõ ſe recognoſcit:qͥ vitã nõ emẽdet ſua:qͥ nõ cogitat
poſt hoc ſeculñ qͥd in alio ſit. Ege mi iohes ſatis erraui ⁊ nimiũ ſatis. Jã me reco
guoſco ⁊ vtinq non ſit tarde.HNũc q̃drageſimale adeſt tpᷣs:nũc dies ſalutis: nũc
tpᷣs miſericoꝛdie. Done extra mentẽ tuã puellã. Finge moꝛtuã eſſe nũqᷣq velles
viuere. Quid eſt qd cũ ea poſſis habere ſolacij q́; bꝛeuis eſt voluptas ꝗᷓ cũ mulie/
ribꝰbaurit᷑: q́;momẽtanen gaudin.An nõ ſatis ſtultus eſt qui ꝓpter tꝑalia ⁊ mo
mẽtanea ꝑdit etna. Hec dico m tbeologos:qꝛ nõ vis ꝗᷓ poete dicũt audire.ooc
eſt remediñ qð bic in apotbecis inuenit᷑ wiennę.Tu obhſecro vendica te tibi:nec

vna te puella vincat quẽ vix imꝑatoꝛ ſuparet.Lurpe eſt in ꝑuis ſuccũbere quiiin
magnis victoꝛ fuit. Nec tu nuhi d ſueceſſoꝛe nono vbũ facias qð ſuit ouidij re/

° See -

—

dMediũ. Mã quid eſt vna tmuliere relictâ àmhare ali niſt erx igne in ignẽ ſaltare. E

ge abſecro omne femineũñ gen relinque bmõi peſtecũ feminã vides diabolũ eſſe
credito. Sʒ qͥd ego tecũ bec ſerio ſcio fruſtra me fari verbis meis abeſſe fidẽ. Ij
tu me pleno ſtomacho reris ieiuniũ cõmedare. ateoamãtiſſime frater. Dlenꝰ
ſuz ſtomachat? ſuʒ. MNauſeã mibi venꝰfecit. Tũ qͥ ⁊ illud veꝝ ẽ langueſc wres
meas canis aſperſus ſum:aridi nerui ſũt:oſſa carioſa:rugis coꝛpus aratũ E. Mec
Vvlli eso feie poſſuʒ eẽ voluptati:nec voluptatẽ mibi afferre feia põt. Bacho mag
qᷓᷓ veneri parebo vinũ me alit me iuuat me oblectat me beat.bic loqͥr ſuauis mi⸗

—

bi erit vſq; ad moꝛtẽ. Sʒ bic q́; peccatũ ẽ ſi ad iocũditatẽ magiſc;ᷓ ad neceſſitatẽ

biberim. Tu mi lobes ſi foꝛtis es ſi ſanguine ſuccoq; plenus: ſi neruis vales: nõ
miroꝛ te amare:q;uis pluriũ te vboꝝ eec credã q; opuʒ:ſi vel etates vel occupatio
nes vires demũt. Sʒ eſto vt aig robuſt? calidus ꝓmpt? intrepic': tũc bonũ ẽ ci⸗
mẽ abijcẽ cũ tu illud relinds: nõ teipᷣm fugit. Mibi hercule paꝝ meritiẽ in caſti⸗
tate.Mãq; vt veꝝ fatear magis e ven Kai tat qᷓ; ego illam boꝛreo. Sʒ ago deo
gras qꝛ no ẽ maioꝛ aſpetitus q; ptas. Sicis tñ de te nõ eẽ ante pᷣliũ deſerenqũ eE
boſti victoꝛia cedat. Qð veꝝ nõ ẽ in eis hellis in qᷣ vincit victoꝛ. Aeneris pᷣlia qᷓ
plura cõfecit is ſeſe plurib affecit dadibꝰ. Sʒ qͥd ego tamſeuer? ſum. Oẽs quidẽ
cũ valemꝰ recta cõſilia egrotis damꝰ. Sic mibi replicare potes:⁊ illud terẽtianũ

obijcẽ. Lu ſi bic ſis aliter ſentias. Senſi lign au nũc ſentg. Sʒ ꝛ tu aliqñ ſenties
33 ego ſentio añ huc eui venies. Qðò ſi nũc facẽs tato laudabilioꝛ eſſes quto dif
ciliꝰ nitereris: ciceroniſq; tibi verbũ illꝭ cõueniret. Quo difficiliꝰeo clanꝰ. Doſ
ſem plura in hãc ſniam dicẽ. Sʒ neqʒ tu iſta vis audire. Mec iohes noſter nurẽ/
geñ.pmittat ſcribẽ ſeria:qͥ vulturis in modũ cadaueribꝰ nutritꝰi capitoline cam
po venari vellet: nec iã piꝑ emere foꝛmidaręt du feras hꝛet qs poſſet oↄdire. JIs te
amat vnice tuiq; ſepe nè ſine laude mẽtionẽ hab zcubitq⸗ vt buc venias.OQð mi
chael ⁊ ego maxie deſideranmꝰvt loqmur aliq ſil rideam bibemꝰ canemꝰ.Et qð
ſre nõ pſtant ſolamẽè inuicẽ recipiamꝰ. Mimis remotea nobis vitaʒ vucis. Raro
exinde nuũcij venint aᷣbꝰ ras demꝰ. Meq; oĩa cõmitti pñt. De cõuentib q ſup re-
bus ecclie fiunt tuꝗ ſniaʒ ꝓbo. NHec em̃ dieta fit ꝗᷓ dietã nõ pariat. Credo qꝛ femi
neũ ẽ nomẽ libent᷑ impgnari dietas ac ꝑturire. Sʒ ne hec ↄſuetudo piret:ↄciliuxꝰ
nurẽbergeñ. ad erat inditũ neutri generis qð nõ poterat ↄcipe qꝛ fortaſſe finẽ ge
diſſet in rebꝰecche ſublatũ ẽ. Et ad dietas reuẽtũ plificates vt ineternũ fiat ↄuẽ⸗
tiões manęatq; neutralitas:dulce ac nõ nulloꝝ aucupiũ. Min eſt tãparuc curę
teneri ecchiaʒ. Yoꝛſitan ſic deo placitũ eſt cuiꝰ ↄſilia humano necqunt ingenio dep
bẽdi. Ille binc aliquã venat᷑ vtilitatẽ nobis incognita. ſes Käce⸗ ⁊ totiꝰreipu
blice ſtatũ cõcernẽtes: deſurſuʒ oꝛdinat᷑. Mec qſq; ẽ qͥ futura ſciat.Cogitãt hoies
de? autẽ diſponit. Nnũ ſcimꝰbeati petri nauiculã quꝗ eccliaʒ nũcupamꝰ:⁊ ſi flu⸗
ctibꝰagitet᷑: quatiat᷑ ventis innumeris:veret᷑ pcelis:ſubmergi tñ nõ poſſe:qꝛ fu
turã ſecum eã ſaluatoꝛ noſter aßs vſq; ad cõſummationẽ ſeculi re ꝛomiſit.
R de regis coꝛonationęe apud te pᷣdicari dicis:minime veꝝ eſt neq; adhuc vbuʒ
fieri audiui in loco autẽtico & tali coꝛonatione:qð eñ me nõ fugeret. q;uis ⁊ hic
ẽt milti multa loquant᷑ er opiniõe ma gis q; ex ſnia. Moua h alia nõ ſũt niſi ꝙ vl⸗
ricus cilie comes poſt diutinã obſidionẽ caſtri attilie að eſt in bungaria:acꝑ fra-
conẽ germanũ marchionis bani tenebat᷑:tandẽ victoꝛia potitus eſt:vnoqʒ Illius
occiſo filio aliũ cuʒ vxoꝛe ⁊ omni gaʒa ſecũ in captiuitatẽ abpuxit. Giſkra in cam
Po eſt cũ magno exercitu ỹ pancratiu. Itaq; tota bungana trepidat. Conuẽtũq;
abet apud albã regalẽ: ſpeſq; optima eſt Hungas omnes ad obedientiam la⸗
diſlai reuerſuros. Eum michaele coueni de modo quo res de qua ſeribis expedi/
re põt. Is ad te latiꝰſcribit. Meã curã ⁊ diligentiã nulla in re vnq; tua denega/
bo. Tu me vtere vt tuo vale optime.⁊ ſi qñ facultas dat᷑ reuerẽdiſſimo ⁊. L. pn
cioi do neo dño colonienſi eiuſq; germani dno traiectẽſi cõmendatu me facto
mihbiq; ſcribe ſepiꝰ.uã tuis is iochdiſſime fruoꝛ iteꝝ vale.

Betebusboatie reecheauiſunenteõ. Epiſtolq. xcitj.

L MHeas ſiluiꝰdño iohi cãpiſio pſpicaci pho.S.p.d. Argẽi me res bũgare
tibi vt ſepi? ſcribã. Mã ⁊ tu illas noſſe deſideras qͥ ladiſiao regi bene cupis
Lego libent ula aſexibo ꝗ ſcio eẽ vt ſciant᷑ vtilia.In meis auᷣt ſcriptisplu
vimũ intereſt cũ vel affirmo aliqᷣd factũ vel refero qdð audiui. In altero naq; veri
periculũ ad me recipio. In altero fidẽ requiri apud autoꝛes volo.̊ aũt iõ dixi:qꝛ
rumoꝛẽ hic fuiſſe tibi ſigniſicaui regẽ boſſine ꝑ quoſdã vocatũ eẽ vt bũgarie poti
ret᷑ regno.Que res mime ſecuta ẽ. Nec fama vitas adeqᷓuit. Sʒ nũc q̊ pacto int
bũgaros cõuentũ ſit ex me audi. MNã certũ eſt qdð nũc ſcribo.Zu hec reuerẽdiſſi
mo diñjo nr̃o cardinali tarẽtino cõicata facito:vt ꝑ eũ nõ ſolũ ſacri collegij aures
Hipᷣi qͥʒ ſciſſimi ſũmiq; ſacerdotis adire pñtiã queat.HNã ⁊ ſacerrimi illius ſena/
tus intęſt:qͥd in regno gerat᷑ bũgarie ꝑnoſcẽ:cũ murꝰſit illa regio xpᷣiane religio

nis ⁊ nr̃e fidei ſolidus paries.Credo igit᷑ te accepiſſe ꝓceres illos bũgarie:qͥ eſta

te decurſa cũ cardinali ſtrigonieñ h̊ fuert rebꝰ infeci receſſſie. Nã necq; regi eoꝛũ
oblatiões ſatiſfecert nec eis rurſus regis rñſum placuit. Significaui tũc olatibi.
B cũ i bũgariã rediſſet nicolaꝰvainoda traſiluanꝰphima vtẽptauit.Sʒ regni/
coł nulla via pſuaderi potuit q̃ ladiſlañ excludẽt. Cõuenit igit᷑ alteꝝ vainod io
bãnẽ:ladiſlaiq; ius tueri inſil pepeger̃t miſſiſq; claculũ ad ceſarẽ nr̃m nũcije cõfir
mationeq; ſuoꝝ officioꝝ obtinueĩt:ac rurſus facultatẽ qndã cuiꝰvigoꝛe ceteros
regnicolas ad obediẽtia ladiſlai reducẽteg ofticia dignitateſq; poſſent illis pfir⸗
mare.Cõuẽtũq; regni apud albã regalẽ i ̊ tᷣs induxef̃t. Jaq; plłes illic ſinit reli
ꝗs expectãtes. Sʒ laurętiꝰpalatinꝰnõ memoꝛ ſuaꝝ artiũ:vbi ia ſibi fſigmetũ po
lonicũ mime ampliꝰ ꝓdeſſe ppꝑẽdit.ꝗ moꝛs wladiſlai polonie regis oibꝰ ꝑſua/
ſa eſt:qꝛ nõ põt diu latere:nouũ deceptiõis eercoge tauit. Rumoꝛẽ nãq; i poꝑpu
los diuulgat ſc iq cũ duce burgũdie cõueniſſe vt eiꝰfiliũ in bũgariꝗ nauigio trãſ⸗
tnittat:eiuſq; rei mediatoꝛẽ quẽdãa hiſpanũ fuiſſe aſſerit:qͥ clami potice noĩie phi⸗
lippi ducis pᷣerat ⁊ nuꝑ hactrãſiuit romã petiturꝰ: Sʒ nemo ẽ qͥ palatino fidẽ ha
beat. Mec em̃ pꝑꝰtot mẽdacia dignꝰcui credat᷑ eſt. Sciũt inſuꝑ oẽs ducẽ SSõ
rũ vnicũ dũtaxat bꝛe filiũ quẽ mime ire ꝑditũ vellet:cũ ſit diues ac potẽtiſſimus
regt ladiſlao ſanguie iunctꝰ.Cui nõ ẽ putãdũ nobilẽ pᷣncipẽ iniuriari ⁊ maxime
cũ e vñia ab bũgaria remotiſſima ſint:nulloq; poſſint vſui eẽ hungaris q̃ res pa
latinũ nedũ mendacẽ i deliꝝ reddũt.hinc ipſe cũ ſuos conatꝰincaſſuz ire pꝑpende
ret:cõuentũq; apud albã teneri.Jã q; vainodã iohem illic ꝑgere ⁊ ad viceſinuʒ
apidẽ eſſe in vicinia:miſſis lr̃is ac nũcijs iohi indicat inſidias ſibi apug albã ſtru
ctas eſſe nicolaũq; velle in eñ manꝰinijcere.qꝙ ſi velit captiuitatẽ euadẽ aut moꝛ
tẽ:albã ne petat inſtruit. Jo hes territ hoc nũcio.mime vlteriꝰpgit. Accipit h̊ ni
colaꝰ vocatiſi; ꝓceribꝰmimig mult inqt fraudibꝰ vtit᷑ palatinꝰ ſua ẽ bec tegna ꝙ;
ad nos iohes venire timet. Sʒ adibo ego eũ nec timebo eũ q̊ me timet.Expurga
bo qq mihi ingerit᷑ crimẽ:nec d alijs cogitabo qð ipᷣę in alios nõ cogito:neq; ſal/
g ↄductũ nec fidẽ peto vllã.Satis tuta inocẽtia ẽ.Si qͥd tñ pᷣter ſoõẽ eueneritvi
vos vos eẽ ↄmoneo:meã vt vidicet iniuriã atq; ſic nicolaꝰcũ Hauc iohez acceſſit
Int ea giſcra vir magnificnr̃iq; ſeculi nõ puñ decꝰ:qͥ ꝑtes ladiſlai apð bungaros
aut ſol ꝰ aut certe cũ pauc vſq; ĩ hãc diẽ tutatꝰẽ.Cũ pãcratiꝰſtãtibꝰiducijs 8534 ſi
bi caſtellũ ꝑ iſidias eripuiſet:vltur ꝰiniurias exẽcitũ coegit atq; cñ octo milibꝰ
gnatoꝝ ĩgreſſi pãcratij fritoꝛin qdᷣdãq; mũuitiſſimũ eiꝰopidũ obſidiõe cinxit.Ac
cerſito cdite geoꝛio vt ſibi auxilio foꝛet: Mã bis q̊́ pacratij vicinꝰatq; imicꝰ fuit
Geoꝛiꝰvo mox wiẽnã venit. auxiliũq; reg rõanoꝝ petijt:mltq; vᷣbis rogauit vt
añ calexiũ qð ẽ opidũ magfici caſpan cãcellarij opidũ ad nouũ caſtrũ ptinens ſᷣͥ s
pactio occupat᷑ obſidiõʒ ponerẽt auſtrales. Que dũ ſic agũt᷑ pactiꝰqͥ ãtea dudũ
cñ lr̃ig ſecurita accẽrſitꝰↄuẽtũ bũgaroꝝ accedẽ recuſauẽat neccẽtũ ſigillis credẽ
voluẽat timore poſtpoſito bũgaroꝝ.Wã maioꝛ giſcre ſſtabat metꝰcũ.vij.cõitibꝰ

— eeffrfrf- ẽMẽũÿ

—
—
— . —

SSς S☛ ☛ S

0

oꝛatoꝛes ſuos ad eoꝝ ↄuẽtũ.actã ſuꝑ H̊ qᷓ ſuꝑ alijs regni negocis rñſuꝝ.Sic
bũgarie vſq; ĩ bc diẽ acte ſunt:qᷓs hcoꝛ vt ſinglari vño meo epᷣo adrieñquẽ iq in

albã pꝛexit in tmanuſq; peerũ ſetradès. Querit᷑ ſe giſqe conatib? opꝛim petite⸗

auxiliũ.Ha ſe regi ladiſiao fidẽ dare ꝓmittit:nec ſe aliũ velle hbꝛe teſtat᷑q; ladil

20-

Boeinotuns ere polonie cui ſeſe aſtrinxerat. Silr ⁊ oꝛatoꝛes ad regẽ romão
rũ de

deſtinat ſe pacẽ cũ auſtria pꝑpetuꝗ babiturũ nulliq; alteri qᷓ; ladiſlao in hũgaria
tãqᷓ; regi parituꝝ aſſerit. Rogatq; ſcribi giſcre ne ſe ifeſtet. Barones bugarie au⸗

dito pancratio: ſub tutela ſua eũ recipiũt.pptim nicolaꝰ vainoda ⁊ dionyſi⸗ cardi

nalis ſtrigonieñ.icribũtq; ceſari ne deinceps giſcrã inſultare ꝑmittat pacraciũq;
vexare:quẽ vigore mãdati ſui cũ omnibꝰ eiꝰbonis ad gratiaʒ ⁊ obediẽtiã ladiſlai
ſuſcepiſſent. Hic apud ceſarẽ rñſuz eſt comiti geonio auſtrales nõ poſſę ante dieʒ
ſancti geoꝛij caſtrametari:tũ ꝓpter impeędimẽta pluuiarũ:tũ ꝙ in cãpis nulle ſũt

berbe. Sʒ adueniẽte vere niſi interim qꝗ debitum eſt panc atiꝰ fecerit.ꝑatos eſſe

auſtrie pceres in cãpñ exire temeritatẽq; pãcratij ↄopeſcẽ. Interi vo tricẽtos egꝗ-
tes ſibi ex auſtria ĩ ſolatiũ vẽturos.Exinde rogati ſunt oꝛatoꝛes pqcracij. Mudd
ĩmãda bꝛent cũ ccellario giſcraq; rẽ cõponẽ:rũ bona pqcratiꝰ iuaſiſſet.Cuq;
negaſſent dictũ ẽ eis ad heru ſuũ vt redirẽt:cui ſi opꝰcẽt maieſtas regia pꝑ ſuos nũ
cios rñderet.Dꝛoceribꝰaũt hñgarie rſuoß? placẽ ceſari qð ad ladiſlai obediẽtiað
pãcratiꝰ veniſſet:qqʒ ſibi venia ſit data.Mõ tñ ſic ei ignoſci dʒ vt aliena cũ iiuria
teneat oꝑpida bonaq; plima:nec eq eẽ vnqᷓ; Rculeate coceſam: miſſn tñ S
uv. Sic res

rauena aſfuptũ eẽ audio ⁊ gaudeo cõicatas facias:ſibiq; me ↄmẽdes qͥ ſũ ꝑpetuo

ſuð. In reb'ecdie h ſut ciemeñ.eps i rbenũ iuit:electoꝛeſq; ↄuẽit. Jaq; bac die

cũ eis babiturꝰ eſt in frãckfoꝛdia ↄuẽtũ.bonãq; fidẽ facit ad vnione ⁊ pacẽ ecclie

Meſcio qͥd ſequat᷑. Hic magna eſt admiratio detarditate legati vit. Mã ſᷣm con
uẽta iã plib? diebꝰ in hac cura ſe debehat oñdere.de q nihil bicſentire mõſtruʒ eſt.

nßenec; magna ſuſpitio qᷓ poſſit aliqͥd mali parẽ vt ſcire pñt qͥ vuẽtiões noꝛũt
ic habitas.Ex baſilea fuert apud nos oꝛatoꝛes qrũ petitio fuit ꝙ ceſar auctoꝛita

tẽ ecclie iuxta deciarationẽ ↄſtãtie factã ⁊ baſilee renouatã tueret᷑ ⁊ mauteneret

vtqʒ dietã nurẽbergeñ.mãdaret teneri:ad quã ſuos oꝛatoꝛes baſilieñ. ↄailio cum

piena ptãte mitteret ſuꝑ oibuſq; ad pacẽ ecclie ꝑtierẽt. Detiuert ⁊ ſaluũ ↄductũ
cui vigoꝛe dietã illã mittẽdi oꝛatoꝛes tute poſſent accedere ſibi etia redeudi ſeu
ritatẽ poſtularũt. Ad pᷣmã petitionẽ data rñſio ẽ ceſari ſꝑ cura fuiſſe ⁊ adbucee.
vt auctoritas ecciſie cuʒ pace ꝑphi xpiani ſicut declarata reꝑit᷑ in ſacris lr̃is ꝑ ſcõg

doctoꝛes ⁊ ↄcilia gnãlia vna cũ ptate ſcẽ ſedis aplice in ſuo vigoꝛe ꝑmanęeat. Ad
ſcom dictũ ẽ vꝛgẽtibꝰcauſis dietã nurbergeñ.eẽ poſtpoſitã:ſicut pᷣncipibꝰ electo⸗
ribꝰchemeñ.epᷣs intimatur erat.ac ſie de ſaluo coductu illuceũdi nõ eẽt oꝑpꝰ vᷣba
facere:ᷣ eis cũ quo recederẽt nullatenꝰeẽ negãdũ.Sic in effectu reſpõſuʒ ẽ q;uis
zoꝛmatiꝰ⁊ verboſiꝰ.Zantũ ẽ qdð ex bis ꝑtibꝰtibi poſſũ ſcribere. Anũ addo qð mi

rabere. Jã ego ſubdiaconꝰſum quod oliz valde boꝛꝛebazʒ. Sed receſſit a me illa

a leuitas qua int laicos creſcere cupiebat. Jãq; nibil magis amo qᷓ; ſacerdotiuã

ſiãq; deo dãte infra octẽdiũ diaconꝰ⁊ ſuo tpᷣe ſacerdotalẽ recipiã dignitatẽ.Hoc

ſi noxetano nr̃o ⁊ iacobo caluo dixeris ſcio tecũ mirabunt᷑. Sʒ eligedũ ẽ aliqñ vi

uẽdi E. int᷑ xp̃ᷣicolas duplex eſt laicoꝝ ⁊ dericoꝝ ⁊ illa rurſus vt noſti diſlin⸗

.

guunt. Mibi in oꝛdine beati petri manere decretũ ẽ. In q gra mihi de elargia

vtq;ʒ ſibi placẽt ſolũ cupiã faciãqʒ Aale.

Suitẽles ſupbi nõſſe iuſticie coaptant Epiſtola.xciiij

ſs ipᷣam iuſticiã ſibi famulari volũt.

Meas ſiuiꝰpoeęta dño iohi de caruaial iuris interpᷣti ⁊ oꝛatoꝛi aplico viro
ſtãti. S. p..Scripſiſti mibi bis ex via ᷣ qʒ ſcripſiſti ⁊ tacuiſſe meliꝰfuiſ
et nã nibil mihi ſignificaſti niſi te vento ſimilẽ germaniã fugere. Altie lr̃e

tue ex teruiſo miſſe fuerũt DOete poſtea nihil accepi:vtinã qᷓ tibi icubebat plene

ablolueris. Ja em tõs ẽ via retrometere, Mã te oes expectamnꝰ. veꝝ qꝛ hirundo

peceſriſti reuerteriſq; bñ tardioꝛ. Scribã tibi ali qᷓ poſt tuũ receſſum otigẽ nec
tãparcus verboꝝ ero teciũ qᷓ; tuipſe me cũ.Jludi q̃ ſecuta ſunt. hiemeñn.anti⸗

ſtes iter ſuũ abſq; moꝛa ↄtinuauit. Jqq; nucios bemꝰqᷣ eũ ex magũcia recedentẽ

—

ire cooniã videft. Itaq; puto eũ iꝗ eẽ in reditu. Cãcellariſcnbit mihi ex oſtañ.
nullã ſpez eẽ ↄcoꝛdie cũ ſuiteſibꝰ:ãa ſupbi natura hoĩesnõ ſe iuſticie coaptãt:v
ſpᷣam ſibi iuſticiã fam lari volũt. Juſtũqʒ id putãt qð eoꝝ fantaſtic ẽ ↄfoꝛme ca/
pitibꝰ. Beneq; inq̃t comicꝰhoĩe imperito nibil quicq; iniuſtiꝰẽ:q nibil rectũ pu/
tat niſiqð ipfe facit. Hũgani int ſe dietã babuerũt nibil tñ g ladiſlaũ ↄcdludere po
tuerũt. Diſcoꝛdant inter ſe admodũ:atq; vt magis diuiſi ſüt ſic ⁊ paupioꝛ es ⁊ mi
lerioꝛes diẽ reddunt᷑: ;uis ex iudeoꝝ moꝛe meſn expectẽt. De baſilea lras vi/
Ai qᷓrũ bic effeeꝰ eſt. Sperãt pꝛes illi tribꝰ rebꝰ. Mã pꝑ ⁊ ſpm̃ſctm̃ qͥ pᷣſidet in ec-
cletia nõ reliudqᷓ eã cũ ſe futuꝝ dñs dixit cũ ea vſq; ad ↄſimationẽ ſeculi. Tũ rex
romanoꝝ q ꝓtectoꝛ ⁊ aduocatusẽ ecclie:recoꝛdatꝰtadẽ officij ſui accipiet arma
2 ſcutũ ⁊ veniet in auxiliũ mr̃i ſue q eſt eccha. Poſt hec in ↄuẽtione nurẽbergẽſi
Erũt viri ⁊ ſci ⁊ ati qui iuſticiqꝗ ⁊ auctoꝛitat? ecclietãq; meridie elucidabunt:nec
umplisſinẽt caliginibꝰ eſſe locu. Zu vide ſi qd babes aquerſuzs. Mã te vocat iſte
laboꝛ. Hec babui ꝗᷓ tibi nũc ſcriberẽ qᷓ vt reuerendiſſimis dñis meis camerario⁊
moꝛieñ.cõices:peto ſi eos oblectat qd meũ fuit legẽ:q;uis nihil ſit qd gallicl atq;
italicis ex me tbeutonico poſſet placẽ. Si poſſem ita yt ſerenas eplas advos mit
tere foꝛſitan res aimanicas nõ dedignaremini.Sʒ qð mittinõ põt ioci de tñ reti
net᷑ Aaile ⁊ bũc viꝝ egregiũ doctoꝛẽ qͥ has defert lr̃as recipe in tuos. Juuaq; qᷣ
Kighnecnnay negleren 6” etn ſr, in eo ſcribe. , ü
ſigari ladiſlan quãto rẽnuũt tanto
Inter ſe diſcoꝛdãt vt eligãt aluiũ. — Ep iſtola XcCv.
Meas ſilui poeta. S. p. d.pᷣſtãti pho dño iohi cãpiſio amicoq; optio.Ac-⸗
cepi ex tuis l̃is cardinalẽ viꝝ excellẽtiſſimũ cumanum. qͥ ⁊ tibi ⁊ ni falloꝛ
mMmibi erat affect?: uib? febrib? exbauſtũ eẽ: plibu ſq; tioꝛẽ moꝛt inieciſſe:ᷣ
2ualuiſſetandẽ ſin gulos amicos eẽ ſolatũ. Mihi poſtea ex baſilea ſcriptũ eſt iã
rũ obijſſe moꝛtẽ:ſilq; cardinales alios tres qd mihi ſũme eẽt moleſtie. Ha cuma
nũ qi patrẽ dñmq; dilexi. Ideo pᷣcoꝛte vt quãtotiꝰveritatẽ reſcribas qᷓ;uis puto
magnã valitudinẽ rumoꝛẽ moꝛtfeciſſe:ſicut de me quondã baſilee factũ ẽ:qñ cõi
catus atq; inunctus pᷣter ſpcʒ oĩm ↄualui.Jaq; in annos octo vita dueo vtinaʒ
ſaluti mee ↄducat vt ſpacin vite ad melioꝛ? degendã vitã ſuſceperim. e tuo be
neficio ⁊ heri nri cõis amplioꝛi dignitate ſat gratulat? ſum. Alijs lr̃is de politicis
ſcripſitibi defectũ notauiq; locũ ſinõ hũiſti ĩas iteꝝ ſcribã. In rethoꝛica areſtote
ſis ꝑ trapeſondã trãſlata. Inuenio ĩ exẽplis ciceronẽ noiari. Meſcio cur id egẽit
trapeſonda. Hã cũ ad vbũ fieri traſlatiões ſoleãt vt ſi ſnie trãſferãt danda ẽ oꝑa
vt ad vᷣbũ facte videant᷑. Meſcio cur cicero noĩet᷑ in areſtotelis oꝑibꝰqͥ nõdũ na/
tus erat dũ volumẽ editũ eſt niſi cicerones etia an areſtotelẽ fuert. Quid rei bic
Iſit ex te ſcire cupio. Moua apud nos nõ ſunt hũgari ſ cue nõ ↄcoꝛdarũt cũ ceſare
nro ita int ſe ↄcoꝛdes nõ ſũt:nec aliqͥd poſſũt ↄcludẽ q ladiſlao ſiudicet.Sic ei
infantulꝰ ab hoibꝰ deſert? a deo iuuamẽ bʒ. Polonꝰ adbuc ſpem ſui reditus facit
Huis eſt moꝛtuꝰ. Foꝛſitan aliqͥs polonoꝝ in moduz oꝛphei ſmites poterit flectẽ
rautibꝰ vmbꝛaꝝ dños ⁊ pᷣces ſuſplici vt oladiſlañ reddt. Sʒ vigeãt nedũ redu
cendũ cernere ꝓperat illũ imppetuũ ꝑdat. Mũ cius ad inſeros miſſus? oͤ berculẽ
reuocet. Audiemsan noctis eterne chaos aꝑiat᷑ receptaſq; ſemel vmbꝛas remit/
kat. Cũ ſuitẽſibꝰ albertꝰ dux auſtrie bella gerit magniſq; eos viribꝰ pᷣmit:nõ tñ eo
rũ ꝑtinacia vinci põt vt iuſticie viꝗ amplectant᷑.Cñ atheſinis magna ſpes ẽ cõ⸗
coꝛdie. Dux ſabaudieiĩ aꝑto bello ẽ ↄ dmũ auſtrie. Juuatqʒ ſuitẽſes qð patri nð
ꝓderit qͥ bas ir̃as defert. Alia noua tibi ꝗᷓ ſticeo referet. Jpm velis dño nĩ̃o cõi
⁊ me cõmẽdare. Richardũ valere iubeo dño comiti me e⸗ . Julianũ ſaluñ cu⸗
bio. Petro de noxetano ⁊ iacobo coluo ſalutes ex me dicito.Dicerẽ yt. R.pdijs

SSS

2 fe

——

sdrieñ. mme ommẽdares ni timerẽ mulctare ulũ cèend cuinõ poſſus pticeps e6. S3

vale cũ eo ac dño franciſco ſuo ⁊ frãcia libꝛarioꝝ pᷣnciꝑe.Ex wiẽng.

rſuadet legationis fungi officio. la rrof
Perſuadet legationis fungi officio. Epiſtola xcvj.
Euerẽdiſſimo in xpᷣo pꝛi ac dño dño iohi ſci angeli cardinali vño ſuo colẽ
diſſimo: Eneas ſiluiꝰpoeta imperialiſq; ſecretarius.S. p.d. Gꝛauf mi⸗
bi calamꝰ eſt grauioꝛ charoꝝ abñtia dnoꝝ:grauiſſimũ eſt nibil ſcriberep
cipuis patribus cũ eſt ociũ.Cũ &̊ veniſſem in affricã quꝗ vos ſeuã poteſtis inter
Htari remoratus ſuʒ pluſculos dies. Nec eĩ ſanctis dieb ?homini pᷣſertim rome
ſanctificato videbat᷑ faciundũ iter. ſRemãſi g̊ ꝓcopio floꝛẽtiã miſſo vuʒ hieſum
Quid inquã:nibil bero tuo cardinali tuo legato tuo ſcribes:victus ſuz ſcribere.
Sʒ qd ſcribã niſi iocer:nibil ẽ ſcriptu dignũ: ⁊ iocari vel grauitas cui ſcribit eiug
Vltps vecat. Quid igit᷑ faciã data ẽ int equitãdũ mihi ſenbẽdi materia. Obuiꝰ?
fuit nobis apud ſcm̃.. ex familia grunewaldi quidã. En ecce materiq. Cũ noſjo
grunewaldũ magnũ alidqd ſuſpicamini:magnũ Ebercle. Is obuoluto capite fa/⸗
cieq; moꝛe gentis cõtecta:interrogat?eſt ꝑ iohem meũ cuiꝰeẽt ⁊ vñ veniret. Fri⸗
ſingeñ. ſum indt ⁊ ab epo meo friſingeñ.venio paulopoſt a me reptus itidẽq; in⸗
terrogatꝰ:vbi mę nouit:ex venetijs inqͥt venio:⁊ ſi vlteri qris ex nurcberga neè
ᷣcqᷓ; vlteriꝰ reſpodẽs vexato calcaribꝰequo:feſtino euaſit. Ingeſſit hõ ſuſpitio-

nẽ cũ aliud mibi aliud iobãni retuliſſet nec libent᷑ mibi rñderet. Audiuerã in via

fratrẽ cãcellarij moꝛtẽ obijſſe atq; binc ↄicctatus ſuʒ venire hoiem ſui heri cam

ꝓmoturũ. Dicet hbic aliᷣs qͥd tuaintereſt illo moꝛtuo ſuꝑ ecclia friſingeñ. Mea

nibil ̊ regis intereſt. Ob quã cãm rogo pᷣcoꝛ obſ. ecro ne qͥd innouari ꝑmittatis ſi
nelr̃is regijs:nolite pᷣncipè ofrfendẽ:nolite etiã hõi inimico vꝛo plꝰ credẽ q; expe/

giat. Aeteres amici ſo nouis ſut pᷣponẽdi. Hana ẽ amicitia quã met facit ñ amoꝰ
eſcio ſi vera ẽ moꝛs friſingeñ.qᷓ dꝛ cõfingi põt.Si vera eſt in oculis regẽ hie oʒ

os ego.v.p. r. quoad poſſũ facio recõmiſſos.Si
venerabat᷑: cãcellariũ

Sin ↄficta ⁊ regẽ ⁊ cãcellariũ.os.
adeſt cardinalis bononieũ.ſibi qʒ rẽ hãc comẽdarẽ a regẽ

amabat: ⁊ me q́ charũ habebat p neſcio quõ iaſſũptiõe pape illũ amiſimꝰ: nul⸗
tũ ſupbi ⁊ inſoletes eranp.cũ duos ĩ curia cardinales qͥ nos diligebãt baberemꝰ

Mecem̃ qcqᷓ; erat qd impetrare tãtis ꝓmotoꝛibꝰnõ poſſ. emꝰ. Mã qð vr̃a prudẽ
tia obmittebat: ſupplebat vononzfen iigctta. ſolalẽ. v.r. p.vbi non ꝓficitiæ
vos:nibil eſt q ampliꝰ ſpare poſſumꝰ.Qb quã rem vexabimꝰ ampliꝰ?nos necᷓ
eſcere vnq; ſinemꝰ. Si vultis apud nos apud gerſenr̃amq; wiẽnã bñ recipi.cu-⸗
eenei rome nos fiat:⁊ oĩa qͥ petimus fiat:ac deficiẽtis bononien.vices ſup
lete. Sʒ intelligo vos cauebimꝰdicitis nec almaniã reuidebimus. Hã ꝙ lesati
fuerimꝰin germaniã deſignati: nõ eo tendit vt veniamus illuc:ſ vt paſcamꝰ vos-
vᷣbis vtqꝙ vos bincexpelleremꝰ qͥ añ ꝓnũciationẽ legati nolebat abire.Quis ve⸗
lit in almaniã venire dietas inumeras adire:pᷣdones timere:ſꝑ pacẽ inter hoies

tractare qui ſaxo durioꝛes ſunt: ⁊ ab alijs iura eccleſie romane petẽ:qs ſaciare im

poſſibile eſt apud qð nulia honeſtatis ſed deboneſtai maxia rõ eſt. Bñ atc; ohti⸗
ine reuerẽdiſſimꝰille pꝛ moꝛineñ.deliberauit qͥ ꝓuinciã renuit nec agrũ ille ſteri/

ſẽ colẽ vult neq; illuc ire. Añ rarꝰẽ cũ honoꝛeę reditꝰ. Syille ꝓnũciare noluit cau

tus ⁊ ſapiẽtiſſimꝰpꝛ. Nos etſi noĩati ſumꝰ.nõ ibimꝰtñ. Pꝛimꝰ ſapie gradꝰfuerat
nolle nominari illũ:qꝛ nõ tenuimꝰ:a ſecũdo nõ excedimqͥ ẽ non ire. Sic arbitroꝛ
dicẽ. p. v. reuerẽdiſſimã. Sʒ nihil facitis:nꝗ hoc ẽ qd volut almani.Hõ em̃ vatu
rus recepturꝰẽ legati aduẽtꝰ. Jõq; ⁊ ſi nũq; fiat nõ dolebũt. J pſis ꝓuiſũ ẽ tuti
ſüt in ſecuro ſũt. Aos ſi vẽdicare iura vult aplice ſedis vt veniatis opoꝛtet. Oꝛ ſi
laboꝛes fugit nibii eſt qaʒd iuuet nõ venire.a lris ⁊ petitionibꝰnris plus rome.p.
vꝛiaʒ obtũdemꝰqᷓ; ĩ germania. Mulla die nulla hoꝛa nullo momẽto ſinemꝰ qeſcẽ
p. vꝛam. Sempꝑ cauſe theutonice vos occupabũt.His acccedẽt hiſoani quibus
vt moꝛẽ geratis opoꝛtebit:atq; hi nõ pꝛecibus ᷣ minis vꝛgebunt. Hec veneti nee

.
ꝛentini nec genꝰ vllũ italoꝝ impulſatã telinquent.d.vꝛat. Ihit papã rogatñ
1972 eie oe toꝛmẽetũ eſt q̊ nullũ ſinlie tyrani duri? inuenerut. In te⸗
nebꝛoſis aulis cubiculiſq; vitã inerteʒ felicẽ ducet. Oꝛ ſi germaniã cito petenitis
noſco naturqᷓ veſtrã:ipſi vos agri ſaltuſq; ferarũ intereũdũ flamã lacꝰ mõtes ob
lectatet ⁊ ſaluberrimꝰaer:Sʒ nolo plura dicere ne cupiditatẽ nimia veniẽdi ob/
iectem q̊ ꝓ meo cõmodo neſcio vbi magis.R.p.vꝛam eſſe cupia rome an i germa
nia. ANalete ⁊ me vt ſum recognoſcite veſtrũ. rſende ſt f ,.
Amicitie diſſolute cãm exponit. KpPi 0 9. xcvyj.
Aeas ſiluiꝰpoeta.S.p.d.michaeli de phullẽdoꝛtr regie cãcellarie ꝓtbo/
notario. Sequebar magnificũ virũ dñm caſparẽ cãcellariũ ex nureberga
rrecedentè: cuz inter equitãdũ rogaſti me vt tibi patriã tuã reuiſuro aliqd
ſcriberẽ. Mã ſic potiſime recõciliatũ me tibi cẽſeres.Ego tũc nõ rñdi me ſcriptu
rũ niſi tue ad me ir̃e prius deueniſſent. Nũc cuʒ diu expectarim ſcripta tua iãq;
mihi ſatis pſuad eã:inuanũ me manere vt ſcribas. Deliberanituo deſiderio mo/
rẽgerere pꝛioꝛeſq; meas iras ad te dare ꝙ ſi verũ audire vis(debes aũt velle jnõ
tantũ tui cã facia quãtuʒ mea.Aeniũt ad me plures auerũtꝗʒ diligent ex me cñ
int᷑ te meq; turba fuerit. Mota em̃ oibus erat amicitia nra ⁊ qi pictagoꝛeos ami/
cos nos oẽs arbitrabãt᷑:cũ ⁊ liberi ⁊ bona oia inter nos cõia viderent.At cũ po/
ſtea ſeoꝛſum inceperimꝰviuere:ſciſcitant᷑ oẽs:cur h diſcidiũ intceſſerit valiqui te
aliq̃ me incuſant:nõnnlli vtrũ Ae ego cũ mibi de re bac verbũ fit: erpurgo me
ipʒʒ ⁊ cãʒ meã ſine aduocato defendo.ſic vt ⁊ te facẽ nõ ãbigo. NHã ⁊ ꝓcopiꝰbobę
mus vir pᷣſtãs nriqʒ amãtiſſimꝰita tuis vᷣbis ꝑſuaſus erat: vt oꝛone magna opꝰ
fuerit añqꝙᷓᷓ eiꝰopinionẽ mutare potueri:qꝛ tu eñ imbueras. Exiſtis bat em̃ bõ me
potiꝰqᷓ; te peccauiſſe.Sʒ audittãdẽ rõnibꝰmeis ſniam variauit.Jãq; vt ẽ nõ me
aicitie ius violaſte ſᷣ tẽ ſicut ẽ putat. Sʒ ẽ mihi ꝑmoleſtũvnicuiq; poſcẽti reddẽ
rõnẽ. Mað vt diuturnioꝛ nr̃aqʒ bẽiuolẽtia fuit eo notioꝛ oibꝰfuit. Sʒ venit ĩmẽ
tẽ 3 papiꝰ floꝛẽtinas fecit. Is cũ palliũ olei pauxilio maculaſſet.qꝛ ſe ꝑ vꝛbẽ eun
tẽ ſinguli ꝑcõtabant᷑ qͥdnã t ꝙ palliũ deturpaſſet. Cũ grauit oibꝰ rñqeret:cequ
lã pgameni pallio ↄſuit in q̊ ſcriptũ erat oleũ. Hec poſt bac eoaen aſch vexatꝰẽ
Occurrebat em̃ interrogationi cuiſiibet cedula. Ita ⁊ mibi faciendũ eſt. Scribã
ad tecãs cur ex tua mę ſubtraxeri amicitia.Si qͥs deide ſcrutatꝰme fuerit ad epi/

—

ſtolã hãc rem ittã:ex qᷓ poterit qͥſqʒ ⁊ cãs diſſolutiõis amicitie noſſe ⁊ nõ me cul/

pãdũ ß̃ te Hort fuiſſe. Et ſatiſfacia tibi qͥ meas lr̃as te cuꝑe ſignificaſti. Fateoꝛ ei

me pꝛioꝛẽ fuiſſe i amiciia dirimẽda:cũ viderẽ nõ elegiſſe me virũ qͥ poſſet i amici
tia mea eẽ diuturnꝰ. Mec ꝓpterea mirari quiſqʒ dz ꝙ beniuolẽtia nra biẽnalis fuę

rit. Nec em̃ anni duo vera amicitiã oñdũt:ſ̊ vix etas hois ſaᷣ cõp:obat amicitis

Plures ſũt qͥ nobis ab initio placidi ⁊ humiles vidẽt᷑.ſ hi ſucceſſu tꝑis q̃les ſint
appareãt. Poſſunt em̃ aliqͥ nature vicia ad tpᷣs tegere imꝑpetuũ tegere nõ pñt.
Meccſte eſt em̃ vt ſeſe aliqũ quales ſint demonſtrent.quod cũ fit ſoluit᷑ amicitia:
quia perditũ eſt q¶ amabat᷑. Jam te arbitroꝛ quo pergã intelligere. Hõ inſimu/
lo te alicuius vicij:ſeq aio te aliũ eſſe q; rebar. Dutarã te meoꝝ eſſe cõſoꝛmẽ mo
rũ:ideoqʒ; te amaui.Et certe finxiſti te nature mee admodũ ſimilẽ. Mũc quia nõ
continuas necillees qui antes fuiſti: nec amoꝛ meꝰ erga te ille eſt. ego vt vixi ab
nitio tecũ ſic ꝑſeueraui ſemꝑ. Itaqʒ ſi nunc nõ ſum amandus nec in pꝛincipio di
ligẽdus fui.NHec iſta dico ꝙ me bonũ te malũ arguã:aut moꝛes meos ſinceros di
caꝗ ⁊ tuos impuros. Doteſt eſſe vt tu bonꝰſis ego malus.vtcũqʒ eſt:nõ põt qmii
tia pdurare vbi moꝛes diſſiles ſũt. Sʒ ne rẽ illa faciamꝰlõgiuſculã dicã tibi qͥd eſt
qð me nõ ſinit eſſe amicũ tuũ.Et quibꝰin reb? iniuriatus ſis mibi exponã. Moꝝ
Diuerſitas ẽ in hoc ꝙ tu multoꝝ es ego paucoꝝ:tu pecunijs ſtudes: ego eas pui
facio:tu lr̃is aliqñ ad lucrũ vacas:ego ad quietẽ ai ſequoꝛ eas.Tu rigidꝰ ⁊ atrox
ego lenis ⁊ facilis:tu cibis pluſe venere oblectaris:ego plꝰvenerẽamo qᷓ; cibos:

5

☛ – – –☛ = ArrE ee —

2 —
— = = =— —

Tu nocte adueniẽte nũq;ᷓ dꝛmire ⁊ nũqᷓ; mane ſurgere vis.Ego poſt cenã paulu
lũ poſtq; quieui doꝛinire vellẽ:⁊ ante lucis.aduentu ſurgẽ:tu clarꝰ: ego humilis.

Sut be int᷑ te meq; differetie.qð ſi fateri nolis eoꝝ iudicio:ſtabo qͥ te meq; vſu co
gnoſcũt. At certe cũ pumũ int᷑ uos ſunt iacta amicitie fundamẽta:q̃ certe wale ia
cta fuerũt.tu haud talẽ te mõſtrabas.ſᷣ eras mibi admodũ moꝛigerꝰ.ita vt qᷣcqᷣd
mihi placeret:idẽ ⁊ tibi videret᷑ coꝛdi.taliq; arte me inuaſiſti. Sʒ mutaſti poſtea
modũ viuẽdi ⁊ ad pꝛioꝛẽ naturã tuã rediſti.OQð ſi tu vita mutas decet ⁊ me amo
rẽ mutare.Dicis qͥd eſt:qð tibi obfuerit.Multa ſũt michael ne vereare lsceſſiſti
me lingua:dixiſti pluries inter cõmẽſales meleuẽ multiſq; vicijs me inſimulaſti.
Aue ſi foꝛtaſſe vera fuerit. Scio em̃ me miſeris inuolutũ //decebat te nõ int᷑ ali
os.ᷣ int᷑ te meq; coꝛꝛiꝑe ⁊ ſi me non emẽdaſſem ſicut euãgelij lex iubet.adhibere
vnũ poten vl duos ac poſtmodũ ecclie dicc.At tu me coꝛa ſo laudaſti bladituſq;
mihi magnopꝑe fuiſti.pꝰtergũ vo mõſtraſtime digito atq; ſibſanaſti.Sũt noti tui
meiq; ex qᷣbꝰ ſepe audiui hec. Mec tu negare potes an comediã mes carpſenqua
e criſide feci nurẽberge.ñ ẽ mihi cura ꝙ mea ſcripta tuo iudicio repꝛobet᷑ q;uis
magnũ cẽ. Hec ego laudani muſaʒ meã ex te volui:qꝛ nõ ẽ digna laus q̃ ab hboie ac
rei imꝑito venit.ſᷣ noto aim tuũ. Pꝛeterea ſi qͥd vicij inerat decebat te me admo⸗
nere vt limaſſeʒ at tu neqdũ carmè ſ autoꝛẽ q̊ʒ irridebas me leuẽ accuſabas qͥ co/
mediã ſcripſiſſeʒ tãq; nõ laudi terẽtiꝰ⁊ plautꝰhabiti ſint qͥ comedias ſcripſerunt.
Sʒ mitto hec.Alia ſũt q fame mee plꝰ obfuerũt. Quinq; ⁊ vigiti aureos mutuo
mnihi dediſti:magnũ officiũ ⁊ amico dignũ. Ha cuiꝰtu fide i pecuma coguen tuto
illi oĩa credas: argẽtũ ẽ alt᷑ ſanguis. Subueniſti mihi fateoꝛ i re neceſſaꝛia nec ego
vnc; iuficas ibo me tibi ꝓpterea obligatũ foꝛe.Repetiſti ex me mutuũ nõ ↄmuta
ui vᷣbũ.Sʒ cũ ipᷣe pecũia vacuꝰeſſeʒ ex alio mutuat?ꝰſuʒ ꝙ tibi reſtituerẽ. HBũñ huc/
uſq; actũ ẽ pꝰ dies exinde aliq̊s cũ ex me nõ nihii petẽs qð pᷣſtare nõ poterã:dixti
me tibi ſuccẽſere:ac ꝓpterea ſuccẽſere ꝙ tuũ es repetiſſes. Hagna ꝓfecto hecin
iuria fuit. Mã qs pꝰ h̊ mibi numos credat:ſi repetẽti iraſcar magno me crimine
inſimulaſti tꝗtoq; meũ aim offendiſti mag:quato ab ea intẽtiõe eoq;vitio magis
abfuerã. veriꝰ dicẽ poteras. Jõ erga me aliꝰẽ eneas qꝛ nõ nibil ſibi detraxi.Aut qꝛ
nõ affui ſibi in pſecutiõe bibaliũ.Aut qꝛ ſibi detrabẽtes no redargui.Hocme mi/⸗
hael mirũimmodũ turbauit.Ox ſi dicis antea qʒ me tibi fuiſſe ſolito guioꝛẽ nõ ne
gabo.Sclebã nãq; me tuis moꝛſibꝰ laceſſitũ.Sʒ erãt illa vulnera q̃ nõ egre cura
ri poterat:ſi alia nõ ſuꝑuẽiſſent. Et qpe ꝙ tu dicebas me ꝗꝓpt᷑ repetitione pecũie
ↄmotũ:facile põt refutari. MN ⁊ añq; pecuniã repeteres cognit qᷓ de me dixerras
clãculo.nõ era tibi ex ↄſuetudine pᷣſca ↄiũctus:paulatimq; ſtudeba me diſiũůgere
memoꝛq; ciceronis ſnie nõ rũpere beniuoletie vinculũ ſ ſoluere nitebar.O
Fa trücaui amoꝛis funẽ tua culpa fuitũ mme coꝛã alijs pt pecunia tibi mo/
eſtũ aſſereres.Feci tũc yt naute faciũt.qͥ aduenieẽte piculo nõ ſolunt nauẽ ſ re
tinacula inciqut.Hec credo ſatis fuiſſe ad amicitiã dinmẽda.Mã q ciſtꝗ mibi cõ
modatã vẽdideris iacobo nr̃o.ꝙq; tuos libꝛos repetieris ⁊ meos retinueris nõ
vitio do ſ̃ idignatiõiiã ſuboꝛtetnibue. Si qd me hic mẽtitũ putas redarguere po
tes mihiq; reſcribere.Ego alienũ potiꝰ q; meũ iudiciũ ſeq̃r. Et bãc eplaʒ bonoꝛis

mei tutricẽ oĩbꝰvabo qͥ de nr̃a ſeꝑatiõe q̃ſiuerit. Int᷑ me at ⁊ te ꝑmꝰ amoꝛ parq;

charitas reuiuẽ nõ poterit nec amicitia æ qᷓ fuit niſ ⁊ moꝛes ⁊ couictꝰredeat qui
añ fuer̃t.Famãq; meã videã reſtitutã. Aale ⁊ ſi duriꝰ ſcribo qᷓ; ferre queas me/

mẽto ⁊ te de me locutũ fuiſſe acerbiꝰq; int amicoſ deceat.Ego tepotiꝰſolũ ſoluſq;

arguẽ volo q int᷑ alios de te aliqͥd dicẽ qd tuo poſſit honoꝛi vel vtilitati detrabẽ

Mã ⁊ ſi ſoluta ẽ amicitia.nõ tñ q̃ inter hoies eẽ debʒ cũ honeſtate ſocietas eſt ex/

tincta. Iterũ vale.Ex wienng. R]Piſe Pr
Sae vr r efime vofcis ſuteptis. WDPiſtola. xcviij.
Euerẽdiſſimo pii dño leonardo epo patauieñ.Eneas ſiluiꝰ ⁊c. Reuerẽcdliſ
ſime pater poſt humilẽ recomẽgationẽ ⁊ obſequioy meoꝝ

pere beniuolétie vinculũ ſ̃ ſoluere nitebar. Oꝛ aũtꝰ

cxbibitionẽ. Speraui meo in reditu. .v. v. àpud wiennã coõperiſſe 9ð mibiiocũ
diſſimũ fuiſſet vt de rebꝰecclie nõnulliſq; alijs cõtuliſſe;.lcpterea familiari meo
iobequẽ ad eccliaʒ deſtinaui meã nibil larũ cmiſt.ver: a vnanandati nun⸗
cũ oꝛatoꝛes regij patauia ſntpeinadignaciona vr̃am allocuturi:ſtatui an
ca ſcribere.qbꝰinemoꝛiꝗ vfi ex menõ poi e deleri ſciatis. Hec em̃ is ſuʒ bñficio
rũ acceptoꝝ vllo tpꝑę valeã obliuiſci. Scio nãq; nõ eẽ viros nec etiã hoies:ſᷣ atro
ces imaneſq; feras qͥ nõ his ſo afficiunt᷑ a qᷣbꝰ⸗ bñficia receperũt. Stulti dam fu
Ziut eos q de ſe benemeriti ſũt eoꝝq; ↄſpectũ hoꝛret aͤbꝰrepẽdere vices nequeũt
AQAuidã vo plus bumanitatis babẽtes benefactoꝛes ſuos aſſidue comitant᷑ ⁊ gra
titudinẽ quã in factis pᷣſtare nequeũt vbis oſtẽdũt nec abſurde.Memo ẽ em̃ tam

paupꝑ vt benefactoꝛi ſuo grat?ꝰ ec nõ poſſit:qꝛ nec auro neca argento ceteriſq; rebꝰ
pcioſis gratitudo pᷣſtat᷑ ſ aio.Animus aũt taʒ mendico q; opulẽto bonꝰ eẽ põt:
hüiuc vt ex me ſuſcipiat.v.r.p.ſupplex oro.Scio me lus debere qᷓ; poſſim ꝑſolue/
re. Sed boc me ſcire ſpes eſt qdã ſolutionis mee. acultates coꝛpꝰ meũ vita ac
poſtremo animꝰ in vra ptãte ſunt. Mibil in bis ampliꝰ inris babeo ſic me vꝛis be
neficijs deuinctũ teneſ. Sʒ de bis als.nũc pauca dicẽda ſũt de ſtatu romane curie

Laput illiꝰ eugenisfuit dũ ad eũ veni ſatis ſoſpes ſi poſſũt ſenes eſſe ſoſpites. In

meo receſſu podogra:ciragraq; debilioꝛ factꝰ?: petitioni regie nõ annuit.Cõciliuʒ
nãcq; in almaniꝗ nec dedit nec daturꝰẽ. Si q̃d aliò regia maieſtas cupiuiſſet opta
ta retuliſſet: ᷣ nibil poſtulatũ ẽ niſi ꝙ pacẽ ccclie ↄcernebat.quis ille nõ pacẽ ſed
maioꝛẽ qri ſeditionẽ diceret. Rex aragonũ ſimultates pᷣmo Hoct aptũ odiũ cũ eu
genio babuit: 2 ne ad ex regno in vꝛbẽ veheret ꝓbibuit. At bec an meuz ex curia
rereſfũ ↄpoſita ſũt. Et in gram vtriq; rurſus vetũ =. Panoꝛmitanꝰ apð eccliã ſuõ
cũ tedio vitã expuit. Carqinales i curia ples ſũt:ſᷣ nõ vt ſolebãt diuites. Nꝗᷓ ⁊ oĩa
ofricia diminuta ſunt ? aduocatoꝝ pᷣſertiz. Acptea er bis q̃dã alijs ſe rebꝰ exer/
cæct. Geneſi? de la poꝛta i in legationibꝰ qſtũ facit. Nec em nuc rome fuit: tridẽ
tiũ miſſus erat.Yoꝛſitan nõ ſic ei ſuccedit:moꝛtua coiuge ſicut antea duʒ illa vixit
Multi em̃ hũc in aduocatũ patronũq; babere vt ibm vmi coueniret ⁊ mulierẽ
honeſta facię ac ſermone blado poſſent alloqui. Fuit nach magni ingenij femina
q̃ nũc modeſto nũc molli nũc ꝓcaci vtebat᷑ oꝛone. In cuiꝰ facecijs atq; ſalibꝰ plu
rimis lepos inerat. Sʒ becdũ ex nouria romã petẽ feſtinat pꝛiꝰ moꝛbo abſũptaẽ
q itineri ſe comitteret. Air eiꝰ⁊ ↄiugẽ ſił ⁊ amicitias ⁊ eloũntia ꝑdidit. Nec ex ro
ma plꝰẽ qd quęã ſcribẽ de filio ducis venetiaꝝ noui qbigo vꝛaz. r. p. aliqd audiuiſ
ſe:qͥ venetias fugiẽs. tergeſtũ venit. fama ẽ en reipublice ↄſili⸗ mediolañ.duci re
uelaſte ac pterea leſe maieſtat erimine danat?c. ſReli iaduẽtũ.p.v.reſeruo cui
nõ minꝰauide parerẽ redqſitus ꝙᷓ; qui eidẽ.r. p. aſſique aſtãt. NHalete. .
Aroꝛẽ pſtitutã viro ſuo còcliare con⸗ Epiſtola.xcix
tur ꝑ mecliz perſona modo congruo. PI EA.
Meas ſiluiꝰpoeta imꝑialiſq; ſecretariꝰdño henrico ſcoter plebano i plet/

tenberg. S. p. d. Int᷑ alia pietat opa maximũ eſtvroꝛẽ viro ſuo aiũgere ne
ſepate viuãt. qᷓ duo eẽ debẽt i carne vna. Qui vᷣo diſiũgit mrimdio iũctos
is dei aduerſat᷑ pceptis. Scriptũ eſt em:qs de cõiũxit hõ nõ ſeparet. Nerũ maniti
qᷣdã adeo duri aſperi crudeles feriq; reperiunt᷑ vt nõ ſociã diuine · bumane do⸗
mus vxoꝛẽ ſuã putẽt:ſ etiã tãqᷓ ſeru ⁊ vile quoddã macipiũ teneãt.nũc iniuriã/
tes vᷣbis nũc fact.Cedũt pauꝑculas feias lacerat eruciat moꝛtẽc; minant᷑ Minc
plures ſuos viros deſerũt.Cuq; victu careat: alioꝝ viron a aͤbꝰ alant (õmercia
ſuſcipiũt. Que res nõ tm̃ ipis mulieribꝰ¶ Mã leues ſũt fragiles timide quãtum

ipſis viris imputãdũ ẽ:qͥs opoꝛtet eſſe ↄſtatioꝛes ⁊ in re qualibet meliores. Mũc
Curbec ſcribq paucis abſoluã. Accepi nup ſocin meñ quẽ babeo ĩ frãconia. Cum
in oppido quodã ꝑ aliqͥs dies fuiſſez occurrit mibi mulier dã fo:ma egregia ſta

tura tñ bꝛeui.Hac baſilee viderã ſepiuſq; fuerã allocueꝰ. Mã cõtribulus quidaʒ
ne? es maxie dilext. Interrogo quid faciat vti valeãt quẽ babeat amatoꝛẽ. Ait

—

— —

tt⸗
ui

ene

t

ſe artificio ſericeo vitã duͤcerd. bene fibi effe: amatoꝛẽ nullũ bie. DPucit me domus

oſteẽdit veſtes ⁊ oꝑa qᷓ fecit:vnicãq; bʒ ancillã.Et quꝗtũ ſuſpicari poſſuz vita eſt
vtriq; pudica. Lu ego num tu inquã virũ habesvtinã nõ haberẽ reſpondit. Mã
ſic ⁊ ego aiam ⁊ ille ꝑdimus.Cuʒ eefogagt cʒ vbi nã eſſet vir ſuus:dixit in baſi/
lea vocariq; bermanus aſpel.cũ quo iꝗ plunbꝰ annis nõ fuerit. Ma vir ſeu⸗ ẽ in/
q̃t:qͥ me die noctuq; bũc pugnis nuc fuſte cedebat.Ad extremũ etiã aũt miſmoꝛ
tẽ minabat᷑ quã ego fuga euaſi.Lũc ego en bona mulier. Si ia te ille recipe vellet

tecũq; viuere vt virũ c vxoꝛe decet:an ad eũ reuerti velles:vtinꝗ inq̃t mulier: ſʒ

noui boſem qꝛ nõ faciet.Amat em̃ aliã feiaʒ.eãq; domi cõcubinã hʒ:cui ſũt ex illa
plures filij. Quid tu es ꝛqus egosfoſtau e iã pcti penitet.⁊ ſi te repiret alacri
ſuſcipet aĩo vitã q; ſuã emẽdatã ageret tecu. Ais ne vt ſuſcitem eiꝰ aim. LZũ illa.
Hic ſepe ad me venit poſtq;ᷓ ab eo fugi: nec me qrebat ſ̃ res meas itidem nũcti
meo. Aeniret em̃ vt puto: ⁊ qᷓ nũc habeo ſecũ aſpoꝛtaret: mihi autẽ ſolg vxerbera
⁊ cicatrices aut liuoꝛes relinqueret. Mõ ſic faciet inquꝗ ego. Haʒ ꝑ media fidẽqʒ
pſonã ſcrutabor a im ſuũ:⁊ ſi bonꝰerit ſuadebo vt ad te veniat vtq; te recipiat ?
finẽ peccatis ponat.Ad bec mulier pᷣcoꝛte inqtierpiaris. Ma meo cñ viro libent
viuerẽ vt aĩ am lucrifacerẽ ſuã meãq;. Hec ptim ꝑ me pꝑtim ꝑ interpᷣtẽ ſuʒ locutꝰ
Niũc ̈ reuerende pꝛ. In hoc ope pietatis vt ꝑtes vr̃as intponẽ velitis pᷣcoꝛ:vt K
fieri põt viro ſuo reſtituat᷑ mulier. Aelitis & infoꝛmari qͥs ſit iße hbermãnꝰ:an vi/
uat. an cocubinã habeat: an moꝛate viuat an crimioſe.qð ſi adhuc ĩ pctõ ẽ adul
terã domi bʒ. Ingerite ſibi ↄſciaʒ incutite timoꝛẽ̃.Exponite qbꝛeuis ſit humana
vita q;fallax q;incerta:qᷓ;certa moꝛs inſtat:q;incerta moꝛt hoꝛa.vt bñ viuẽtibꝰ ꝓ
miſra ſit eterna felicitas.inale aũt opautibꝰſapliciũ ſemnpit᷑nũ. Ignis cdax pena
ſine fine. Exbortamini vt ad ſeipᷣm reuertat᷑ ⁊ ad creatoꝛc ſuũ deũ q̃ͥ eũ ꝓpꝛio ſan
guie redemit ſuadete ſibi vt dũ viuit memoꝛ ſit dei.vt cũ moꝛiat᷑ memou ſui ha-
heat deꝰ. Inducite vt excluſa cõcubina quã cũ pctõ ten et:legitimã ↄiugẽ recipiat
tomiq; téneat quãꝗ cũ mercede bꝛe poterit ⁊ deꝰ illi benefaoet nec reſinquet eũ in
tꝑe opoꝛtuno. Mũana res ẽ peccare:angelica emẽdare:dyabolica pſeuerare. Re
cognoſcat ſe tandẽ ⁊ ad deũ reuerſus dicat.Erraui ſicut ouis qᷓ perijt:reqre ſeruũ
tuũ: qꝛ mõdata tua nõ ſum oolitus. Miſereat᷑ ipius miſereat᷑ cõiugis exulantis.
Parcat ↄiugi peccata ſua vt cõiunx q̊ ſibi ignoſcat:ſciat ſe ita obligatũ vxoꝛi ſi
cut ⁊ viro eſt vxoꝛ.Mõ ſuꝑbiat ⁊ dicat ego vir ſum.ã ambo creature ſunt deitã

vir q́; femina. Apud deñ no cſt viſtinctio ſexus:tã ꝓ femina q; pmare nat ẽ paſ.
ſus crucifixia moꝛtuus dũs. Si pꝛudentioꝛ eſt vron vignũ eſt eos o plus ſapiũt
impfectũ tolerarg minus ſapiẽtis. Hã z aplus paulꝰ iubet alterũ alterius onera
poꝛtare ⁊ oẽs vnũ eſſe in xvo. ſibermanus ipſe acquieſcere vult veſtris mont
tis vxoꝛẽq; pꝛiã recipere: ac cũ ea caſte pie ⁊ ſancte viuere:dimiſſis pꝛiſtinis in-
iurijs atq; odijs: ſcribite mmibi ſtatiz. ⁊ ego tunc ſignificabo locũ in quo eſt mulier
cui nomẽ eſt katherina:⁊ faciã ꝙ ipſa veniet ad virũ ſuũ:aut ſi vir voluerit pote
rit ⁊ ad eã venire ⁊ cũ ea manere.Hã ipſa młũñ lucrat᷑ arte ſua manuali ⁊ ſericea
⁊ ſi ambo erunt ſimul poterũt vitã honeſtã ⁊ hilarẽ ducerc:⁊ aias cuʒ coꝛpoꝛibꝰ
ſaluas facere. In oẽm aũt euẽtum ſcribite mibi qpꝛimũ quid ſit de ipſo herman
no quid agat ⁊ quid intendat fʒacere.quod ego ꝓ ſingulari munere recipiam qui
libenter vellem boc apud deũ ꝓmereni vt diſſo luti matrimonij reintegratorfo/
rem vtq; duas pſonas in peccato viuentes ad frugem vite laudabilig reduxerix-
MHec em ambigo rem foꝛe deo acceptã magnũq; ſequi exinde pᷣmiũ.Cuius ⁊ vos
participabitis ſi diligenter pinde libenter ⁊ accurate rem hac aggrediamini.Et
aꝛlfe ſemꝑ ſuũ nõ habent curſum poſtq; ſemel mibi ſcripſeritis nõ pigeat iterum
atq; iterũ reſcribẽ. vt pᷣſtet diligẽtie ſedulitas að viarũ inſecuricas auertit. Si em̃
vna tancẽ ex viis eplis ad me ꝓueniet:exinde poſſum qð volo ꝑdiſcere. VHalete

7

optie amate me vt ſoletis ⁊ cãm iſtã totis viribꝰ pficiẽdã ſuſcipite.Cũ aũt ad me

ſferibitis in curia regia reddimibi l̃as iubete:ng illuc reuertoꝛ.

s 5

HBꝛates refert defendenti bonoꝛes ſuos. Ep iſt ola. c.

Meas ſiluiꝰpoeta ſec etariꝰregiꝰ.S.p.d.oꝛnato doctoq; viro iobãni tuſ⸗
Koni ꝓthonotario indyte ciuitaſ̃ pꝛageñ. Elideo ſꝑ legoq; voluppe tuas
dOjras. Mã ⁊ amicitiã ↄfirmãt nr̃am ⁊ pꝛudentiã teſtant᷑ tuãa. Accepi nuꝑ q̃
mihi ſcrnipſiſti de iopãne notario pbueñ.q me mõſtris cõꝑauit.vide qᷓ ſibi reſpon
diſti grauit᷑ amici cãm defendiſti:ineptias increpaſti:veritatẽ iuuiſti.viri bom fũ

. ——

ctus officij es. Mã ⁊ abñti ↄſuluiſti:nec amicũ in vltimis terraꝝ agentẽ indefen

ſum reſiqſti. Amicitia vera non magis pñti q́; abñti fauet: qui amicus ẽ etiã moꝛ
tuũ diligit:nõ coꝛpꝰamici:nõ res:no famaã ledi patit᷑.Hoc abs te factũ eẽ amice
gaudeo:tãtoq; tibi obnoxioꝛẽ me ſentio qnto id tpis abs te erã remotioꝛ. Rome
vVt opinoꝛ tũc fui cũ meo noi detractũ ẽ. Sed qᷓ;ꝙ; tibi refero gras:illi tñ ũ iraſcoꝛ
q̃ me carpit. Scio imꝑfectũ meũ:ignoꝛqtiec mee ſuʒ ↄſcꝰ. Sapietiſſimꝰ ſocrates
oꝛaculo ꝓbat delpbico:vnũ ſe ſcire aiebat qm̃ ſciret nibil:qd g inquã. Sentio
cũ tuo iohe necſcio qcq;:nec noie ſum aliq̃ͥ dignꝰ. Scribã tñ illi pauca ne ſe ſcire
petect:qᷓ tu atq; ego neſcimꝰ:lr̃as his adiũctas hẽbis q̃s ſibi dirigo.ſił q̃ʒ interpᷣta
tionẽ eple quò lõgo peſideraſtitpe:paruiſſeʒ antea tue cuꝑidini niſi abſens fuiſſeʒ
Anni iã duo ſũt qbꝰaſſidue obeqto.nũc rome inuenioꝛ nũc frackfurdie:nũc wiẽ⸗
ne:nulla mihi quies dat᷑. Nũc etiã ad electoꝛes imperij deleger ifra trimeſtre mi⸗
nitenle slalezi vlſoles atna atq; obſeruaz. 4
erſuadet polonos auſf LYLpniſtal
les concoꝛdari tali medioo.e Epiſtola. cj.
Eucrechiſſimo Po piia dio vñoſhigneo epaconteñ. ſce roõane ecchie
cardinali electo Cneas ſiluipoetu. S. p.d. uis ego reuerẽdiſſime pat᷑ ⁊

„

dñe pᷣſtatiſſime iã dudũ vꝛe dignationi affectꝰfuerim eiuſq; ſtatũ felicẽ ac

ſucceſſus ꝓſperos ſedulo ↄcupiueri.Quia tñ indies vᷣtutũ viaꝝ maioꝛes laudes
maioꝛaq; pconia ĩ meis auribꝰ pꝑſtrepũt.Cogoꝛ ⁊ ipᷣe dietiz magis ac magl venera

ri nomẽ vꝛm ac ustloneer viam pꝛnitatẽ reuerẽdiſſimã ꝓſeqͥꝛ augere. Sic
ef virtꝰexigit.Cuiꝰea vis eſt vt qs nuq; vidimꝰboies amare nos vꝛgeat.Aeruʒ
q́d ego de me loqr qͥ nõ ſum dignꝰ int boĩes cõputari qñ maximi viri imo ⁊ regia
ſublimitas pᷣſtatia viam ⁊ venerẽt᷑ ⁊ amẽt.Eſt eàdẽ in hac regali curia ꝑcelebꝛis
fama vrarũ dotiũ:nec vnqᷓ ſine ſinglari laude vim nomẽ audit᷑.pᷣcipue tñ int᷑ ali⸗/

.

os magnificꝰ dñs cãcellanꝰ ꝓbitatẽ vꝛaʒ extollit ⁊ pᷣdicat qͥ nũc ↄſiliũ nuũc libera

litatẽ nũc vite mũdiciã nũc inagnamitatẽ qͥbꝰ pᷣdita ẽ.v.r.p.enarrat. Nuꝑ vᷣo cũ

i ↄſpectu regie maieſtai inagna baronũ ac nobiliũ ſtipãte caterua de pᷣlatis ac ma
gnatibꝰ regni vꝛi mẽtio ⁊ ali? aliũ laudaret urgenäceſlaeSen ſüt inaͤt viri
qrũ meminiſtis:necego eoꝝ vtuti detraxerim. Nemo tñ adbuc vim qͥ ſint oculi
regni polõie mõſtrauit:nec oia illoꝝ attigit qͥ pᷣſtat oibꝰ.Na etſi pᷣſtãtes ſũt hi qͥs
ↄmẽdaſ. Abi tñ cracouieñ.antiſtitẽe reliqͥſtis cuiꝰtãta ẽ ꝓbitaſj fama vt neclauda
dãado creſcere nec viti gendo minui poſſit. Ego pᷣlatũ bücno aliqñ allocut?ꝰ ſuʒ
2 in pluribꝰtractatibꝰ ſuʒ eus. heil tã graue ẽ tãq; arduũñ qð is nõ ſtatiʒ itel/
ligat videatq; fin.Animꝰilli magnꝰẽ ſ̊ rectꝰ:nõ ſolũ ꝗͥ pñtia ſũt diſponẽ nouit.ſ
futura lõge pᷣmeditat᷑.MNeq; ꝓdigꝰ ẽ vt indignis largiẽdo facultates eccdlie diſſi
et:neq; auarꝰvt idigẽtibꝰñn poꝛꝛigat manũ.Sʒ ẽ elemoſyne diſpẽſatoꝛ domuſq;
ua daris boſpitibꝰſꝑ patet.Quicũq; poloniã igrediũt᷑ oꝛatoꝛes aut viri pᷣſtãtes
bũc adeũt hũc patronũ hñt.Ab hoc honoꝛãt᷑ dnant᷑q;. In qᷣbꝰrebꝰvera liberali
tas recosſcit᷑. Eſt ĩ eo clara facũdia multe ĩ ore eiꝰfacecie muiſtuſq; lepos nõ ela-
tus ẽ: nõ iracũdus:nõ exactoꝛ pecũiarũ:nõ vindicte cupidꝰ.Sð benign? mãſuet?
ꝑiculi decliatoꝛ atqʒ ↄtptoꝛ:amatoꝛ patrie ſue ⁊ aliene nõ inimicꝰ. Mibil ẽ qð illi
melius paceę cõi videat᷑.oia eiꝰↄſilia quietis ſunt. Mõ tñ bellu diſſuadet cum pꝛo
tutela regni ſuſcipiendu eſt. Sed arina non pꝛopter victoriam neq; pꝛopter iniu
riam vindicanda ſumenda dicit: ſed pꝛopter pacem obtinendã. Zinem belli nõ

— — ——

—.eedL

frẽm iſectari frez ci

rapinã vel gloꝛiõ: qetẽ eẽ qebereę. Scit pᷣterea qb? artib? curia regẽda eſt q̃buſqʒ

modis gubernãdus exercitꝰ. Et q;uis pᷣlatus ſit ſacrarũ religionu gnariſſimꝰ nõ
minꝰ militie q; i ſenatu ẽ vtilis:nec egreferas caſpar ſi bũc vnũ tantifacio. Naqʒ
ſi eiꝰſꝑ ↄſilia ꝗapud reges polonie valuiſſent:aut pax optiꝗ int auſtriã poloniãetʒ

viguiſet: aut i bellis ã poſtea fuerũt maioꝛ polonoꝝ iĩpet fuiſſet auditꝰ. Que cũ
magniticcaſpar finiuiſſet monis finẽ oim circũſtantiũ aſſenſus cõpꝛobauit.Ca

*

ſpar vo his auditis vtinã inqͥt talis dñs i ↄſilig meo ꝑſiſteret.At ſic vario circũ/

—

ztiũ ᷣmo ne.v.p.r.eas cõmẽdatiões accepit qᷓs me audiuiſſe antea ñ menini ga

uiſus ſuʒ dũ talia ꝑcepi:moxqʒ i aim venit:hec vt ſignificarẽ vꝛe dignatiõi.nõ vyt

Apterea gloꝛiemini.Scio em̃ moderationẽ ai vii:qꝛ n patefaciſ aures adolãtibꝰvᷣ

vt nomèẽ bonũ teneaſ cuſtodiatiſeʒ ⁊ ſi poſſbileẽ augeat. Nũc em̃ cũ diuitijs cõ/

mutãda ẽ fama celebꝛis. Diuitie cũ coꝛꝑe ſilꝑdunt᷑.fama comes aie pꝰ obitũ du/

rat quã qͥ negligit crudelis ẽ. Et foꝛtaſſe cũ bas lras audiet qͥdẽ diatis in qͥ velit
eneas meũ nomẽ augeri. Dicã bꝛeuit᷑ qᷓuis ñ ãbigo id vꝛaʒ pꝛudẽtiã ꝑ ſe meliꝰin⸗

tueri. Sʒ dm ẽ ne fruſtra videar calamũ recepiſfe. Int auſtriã ⁊ poloniã. R.p.
mlte bactenꝰſimultates: multa odia⁊ aꝑta bella viguerf̃t qᷓ̃ res ⁊ auſtrali dñio no

cuer̃t ⁊ polonieñ ꝑfuerft. Jã tpᷣs eẽt bis diſcidijs imponi finẽ: ⁊ aliqũ ĩ amicitiã
Ffa reuerti. Nã qͥd peeſt q;; regnũ aduerſus resna inſi ⁊ regiũ ſangnẽ iſi
JHiari regio ſanguini.Cuq; vſus bẽat reges int ſe frẽs vocari. Quid abſurdu?eſt q;ᷓ
iuile bellũ ſtruẽ ac picidiũ meditari. Yctã ſũt hec iqdudũ ſᷣ cuni
dãno ãbaꝝ ꝑtiũ. Itaq; iꝗ tpᷣs eẽt vt admõite cadiũ ſuaꝝ ꝑtes inimicitiis modſʒ
iponerẽt. Sʒ iſta moueri neqᷓunt niſi magni viri manũ apponat: ⁊ q pe dũ egoh
aio reuoluo:nõ poſſuzʒ arbitrari qͥs aliꝰſit ineniẽq ?buic rei idonc? ꝙᷓ.v.r.p. Itaq;
loqr aꝑte dicãq; qͥd ſentiã. Due ſũt vie qͥbꝰfiniri diſcidia inter auſtriã poloniã e
pñt. Ana ẽ ſi vłlauſtriã poloni deleãt ferroq; ſibi ſubijciãt vłeõ poloniã bello ſu⸗
ꝑparẽt auſtrales.Altera ẽ ſi reuentũ fuerit in Fann ⁊ vtriq; renouata fit amicitia.

Pꝛioꝛ via admodũ difficilis ẽ.Et lʒ i ea mult iã annis elaboꝛatũ ſit. Adhuctñ ⁊

auſtrales ſu ⁊ poloni ſuũ imperiũ tenẽt: ⁊ alt alterius inſidias conatuſq; timet.
Mec video q̊ͥ pacto euo nr̃o altera ꝑs alterã poſſit extmiare:aꝛ vtriq; magne ſũt

vires: ⁊ multũ ſanguis effũdẽdũ eẽt.mltaq; hoiʒ cẽtena milia neci dada:multe ci
uitates delẽde muiti agri cremãdi ⁊ infinita mala faciẽda eſſent: añq; vna ꝑtiũ in
ptatem alteriꝰveniret. At via ↄcoꝛdieę vt ſalubꝛioꝛ ẽ ſic etiꝗ facilioꝛ.Querit᷑ q̊ mo
di ↄcoꝛdie ſint. Mẽpe faciliꝰbñficio q; gladio vicit᷑ inimicꝰ. Mõ iniurie adijciẽde

ſunt iniurijs neq; mala malis cumulãda:ſᷣ purgãda pꝛimo ↄtumacia ẽ:pꝰ dãna

reſarciẽda:exide bñficia ſubiũgenda. Qui h̊ egerit is iã non inimicũ ſibi placabit
ſolũ:ſᷣ recõciliabit incorpabitq; ſibi ⁊ ſociũ ex aduerſario amicũ ex inimico fratrẽ
ex boſte faciet. In hac igr re vidẽdũ ẽ vñ pꝛioꝛiniuria ꝓꝑit:⁊ illinc medela veniat
vñ vulnillatũ c. Mõ em qui fert ſᷣ qͥ ifert iiuriã emẽdare dʒ. Nic vidẽdũ ẽ qͥ pa
cto ĩuicẽ cõueniamꝰnedũ ego leſas auſtrales ↄtẽderi.v.r.p.inficiet᷑. Libet igr ini
bi ſcribere qͥd ſentiã vt coꝛꝛigatis ſi falſuʒ fuerii.Loqͥr ingenue clare apte vt inter
amicos fieri dʒ.ñ vt regno vꝛo qdð ẽ nobiliſſimũ detrahbõ:v vt eo meliꝰ inueniri cãꝗ
poſſit q vulnera mag detecta fuerit. Ara vᷣo.x.p.libᷣtati mee veniꝗ dabit.ſi qͥꝗ eſt
að offẽdat ꝗꝛ ĩ bonũ loqr:nolo altiꝰexoꝛdiri Sʒ rei pᷣncipiũ wilbhelmꝰdux auſtnie
dedit huic filia reg ludouici ꝗᷣ bũgariã poloniaq; poſſidebat i mrimoniũ cõiũcta
fuit.Regnũq; polonię i dotẽ datu.nec diu poſt poloni nulla iiuria laceſſiti:niſi
imꝑiuʒ tbeutonicoꝝ ferre nolebãt:milhelmũ regno expulerũt:ac nõ ſolũ regnũ
nuptã qͥʒ ſibi abſtulerũt. NHec ↄtenti ̊ abbominandũ aggreſſi facinꝰ:memoꝛiaqʒ
nra inauditũ ſcelꝰadoꝛſi:reginã qᷓ alteri nupſerat.nouo regi ↄiũxere q;uis ülla pᷣo

.

ris mariti mẽoꝛ:nũq; volẽs nouo nupto ↄiacuerit. In h nõ ſolũ leſi ſüt auſtrales

π

regno priuati qd ex vote veniebat:ᷣ in bonoꝛe qᷓʒ vexati ſũt:dũ nupta eoꝝ in ↄcu
binatu tenet . Pꝰ hec tãq;; parũ fuiſſet wilbelmũ abieciſſe.cũ albert? dux auſirie
bobemieq; ⁊ hũgarie rex ⁊ imꝑatoꝛ romãoꝝ ſigiſmũdi regnũ qað ſibi atq; vror

bobemia obuenerat armis vẽdicaret: poloni pꝛocinii taboꝛitaꝝ ⁊ ſequaciũ ſuſce
perũt iũctiq; ipſis alberto bellũ intulerũt.Et q;uis pᷣſidiũ iloꝝ induerit magno
Iñ ſe crimie polluef̃t:dũ aduerſus iuſticiã auxilia talibꝰpᷣbuer̃t. Dolonoꝝ ̊ oꝑa
factũ ẽ vt regnũ ſuũ albertꝰↄſeqͥ totũ nõ potuerit:neq; cõpeſci taboꝛitaꝝ furoꝛqͥ
ob tułelã polonoꝝ vſq; i hac diè in ꝑtinacia manẽt.Aliqñ vᷣo aut iã reducti eẽnt
aut extermiati:q;uis ⁊ antea ſigiſmũdo imꝑante cũ bohemis nõdũ ecclie vnii fe

dus p vios boheimos pcuſſũ fuerit miſuſq; S ſigiſmũdũ veꝝ bohemie regẽ alt᷑ ſi⸗

giſmuũd koꝛibuti. In ꝗᷓ re nõ ſolũ auſtrie nocumẽta ilſsta ſut ꝗᷓ ſigiſmũdo ſucceſ/
fura noſcebat᷑: ̊ autoꝛitas q; ecclię ⁊ ipſa fides catbolica leſa ẽ:totaq; reſpublica
xpᷣianoꝝ:pcite ſic loquẽti.Sic expõi em̃ res dʒ vt geſta ẽ.mihiq;ʒ ſic relatũ e
cũ iã de medio iblatꝰeẽt albertꝰi eiꝰfiliũ craſſati ſũt debachatiq; vꝛi poloni.Haq;
lIʒ eliz abet regia filin ladiſlaũ ex alberto peꝑiſſet ac vti moꝛisẽ ðyademateaꝑð al
bã regalẽ decoꝛaſſet. poloni vri ꝑ qſda bugaros icitati rurſus noua bella ſuſcitar̃t
mittẽteſq; mladiſlaũ regẽ ſuũ admodũ iuuenẽ ⁊ inocẽtẽ:regnũ hũgarievſurpare
conati ſut:cꝰmagnã ꝑtẽ iuaſer̃t:veri reg infat pupilli ⁊ oꝛphani iuribꝰ iſultates.
AMjeſciẽtes tñ qd dũ alienũ regnũ q̃rũt ſuũ negligũt:ac gẽtibꝰ⁊ pecũia exhauriũt.
llaĩic ſecutũ ẽ ꝙ dũ regno hũgarie volũt diutiꝰpotiri. Adoleſcetẽ regẽ ð thurcos
arinãt q́;uis federa eẽnt iduciaꝝ iuramẽto firmate. Itur ad bellũ ↄmittit᷑ plium
Ibi ſeu captꝰ?c ſeu occiſus wladiſlaꝰ penaſq; ñ ſui cimis/ Mã ipᷣe ꝑ etatẽ ñ erat
accuſãdꝰ ib ſuoꝝ ↄſiliarioꝝ delicti dat. Sic nobiliſſimꝰiuuenis regaliſq; ſanguig
ꝓlꝰiali icidit ex ſuoꝝ ſuaſu qᷓ; auſtrales ſibi vnq; optauerit. Sic res acte ſũt niſi
falloꝛ: q pt᷑ nõ auſtrales ſᷣ polonipotiꝰfactũ ſuũ emẽdare debẽt.Querit᷑ foꝛſitan
q̃ poſſit mẽda repiri. Mã tot illata ſũt ꝑ polonos auſtralibꝰdãna vt nec ipᷣa polo/
nia recõpẽſare qat. Ita ẽ:nã ⁊ bohemiꝗ ⁊ hũgariã vſq; ĩ hãc diẽ adipiſci auſtra/
les nõ poterãt ꝓpt᷑ ißedimẽta polonoꝝ:imo ⁊ ipᷣa polonia pᷣuati ſũt ſiuria. Quid
igit᷑ fiet nẽpe ſat crit auſtralibꝰſi finis tãdẽ nocẽdi fiat:quatũ ſentio quãtũ capio
quãtũ viri buiꝰcurie magni me inſtruũt:ñ petũt auſtrales magnũ aliqͥd ex polo/
nis:ſ vt nocẽ deſinãt. Sic ei reitegrari beniuolẽtia ſepoſit poſiet odijs.At h.r.p.
ñ minꝰpolonie ↄducẽt q; auſtrie. Scio qꝛ ex vetuſtł bellis paꝝ lucri polonia ſen⸗
ſit. NMHaq; ex bũgaria nec ex bobemia Zcq;ᷓ aurivł argẽti ĩ poloniã delatñ ẽ. Sʒ ipᷣa
polonia vltro ⁊ pecũia ⁊ hoiesſ qͥ ſũt ei teſauro nobilioꝛes trãſmiſit: cĩ hũga/
ria nuꝑ ſuũ regè ꝑdidit.?ccepi pᷣterea itroit? regni vri ꝓ maiore ꝑte ipignoꝛatos
cẽ: intatũq; ↄne erariũ defeciſſe yt vix repiri poſfit qͥ regnũ vrjm ſuſcpęvelit.Cã
taq; nüc reꝝ mutatio factaẽ: vt qͥ regnis alijs dare regeẽs volebaſ iã nõ facile poſ
ſiquenire: qͥ rex int vos eẽ cupiat.Eent igr iſta ↄſiderãda qꝛ nõ ſũt abſq; iudicio
xei qͥ ſuꝑbis reſiſtit ⁊ hñiles extollit. O ſi vꝛi poloni antiqs odijs pꝰtergat.ſalutẽ
ſui regni ſolũmo qrerẽt:die noctuqʒ; cogitaret:q̊ pacto ĩ auſtraliũ annicitiã frat᷑ni
tatẽq; reuerterẽt᷑. Eaq; ſibi via ñ minoq; auſtrie ↄſulerẽt.Scriberẽt bobemis vt
ſuũ regẽ peterẽt:illiq; ſoli ᷣuirẽt ladiſlao alberti filio. Scriberẽt bũgaris ne am/
pliꝰcũ auſtralibꝰ diſſentirẽt ſ̊ regẽ ſuũ repeterẽt:qͥ ius bʒ ſucceſſionis nec de wola
diſlao curarẽt.qͥ vłmoꝛtuꝰẽ:vel ſi viuit at bẽat i polonia vbi regnare poſſit.ex/
inde ſign:ficarẽt regi rᷣano ꝝ ſe hactenꝰ i bobemia ⁊ hũgaria reſtitiſſe auſtralibꝰ
nõ odij cã ̊ vt ſuo regno cõſulerẽt. Nũc vo intueri ſe:qꝛ nõ bene fecerũt:velleq;
factũ coꝛꝛigere pᷣſtando auxilia ſi opus ſit:ùbꝰ ladiſlaus ⁊ bũgariꝗ poſſit ⁊ bobe/
nmaiã vẽdicare. Sic poſſet optima pax iueniri.ſic regnũ vim tutiſſimũ redderet᷑.
qꝛ his artibꝰextiguit᷑ furoꝛ ira vincit᷑:inimici placãt᷑ ⁊ hoſtes reddũt᷑ amici. HNec
dixi latiꝰfoꝛtaſſe qᷓ; expediret apud.v.r.p.q̃ oia meliꝰnouit. Ceteꝝ nõ ambigo aͤn
pꝓ defenſione vri iuris vr̃iq; honoꝛis mita poſſit᷑ dicere. Hec qᷓ facta dixi non taq
interfueriz retuli: t qᷓ; audita recẽſui. Ar̃a inſignis ⁊ reuerẽda.p.ſcit quõ res ſe
hẽat vtcũqʒ ſit:certũ iliud eſt regna meliꝰ defe z beninolẽtia ⁊ amoꝛe qᷓ; viribus
NMihi cõſultũ videt᷑:cũ poloni aliqñ cũ auſtralibꝰamici potiꝰeẽ velint q; inimici
qꝛ vbi eſt odiũ ibi metus eſt:vbi metꝰ nulla traqllitas nullaq; pax eſſe põt. Sine

S=π—en ee

— *
e

„ *

*¾ ☚

—

— — — —

8

„

4
ni
t

E

NNe D— — S

£
pace vᷣo nullius regni ſtatus põt eſſe diuturnus. Mũc ergo tempꝰ eſt vt ſuꝑ bis
babeat᷑ co ʒitatio.lerũ niſi veſtra.r.p.iſta curet:qͥ alius mentẽ adbibeat ſco ne
minẽ. AHeſtrũ eſt igit hec aggredi tum ꝓ ſalute cõi:qꝛ nõ pñt he due domꝰ ſine qᷣ
mo totius xp̃ianitatis inuicẽ diſſiderę.Zum ꝓpter pacẽ ⁊ boni regni veſtri: tum
deniq; ꝓpter augmẽtũ noĩs fameq; vre:q me pꝛiꝰad ſcribẽdũ impulit. Doaiſſime
aũt vt ex boc magis ac magis auctoꝝ pacis placeatis: dũ pacis ſtudio intendit
Plura poſſem dicere.ſed eſſent incaſſʒ oia apud vꝛaʒ.d.ꝗᷓ peritiſſima ẽ.Ego me
recõòmendatũ d illi cupientẽ ſibi in aliqᷓ re moꝛẽ gerere. Hieronymꝰ canonicus
mratiſlaueñ.vixr pꝛudẽs vec amãtiſſimꝰhic fuit nec vr̃am famã neglexit.His
ſi illuc reuerteret᷑:qle ſit abud nos vim nomè multomeliꝰ rerretd ego ſcribere
queã. Moui qͥd hic ſit nõ eſt ſcribendũ.qꝛ incertũ eſt multa dicunt᷑ ſine auctoꝛita
te veraci.Hun gari hbic fũt ⁊ tractãt de regno cũ maieſtate imꝑiali noĩe ladiſlai re
gis. Bobemi quoq; conuentũ in bꝛeui ſunt babituri. Res feliciter dirigunt᷑. Hec
ad ladiſlai ⁊ ceſaris ſtatũ ⁊ gloꝛiã. Aaleat optime vꝛa.r.p.cui me humiliter facio
cõmendatũ.Ex wienna. . iſtola C 7
Moics varijs vſibus delectant᷑ differẽti mõ. P *„SH.⸗
Heas ſiluiꝰpoeta imꝑialiſq; ſecretariꝰ.S.p.d.magniſico viro dño caſpa
ri ſchlick imꝑialis aule cã cellario. Oiuerſa hoim ſtudia ſunt quibꝰ ⁊ ſe pᷣn
cilbpibus inſinuãt ⁊? vitã agãt. Quoſdã iuuat in ſtadio currere ⁊ olimpicu,ʒ
colligere puluerẽ ac feruidis rotis curruũ palmã nanciſci nobilẽ.Qui ſemel ⁊ in
theatro clamoꝛe vulgi ſublatꝰ.qui vel luctãtovł haſta feriẽdo vicit emulũ: haud
pduci põt aliã vt vitã ſumat.Attalus rex pgamenoꝝ qui romanũ populũ ſibi fe
cit humilẽ:de agricultura diligenter rat. Si quis eũ ſecutus multũ frumenti
cõdidit hoꝛꝛeo ac ſemel gauiſus eſt findere ſarculo paternos agros: nũq; dimo⸗
uęri põt nec ꝑſuaderi vt nauta fiat ⁊ trabe cipꝛica mirtoñ ſecet pelagus. Aerum
cũ aduerſi aliquid ſuo in ſtudio quiſq; ꝑpeſſus eſt.mox alteriꝰvitã laudat:nectũ
accipit illã. Mercatoꝛ poſtqᷓ; luctãtes ventos ĩ medio mari exꝑtus eſt ⁊inſtatẽ
ꝓcellã timet:ociũ laudat ⁊ opidi rura ſui venturũq; ſe in patriã nuſꝙ; ſe exituruʒ
deiurat. At vbi ceſſauit tẽpeſtas mox quaſſas reficit naues ⁊ indocilis pauperiẽ
pati rurſus ſe mari credit.Sũt qui diem totã bibẽdo aſſumunt ⁊ nunc membꝛa
ſternũt ſub viridi arbuto:nunc ad fluentẽ leniter aquã caput collocant.Quoſdã
caſtra inu ant ⁊ tube ſonitus pmixtus lituo ſiue coꝛnu recuruo ac bella deteſtabi
lia matribus venatoꝛ cuius fideles catuli ceruã viderũt. Aut cuius teretes pla-/
gas validus aper vt eſt apud marſos rupit nocte tota ſub ioue frigido quẽ nos
gerem dicere poſſumus manet imemoꝛ domus ?⁊ tenere cõiugis.Quid ſingula re
ferã. Me nihil magis delectat q; bedera quod pᷣmiũ eſt doctaꝝ frontiũ. Me ge⸗
lidũ nemus oblectat cũ muſis eè nõ cũ populo placet mihi.Exhibeat mihi tibias
euteꝛpe quã bene delectãtẽ interpᷣtamur ⁊ oꝛganũ ſuũ in modã lire cõpoſituʒ qað
barbiton apellãt polimia mibi tradat que vel multe laudis vel multe memoꝛic
dicit᷑ muſa nõ erit in poſteris meũ nomen obſcurũ.Et potiſſime ſi tu mihi caſpar
fauebis vite pᷣſidium ⁊ dulce decus meum.Aale.

Inundatio danubij ⁊ grando in quãtitate oui. Epiſtola. Ciij .*
Meas ſiluiꝰpoeta.S.p.d.Leonardo filſecher pᷣſtãti militi amicoqʒ optio
Annis pluribꝰiauditũ ẽ tot ꝗaqᷓs iundauiſſe quot his diebꝰnoſipſi xigimꝰ
apud nouã ciuitatẽ excreuiſſe. Zu res bellicas cõpabas wienne dbꝰma/
ieſtas regia vſura erit in caſtris: nos tuũ reditũ operiebamur vn duarũ horaruʒ
tẽpeſtas ĩcubuit:ſᷣ adeo igẽs fuit vt intra menia vꝛbᷣ excurrẽ vanubi credet᷑. Naãa

neq; vicidomũ accedẽ vicini auᷣbat.Gꝛãgs ecelo imodũ ou cecidit vbiq; cho

ruſcatõesvidbãt᷑.Audiebãt᷑q; tõitrua.p ictts ꝑuꝰtoꝛꝛẽs qͥ wiẽna mẽia pᷣtiabit

itãtũ excreuit vt pleraſq; domos cũ pꝛib⁊ failijs aſpoꝛtaucit.i bauaria cca ſtrau
bing ⁊ armnẽta viroſq; tẽpeſtas occidit.Agri ↄples flumibꝰ ↄtminifuerãt fru⸗

●
gibꝰatq; ſupficie iuelati ſũt. Plurimũ de? niuis ⁊ dire grãdinis è celo miũt.Acm
bẽte dextera iaculatꝰſũmas tẽploꝝ arces plos ⁊ vꝛbes terruit. Aeriteq; ſũt gẽ/
tes ne redirẽt graue ſeculũ pirre atq; dentalionis. Siue ⁊ nri volũt noue qñ ſuper
oẽs motes diluuiũ inũdauit:qñ noua maris mõſtra viſa ſũt i terris ⁊ qñ; ꝓtheus
deꝰ pelgi vti gẽtiles voluere oẽs pec piſciũ altos egit montes viſere:qñ in ſũma
vlmo cethe ſtetitvbi nota fuerat colũbarũ ſedes:ac qñ pauide dame in equoꝛe na
tabãt ſuꝑ terras effuſo imperãtequõdã auguſto retort flãmis tiber vndis ſupꝛa
littus etruſcũ creuit:atq; vſq; ad monumẽta numẽ põpilij regis tẽplaqʒ veſte ꝓ/
fectus ẽ: ſicut ⁊ poſtea ſepiꝰfecit.Sicut adhuc inſcripti lapides apud fres miner/
ne rome oſtedũt.Zũc arbitrabant᷑ romani fluuiũ qᷓſi numẽ hfet vlciſci velle iuli
moꝛtẽ i ↄſolationẽ ilie romuli atq; remi matris.ex quoꝝ genere ceſar deſcẽdebat
Nec deerãt qͥ putarẽt iliã ſiue reã veſcalẽ virginẽ ex cõpꝛeſſu tiberis pepiſſe q;uis
de tmarte vulgatioꝛ eẽt fama. Iaq; Farabet amnis vxoꝛis iniuriaʒ vlciſci velle.
Quidã vo excrementũ ciuilia q̃ poſt fuerũt bella ꝓtendẽ opinabant᷑. Int᷑ antbo
niñ nãq;ʒ ⁊ auguſtũ aꝑud acciũ pugnatũ eſt.cũ bꝛuto ⁊ caſſio in grecia.cũ ſexto põ
beio in ſicilia. Nos aũt leonarde futuri ſoeculatoꝛ quidnã dicemꝰ hec diluuia ſi-
ivelle:nũqᷓ; rẽ inſolite abſq; magni alicuiꝰ mali ſignificatione ꝓpueniũt.Sʒ nũqᷓ;
rurſus malũ eſt vniuerſale.Ma qð vni nocet alteri ꝓdeſt. Fridericus ceſar iã /
fectꝰ eſt cũ exercitu aduerſus hũgaros. Ja territi hoſtes pacẽ petunt. Jã trãſigit᷑
niſi cõueniat inter ꝑtes ⁊ hoc tecũ arbitroꝛ tẽpeſtas illa xeſignaſſe. Nale ⁊ me vt

ſoles ama. Z 16
Triplicis ꝓbleumatis reſolutio. . Epiſtola. ciiij.
Derat nuꝑ ceſarea maieſtas multoꝝ baronũ ac nobiliũ ſtipata catheruis

dum mibi hoc in loco vir pᷣſtantiſſime diſputatoꝛ vehemens atq;ʒ ſubtilis:
inter alios tria ſi recte memini obtuliſtis ꝓbleumata. Zuitq; tũc audito-
riũ iſtud taʒ doctoꝛibꝰqᷓ; diſcipulis frequẽtiſſmũ.Ex illis pꝛimũ fuit. Atrũ pꝛudẽ
tia ſit idẽ habitus cũ ſcientia moꝛali tradita in libꝛo ethicoꝝ:politicoꝝ ⁊ iconomi
coꝝ ⁊ in libꝛis canonũ ⁊ legũ.Secũdũ.Cur poete noſtris tepoꝛibꝰſint adeo pau⸗
ci cũ videant᷑ multũ vtiles ⁊ neceſſarij. Terciũ qð in cacellaria fortaſſe notã ex/
cogitatũ eſt aut riſus cauſa ꝓpoſitũ. Cur viles cutes cagauerũ ⁊ antique camiſie
cũ cera in cancellarijs vendunt᷑ ꝓ optimis muneribꝰ. Mec ſũt niſi falloꝛ qᷓ veſtra
ſingularis pꝛudentia magiſter ⁊ diſputatoꝛ inſignis ex me ꝑcontata eſt. Queſie/
rũt ⁊ alij duo qͥ illic aſſident qda alia vt moꝛis eſt in viſputatiõe q̃ᷓ de re qlibet bꝭᷣ:
illa ego memoꝛie nõ teneo.Heq; em̃ cineas ſum ille pirrbi legatꝰ:qui altera die q
romã intrauerat vniuerſum ſenatũ ⁊ equeſtrẽ oꝛdinẽ ꝗꝓpꝛijs noibus ſalutauit:ta
ta eũ fuiſſe memoꝛia tradũt biſtoꝛie. Reſi aebo ile g tm̃ tribꝰ qᷓ retuli ꝓbleu/
matibꝰ. Hec vereboꝛ me dicere imꝑatũ fuiſſe cũ iſſa qᷓrerent. Ma ⁊ demoſtenes
qui oium grecoꝝ pᷣcipuus oꝛatoꝛ fuit:interrogatꝰ iuffuſq; ſniam in ſenatu dicere
nè erubuit imperatũ veniſſe reſpõdere.Quida adeo cupidi gloꝛie ſunt vt ex tem
poꝛe velint cuilibet interrogatiuncule ſatiſfacere. Sed his ſepe duʒ goꝛia q̃rit᷑:
ingens ignominia creſcit. Nec em̃ bumanũ ẽ cuilibet interroganti bñ rñdereſ ẽ
buiꝰ auditoꝛij taãta modeſtia vt data ſit vnicuiq; ad cogitandu moꝛa qua nũcipſe
vſus paratus adueni vris bettoni magiſter oꝛnatiſſime achuiꝰ vniuerſitatis

clariſſimũ iubar nõ ſolũ reſpõdere ſed etia vt opinoꝛ ſatiſfacere. Mibil tñ dicam

quaſi veſtrã voctrinã inſtruẽs:ſed tãq meã ignoꝛãtiã erudiẽs:verbũ habeo da⸗
boq; locũ reſponſis veſtris quibus me melius ⁊ rectius admonueritis. Cũ igit
queritis vtrũ pꝛudęẽtia ſit idẽ habitus ſicut ante dixi. Megatiuã parcẽ amplecto
quã ⁊ vr̃m argumentũ tuet᷑.quod ſecũdo loco poſuiſtis. Pꝛudẽtia naq; viros bo
nos facit: Sciẽtia vo illoꝝ libꝛoꝝ etiã malos comitatus:ergo nõ eſt idqẽ habitus.

Agsrediamurtñ hoc altius diffiniamuſq; ſciam atq; pꝛudetiã. Omnes em̃ vt ci

cero in libꝛis officioꝝ dicit que rõne ſuſcipit᷑ de aliqᷓ re inſtitutio: vʒ a diffinitione
ꝓfſiciſci:vt inteiligat᷑ quid ſit id de quo diſputet᷑. Sciẽtia igit᷑ vt Iſidoꝛus tradit

.
dl

— — rr- e —— EfEE f — — 22

—-= — 2- ————wUw— —

— —–— =—

——

— Mmmmanmeen

—— 222— —— —

—

ð

- ſO
eſt cũ res aliqua certa rõne pcipit᷑. Pꝛudẽtia eſt cũ diſcernunt᷑ a bonis mala. d
ſi ſic ſe bʒ laudabilioꝛ ẽ ſcia q;ᷓ pꝛudetia. Plura em̃ cõplectit᷑. Nec ccero ob boc
diſſentit dũ in rhetoꝛicis ait pꝛudẽtiã eẽ rerũ bonarũ ⁊ malarũ ac vtraq; ſcientia
Szʒz aliter augꝰ. in li.de moꝛib ecclie diffinit. Sic em̃ ait. Pꝛudęẽtia eſt amoꝛ eoꝛũ
uibus adiuuat᷑ in deũ ab bis quibꝰ impedit᷑ ſagacit᷑ eligẽs.Et alibi ſic diffiniour.
rugkti rerũ bonarũ malaꝝq; cũ alteraꝝ dilectione ⁊ reliquarũ deteſtatione
cia: ym bas diffinitiones qͥ pꝛudes eſt. Idẽ quoq; vir bonꝰ eſt cum bona diligat
malaq; deteſtet᷑. At ſcia libꝛoꝝ areſtoteles ⁊ iuris ꝙᷓuis bona malaq; noſcat:non
tñ bec odire ⁊ illa diligere cogit. Plures em̃ peritia illiꝰ habent quiſũt ⁊ auaricie
⁊ alio ꝝ vicioꝝ ſerui:qꝛ non niutat affectũ cognitio ſꝑ quis inſtruat intellectum.
ã ⁊ ſalomon qͥ ſapiẽtifſimꝰfuit ac bonũ ⁊ malũ nouit:tã q;viliſſimũ pecus luxu
rie ſeſe tradidit.inter vxoꝛes trecentas cõcubinaſq; ſeptuaginta mareſcens.Eſt
em̃ ſcia cognitio reꝝ moꝛtuaq; volũtatẽ mutare no põt vt vel bonũ cognitũ am⸗/
plectat᷑ vel malũ fugiat.lt pꝛudẽtia radiꝰ vnus eſt a vero ſole ꝓcedẽs:que non
ill uminat intellectũ ſed etiã calefacit affectum. Quod ſi quis neget probari pot
Certũ eſt em̃ areſtotelem tuliũ ſenecãq; ceteroſqʒ phos inter virtutes numerari
pꝛudentiã. Si virtus eſt que ſunt virtutis facit. Uirtus aũt virũ bonũ redqdit: er
go ⁊ pꝛudentia viruũ bonũ reddit.Ox aũt virtꝰboiem bonũ efficiat ex diffinitione
liquet. Sic em̃̃ augꝰ.eam in li.de quatitate aie diffinit. Airtus eſt eqᷓlitas queda⸗ʒ
vite vndiq; cõſonãs rõni. Senece q; ſnia eſt beatos virtute fieri hboies ꝙ ſi virtꝰ
beatos efficit boĩes ⁊ pꝛudẽtiã que virtꝰ eſt idẽ facere neceſſariũ eſt. Scientia vᷣo
iuris totiuſq; moꝛalis ph̊ᷣie minime oꝑat᷑:g virtus nõ ẽ.Si nõ eſt virtus nec pꝛu/
ſẽtia eſt quꝗ coſtat eſſe virtutẽ. Querit foꝛtaſſis alids quõ fieri põt vt ſciens bo
nũ nõ paret᷑. Yacilis reſponſio eſt. Plurimi ſunt qͥ in gimnaſijs muſicã docent:dqᷣ

„ ——

cãtare vel minimũ verſiculũ in eccleſijs ignoꝛaꝛẽt:ſicut apud atheniẽſes temiſto
des qui cõuiuio recuſaſſet lirã habitꝰ eſt indectioꝛ. Hec oẽs medici qui ꝑpꝛacticã
legũt mederi ſciunt.At vſus cõmunis apud quẽ vt flaccus ait arbitriũ eſt ⁊ vis ⁊
noꝛma loquẽdi. Dꝛudentes vo nõ qui bonũ a malo diſcernũt.ſed qui bonũ ope/
rant᷑ aſpe lat. Erit igit᷑ pꝛudẽs qui ſcit vult ⁊ agit que bona ſunt.Scioli autẽ mo
ralis phię iuriſqʒ periti cũ aliquãdo ſceleratiſſimi ſint:non poſſunt awellari pꝛu
dentes. Plus inqᷓ;:nã ⁊ ſi operent᷑ qᷓ i coꝝ libꝛis didicere:nihil vltꝛa qᷓretes.extra
tñ pꝛudentiũ numerũ temanebũt. Pꝛudetes nãq; nũqᷓ; errãt:ſꝑ em̃que bona ſüt
opant᷑.Qui vo ꝑ oĩa ſequit᷑ areſtotelẽ:cũ is ſy deos nominet in erroꝛe manebit.

„ „ „

niure ciuili nõ deſunt ineptie: nã ⁊ eoꝝ libꝛi ait legẽ quãqᷓ; vurã eſſe ſeruandã
n iureę põtifico dietim mutationes fiunt: vt ſepe qð iuſtũ eſt bodie cras fiat in/
luſtũ. Mec poſſibile eſt vt iura ⁊ areſtotelis ſcripta pᷣcipiat ſimul viuere:que ſunt
inuicem ſepe cõtraria.Si qͥs igit᷑ pꝛudent᷑ viuere vult:eũ pla ſcire oꝑtet q; libꝛis
bmõi ↄtineat᷑.Ex qͥ liquet ꝑiciꝗ illoꝝ q̊s dixi libꝛoꝝ nedũ pꝛudẽtẽ hoiesʒ mime fa
cere:ᷣ nec oĩa do cere q ſũt pꝛudẽtie neceſſaria.illiud igit᷑ eſt pꝛudẽtia ⁊ aliud rur
ſus moꝛalis ſcia. Nec obſtat argumetũ vrm loco prioꝛi poſitũ.q;uis em̃ pꝛudetia
circa ea verſet᷑ que ſũt ad vitã bumanã bona:ac circa eadẽ ſcia moꝛsglis cõſiſtat.
nõ tñ idẽptitas ſequit᷑:ꝛnã modis inuicẽ diuerſis ſe habẽt.Scia em̃ ſolũ intelligit
qað eſt bonũ:pꝛudentia vᷣo poſtq; nouit etiq opat᷑ vt añ dixi. Aſt onomia de celi
Zuerſione ſtellarũq; curſibꝰ noticis pᷣbet. Idẽ facit aſtrologia l H tñ ſupſtitioſũ
q̃d hʒ vũ ſyderũ curſu neceſſitates hoim ⁊ moꝛes pᷣdicare conat᷑: aliud aſtrono⸗
miã eẽ ⁊ aliò aſtrologiã dicimꝰ.Et hecad pᷣmã poſitionẽ. Trãſeo aũt quãtũ ad
interrogationẽ ſeæcũdã. Cur tã pauci ſũt nr̃is tpibꝰpoete cũvideant᷑ multũ vtiles
⁊ neceſſarij. In q̃ re vir doctiſſime ago vꝛe pꝛudẽtie ingẽtes gras qᷓ mihi occaſio/
nẽ dedit de poeſi publice loqͥ. Sũt em̃ pleriq; hoies qͥ poetica ignoꝛãtes inuidoꝝ
moꝛe poetas contẽnũt: atq; vt ſoli oim lr̃atiſſimi reputent᷑ ea ſolũ ꝓbant que ipᷣi
ſciunt. Quod viciũ late patet vbiq; terrarũ. Iſtorum ergo iuſticiam atq; impu/
dentiã cõtundere mẽti erat mee:ſed nõ ingerebat ſe tempus cõmodum qð nunc

mibi datũ eſre admodũ letoꝛ. Nerus ego magiſter daniime paucos eſie noſtris
tẽpoꝛibꝰ poetas nõ miroꝛ. Sꝑ em pauci rariimiq; fuerũt. Quia nõ dat᷑ paſſim
cuilibet diuina poeſis.ſed eos deſpici atq; cõtẽni nedũ miroꝛ:ſed indignoꝛ ſtimu
loꝛ curboꝛ etatiq; nr̃e cõdoleo q̃ tãſplen idũ iubartantũq; decus humane atq;
diufne ſcie tãneceſſariũ munꝰ a deo datũ nibili faciat. NMa pꝛiſcis tꝑibꝰ cũ ſapien
tia virtuſq; viguit:tant?bonoꝛ huic doctrine impẽdebat᷑:vt ſicut poſt victoꝛiam
impatoꝛ:ſic ⁊ poſt ↄſũmatũ ſtudiũ poeta laurcatꝰ ꝑ vꝛbẽ triũphali curru ſequẽti

bus ciuilibꝰac feſtũ agẽtibꝰduceret᷑. Minc ⁊ iuliꝰceſar romani fũdateꝛ imperij ⁊

auguſt?ſucceſſoꝛ eiꝰad magnã ſibi laudẽ reputarũt i collegio recipi poetaꝝ. Hec
egretulit iuliꝰcũ ſibi collegiũ intrãti nõ aſſurgeret acciꝰquẽ poeta noꝛat ſe eſſe pᷣ/
ſtantioꝛẽ. Scipio affrican maioꝛ:poetã enniũ adeo dilexit vt eũ viarũ ſuaꝝ oĩm
comitẽ hẽe voluit:eiuſq; ſtatuã i ſuo ſepulcro collocari mãdauit.liſan der lacedo
monioꝝ impatoꝛ dũ obſiqeret athenas qꝛ cõperijt poetã ſophoclẽ interiſſe coꝛ/
puſq; ſuũ adhuc inhumatũ eẽ inducias dedit vt poete magno cõgrue fierẽt exeqe
Alerãder amicef liꝰrex macedonũ pindaꝝ poetã appᷣme dilexit.Archilaꝰ qui ei
ſucceſfit. Euripidi tragico ↄſilioꝝ ſũmã credi
aſiã vidiſſetq; tumulũ bectoꝛis. O foꝛtunate inquit adoleſcẽs quẽ talis tuba &
cãtauit. Aoluiſſet nẽpe ⁊ ip̃e bomerũ alteꝝ habuiſſe qͥ ſuas laudes ceciniſſet: ſed

nõ fuit adeo felix. Cherillũ tñ poetã mult tonauit muneribꝰ⁊ ſi fuit inept? yt flac
cus inqͥt: cñ g tales tãtiq; viri poetas amarint ⁊ honoꝛi babuerſit eoſdẽ nr̃is tpi-

bus cõtẽni no indigne miroꝛ. Aeꝝ qꝛ dicitis in qõne vra igf grauiſſime poctas
videri vtiles ⁊ neceſſarios ↄſtat ex H̊ xr̃am pꝛudẽtiã nõ nihil detraxiſſe dignitati
poetice. Mõ em̃ vt ſunt poctas vtiles dicit:̊ videri vtiles. Plura nãq; vidẽt᷑ xti
lia q̃ nõ ſũt.Eſt igit᷑ huic ge obuiãdũ.mõſtrãdũq; poctas ⁊ vtiles ⁊ neceſſarios
foꝛe. Quod paucis agã. MHẽpe oĩs woctrina qᷓ vita erudit humanã vtilis ẽ: hinõi
cſt poetica: vtilis. Oubitabitis foꝛtaſſe queritiſq; quonã pacto crudiat hoĩes
poeſis. Sʒ audite obſecro patrẽ ſciſſimũ li reuerẽtia dignũ baſiliũ. Ego inquit᷑

ulle a quodꝗ viro qͥ ad veſtigãdas poetaꝝ mẽtes acutiſſimꝰpabebat᷑ audiui.Cũ

diceret totã hbomeri poeſim laudẽ eẽ virtutis ⁊ eo potiſſimũ loco dũ naufragum
⁊2 nudũ vlixẽ refert quãdoquidẽ ꝓ veſtibꝰvirtute illũ dixit eſſe oꝛnatũ. Quid cm̃
tunc aliud clamat homerꝰq; o holes ſit vobis curavirtutis que etiã cũ naufragio
ſimul enatat. Quid ſibi vult alius virgiliꝰoum ait aſcanio eneas. Diſce puer vix
tutẽ ex me foꝛtunã ex alijs.Et iteꝝ:macte noua virtute puer:ſic itur ad aſtra.Eſt
igit᷑ vtilis poctica que laudãdo virtutes in earũ amoꝛẽ allicit boies:hinc illud in
uenalis. Mobilitas ſola eſt atq; vmca virtus. Eſt ⁊ iterũ vtilis qꝛ vicia deteſtat᷑:
arcetq; ab his hoies.Quod tribus verbis iuuenalis pulcerrime fact dũ ait. Me/
mo malus felix. Eſt ⁊ aliter vtilis poetica. Mã dei noſtri laudes nullo pacto ſua/

uius aut melius decantari poſſunt qᷓ; verſibꝰ poetaruʒ. Hinc oẽs apud bebꝛeos

pſalmi vt inquit Iſidoꝛus metrico carmine cõſtant atq; in moꝛẽ flacci romani ⁊
greci pindari.nũciambici ſunt verſus:nũc alcaici:nũc ſaphic.ob quã cam ⁊ da⸗/
nid regem ſacrũ poets elamus Gaorhen quoq;ʒ cuiꝰſapientiã tam nri q; iu⸗
dei magnopere dimirant᷑ in numero poetarũ fuit. Cres em̃ quos lingua ſua cõ/
poſuit libꝛos parabolas eccde ſiaſten et cantica canticoꝝ:exametr s atq; pentha
metris verſibus currere voluit: ſicut ioſeppus hieronymuſq; teſtant᷑.yſaias q̊ͥʒ
cãticũ ſuũ eadẽ metroꝝ quãtitate cõſcripſit. NHec hicremias poete nomẽ abboꝛ⸗
ruit qui ſiciſidoꝛus ait:pleraq; ex ſuis opibus diuerſo metro cõpoſuit.Que idcir
co retuli: vt videat is etiã domeſticos fidei.poetice nauaſſe operas:quos et ⁊pia
ni ſecuti ſunt vti damaſus:ambꝛoſius:gregoꝛius:⁊ alij qui poſtea diuerſis poeta

rũ menſuris hymnos ſcripſere.Hã qͥ de iobãne baptiſta cani᷑ hymnus ſapbicuz

carmẽ babet. At queant laxis reſonare fibꝛis. Trãſeo boetii ſeucrinũ quilz phi
loſophus ſanctus fuerit:nullũ tamẽ genꝰ carminis neglexit. uoq; tantũmodo
xeferã exempla qbus vtilẽ coſtat eſſe poeticã. Inter atbeniẽſes megarenſes de

dit. Alexander magnꝰ cũ trã ſiſtet ĩẽ

parte oꝛatoꝛis fungunt᷑ officio.E vtant᷑ oꝛa
ne arte natura miſtrat:parũ pficit. Sʒ oꝛatoꝛis dicta nõ berent menti. Et qꝛ ſo

WPꝛłetate ſala mine inſule tpe E interitũ armis dimicatũ fuerat. Pon tultas
Qades capitalis eẽ apud atheniẽſes cepit.Si Oᷣs de iudicãda inſula legẽ tuliſſet:
quã rẽ ſolon cũ aliter non poſſet inſuetis ſibi verſibꝰpturbauit atqʒ aninos ciuiũ
arte poetica ſic cepit:vt exemplo bellũ aduerſus megarẽſes decerneret᷑: inſulaqʒ;
deuictis hoſtibus athenienſiũ fieret. Refero aliud. Inter meſſenios atq; latede
monios bellum erat:dux lacedemonio ꝝ thirtheꝰ. poeta athenieñ. claudus ſuit
Cũq; multa ſiniſtre ꝑpeſſi eſſent lacedemonine cõtra foꝛtunã puguãdo maioꝛa
ctrimẽta ciuitati arét reducẽ exercitũ voluerũt.ſᷣ interuemit thirtheꝰqͥ cõpo
ſita carmina exercitui ꝓ contione recitauit. In bꝰboꝛtamẽta virtutis danoꝛuʒ
ſolatia belli ↄſilia ſcripſit. Itaq; tãtũ ardoꝛẽ militibꝰ iniecit vt cmiſſo pᷣlio mox
victoꝛiã obtinuerint.Sic due clariſſime ciuitates ſparta ⁊ athene q̃ duo totius
grecie oculi putabant᷑:ↄſilio ⁊ ingenio poetaꝝ releuate ſunt. Nunc an ſint poete
neceffarij videamꝰ. Mẽepe dici neceffariũ dʒ illud ſine quo bñ nõ poſſuinꝰ viuere
ſ abſq; poetica nulla reſpublica bñ viuit.̊ neceſſaria eſt. Dicũt aliqui ⁊ ſine poe

tica ples bñ vixiſſe fuiſſeq; ſanctos.Sʒ ego nõ vnicuiq; neceſſariã poeſim dico: ſ
in cõi reipublice:qꝛ nõ bene viuũt ciuitates niſi ſint qͥ bene moꝛes ſuadeant ⁊ vi/
cia ↄfutẽt:qd pꝛiũ poetarũ eſt:qͥ mille modis milleq; artibꝰ ſciũt h̊ ꝓbare ⁊ illʒ

redarguere. Inſt abit᷑ rurſus dicet᷑q; meliꝰ?hoc oꝛatoꝛe facere:cui vboꝝ milia ſuꝑ

——

peditabũt.õ nego. Hã 3 ſermones hñt ad populũ q;mis theologi ſint:in ea tñ
1

„

cio. Et niſi pᷣceptis vtant᷑ oꝛatoꝛijs qᷓ quibuſdã vel ſi

luta ſunt facile dilabunt᷑. Hoetice ſnie bꝛeues ſũt.ligateq; pedibꝰ: abſq; negocio
retinẽt᷑. Hinc eſt qd in oĩ gẽte quãtũcũq; barbara inbumana fera poete reꝑiunt᷑
ſi nõ latini ſaltẽ vulgares qͥ verſibꝰſnioſis graues materias ſub bꝛeuitate conclu
dũt.Qui ⁊ ſi nomẽ poetarũ illuſtre tantãq; dignitatẽ ferre nõ valeãt: poetica tñ

vtun — elegãtia ſermonis lux expolitio:bꝛeuitas.grauitas:hꝛe nõ põt
niſi ex poetarũ fo 1gn ambꝛo
leo:⁊ ceteri q̊ lras ſacras oꝛnatiſſime ↄmentati ſunt.ſtudio ſi fueruũt poetice:ſicut
eoꝝ ſcripta demõſtrãt poetaꝝ dictis vbiq; refertai. In areſtotelis voluminibus
oẽs ſcitis q;crebꝛa ⁊ incultata ſint teſtimonia poetarũ. Nuis moderni doctoꝛes
nõ ſine graui dãno catholice fidei poeticã ſpnat:qᷓ ꝓculdubio neceſſaria ẽ. Sed

ntibꝰhauriat᷑.Hinc hiero.lactanciꝰ:augꝰ.ambꝛoſius:cipꝛianꝰ:

tibi ferre gras deo ſuaſqʒ laudes pulchꝛe catare debemꝰ. Mec em̃ alij ſunt qͥ pſal⸗

modiã dulceſq; hyinos ac ſuauiſſima de deo ſuiſq; ſanctis carmina recte coponẽ

noꝛint niſi poete quos tãutiles ⁊ vt mõſtratũ eſt neceſſarios mirãdũ ẽ dignis ho
noꝛibꝰ nõ efferri.Et maxie cũ eoꝝ doctrina ſicut cicero tradit ⁊ phiam ⁊ alias
ſcias vetuſtate pᷣcedat.Cuiꝰreꝑtoꝛes muſeꝰ atq; oꝛpheꝰreputãt᷑:qui vicini fucrt

ſaturni tꝑibꝰ Mũctẽpusẽ vt eoꝝ argumẽta diſſoluã: qui poetice ſolẽt vetrahere
goetabe⸗ carpere. Sic em̃ aiũt poetaꝝ libꝛi deos eſſe plures affirmãt eoſq; diſcoꝛ
es. Plu

ra quoq; in his adulteria ⁊ nephãda crimina cõtinẽtur ac nũc amoꝛem
ſuadent illicitũ:nũc alia vicia ꝓbãt.Qð ſi beatus hierony.idcirco ſe ceſuʒ ab an-
gelo narrat:qꝛ ciceranꝰeſſet cũ tũ cicero totus moꝛalis exiſtat.quibꝰtangẽ verbe
ribꝰ afficiendus erit qui poetarũ lenocinijs oblectat᷑. Plato q̃ʒ in his qs edidit
de repu.libꝛis:poetas cenſuicex ſua quã oꝛdiuit ciuitate pellendos ⁊ bladis oꝛa
tionibꝰ viribꝰaios demolliret:ſicut cicero in tuſculis refert ⁊ ꝓbat. Hec ſũt que
aduerſus poeſim cõiter dici ſolẽt. Quibꝰnõ erit mihi arduũ rnñdere:ſi vobis faci/

le fuerit audire. Hã ꝙ in poematibꝰ d dijs mẽtio fiat nõ poetarũ culpa ſed tem
poꝛe fuit quibꝰidola colebant᷑.Hec em̃ ſoli poete de dijsloquunt᷑ ſ̊ phi ⁊ oẽs ſcri

ptoꝛes illi ſeculi pᷣter iudeos deos nũcupãt ⁊ illos ſe venerari fatent᷑. O aũt cni

mina referãt nõ eſt rehẽſibile:qñ iq agunt vt bojes ab his deterreãt. Hã ⁊ theo
logi idem factitãt. Qui vo vicia pꝛobat rariſſimi ſunt:necquod duo treſue faciũt

in cõmuni trabendum eſt. Nec idcirco vituperanda eſt poeſis.quia quidaʒ poeę-
tarum erroꝛes tuent᷑. Main ſi ſic pergimus nullam doctrinam ſequemur ſ ipam

ſcientiaꝝ matrẽ phᷣiam cõtemnemꝰ?. Mam ⁊ ipſos cõſtat eraſſe phos. Quid em̃
mollius aut languidius dici põt epicuri ſententia qᷓ oẽm felicitatẽ in voluptatibꝰ
collocauit ⁊ anim as negauit imoꝛtales exiſtere. Dithagoꝛas inferos eſſe negauit
⁊ ans hominũ poſt moꝛtẽ in alia ꝑutat animantia pꝑtraſire. Auerrois vnã in om
nibus coꝛpoꝛibus aĩam eſſe rebat. Quid theologi quos hodie pꝛe ceteris veneę/
ramur.nunquid plures errauere. Quid arrius:quid cutides:quid neſtoꝛius:qᷣd
quid alij pene infiniti vnitatis eccleſie diuiſoꝛes. Quid euo noſtro iobãnes bub
atq; bieronymꝰ qͥ cõſtantie cremati ſunt. Mec em̃ vnq; tot hereſes ſeminare Po⸗
tuiſſent: niſi tbeologoꝝ titulis ſe oꝛnauiſſent. Aerũ ſicut irrepꝛehẽſi ibilis eſt tbeo
logia:qᷓ;uis multi tbeologoꝝ oberrẽt:ſic incoꝛꝛupta eſt poeſis:lʒ poete nõnulli vi
cia tueant᷑. Hec em̃ malũ dici põt quo poſſemꝰvti bene.Aliodqn nec liberales ar/
tes nec mechanice ꝓbande viderent᷑:cũ his vti male poſſimꝰ.Oꝛ aũt de bierony
mi pcuſſionibꝰobijcit. Si s hieronymũ attẽte puoluerit nõ ꝗpt᷑ ciceronis lectio
nẽ accidiſſe cõparet:ſᷣ qꝛ ſic hieronymꝰ eñ legebat vt ſacras las faſtidiret quod
ego nec laudo nec ꝓbo.Sed ita legẽdos poetas dico yt eoꝝ imbuti coloꝛibꝰſcri
pturq ſacrã oꝛnatiſſime ſciamꝰ ꝓferre. Hec em̃ ſequẽdi ſunt aliqui qui ex floꝛibꝰ
nihil ſumũt pᷣter odoꝛẽ atq; coloꝛẽ:vKᷣ imitãde ſũt apes quę mel etiã exinde noꝛũt
excerꝑc. Ad ciceronẽ venio qui ſciam platonis de poetaru excluſione coõmenda
Quid hic dicemꝰ:quibuſue armis tuebimur. Magnus eſt teſtis cicero:ſed is nõ
ex ꝓpoſito locutus eſt:ſed quaſi ꝑ trãſitum irritatus. Haʒ mox poetas excuſauit
dices ad ipᷣm philoſophos facere de quo fuerat poetas inſt imulatus. Is alibi ex⸗
tenſius loquit᷑ multiſq; verbis nitit᷑ vt architã poetã auitate donent: magnꝗ eos
terea laudẽ ⁊ vtilitatẽ cõſecuturos affirmãs:vt extat eiꝰ oꝛatio pulcerrima.
lato vo cũ poetas excluſit:etiã ſeipᷣm excludendũ aſſeruit.Ma ⁊ ipſe inter poe
tas locũ babuit: cuiꝰapud macrobiũ verſus extant. Dũ ſemihulcoſamo meñ pu/
ellũ ſanioꝛ ⁊? alij plures.tq; vt dicq qð ſentio poetarũ maxia laus eſt ex ciuitate
platonis ercludt Quis em̃ vir bonꝰin ciuitace platonis domidliñ velit: vbi ſicut
areſtoteles in politicis tradit. Oẽs femie in cõi habent᷑:pꝛomiſcui moꝛe b eſtiarũ
cõcubitus:incerti filij ignoꝛati parentes. Aec; iſta platoni ſufficiat reſpõdiſſe. Ae
rũ vt de poetarũ lectione in cõi aliquid dicat᷑. Beati bieronymii epiſtola:ad oꝛa/
toꝛẽ verbis inſtructio ſeruand a eſt qui de litteris ſecularibus figuram eſſę in deu/

tronomio dicit:dum captiue duci in matrimoniũ per bebꝛeos pꝛohibent᷑ niſi cao⸗

pite raſo ⁊ vnguibus am putatis que de dijs verba fiunt: ⁊ abꝛaſis amatoꝛijs blã
dimẽtis vbi laudant᷑ virtutes ſublimant᷑ q;:vicia ſine ſcrupulo recipiant᷑.Cui ⁊
magnus baſilius aſtipulat᷑ qui ſiſtudine de apibus poſita. Mec em̃ inquit ine pa
riter omnes floꝛes adeunt. nec ſi quos adeũt totos abſumunt. ſed eo ablato quod
operi ſuo ſit aptũ:reliquum omne valere ſinũt:Et nos quoq; ſi ſapimus in poeta
rum libꝛis cum receperimus quod veritati amicum conſentaneũq; ſit ectera oia
tranſgrediamur. Eum igit᷑ er teſtimonio magni baſilij ſanctiſſimiq; hieronymmi
etiã veteres gentileſq; poete reapiendi ſint. Cum antiquifſima diſciplinarum ſit
poetica. Cu magni ex ea ⁊ neceſſarij fructus reſultent. Cum phi ſanctiq; docto⸗
res pleni ſint auctoꝛitatibus poctaruũ. Cum ceſares atq; reges oẽſq; maximi viti
poetas ſuis tꝑibus honoꝛiſice ſuſceperunt. Cuʒ diuine laudes a nullis melius
a poetis decantari.Hõ immerito ſicut ab initio dixi mirandum eſt nro tpe vilip
dipoctas.;uis in talia iam reſurgere ceperint ⁊ panter cum theologis bonoꝛa
ri. Hunc abſoluenda eſt queſtiuncula. Eur tãpauci ſint noſiris tpibus poete qdͤ
non ſolum etate noſtra ſed omnibus pꝛiſcis tempoꝛibus cõtigit: plus tamen bo
die q;ᷓ vnqᷓ;. Idq; cur ſit nunc abſoluam: Quatuoꝛ mihi huius rei vident᷑ cauſe:ſi
plures ſunt nibil eſfcur moucar. Pꝛima cauſa eſt quia mła ⁊ varia ſcire opoꝛtet
eum qui ſit poeta. MHanq; cum bella geſta ſuum ſit ſcribere:cum tempeſtates: cuʒ
tempora cum locoꝛum ſitus:cum perſonarum conditiones:cum maris ſtratus
aute ochlos bominñ ponere babeat cum virtutes laudare viciaq; reprebendere

—

debeat. Quis nõ videt᷑ ad hec bñ tractãda multis artibꝰopus eẽ.multas aũt ar/

tes pauci ſũt qͥ aſſequant᷑:idcirco ⁊ pauci ſũt poete.Secũda cã eſt qꝛ nemo poe/
ta eſt.niſi cui hoc ſingulare munꝰex alto traditũ ẽ vt cautꝰ⁊ ſnioſis verſibꝰhuma
nos actꝰ ↄſcribat.Singularia aũt mũera excellẽtia paucis dant᷑:iõ pauci ſũt poe
te. Doeſis nãq; vt cicero i oꝛone ꝓ archita dicit. Munꝰẽ dei nec arte vlimitatio
ne põt hĩi niſi vera diceẽdi regula det᷑ ex alto.Ex qͥ fit ſicut idẽ cicero aſſerit.vt nõ
ſolũ nr̃is ſᷣ oibꝰtꝑibꝰ rariſſimi poete fuerunt.Lertia raritat cã ẽ:qꝛ ſucceſſu tꝑis
creſcẽtibꝰhoĩm vicijs virtutibuſq; ꝑeũtibꝰ:ſicut alie diſcipline diminute ſũt:ſic ⁊

poeſis ad nibilũ videt᷑ redacta. Ha ſicut nemo mibi vl auguſtinũ vł hieronymũ

£

dabit ſic vel virgiliũ vel ouidiũ dabit nemo. Quarta cã ẽ ⁊ in hvltimo loco:qꝛnõ
reddit᷑ poeſi ſuus honoꝛ:iõ pauci ſũt poete. Nãcq vt cicero dicit honoꝛ alit artes
oẽſqʒ incẽdimur ad ſtudia glie. Abi vᷣo deeſt honoꝛ ibi ⁊ ſtudiuʒ deficit. Ac ſic fit
vt pauci nr̃is tpibꝰ poeticã aſſequãt᷑.qꝛ nõ putãt hoies honoꝛari ex ea: atq; idcir

co negligũt illa.Abſoluſ duabꝰ pꝛioꝛibꝰq̃ſtionibꝰ. Inſtant ridicula:tertia inòᷣſi/

tio cur viles cutes cadauerũ atq; antiq̃ camiſie cũ cera ĩ cãcellarijs vẽdũt᷑ ꝓ opti

—

mis muneribꝰ. Lãgit me hercle iſta q̃ſtio q̊ͥ vnꝰ ſuʒ er caceilaria.poſtqᷓ diuꝰ fride

ricꝰ ceſar in ſecretaniũ ſuũ me recepit. Soluã igit᷑ qõneʒ ex meo igeniolo q̊ in loco

vnũ dicendũ ẽ iocoſuʒ. Niã ſolus aſinꝰ ibat:ſuaſq; ſecũ miſerias q̃rebat᷑ qui vi/

nũ poꝛtãs aquã biberet:frumẽtũq; in hoꝛꝛeis poneus fenũ manderet.ſᷣ hec leuia

reputaſſet niſi ꝙ etiã poſt moꝛtẽ ex eius coꝛeo cribꝛi fierent atqʒ timpana.Quem

ſic queruloſum audiẽs varius pariũ aial.Tacę inquit aſine:opꝰeſt poſt mortẽ la/
boꝛi.Mã iſti qui dicunt᷑ hoies cũ aliquẽ volũt ſapiẽtẽ facere:coꝛeũ mcũ adhuc pi

loſuʒ recipiũt.frontẽq; illiꝰadoꝛnãt quẽ volũt eſſe ſapiẽtẽ. Doctoꝛes em̃ crcãtes

meis eos pellibꝰ veſtiũt:meq; qð ẽ rerũ oim difficilimũ ex magnis beſtijs viros

oꝑtet ſapiẽtes efficere.Sic em̃ coꝛeũ meũ fata diſpoſuerũt.qð ẽ mibi grauiſſimũ
⁊ moleſtiſſimũ.Audiuerũt hec rectoꝛes cãcellarie vidẽteſq; in coꝛijs cadaueruʒ
magnas eſſe vtutes:nõ cẽſuerũt illa ꝑuo pᷣcio dãda. Sʒ ea atq; camiſias cũcera
ſicut equũ erat magno pᷣcio ceperũt vendere. Imitatiq; ſacerdotes qͥ ſonũ cãpa
narũ ⁊ fumũ ⁊ aqua ⁊ verba dãtes magnis vtunt᷑ emolimẽtis:coria ſua nõ puta
tauerũt gratis dãdis:ac vt omiſſisiocis ad ſeria redeamꝰ. Añ charte ⁊ mẽbꝛana

rũ vſuʒ: idolatis ex ligno codiciliis epłaꝝ alloqa ſcribebant᷑:ſicut ⁊ acero ⁊ dama
ſuus ⁊yſidoꝰ atteſtãt᷑.Exinde tã greei qᷓ; tuſci ſupinducere ceras iceperũt. Illaſq;
grapbio ferreo inſcripſerũt. Po

ferreo inſcripi Doſt hec cartbarũ vſus apð egyptũ cepit q̃ ex decer⸗
pto papiritegmie ↄſiciebant᷑:ac poſtinodũ ex lineis pãnis iã inepijalijsvſibꝰ.Ex
inde reges ꝑgami mẽbꝛanarũ vſuʒ excogitarũt q̊ ex mẽbꝛis pecudũ detrahãt᷑: ⁊
adbuc pt᷑ meoꝛiã loci ꝑgamena dicũt᷑.Quia igr i chart q̃ ex vetuſtis fiebãt cami
ſijs ⁊ in cutibꝰpecoꝝ ad vſũ ſcribẽdi paratis res magnę matxieq; notãt᷑: nõ eſt in
iuria hoc ſi magno pᷣcio vẽdũt᷑.Hõ em̃ res q̊ cõtinet ſ̃ q̃ cõtenta ẽ in ertimationẽ
venit.At ſictribꝰqoõnibꝰ vris excellẽtiſſime mgr̃ hec rñdiſſe ſufficiat. Neſtro gra/

ui ⁊ optimo iudicio nibilominꝰ? ſaluo. —üeÜaoü iſtola cv.
* O●

Tibiʒqdo poete ſcribũt ex rõne etiã pᷣncibibb. Pltehi.
. Vuſtriſſimo pꝛincipi ex ſanguie ceſarũ ſato dño ſigiſmũdo auſtrie ⁊c duci
Tiroliſqʒ comiti vño ſuo ſecũdario.Eneas ſiluiꝰpoeta regaliſq; ſecretan
S.p. d. In ceſaris curiã q;oꝛimuʒ migraui magna me cupido inceſſit tibi
vt aliqͥd ſcriberẽ.Sed veritus ſuʒ moderni ſeculi moꝛẽ:cui nihil placet niſi quod
eſt ſui ſimillimũ.Oẽs hodie fere qui ſcribũt q́;uis vnũ alloquant᷑ nnmero vtunt
plurali tãq; multiplicando perſonas plus honoꝛis adijciant reuerentioꝛeſq; vi/

deantur. Que conſuetudo late in germania patet.Etapud italos aliq;diu viguit

At poſtq; franciſcus petrarcha omiſſo tempoꝛis ſui ſqualoꝛe.pꝛiſcam cepit elo⸗
quentiã imit ari.pleriſq; ſic loqui placuit vt caſtioꝛ etas locuta eſt veterũ. Aenit

ex grecia poſt hec iohaunes chꝛiſolaras qui conſtantie ſepultus eſt vir plurimum
litterarum. cuius maiores oꝛti rome conſtantinũ magnum poſt tranſlationẽ im/

perij bizantiũ que nunc cõſtantinopolis dicit ſecuti fuerant. Hic italos iaʒ ſca/

bꝛoſi ⁊ obuoluti ſermonis penitẽtes:nõ tñ plus habẽtes luminis qᷓ; frãciſcus at

tulerat: ad verã eloquẽtiã reduxit: ita vt ſimilis videat᷑ hodie italoꝝ facũdia illi
que octauiani tꝑibus viguit. Si quis leonarduũ arentinũ:guarinũ veronẽſeʒ.pog

giũ florentinũ: auriſpâ ſiculũ: anthoniũ vicentinũ ⁊ alios legeret:qui nũc viuẽtes
apud italos floꝛẽt:in quibus ⁊ tuliane fluuius eloquẽtie ⁊ ſacteus titiliuij pata
uini riuus elucet.Hi nunc eos ad quos ſcribunt ſingulari cõpellũt numero:qꝛta
grecos q; latinos ſic locutos fuiſſe cõmemoꝛant.ſicut ſocratis ⁊ demoſcenis ac ci

ceronis ⁊ macenatis epiſtole ad maximos viros ſcripte teſtant᷑. NMc gen. iles ſo

lum ſcd eos quos colimus quos veneramur ſanctos viros imitari ſe dicũt. hie/

ronymũ:auguſtinũ:ambꝛoſiũ:gregoꝛiũ.qui nõ ſolũ hoĩes ſed ipſam diuinã que

oĩa nutu ſuo regit maieſtatẽ adoꝛſi ſermonibus.pᷣſta inquiũt:da:fac:cõcede: mi/
ſerere:largire.Qui tñ multo oꝛnatiꝰpluralitate vti nouiſſent q; nos:Sed viſum

eſt illis recte loquendi ducibꝰoꝛnatũ oẽm atq; lepoꝛẽ cõfundi:ſi vt modo fit locu

ti fuiſſent.His ego ʒ ↄſentio nec meo noie ſcribẽs aliter quẽpiaʒ cõpello.Ad te
tñ daturus ir̃as quid agitã ſubdubito:veritus ne tuoꝝ hoim plus ↄſuctudini tri
buas q; meo iudicio: ⁊ arbitraris foꝛſitan regi
dũ eſſe q; ipſi ſcripſerũt. Quibus mos eſt vti pluralitate. Mndamus inquiunt
volumꝰ facimꝰ. Sed boc quod ab bumilitate traxit oꝛiginẽ nephas eſt ad iactã/

tiã ducere. Reges nãq;ʒ cũ ſcribunt ⁊ ſi dñatũ habeant vt quicqͥd eis placet legis
vigoꝛẽ babeat.Ea tñ moderatione vtunt᷑ cũ ſcnibunt vt pꝛecipiẽtes aliquid non
ſe ſolos videri velint feciſe ſed cũ alioꝝ ↄſilio. Mec te mo ueat ꝙ pꝛincipes infe/

rioꝛes ſcribẽtes ſupioꝛibꝰ plez numerũ tãqᷓ; ſupbie fomitẽ abijciant: ſicut ad ceſa

rẽ imperij pꝛincipeʒ miſſe r̃e manifeſtant. Scribit em̃ dux mediolani. Suſplico

peto rogij me vẽe maieſtati cõmiſſuʒ facio. Nã ⁊ hoc rõnẽ bʒ aliã q; arbitrere.Et

qꝛ inferioꝛes ptãtes a ſupioꝛibꝰ diriuant᷑:nõ ab reeſt pluralitatẽ deponi cum in/
ferioꝛ ſcribit.tãqᷓ; dicat inferioꝛ ad te loquẽs.O ſuꝑioꝛ alioꝝ vice vti nõ poſſum

qꝛ tu illos mibi cõmiſiſti quos erga alios repꝛeſento:erga te minime: qꝛ tu illos

⁊ me repᷣſentas.Oꝛ vᷣo regibꝰac magiſtratibꝰcõſuetudo ſit pluralitatẽ offerre ni

ä

bil te vꝛgeat.Ha id eſt quod ſtomachabar mõ.Quis em̃ idcirco pluralitatẽ pꝛin/
cipibus dedat ꝙ ipſi eapꝛopter moderationem vtant᷑. Mõ honoꝛare hoc eſt. ſed
depꝛimere atq; contẽnere tanq; nil ipſi ſine ſubditis queant. Quibus ſi vellemus
reuerentiã impartiri ꝙ ipſi modeſte faciunt nos honoꝛifice fugeremꝰ. Mec em
i romanus pontifex ſeruoꝝ dei ſe ſeruũ appellat:idcirco nos ſibi ſribentes eun⸗
em ſibi reddimus titulũ:ſed pꝛo ſeruo ſeruoꝝ patrem dicimus patrum.Hec foꝛ

taſſe nimiñ longe ſunt repetita pꝛincipio que me a pꝛopoſito remotius abdquxe⸗
runt. Spero tamen bis factũ eſſe vt vel mecum ſentias vel ſequenti magnos au
toꝛes mibi des veniam tc ſingulariter alloquenti. Quod ſi alia rõne non facies:

tua ſaltẽ ſingularis benignitas innata te monebit humanitas. Mũc quid ſit qd

maluerim ſcribere abſoluendũ eſt. Mãq; cum in hanc patruelis tui ceſaris curiaʒ

veni:multa mihi de tua pꝛeſtãte virtute ſunt victa.Alius ben gnitatẽ pᷣcipuã refe
rebat.Aliꝰmirificã boneſtatẽ atq; modeſtiã. Alius pꝛudentẽ vᷣltra q; ctas ferret
te pꝛedicabat.Alius te liberalẽ ⁊ iuſti amantiſſimũ affirmat.Alius quod taro in/
ter huius etatis principes reꝑit᷑.te latini ſermonis obſeruantiſſimũ cõmemoꝛa/
bat. Qaibus expebus ⁊ mirari te ſimul ⁊ amare accepi ⁊ tãq; monſtrũ putabam
adoleſcentẽ pꝛincipem tot virtutibus cluceſcere. Mon tamẽ ſtatim credulus fui
nec omni voci pᷣbu fidem acceſſi alios percontatus ſum vniuerſos. Reperi oẽs
vno oꝛe loquentes. NHeciſta pud me ſatis adheſi lateri tuo ⁊ inter coꝛonas no⸗
bilium tã qᷓ; exploꝛatoꝛ ingreſſus:moꝛes tuos dum adbuc meignoꝛares ſum ſpe⸗/
culatus:attendi geſtus:ſermonẽ:vultũ:nihil nõ pluſtraui vidi modeſiũ inceſſuʒ
latinũ incoꝛꝛuptu. Motaui famam res ipſa vicit:non potui mibi non credere:ſed
oculos meos ⁊ aures tuarum virtutũ teſtes admiſi.⁊ earuʒ factus ſum poicatoꝛ

bo atq; pꝛincipibꝰ nõ aliter ſcrib’·

.. 02-

m, — — — —

o%
at
ilti
og
nes
n,

xcci
esſo

ie
ni⸗
ſunm
ſoau
te
itm
be⸗
nt
ti⸗/
gs
von
nfe⸗
lſ⸗
t
/
4

ni
m⸗
cAH
nis
ech
cun⸗
ab:
nre⸗

110:.

uarũ antea fueram inquiſitoꝛ. Mec meiſta in affentoꝛis modũ referre cenſess.
Ante oia enim tibi ſuadeo vt omne lus adulatoꝝ quaſi peſtem teternimas fu-
gas. vt nullos bomines magis deteſteris ꝙᷓ; eos qui tibi blandiunt᷑ qui te coꝛam
audãt.qui omnia que facis ꝓbant qui vbi negas negãt ⁊ vbi affirmas affiqnãt.

Aune ao agudtera eii n au nato:⁊ iuuenalis ſi dixerit eſtuo ſudat. Hã boc
E

ſt genus bominũ peſſimũ:quod pꝛinepes maxime deijcit ⁊ pcipitat. Timendũ
nõ ſolũ adoleſcentie ſed etiã ſenectuti.Cur tamen te palam cõmendauerim noꝝn
tacebo.Elucẽt ſane in te quas cõmẽdaui virtutes:ſed illas nõ retuli vt gloꝛicris
non vt te iactes ſuꝑbias vel infleris. Solũ bec ſcribo vt cuſtodias tantũ bonũ vt
ſerues ⁊ amplifices hunc thezaurũ:vt ſicte babeas ꝙ virtutes tuc cuʒ etate cre/

fſcant:⁊ fias indies virtuoſioꝛ:ne i viciũ aliquoꝝ incidas qui boni fuerũt iuuenes

⁊ peſſimi ſenes.Et vt eſt in ꝓuerbio bonus pullus mala gallina.Ego em̃ cupiovt

ex bono adoleſcente fias vir optimꝰ. Quod eo tibi facilius erit quo meliꝰ es nu/

tritus. Et ſane debes ante oĩa genitoꝛi tuo clariſſimo pꝛincipi grates referre. qui
tuũ animũ excolẽdũ putauit:qui te ſub diſciplina tenuit ⁊ pᷣceptoꝛes tradidit cru
ditos. Hec em̃ ampliſſima eſt ſuppellex ⁊ bereditas qᷓ; pꝛincipatus melioꝛ.Opes

eſ ⁊ potẽtatus ⁊ buiꝰhonoꝛes ſeculi bona foꝛtune ſunt:fluxa:mutabilia: caduca

Que vt foꝛtuna vult buc atq;ʒ illuc ferunt. IAla em̃ moꝛtale genꝰ quaſi in ludo ba
bet ⁊ hũc depꝛimit hominẽ buc extollit. Mec ein magnũ eſt ex figu o regẽ ⁊ rurſus

er rege figulũ facere. Hinc eſt iuuenalis verſus. Si foꝛtuna volet fies de cõſule re
ctboꝛ. Magn'alexander ſubiecta indiavt quaãtũ poſſz oñdẽt Oꝛtulanũ quẽdã ad

regni faſtidiũ erexit. Dyodletianꝰ vo cũ oꝛbis haberet imperiũ depo ſita purpura
⁊ faſtibꝰ:rigandis oꝛtoꝝ oleribus ⁊ lantãdis arboribꝰoperam pᷣbuit. At animi

bona que ſunt:cõtinentia:caſtitas: oꝛtitudo.iuſticia: moderatio: intellectus: in-
geniuʒz: memoꝛia:ſtabili quodam nexu adberent homini:nec auferri a nobis niſi
cũ vita poſſunt:hec vere noſtra ſunt bona:bec dum luce inter motales fruimur

vitã pᷣſtant ſuauioꝛem.poſtqᷓ; nigramꝰ ex boc ſeculo ſpem dant felicitatis eterne.

Cũ ꝗ has dotes natura tibi cõceſſerit ⁊ parentes cura in te illas auxierit.monitu
te eſſe volo vt ſerues bonũ qʒ eſt in te.Ad quꝗ rẽ maxime neceſſariũ cenſeo lr̃aꝝ
ſtudiũñ quo iam iniciatus exiſtis. Quia tamen iam illas videris quaſi aliqð iugũ

abieciſſe. Mõ erit ab re ſite ad eas coner reducere. Mon em̃ vt aliqui arbitrant᷑.

idcirco pꝛincipes diſcunt litteras vtiatinũ ſcientes participare cum alienigenis

queant. Nã etſi hoc frugi eſt alia tñ nobilioꝛ rõ eſt. Quoniã em oĩs bene viuendi
noꝛ ma litt era ꝝ ſtudio cotinet᷑:ideo illas expedit noſſe. MHec ſat eſt imbuiſſe pꝛin
82 niſi ⁊ vltra pꝛogreſſus fiat.Seculi tamen pꝛincipes noſtri plerũq; illas a
os relegant aut iuris interpꝛetes tàq;ᷓ pꝛincipes non dceat bene vinere. Oꝛ0

ci
R te ne bis auſcultes quoniã nemo in c arũ virũ aut famoſũ pꝛincipẽ põt eua/
ere niſi cũ nature dotibus adiunctꝗ habeat doctrinã. Oẽs ſane qui ſuperioꝛibꝰ
ſeculis daruerũt pꝛincipes:ſtudioſi lrarũ fuerũt. Philippus macedo alexandro

nato gauiſus eſt ꝙ eo tpe filium habuiſſet quo floꝛebat areſtoteles. Mec aleãder
bac qua tu nũc es etate litterasa ſe rele auit. Sed pꝛofectus in aſiã areſtoteleʒ

2 caliſtenẽ magiſtros ſecũ duxit: nec audire phᷣiam inter armoꝝ ſtrepitus ac tu⸗

multus ceſſauit.Felix nimirũ ſi vicio vinolentie caruiſſet. Alcibiades ⁊ temiſto⸗
des qͥ apud grecos illuſtres babent᷑ ſtudioſi fuerũt ph̊ie. Epaminũdas thebanꝰ
qui grecie pꝛinceps eſt habitus:nõ mioꝛẽ iſis q; armis operã tribuit. Trãſeo ad
rom anos. Quid limatiꝰ quid eloquẽtius ſcribi põt qꝙᷓ ea cõmentaria que iuliꝰce⸗/
ſar de ſe cõdidit. Is enim cum in gallia bellũ gereret diem armis. nocteʒ lris de⸗
dit. Heres eius auguſtus ⁊ oꝛationẽ ſolutã ⁊ cannen optime dictauit. Extãtq;
aebuc eius elegantiſſime verſus in eneyden laudem.Quid fadios coꝛnelios aut
catbones refera. Quid de pompeio vicam qui tam affectus lris fuit vt egrotate
oſſidomũ phm q;uis cõſul ipe foꝛet nõ omiſerit in chado viſitare. Catho cũ eet
latina plenus doctrina lras grecas din cõtempſit:poſtea pꝛopoſiti penitens qð

iuuenis ſpꝛeuit ſenes cõcuꝑiuit.Mec dubitauit ſeniũ ſuũ lr̃is pegrinis imbuere ⁊
ad grecã volubilitatẽ os cõtoꝛquere. Recte hi quidẽ qui ⁊ ſi pꝛincipatũ haberẽt

dñarent᷑ q; populis:ſeruire tñ lr̃is voluerũt.Sʒ noꝛant illi platonis vocẽ qᷓ dicta

diuis itus:tum a cicerone tuʒ a boetio refert᷑ Beatas ſczʒ foꝛe reſpublicas ſi recto
res earũ ſtudere ſaꝑientie cõtigiſſet:queſapiẽtia haud dubiũ ex phie fontibꝰhau⸗
rit᷑.Lu tñ foꝛtaſſe fabuloſa reris que de antiquis ſũt ſcripta qui ⁊ in ocio negociũ

⁊ in nego cio ociũ diligenter referunt᷑ curaſſe. Sed bãc opinionẽ pũt tibi auferre

nõnulli viuentes:qui etſi reipublice pꝛeſint ⁊ munera rogãt arduiſſima. diſcipli⸗
nas tamẽ nõ negligũt.Leonellus marchio eſteñ.tãeleganter ſcribit vt nibil inter
eius ⁊ ciceronis lr̃as putes diſtare.Soꝛoꝛia de marchione ſaluciarũ dicunt᷑ mar/
chionis mantue filij ⁊ arma tractãt ⁊ Iras colũt.Alfonſus rex aragonũ:cui ⁊ cilia
paret: ⁊ illa italie pars obedit que olim magna grecia dicebat᷑: qui totiẽs victus
tandẽ vicit:⁊ aduerſam foꝛtuna in fauoꝛẽ ſui ↄuertit:nũqᷓ; in caſtris eſt ſine libꝛis
quocũq; it:illuc ⁊ bibliotheca ſequit᷑.Siue in tectis eſt ſiue in tẽtoꝛiis manet.ſin
gulis diebus aut legit aliq̃q aut audit. Egredioꝛ italiã ⁊ penitus toto diuiſus oꝛ/
be bꝛitanos petã vbi dux eſt cleoceſtrie.qui regnũ qdð modo anglicũ dicimꝰpluri/
bus annis gubernauit.huic tanta lrarum eſt cura vt ex italia magiſtros aſciuerit
poetarũ ⁊ oꝛatoꝝ interpᷣtes.Aides ne qꝛ ⁊ hoc ſeculũ pꝛincipes lratos admittit.
Encer hos ⁊ tu poteris numerari ſi qdð cepiſti ſtudiũ fueris ꝓſecutꝰ. Nec em̃ ideo
ratũ te dicã ꝙ latinũ ꝓnũcies. Hãetſi hoc puichꝛũ ẽ:coꝛuis ⁊ picis dat᷑. Nicto
anthonio cũ rediret octauianꝰ:edoctꝰlatinũ coꝛuꝰ.ſalue inqt auguſte ceſarimꝑa
toꝛ huic perſianũ illud.Quiſexpediuit pſitaco ſuũ tbere picaſq; docuit nr̃a verba
conari ⁊ addit cãm magiſter artis ingenijq; largitoꝛ neutti:Quid tñ tibi videtur
cũ venit hñ garꝰ aut ita ꝰ aut gallic?latineq; fat᷑:cuʒ tu adoleſcens illos inteiligas
alij ſeues tã ꝙ; ſurdi audiãt. Pulchꝛiꝰ tñ erit ⁊ tunc te lr̃atũ vocitabo:cũ oꝛatoꝛes
intelliges cũ ph̊os noſces cũ poetas tuapte ꝑcurres.Hoc tibi foꝛtaſſe grande vi
det᷑ ⁊ arduũ nimis haud ſic ẽ. Holo te noctes dieſqʒ libꝛos voluere. Sʒ vns dũ⸗/
ta xat cuiu ſlibet diei hoꝛã expoſco quã lr̃is pᷣbeasg. Illud aũt curetibi eẽ volo:vt
doctus ſit quẽ audias ⁊ pꝛudens quẽ ſumas męr̃m:nec te vana tituloꝝ ambitio
fallat.õ em̃ ꝓpterea doctioꝛ ẽ aliqs ꝙ magiſterij nomẽ aut pariſiꝰ ẽ aut athenis
ſoꝛtitus. Ille aũt peritus eſt qui naturali pꝛeditꝰ ingenio vigili cura perſcrutatꝰ
eſt mgr̃os artiũ autoꝛes:qui cũ multa viderit atqʒ legerit libroꝝ volumia.tũ me/
moꝛie plurima cõmẽdauerit.qui ñ ſolũ diuinis lr̃is ſed etiã ſecularibꝰ ſit imbutꝰ
Ex his vnũ apud te vellẽ dꝑegere.quo cũ ꝓ tuo loquerer arbitrio qͥ tẽpꝰdocẽdi nõ
ex ſe ſumeret ſᷣ tua ex volũtate qͥ cũ velis legat cũ nolis taceat. Sʒ tuũ erit quot
diebꝰ velle aliqd. Naq; poſtq; biẽnio hũc modũ ſeruaueris.nimiruzʒz plus te lucri
ex lectione coꝛꝛoſiſſe putabis q; ſi puinciã aliquã ſis adeptꝰ. Ego quidem laudo
edes tuas militibꝰplenas eſſe.Hi em̃ ſũt qui tutant᷑ patriã ⁊ decoꝝ eſt armoꝛum
gloꝛia pꝛincipẽ enitere:ſed nullũ apud te foꝛe virũ doctũ nec laudo nec pꝛobo. Si
cut em̃ milites paſcis ita ⁊ toctrinarũ inſtitutoꝛes nutrire poſſes qui te iuſti ⁊ in⸗
iuſti differẽtias ⁊ limitesedocerẽt:virũq; redderẽt ex oĩ ꝑte ꝑfectũ. Mõ decet teil
los ſequi q vt ſumptꝰ minuãt doctoꝛes excludũtleones tñ paſcũt.ſicut ẽ illud iu-
uenalis. Mõ hʒ infelix munitoꝛ qð mittit amico. Quitilie q donet hʒ nec defuit
illi vnde emeret multa paſcẽdũ carne leonẽ iam domitũ.Et ironice ſubiũgit.Cõö
ſtat leuioꝛa belua ſumꝑtu. Himirũ ⁊ capiũt plus inteſtina poete. Sume igit᷑ tibi
grãdis doctrine aliquẽ virũ nec parcas expẽſis vbi ingẽs redũdat emolimentuʒ
Queris foꝛtaſſe qð emolimtũ.Edicã paucis ne l̃arũ vtilitatẽ eeias. Hon
em viriles attigenis annos ̊ tibibonoꝛis ⁊ ↄmodi erit.vt te ĩ ↄſilio loquẽte cete
ri ſileãt: cũ tu vmꝰplus oibꝰſapias: Memo te deciꝑe poteni: nemo dicere audebit
equũ ⁊ hoc iniquũ niſi veꝝ id eſſe manifeſte cognouerit. Si 8 pᷣſũpſerit inbo⸗
neſti aliqd ſuadẽ pᷣſio eris ronibꝰ ↄfutare.Si affari volueris pplin qͥ pacto loquẽ
dũ ſit lrete inſtituẽt. Si antlaudare aliquẽ aut vituꝑare volueris ⁊ quintilianus

=

ere:
berit
dicta
eco⸗
ban,
goci
utene
iſcipli
Nürer
rn,
itcit
vians
elibꝛis
vet. in
uso
hn⸗
lerit
tttt.
Pieo
rimo⸗
yet⸗
Gur
5
Nus
eri
dü⸗
N

dtn

enis
uta⸗
füme⸗
nhuc
r⸗

₰D
æ cicerote decebit. Si bellũ ſuſcipiendũ erit ? armis opꝑa danda vegetius modũ
oſtẽdit ⁊ liuius ⁊ quintus curcius ⁊iuſtinus ⁊ luciꝰfloꝛꝰ⁊ ſuetoniꝰ⁊ ſaluſtius cri-
ſpus.⁊ biſtoꝛicoꝝ cunius. In quibꝰ⁊ alexãadri magui foꝛtitudinẽ ⁊ banibalis cal
liditatẽ ⁊ fabij verſucias.⁊ ſcipionis pꝛudetiã c iulij ceſaris diſciplinã militarem
⁊ ſertoꝛij ac marcelli audaciã.⁊ iugurte ſaga citatẽ ⁊ oim qui res bellicas geſſæ uũt
artes inu enies. Nũqᷓ; tam multa experiundo videbis q; multa legẽdo perdiſces
Si quõ rempublicã gubernes ſe cire volueris. legedi erũt tibi politicoꝝ ubꝛi quos
areſtoteles compoſuit leonardus arentinus latinos fecit. Aeterẽ aũt traſlatio
nẽ tibi nequaqᷓ; afſumes.qꝛ ⁊ eloquentia viciat ⁊ intellectũ minus vexat. Ad re-
gendã familiꝗ ⁊ teipᷣm:vtilis erit iconomica ethicaq; areſtoteles:tum de officijs
cicero ⁊ eple ſenece omneſq;ʒ libꝛi ipſi ius. Quomodo regenda ſit vxoꝛ ſcripſit fra/

2

ciſcus barbarus venetus. Quomodo liberi educandi plùtarchus.Quomodote

cũ amicis babere debeas ⁊ quõ in ſenectute arpinas cicero. IJdem quoq; de moꝛ/

tis contẽptu ⁊ aliarũ paſſionuzs ſcripſit in tuſculanis. Moꝛales vᷣtutes quo am/

plectende ſint ⁊ bi quos modo retuli autoꝛes: ⁊ poſt eos macrobius facude tra/

diderũt. Ais agriculturã cognoſ. cere:virgilius geoꝛgicoꝝ te admonebit. Uis oꝛ/
bis ſitũ mẽtis oculis ꝑluſtrari ⁊ diuerſaru pꝛouincisru ſitus ac moꝛes intueri.⁊
quid queqʒ regio ferat ⁊ quid quecq; recuſet:aſſit plinius e naturali hbiſtoria:aſſit
ptolomeus:ſolinus:yſidoꝛus bi ſpaleñ. Ais celi ſydera ⁊ planctarũ curſus ⁊ gra
dinis ⁊ pluuiarũ ⁊ fulminis cauſas ſcire:ad areſtotelẽ redito:ſenecã virgiliũ.lis
regũ moꝛes ⁊ faſtidia pꝛincipãtiũ ꝑſcrutari ſᷣm ſenecã in tragedijs legito. Ais ple
beos boies ⁊ milites gloꝛioſos ⁊ lenonũ inſidias ⁊ ſeruoꝝ deceptiones vt euitare
illas poſſis intelligere.plautũ tibi therentin aſſumito. Ais quõ fui minada ſint
vicia edoceri oꝛacius iuuenalis ⁊ perſius in ꝓmptu ſint. Ais paſtoꝝ cõſuetudi/
nem cernere bu colicon virgiliũ habeto. Ais fabulas gentiũ ⁊ faſtos ⁊ triſtiũ mi
ſerias ⁊ amantiũ eplas ⁊ amoꝛis remedia noſſe. Haſo te verſibꝰ erudiet.nec ſta/

. — „

cius thebaidos vel archileidos inutilis erit ſententijs grauibus vbiq; refertus.
Pogſt hec vo vt fias ꝑfectioꝛ ⁊ cñ de religione cogites: tum de ſalute aie hierony⸗
mi libꝛos euolues:auguſtini:ambꝛoſij:gregoꝛij: lactatij:cipꝛiani:leonis.Scriptu
rã ſacrã ſemꝑ domi babebis:⁊ nuc vetus nunc nouũ intueberis teſtamẽtũ. Hec
que nũc ſcribo:ſi qͥs doctus extra italiꝗ legeret me maxime argueret ꝙ inter auto
res legẽdos nõ numerauerim bugonẽ de ſancto victoꝛe:aut alexandrũ de ales vł
masgnũ albertũ vel petrũ bleſenſem ⁊ nicolaũ de lira ⁊ alanũ.⁊ banc nouaru tur/
bam. Sed tu caue ne iſtos audias. Maetſi vocti ſunt:docere tũ alios nequeunt.

Esgo tibi id ſuadeo quod per me rectũ puto:nec ſomnio. Sed viros totius italie

pitiſſimos in bãc ſniam babeo cõcurretes.Crede mihi nibil diſcenaũ eſt quod de
diſcere opoꝛteat:ſed illis in autoꝛibus te exerce q ſunt ꝓbatioꝛes. Suſciꝑe naq;
ſemꝑ optima debemꝰ adimitandũ.Cu ergo bos ſequeris hos audies boſq; leges
quos tibi pᷣnominaui.Si vis ⁊ multarũ reri ſcius ⁊ pꝛinceps toto in oꝛbe ſecula
ris ⁊ mirandꝰbaberi. Interueniẽdũ tamẽ nõ ſuadeo vt coiunctꝰ hominũ fugias
MNec te ſolitariũ eẽ volo:niſi cũ meditari aliquid volueris ⁊ in ſeceſſuʒ mentis /
edi ad aliqð temꝑꝰ:ĩmo ſuadeo vt ſis affabilis vt cõis oibus vt te videndũ p/
beas. vt nũc bos nũc illos alloquaris: vt cõſilia ingrediaris vt cõciones adeas:
vt populo te exbibeas ⁊ ꝑ te loquaris. Scio nãq; frugi cẽ qᷓ hoĩes lr̃is didicerũt
experimẽto copꝛobari. Hec ego bos hoĩes laudo qui ſic ſe lris dedunt vt res cete
ras paruifaciãt qualẽ fuiſſe denocritũ diogenẽq; coſtat:aui ſibi vutaxat vixerunt.
Illi ſunt omni laude ⁊ pᷣconio digni qui ⁊ reipublice ſeruierũt ⁊ lrarũ ſtudia non
omiſer̃t. vt ⁊ platonẽ areſtotele ⁊ xm oſtenẽ ⁊ iuliũ ⁊ ciceronẽ ⁊ plinin ⁊ mace/
natẽ ⁊ augu ſtinũ feciſt. ecõperimus.Hi nãq; quod ex ir̃is bauſerant in admini/
ſtrãda republica exercebãt. Idem ⁊ tu facies ſi vir⁊ pꝛinceps optimꝰ eſſe voluę

ris:iris ſuum tẽpus ⁊ ſuñ reipublice dabis. Nũc iudici facies nũc tenebis conſi
liñ nũc arma tractabis.nũc reʒ familiarẽ reſpicies:⁊ in his omnibus quic littere

*

valeat etperieris ⁊ ocij vtilitatẽ cſ negocij cõmodo ptgẽs:inirã oib de te ſpen

facies ⁊ vel ſolus vel cũ paucis oꝛbe toto mirandus babeberis pꝛinceps. Mec tã

ſplẽdoꝛ foꝛme tue qui eſt egregiꝰ:nec veſtes auree aut oꝛnatus criniũ ⁊ equoꝛum

põpa tantũ te honeſtabit qutũ ipᷣarũ decoꝛ lrarũ ⁊ vᷣtutũ fama. Quoꝝ facies ſi
vickri poſſet vt areſtoteles inae vutcrioꝛ eſt; luciſer aut beſperus: ad hec aũt

ſicuti mihi videf iam tuapte incẽſus es.Cũ em̃ ſubditi tui nuper ex atheſi veniẽ

tes maieſtati regie ſupplicarũt vt te ad regendã puinciã mitteret. MNõ ſum dixti

adhuc adeo maturus vt gubemare patriq poſſim. Oigna vox que tuo ꝓgredit᷑
ex oꝛe ⁊ quꝗ ois laudatura ſit etas.õuenit em̃ quid ferre recuſent ⁊ quid valeãt
humeri quẽlibet meditari cũ aliquid eſt gerenduʒ:quia cui leta potenter erit res
ſic demũ recte ſe babebit. Mã að bias ait. Magiſtratus viruʒ oſtendit. Nos re⸗
ctiſſime de pꝛincipatu dicemus. In quo qui moderationẽ ſeruat dijs eſt q; bomi
nibꝰſimilioꝛ. Mec em̃ arduũ eſt in paupertate ſeruare cõtinẽtia:ſed vt marcialis
dit. dimiciſe eſt opibus nõ tradere moꝛes. Magna peccandi facultas ſequit᷑ pꝛin
cipatũ:adeſt irritamen gule:copia vini ⁊ queſitoꝝ vndiq; cibarioꝝ ⁊ laute gloꝛia
menſe:vt verbis vtamur lucani. Sunt mulieres foꝛmoſe que tuz oculis tuʒ ver/
bis tum oſculis tum amplexibus adoleſcentuloꝝ mẽtes ⁊ oculos faſtinant. aſſũt
coꝛuptoꝛes adulatoꝛes ioculatoꝛes biſtriones qui arcẽ adoleſcẽtie vndiq; nitũ⸗
tur Remare. Dd auaricie cultoꝛ venalẽ iuſticia facit. Suſcipe inquit᷑ boc ⁊ cõ
mendatũ habe.Qui dat ꝑliberalis eſt bomo ⁊ babet multũ qð det: aliꝰ ad irã p/
nocat in te inquit peccauit:ſuſcipe gladin vindica ſcelus. u pꝛinceps iniurian:
feres quã nec pꝛiuatu s impunitam relinqueret. Mulier alius inquit foꝛmoſa te
Amat ⁊ ainoꝛe tuo moꝛit᷑ cur nõ cõpateris ⁊ miſereris adoleſcentule ⁊ gaudes cũ
.Eamꝰ venatũ ait vir robuſtus id toꝛpes ceruoꝝ greges c apꝛoꝝ clauſi ſunt.
Spectaculũ tibi pulcrũ pbebo.Aeni mitte bos ſenes reſpublieas tueri. Tu ietꝰ
eſto dum tẽpus fert.At hi ribn palatio viuẽdi eſt ca.qd ſtas indunt pᷣnceps:
iam epule allate ſunt ⁊ frigeſcut:veni duʒ accipenſer calidus eſt ⁊ añqᷓ; fumare le/
pus deſinat. Saquilla eſt optima ⁊ aper ⁊ poletus in menſa.quid ſias ⁊ voluptaj⸗
tantũ amittis. Multi vicia ſuadent pauci vᷣtutes.Quid faciat adoleſcẽs: cuius
etas parũ per ſe roboꝛis habet ⁊ cu animus a natura ꝓcliuis eſt in libidinẽ. ANix
grandeui homines reſiſtere tot blãdicijs potuerint ne dicqᷓ agoleſcẽtes. Sʒ aiũt
aliqui.Conſiliũ habebit pꝛinceps:maioꝛes natu aſtabũt:qᷣq gra arz. Fanne
res patrie cenſebũt:ſcitũ ẽ:ſed oẽs qui pꝛincipe coꝛonant facere illũ amicũ ſtudẽt
Tnõ que ſunt apta ſed quę iocũda putat in cõſilio dicunt.⁊ nitit᷑ ꝑ ſe quiſq; vt ca-⸗
rioꝛ ſit᷑.nec eſt qui libera ꝓferat animi verba.Et qᷓ;uis pars bene conſulat:liberũ
eſt adoleſcenti quos vult ſequi.Et qꝛ erperugeſ pa ne; genſi habet: non aᷣ
erpedit ſed 98 libet plerũq; amplectit᷑.Et quipe quegdmodum mea fert opinio⸗
Aut maturũ eſſe pꝛincipẽ opoꝛtet ⁊ ſuo cõſilio fretũ. Aut adeo rudẽ· vt in modũ
trunci nihilꝑ ſe diſponat.ſᷣ qð maioꝛ ꝑs ſuadet executioni mandet᷑. Mã qui ali/
quid ſcit minus tñ qᷓ; ſatis eſt:periculoſus eſt reipublice ⁊ imperia ſepe ſubuertit.
cũ non ad rõnem ſed ad libidinẽ regat.Hinc eſt quod in libꝛis regũ puellum octo
annoꝝ bene rexiſſe cõperimus ſiue is ſeptẽ annoꝝ fuit ioas filius ochosie. Mon
eſn is rexit:ſed eius ſatrape regnũ adminiſtrarũt. Eſt añt pꝛincipatus irritamẽtũ
qᷣd vicioꝝ: ⁊ admoqũ pauei reperiunt᷑ qͥ nõ aberrent.Cũ frenis oibus ſunt ſo/
luti g ſaul vſq; ad ſedechia nouẽ ⁊ triginta reges in iuda ⁊ iſt fuerũt.inter quos
ſolũ octo boni conumerant᷑.reliq vo ignari:impꝑiti:indocti:impotẽres:auari:ſu⸗
herbi:ira cũ di qudeles:libidinoſi:adulatoꝝ ⁊ ſtulticie ſerui.qͥ ambitione neſcio
ꝗᷓ effrenata tãq; ad peſtè moꝛtalin nati idolis ſeruiẽtes. bellis ſemꝑ indulſerunt:
pacis atq; ocij hoſtes fuerũt.Et bi tñ ĩ populo dei regnabãt: ⁊ boꝝ pleriq; ꝑ ſer⸗/
uos dñi ꝓphetas fuerũt vncti.MHec ſalomon q;uis ſciam ⁊ ſapiam a deo fuiſſet aſ
ſecut? pſeuerare potuit.ſ̃ adamauit mulieres alienigenas.⁊ bis copulateſt ardõ
iſſimo amoꝛe.uerũtq; ei vxoꝛes quaſi regine ſeptusginte ⁊ cocubine trecete:

*

iſet

dic⸗

lit.

9ced
nit
pot

agu⸗
ſouis
bety
lugt.
aͤ⸗
dus?
uar
W
Ne

e
ſt
n
dun
niſt
n
ti
ter

eue

ſ

ſ

ta⸗
6

uit.nec ſe ampliꝰrectoꝛe credidit indi

auerterunt mulieres coꝛ eius vt ſequeret᷑ deos alienos. Hec dauich q;uis eſſet ele
etus a deo vicijs caruit. ſiquidẽ ⁊ bomicidiũ ſimul ⁊ aduiteriũ ppetrauit:qd nõ ſe
ciſet dum paſtoꝛ erat:ſ eñ licentia regni ꝓuocauit. Quid alius faciat cui minſt it
roboꝛis: quid inuenis quid adoleſcens an eſt aliquis qͥ annis teneris dnium cen⸗
ſeat cõmittendũ: c ſepe robuſtioꝛ etas ſubillo deficiat. Dꝛudenter tu quidẽui
patrueli ⁊ ſanguini tuo potiꝰqᷓ; alijs credidiſti:nec dñatum pꝛiꝰ ſuſcipere q; peri/
tiã voluiſti. Alius foꝛtaſſe aliter feciſſet qui opinione inflatus ſui: qd ad me dixiſ/

„— —

ſet obediẽtia iſta:ego iã liber eſſe volo:iã ſcio bonũ ⁊ maliĩ q̃d meliꝰeſt q; imꝑare

dicaz illi fac ⁊ faciet. Jã vt euolẽ tempꝰeſt. Sic dedali filiꝰ vt eſt in fabulis. Hãdq=
cũ pater alarũ remigiũ ſibi ⁊ filio cera ⁊ pice coaptaſſet vt laboꝛintbi carcerẽ fuge
ret:liquidũ petijt aerem ⁊ ſequere mein quit icare:neca me quock recedas. Da/
ruit illetamdiu quoad timoꝛ artis mãſit ignote:vbi vᷣo iam ſe volãdi ſcium puta⸗/

mpli digere: iuſſuz patris egreſſus: pcuſſis ampli?⸗
alis vagari cepit:⁊ modo buc modo illuc diſcurrẽs:ac cõtinuo altius euolãs:re-

gionẽ ignifera attigit vbi diſſolutis alarũ compaginibꝰ ⁊ omni pẽna ſolis ardoꝛe
peruſta ruinã fecit nudus in mari cecidit: quod aqbuc eius ex noie vocat᷑ icariũ
Pꝛoſequoꝛ iteꝝ fabulas. Pheton filiꝰphebi patrẽ ogilit⸗ ſibi vt quã peteret rę

2cederet. Jurauit per ſtigem pater nibil ſe negaturũ.ilius currũ⸗ olis ſibi regẽ
dũ cõmitti poſtulauit:penituit ppebum ꝑiniſſi:ſcientẽ tanti regiminis impotetẽ
natũ:ſed qꝛ iurarat negare nõ potuit.¶ Muis cicero in officijs hoc iuramentunn
potius reſcindendũ putaſſet Aſcẽdit currũ pheton.gloꝛiabun duſq; loꝛa recepit
tũq; T ſe regem ⁊ do ſimilẽ arbitratus eſt:vbi vo ad mediũ celi eſt ventũ cũ ſolis
cquos inbibere nõ poſſet: illiq; vagarent᷑ ⁊ mundũ omnẽignibus conſlagrarent
iouis fultnie ictus eſt ⁊ in beridanũ pᷣcipitatus. Hiſce fignentis admonẽt quẽli⸗
bet poete: vt anteꝙᷓ pꝛeſit ⁊ vominet᷑:vires ſuas reside menciat᷑ ne ſub pondere
ruat. qm̃ onus eſt nõ voluptas alijs imp erare. Si mõ id volumꝰ cũ rõne eeg
⁊ eũ finẽ regere ꝓpter quem reges ſunt inſtituti.Leges romane que ab athenienſe
bus ⁊ ſpartanis quas tradiderũt liburgijs ⁊ ſolon ſũt oꝛte pueros vſq; in annũ
quartũdecimũ ſub tutela eſſe voluerũt. Poſt hãc etatẽ in annũ.xxiiũ.curatoꝛes

adoleſcentibus vabãt. Ha ante boc euũ infirmã cenſebãt etatẽ. Eã ob cãm cuʒ

duo ſcipiones a carthaginẽſibꝰ iu hiſpania fuerũt occiſi:⁊ hanibal armis italianx
pᷣmeret:iterũ ſecũ exercitũ in biſpaniã patrẽ et patruũ vlturuʒ. Scipio affrican?
maioꝛ repꝛomittẽs diu ꝑ ſenatũ reiectus eſt ꝙ auartũ ⁊ vigeſimũ dũtaxat annũ
eſfet natus. andẽ cum eſſet alius nemo qui ſe diceret ꝓfecturũ ꝓuinciã: neceſ
ſitate magiſq; volũtate ſenatus obtinuit.Carthaginẽſes eoꝝ imꝑatoꝛe defuncto
amiltare imperiũ filio qui iuuenis erat cõmittere recuſarunt. Nec hanibal pnus
dur penoꝝ creatus eſt q; anno eẽt occiſus qᷓ patri ſucceſſerat. Rex numidię maſſi
niſſa filios ſuos moꝛiẽs qꝛ iuuenes erant romano plo et pᷣſereim coꝛnelie familie
cõmendauit. Quid tibi gentiliũ geſta cõmemoꝛo. Dꝛohihẽt ſacri canones ante
xxiiij.an nũ fieri gud⸗ p̃ſpyterũ aut põtificẽ añ tnigeſimũ. Referaim aliqᷣd ex ve/
teri teſtamẽto. Hã et ibi q̊s ↄſilia iunenũ ad regimẽ patrie mnaturavident᷑.Moꝛ
tuo ſalomone qui ſuꝑ duodecim tribꝰregnabat: venit ſili eius roboam in ſichem
vbi cõgregatus erat omnis iſrabel ad cõſtituendũ eũ regẽ.Et dixit multitudo paz
ter tuus duriſſimũ iugũ impoſuit nobis.Lu itaq; nunc iminue paululũ de impe
rio patris tui et de lugo duriſſimo et ſeruiemꝰtibi. Qui ait ite ad tercium diem ?⁊
reuertimini ad me.Cũq; abijſiet populꝰ inijt cõſiliũ rex cũ ſenioꝛibꝰqui reſpõde-⸗
runt. Si obedieris bodie populo huic:et petitioni eoꝝ ceſſeris: locutuſq; fueris
ad eos leuia erũt tibi ſerui cũct s diebꝰ. At ille glagui ↄſiliũ ſenũ ⁊ adhbibuit ado
leſcẽtes qui nutriti fuerũt cũ eo:qui dixerũt ei. Sic loqueris populo huic minimꝰ
digitus meꝰ groſſioꝛ ẽ doꝛſo patris mei:⁊ nũc pater meꝰpoſuit ſuꝑ vos iugũ:ego
aũt addã ſuꝑ iugũ veſtrũ: pat meꝰ cecidit vos flagellis:ego aũt cedã vos ſcorpio
nibꝰ. Fecitq; ſicet irritato populo receſſerũt ab eo decẽ tribꝰ:q otitueft ſibt regz

Jeroboã filiũ nabath.Sceiſſuſq; ẽiſrahel imꝑpetuũ:qꝛ ineptus rex cõſilia iuuenũ
recepit. Meliꝰ fuerat illũ iuuenẽ infantẽ fuiſie.Mã tũc ochoʒias filiꝰ ioꝛam duos
⁊ viginti natus annos regnũ accepit in iſrahel ⁊ afflixit populũ dñi ⁊ fecit qd ms
lũ grat coꝛã deo. Hec aliter ſe babuit achaʒ filiꝰioathan qͥ viginti annoꝝ erat cuʒ
regnare cepit in iuda. Nemo peioꝛ q; manaſſes int᷑ reges fuit qui.xij.etatis anno
ſuſcepit imperiũ. Similis ei filius amon fuit qui regnu.xxij. etatis anno inchoa/⸗
uit ⁊ a ſeruis ſuis ꝓpter ſcelera quibꝰ imꝑlicatus erat occiſus fuit. Quid ioachim
referã ⁊ duos ioachim patrẽ ⁊ filiũ.aut ſedechiã nomine qui perdita icroſolyma
captus a caldeis pꝛi añ ſe natos ſuos occidi vidit:poſtea pᷣuatꝰeſt oculis.i oẽs
infra.iij.⁊.xx.annũ regnare ceperũt:⁊ qm̃ inexꝑti erãt.malũ coꝛã deo gerẽtes:⁊ ſe
⁊ ſuos populos peſſundarũt.Quoꝝ ffulticie cõtraria eſt adoleſcentia tua.que lʒ

quãtũ in hac etate põt eſſe multũ pꝛudẽtie ſoꝛtita ſit.ſpemq; maximaã de ſua ſapi

entia pᷣbeat:nõ tñ pꝛius ad regenda ꝓuinciã mitti voluit q́; robur etatis ⁊ rerũ
aſſequeret᷑ experientia. Sciebas nãq; tuapte ingenio qm̃ nõ recturus led regen/
dus ires.quod ſub patrueletuo ccſare nr̃o ſapietiſſimo potius qᷓ; ſub alijs tolera
re voluiſti:vt interim dum etas creſcit regiã maieſtatẽ ſecutus interſis cõſilijs:in
dicia noſcas:res arduas videas:viros ſapiẽtes audias:dietim fias rerũ experien
tia doctioꝛ.At cũ his ſeruandũñ eſt quod ſupꝛa dixi vt tempoꝛis aliquod ſpacium
cõcedas lr̃is:que reliquas virtutes tuas condiant ⁊illuſtrent:quibus ſi fueris vt
te ſpero futuru rite imbutꝰ:cũ ad regendũ venies nõ par alijs ſed oim pꝛincipum
eris ſpeculũ:teq; vicini oẽs ſuarũ litii moderatoꝛẽ ⁊ arbitrũ facient. Et quẽad/
modi ad viſenda ſapientiã ſalomonis regina ſaba ⁊ alij oꝛientales cõcurrerunt
ſic te totus occidẽs venerabit᷑ ⁊ ſeptentrio:⁊ ad famã tue pꝛudentie infiniti viſu
n te veęnient.Eris enim quaſi ioſias aliꝰ filius amon.populũ tuũ recte gubernãs
nec ad dexterã neq; ad ſiniſtra declinans. Age igit᷑ pꝛinceps optime ⁊ adoleſcẽs
cLlariſſime dum tempus habes incumbe ir̃is: ediſce ſapientiam ⁊ ſtudio tey ebe
Mec ſit tibi cure ſi res alique in atheſi ſunt innouate:illas em patruelis tuꝰcõpo
uiet ⁊ pꝛo ſua eximia tum ſapientia tũ bonitate pacabit:teq; cum tenßu. aderit
⁊ dominio ⁊ virtutibꝰ actũ remittet in patrigꝗ. Interea regimen recte illi cõnuſſuʒ
elſt:quia indiget atheſis regio fauoꝛe ꝓpter finitimos plures quituis inhiant ter/
ris ⁊ apertis faucibus expectãt quõ tuũ poſſint patrimnoniũ deuoꝛare.nec aliud
verent᷑ q; nomen regium imperialẽq; dignitatẽ, Et licet nõnulli aliqua impᷣſen-
tiarũ temptent:melius tñ regio qᷓ; ducali nomine compeſcentur:qui ſi tu regeres
adoleſcentiã contemnentes tuã acerbius alſliegen terrã. Sed mitto hec quia
tu te ſciſti quid eſſet agendum ⁊ te reg cõmendaſti. Meũ eſi te boꝛtani vtiraruʒ
quanta ſit vtilitas quantuſq; fructus noſceris. Hon nihil hoꝛarũ ſtudio tnibuas
quod iam tibi ſatis arbitroꝛ perſuaſum. Mon cloquentia mmea que nulla eſt ſʒ bo
nitate tua qui ab ipſa natura ſitire videris amoꝛẽ ſcientie. Sed facio iain finem.
quia rumoꝛ vociferatio ⁊ ſtrepitus in quo ſum non fert vt plura dicã. Nenio em̃
inter clamoꝛes qui rumperent ſomnũ druſo vituliſe; marinis. Anicũñ eſt toti cã/
cellarię receptaculũ.omplures ſumus vnis in edibus cõmenſantes ⁊ combibẽ⸗
tes. MHec foꝛmice tam pꝛeſſe in ſuis antris q; nos vna in auleola degimꝰ. Apes di
ſtincte cellulis i alueanibꝰ deliteſcũt:nos vno in cõclaui velut oues in ſeptis alter

☛ä —

alterũ pꝛeinimus.nec ſpuere quiſq; põt niſi alterius cõmaculet veſtẽ. Lantumq;

inter nos ſeruamus ſilentin vt picas in nemoꝛibus vel coꝛnices aut in paludibꝰ
ranas audire cenſeas te. Miroꝛ mei qui tantũ griner eihiponinn SDzʒz boc
foꝛſitan nimis eſt tibi.qui iam lr̃as ua iugum aliqð abieciſti nüc magis vocã
dus es ad ſtudium q; trabendus. Iillud mibi moleſtum eſt ꝙ adte ſcribens inter
vexationes plunmas perpolire non potui quod te legere ſperaui.At tu veniam
dabis ⁊ loco ⁊ ingeniolo meo.quod tam bebes eſt vt nedum in tumultu ſe ed vixi

„ „„

quiete oꝛnare queat quod ſcribit. Aale iam tandem ⁊ me quãtum ceſar ꝑmiltit

fuũ babeto. Ex gretʒy.

ee eereeee —

un Meas ſiluiꝰpoeta nicolao twartenburgẽſi. S. p.d. Querebaris mecũ no/-
beu⸗ ccte pᷣterita ꝙ amoꝛi operã dares:ne delibutũ ac vincitũ aim ſoluere poſſes
and DODiriſti te nec virginẽ nec nupta nec viduã amare: ſed muiiere q;uis Zul/
n tin chꝛã meretricẽ tñ q buſlibet viris pᷣcij cã ſeſe ſubſternetẽ. Id tibi moleſtũ eſſe aie
. in bas libent ql amoꝛẽ huc velle te poſtergare:ſᷣ viã modũq; neſcire quo fieri liber ⁊
donn amore vacuꝰpoſſes. MHã aſi plures ſacerdotes ↄſulueris.neininẽ tũᷣ remedia q̃ ti
ho⸗ bi viderent᷑ efficatia ptuliſſe dicebas. Rogaſti igit᷑ me magniſq; pᷣcibꝰefflagitaſti
ge egritudini tue vt aliquã efferrẽ medela ac iter oſtederẽ tibi quo poſſes arqentig
e amoꝛis flãmas effugere. Darebo deſiderio tuo. Salubꝛia pᷣbebo tibi remedia ſi
luſ ea amplecti volueris. Nec vereboꝛ medici culpã mibi aſcribi: ſi tu obedietis egro
is nei ti pſonã ſuſceꝑis:q;nis arbitroꝛ qͥs cõſuluiſti ſacerdotes ſatis tibi feciſſe ſi pcepta
Untgen⸗ tenuiſſes que illi dederũt. Sed tibi viſa fuerũt foꝛtaſſe grauia. Ma cũ dicerent fu
btoon ge ilã: nibil ſibi ioquaris:nibil de illa audias:durũ verbũ viſuʒ eſt. Ac febꝛicitäs
ſlistin quoq; inuitus audit frigida pocula ſibi negari. Si tñ ſanari vult qd medicus mꝶ
venien dat diligenter obſeruabit. Zu & mi nicolae ſi vis amoꝛẽ euadere liberq; fieri:pꝛe
am para te vt que pꝛecipiã facias. Moſcito egrotũ te foꝛe maximaq; infirinitate de/
eis t tentũ: ⁊ pter ſanitatẽ dura ⁊ aſpera eſſe plura ſubeunda. Hepe egrotus eſt mi ni
nahumn colae oinis eĩ qui amat.Ac ne dum egrotus ſed ſeruitute etia captus atq; in⸗
tgpend⸗ ſanus amens. Se amoꝛe in quã illicito. Mã deñ colere ⁊ amare parentes vxoꝛe
MMerunt 2 liberos virtutis eſt nõ vicij:ſanitatiſq; nõ egritudinis.ctu amoꝛẽ ulicitũ ſeq/
eiNan ris.Quid tu eſſe amoꝛẽ illicitũ de quo iam lodmur credis. Aeteres putarũt illum
tnis ex venere vulcanoq; natũ puerũ cecũ alatũ ſagittã in manibus habente.quibus
lis viros ac mulieres feriens ardorẽ vilectionig infunderet. Apud virgiliũ legimus
pehe Nunc ſcio quid ſit amoꝛ duris in cantibus illumiſmarus aut rodope aut extremi
lope Faramante⸗ nec generis noſtri puerũ:nec ſanguinis edunt.Sed erroꝛ hic moꝛta
gerit is populis fuit:qui veritatẽ attingere non potuit amoꝛ. vt in tragedus inquit ſe-
ici neca. Mihil aliud eſt niſt visanecmagna metig ghonduſa animi caloꝛ inuenta
htter, gignit laxu ocio inter leta foꝛtunebona nutrit. Hic mente hominis eripit: iudi
gid dum einn gemeitit ſen n h St⸗animd ertinguit Hach eus muleer Siltets
fſen no in te ſed in ila vinig. Que igt peius eit q; viuente non vincere q; ſenſum ba nofe
W bentẽ non ſentire: q; oculis pꝛeditũ no videre. Equidẽ qui amat in alium mutat᷑
elli virũ:necloquit᷑ nec facit que ante ſolebat. Hinc Pmeno apu dtherentiu. Dij bo⸗
ſng ni quid boc moꝛbi eſt adeon bomines mutarier ex amoꝛe nõ cosnoſcas eundem
is eſſe. Dutat comieus moꝛbũ eẽ amoꝛẽ:nec male putat:nam apud macrobium:
o luxuri que vel mater amoris eſt: vel filia teterrimi moꝛbi parteꝭ ypocras eſſc di
n. cit. Nic moꝛbus pleruũq; iuuenes aggredit᷑:ſed vires quoc; ſeneſq; vexat.tãtoq;
4 . periculoſioꝛ ⁊ riſu dignioꝛ eſt: quanto ꝑſona que capta eſt etate aut ſcientia cen/
“ ſet᷑ pꝛeſtãtioꝛ. Cuʒ ergo ypolite captus ſis amoꝛiq; ſeruias:ſcias te moꝛboſuʒ ec.
6 Si moꝛboſus es liberari ſtude. Nam quis moꝛbũ patit᷑ qui curari non velit. Sa
4 ne vt moꝛbus grauioꝛ eſt acerbioꝛ periculoſioꝛ eo moꝛboſi maioꝛ ẽ de ſanitate cu
8 ra. Tua infirmitas magna eſt:ſit ⁊ cure viligentia magna.Logita mi nicolae quo
in ſtatu es. Zu nihil te extimas:quicquid tibi eueniat leue eſt. Solũ ſuper amicã
anxius eſt. Hon parentes nõ neceſſarios non benefactoꝛes magnifacis. Solus
tuus animus in amica eſt. Ilam amas illam pꝛomoues illam ſomnias de illa co
e gitas de illa loqueris deilla ſuſpiras:uihil agis quin memoꝛiam eius habeas. En
ſtulticiã amentiã moꝛbũq; teterrimũ.An non eſt petenda cura. Quis non hoc
te moꝛbo ſanari velit. Ceterum adq ſalutẽtuã bec ſunt neceſſaria nicolae que ſi fece
ain ris ſanus eris ſi neglexeris ſepelieris in moꝛbo tuo: nec te quiſq; iuuari potenit.
ir Cogita pꝛimũ q; remote a pꝛeceptis dei receſſiſti.qui cũ debeas deum ex toto coꝛ/

iltit de diligere creaturã gmaſti:⁊ in eg omnẽ tuam delectationem Zoblectationé po⸗
S ii

ſuiſti:ſic eĩ fact? eg idoloꝝ cultoꝛ. Mã qͥ creaturꝗ deo pᷣponſt idolatra eſt. Mega
bis te idolatrã eẽ qi nõ pᷣponas creatoꝛi creatũ.At ſi verũ fateri vis plus tuam
amicã diligis quã deũ. MNã q̃ de mãdat negligis:poſtergas:contẽnis. Que vult
amica ſũma cũ viligentia curas adimplere.⁊ B; nẽpe eſt pᷣferre mulierẽ deo. Heu
agnũ ẽ malũ qᷓ; piculoſum ꝙᷓdeteſtabile creaturã ſic amare vt deũ ꝑuifacias.
Devci eſſes nibil te aliquid eẽ fecit vt poſſes ſcire diuina ſacr̃a ⁊ viꝗ qua itur in ce
lũ. Ipſe qͥʒ deus cũ ob culpã pꝛimi parẽtis tu ⁊ ceteri boĩes paradiſuʒ amiſeritis
nalci ꝓ te voluit fieri hõ:capi:cedi:vituꝑari:crucifigi:moꝛi:ac ſuo te pᷣcioſo redi⸗
mere ſanguine.En q;magna ingratitudo eſt inidtas:inbumanitas:feritas:bunc
qͥ tãta ꝓ te fecerit ꝓpter vilẽ relinre mulierculã.̊ᷣ ſat te ceteroſq; xpᷣianos mo⸗
uere dʒ ab amoꝛibꝰilliciſ̃ deo ſoli ſeruire. Sʒ cogita vlteriꝰqͥd agis nicolae. Pul/
cra tibi videt᷑ amica tua:credis ne ſic ſꝑ pulcra erit. Res ẽ ſoꝛma fugax vt inquit
tragedi:mulier qᷓ bodie foꝛmoſa eſt cras defoꝛmis erit.Auid tua bona ꝑpetua ⁊
imutabilia ꝓ caducis mutabilibuſq; ꝑmutas.Sit vt putas ſpectabili foꝛma miu
lier:leue h̊ bonũ eſt. MNihil foꝛma mulieris ẽ niſi moꝛibꝰadiuta.Caſtitas ẽ quefe
minã laudat nõ foꝛma.Tu nõ caſtitatẽ ſeq̃ris:foꝛmã ſolũ amas. Foꝛma bec vti
vt flos agri decidit.Roſa mane rubet:ſero lãgueſcit. Nihil foꝛmoſi?ꝰ ẽ vᷣtute atq;
honeſtate:ſi hãc intueren multo tibi foꝛmoſioꝛ videret᷑ qᷓ; fuã ſit amica.Etem̃ nec
nicifer nec beſpemtã coꝛꝰc q; ipſa facies honeſtat:quã qͥ relinqͥt ꝓpter mulieres
extima oꝛo qᷓ; ſit delir?⁊ amẽs.Ceteꝝ nicolae vt tecũ ñ mult vtar.ecquã amas
mulier nõ tua ſola ẽ:ſ cõplures eã babẽt. Mec ipſa te ſolũ amat:ſ̃ alios q̊ʒ diligit
Ouid tu in turba vis facere.Cogita te iam eẽ in veſpo iã ſenẽ iã meriti ꝓximum
Vis ne cũ iuuenibꝰ otẽdere:vis cũ robuſtis pugnare.Quid tibi in eo pᷣlio queris
in quo victoꝛ ſuccũbes. Magna res ẽ virũ ſenẽ a iuuenibꝰextoꝛq̃re mulierẽ. Sis
tñ potẽsvt extorqueas qͥd viciſti cũ pᷣliũ hmõi ſit vt vincẽs ſuccũbat.Quid ẽ oꝛo
mulier: niſi iuuẽtutis expilatrix vixoꝝ rapina.ſenũ moꝛs patrimonij noꝛatri?
bonoꝛ is ꝑnicies:pabulu viaboli.ignua moꝛtis.inferniſuſplementũ. Cogita nico
lae quot mala ꝑ mulie ẽ obuenerit: cũ ſalomõ:cũ holofernes:cũ ſampſon ꝑ mu/
lierẽ decepti fuerint.Mõ te credas ſic foꝛtẽ eſſe vt nõ illudaris. Sed quãto viris
illis debilioꝛ es:incautioꝛ:impꝛudęetioꝛ:tanto te ab eo loco ſemouę in quo potes
decipi. Mibil eſt mulieris amorqͥ cũ peęccatolſit.Mõ eſi in muliere ſtabilitas ꝗᷓ nuc
te amat cras aliũ amabit. QAuid tu buc amoꝛẽ extimes qui in plures diuiſus eſt.
Mulla mulier tã fixe aliquẽ amauit.que veniente nouo ꝓco nouiſq; pꝛecibus vel
muneribꝰ:non mutarit amoꝛẽ. Mulier eſt animal imꝑfectũ:variũ:fallax multis
moꝛbis paſſionibuſq; ſubiectũ:ſine fide:ſine timoꝛe:ſine cõſtatia:ſine pietate.de
his loquoꝛ muliernibꝰq̃ turpes admittũt anozes Au be ſtabiles ſunt. Maq; vt
ſemel a recto tramite receſerũt:i ſe liberas arbitrant᷑.vt quocũq; velint vagent᷑
nec ampliꝰvel mariti vel amici timoꝛẽ babẽt.Credo equidẽ illã coeundi fetidam
voluptatẽ tibi qui i ſenio expauſtus es parũ placere.Mã q̃ͥd neduʒ tibi antiquo
⁊ arido:ᷣ iuueni humecto illa inepta ⁊ ſpurcida voluptas cõferre põt: quã mox
penitudo ↄſequit᷑.an nõ n Kne res eſt ammonitio illa accitatio ſiue cõmutatio
quedã que poſt peceatũ eueſtigio mentè bominis cruciat:qᷓ iniquꝰ eſt hõ qui to/
ciens ammonitus nõ quieſcit qui punitus non emendat᷑.aui coꝛectus non effi-
cit᷑ melioꝛ.Quid ille actus carnalis operat᷑ niſi camis interituʒ vtinãꝗ ſolã carnẽ
interimeret ⁊ nõ occideret animã. «t duo cum inuicẽ coeũt vir atq; femins:qua/
ſiduo vaſa teſtea mihi vident᷑:que inter ſe confricent᷑ donec rumpant᷑ ⁊ ad nibi/
lum redigant᷑.Lu tamen non in coitu ſed in viſu ſermoneq; foꝛſitan oblectaris
Quid obſecro in viſu eſt tam pulchꝛi vt non inuenias aliquid pulchꝛiꝰ. DPulchꝛi
tudo quã debemus querere in celo eſt:cui nulla põt res mudana comparari. In
illa omnis ꝑfectio eſt:mundana ſemper tdiminuta ſunt. Illa ꝑpetua.hec caduca.
Illa fixa.hec fluxa.hanc quã tu miraris foꝛmam paulũ quid febꝛis eripiet.aut ſi
moꝛbus abfuerit:ſenectus nõ deerit que illam teretẽ ſucci plenãq; facie; rugoſaʒ

criſpq; reddat.Sicut ſila que nũc mirarl mẽbꝛa de curſu tꝑis grida nigra ſqua/

LzL22ä——or

—— ☛ — — — — — — —

— — — —

— —

zi
5tl.

nnr⸗
uite
Hifß
4,
ſhi⸗
nis

le.
tſi
ſ;
u

*

lida fetoꝛe ac ſpurcitia plena. Mõ oculi ſplendoꝛẽ vndiq; ſernabunt. Fetebit os:
collũ incuruabit᷑.Coꝛpꝰvndiq; ſicco ⁊ arido trunco fiet ſimile. Cogita hec ⁊ auer

te ſpem pꝛiuſq; fuge priueris. Multo em̃ meliꝰeſt rem ↄtẽnere q; pdere⸗ Jam
vo de ſermonèe ſua dulci placido ⁊ mellifluo auo te dicis oblectari admodu; mi/
roꝛ. Quid em̃ ſermo muliebꝛis in ſe dulce habet. Quid dicit tibi amica. Menpe
aut queritur aut ploꝛat aut minat᷑:aut tibi inanes refert fabulas. icit quid cum
vicina fecerit: qͥd ſomniauerit. quot oua gallina peꝑit. quibus floꝛibꝰ ſerta copo/
nant᷑. Omnis ſermo mulieris de re vang leuiq; eſt. In quo qui oblectat᷑: ⁊ iim le
uẽ eſſe opoꝛtet. Marrat tibi nõnũq; ⁊ cũ alio amatoꝛe ⁊ quo pacto iacuerit.qᷣd xx
ni receꝑit: quã cenꝗ habuerit: quibus voluptatibꝰ fuerit vſa.Que res nõ gaudiũ
tibi: ſed cruciatũ afferũt. Sʒ accipe ꝗᷓ velis gaudia i ſermone amice. eris ne aines
rõniſq; in ops vt nõ magis in alicuiꝰdocti viri verbis ſermonibuſq; leteris. Reſu

me oĩia ſimul que in amoꝛe ſunt gaudia. rurſuq; tedia:multa iſta:pauca illa repe/

ries. AHerãq; illius ſniam dices qui parũ mellis in multo fello merſum inqͥt amo

rẽ eſſe. Cum && nicolae totus amoꝛ de quo loquimur vanus aſper amarus dãno-
ſuſq; ſit: ⁊ bominẽ moꝛbo grauiſſimo teneat: curandũ eſt vt ab eo libereris.Cura
aũt ea eſt vt menti tue pſuadeas malũ eſſe amoꝛe. Poſt hegdeclines amice ſerino
nẽ: ociũ fugias in negocio ſemꝑ ſis: viros bonos quite inſtruant ſeauaris. nulli
ludo. nulli cõuiuio interſis. Si quid largita eſt amic⸗ abs te abijcias. Mibil pe/
nes te ſit qdð illius fuerit.puta illã eſſe nunciũ dyaboli qui te perdere velit. Sint
in meimnoꝛia rp̃i beneſicia qᷓ tibi impẽdit. Cogita quot benefaclẽti pᷣmia in celeſti
bus ſedibꝰ.⁊ at malefaciẽti ſupplicia zlr inferos ppata ſũt. Cogita dies tuos aſ
ſidue fieri brenioꝛes inſtarech emp vltimũ. Cogita qꝛ irriſui eſt qui amat ⁊ pᷣſer-
tim vir euo maturus Cogita inſtabilẽ mulieris aim: cogita ꝑditionẽ tempoꝛis ꝗᷣ
nihil eſt pᷣcioſius. Cogita diſſipationẽ bonoꝝ. Cogita vita quꝗ viuimꝰ?bꝛeuiſſims
in boc ſeculo iᷓuis voluptatibſit edita ⁊ in alio mundo quẽ inarimnullũ eẽ fi⸗
nẽ. Hec ſi tecũ ſedulo cogitaueris ſᷣceptaq; iſta tenueris amoꝛes quo cruciaris a
te daen tꝑe relegabis virũq; te p̃ſtabis deo gratũ celoch dignum. Zale. „
Friſingeñ. epiſcopatus de⸗ —eD f.
ſpõſat᷑ benrico ſeblick. J Epiſtola. cvij S
mgqgqAYeas ſiluius poeta Reuerenda patri d. benrico ſchlick elgcto friſingen.
S. p.d. Heri dum caſus neſcio qs in curia me duxiſſet. Jobs nieperg lit /
teras quaſdam ducis bauarie alberti: ſibi ⁊ walthero zebinger deſtingtos
pꝛoduxit.wolfſgãgoqʒ noſtro legẽdas dedit. In his ſcriptũ erat ioboneʒ cardina
lẽ ſancti martini in ep̃m friſingen. electũ ac rite cõfirmatũ fuiſſe nec aliud ſibi ob/
re ad poſſeſionẽ adipiſcendã niſi regem ⁊ caſparem ſchlick quod ſibi iniuſtũ tũ.
tum inbumanũ videret᷑.cum ille ius baberet caſpar nihil tituli poſſet oſtendere.
Rosgabaut᷑ ergollli duo magniſq; pꝛecibus oꝛabant᷑ vt cardinali eſſent auxilio.
regemq; bac infamia liberarent quezʒ totus oꝛbis iniuriari ⁊ vim facere iobanni
cacdinali cognoſceret. Cardinalẽ vᷣo iam eẽ ppoſiti regem viſere. Sed cũ hi duo
puaſi regij currus aurige foꝛent.rotas voluere deberent: ⁊ obuiarene cardinaleʒ
opoꝛteret venire iniurias queſtuõs. Hec ergo pꝑtim intellexi duz legerent. Mã ar/
rigo aures cũ friſingeñ. ecccliam audio nominari Partim vo expoſuit mibi wolf
gangꝰ. Hibillilli ad bec reſpõderũt. Sed id bonã in parte ſuʒ intexpᷣtatꝰ qñ lectu
ra conuſſa eſt noſtro. Si qd em̃ male mẽtis illi babuifſent nõ pmiſiſſent nos hec
ſcire NMã qui nocere vult eos fugitat qͥ poſſunt obſiſtere:he po lĩe cur ſcripte ſint
⁊cui ſuaſu tto magis exiſtimare poteſtis q ogoꝛcquato iudiciũ veſtrũ eſt ad cõ/
iecturã qᷓ meũ ſagacꝰ. Mihi nõ eſt veriſimile h fuiſſe ſcriptũ niſi exbæccuria cõ/
monitio ꝓceſſiſſet. Opoꝛtuit nãq; pꝛiꝰſcitũ eẽq foꝛẽt ⁊ apud regẽ auditi ⁊ veſtre
ptis defen ſoꝛes. Ac mira res vt eadẽ dies res cõtrarias tulerit nũc meſticiã nũe
leticiã dederit. Aerũ eſt qð dici ſolet. Multa dies variuſq; laboꝛ mutabilis eni.
Ketulit in meiius nemo diẽ lauget aut damnet niſi agueniente ſero. Hecman?
JͦJ́ͦJè́ HDZ iiij

*

cõtigerunt.Sero aũt ad me venit tabellariꝰ apricus q̃ritãs afferre lras tuł
miſſonis ſe dixit. Suſcepimꝰeũ oẽs gaudio pleni.Et in cena nobiſcũ babuimꝰ
30 qꝛ nõ reperit te ſtatuerat ſe wienn venturũ laturũq; lras. Sed amonui ſibi
hãc mentẽ retinuiqʒ apud me lr̃as ꝓuiſionis que ſunt numero nouẽ duas dau⸗
ſas Id te remitto ⁊ iniſſiuas oẽs que tuʒ tibi tuʒ cancellanio dirigunt᷑. Nõ vſum
eſt mihi tutũ pꝛincipales ſr̃as maioꝛi dimitti giculo.Scitis qꝛ inſidie ſuut:⁊ iq no
tum erat plurib in hac curia buc adueniſſe nuciũ. Satiseſt tibi has lr̃as in cãcel-
laria foꝛe.Ma ⁊ huc rediture eſſent cũ petenda poſfemo ſit. Littere pleni ſũt pꝛo
uident᷑ qʒ tibi ꝑ reſeruationẽ. Et date ſũt oẽs ſenis er die tibi noto. Ege mane
id regi dicꝗ no petẽs poſſefſionẽ.qꝛ nihil ꝓficerẽ ⁊ ſtultũ ẽ petere quod impetra/
ri nõ põt. Scio hoc reſeruan in aduẽtũ cacellarij. Sʒ volo regeʒ ſciri nibil falſi p
cãcellariũ ſibi ſcriptũ fuiſſe de lrfis. Nũc mihi ↄſuleũ videt vt cacellario mox ſcri⸗
bã: ⁊ vt hãc męã epłam ſibi deſtines ne qd ignoꝛet ne vel aliũ in curiã mittat nũ
ciũ: ⁊ yt qfeſtinant᷑ veniat puto poſſeſſonẽ baberi poſſe. Ego lras diligent aſſer
uabo. Hõ ect foꝛſitan abſq; vſu certũ nũciuʒz illi rurſus mittere:tu tñ fac vt libet
Et me ſi qͥd ampliꝰ actuꝝ vis ſcribe qꝛ ꝓns eſt obediẽtia mea. Aale optime.

Sornnlum wefoꝛtuna. Epiſtola. cviij.

NMNeas ſiluiꝰpoeta S.p.d.dño pꝛocopio de rabenſtain militi lfato ⁊ pᷣſtãti
Moctu pᷣterita pꝛi qᷓ; me qͥeti cõmitterẽ:multa mecũ de te locutꝰſuz. Mi⸗/
rabar tuis virtutibꝰ nõ dani locũ cõueniẽtẽ:qꝛlʒ acceptus ſis ceęſari.nõ tñ
vt par eſſet efferri te video. Ha cũ reluceat in te nobilitas ⁊ ꝓbitas:nð video cur
int pꝛimoꝛes poninõ debeas.Accuſaui g foꝛtunã ꝗᷓ tũ honoꝛis tuʒ diuitiarũ cre
dit᷑ diſpẽſatrix pluraq; mecũ ſtomachatus vixi vt ꝗ viros pᷣmerei bonos:extolle
ret malos:nec finẽ feci donec altꝰme ſomnꝰ oppꝛeſrit. Inter doꝛmiendño mira
P quietẽ ſum cõtẽplatus q tibi nũc referre decreui.Tu arrige aures reſq; tus mi/
ras tũ ſtupẽdas agnoſce. Jaz noctis decurſo ſpacio ſyderibꝰdubijs poſiq; pigri
boete frigida ſarrata circũegerãt viſionẽ bãc babu Jn locos letos ⁊ amena vi⸗
reta deueni.gramineꝰ campꝰ in medio fſoꝛtunati nemoꝛis erat riuo cinctꝰ 2 muro
due illicpoꝛte:altera onegꝛaleena cãgęti nitẽs ebne Maun altiſſimi ex ada
eſſug ad poꝛtas niſi ꝑ põtes:qui

mãte cõſtructi. Riuꝰimenſeę ꝓfũditat. Huili acce niſi ꝑ⸗
tñ cathenis eleuati pauq adueniẽtibꝰ dimittebant᷑ . In ripis eregione poꝛtaꝝ ex
iſtentibꝰ: ingẽs viroꝝ ac feiarũ turba ↄſedebãt.tẽdẽteſq; manꝰ oꝛabãt trãſimitti.
Cerrit hac nouitatę vñ hac ⁊ illac circũcurſo. Plures mibi obuij danr qᷣꝝ facies
agnoſcebã. neſcio tñ qre factñ ſic yt nẽo mibi mõis copis facẽt. Heni ad coꝛneã
poꝛtã:i cuiꝰſũmo h̊ xba lr̃is antiqs iſcripta ↄſpexi.paucos admitto.ſᷣuo paucio-
res. Auidꝰnoſſe qͥd foꝛet iteriꝰ. Juuenẽ ꝗ ſupꝛa turriʒ erat magnis pᷣcibꝰ obſecra

uiicaſſuʒ tñ mibi vt foꝛes paderet.Lũ foꝛte adoleſcẽs venit magᷓ comitãte ca/

therua. Cos ſco babitũ ex rheni ptibꝰerat. Quiſnã hic ẽ inq; accedit᷑ mevir togatꝰ
credo me italũ nouit italꝰ: ⁊ ludouioe h̊ ait vux bauanie. pꝛinceps electoꝛ ͥ trãs
illũ murũ nos ducet:at ego mi vir ipera ⁊ mipi trãſituꝰ:ſi dd iun bʒ cõis int nos
Ppꝛia. Yaciã inꝗᷣt ille vixq; locuti eramꝰ cũ põtibꝰ dimiſſis ludouic? igreſiꝰ ẽ ⁊ vna
lecũ q;oles alij q̊ͥs ianitoꝛ noiatis axpellauit.Ego vt exploꝛatoꝛ ſub palio pᷣncipis
q ludouico bebat ⁊ vn ex bradẽburgen.marhionibꝰ viſus ẽ latitãs itraui. vllic
floꝛea pꝛata riui t lacte tũ vio currẽtes:frigidi fõtes.lacꝰpiſcibꝰpleni:balnea ſua
uiſſima:dẽſi luci:vineta ſ vuis onuſta:arboꝛes ꝑpetui autũni:qles oꝛt? lheſperi/
dũ vłpheates habuiſſe credut᷑. Dõa q̃rã ſolo paſtanodoꝛe ꝑ ſiluas.fere mẽſuete
captu faciles. Nolucres ⁊ eſui ⁊ cꝗtui nate.vnicc apð ethiopes locꝰ eliotrapeʒa
nũcupat?:opipan epulſp refertꝰ? qͥbꝰ idiſcretim oẽs veſcũt᷑.apð quẽ lacꝰtenuis la
ticis hauſtu ſaluberrimꝰ. Hic plima ſunt bmõi loca.mẽſe ſub arboꝛibꝰꝑate gẽma
tis vaſcul pateriſq; aureis onerate. Mullũ valernũ cõparari vino põt qd ex viuo
ſaxo illic inanat. Melia pamiz fluũt:arũdineta ſuccaro plena.Omne genꝰ aroma
fũ ex arboæę cadit.Aun ⁊ argeti inexbauſte minere.Lapilli pᷣcioſi tãq; ceruſa ĩ ne/

„ —,t6p

inos

lola
ema
viuo
voma
gine⸗

de lapide miiles inſignis:nõ minus lraꝝ q; armoꝝ n
ſcẽde cupidus peragrauit:quid ſuis meritis dignũ eſt affecutus.Campiſius no/

morib? pẽdẽt venuſte Enelle: legateſ iuuenes ppetuas ducũt coꝛeas. Quicqᷣd
muſicũ ẽ illic reſonat.Mõ ta voluptudſam ſuis ſequacibꝰ paradiſuʒ machomet?
repꝛomiſit.qᷓ; hic vidiſſes.Hiſpẽſatoꝛes buc ⁊illuc diſcurrebãt bach? ceres ⁊ ve/
nus. Silua mirthea cõcubit? admittebat. YJꝗ ego ex palio pꝛodier cupidu vi
dẽdi ꝑ medias letãtiũ turbas ibã ſecurus. Tuʒ vegius poeta laudẽſis me agore
dit᷑. Et o inqͥt enea quo buc pacto veniſti.amplexus amicũ expoſui caſuʒ. LTu ille

voluiſſem te vocatuᷣ fuiſſe. Nã hic pᷣteriuſſuʒ bere nemo manere põt. Illa ſi tevi

— —

gerit mox iubebit expelli. Lũñ ego quenꝗ ẽ hec dña cuiꝰerpectat᷑ vocatio. Hera

foꝛtuna rũdit vegiꝰ cuismunẽ oẽs qͥ ſum? h felict᷑ viuimilli tot obedit oꝛbis aͤc-
ad beciuſſit factu ẽ. Zũ ego i tu er felicibꝰ vn? es qͥ ſolebas eẽ q;miſer. Suʒz inqᷣt
vegiꝰ: dilexit me tandẽ bec dña.ſũmiq; põtificis mihi grazʒ cõciliauit canonicũc;
bafilice.s.petri fecit. HNa inauã ego iã incipiã coleretus dnam ſi qͥs bonos euebit

Esgo ſepe eã inuectꝰſuʒ q; malis bonq ⁊ malã honis eã vigebã.Scis q; bon?fue/
rit ſocrates nũqᷓ;ᷓ illi arriſit. Platonc q̃ fuit pᷣoꝝ maximꝰin ſuitutẽ redegit. Pit

tagoꝛã ſꝑ vagari cõpuitt. Ciceronẽ q;uis ex retboꝛe ↄſulẽ fecerit.in manus tamẽ
poſtmodũ inimicoꝝ dedit ⁊ anthonij gladiꝰ interemit. Scipioneʒ in exiliũ miſit.
Fabꝛiciũ in catino terreo ſeu ligneo comedere fecit. Dꝛimũ cathonẽ paupertate
Sangeltüb vt manus cõſciret alterũ iuſſit. Aſpice viuenteg. Quid iuliano car

„

inali ſci angeli tot ᷣtutibꝰoꝛnato repenſuʒ vides. Quid iohi ſci petri. Johi ſci

2„

calixti:aciobãni tarẽtino eiuſdẽ oꝛdinis viris.Quid eſt his qd vel ꝓbitati vl ſcie
coꝛꝛoſpõdeat.Quis dicere boe a Pane cjcellari q;uis ducẽ ſibi coniugẽ copu
larit. dignas laboꝝ retributiones tuliſſe qͥ ſ triũ ceſarũ cãcellariꝰ fuit: wilbelmꝰ
armoꝝ ſcius:qui mundũ virtut agno

ſter phᷣia plenꝰ.qͥ ſedis aplice ſeruitijs etatẽ ſuꝗ conſecrauit pauperioꝛ codro eſt.
Vnicus iniles eſt aut ſi comites habet vix quatuoꝛ ſunt. Pꝛocopiꝰbohemꝰ in cu
ria ceſaris qui licet r̃as amet colatq; indocti tamen atq; hebetes ſibi pferũt᷑.No
lo referre quos aſinos viderim exaltatos ſuꝑ cedros libani: qui etiã hodie floꝛet
homines ſine l̃is:elingues ſine ſenſu:vix manꝰdextra quot habeat digitos noꝛũt
Securieſt moꝛtuos q; viuẽtes carpere.Quid deteriꝰ aut hoꝛꝛibili? monſtrũ ne/
rone fuit. Quid tyberio ſceleratiꝰ.bis tamen imperia qᷓ veſpaſiano ⁊ tito pijs c
ſaribus diuturni oꝛa fuerũt. Quid domiciano turpiꝰ.beſtiã tñ illã mundi ceruici
bus imminentẽ pluribꝰ annis ꝑtulit oꝛbis. Jouinianum qꝛ religioſus clemenſcq;
fuit oppreſſum fumo carponũ mox amiſit.Quot criſpinus villas erexit mõſtruz
a vicijs nulla virtute redemptũ. Spado claudij neronis dophide⸗ tot diuitias
poſſedit: vt edes ſuas oꝛnatioꝛes ⁊ amplioꝛes capitolio conũſrueret. Gabꝛin? cre
moneñ. vij. dños ſuos interemit quibus in fetida ſepultis cloaca dñatum ſuſce-
pit. Hon poſſum viuentẽ aliquẽ nõ tangare patrẽ philippi ducis q̊ͥ nüc burgũdiã
tenet: in pꝛeſentia regis francie pꝛepoſit pariſieñ.ſecuri pcuſſit. JIs nũc in pꝛouin
cia quietiſſima habet iesigingua is donatus. Hic tñ ⁊ hbomicidiũ fecit ⁊ ꝑi
blica fidẽ fregit:qui miſer ille ſecutus fuerat.Hec mihi bilẽ ſep? cõmouerunt.At
poſtqᷓ te viru ꝓbũ ⁊ doctũ iã foꝛtune blãdimẽtis video delinitũ:fio mitioꝛ illi:pu
toq; tenõ ſolũ ex bonoꝝ numero gratũ eſſe huic matrone:ſed duc me oꝛo vt illaʒ
intuear. Ita eſt indt vegiꝰplures boni ſũt i boc ↄuẽtu q́uis mihi non arrogo qð
tu nomẽ das.Scio me peceati reũ eẽ:indignũq; gradu meo: ita placitũ eſt tuʒ
foꝛtune tũ meo põtifici.atqʒ vt agnoſcas bonos qù huic dñe gratos eẽ. Audi me
parũper nolo cõſtãtino magno nerue troiano duobuſq; theodoſijs ipſiq; pꝛimo
auguſto quãta felicitas arrilerit qꝛ pꝛobi fuerũt nũc diſputare. Ad viuos venio.
Quid tuo ceſari religioſſimo. Quld meo põtifici ſanctiſſimo. NHum blandã foꝛ-
tuna oñdit. Regẽ aragonũ qͥs eſeuauit niſi foꝛtuna. Quis ducẽ cloceſtrie magnũ
fecit. Quis coloniep.⁊ treuereñ.antiſtites.inagna eſt hoꝝ virtꝰ:⁊ tñ foꝛtune fla/

tu ſunt ſublimati. Diceret moguntinus:meum genus erexit me.Sic ⁊ ſaxones ⁊

dauarie duces dicere poſſent tãqᷓ nibil in eis foꝛtuna fuerit opata. Sy s eos tẽ
alte naſci fecit niſi foꝛtuna. Doterat hec ſivoluiſſet regis biſpanie vl anglie melo

co ſupponere.nulla virtute nr̃a ſ̃᷑ caſu generis nanciſcimur claritatẽ. ſi ꝑplures
ſuntoirtuoſi quos foꝛtuna pꝛeterit nemo iraſci dʒ. Dõt em̃ hec dña qꝗ ſua ſũt bo
na cui vult elargiri.Hoies ĩ mũdũ nõ ad opes poſſidẽdas aut ꝑfruẽdas delicias
ſed ad laboꝛes naſcunt᷑.viuere in terris nõ tãq; incole ſᷣ vt aduene pegriniq; de/
bẽt/futurãq; Rarn ꝑ opa virtutis inqrere:in magna vo foꝛtuna nõ facile virtus
repit᷑:qð aiaduertẽs thebanꝰille phᷣs ingẽs auri põdus in mari cõiecit vt expedi9-
tioꝛẽ ſe traderet phie. Xpᷣs ſaluatoꝛ deuſq; noſter diuitias tãqᷓ; ſpinas ⁊ tribulos
docuit fugiẽdas:eius diſcipuli pauꝑtatis amatoꝛes fuerũt victũ ⁊ veſtitũ haben
tes his cõtẽti erãt. Mec hiero.q;uis doctiſſimꝰin tenui gasꝰa foꝛtunꝗ accuſauit.qꝛ
nõ illã dñam:ſed xpᷣm dñm ſequebat᷑ traſitoꝛia ꝓ ꝑpetuis ſpernẽs.Anthoniꝰab⸗
bas qdð foꝛtuna dederat ſpõte reiecit. O ſi ſane mẽtis eſſemꝰodiũ potiꝰ qᷓ; fauoꝛẽ
alpeteremꝰ foꝛtune.cuiꝰblãdicie maximũ pᷣſtãt impedimentũ ad eterne vite con
ſccutionẽ. Raruſ⸗ eſt ⁊ coꝛuo rarioꝛ albo:qui ⁊ foꝛtuuã ſimul ⁊ iter in celũ ſequi
valcat. Sed cõpꝛimo me ne huic dñe videar detraxiſſe cuiꝰ amplexibꝰi delectoꝛ
Tu tñ caue ne ꝓcopiñ vel alios quos noĩaſti virtutis amatoꝛes:dicas expertes

foꝛtune. Hec em̃ vel carnales vel milites eẽnt vel generoſi niſi fortuna iuuiſſet.

Sobꝰcãpiſiꝰẽ ex quo nihil ſuñũ põt foꝛtuna repetere.Sʒ eamꝰſi ſtat ſnia pꝛopius.
Aideamuſq; dñam iſtã regnoꝝ atq; imperij motricẽ.Eamꝰ inq; ego ⁊ ſi foꝛſitan
hoſpes inuiſus ero:vix quãtũ velox ex arcu ſagitta volitãs curnit vie ↄfeteramꝰ.
Zũ appᷣhendẽs vegiꝰdextrã meã:reſpice inqᷣt dextroꝛſum en ea.ibi mirſis eſt do/
mina.Z ẽtoꝛia illic purpurea erãt margaritis oꝛnata:q̃ centũ iugera coopericbãt
In medio ſoliũ erat ꝑaltũ:lucẽs claris ſmaragdis:miri pᷣterea lapides cbur ſolij
veſtiebãt. Sagada gẽma q̃ in ꝓfundo eufratis carine nauis ſe ſolet adnectere io
cũdiſſime virẽs. Mirthites coloꝛis mirre qͥ ꝑ ad coloꝛẽ attritꝰnardi odoꝛẽ ſpirat
Mitridas ꝗᷓ ſole ꝑcuſſa varijs emicat coloꝛibꝰ. Lũ pirites qui ſe teneri nõ ſinit
vchemẽtiꝰ chalachias grãdinis cãdoꝛẽ pᷣferẽs ethites vipereas babẽs maculas

vyoniſias:qͥ ſui natura fuſtus eſt qͥ mixtus aqua ſi cõterat᷑ vinũ flagrat. Solis gẽ

ma ꝑcãdida ⁊ ſpeciẽ fulgidi ſyderis venens crinis d rufoꝝ criniũ faciẽ pᷣfert. Se
lenites fulgoꝛe candido traſlucẽs piropꝰqͥ flãmas imitat᷑. Mecenites papauera
expꝛimẽs: Mirmites reptãtẽ foꝛmicã.Calcoptõgos vt era pulſata reſonãs.Si/
derites ceri maleficijs incãtatus diſcoꝛdias excitans ſilisg ferro. Flogites qͥ intra
ſe qi ſtãmas extuãtes oſtentãt.Antracias vt ſtella coruſcãs.Enchbidros exudas
vt clauſazʒ i eo putes fontaneã ſcaturigin: Melochites arabiccraſſiꝰ ſmaragdo
virẽs infantũ piculis reſiſtẽs. Iris ĩi mari rubꝛo reꝑta que aeris repcuſſa celeſtis

arcus ex ſe ſpeciẽ iacit. Adradamas nitoꝛis argẽtei aioꝝ talentũ ipetus mollis
⁊tumẽtes refrenãs iras ⁊ cõtra moleſtias nernoꝝ:vtilis pederos aſpectu ebur/

₰ —

neo ⁊? graꝝ ↄciliatoꝛ acbates. Incredibile ẽ gẽmaꝝ ꝗᷓ illic ꝑlucẽt ſi qͥs referat mul

titudinẽ. Ipſa foꝛtuna grãdis matrona duplices aſpectb ado vultu nũc terriſi

co. Aeſtibꝰauraſ᷑ gẽmatiſq; altioꝛẽ choꝝ tenebat oculis grãqioꝛibꝰ. Sed plerũq;
clauſis in auribꝰ ceras vidi illa de naui petitas qᷓſiculos cautꝰ effugit remige ſur-⸗
do. Cadeceũ in manu tenebat. In dextera eiꝰdũatus ſedebat honoꝛ:fauoꝛ: ſplen
doꝛ:gaudiũ: officiũ:feſtus:riſus:amoꝛ: ↄiugũ:vigoꝛ:robur:decꝰ:cãtus.potꝰ. Nec
minoꝛi loco: fama:gloꝛia:victoꝛia:nobilitas:reuerẽtia:pax:leticia:potẽtia:foꝛma
laus.gra:ſuauitas:iocũditas:hilaritas:dignitas:elatio:põpa:pᷣſtatia: familiari/
tas: clientela:rapina:vltio:ſupꝑbia:libido:arrogãtia:obliuio:nuptie: conſultatio.
Ad pedes eiꝰ q̃i ancille ſiue pediſſeque:diuitie:pecunie.delicie:blãditie:volupta/
teſq; ſtabãt arrect auribꝰſi qͥd iuſſiſſet hbere auditure factureq;. In gramie vᷣo lo/
coq; decliui ſelle plurime cernebant᷑ oꝛcheſtra tecte:vbi plurimas vmbꝛas ſegere
cõſpexi. Perlucebãt em̃ coꝛꝑa ſedẽtiũ qᷓ;uis palida erãt:verſuſq; ad vegiuʒ. Qui
ſũt bi obſecro ſedẽtes viri reuerẽtia vigui ſubtriſteſq; Hi fũt int vegiꝰ quos hec
dña ab initio naſcẽtis mudi dignata ẽ inagnos faccre.Sed iã ſatis ſuncti huc ve⸗

nerunt. ⁊ vt quiſq; maioꝛ fuit:ſic foꝛtunꝭ ꝓximioꝛ eſt. Nec hic èx virtutib? loci⸗
dat᷑ ſ̊ ex felicitate. Pꝛimus bic eſt auguſtus ceſar diuini genus: q; aurea cõdidit
ſecula:quiq; ſuper garamantas ⁊ indos ꝓtulit imperin Alexander ſecundus eſt
Tum iulius ceſar. Doſt ſcipiones duo. Inde pompeiꝰ.Alius auẽ luſcum ꝓides
banibal eſt. Cum fabins maximus:emilius:paulus marcellus:alcibiades: pꝛia⸗/
mus:bector:agomenon:achilles:vlixes: Darius:xerſes:uinus:pꝛetereo multos
Ille quem vides ſigno crucis munitũ conſtantinus eſt. bunc ſequit᷑ conſtantius:
conſtans:conſtantinus:valentinianus:theodoſius. Sunt ⁊ iunioꝛes: carolꝰ ma
gnus:pippinus:arturus:mitto vetuſtioꝛes. Sigiſinundũ tuipſe noſti ⁊ albertum
nerũ. qui poſi ſocerum non diu regnauit:foꝛtunam tum ſecundam tum aduer
am expertus eſt. Hic albertus ex duce rex factus hungariã bohemiaq; recepit.
Mec diu poſt imperium eſt aſſecutus:vt tamen cito creuit ita cecidit reꝑẽte.vix
annis tribus regnauerat cum moꝛbo abſumptus ſpiritũ deo reddidit.Lum ego
quo nam modo inquam felicitatẽ gecipis EsoHaud iuuenalem legi.neminẽ ma
lum eſſe felicem.ex bis quos nominaſti peſſimi plures fuerunt. Scis qᷓ; hanibal
ſeuus ꝙᷓfallax q;cupidus fuerit: tu tamen bunc felicem dixti. Ad bec vegius: nõ
vt ſapientes nomen felicitatis ſuſcepi:ſed vulgi moꝛem ſum ſecutus: apud quos
felix dicitur cui plurima ex ſententia veniunt ſiue bonũ eſt ſiue malũ quod optat
Iterum ego. Mon eſt mibi vegi de mortuis cura:viuos rogs mihi oſtende. Re-
ſpice inquit vegius illam plasa: vides ne iuuenem albis comis planiſq; nonduzʒ
annos triginta natus eſt: rarus in oꝛe riſus:grauis inceſſus:viro verba pauca:pu
doꝛ ante faciem:longo vultu:ſtatura pluſq; mediocri:lato pectoꝛe. Dideo inquãꝗ
ſed quis eſt. berus tuus fridericus ceſar inquit vegius. Tum ego agnoſco domi
uum:ſed cur is foꝛtune refugit vultum. Quenã verbza loquit᷑ domuina: audio vo/
cem verba nõ teneo. Dicam tibi enea refert vegius. Hon tam venus odonem di
lexit q; mea domina tuum berum. Is tamen refugit nec aſpiranti annuit. Aultꝰ
foꝛtune vt cernis blandus eſt.friderici toꝛui ſunt oculi:vixqʒ foꝛtunã intuentur.
Mieſcio quid ſibi ſit menti:verba foꝛtune bec ſunt. Maue friderice ⁊ te mihi cre/
de. Hemo regum te felitioꝛ erit.ſi mibi auſcultaueris.Oꝛ ſi tu fugeris ego etiã fn
giã. NHides ne ſilui vt manũ ad ſcapulas ceſaris foꝛtuna poſuit:colliriumq; vult
pꝛendere. Heſcio an ſe capi ſinat ceſar quod ſuperi faxint:ſi fauentẽ foꝛtunꝗq ſpꝛe
uerit fugeritq;. Scio moꝛẽ dñe nũq; ſibi blandioꝛ erit. Superba eſt: rogari potiꝰ
vult q;; rogare. Munqᷓ; vidi hanc heram tam ſe alicui blandãa pꝛeſtitiſſe q;; nuncẽ
tuo dno. Felix ille ſi foꝛtunã ſequat᷑ miſer ſi fugiat. Oum ego quis ille ꝓximꝰ fri-

derico qun eleuata ceruice gradit᷑:paſſumq; maioꝛẽ facit:paululum fuſcus.Ger⸗

manꝰeiꝰinquit.vegius albertus dux liberalis:vaſtiqʒ aniimi eũ ſequit᷑ patruelis
ſigiſinundus inceſſu celer:ingenio ꝓmptus ⁊ manu.Poſt hos vlricus ciliaceus
comes moꝛtalis pugne magiſter: amatoꝛ nõ tã fidelis q; felix. Ille maturus euo
Padic coꝛpe:ſi qͥs ſit qris vide ad pedes ibi calceus vicit: dñs de walſe ego ſuʒ.
Hos ſequuͦt viri pſtãtes cbiemeñ:⁊ gurceñ.epi.Cacellanꝰ?ꝰberꝰtuꝰ caſpar.q vt di
cis minꝰ hʒ q; mereat᷑. Mgĩ camere vebinger mareſcalcꝰ hi directe ſũt nurẽber⸗
gã petere.ſi petierint in patria remanebũt.Leonardus patauieñ.epſᷣs comes de
ſchaunburg. Magjr curie nitperg. Et alij plures qͥ oẽs foꝛtune ſũt filij q;uis lnge
li ſuã querant᷑ ſoꝛtẽ. Rurſus ego qᷓ nã bom foꝛtuna eſt oim bona:inqᷣt vegius. Si
tuus herus foꝛtune vociblauſcultauerit varia ſi obaudierit. Dũ ſic famur video
parua ſtatura virũ nigro vultu letis oculis qͥ man ꝰin capillos foꝛtune cõiecerat:
arreptaq; coma. Sta tandẽ dña mneq; reſpice dicebat.q̊ me fugis iam annis duo⸗
decim capta es ſiue velis ſiue nolis vt me reſpicias opꝑtet:ſatis mihi aduerſa fui/
ſii. Nũc aliũ vultũ pᷣbebis reoꝛ.aut mihi blanda eris aut oẽs tibi crines euellam.
Cur me fugis puſillanimeſq; ſectaris.Yoꝛtunne qᷓ; i eũ vox crat:viciſti fateoꝛ. nec
me ampliꝰexpieris aduerſas. Lũ ego q́s bic eſt inquã vegi.qui foꝛtune vim facit

*☚

Alfontius refert ille rex aragonũ qui cu frarnbꝰapud ſtantiam captus. Phllip⸗

poq; ducis mediolañ.datus dimiſus Snlc nouis ſepᷣlijs imiſcuit. Aduerſamq;
dñᷣam inſecutus:tantũ inſtando ꝑſeuerandoq; fecit:vt victã p udore foꝛtunã iaʒ
in ſuũ fauoꝛẽ reuocauerit.Alius quẽ vix tribꝰa foꝛtuna diſtãte paſſibꝰcernis bur
gũdionũ dux eſt. ⁊ cũ eo ↄiũx coꝛdata. Lõgus ille ⁊ abdomine tardus qui vix vo
cem expꝛimit in ſubꝛibꝰpꝛeeſt huic hera ſepius arriſit. Sʒ nõ audiuit vt par erat
omine vocẽ.ideo minus agri poſſidet minuſq; poſſideret niſi minas foꝛtune na
ture liberalitas cofregiſſet. Ille in armis letus iobãnes eſt vainoda trãſiluano⸗
rũ cuiꝰ virtute fracti turci hũgariã reliquerũt. Hic niger giſkra eſt cuius armis de
fenſe ſunt ladiſlai pares.Hic caluus bobemꝰ? ſiſco eſt.vir ſenſatꝰ volũtate varia.
Ante hũc piceninũ videre potes cuius virtutẽ mirari magis ꝙᷓ referre poſſumꝰ
Apud eũ franciſcus cotunala ſtat magis foꝛtune fauore q; ſuis virtutibꝰ in banc
diẽ magnificatus. Inter hos ego matrimonialẽ habitũ cernẽs. Et quenã inquã
illa eſt femina que ante alias tribꝰ paſſibꝰ ꝑgens tamfaſtuoſa videt᷑. Hec inquit
vegius venetia eſt que pecuniarum foꝛtune claues bo:tarpeiãq; cuſtodit.Alia ẽ
burgen ſis ciuitas.Lertia colonieñ.ciuitas. Nuremberga ſubinde.Argentina ſe
quit᷑.wienna qͥ inter has eſt nõ vltima. Floꝛẽtia venetijs ꝓximat. Sed timeo il
li qui pluribꝰiam annis fauoꝛẽ foꝛtune minoꝛẽ ſentit:tua ſenas floꝛet nũc.ſed mi
nas neſcio s audio. Bachinoua ⁊ valẽtia floꝛẽt.lũ donie qͥ; ſplẽdide ſunt vt vi/
des.Luʒ ego video togatus quoſdã.qui nã ſunt bi. Dꝛimꝰ?eſt meus põtifex indᷣt
vegiꝰ. MHum eugeniũ noſti.Pꝛoch inquã ego etiã res ecdlaſticas foꝛtuna verſat.

Mo minꝰq; tpales inquit vegiꝰ.Exquo noſtri ſacerdotes dñari ceperũt ⁊ mũda

lia potius q; ſpiritualia curare.elix poſt eum ſex gradibꝰſedet imus: quia pꝛin/
cipes non ſequunt᷑ eum. Illi cardinales ſunt:tu omnes noſces ſi vultũ intueben
Tres electoꝛes altioꝛes accũbunt choꝛis.patriarche pauꝑes ſũt taʒ latini qᷓ; gre
c ideo retro. Ille vidue pullatis indute veſtibus que poſt alexandruʒ herculeq;
iacent vꝛbes ſunt que quond ſplendide nũc ſolo equate ſicut iuſſit foꝛtuna cer-
nunt᷑. Illa in montibꝰ ſita carthago altera ſuꝑ eufratẽ babilon troia columẽ aſie
inter xantũ ⁊ ſimeontẽ diruta. Ille ampbionis thebe.Lum mater muſarũ cetro
pis ⁊ armis quodã potens lacẽdemonia. DPoſt ego qui nã obſecro illi ſunt qui ſe
noſtris hoꝛrent miſcere. Pꝛioꝛ ille ſoldanꝰeſt inquit vegiꝰcui paret egyptus.Aliꝰ
thurcis imꝑat.Lercparthis.Quart?ꝰ afris: Ille nudus bꝛachijs tm inqutꝰ ⁊ ar
millis cui diues ex collo toꝛques pendet indoꝰ habet dñatũ. Doſt hec ad ſiniſtrã
me verti. Ibi pauꝑtas ſedebat ignominia:deriſus:iniurie:inoꝛbi:ſenectus:toꝛ⸗
menta: carceres: fames:dolor: ſtridoꝛ:timoꝛ: pudoꝛ:odiũ:inuidia:deſperatio:cha
ritas:bellũ:peſtis:ſolitudo:verbera:cure:⁊ mille maloꝝ noia campi ſitiẽtes nudi
ac lapidibꝰtecti. Et quid nꝗ rogo ſibi vult bec vaſtitas vegi. Hic habitãt inauit
ille qᷓ ex alto gradu cecderũt poſtq; fortune fauoꝛẽ amiſerũt. Nides ne ſublimẽ
illã matrona ſeptẽ callibꝰ qi pedibꝰ ſubſiſtẽtẽ.Hec aurea quõdã roma iam lutea
Capua eã ſequit᷑ ſiracuſe pxime. Tuʒ genua:lune piſa:luca:pariſiꝰ. Inter germa
nos floꝛẽt adbuc vꝛbes:ſola pꝛaga ſpledoꝛ terre declinat.Cõſtãtinopolis tracum
caput moꝛti ꝓpinqᷓt. Oia tpᷣs domat:nec vlli fo Juna ppetuebg E. Hic meſtus
ſubmiſſo capite renat?eſt:quẽ foꝛtuna ex apulie finibꝰpepulit. Ille thomas fulgo
ſiꝰ eſt qᷓͥ ex ducali ſolio tractꝰ:in carceris iacet pedoꝛe. Hic pancratiꝰ vnco tenet
àͥ ſolebat cũ oibꝰ tũ maxie cancellario tuo infeſtiſſimꝰ eẽ. Boꝛbonij vux ibi eſt qui
regno francie dicebat leges:nũc dominij ꝑtes mulctatꝰextra regiã eſſe iubet᷑. Ai-
des ne ſenẽ ꝓceꝝ cana ⁊ dimiſſa barba.hic ludouic?dux bauarie queʒ filiꝰ dñatu
pꝛiuatũ domi clauſuzʒ ſeruat. Oũ ſic loquit᷑ vegi rurſus in vextrã feroꝛ. Aideo cãᷣ
pũ nube candida tectũ:dũq; introſpicio ſeu vera figura fuit ſe ficta. Zadiſlai pu/
ellũ diademate ⁊ veſtibꝰ oꝛnatũ regijs viſus ſum videre:plureſq; ſecũ infante lu
dere:petoq; vegiũ.Qui nã ſunt hi nube cana circũuolnti.Ni ſunt inqᷣt vegiꝰ qͥbꝰ
foꝛtuna fauoꝛẽ ſpõdet:ſi fatoꝝ munere vixerint.Dix iſtalocnt? erat vegꝰ: cũ dea
in mc oculos ↄtoꝛſit:contractiſq; ſuꝑcilijs:qᷣs te buc accerſiuit inqt enea. Nemo

—

fhfd———— — —— —.

dur
r
ent
ens
ano /
isd
wn.
ſum⸗
ben.
nql
nguit
ui

cvil
m
Wͦ
tinit
ent.

—

Coſolat᷑ amicũ merentẽ ex moꝛte ↄiugis ſue.

inquã ego:ſed auidus te viſendi introgreſſus ſum:noli mihi ſuccenſere. Vidi re/
gni tuũ iq abibo. Anũ tũ ex te peto ſuſplex mihi vt paucis rogatibꝰ reſpondeas.
Facis inqͥt illa ꝓpone.Lũñ ego q;diu es hoibꝰblanda. Mulli diu rñdit. Iteꝝ ego

Quibꝰartibꝰpot tuus fauoꝛ acquiri. MHullis inquit illa:niſi ſolius impoꝛtunitaꝶ

remedio. Quis te plꝰ alijs retinet. Qui meũ imperiũ maioꝛi ſuſtinet aio Quis

tibi odioſioꝛ. Duſillanimus.Quis te tute ſonere põt. Sapiẽs. Qñ mihi bladioꝛ

eris. Cũ te vocabo. Suz ne vocãgus.Scies poſtca. Quis tibi ex oibus viuẽtib⸗

eſt acceptioꝛ. Qui me fugat non qͥ fugit. Satis babeo vale. Et tu vale necte mei
gregis eẽ negaueris inqt foꝛtuna.q;uis tibi nõ dederim auri mõtes. Nã ꝙ te ple

riq; amãt tibiq; benefaciũt meñ eſt. Retuli gras atq;ʒ abij. Aegiꝰ añ poꝛtã me di/

—⏑

——

bi michaelẽ ſueuũ tum wenceſiaũ ⁊ iacobũ cãcellarię glebis aſcriptos.qͥ vt me vi
derũt circũfuſi ꝑcontabant᷑ qͥd vidiſſem. Sʒ dum illis refero viſum: mox ſomno
ſolutus ſum. u vale ⁊ quid bec ſibi velint ſagaci tuo ingenio diſcute mihicq api
terũ vale mel meũ:olus epicuri ac pictagoꝛe legumẽ.Ex wienna.vj. Kkalendas
ercccruih. fciat , .
Pꝛoſperitatẽ ſui ſtatus denũciat ZRiſela rir
eũ deſiderio eiuſmõi ſucceſſus. 2 Epiſtola. cix.
NHeas ſiluiꝰpoeta imꝑtaliſqʒ; ſecretariꝰ Caſpari nouarieñ. amico fido ⁊ do
cto. S.p.d.Accepi voluppe tuas lr̃as quibꝰ te ſoſpitẽ cognoui ⁊ mei me-
moꝛẽ. Mõ poſſuʒ vt vellẽ qᷓ mibi obtigerunt poſtq; te dimiſi offerre ſcires

2. . ☚.

me multas paſſuʒ miſerias.vtcũq; ſit eo iã in loco ſuʒ de qͥ deo gras ago.ſcio id ti

miſit. Ybi inter poꝛꝛigentiũ manꝰturbã pegallũ inueni amicitioꝛẽ amico ⁊ parẽ ſi

biiocundũ eſſe. Hã que mea foꝛtuna eſt ⁊ amici eſt. Houiqꝙ me amas: neq; im-

*

pune amas. At tuus erã baſilee ſic hodie ſum. Aellẽ te opib? atq; honoꝛib auctũ
audire. Sed nõ oia vno tꝑe veniunt. Da oꝑam vt facis virtuti.dilige lras:iunge
te bonis:non deerit auxiliũ dei.Et cũ minime putabis tunc maxime exalteris. Ja

cta cogitatũ tuuʒ in dño ⁊ ipſe te enutriet.Oꝛ ſi neq; diuitie neqʒ honores aſſint:

nõ tñ deſperandũ eſt. MHec em̃ iſta ſunt que beare boles poſſunt. Airtus ſola in ce

lo pᷣbet aditũ. ꝙ ſi eo anhelamꝰ.hec aſtruẽda eſt ſcala. Bꝛeue eſt quo in terris viui

mus tẽpus:ſiue diutęs ſumꝰ ſiue paupes ſpernendũ eſt. Si mo in celũ vomiciliũ
p̃paramꝰ:qð te facẽ q virtutẽ colis nõ ambigo.Hec nũc ſcribẽda fuerũt.Clariſſi

mũ virũ patruũ tuũ ſiue is auũculus ẽ.Stephanũ nouoꝛien ſez vt meis vᷣbis ſal/

ei Aale ⁊ vt facis LPDi
uere iubeas opto. Aale ⁊ vt facis ꝑge me amare 4 iſtola. cx.
Meas ſiluiꝰepᷣs tergeſtinꝰdño caſpari ſchlick imꝑiali cancellario.S.p.d.
Egerẽ ai tuꝰ ⁊ coꝛ tuũ vulnẽ grãdi vulneratũ nec abs re. Letiſſimo nãqʒ;
idocũdiſſimo ↄiugio pᷣuatꝰes:necſcio an oꝑam medicãtis expectes. Hã

ego q̊z qͥ medicinã pᷣparo medico ſuʒ indignꝰ. Egroto te ⁊ tuę ſuʒ ꝑticeps cala

mitat: nec ſine melʒ te miſerũ eẽ. Scribũt mihi ammici tui ex auſtria fejaꝝ decus il
luſtrẽ cõthoꝛalẽ tuã dũ partũ vult i lucẽ edere:cũ partu diẽ obijſſe.O guẽ iacturã
O inextiabile dãnu. O doloꝛẽ acerbiſſimũ.Expoſtulãt qᷣ te diligũt meis vt te lris
oler. Sic apud veteres vſurpatũ ẽ:funebꝛes eple ſcribebãt᷑:mitũq; ꝓfuit amici

ſcriptuũ amico turbato. In euãgelio qͥʒ legimꝰex hieroſolymis ↄples veniſſe iu⸗/

g£

deoꝝ qͥ marthã atq; mariꝗ bethania ſuꝑ moꝛtẽ lazari ↄſolarẽt. Cõturbant ſepe

boĩes ex ↄiugũ filioꝝ parẽtũ ceteronq; neceſſarioꝝ mortibꝰ ⁊ niſi vłvhis vllfis
recreent᷑ amicoꝝ:plimi ſepetabeſcẽtes doloꝛib? interirẽt. Arbitrant᷑ igit᷑ qͥ te ſal-
uũñ cupiũt epſas meas vtiles tibi foꝛe vtq; te meſtũ ⁊ acerbo caſu oſternatũ vᷣbis

—

ſoler boꝛtant᷑. At ego tecũ patioꝛ:tecũ excrutioꝛ:tecũqʒ cõſolatoꝛe ingigeo. Mec
em̃ tibi qͥ cq; moleſtũ ẽ qð nõ ſit idẽ mihi.Eq tuo vulnere vulneroꝛ:⁊ qcũq; doles
pit doleo. Hec ſqᷓ ẽ qͥ tua dana q; ego melinoꝛit. Sciebã ↄiugẽ rua int caſtas
eſſe caſtiſſimã int᷑ pꝛudẽtes pꝛudẽtiſſimꝗ: ⁊ ;uis alto ſanguie nat⸗: int᷑ humiles
humlim. Juit i illa delectatio:fuit vtilitas:fuit honeſtasvns tibi cũ ea menſa:

vnũ marſupiũ:vn?ꝰlectꝰ.Quicqͥd tibi placuit illi corde fuit:ex tuo vultu riſum ſie
tũq; ſũpſit. Motũ ẽ mibi p multis:quata tibi ex eiꝰobitu calamitas acciderit ⁊ qꝛ
tibi afficioꝛ maxie:nõ poſſuzʒ tecũ no poleꝛe.Ceterũ dũ me aio magis magiſq; re/
colliop:inuenio ⁊ buiꝰqʒ doloꝛis ſolamina:q̃ tibi mihiq; ſimul coicabo. Fruſtra
ſane ſeędmur lacrimis qð amiſſuʒ recuꝑari nõ põt:q̃ vẽtura oino moꝛs ẽ incaſſũ
timer᷑. Lex nature ẽ certa atq;ʒ ineuitabilis moꝛi oẽs qui nati ſũt. Potuiſſet ciu⸗
gis tue lõgiꝰ vita trabhi:ſi plꝰſtaminis dediſſet lachis. Moꝛtalis tñ q at:nec illi foꝛ
taſſe ampliꝰviuẽ cõducebat. Inſpicit ex alto deꝰ?boĩm vitas: ⁊ nõ q̃ iocũda ſed q̃
ſũt vtilia hoĩbꝰimpertit᷑. Stulti ſumꝰturba moꝛtalis qͥ rẽ dietim sräut ſic pol
ſideri poſſe qi ꝑpetua ſit arbitramur. Sapiẽtiſſimꝰille q̃ nũciata filij moꝛte nõ la
crimas nõ eiulatus emiſit:ᷣ ſciebã iuqᷣt me genuiſſe moꝛtalẽ.Aliꝰ cũ dilectifimã
ſibi moꝛs Singe eripuiſſet.bac ait cõditione accepi vt perderez. Multis modis
amittit᷑ vxoꝛ: n goꝛte. E .
riſſe potiꝰſit expetendũ.Alteri nuptã ſubtraxit adulter. Per bas nouiſſime dies
vxoꝛẽ amãtiſſimã illuſtri croacie comiti ſeuiſſima barbaro ꝝ manꝰabduxit.Quis
numerare queat varies fortune caſus.quibꝰ ludẽs humanũ effligit foꝛtuna genꝰ
O beatũ cui nullo cõiũx exilio:nulla fraude nullaqʒ manu hoiʒ:ſᷣ diuino dũtaxat
imꝑio ſubꝛipit᷑. Beatioꝛ quẽ vſq; in ſeniũ caſta fecũda ⁊ placida ꝓſequit᷑ vxoꝛ.
ſed pauci quos equus amauit iupiter huiꝰ ſoꝛtis exiſtut.Lecũ bñ actũ eſt caſpar
qui etſi nõ es beatiſſimꝰ:felicẽ tñ cõpellare te poſſumꝰ.Tibi nobiliſſima coniunx

nupſit ex generoſo ducũñ ſleſie ſanguine:foꝛmoſa erat ⁊ boneſtatis ſpecimẽ pꝛeſe

tulit tuo fuit aio ſemꝑ moꝛigera:ꝓlem tibi vtriuſq; ſexus pulcherrimã pepit.Sʒ

abſceſſit ais nempe:decẽ aut viginti annis ante opinatũ tempus eſto ita.Moꝛiẽ

dũ tñ illi erat ⁊ multe poterant incidere calamitates que obitũ eius optabilẽ red

didiſſent:non que optat᷑ ſed que timet᷑ felicius moꝛs venit. At vxoꝛẽ dicis ainiſi

Mõ amiſiſti caſpar ſed pꝛemiſiſti.ſequeris em̃ cũ tempus aderit.ria ſunt oibꝰ
cõſignata boibus loca:vnũ patrie:alterũ pegrinationis.erilij tercin. Patria ce⸗
lũ eſt: Deregrinationẽ in terris agimꝰ.Exiliũ duplex eſt.alterũ ꝑpeiuũ tem po
raneũ alterũ. Hoc purgatoꝛio illud inferno cedit: Inſulſi eſt animi manentem in

terris exquirere ciuitatẽ.Si paulũ ſequi volumus.ſi xpᷣo credere ſaluatoꝛi patriã
in celo queramꝰ. Aita bꝛeuis eſt homini quaſi ſommiũ fugax. Mulli craſtina dies
certa eſt. Quid nos ſumꝰ niſi ventus ⁊ vmbꝛa. Abi nũc inclyti reges Qnere nũc
pꝛiamũ ⁊ agamenonẽ:quere iulium:quere pompeiũ:apud inferos cruciant᷑. AHi⸗
di inpium ſuperexaltatũ ſuper cedros libani ⁊ tranſiui: ⁊ ecce non erat quanta

nuper gloꝛia pollebat philiipus maria mediolanẽſiũ dux.quẽ captis biſpanie re
gibus terra mareq;ʒ foꝛmidabãt. Is vbi mortẽ obijt vix habuit qui coꝛpus tumu
landũ ferrent:funebꝛes abfuerunt pompe.Et q́;uis in mo qũ idoli aut ſancti ali-⸗

cuius coꝛpoꝛis in ſublimi loco maioꝛi iminens are tumulet᷑.fetidus tamẽ paulo⸗/

poſt deponit᷑ atq; int illos collocat᷑ quoꝝ ad effigiẽ nõ t̃ merere fas eſt. At cha⸗
riſſima tua coniux caſpar:qꝛ nõ in terra vbi fures effodiũt:ſᷣ ĩ celo vbi neq; tinea

eſt neq; rubigo ſuũ theſaurũ collocauit:pegrinatione finita nõ exilio vãnata: ſ ce
leſti patria donata eſt:vbi te expectans multo lucidioꝛ:multoq; foꝛmoſioꝛ qᷓ; hic
fuit:iã eſt imoꝛtalitate veſtita ⁊ cum beatiſſimis ſpiritibꝰgloꝛie cõditoꝛis aſſ iſtit.

ZJãq; deo gr̃as agit.qꝛ nõ ẽ diutiꝰpegrinari ꝑmiſta.Quid tu reris caſpar.an non

eſt magna pars beneficij cui ꝑegrinatio ẽ centũ annoꝝ ſi medio tꝑe reuocet᷑ Sic
actũ eſt cum tua coniuge. Nã cum coꝛpoꝛe in humano vitã duceret angelicã.ia,ʒ

eo vocata eſt eius anima:vbi ſemper animus fuit.Illic omnia ſuo deſiderio con⸗

ſonant.quicquid optat pꝛeſto eſt.At tu deſiderio eius tabeſcis. Inique agis con
audere illi debes que omnia que vult habet. Beatitudinẽ ſuam tu ſolus minuis
d plenã felicitatẽ vno te caret:nec te ſemper carebit. Oꝛat enim altiſimũ dies
nocteſq; tuos vt greſſus dirigat:teq; in celũ aduocet vbi ſecum perpetua leteris
beatitu dine:iam impetrauit vt opinoꝛ.Hinc enim ſunt aduerſitates tue: vix iſti

nullo meliꝰq; moꝛte. Aniꝰcõiugẽ ſic lõga valitudo deturpat vt pe

—— —— - — —— — –

1
lil

ſe

oe

hactenus vbi noſti voluptati deditus.totus fuiſti carneus:totus tetreſtris: nibi
babuiſti celeſte. Colerauit boc equus ⁊ miſericoꝛs deus. Mũc teſiniſtris admo-⸗
net caſibꝰ. Ande vꝛtica bęc.niſi vt cõuertaris.Saluũ te deus cupit.inc eccleſie
friſingeñ.diu cõtinuata cõflectatio.hinc manus leſio:hincimpoſite calniespinc
ad extremũ dulciſſima coniunx moꝛtua vt te viuũ faciat. DPreceſſit illa ſequemur
oẽs atq; vtinã bene ſequamur.Ledere iam te oꝑinoꝛ vite huius quam tot mole
ſtijs plenã cernis. Inuidere eſt nõ amare ſi vxoꝛẽ in terris potiꝰviuentẽ qᷓ; in ceio
regnantẽ cupis.Filioꝝ foꝛtaſſe curã geris. He dubita celi aues ⁊ beſtie terre ali/
toꝛẽ habent. Jacta cogitatũ tuum in dño ⁊ ipſete atq; illos enutriet.Zilij regux
ſine parentibus ſepe exteres fuerunt. Ciro canẽ.conditoꝛibꝰvꝛbis lupã referunt
vbera pꝛebuiſſe.Antiquis Rliguaco fuit matribus caruiſſe:humana mens ſibi ſe
pe noxia querit. Seo maioꝛ eſt noſtri cura q;ᷓ nobis a gadibus herculis vſq; au/
roꝛã ⁊ gangen quid ſibi ſit vtile nouit nemo.niſi qin voluntatẽ ſuam dei volunta
ti ſubmittit. Mecupiamus obſecro plurima.mentẽ ſanam dũtaxat optemus in
coꝛpoꝛe ſano. FYoꝛſitan ⁊ hoc ambitioſum eſt quod de coꝛpoꝛe diximus. NHam ⁊
filiolam beati petri in egritudineſedentem lesimus:quoniã ſanitati mentis ad/
uerſz erat coꝛpoꝛis ſanitas. Yac mi caſpar quod tuuʒ eſt de filijs enutri cos bo
nis imbue moubus. cetera deo cõmitte. In omnibus que agimus queq; optamꝰ
nullũ eſt cõſilium ſanius qᷓ; dei oꝛdinationi beneplacitoqʒ quieſcere. Is filioꝛum
loco nos habet:⁊ vt filios coꝛripit atq; caſtigat. Ille inuiſus ẽ deo qͥ delicate atq;ʒ
Xſidioſe ſinit᷑ viuere.qꝛ non putat bunc deus ſua coꝛꝛectione dignũ:veniet eius
dies exactiſq; voluptalibus ꝑpetuo cruciãdus apud inferos ſepeliet᷑. Qui vᷣo in
anxietate viuũt in terris:⁊ nuchac nũcillac decoquunt᷑ aduerſitate.ꝑ patientiax
ſanãq; tolerãtiã celum acquirũt.vbi cũ angelis cũq; ipſo deo felices euo fruentur
ſempiterno. Zu ergo mi caſpar in tot tantiſq; rebus aduerſis. In iactura ſoꝛtu-
narũ in honoꝛis damno inleſione coꝛpoꝛis:inq; moꝛte coniugis vt boni cõſulas
rogo. MNã ⁊ ego in bonã recipio partem tuarũ particeps miſeriarum ꝙ in me bel⸗
li inpetum labi vidco quo mulctatus ſum agro ⁊ omni pꝛiuandus ere. Idq; nec
bactenus potui nec modo poſſum vitare.At ſic tibi ⁊ mibi ſuperintendere diui-
nã cenſeo pietatẽ noſtre ſalutis cupidã ⁊ vircs noſtras in aduerſitate pꝛobanteʒ
Hec babui modo que repẽte ad te conſolatoꝛie ſœiberẽ. Cetcra ex teipſo collige:
qui vt es ſapiẽtiſſimus: ſic humanos ferre caſus ſapiẽtiſſime noſti. Aale optime.

Ex piſino hiſtrie oppido idibꝰſeptẽbꝛis.M.ccccxlviij. „ .
Poeſim laudat ⁊ iuris ſcientie fert. Piſtola. cxj
Meas ſiluius poeta dño wilbelmo de lapide militi litterato ⁊ ſtrẽnuo. S.
p.d. AVenit ad me bodietuus michael meuſq; immo noſter.Et heus inqᷣt
enea:vir abhinc hoꝛa me aggreſſus eſt:qui ſe tantaʒ iuris peritiam iactat

habere. vt nullius italici diſputationẽ foꝛmidet.nec panoꝛmitano.nec ludouico
romano ſi viuerent palmam daret.inum: Bartholum: Baldũ: Johanneman

Aree: Imolenſem: Butrium: SZulgoſium:omneſq; nouos leguʒ interpꝛetes poſt
ſe facit. Et inter ſceuolam vulpianum neruam pompeium paulum ſeruiumq; ſe
locat:multoꝛum verboꝛum eſt:ſed quantum ſalis babeat non ſco. Qui eum ſe/
quuntur audire magis qᷓ; loqui poſſunt.Hoꝛis plus quatuoꝛ ſecum fui: nũq; mi
bi vacuum tempus pꝛebuit quo aliquid dicerem. Cicada eſt que vt tacta fuenit ſe
mel nunq; ſilet. Scis qualem cicadam.non vt in regnis ſunt que iuſſu herculis
tacent. Sed vt locrenſes ſunt que vltra ceteras ſtrepunt. Is poeticam contem/
nit: nee ſi dij muſas ei omnes infunderẽt gratias ageret.quia pꝛeter iuſciuilenul/
la ſcientia eſt nulla doctrina:oẽs artes mancas pꝛeter legũ pere pᷣgicat. Poeti
cã vᷣo ꝓꝛſus inutilẽ eſſe cõtendit.q̃ nec panẽ lucrat᷑ nec veſtitũ.Solꝰiuſtinianus
⁊vypocrates marſupiũ implẽt. Jeiunꝰ cãtat lucanꝰmoꝛi⁊ ſat᷑ ẽ cũ dicit oꝛatiꝰ dłe/

ſtomachat?ꝰ ſum. Oum bec audio wilbelme militũ denec me cõpꝛimẽ poſſũ ůn

ſplendoꝛem vocas ineptias. Aidit pendẽtes aſelli teſticulos vnlpecula ⁊ pꝛope
caſuros credidit:fecuta eſt as Heras:arpoſqsvinſinraia eſ qꝛ nõ cadebãt
vV 7

teſtes o Gin quit nig

„ (

ſequendũ ſit agnoſcat:edite leges ſũt ⁊ añ boim oculos poſitetãc; cancelli quido
vltra que trãſgredi nullꝰ?audeat.Legibꝰtñ nemo pfect?hiet niſi phie ſtudijs inceu
buerit:qꝛ nõ poſſunt oẽm caſum cõplectileges. Ideo pꝛinceps moderatoꝛ eſtle
sis eachaiamq; bʒ vt durã molliſicet:laxã vo ſanctionẽ reſtringet.Qdð nunq;; re
cte pꝛinceps ageret niſi in agiſtrã vite erpultricẽ vicioꝝ ſecutus fuerit phiaʒ. Sʒ
bic noſter monarcha vel bipes aſellus potius inflatus opinione ſui ciuilẽ ſcientiã
oibus pᷣfert:matrẽ filie poſtponit ⁊ fluminibus mare. s eſt ex illis cecis ⁊ obtu/
ſis hoibus qͥ poſtq; leges quatuoꝛ aut decẽ memoꝛie còmẽdarũt.iã nõ ampliꝰ bo
inines ſ᷑ deos ſe putant:legeſq; diuina cẽſent oꝛacula que vel appollo vel appolli/
ne maioꝛ deus ipſe . moylen tradiderit.aut qualia ſunt xpᷣi reſpõſa que nos euã/
gelia nũcupamus.Ac pᷣteres ſi quid egiſſe ceſarem audiunt quod iuni ſcripto con/
trariet᷑ id irritũ garriũt nulliuſq; eſſe momẽti.qᷓi obnoxiꝰſit pᷣnceps terminos en

t ſſ⸗ terminos en
nee ⁊ ſtilũ ſeruare ligatuſq; legibꝰ ſeante ipᷣe leges volũt:q̃ leg vigoꝛẽ dicũt bꝛe

ipi placu lti atq; demẽtes eqͥtatẽ plꝰ in pᷣncipe locũ
babere qᷓ; rigoꝛẽ. M ſi nõ iuri ſcripto ceſar nonũqᷓ; obtemꝑat ſateſtqꝛ Echer eq/
tatẽ apud phos late deſcriptã.quam nulli iuriſte diſcernere poſſũt niſi ad fonteʒ
veniãt vbi leges ſcaturiũt:imitent᷑ q; peritiſſimos illos iuriſcõſultos: qauoꝝ ſcri-
pta ⁊ phiam ⁊ oꝛatoꝛiã redolẽt.Sʒ nr̃i panis q̃ſtoꝛes ⁊ auri coꝛꝛoſoꝛes vix intel
ligũt oꝛnatũ iuriſcõſultoꝝ ſermonẽ:neq; qͥd illi vellent quouis pacto ſcirent niſi
comentatoꝛes ſniam textuũ exponerẽt hoc dicit iſta lex hoc illa. qͥs iſti ſequũt᷑ vt
ceci ductoꝛc ſuũ.Dicerẽ plura iĩ hc ꝑtẽ ſ vocat me defenſio poeſis quꝗ noſter ra⸗
bulus nõ deſiderat.Credo equidẽ:nã nec ſues margaritas curat.Ga lus eſopiia-
ſpidem contẽpſit:eſcãq; magis qᷓ; iacinctũ iuenire voluiſſet. Cõtẽnis aſine poeſiʒ
Perm is muſas bos:fugis humanitat ſtudia caper. Contemnit ⁊ poeſis te: nec te
choꝛos ſuos intrare ꝑmittet. In oibus cũ ſis fatuꝰ:miroꝛ in hoc vno te eẽ ſapien
tẽ:q̃ cũ videas obſeratã tibi atq; abditã poeſim:nolle te ſuũ cõmerciũ dicis ſape
re hoc eſt. Mũc teipᷣm phᷣm video:qꝛ nõ cupis qð nõ potes habere. Stultũ eſt de
ſiderare quod aſſeqͥ nequeas. OQu tamen vltra ꝓgrederis ſcictiarumq; omnium

acdd pꝛincipi placuit. Sz neſciũt bi en

—

cãdorẽ eius obnubilatis oculis nõ vides. Mõ ſapit egroto vinũ:qꝛ leſus eſt gu/
ſtus. Non eſt de pane lucrando dicis. Libi nuncq;ᷓ panem lucrari poeſis poſſet:

ꝛz craſſis ingenijs nubiloſiſq; mentibꝰnõ põt fructũ pꝛeſtare.At virgilio frugifer
uit. Oꝛatio admodũ pinguis qui frui partis optabat. Opianus qui nomina pi/
ſciũ naturaſqʒ deſcripſit magnas opesleſt aſſecutus.Quid nouis leonardus arẽ/

tinus:auriſpa:panoꝛmitanus:anthoniꝰ luſcus:guarinus:plureſq;ʒ alij:his ⁊ pa/
trimonia ſunt ampliata opes accumulate qᷓ;plures: quia poeſim ⁊ oꝛatoꝛiam

ſunt ſceuti. MHec tibi vnq; tantũ auri ſpeculatoꝛ pꝛebebit quantum quintilianus

arentino tribuit.M ſi apud hanc tuam germaniã non ſunt in pꝛecio vates:non

fructũ. Quomodo enim pacari pꝛonincie ⁊ amicitie vel cõflari vel integrari poſ/

ſent niſi facundia foꝛet:quã poeſis alit.An neſcis quãtus ẽ epiſtolarũ vſus:quã⸗/

tus hiſtoriaꝝ:quãtus oꝛationñ. Rex regi ꝑ lr̃as cõciliat᷑ ciuitates federa pcutiũt

abſentes cũ abſentibꝰ rfabulant᷑.hiſtoꝛia nobis res geſtas refert:q̃ teſtis eſt tᷣum

luux veritat eſt vite mgra oꝛatoꝛes ſenatũ regũt populos ducũt leges ſuadẽt. Sg

qͥs hec bñ agat niſi poeticis ⁊ oꝛatoꝛijs imbutꝰ diſciplinis.Quas pᷣterea gtes re⸗

ez. Migra eſt tibi poeſis ſtulte: qꝛ

PoEin ſed pꝛincipes potius argue:quibus leuiſſimarũ rerum maior eſt cura q;
iliitterarũ. Apud italos autẽ floꝛent huiuſmodi facultates:nec erubeſcunt pꝛinci⸗
pes ⁊ audire ⁊ noſſe poetriã. Ideo ſpero quãq; tu nolles ⁊ in germania futurum
aliquãdo.qꝛ ⁊ olim viros doctos becterra tulit:⁊ iam pleroſq; noui dicendi peri
tos qui te inuito. etiã ſi tibi rumpant᷑ ilia el queutiã inter germnanos ſeminabũt.
Mec enim inutilem rentur vt tu aſſeris poem. Sciunt ex bac maximum gigni

nch

ferre bomero debẽt greci atq; troiani:q̊ ij duol:ꝰannoꝝ milibꝰ moꝛtui adhuc vi/
uunt. NHouit quãta ſit vtilitas poetaꝝ alexander magnꝰ.Cui ꝑ aſia iter faciẽti
cũ obuiã cumulus achillis fieret.O foꝛtunate inquit adoleſcens quẽ tanta decan
tauit tuba bomeri ſq; muſaʒ deſignãs.Alexander ammite filius.Rex maceovnũ
pindarũ poetã liriũ appꝛime dilexit. Archilaꝰeiꝰ ſucceſſoꝛ intãtũ poetas amauit
vt euripiditragico ↄſilioꝝ ſũmã traderet cuiꝰſupᷣma nõ cõtentꝰ ꝓſequi ſũptu fu⸗
nenis crines fonſus eſt ⁊ meroꝛẽ quẽ aio conceꝑat:vultu indicauit.Affricanꝰpᷣoꝛ
uinti ennij ſtatuã ſepulchꝛo ſuo iuſſit imponi.Liſander lacedomoꝝ dux cũ obſe
eret atbenas qꝛ ſophoclis inhbumatũ coꝛpꝰiacebat:inducias dedit vt congrue ⁊
digne poete exequie ficrẽt. Juliꝰ ule ceſarq̃ nobis romanũ imperiũ pepꝑit no ſolũ
poetas amauit ſ fieri etiã ⁊ dici poetavoluit. Idẽ c auguſtꝰ?⁊ octauianꝰ.Ac pᷣte/
rea mortui viuũt:nec vlla iſtoꝝ etas immemoꝛ erit. O ſi nõnulli pᷣncipes equos
potius ⁊ canes alcre q; poetas volũt ⁊ multa carne leones vꝛſoſq; paſcũt inteſti/
nis poetaꝝ nihil pᷣbentes:talis erit eoꝝ obitus qualis equoꝝ ⁊ canũ:nec pꝰ moꝛ/
tẽ maius erit iſtoꝝ nomẽ q;ᷓ vꝛſi atq; leonis. Integri moꝛient᷑ nec beneficia muſa
rũ famã ſibi vendicabũt:quos tuo ex moꝛe nihil curauerunt. Antiquitas ꝓuida
tanti poeticã fecit vt tam poetas pꝰ editũ opus q; imꝑatoꝛes poſt victoꝛiã triũ/
pbare ⁊ curro magnifico duciꝑ vꝛbes voluit.Cõmuneq; illis dignitatis inſigne
pᷣbuit laureã:qm̃ ſicut ab hoſtibꝰ imꝑatoꝛes liberant ciues ſic vicia fulminantes
⁊ virtutes excellẽtes poete ciuitates cuſtodiũt ⁊ amplificãt.At tu maioꝛ alexan
dro magno. Liſandro victoꝛioſioꝛ melioꝛ ſcipione pꝛudẽtioꝛ iulio.auguſto foꝛtu
natioꝛ.⁊ omni antiquitate ſapiẽtioꝛ:inutilẽ poeticã dicis:quia nibil Pain affert
nil auri nil diuitiarũ.Eſto qu ais nõ tñ idcirco legibꝰ tuis poetica cedet. Hãq; dũ
tu aurũ petis auare fecs amatoꝛ mũdi cultoꝛ:poeta honoꝛẽ famamq; qritat.Et
cantãs ſuperũ laudes virtutiſq; excitãs amoꝛẽ iter ſibi faciat in celũ:tu cũ auro ⁊
diuitijs ꝗs ſequeris ꝗſq; ſolas dare bęatitudinẽ putas in terra manebis ⁊ aĩaʒ ſi-

mul⁊ vitã pꝑdes. Mõ eſt( mibi crede noſcere leges qᷓ; poeticã maiꝰ.Scio qaꝛ non

credis:ſed ſtulti credulitas nec dat verũ nec auſert. Cicero qui fuit lingue latineę
pᷣnceꝑs ſꝑ poetas fuiſſe raros teſtat᷑:qm̃ bec facultas tonũ dei eſt: quod nõ oibꝰ
dat᷑.Artes cetere ſtudio diligẽtia pᷣceptionibuſqʒ poſſunt appᷣhẽdi.hãc nemo aſ/
ſequit᷑ niſi diuimo muere pᷣditus.Lu te vides iuriſtarũ greges inter quos plures
excellũt:habent᷑ q; doctoꝛes ⁊ legũ interpᷣtes.q̃rũ moꝛes nibil a bꝛutis diſtãt qui
res humanas minꝰq; capꝛe noꝛũt.tu nõ fateben hoc qꝛ foꝛtaſſe capꝛioꝛ es capꝛg

Ego polinũ noui mediolaneñ.qͥ lumẽ babitus eſt iuris ciuilis. Js facturus edifi

—

ciu:ingr̃os oduxrerat trabes in ediũ medio erãt qͥbꝰ laqar aule conſtrui dbebat:
tpᷣs cenãdi fuit. Ite inqt polinꝰcomedite:ego interiʒ aliqᷣd oꝑis faciã.Illis amo
tis trabes metit᷑ q;longas vult ex ꝑiete in ꝑietẽ inẽſura recepta:nec qð intra mua
rũ ligni pars eſſe deberet aiaduertit: ſcincitq; trabes ⁊ pdidit edificin. Js tñ iur
ſcentoꝛ erat:multiſq; annis cathedra rexerat. Quid tu mihi hac diſciplinã iuris
tant e laudas ⁊ oibꝰpᷣfers.cuiꝰaſini pñt eẽ pᷣceptoꝛes.Oꝛatoꝛ atq; poeta ſi cice
roni pluſqz tibi credere volumꝰnullus erit niſi ⁊ pꝛudẽs bonꝰ multaꝝ ſciarũ pi⸗
tiã fuerit aſſecutus.itq; idcirco rari ſꝑ poete rariq; oꝛatoꝛes fuere: in qrñ nume
ro facis ſapient ſi nõ deſideras eẽ:qꝛ nõ potes.Stulteſi cõtẽnis qð tanti viri co/
mẽdauerũt. Hec ad nr̃jm aſelſũ ſint dicta. Cu wilbelme diſciplinarum amatoꝛ:ſi
vnq; hoſce hoĩes audiueris:ſuſcipe potice partes: ⁊ oſtede te huius diuini inune
ris cultoꝛẽ:vides q;facile ſit bas picas cõuincere:hos tanqꝙᷓ pulices inter vngues
cõpꝛime:nec ſine vt diuinã poeticã q̃( vt cice o tradit oim doctrinarũ eſt pꝛioꝛ
inuenta.pollutis arguũt labijs.Defende bãc pulcerrimã dñam.Cui ſi pᷣſidio fue
ris nomè habebis eternũ:⁊ nõ ſolũ inter meas eplas:ꝗ tainẽ nõ ſunt cito caſure:
ſed inter ſcripta potioꝝ vatum inueneris legendus. Ylale ⁊ illuſtriſſimo pꝛinceipi
dño duci alberto me cõmendatũ facito.Et quia cõſiliarius eius es.adinone illuʒ
ue larũ ſtudia contẽnat. Iterũ atq; icterũ vale.· j

Pozʒini excellẽtiſfimis nature Ctibꝰ pᷣditi roga⸗ Epi PrY
mcksen spuodnſ amãtibus dooſtu. .— E iſtola. cxij.
Agnifico ac generoſo militi vño caſpari ſcblick dno noui caſtri ceſareo cã
o cellario ac terrarũ egre cubitiqʒ; capitaneo dño ſuo pᷣcipuo Eneas ſiluius
poeta imperialiſq; ſecretarius.S.p.d.Marianus ſosinus ſene nſis con/
terraneus meus vir tum mitis ingenij: tum lr̃arum multarũ cuius adbuc ſimilẽ
viſurus ne ſim hereo. Ouos amantes vt ſibi deſcriberẽ:rogatũ me bis diebꝰeffe/⸗
cit. Hec referre dixit.rẽ verã agerem an moꝛe poetico fingerẽ.Scis quia vir ſiet.
Mirabere ſi tibi hoĩſem expendam nihil ei pꝛeter ſoꝛmã natura inuidit.Homun⸗
tio eſt:naſci ex mea familia debuit cui paruoꝝ hominum eſt cognomen. Vir eſt
eloquens: Juris vtriuſq; conſultus:Hiſtoꝛias omnes nouit.poetice peritus eſt.
Carmen facit ⁊ latinũ ⁊ tuſcum. Phie tam ſcius qᷓ; plato Geometer quaſiboetiꝰ
In numeris macrobio ſimilis. NHullum inſtrumentũ ignoꝛat muſicũ. Agricultu
ram quaſi virgilius nouit. Nibil ciuile ignotũ viro:dum iuueniles adhuc ſtabãt
in coꝛpoꝛe vires:alter ſatelles erat luctandi magiſter:non curſu non ſaltu:nõ ce/
ſtu poterat ſuꝑari. Pꝛecioſioꝛa ſunt interdum parui coꝛpoꝛis vaſcula vt gemme
lapilliq; teſtant᷑. Mec ab re fuerit illud in bunc referri: quod de thideo ſcribit ſta/
tius. Maioꝛ in exiguo regnabat coꝛpoꝛe virtus.ij foꝛmã huic bomini ⁊ imoꝛ/
talitatẽ ſi dediſſent:is etia erat deus.ſed nemo ſoꝛtitas eſt omnia inter moꝛtales
Mullum adbuc noui cui paucioꝛa qᷓ; hbuic defuerint. Quid ꝙ minutiſſima etiam
digicit quaſi alter atpelles ſic pingit. Mihil emendatius eſt: nihil lucidius q; ſua
mmnanu ſcripti codices. Sculpit vt pꝛaxiteles:nec medicine ignarus eſt.dde vir
tutes moꝛales que alios regũt vucũtq;. Moui meis diebus pleroſq; ſtudijs Faꝝ
deditos diſciplinis:qui admodũ babũdabãt:ſed hi nibil ciuilitatis habebãt nec
rempublicã nec domeſticã regere noꝛant. Stupuit paglarenſis ⁊ furti villicũ ac-
cuſauit:qui ſuem fetã vndecim poꝛcellos:aſinã vnum dũtaxat enixam pullũ retu
lerat. Gomicius mediolaneñ:grauidũ ſe putauit:diuq; partũ veritus eſt.quia ſe
vxroꝛ aſcendit.bi tamen iuris maximũ lumẽ habiti ſunt. In alijs pᷣterea vel faſtũ
vel auariciã inuenies.bic perliberalis eſt.plena illi ſemꝑ domꝰ eſt honeſtis hoſpi
tibus. Hulli aduerſus eſt: populos tuet᷑:egros ſolat᷑:pauperibꝰſubuenit:viduas
ſiuusat:nulli indigenti deeſt. Aultus eius quaſi ſocraticus:lemꝑ eſt ideʒ. In aduer
ſis foꝛtem animũ pꝛebet. Nulla foꝛtuna inflat᷑ verſucias non vt exerceat: ſed vt
caueat quaſlibet nouit. Ciuibus dilectus eſt:peregrinis amatus. Mulli odioſus
eſt nulli grauis.At homo tantarũ virtutuõ cur nunc rem leuiuſculam exigit non
ſcio.Moc ſcio nibil me illi negare ꝑhas eſt. Eum nãq; dum ſenis eſſem vnice dile/
xi:nec diminutus eſt amoꝛ:q;uis ſeparatus ſit. JIs quoq; dum eſſet ceteris natu/
re dotibus pꝛeditus cũ boc maxime bono pollebat vt nullius erga ſe ſterilem eſſe
amoꝛẽ ſineret. Huius ergo rogatus non cenſui reſouendos. Scripſiq; duoꝛum
atmantiũ caſus nec finxi. Res acta ſenis eſt:dum ſigiſimnundus endargr illic dege⸗
ret:tu etiã aderas:⁊ ſi verũ his auribus hauſi:operã amoꝛi dediſti.Ciuitas veneę
ris eſt. Aiunt qui te noꝛãt vebemẽter ꝙ arſeris:q'; nemo te gallioꝛ fuerit. MNibil
ibi amatoꝛie geſtũ te inſcio putant. Ideo biſtoꝛia hanc vt legas pꝛecoꝛ: ⁊ an vera
ſcripſerim videas:nec reminiſcite pudeat ſi ͥd hmõi nonnuqᷓ; euenit tibi bomo

em̃ fueras. Qui nũqᷓ; ſenſit amoꝛis ignẽ:aut lapis eſt:aut beſtia. Ille vtiq; vel per

deoꝝmedullas nõ lateat igneã fauillq. Aale.
Prologus in eundẽ tractatũ.

Meas ſiluius poeta impꝑialiſq; ſecretarius.S.p.dð.Mariano ſoʒino vtri-
uſſcqʒ; iuris interpꝛeti ⁊ conciui ſuo.Rem petis baud cõuenientẽ etati mee:
tue vo ⁊ aduerſaʒ ⁊ repugnantẽ.Quid eſt em̃ quod vel ine iam pene qua/
drigenariũ ſcribere:vel te quinquagenariũ de amoꝛe conueniat audire. Juuenes

animos res iſta delectat ⁊ tenera coꝛda depaſcit. Senes aũt tam idonei ſuũt amoꝝ

moy

runt paridem per quietem vidiſſe. Erat ſi
pꝛonus:matronarũ alloquijs admodũ ob min nenti
debat:nec ſuauiꝰilli qcq; fuit illuſtratarũ aſpectu mulierũ.At ergo has vidit de

Aguditoꝛes q́; pꝛudentie ſunenes Mecquicd eſt ſenectute defoꝛmius que veneres
alt

affectat ſine viribus. Juuenies tamen ⁊ aliquos amantes ſenes: amatũ nullum
Mam ⁊ matrimonijs eſt ⁊ puellis deſpectũ ſeniũ.Nullius amoꝛe tenetur mulier
niſi quem viderit etate fiorentem. Si quid aliter audis deceptio ſubeſt. Egs vo
cognoſco amatoꝛiũ ſcriptum mibi non conuenire qui iam meridiem pꝛetergreſ/⸗
ſus in veſperam feroꝛ. Sed nõ minus me ſcriberę q; te poſcere dedecet. Ego tibi
debeo moꝛigerus eſſe:tu vide quid poſtules. Hã quãto eſt natu maturioꝛ tanto
equius eſt parere amicitie legibus: quas ſi tua iuſticia non veret᷑ mandando in/
fringere:nec ſtulticia mea tranſgredi timebit obediẽdo. Tua in me ſunt tot bene
ficia vt nibil negare petitionũ tuarũ queam:etiã ſi admixtũ ſit aliquid turpitudi/
nis. Parebo igit᷑ petitioni tue ias decies multiplicate:nec amplius negabo quod
tanto conitio poſtulas. Hon tamen vt ipſe flagitas fictor ero: nec poete vtemur
tuba:dũ licet vera referre.Quis em̃ tãnequã eſt:vt mẽtiri velit cũ vᷣo ſe põt tue/

ri:qꝛ tu ſepe amatoꝛ fuiſti:nec adhuc igne cares. Lis tibi duoꝛũ amantũ vt hiſto/

riã texam. Hequitia eſt que te nõ ſinit eſſe ſenem. Ero moꝛigerus cupiditati tue:

⁊bãc iguinis egri caniciẽ pꝛurire faciã:nec fingã qñ tãta eſt copia veri. Quid em̃

„

eſt toto terrarũ oꝛbc amoꝛe cõmuniꝰ:que ciuitas qð opidulũ:ꝗ familia vacat ex/
emplis.Quis trigeſimũ natus annũ:amoꝛis cq nullũ peregit facinus.Ego de me
facio cõiecturã quẽ amoꝛ in mille pericula miſit. Ago ſuperis gras ꝙ ſtructas in/
ſidias millies fugi:felitioꝛ aſtro martis quẽ vulcanus cũ venere iacentẽ ferreo il/
laqueauit ridiculo:derigendũq; dijs ceteris oſtentauit:Sʒ alienos q́; meos amo
res attingã nedũ vetuſti ignis cinerẽ euoluo:ſcintillam adbuc viuentẽ reperiam.

eferã aũt mirũ amoꝛẽ peneq; incredibilẽ:quo duo amãtes:ne dicã amẽtes in/

uicez exarſere. Hec vetuſtis aut oblitteratis vtar exemplis.ſed nr̃i tempoꝛis ar
dentes faces exponam. Mec troianos aut babylonios.ſed noſtre vꝛbis amores

audies: Muis ex amãatibꝰalter ſub artheo natus fuerit celo.foꝛſitan ⁊ binc ſuge
re aliqͥd vtilitatis licebit.Hã cũ puella q in argumentũ venit:amatoꝛe pdito int-/

ploꝛandũ meſtã ⁊ indignãtẽ exalauerit aiam:alter vᷣo nũqᷓ; poſt vere leticie parti

ceps fuerit. Còmonitio quedã iuuenibꝰerit:bis vt abſtineat nugis. Audiant igit

adoleſcentule:⁊ hoc edocte caſu:videãt ne poſt amoꝛes iuuenũ ſe eant perdituʒ

Inſtruit hec byſtoꝛia iuuenes ne militie ſe accingãt que plus fellis babet q; mel-

ſis:ſᷣ obmiſſa laſciuia q̃ boĩes reddit inſanos:vᷣtutis incnbãat ſtudijs.q poſſeſſoꝛẽ
ſui ſola beare põt. In amoꝛe aũt quot lateãt mala:ſi qͥs aliũde neſcit binc poterit

ſcire. Tu vale 2 biſtoꝛie quã me ſcribere cogis attentus auditoꝛ eſto.

Hyſtoꝛia de eurialo ⁊ lucretia ſe amãtib?ꝰ᷑ Epi ola. cxiiij.
Rbem ſenas vnde tibi ⁊ mihi oꝛigo eſt:intranti ſigiſmũdo ceſari quot ho
nuaꝛes impenſi fuerint iam vbiq; vulgatum eſt. Palatium illi apud ſacel/
lum ſancte martbe:ſuper vicum qui ad chophoꝝ ducit poꝛtam ſtructum
fuit.Huc poſtqᷓ; ceremonie peracte ſunt:cũ veniſſet ſigiſmundus quatuor mari⸗

tatas obuiam habuit:nobilitate: forma: etate:ornatuq; pene pares: nõ moꝛta-
les ſed deas quiſq; putauit. Si tres dũtaxat fuiſſent illi videri poterant quas refe

ſn ncus icer grandeuus in libidinẽ
ectabat᷑ ⁊ femineis blandimentis gau

ſiliẽs eq̊:int᷑ manꝰ earũ ercept?eſt:⁊ ad comites vᷣſus.Siles ne his feias vidiſtis.

Esgo dubiꝰ ſum an facies humane ſint:angelici vult? ſunt:celeſtes certe. Ille ocu/
ſos bumi deijciẽtes vt vericũdioꝛes fiant.ſic pulchrioꝛes reddunt᷑. Sparſo nãq;
inter genas ruboꝛe: tales dabant oꝛe coloꝛes.quales indicũ ebur oſtro violatum
aut qles reddũt alba imixtis purpureis roſis lilia. Dꝛecipuo tñ inter eas nitoꝛe

lucretia fulſit adoleſcẽtula nõ duʒ annos.xx.nata:in familia camilloꝝ. Menelao

pᷣdiuiti viro nupta:indigno tñ:cui tatũ decus tomi ſeruiret:ſᷣ digno quẽ vxoꝛ de⸗

ciperet. Et ſicut nos dicim? coꝛnutũ q̃i ceruũ redderet. Statura muieris eminẽ/
tioꝛ reliàs. Come üli copioſe ⁊ aureis lamenis ſiles:qs nõ moꝛe virginũ retrofu/
ſas miſerat:ſᷣ auro gẽmiſq; incluſerat.Yrõs alta ſpacijqʒ decẽtis: nulla infecta ma
ga. Supꝑcilia in arcu tenſa pilis paucis nigriſq; debito intuallo diſiũcta.Oculi tã-
to ſplẽdoꝛe nitentes vt in ſolis modũ reſpicientiũ intuit? ebetarẽt. His illa ⁊ occi
dere q̊s voluit poterat:⁊ moꝛtuos cũ libuiſſet in vitã reſumere. Maſus in filũ di/
rectus: roſeas genas eqli mẽſura diſcriminabat:nihil his genis amabiliꝰ:nihilq;
delectabiliꝰ viſu. Que cu mulier riſit i paruã vtrinq; dehiſcebãtſoueã. Memo bas
vidit qͥ nõ cuꝑet oſculari.Os puũ decẽſq; labia coꝛallini coloꝛis ad moꝛſuʒ aptiſ-
ſim a.dentes puuli ⁊ in oꝛdinẽ poſiti ex criſtallo videbant᷑:qͥs tremula lingua diſ/-
currẽs nõ ſermonẽ ſᷣ armoniã ſuauiſſimã mouebat.Quid dicã mẽti ſpẽm aut gu
le candoꝛẽ:nihil illo in coꝛpꝑe nõ laudabile. Interioꝛis foꝛme iudiciũ faciebat exte
rioꝛ. Hema hãc aſpexit qͥ viro nõ inuideret.Erat in ſup eiꝰ i oꝛe mite facecie. Ser
ino is fuit qᷓlẽ rumoꝛ ẽ gcoꝝ:matrẽ babuiſſe coꝛneliã ſiue oꝛteſij filiã nec ſuauiꝰali
qͥd eiꝰoꝛone nec modeſtiꝰfuit. Hõ vt plereq; triſti facie honeſtatẽ oñdebat ſ̃ ala
cri vultu modeſtiã.Mõ timida nõ audax ſ᷑ tꝑatũ verecũdie metũ.virilẽ aim femi
neo in coꝛde gerebat. Aeſtes illi mitiplices erãt.nõ monilia:nõ fibule: nõ baltbei
nõ armille deerãt. Redimicula capitis mirifica:multe vmonęs adamãteſq;: tum
in digitis:tuzʒ in ſerto fuere. Hõ helenã pulchrioꝛẽ fuiſſe crediderim: quo die pa/
ridẽ in cõuiuiũ menolaꝰexcepit:nec oꝛnatioꝛẽ andromachẽ cũ ſacris hectoꝛis ini-
tiata eſt nuptus. Int bas ⁊ kathering petruſici fuit:q̃ paulopoſt die fücta ceſareʒ
in funeribꝰbũit:q ⁊ natũ eiꝰmilitia añ ſepulcrũ donauit quis infantẽ.Huiꝰq̃̊ʒ mi
rabiles foꝛme decꝰelucebat.inferioꝛ tñ lucretie erat.ois de lucretia ſmo audiebat᷑
Nãc ceſar bacceteri cmendabãt intuebant᷑ q;. Quocũq; illa vertebat᷑ eo ⁊ ocu/
li ſequebant aſtantiũ.Et ſicut oꝛpheꝰſono citpare ſiluas ac ſaxa ſecũ fert᷑ traxiſſę
ſic hoies ſuo qͥcũq; vidcbat intuitu ducebat. Anꝰ tñ int oẽs plus eq in illã fe
rebat᷑ eurialꝰfranco:quẽ nec amoꝛi foꝛma nec diuitie reddebãt ineptũ. Duoꝛũ ⁊
xxx.annoꝝ erat nõ eminenti ſtature:ſᷣ lete gteq; babitudinis:illuſtribꝰoculis ma
Fs ad graʒ tumeſcẽtibꝰ ceten mebꝛis nõ ſine qda maieſtate decoꝛis nature coꝛe
põdtibꝰ:reliqͥ curiales ꝓpter lõginquã militia oẽs auro excuſſi erat.HNicqꝛ domi
babndabat ⁊ ꝓpt amicitia ceſan magna mũera recipiebat:indies oꝛnatioꝛↄſpecti
bug boim reddebat᷑:lõgũ famuloꝝ oꝛdiuẽ pene ducebat. MNũc auro illiinũcmu⸗
ricis tiri ſanguie tinctis:nũc filis q̃ vltimi legũt ſe res textisveſtibꝰvtebat᷑.Lũ eqᷣ
tales illi erãt:q̃les i fabulis ẽ ad troiã veniſſe mẽnonis. HNihil huicad excitãdũ il/
lñũ blandũ animi caloꝛẽ:magnãq; mẽtis vim quẽ vocant amoꝛẽ pᷣter ociũ deerat.
Sʒ vicit iuueta ⁊ luxꝰtã leta foꝛtune bona qᷣbꝰille nutrit᷑. Hec potẽs eurialus ſui
vt lucretia vidit:ardere puellã cepit:hereſq; vultu nibil ſatis vidiſſe putabat:nec
impune dilexit. Mira res multi egregia foꝛma iuuenes:Fᷣ vnũ hunc lucretia ples
boneſte coꝛpꝑis mlieres:ſ bãc vna eurialꝰſibi delegit. Mõ tñ hac ipſa die vel in ſe
flãmã lucretia cognouit euriali vł ille lucretie:ſᷣ amare ſe fruſtra vtq; putauit.At
igit᷑ ceremonijs ſacro ceſaris capit ꝑatis modꝰfuit: ⁊ illa domũ reuerſai eurialũ
tota: ⁊ ĩ lucretiã totꝰeurialꝰferebat᷑.Quis nũctiſbes ⁊ pirami fabulã demiret᷑ int
q̃s noticiã pᷣmoſq; gᷣdꝰvicinia fecit:⁊ qꝛ dᷣmos habuere cõtiguas tꝑe creutt amoꝛ
bi nũq; ſe pꝛiꝰviderãt:nec fama cognouerãt. Hic fraco:illa etruſca fuit: nec ligue
cõmerciũ intceffit:ᷣ ocultm̃ res acta ẽ:cũ alt᷑ alteri placuiſſet:ſaucis g&̊ gui cura lu
cretia ⁊ igne capta ceco.iã ſe maritatã obliuiſcit᷑:virũ odit ⁊ alẽs venereũ vulnꝰ
infixos pectoꝛe tenet euriali vultꝰ:nec vllã mẽbꝛis ſuis detẽ pᷣbet:ſecũ neſcio
obſtat ait vt qpliꝰberere viro neqam.nil me iuuat eiꝰamplenil oblectãt oſcu
faſtidiũ verba ingerũt. Peregnini ſemꝑ aute oculos eſt ſnage q̊ bodie ꝓpioꝛ erat
ceſari. Excute cõceptas e caſto flamas pectoꝛe ſi potes. Infelix ſi poſſein nõ eẽm
egra vt ſum. Houa me vis in vitã trabit. Aliud cupido ſuadet aliud mens. Scio
1

qꝗ ſit meli? àd deteriꝰeſt ſequoꝛ. O ciuis egregia c nobilis qd tibi cũ ꝑegrino e:

qᷣd in ettraneo vꝛeris:q̃d thalamos alieni cõcupiſcis oꝛbis.Si virũ faſtidis: bec

——

etiã dare põt terra quẽ ames.Sed beu mihi q̃ nõ illiꝰ eſt facies quã nõ moueat

eius foꝛma:etas:genus:virtus: Certe mea pectoꝛa mouet.Et niſi fert opẽ deſpe/

ro.Oij melioꝛa dent. Aach ꝓdam ego caſſos himeneos meq; aduęne:neſcio cui

credã qͥ vbi abuſus me fuerit abeat virq; ſit alteri?⁊ me pene relinqt. Sʒ nõbis

Feius vultus:nõ ea nobilitas animi videt᷑:nec gra foꝛme illa ẽ vt timeã fraudes
ainoꝛig obliuia nr̃i ⁊ dabit añ fidẽ.Cur tuta tuneã accingar ⁊ oẽm timoꝛc pel⸗
lẽ.Ego q ita ſum pulcra vt nõ me minꝰille velit qᷓ; ego ipᷣm cupiã. Sempꝑ ſe mi⸗

hi debebit.ſi ſemel ad oſcula receptꝰfucrit mea.Quot me ambiũt ꝓci quoq̃̊ ꝑpgo

quot rurales ante foꝛes excubãt ineas:dabo amoꝛi oꝑam.aut h manebit aut mie

ſecũ beng ablucee Ero ego ⁊ matrẽ ⁊ virũ ⁊ patria relinquã. Seua eſt inater
ijs viro carere q; potiri malo. Patria illicẽ vbi delectat

⁊ meis ſemg infeſta gau alo. Hatria illic ẽ vb t
viuere. At famꝗ ꝑda qͥd mihi rumoꝛes hoim quos ipſa nõ audiã. Mibil audet qᷓ
fame nimis ſtudet:multe hoc fecert alie.Rapi voluit belena nõ eã inuitã aſpoꝛ/
tcauit paris.Quid adrianã referã vel medeã. Nemo errantẽ arguit q̃ cũ multis
errat.Sic lucretia nec intra pectus minoꝛa incẽdia nutriebat eurialus medias
inter ceſarnis curiã ⁊ dmũ lucretie edes habuit. Hec palaciũ petere eurial? pote/
rat qͥn illa ex altis ſeſe oſtentationẽ feneſtris haberet in oculis: ſ erubuit ſemper
lucretia cũ curialũ vidit.q̃ res ceſarẽ dedit amoꝛis cõſciuʒ. Hã cũ ex ſus ↄſuetudi
ne nũc hucnũc illuc equitaret ⁊ hac ſepe trãſiret aiaduertit mutari feminã euria
li aduentu.qui ſibi quaſi octauiano macen erates aſtabat.Ad quẽ verſus.En eu
riale ſiccine vris femias:mulier illa te ardet. Semel vᷣo tãqᷓ; inuideret am ãti vbi

ad edes lucretie ventũ eſt:eurialo oculos pileo cõtexit nec videbis inqͥt q amas

Ego hoc ſpectaculo fruar.Cuʒ eurialꝰ.Quid hoc ſigni ẽ ceſar.nibil mibi cũ illa ẽ
Sed hoc facere incautũ eſt ne circũſtantes in ſuſpitionẽ adducas. Erat eurialo
ſpadix equus ardue cerui . T bꝛer
ga ſpectabilẽ reddebãt animoſo pectoꝛe thboꝛis luxuriãtẽ:q ſonate tuba ſtare lo/

co neſciebat. Nutabat auribꝰ⁊ collectũ frenũ voluebat ſub naribꝰ ignẽ denſa iu⸗

ba ⁊ dextro iactata recũbebat in armo ⁊ cauãs tellurẽ ſolido coꝛnu grauiter ſona

bat vngula. Similis illi ſebat eurialo viſo lucretia.q̃ lʒ d ſola fuit claudere viaᷣ
eſtinaſſet amoꝛi:vt tim illũ aſperxit:nec modũ flame nec ſibi ponehat:ſed vt ſiccꝰ
ager qui admiſſo igne cõburit᷑:ſi choꝛi ꝑfluent altiꝰ flãmeſcit.ſic infelix lucretia ex
ardeſcebat. Ita ẽ ſane vt ſapiẽtibꝰvidet᷑. Humiles tm̃ gazas inhabitat caſtitas
ſolaqʒ pauꝑies affectu ſano tenet᷑.⁊ q̃ tomo ſe coheret modico. diuites edes ne/
ſcit pudicitia.Quiſqͥs ſecũdis rebꝰexultat luxu fluit ſemꝑq; inſolita appetit: deli⸗

catas eligit dmos ⁊ pennates magnos.dire foꝛtune comes libido. Intuens igit

eurialũ q;ſepe tranſeuntẽ lucretia.nec ardoꝛẽ cõpeſcere potens: diu ſecũ cogita⸗

uit cui ſe patefaceret. Hã qͥ tacit?ardet masis vrit᷑. Erat inter viri ſeruos ſoſias

theutonic? ſenex beroq; fidus:cui iã diu ſeruiebat liberalit᷑. Mũc aggredit᷑ amas
plus nationi qᷓ; ho mini credẽs. bat magna ꝓceꝝ ſtipãte chaterua ꝑ vꝛbẽ ceſar

iamq; domũ lucretie pᷣteribat:que vbi ageſſe cognouit eurialũ. Adeſio inqt ſoſia

paucis te volo. Reſpice deoꝛſum er feneſtra vbinã gentiũ inuentus eſt huic ſimi/
lis.vides vt oẽs calamiſtrati ſũt erecti eminẽtibꝰhumeris.Aſpice ceſaries ⁊ ma
dido tiro cõtoꝛtas crines:o quales facies omnes lactea colla ferũt quo ſeſe oꝛe fe

rũt ꝙᷓ foꝛti pectoꝛe. Aliud eſt bochoiin genus q terra nra pducat. Semẽ h̊ deoꝝ
eſt: aut celo miſa ꝓgenies.O ſi mihi ex bis virũ foꝛtuna dediſſet:n iſi teſtes oculi

cis argutiq; capitis quem ⁊ bꝛeuis aluus ⁊ obeſa ter

eſſent. nũ q; tibi hoc narrãti credidiſfez. Et ſi fama fuerit oibus gentibꝰpſtare geer

manos credo ſubiectã boꝛee pꝑlagã ex frigoꝛe magno albedinẽ mutuari.Sed no⸗
ſti tu aliqs: q́plurimos inqᷣt ſoſias. Zõ lucretia trane taluz: noſce
me ait ſoſias.Cur tñ hoc rogas.Dica inqᷣt lucretia:ſcio ꝙ in aptum nõ ibit. banc

ranckonẽ eurialuʒ: uoſco tanq

gzem mihi tua bonitas facit. Ex bis qͥ ceſari aſtant nemo mihi eſt eurialo gratiosꝛ

nhuc animꝰ? me?cõmotꝰ ẽ. Neſcio qᷣbꝰexuroꝛ ſamis: necillũ obliuiici nec mibi

i in

2=ð
„ ʒʒ K ð

èð
—

pacẽ poſſum dare niſi ei me facio notqͥ. Derge oꝛo ſoſia ↄueni eurialũ vic tme ipm
amare: nil volo ex te ampliꝰ. Mec tu fruſtra boc nuciũ facies. Quid audio refert
ſoſtas:heccine me flagicia facere aut cogitare.Hera ꝓdã ne ego vñin meñũ. Jãq;
ſenęx incipiã fallere qd iuuenis abboꝛꝛui:qͥnpoti? ciara ꝓgenies huiꝰ vꝛbis cx tur
ba ſephandas flãmas e caſto pectoꝛe ne obſeqre dire ſpei. Extin gue ignẽ. Mon
egre amoꝛẽ pellit qͥ pꝛimis obſtat inſultibꝰ. Qui dulce malũ blãdiedo nutrit: du⸗
ri ⁊inſolentis dñi pᷣuituti ſe dat:nec cũ vult excutere iugũ põt.Quid ſi H reſcierit
maritꝰ. Heu quibꝰte ille laceraret modis. Nullus diu latere põt amoꝛ. Tace in/
àt lucretia: nibil loci terroꝛi ẽ. Mihil timet qͥ nõ timet moꝛi.Quẽcũq; dederit ex⸗/
tuũ caſus ferꝗ. Quo miſera ꝑgis ſoſias retulit:vvmũ infamẽ reddes: ſolaq;ʒ tui ge/
neris eris adultera. Lutũu eſſe facinꝰ reris. Mille circa te oculi ſit. Mõ ſinet ge⸗
nitrix occultũ ſcelus:no vir nõ cognati:nõ ancille ui vt taceãt. Jumẽta loquent᷑
⁊ canes ⁊ poſtes ⁊ inarmoꝛa te accuſabũt:atq; ſic vt celes hec oĩa:qͥ videt oĩa ce-
lare nõ potes deũ:qͥd pena pñs ↄſcie pauoꝛ ⁊ animꝰculpa plenꝰ ſeq; ipᷣm timens
negata eſt magnis ſceleribꝰfides:còpeſce obſecro impij amoꝛis flamas.Exꝑelle
facinꝰ mente caſta boꝛꝛidũ metue cocubitos nouos miſcẽ thalamis mariti. Scio
rectũ eẽ qð dicis retulit lucretia:ſᷣ furoꝛ cogit ſeqͥ peioꝛa. Sot animꝰqtũ pᷣcipitiũ
inſtat ⁊ ruit ſciẽs:vincit ⁊ regnat furoꝛ potẽſq; mete tota vñat᷑ amoꝛ. Stat ſequi
qd regnũ amoꝛis iubet. Himis beu nimis reluctata ſum fruſtra. erfer ſimeite
iniſeret nũaũ. Ingemuit ſuꝑ bis ſoſias ꝑ haſ vixit canas ſenectute mee comas
feſrũq; curis pẽct?⁊ fida qᷓ ppui generi tuo uicia: pcoꝛ ſuſplex ſiſtefuroꝛem teq;
ipᷣam adiuua. Dars ſanitai ẽ veſle ſanari.Zũ lucretia. Mo oĩs ait ingeniũ relidt
pudoꝛ parebo tibi ſoſia amoꝛẽ q̃ me tegi nõ vult.vnicũ effugiũ ẽ huiꝰ mali moꝛte
vt pᷣueniã nephas.Exterritꝰbac ſoſias voce:moderare inqt hera mentis effrene
impetꝰ:coberce aios:nũc vita eſt digna:q̃ te nece dignã putas:decretũ Eait lucre
cia moꝛi.Admiſſuʒ ſcelus collatini vxoꝛ gladio vindicauit. Ego honeſti⸗ moꝛte
puenia eõmittedũ. Genꝰleti q̃ro ferro laqo pᷣciꝑitio veneno: vedicare caſtitatẽ li
cet:vnũ hoꝝ agsgrediar. Ho patiar in qt ſoſias. At lucretia ſi s moꝛi ↄſtituit pꝛo
biberi nõ pot. At poꝛtia catbonis filia moꝛtuo bꝛuto cũ ferrũ ſibi ſubtractũ eſſet
carbones ardẽtes ebibit. Si ta pteruꝰ inqᷣt ſoſias incũbat mẽti furoꝛ tue vite q;
fame ↄſulẽdũ eſt allax ſepe fama e:q malo melioꝛ bono peioꝛnõnũq; dat. Cẽ.
ptemꝰhũc eurialũ ⁊ amoꝛi oꝑaꝰ demꝰ:me? erit iſte laboꝛ tibiqʒ ni falloꝛ rẽ oↄfectã
pabo. HMis dictis incẽſuʒ aim inflamauit amoꝛe:ſpẽꝙ degit dubie mẽti: ̊ nõ illi
S ſepe tps extinguit flãmas ⁊ adimit egritudinẽ. Exiſtimauit ſoſias falſis gau⸗/
dijs puellaʒ ꝓqucere donec vel ceſar abiret vel mens illi? mutaret: neſi negaſſet
aliꝰnũciꝰqᷓreret᷑:aut ĩ ſe manꝰ mulier inijceret. Seꝑe igf ire atq; redire ſe finxit ⁊
illũ gaudẽ amoꝛe ſuo:⁊ tõs idoneũ qꝗᷓrere q iuicẽ affari poſſent. Dixit interdũ non
fuiſſe loquẽdi opoꝛtunitas:nõnũꝙᷓ ie mitti extra vꝛbẽ ſtuquit:atq; in reditũ gau/
dia diſtulit.Sic diębꝰmult egrotũ pauit aim: nepꝑ via metiret: ſemel tadẽ adoꝛ/
ſus eurialũ. O q;ᷓ H dilect?es ait ſi ſeires:nęcilliq H eẽt ãrẽti vltra rñdit. At eu/
rial?certo cupidinis arcu ꝑcuffus:nulla mẽbꝛis qetẽ vabat:igne furtiuo populã/
te venas:q totas penitꝰ voꝛabat medullas:nõ tñ ſoſiã noult:nec lucretia miſſu
putabat: vt oẽs mminꝰſpei pabemꝰ q; cupiditaſ. Hic vbi arere ſe vidit: diu pꝛudẽ
tiã ſuã mirat?eſt:ſeq; multociẽs increpauit.Euriale qd ſit amoꝛigimpiuzʒ poſti.lo
gilluctus bꝛeues riſus:pua gaudia magni metꝰ. Sꝑ moꝛit᷑ ⁊ nũq; moꝛtu eſt qui
amat: qͥd tu bis nugis inſtas iterũ. At cũ ſe fruſtra niti videret qᷣ tandẽ ait. In/
caſſuz miſer amoꝛi repugno nũ me licebit qð iuliũ licuii:qð alexãdrũ: qð haniba
lẽ:s qͥd viros armatos refero. Aſpice poetas virgili⸗ 1 funẽ tractꝰ ad mediã tur/
rim pepẽdit:dũ ſe muliercule ſperat vſurũ am plexi xexcuſet qͥs poetã vt laxio/
ris vite cultoꝛẽ. Quid de phis dicemꝰ diſea cipli narũ mgfr̃is ⁊ artis beneuiuẽdi pꝛe
ceptoꝛib? areſtotilẽ tqcq; equũ mulſer aſcẽdit freno cobercuit calcaribꝰ pupugit

animꝰerat vt qð dixerat᷑ eẽt facturꝰ.Differre aim feie qᷓrebat furoꝛemq; minuere

—-0—MDðĩ

— — —— — — — — —

—

neſpͦ
oferen
dag
scrtur
. Pon
tritdu
eſceent
Tacein⸗
Gertten⸗
tuige
ſinerge⸗
loqvent
etonc
ntimens
Ede
oapti
tſequi
ſimeite
comns
dun ſeg
niüftliſt
nlinore

seffee

atluck
Pror⸗
ſitatili

dijs eqᷓ ptãs eſt ceſaris.Mõ eſt verũ qað vulgo dẽ. Mõ bñ cõueniũt nee in vns ſede
moꝛant᷑ maieſtas ⁊ amoꝛ. Quis maioꝛ e amato⸗ qᷓ; noſter ceſar: qtiẽs hic amoꝛi
dedit oꝑaʒ. Nerculẽ dicũt q fuit foꝛtiſſimꝰ ⁊ certa deoꝝ ſoboles pharatris a leo/
nis ſpolio poſitis colũ ſuſcepiſſe paſſũq; aptan digit ſmaragdos ⁊ darilegũ rudi
bus capillis. ⁊ manu qᷓ clauã geſtare ſolebat perate fuſo duxiſſe fila: natur Ais ẽ
bec paſſio. Sẽtit ignes gen⸗ aligerũ. Hã niger a viridi tur᷑ amat᷑ aue: ⁊ varijs al
be iungunt᷑ ſepe colũbe.Si vboꝝ meinim c ad phbaraonẽ ſicculum ſcribit ſapbo-
Quid qdrupedes referã mouct ꝓ cõiugio hella in mẽtũ:timidi cerui pᷣlia poſcunt
⁊ↄcepti furoꝛis dãt ſigna mugientes vrunt᷑ hircane tigrides. Auluic? aper den-
tes acuit. Peni qtiũt terga leones Cũ mouit amoꝛ ardent inſane ponthi belue
nibil imune ẽ nibil amoꝛi negatũ:odiũ parit cũ iuſſit amoꝛ iuuenũ feroces ↄcitat
flamas ſenibꝰq; feſſs rurſus extictos reuocat caloꝛes. Airginũ ignoto ferit igne⸗
pectꝰ. Quid ego nature legibꝰrenitar. Amoꝛ vincit oia ⁊ nos cedamꝰ amoꝛ.Hec

vbi firmata ſunt. lenã qᷓrit cui ceras ad nuptꝗ feredas ↄmittat. Miſus huic fidus

comes erat haꝝ rerũ callidus mgf:bic ꝓuinciã ſuſcipit mulierculãq; cõducit cui
ſre ↄmittunt᷑ in hãc ſnĩaʒ ſcritte. Pꝛima epla euriali.
Alutarẽ telucretia meis ſcriptis ſi ꝗͥ mihi ſalutis copia foꝛet. Sed oĩs tuʒ
ſalus tuʒ vitę ſpes mee ex te dependet. Ego te magis q; meamoinec te pu
to latere meũñ ardoꝛez leſi pectoꝛis. Judex tibi eſſẽ potuit vultus meus ſe
pe lacrimis madidus:a que te vidente emiſi ſuſpiria. Yer benigne te pᷣcoꝛ ſi meti
bi aperio. Cepit me decus tuũ vinctũq; tenet eximia qua omnibꝰ? pᷣſtas venuſtaij
gra. Quid eſſet amoꝛ antehac neſcin tu me cupidinis imꝑio ſubieciſti. Dugnaui
diu fateoꝛ:violẽtũ vt eiugers ñi Sʒ vicit meos conat?ſplẽdoꝛ tuꝰ:vicerunt
oculoꝝ radij qbꝰes ſole potẽtioꝛ.a tinꝰ ſuʒ tuꝰ:nec iã mibi ampliꝰ cõpos ſum.
Zu mibi ⁊ ſomni ⁊ cibi vſuʒ abſtuliſti.Ce dies nocteſq; amo: te deſigero:te voco
teerpecto: dete cogito:te ſpero dete me oblecto:cuus eſt animꝰtecũ ſuʒ tot? tu me
ſola uare potes ſolaq; ꝑdere. Elige hoꝝ alten. qd mẽtis habeas reſcribe. Nec
durioꝛ erga me vᷣbis cſto q; fuen oculis qbome colligaſti. Hõ peto rẽ graãdẽ vt al-
loquẽdi te copia babes poſtulo:hoc tm̃ volũt be lre: yt q̃ nũc ſcribo vicere poſſis
coꝛã. Moc ſi das viuo ⁊ felix viuo. Si negas extinguit᷑ coꝛ meũ qð te magis q; me
amat. Ego metibi ⁊ tue cõmẽdo ſidei. Aale aie mi ⁊ vite ſubſidiũ mee. Nas vbi
gẽmas ſigtas accepit lena feſtino gradu lucretiã poſcit. Eaqʒ ſola iuẽta: hãc indt
epłaʒ tibi tota ceſarea nobilioꝛ ⁊ potẽtior curia mittit amatoꝛ. ⁊ vt tu ſui miſerez
ris maguis pcibꝰ rogat.Erat lenocinio notata mulier, nec illud lucretis latebat:
ꝑmoleſteq; tulit infamẽ feiam ad ſe mitti:atq; i e; vᷣſa q̃ te ſceleſta in bãc domuʒ
audacia duxit:q̃ te demẽtia meã adire pntiq ſuaſit.Lu nobiliũ edes igredi tu ma
tronas tẽptare potẽtes ⁊ violare audes legitimas faces. Aix me coõtineo qn ca.
pillos inuoluẽ tuos:tu mihi des l̃as:tu ine alloqᷓ ris tu me reſpicias: niſi plꝰ? qd
me decet attẽderẽ: q;ᷓ ad tibi ↄuenit efficerẽ.hodie ne poſthacvnc; tabellas ama/
toꝛias ferres: oci venefica tuaſq; lr̃as defer imo da vt lacerẽ potiuſq; igni veda,
Arripiẽſq; papirũ in ꝑtes diuerſas ſcidit ⁊ calcatã ſepe pedibꝰatq; ↄſputã in e-
nerẽ cõiccit.At ſic de te ait ſumi ſuppliciũ leng deberet igne ꝙ, viuo dignioꝛ. Sed
abi ociꝰnete vir offendat meꝰ ⁊ qs tibi remiſi de te poſcat penas: cauetoq; admo
dũ ne añ ↄſpectũ redeas meñ. Zimuiſſet alia mir: H mr̃onaꝝ nouerat moꝛes ⁊
int ſe inqᷣt. nũc vis maxie qꝛ te nolle oñdis. Moxq;ʒ adilla ꝑce ait dña:putauiine
bñfacẽ tibiq; ↄplacitũ iri. Si ſec?eſt da veniã impꝛudẽtie mee:ſi nõ vis vt redeaz
parebo. Tu quẽ deſpicis amatoꝛẽ viden atq; his dicievſpectu receſſit eurialoq;
inuẽto. ſeſpira indt felix amatoꝛ plug amat mulier q; amat᷑. Sʒ nũc nõ fuit re/
ſeribendi ociũ. Inueni meſtam lucretiq:qc vbi te nomino tuaſq; lr̃as dedo:hila/
rem vultũ fecit:millieſq; papirũ baſiauit. Ne dubita mox reſpõſuʒ dabit ⁊ abiẽs
vetula cauit ne pliꝰiueniret᷑ ne ꝓ verhis referret vbera.Lucretia vᷣo poſtq; anꝰ

*

euaſit: fragmẽta ꝑauirẽs eple:ticlgs iqſq; ſuo loco repoſuit. ⁊ lacera vᷣba pfexin⸗
i iin

iqq; legibile cxrographũ fecerat qð poſtqᷓ; millies legit millies quoe; deoſculata
eſt:tandẽq; inuolutũ ſindone inter pꝛecioſa iocalia collocauit.⁊ nũc hoc repetẽs
nuncillud verbũ maioꝛẽ hoꝛatiin bibebat amoꝛẽ. Eurialoq; reſcribi ſiatuit ateq;
hbung in inodũ dictatã eplam miſit. .
.Welſcriptũ lucrettie. .
Eſine ſperare að aſſeqͥ nõ licet euriale. darce nücijs ac lris me vexare nec
me illaꝝ ex grege credito qᷓ ſe vẽdũt:nõ ſuʒ qua putas:nec cui ſubmittere
aligleuã debeas. qre alig inceſtand. Me nullus amoꝛ niſi pudicus ſequatur
cñ alijs vt libet agito.Ex menii poſtules temere atq; indignũ. Aale. HMecepla
uis durioꝛ viſa eurialo ⁊ 3 lene dicta. Niã tñ oſtẽdit vltro citroq; lr̃as miſtã/
qi. Hec dubitauit eurialꝰcredere cui fidẽ lucretia pbuiſſet angebat᷑ qꝛ ßmonis
italici neſciꝰerat. Js feruẽti ſtudio curabat addiſcẽ. Et aꝛ ſedulũ faciebat amoꝛ
breui tꝑe doctus euaſit ſoluſqʒ dictauit eplas qͥ pꝛidab alijsz mutuabat᷑ qᷣcqͥd etru
ſco ᷣmone ſcribi opoꝛtuit. Ruũdit g lucretie nibil ſuccẽſuʒ eẽ ſibi ꝙ infamẽ ſub/
miſerit feiam:cũ id ſe pegrinũ lateret.qui alio vti nũcio nõ potuerat. Miſionis
amoꝛẽ fuiſſe cãm qui miᷣii qreret inboneſti.Credere ſe foꝛe ipᷣam pudicã caſtiſſi⸗

mãq;:atq; idcirco maioꝛi dignã amoꝛe inſolentẽ feminã honoꝛiſq; ſui ꝓdigã ne⸗

dũ ſe nõ diligere ſ maxio odio ꝓſequi. P zaicſel naq; amiſſa nii eẽ ꝙ in feia cõ⸗
mendet᷑. Yoꝛinãa foꝛe delectabile bonũ ſed fragile atq; caducuzʒ. Et cui niſi pudoꝛ

aſſit nibil pᷣcij de.qᷓ pudicitiã foꝛme adiunxerit ea diuinã eẽ mulierẽ.ipᷣaʒ vtraq;
dote pollentẽ ſcirc:ac pterea coli a ſeqͥ nil ab ea peteret libiginoſum aut offenſu

rũ fame:optare ſe tm̃ alloqͥ vt aim ſuuz qͥ ſcriptis plene oñdi neqͥt verbis aꝑiat.

—

Cũq; bis lſris munera miſit nõ ſolũ matcria ſed oꝑe etiã pᷣcioſa.
. d beclucretia ſic reſcribit. —
Ccepiffas tuas iãq; nil ampliꝰ de lena qroꝛ. M me amas nõ magnifacio
q; nec pᷣmꝰes nec ſolus que mea foꝛma decepit. Multi ⁊ amarũt ⁊ anãt
me alij.ſed vt illoꝝ ſic tu erit vacuus laboꝛ.Habere vba tecũ nec poſſuz
nec volo. Inuenire me ſolã ni fias irũdo nõ potes.Alte ſũt domꝰ⁊ aditꝰcuſtodia
cdauſi. Munera tua ſuſcepi:qꝛ oblectat me o. D neqͥd tuũ grat apð me
ſit.neue hoc pignꝰ videat᷑ amoꝛis:remitto a te anulũ quem matri inee vir dedit
vt apud te pᷣciu q̃i ſit venditoꝝ iocaliũ. Nec em̃ minoꝛis eſt gemma eiꝰ q;ᷓ munꝰ
tuũ. Aale. His eurialus ſic replicauit.

—

Asgno mibi gaudio fuit epla tua q̃ finẽ q̃rciis fecit de lena. Sʒ ãgit me e⸗
ammoꝛe paruipẽdas meũ. Mã ⁊ ſi plures te amãt nulloꝝ tñ ignis cõparan
gus eſt meo. At tu boc nõ credis.qꝛ loq neqᷓo tecũ:id ſi daret nõ me cõtẽ⸗
neres. O vtinã fieri poſſem irũdo:ſ libentiꝰtrã ſtoꝛmari in pulicẽ vellẽ ne mibi fe
neſtr dauderes. At ego nõ ꝙ neqas.ſed ꝙ nolis doleo. Maʒ qͥq ego niſi aim re/
ſpicio.Ach mi lucretia qͥd dixtite nolle. an ſi poſſes me nolles alloqui 4 tuꝰ ſum
totus qͥ nibil cupio magis q́; tibi gerere moꝛes.q̃ ſi iubes in ignẽ ire citiꝰobediaʒ
q; pᷣcipias. Mitte obſecro vpũ hoc. Si nõ dat facultas.aſſt iñ volũtas ne mev/⸗
bis eneca qᷓ vita mibi oculis pbes. Si nõ placet me alloqui petere: qꝛ nõ ſit impe
tradũ obſequar. Sʒ muta ſniam illã qua meñ laboꝛẽ vacuũ dixiſti futurũ. Abſit
hec crudelitas:mitioꝛ eſto amũqtituo.Si ꝑgis ſic loquiſiesbomicida.nec dubita
Faciliꝰtu me verbis intcrimes q́; quiuis ali? gladio. Deſino iã plura poſcere:vt
redames tin poſtulo:nihil hic eſt qd abijcias. Nemo põt boc te ꝓhibere. Dicte
me am are ⁊ beatus ſum. Munuſcula mea quouiſmõ apud te ſint eſt gratu. Illa
tealiañ mei admonebũt amoꝛis.ſ parua illa fuerũt ⁊ minoꝛa ſũt que nũcmitto
cu tamen noli ſpernere quod amatoꝛ donat. Maioꝛa queę indies ex patria mibi
dñt afferri cum aderunt ex merccipies. Anulus tuus nũq; ex digito meo recedet
illſuim vicetua crebꝛis oſculis reqdam madidum. iale delicium meum ⁊ mibi
quod potes ſolatium dato.

lata
etes

ieq;

enec
ttere
atur

ſti⸗
onis
nnoꝛ
etu
lub⸗

ns .
ſ⸗
ne⸗
d

Nut.

o

,
4

Sic frequent cũ replicatũ effet:in hũe tandẽ modũ lucretia dedit eplam.
Ellem tibi curiale moꝛẽ gerere teq; vt petis amoꝛis mei participẽ facere.
nam id tua nobilitas meret᷑ ⁊ moꝛestui depoſcũt vt incaſſum nonames:
. taceo quatũ mihi placeat foꝛma tua plena benignitatis facies. Sed mi⸗
hi nõ vſui eſt vt diligã. Moſco meipſam. Si amare incipiã nec modũ nec regulaʒ
ſeruabo. Tu diu bic eſſe nõ potes:nec ego te poſtq; in ludũ venerim poſſem care

re. Tu me nolles abducere:⁊ ego nollẽ manere. Monẽt me multari cxempla 5

pegrinos amãtes deſerte ſunt ne tuũ amoꝛẽ ſequar. Jaſon medeam decepit cui
auxilio vigilem interemit dꝛaconẽ vt vellus aureũ aſpoꝛtauit. radendus erat
theſeus in eſcã minothauro:ſed adriano cõſilio fretus euaſit. Ill ta mẽ delertaz
apud inſulã dimiſit. Quid digo infelix q̊ pꝛofugũ recepit enenam.nũ illi pegrinꝰ
amoꝛ interitũ dedit. Scio quãtũ periculi ſit amoꝛẽ exti aneũ admittere. nec metã
tis obijcia diſcriminibꝰ. os viri ſolidioꝛis eſtis animi:furoꝛẽq; magis cõpeſcit.
Femina vbi furere incipit ſola põt moꝛte aſſeq terminũ. Hõ amãt ſed inſaniunt
mulieres,. Et niſi coꝛeſpõdeat amoꝛ:nil eſt amate femina terribiliꝰ. Doſtq; rece/
ptus eſt ignis nec fam curamus nec yvitã:vnicũ remedium eſt ſi copia ſit amati.
MHã quo magis caremꝰ inagis cupimꝰ: nec diſcrimen timemꝰ? vllum: dum noſtro
libidini ſatiſtiat. Mihi ergo nupte:nobili diuitiↄſultũ eſt amoꝛi viam pᷣcludere:

⁊ tuo pᷣſertim q̃ nõ potes eẽ diurnus.e vel redopeia phillis dicar vel altera ſa

.
pbo.Ideo te oꝛatũ volo ne vltrs meũ expoſcas amoꝛẽ ⁊ tuũ vt paulatim cõpꝛi/⸗
mas extinguaſq;ʒ. Ham id eſt viris q; feminis multo facilius. Mec tu ſi me vt di⸗
Is amas.iq ex me querere debes qð mibi exitio ſit. Pro tuis donis remitto au⸗
rean crucẽ marganitis oꝛnatã que licet bꝛeuis ſit:non tamẽ pᷣcio caret. Tale.
Mõ tacuit eunialus bis acceptis. ſj vt erat nouis ſcriptis incenſus:calamũ ſi
ſcepit atq; ſub hbacfoꝛma dictauit eplam.
„ Eujrlali reſcriptũ.
Alue anime mi lucretia q̃ me tuis lris ſaluũ facis:⁊ ſi nõ nibil fellis immi⸗

ſceas:ſed hoc ſpero me audito detrabes. Aenit meas in manus epla tua
aauſa ⁊ tua gẽma ſignata. Mac ⁊ legi ſepe ⁊ veoſculatus ſuz ſepius. Sed
hec aliud ſuadet ꝙ; tuus videt animꝰ fuiſſe. Rogas me vt amare veſinꝗ:qꝛ nõ ex-
pedit tibi ꝑegrini flãmas amoꝛis ſequi:⁊ ponis exempla deceptaꝝ:ᷣ hoc tũ oꝛna
te culteq; ſcribis:vt mirari magis ⁊amare tuũ ingeniũ debeã ꝙ; obliuiſci.Quis il
le eſt qui tunc amare deſinat ꝗqñ pꝛudẽtioꝛẽ ⁊ ſapientioꝛez ataduertit amicam. Si

meũ minuere volebas amoꝛc.no opoꝛtuit doctrinã tuâ oſtendere. Mã bocno ẽ

—

incenſum extinguere ſed igne maruma ex parua Sare auilia Ege dũ legi magẽ
5.8

exarſi videns foꝛme tue pᷣdare ⁊ honeſtaticõiunctã eſſe doctrin erba ſunt ta⸗

men quibus rogas vt amare deſiſiam. Rtoga mõtes vt in planuʒ deueniant vtq;
fontes ſua repetant flumina. tam poſſem te nõ amare q; ſuum relinqre phebꝰ cur
ſum. Si poſſunt carere niuibꝰſithie montes:aut maria piſcibus ⁊ feris ſilue:po⸗

terit ⁊ obliuiſci eurialus tui. Nõ eſt. ꝓnũ viris vt reris lucretia flãmas extingue⸗
re. HNã ꝙ tu nr̃o ſexui aſcribis pleriq; vio aſſignãt. Sʒ nolo hoc certamẽ nũc igre
di. Ad ea me reſpodere opoꝛtet qᷓ in aduerſu retuliſii. Idcirco em̃ nolle te mibi
coꝛꝛeſpõdere amãti ſignificas quõ multas pegrinꝰ amor decepit: exem plaq; po⸗-
nis. Sʒ poſſem ego qz plures referre qs femine reliq̃rũt troilũ ſicut noſti pᷣami fi⸗
liũ criſeis decepit.deiphbebum belena ꝓdidit. Amatoꝛes circe ſuos medicamẽtis

vertebat in ſues atq; aliaꝝ terga ferarũ. Sed iniquũ eſt ex paucaꝝ oↄſuetudineto

tũ vulgꝰcenſere.nã ſi ſic peregrinꝰ vt tu APter duos treſue malos aut etig decen⸗

„ —

Quinpotiꝰ alia ſumamꝰ exempia.Qualig atnoꝛ antbonij cleopatreq; fuit: ⁊ alis

ru quos eple bꝛeuitas referre nõ ſinit. Si tu ouidiiũ legiſti inueniſtiq; poſt troiaʒ
dirutq achiuoꝝ plurimos dum reneat ꝑegrinis retẽtos amoꝛibꝰnũq; in patriã
reuertiſſe. Meſerut nãq; amatnicibꝰſuis carereq; potiꝰ neceſſarijs domo regnis ⁊

alijs que ſunt in patria cuiq; gratifſima voluerũt ; amicas relinãre: becte rogo

mi lueretia cogites: nõ illa q nro ſint amoꝛi aduerſa ⁊ q̃ pauci fecerũt.Ego ea mẽ
tete ſehr vt ꝑpetuo teę amem ſimq; ꝑpetuo tuꝰ. Mec tu me ꝑegrinũ dixeris. Ma

7

gis nãq; ciuis ſuʒ ꝙᷓ qͥ h naſcit᷑. Ma ulũ caſus facit ciuẽ:me võ electio. Hulla mi

bi patria erit niſi vbi tu ſis. Et qᷓuis cõtingat me aliqñ binc abire: reditus tamẽ?
feſtin? erit. NHec ego in teutonia reuertar niſi res meas cõpoſiturus oꝛdinatu/⸗

ruſq; vt tecu eſſe diu poſſim Facile manẽdi apud te reꝑiet᷑ occaſio. Multa hbis
in ꝑtibꝰnegocia ceſaris ſunt:hec mihi comitti expediẽda curabo. Mũc legatione
fungar. Muc munꝰ exercebo. Aicariũ i eutruria ceſarẽ hꝛe opoꝛtet:hãc ego ꝓuin
ciã impetrabo ne dubita ſuauiũ meñ lucretia men coꝛ ſpes mea. Si viuere abſch

coꝛde poſſuz te relinquere poſſum. Age ia tandẽ miſerere amãtis tui: qͥ tã q; ad

ſolez nix eli⸗ ueſcit. Conſidera meos laboꝛes:⁊ modũ iam diuch meis martyrijs
ſtatue. Quid me tadiu crucias.Miroꝛ ego merqun tot perpeti toꝛmenta potue/
rim qui tot noctes inſomnes duxi:qͥ tot ieiunia toleraui. Aide q;macer ſuz: q; pal

lidus ſum. Parua res eſt que ſpiritũ coꝛpoꝛi alligatũ detinet. Si tibi aut paren-
tes aut filios occidiſſem nõ poteras de me maius ; hoc ſuſpliciũ ſumere. Si ſic

me punis qꝛte amo:quid ſlii facies qtibi damnũ dederit aut maluz. Ach mea lu⸗/

retia mea bera mes ſalus meñ refrigeriũ ſuſcipe me in gram: demũ reſcribe me
cibi carũ eſe:nibil aliud volo.Liceat me dicereſeruus lucretie ſum:⁊ reges ⁊ ce/⸗
ſares amant ſeruos vbi fideles noꝛunt. Hec dij dedignant readamare qui amat.
Aaleſpes mea meuſq; metus. At turris que fracta interius: inexpugnabilis
videt᷑ exteriꝰ.ſi admotus aries ſuenit mox confringet᷑: ita euriali verbis lucretia
victa eſt. Do ſtq; em̃ ſe dulitatẽ amatis aperte cognouit: ⁊ ipſa diſſi imulatu pate/
fecit amoꝛẽ:atq; his ſſis eurialo ſe aperutt. ẽð
On poſſum tibi vltra aduerſari nec te ampliꝰ euriale mei amoꝛis exꝑtem
bꝛe viciſti. Jãaq; ſum tua. Me miſerã q tua⸗ ſuſcepilr̃as.nimiũ mult ex-
ponẽda ſum piculis:niſi metua fides ⁊ pꝛudentia iuuet. Nide ꝙ ſerues
ſcripſiſti. In amoꝛẽ iaz tuũ venio:ſi me deſeris ⁊ crudelis ⁊ ꝓditor ⁊ oim peſſim
es. Facilẽ eſt femellã deciꝑe:ſed quãto faciliꝰ tantoturpiꝰ. Acbuc res integra eſt

ſi putas me deſerendam dicito: anteq; magis amoꝛar. cat. Nec incibiamꝰ quod

poſtmodũ incepiſſe peniteat. Omniu rer inſpiciendus eſt finis. Ego vt femina⸗/

₰„

rũ eſt parũ video.Lu vir es te mei ⁊ tui curã hꝛe opoꝛtet. Do me ig tibi:tuãq;

ſequoꝛ fidẽ.nec tua eſſe inci io niſi vt ſim ꝑpetua tua. lale meñ pᷣſidiſj mee du

ctoꝛ vite. Poſt plures eple miſſe vtrinq; ſunt. Mec tã ardent᷑ eurialꝰ ſcripſit qᷓ

feruent᷑ lucretia rñdit. Anũ iã vtriuſq; deſideriũ erat ſi i' cõueniẽdi. Sʒ arduũ ax

pene impoſſibile videbat᷑:oim oculis lucretiã obſeruãtibꝰ ꝗᷓ nec ſola vnqᷓ; egredi

q tbeſaurũ qᷣſq; recludit. meo iudicio minꝰ vtilit. Sut em̃ fere bmõi mlieres ocs
vt id potiſſime cupiãt qadð maxime denegat᷑: que vbi velis nolũt: vbi nolis cupiũt
vltro:he ſi liberas habent habenas minus velinquũt: Exinde ta macile eſt inui/
tã cuſtodire mulierẽ:q; in feruenti ſole pulicũ gregẽ obſeruaſſe. Niſi ſuapte caſta

ſit mulier. fruſtra maritus nitit᷑ ponere (er: oobibe. Sed qͥs cuſtodiat iſtos cuſto

des. auta eſt r ab illis incipit vxoꝛ. Indomitũ eſt aĩal mulier: nulliſq; frenis re-

tinendũ.Erat lucretie ſpurius frater: buic tabellas cõmiſerat euri alooeferendas
⁊hunc em̃ ſui amoꝛis conſcium fecerat.Cũ boc igit᷑ conuenit᷑ eurialũ vt clam do

mi ſuſcipiat.Habitabat hic apud nouere⸗ ſuam lucretie matrẽ quã lucretia ſepe

viſitabat ⁊ ab ea ſepius viſitabat᷑. Hec em̃ magno interuallo diſtabat. Oꝛdo er⸗/

.

go bis erat vt clauſo in conclaui eurialo: poſtq; mater ecel eſiaſticas aditura ceri-
monias exiuiſſet. Lucretia ſuꝑueniret tac; matrẽ domi cõuentura:qua no inuen
ta reditũ expectaret. Interim vᷣo apuꝗ eurialũ eſſet. Poſt biduũ ſtatutꝰ erat ter

minus:at bi dies tãq; anni viſi fut amatibꝰlongivt bene ſperatibus boꝛe ꝓducte

—
—æ — ———

e
uen
tter
lcte

ſinale timẽtibꝰ coꝛꝛepte.Sʒ nõ arriſit amãti deſiderijs foꝛtuna. Pꝛeſenſit nãq;
inſidias mater:at vt dies venit egreſſa domũ pꝛiuignu excluſit. Qui mox eurialo
triſte nunciũ tulit.Cui nõ minꝰqᷓ; ſueretie fuit moleſtu.Oue poſtq; detectos agno
uit dolos.Hac nõ ſucceſſit inqͥt alia aggrediamur via. Mec potẽs erit mat᷑ meis
obſiſtere voluptatibꝰ. Dandalꝰ viro affinis erat quẽ iã lucretia fecerat erchauo
rũ ſcium. Mec em̃ poterat ignitus animꝰ qeſcere.Significat igit᷑ eurialo hunc vt
alloquat᷑.qꝛ fidus ſit ⁊ coueniẽdi viã poſſit moſtrare.At eurialo nõ videbaf tu/
tũ üli ſe credere:quẽ menelao ſꝑ berentẽ intuebat᷑ ⁊ ſubeſſe fallaciã verebat᷑. In
ter deliberãdũ aũt iuſſus eſt eurialꝰromã petere atq; cũ põtifice maxio de coꝛona
tione trã ſigere. Que res tũ ſibi tũ amice moleſtiſſima fuit. Sʒ opoꝛtebat ceſaris
imperiũ ferre. Itur &ͤ moꝛa duoꝝ menſiũ fit.Lueretiã interiʒ domi manere:fene/
ſtras claudere meſtas induere veſtes nunq; exire. Mirari oẽs:nec cqm noſcere.
Seue ipſe vidue videbant᷑ ⁊ tãq; ſol defeciſſet cuncti ſe putabãt in tenebꝛis egere

domeſtici qͥ eᷓ̊ ſepe incubantẽ lectulo ⁊ nuũq; letã videbãt egritudini imputabãt

⁊qͥcqͥd remedioꝝ afferri poterãt ꝑquirebãt. Sʒ nũq; illa vel riſit vl thalamũ exi/
re voluit:niſi poſtꝙᷓ redire eurialũ ⁊ illi ceſarẽ obuia eſſe cognouit.Tunc qi egra
ſomno excitata.lugubꝛi veſte poſita.⁊ oꝛnamẽtis redimita poribꝰ.feneſiras ape
ruit.letabundaq; illũ expectauit.Quã vt ceſar vidit. Ne ampliꝰint enria⸗
le detecta res eſt. Memo lu cretia te abſente videre potuit. Nuc qꝛ rediſti auroꝛã
cernimꝰ. Quis modus afſit amoꝛi.tesi nũc nõ põt amoꝛ necabſcõdituſſis. Joca
ris mecũ vt ſoles ceſar ⁊ me in riſuʒ ducis eurialꝰ? ait.Ego qd boc ſit nõ ſcio. Hin
nitus equoꝝ ue ⁊ ꝓlixe barbe ſtrepit?tue illã foꝛſitan excitauit. Atq; ſic effatꝰ
lucretiã furtim aſpexit ⁊ oculos cõiecit ĩ oculos.Eaq; poſt reditũ pᷣma ↄſultatio
fuit. Paucis deinde interiectis diebꝰ:niſu s euriali fidus ſeruꝰ comes:duʒ anxius

anice cauſe fauet tabernã ſpeculat? eſt:q̃ ꝑoſt menelai comũ ſita in lucretie came
rã retruſuʒ habehat intuitũ.Cauponẽ igit᷑ ſibi cõciliat:ſpectatoq; loco eurialum

₰

adducit. ⁊ bac inqt ex feneſtra alloqui lucretiq poteris. Media int vtrãq;ʒ vomũ
cloaca fuit nec bomini nec ſoli acceſſa triũq; vinanꝝ diſtãtia ſeneſtrã lucretie diſter
minat. MHic diu cõſedit amatoꝛ expectãs ſi qͥs caſus lucretiã oñderet.nec deceptꝰ

eſt. Affuit tandẽ lucretia cũ huc atq; illuc teſpiceret Quid agis ait eurialus vite

rectrix mee: quo tẽdis lumia:coꝛ meũ.Huc buc dirige oculos pᷣſidiũ meũ:tuꝰ hic
eurialus eſt. Me me aſſum me reſpice.Tu ne bicades inqᷣt lucretia. O mi euria
le iam te alloqui poſſum.vtinã ⁊ amplecti valerẽ.At iſtuc ait eurialus nõ magno
conatu faciã ſcalaz buc admouebo. Tu obſera thala mũ amoꝛis nr̃is gaudia ni/
miũ diſtulimꝰ. Caue mi euriale ſi me vis ſaluã feneſtra hic aderxterã. vicinuſq; peſ
ſimus nec cauponi credẽdũ ẽ:q̃ ꝑus pecũñia ⁊ te ⁊ me ꝑderet:ſ alia incedamꝰ via.
Sat eſt ſi buic ſᷣmoni nr̃o pʒ acceſſus rñdit lucretia.At mihi eurialus inqt moꝛs
Zhec viſio:ni te ſi amplectoꝛ meiſq; bꝛacbijs teneo mediã. Oiu ex h̊ loco tractus
ẽſᷣmo miſſaq buicꝑ arudinẽ ſũt mũera. Hec eurialꝰi donis qᷓ lucretia liberialioꝛ
fuit. Sẽſit dolos ſoſias:ſecũq; fruſtra inqͥt amãtũ conatibꝰobſto:niſi aſtu ꝓuideo
⁊ bera ꝑibit ⁊ dũs infamiã ſubibit.Ex his malis ſatiꝰ eſt vnũ auertere. Amet be/

ra nihil nocebit ſi d fit. Ypa p amoꝛe ceca ẽ:necqͥd agit pſpicit.Si ñ põt cuſtodi

ri pudicitia:ſatᷣ eſt rumoꝛẽ tollere.ne domꝰinfamis fiat:neue parricidiũl ↄmittat᷑.
Agibo igit᷑ ⁊ oꝑaʒ pᷣbebo meã.eſtiti q̊ad potui ne cõmitteret᷑ nephas id qꝛ nõ
licuit meũ ẽ curare vt qd peiꝰagit᷑occultũ ſit. Parũ em̃ refert ñ agere ⁊ ſic age vt
nemo ſciat:ↄñe bonũ libido ẽ. Nec bõ ẽ quẽ peſtis hec nõ agitet.⁊ ille caſtioꝛ hʒ.
q cautiꝰ agit. Oũq; ſic fat᷑ lucretiã egreſſam thalamo videt: aggreſſuſaʒ feminã.
Quidnã eſt inq̃t ꝙ nibil amoꝛis mihi cõicas.Eurialꝰtibi nibilominꝰ vilectꝰ eſt:

x⁊ me dam amas vide cui des fidẽ. Dꝛimꝰſapie gradus eſt nõ amare: Secundus

vt ſic amas ne palꝗ fiat:Sola hoc ſine int᷑nũcio facẽ nõ potes.Quãta mihi apð
te ſit fides longo iã tꝑe didiciſti. Siqͥd mihi cõmittere vis iube. Mibi maxia cu

rxs eſt ne amoꝛ iſte detegat᷑: ⁊tu penã luas ⁊ vir oim oblocutiões ferat. Ad hlu⸗

crètia. Sic eſt vt ais ſoſia inqt:⁊ tibi magnã habeo fidẽ:ſed tu viſus es neſcio quõ
negligẽs ⁊ meis aduerſus deſiderijs. Hũc qꝛ ſpontete offers vtar obſequijs tuis
nec abs te decipi times. Lu ſcis quatũ ardeo diu ferre nõ poſmʒ hãc flamg. Ju⸗
ua me vt ſimul eẽ poſſumꝰ. urialꝰamoꝛe lãguet ⁊ ego moꝛioꝛ. MHil peieſi q; ob
ſtare cugidini nr̃e.Si ſemel inuicẽ conueniremꝰ temꝑantiꝰ amabimꝰ.⁊ tectꝰerit

amoꝛ nr. AHale igit᷑ eurialoq; viã vnicã me accedẽd: dicito. Si abbinc qᷓdriduo

dũ ruſtici frumẽtũ afferũt vectoꝛis ꝑſonã induat oꝑtuſq; ſacco triticũ ꝑ ſcalas in

boꝛeũ ferat. Lu teſcis thalamũ meñ ad ſcalas bẽe oſtiuz pᷣmũ: atq; oia euriala

—

dicito h̊ diẽ manebo ⁊ dũ erit tpᷣus ſola in cubili ero ipſe oſtiũ impellat duʒ ſolus

ſit ad me ingrediat᷑. Soſias q;uis ardun facinꝰ eſſet maioꝛa veritꝰ mala puinciã

ſuſcepit.Eurialoq; inuento cũcta ex oꝛdine nunciat:q ille iudicans leuia libenter

ampꝑlectit᷑:ſeq; paratis accingit:nec aliud qrit qᷓ; nimiã moꝛz. O inſenſatũ pect?

amãtis.OQ mete cecazʒ. O aim audacẽ coꝛq; intrepidum: qͥd ẽ tnimiũ qð tibi nõ
paruũ videat᷑.Quid tãarduũ qð planũ nõ eſtimes:q̃d taclauſuʒ quod tcibi nõ ſit

apertũ.Tu o diſcrimẽ ꝑpuifacis:tu nihil difficile cenſes. Inanis eſt apud te ois

cuſtodia maritoꝝ. Hullete leges tenent: nulli metus:nulſi pudoꝛi obnoxius es.
Omis laboꝛ tibi eſt ludus tibi nil obſtat vſq;. Orerũ amoꝛ:domitoꝛ omniũ.Lu
virũ pꝛimatẽ ceſari acceptiſſimũ diuitijs affluẽtẽ:etate maturũ:imbutũ lr̃is:pꝛu/
dẽtia clarũ eo ꝑducis vt poſita purpura ſaccũ induat:vultũ foco tegat ſeruus ex
dño fiat:⁊ q nutritꝰ in delicijg fuęrat.is humeros geſtãdis oneribꝰ aptet:ſeq; pu⸗
blicũ baiulũ mercede locet.O rẽ mirandã peneq; incredibilẽ:virũ aliqñ in conſi/

lio grauiſſimũ int᷑ catheruas vectoꝝ cernere atq; i colluuio illa fereq; boum ↄtu/

berniũ habuiſſe.Quis trãſfoꝛmationẽ qrat maioꝛẽ.Hoc ẽ qd ouidiꝰ inethamoꝛ/
phoſeos vult.dum fieri ex hoibꝰaut beſtias ſcribit aut lapides aut platas. Hoc
⁊ poetarũ eximiꝰmaro ſenſit dũ circes amatoꝛes iĩ terga feraꝝ verti cãtabat.Nã
ita ẽ ex amoꝛis flãma ſic mẽs alienat᷑ vt parũ a beſtijs differat.linquẽs croceũ ti/
tonis auroꝛa.Cubile iã diẽ referebat optatũ:moxq; ſuũ rebꝰ coloꝛẽ axpollo red/
dẽs:expectãtẽ recreat eurialũ.qͥ tũc ſe foꝛtunatũ beatũq; cenſuit cuʒ admixtũ ſe

vilibꝰ ſeruis nulli noſcẽdũ vidit. DPergit igit᷑ ingreſſuſq; lucretie dmuʒ: frumẽto

ſe onerauit poſitoq; in hoꝛeũ tritico:vltimꝰ deſcendẽtiũ fuit atq; vt erat ꝑdoct⸗
oſtiũ maritalis thalami qð i medio ſcalarũ clauſuʒ videbat᷑ impellit:ſeq; intro re
cepit ⁊ recluſis foꝛibꝰ.ſolã lucretiaã ſerico intẽtã videt:atq; accedẽs ꝓpiꝰ. Salue

mi aie inqͥt:ſalue vnicũ vice pᷣſidiũ ſpeſch; mee. Mũͤc te ſolã enct ürad ſp opta

ui ſemotis arbitris te amplectoꝛ. Mullꝰ iq pieęs nulla diſtãtia meis obſtabit.
lis. Lucretia qᷓ;uis oꝛdinẽ ipᷣa dediſiet pᷣmo cõgreſſu ſtupuit:nec eurialũ ſᷣ ſpᷣm ſe

viqere putabat vt q̃ virũ tantũ ad ea ꝑicula iturũ ſibi non ſuadebat.At vbi inter

aplexus ⁊ oſcula ſuũ cognouit ęurialuũ.Tu ne es inquit pauꝑcule:tu ne hic ades
euriale ⁊ ruboꝛe ꝑ genas fuſo cõplexa hoiem eſt arciꝰ: ⁊ media fronte diſſaniata
moxq; repetẽs ſermonẽ. Heu quãto te ait diſcrimini ſubieciſti d amꝑliꝰ dicat᷑.
me tibi chariſſimã ſcio. Jã tui amoꝛis feci piculũ. Sʒ neq; tu me aliã iuenies
ij tm̃ fata ſecũdent.⁊ amoꝛi nr̃o ꝓſperũ ventũ dent: duʒ ſpũs hos reget artus

abit oſcu

pᷣter te nemo lucretie potẽs erit:nec maritus qͥdẽ ſi rite maritũ appello qᷓ mihi in⸗/

uite datug eſt. ⁊ i quẽ nũqᷓ́; animꝰcõſenſit meus.Sed age mea voluptas meũ de/
liciũ.bijcito ſaccũ hũc teq; mihi vt es oſtende.Exue vectoꝛis ſpẽm:hos funes

miſſos face: eurialũ me videre credito. Ja ille depoſit ſordibꝰ oſtro fulgebat ⁊ au
ro ⁊ amoꝛis in officiũ pꝛonꝰibat.TLum ſoſias ante oſtij pulſitãs. Cauete inquit

amates neſcio qͥd rerũ querẽ menelaꝰhuc feſtinat:tegite furta veſtra doliſq; virũ

fallite m:
to eſt. illic pcioſe res ſunt: Scis tibi quid ſcripſerim:ſi te mecũ exiſtẽte vir aduen
taret ingredere huc:tutus bictenebꝛis eris:neq; te moueris neq; ſcreatũ deden.

Anceps quid agat eurialus mulieris imperiũ ſubit. Illa foꝛibꝰ patefactis ad ſe-

ricũ redit.Cum menelaus ⁊ vna bertus aſſunt.cyrographa nõnulla ad rempu/

hi eſt quod egredi putetis.um lucretia latibulũ inquit paruu ſubſtra

2

— ————ð

.

o

1
in
alo⸗
as
hter
a⸗

4
„2

no
ſi
s
5,

7

e
i

l

— —

Ni

6

„

infamis

blicã ꝑtinẽtia queſituri. Que poſtq; nullis inuẽta ſũt ſcrinijs. In latibulo noſtro
inqᷣt menelaꝰfoꝛſitan erũtſucretia lumẽq;ʒ affer:buc intus qrendũ eſt.His exterri

tus eurialꝰviribꝰexanguis fit. Jãq; odiſſe lucretiã in cipit atq; intra ſe. HNeu me

fatuũ inqt. Quis me huc venire cõpulit niſi leuitas mea. Nũc depheſus ſumn:nũc
lo: nũc ceſaris gram ꝑdo.qͥd gram:vtinã mihi vita ſuꝑſit. Quis me binc
viuũ eripiet. Emoꝛi certũ eſt. O me vanũ ⁊ ſtultoꝝ oim ſtultiſſimũ. In hac ſniax
volens cecidi.Quid bec amoꝛis gaudia ſi tanti emunt᷑. Bꝛeuis illa voluptas eſt
dloꝛis longiſſimi.O ſi nos hec pꝛo regno celoꝝ ſubiremꝰ. Mira eſt hoim inſci⸗
tia. Laboꝛes bꝛeues nolumꝰ ꝓ lõgiſſimis tolerare gaudijs.Amoꝛis cauſa cuiꝰle-
ticia fumo cõparari põt:infinitis nos oblectamꝰ anguſtijs.Ecce meipᷣm iam ego
exemplũ:iam fabula oim ero:nec qͥs exitus pateat ſcio. Hinc ſi me deoꝝ traxerit
auxiliũ:nuſq;ᷓ me rurſus amoꝛ illaqabit.O deꝰeripe me binc:parce iuuẽtuti mee:
noli meas metin ignoꝛãtias reſerua me vt boꝝ delictoꝝ penittiã agam.non me
amauit lucretia:ſed quaſi ceruũ in caſſes voluit depᷣbendere.Ecce venit dies m&

nemo me adiuuare põt niſi tu deꝰ meꝰ. Audierã ego ſepe mulierũ fallacias nec de
clinare ſciui. At ſi nuceuaſero nuliame vnq mulier tegna deludet. Sʒ nec lucre

„

tia minoribꝰ v:gebat᷑ moleſtijs.que nõ ſolũ ſui:ſ amatis quoq; ſaluti timebit.At
vt eſt in ꝑiculis ſubitaneis mulierũ q; vireꝝ mptiꝰ ingeniũ:excogitato remedio
Age inquit vir.Ciſtella illic ſuꝑ feneſtra eſt vbi te nemini monimeta nõnulla re/

condiſſe:videamꝰan illiccirograpba ſint recluſa:ſubitoq; decurrens tanq; vellet

ae ciſtellq: latenter illã deoꝛ ſuʒ depulit ⁊ quaſi caſu cecidiſſet: Dꝛoch mi vir ait
adeſto ne qͥq dani ſentiamꝰciſtella er feneſtra cecidit: perge ociꝰneiocalia vl' ſcni
pture diſperiãt. Ite ite ambo quid ſtatis.Ego hinc ne qͥs furtũ faciat oculis ob⸗

ſeruabo. Aideo audaciã mulieris nüc ⁊ feminis credito. NHemo tãoculatus ẽ vt
falli nõ poſſit. Is dũtaxat nõ fuit illuſus quẽ cõiunx fallere nõ tẽptauit. Plus foꝛ

tuna ch ingenis ſum felices. Mot? hoc facto menelaꝰ bertuſq; vna repetei vicu
lũ ſe pᷣeivitãt. Domꝰetruſco moꝛe altioꝛ fuit multiq; gradus deſcẽdẽdi erãt:binc
datũ eſt enrialo ſpaciũ mutãdilocũ.q ex monitu lucretie in nonas latebꝛas ſe re-

cepit. Alli collectis iocalibꝰatqʒ ſcripturis qꝛ cyrographa q̃bꝰopꝰ erat nõò repere/

rat ad ſcrinia iuxta que latuerat eurialus trãſeũt:ibiq; voti cõpotes facti. Cõſa⸗
lutata lucretia receſſerũt. Illa obducto foꝛibꝰpeſſulo. Exi mi euriale.Eri mi aie
inqt:venigaudioꝝ ſũmemeoꝝ:veni foꝛas delectationũ mearũ ſcatungo: eticie

fauũ mellis:veni dulcedo incõꝑabilis mea. Jq tuta ſũt oĩa:iã nr̃is ᷣmonibꝰ e/

re campꝰpʒ:iã locus eſt genblelib tncus. Gduerſar oculis nr̃is foꝛtuna voluit:ſ
aſpiciũt dij nrim amoꝛc:nec tãfidos amãtes deſerere voluerũt. Aeni iã measi vl

nas:nihil eſt qd ampliꝰ vereare:meũ liliũ: roſarũq; cumulꝰ. Quid ſtas:qd times

tua hic ſum lucretia:q̃d cũctaris:lucretiã amplexari.Eurialus vix tande foꝛmidi

ne poſita ſeſeq; recepit.Coplexuſq; mulierẽ. Mũq; me inqᷣt tantꝰ inuaſit timoꝛ:ſ
digna tu es cui? cã tata gerat᷑. Mec iſtec oſcula ⁊ tadulces qplexꝰ obuenire cuipiã
grat debẽt. Hec ego vt verũ fateoꝛ ſat emi tantũ bonũ.Si pꝰmortẽ rurſus viuẽ
oſſeʒ teq; ꝑfrui:emoꝛi milies vellẽ: ſi h pᷣcio tui poſſent ãplex?coemi. O mea fe⸗
icitas. O mea btitudo: viſuz video an ita ẽ: tenco te an ſonis illudoꝛ vanis:tu cer
te h̊ es ego te babeo.Erat lucretia leni veſtita palla:q mẽbꝛis abſch ruga herebat:
nec vei pectꝰ vel dunes mẽtiebat᷑ vt erqt arctꝰ ſicſe oñtabãt: gule cãdoꝛ niuale:
oculoꝝ lume tãq; ſolis iubar:intuitlctꝰ facies alacris gene ſicuti lilia purpureis
adinixta roſis: riſus in oꝛe ſuauis atq; modeſtus pect amplũ. papille qi duo pu⸗
nica poma ex vtroq;ʒ latẽ tumeſcebãt:vꝛuritũq; palpitãtes mouebãat. Mõ potuit
eurialꝰvltra ſtimulu cobibere:ſ oblitꝰtimoꝛis:modeſtiaz qͥʒ abs ſeſe repulit.ag/
greſuſ; feiaz. Jã inqᷣt fructũ ſum am amoꝛis:rẽq; vᷣbis ingebat.Obſtabat mu
. araa honeſtai ⁊ fame foꝛe dicebat nec aliud eius amoꝛe q; vba ⁊ oſcula
poſcere.Ad q̃ ſubꝛidẽs eurialꝰ. Aut ſcitũ eſt inqᷣt me buc veniſſe aut neſcitũ. Si
ſcitũ nemo ẽ d cetera nõ ſuſpicet᷑:⁊ ſtultũ eſt infamiq ſine re ſubire.Si neſcitũ ⁊iᷣ

qͥʒy ſciet nullꝰ.ð̊ pignꝰ amoꝛis ẽ:emoꝛior haiuſc; careã.Ach ſcelꝰ eſt inqᷣt lucretia.
NPcalseſt indt eunial bonis nõ vti ci poſſi caſion
tã tã optatã amitterẽ. Acceptaq; mlieris veſte puguãtẽ fciam q̃ vincere nolebat
abs iłgocio vicit:nec venen becſacietatẽ vt hamoni cognita tbamar pepꝑit:ſᷣ ma
ioꝛẽ ſitim excitauit amoꝛis. Memoꝛ tñ diſcriminis eunialꝰ poſtq; vini cibiq; pau
liſp havſir repugnare lucreti⸗ receſſit. Mec ſiniſtre qͥſpiã lcze⸗ E niſt ꝙ vnꝰ ex
baiulis putabat᷑. Admirabat᷑ ſeipᷣm eurialꝰ vñ viò pgeret.Secũq;. O ſi nũc inat
obuiũ mibi ſe daret ceſar meq; agnoſceret:qᷓ illi habitꝰh̊ ſuſpicionẽ faceret:qᷓ me
rideret: fabula oib? eẽm: ⁊ illi iocus nũqꝙᷓ; me miſſũ faceret donec ſciret qͥd ſibi hec
ruſtica veſtis vellet. Sʒ fingerẽ nõ bãc ſᷣ aliã me dicerẽ adiſſe matronã. HMã ⁊ ipᷣe
bac amat nec ex vſu ẽ meũ ſibi amoꝛẽ patere.Lucretiã ꝓderẽ q̃ me ſuſcepit ſerua
uitq;. Dũ ſic loqͥt viſuʒ achaten polinurũ cernit:eoſq; pit.næc pꝛiꝰ ab his cognit⸗
C q; domi fuit vbi poſit ſaccis pᷣteſta ſumpta eoact euenek DHi qs timoꝛ 2 q8
gaudiũ intcefſit mẽoꝛit᷑ ſc narrat:nũc timẽti ſiis nũc exultãti fit. Interueniẽdñ
aũt heu me ſtultũ inqt feie cõmiſi caput nõ ſic me pꝛ admonuit dũ me nulliꝰfeĩe ſi
dẽ ſeqͥ debere dicebat. Ille feiazʒ aial dicebat eẽ indomitũ infidũ mutabile crude-
le mille paſſionibꝰ deditũ. Ego pat᷑ne imemoꝛ diſcipline vitꝗ̊ meã muliercule tra
didi. Quid ſi me frumẽto oneratũ aliqͥs coduiſſet:q dedecꝰ:q̃ nã ifam ia mibi ⁊

meis poſteris eueniſſet.Alienũ me ceſar feciſſet tãq; leuẽ ⁊ in ſanũ.potuiſſet bec

cõtẽnere.Quid aũt ſi me vir dũ ſcrinia vᷣſabat latẽtẽ inueniſſet. Seua ẽ lex iulia

„ — „ „

mechis. Exigit tñ toloꝛ mariti maioꝛes penas cd; lex vlla cõceſſerit. Necat h fer⸗

ro. necat ille cruent verberibꝰq̃ſdã mechos ⁊ mugilis intrat. Sʒ putemꝰ viv pe⸗
ciſte vite mee. Hũ me ĩ vinculis ↄieciſſet.aut infamẽ ceſari tradidiſſet. Dicamꝰ
⁊illiꝰme manꝰ efftugere:qꝛ inermis erat:mihiqʒ fidus enſis berebat laterni. At vi⸗
ro comitatꝰ erat ⁊ arma ex pariete pẽdebãt captu facilia. In domo lõgꝰfamulo-
rũ oꝛdo:cdamoꝛes mox inualuiſſent ⁊ oſtia fuiſſent clauſa:tuʒ d me ſuppliciñ ſum
ptũ fuiſſet. Heu me demẽetẽ:nulla me pꝛudentia liberauit h diſcrimie.ſᷣ caſus tm̃
Quid caſus ĩmo ⁊ ꝓmptũ ingeniñ lucretie. O fidã feiam.O amatricẽ pꝛudetem
Oinſignu ⁊ nobiliſſimũ amoꝛẽ.Cur me tibi nõ credã.Cur tuã nõ ſequar fidem.
Mille mibi ſi aſſint ceruices oẽs tibi cõmittã. Tu fidelis es:tu cauta:tu pꝛudẽs.
Scis amare ⁊ amãtẽ tueri.Quis tãcito excogitare potuiſſet viaʒ qua me q̃rẽteg
auerteret vt tuipᷣa excogitaſti. Lu mibi bãc vita ſeruaſti eandẽ tibi deuoueo. Mõ
meũ ẽ ſed tuũ qð ſpiro. Hõ erit mibi durũ ꝑdere ꝓpter te qð ꝑ teteneo. Lu vite
mee ius habes:tu necis imperiũ.O candidũ pectus.O dulcẽ linguã. O ſuaues
oculos. O ingenin velox. O mẽbꝛa marmoꝛea ſucciq; plena qñ ego vos reuiſam
qñ iterũ coꝛallina labia moꝛdebo.qũ tremulꝗ linguã oꝛi meo murmurantẽ denuo
ſenciã. Papillas ne vncq; illas retractabo. Darũ eſt achates quod in muliere vi/
diſti bac. Quo pꝛopioꝛeſt femina eo foꝛmoſioꝛ eſt:vtinã mecu vna fuiſſcs. Mon
tam tandali regis lidie foꝛmoſa vxoꝛ fuit qᷓ iſta eſt. Mõ miroꝛillũ voluiſſenudaʒ
coniugem ſocio demonſtrare vt plenius ſumeret gaudiũ. Ego quoq; itidẽ facerẽ
ſi facultas eẽt lucretiã tibi nudã oſtenderem.Aliter añt nec tibi effari quanta ſt

eius pulchꝛitudo poſſum. nec tu q;ᷓſolidũ q;q; plenũ meum fuerit gaudiũ potes
cõſiderare. Sed congaude mihi:qꝛ maioꝛ fuit mea voluptas q; verbis queat ex.
poni. Sic eurialus cu achate. nec paucioꝛa ſecũ lucretia dicebat. Ei? tñ minoꝛ leti
cia fuit quo taciturnioꝛ alijs fidẽ nõ babuit vt rẽ poſſet referre. Soſie nõ audebat
pᷣ verecudia totũ narrare. Baccarus interea pãnoniꝰ eques domo nobilis qᷓ ce/
ſarẽ ſeᷓbat᷑ ardere lucretiã cepit.Et qꝛ foꝛmoſus erat:redamari putabat: ſolãq;
feie pudicitiã obſtare rebat᷑. Illa ſicut mos ẽ nris dñ abꝰoẽs vultu blando intue⸗
bat᷑. Ars eſt ſiue deceptio potiꝰ ne verus amoꝛ palã fiat. Inſanit baccarus nec co
ſolari põt niſi lucretie mẽtẽ ꝑſentiat.Solẽt matrone ſeneñ.ad pꝛimũ lapidẽ ſacel

lũ diue marie.qð in bethleem nũcuꝑãt ſep viſitare. Huc lucretia duabꝰ cõmita
ta vᷣginibꝰ 2 anu qqã ꝓficiſcebat. Sedqt᷑ baccarꝰ violq in manu geſtas deauratis

s:an ego occaſionẽ mibi pceſfſaʒ tã qſi

mits
ratis

nti. Dicũt qͥdã nil eẽ qi ſapiẽte queat foꝛt ũa

ſecũdus famulus equis p̃ᷣpoſitus:impleturus pᷣſepia:fenũ

folijs in cui collo eplaʒ amatoꝛiã ſubtilibꝰinſcriptã mẽbꝛanis abſcõderat:necini
rere.tradidit em̃ cicero illã illiadã oẽm ita ſubtilit᷑ ſcriptaã ſibi oſtẽſa fuiſſe vt teſta
nucis clauderet̃.Offert violã lucretieſi ech cõmẽdat baccarꝰ. Reſpuit donũ lucre
tia. Inſtat panoniꝰmagnis pᷣcibꝰ.CTũ an⸗ ectpe itteit hera donatũ floꝛẽ:qͥd emeꝝ
vbi nullũ ẽ ꝑiculũ. Parua res ẽ q̃ potes hũc militẽ placare. Secuta ẽ lucretia ani

lẽ ſuaſionẽ violãq; ſuſcepit. Parũqʒ vltra ꝓgreſſa violꝗ alteri ex vᷣginibꝰtradidit

Nec diu poſt obuiq facti ſũt duo ſtudẽtes qͥ vgũculã vt ſibi fleꝛẽ traderet nõ ma/
gno negocio iduxer̃t:aꝑtoq; viole ſtipite carmẽ amatoꝛiũ iuenert. Solebat h̊ ho⸗
minũ S nee nr̃is matronis:ᷣ poſtq; ceſaris curia ſenas venit:irrideri de⸗
ſpici ⁊ hꝛi odio cepit:qꝛ plus armoꝝ ſtrepitꝰ qᷓ; lrarũ lepoꝛnt̃as feias delectabat⸗
Hic grãdis liuoꝛ ⁊ ſimultas in gẽs erat:q̃rebãtq; tegne vias oẽs qͥbꝰnocerẽt ſa⸗
S8. At g viole dolꝰpatuit:ad menelaũ mox itur eplasq; vt legat rogat᷑. Ille me/
us domũ ꝑgit vxoꝛẽ increpat:domũq; clamoꝛibꝰ implet:negat ſe reaʒ vxoꝛrẽq;
geſtã exponit ⁊ anꝰ adducit teſtimoniũ. Itur ad ceſarẽ fit ãrela:vocat᷑ baccarus
s qriméẽ fatet᷑:petẽſq; veniã nũqᷓ; ſe poſt lucretiã vexaturũ iureiurãdo ↄfirmat.

Sclẽẽs tñ iouẽ ñ iraſci ſᷣ arridere piurijs amãtũ.ſterilẽ flãmã vt mag ꝓbibitꝰ erat

eo diligẽtiꝰ ſeqᷓbat᷑ Venit hyems excluſiſq; nothis ſolũ boꝛeã admittebat.Cadũt.
ex celo niues:ſoluit᷑ i ludũ ciuitas. Jactãt matrone i vicos iuuenes i feneſtras ni
inc nactꝰ occaſionẽ baccarꝰ:eplłaʒ altera cera includit cerã niue cingit:fa⸗

uem
ec; palã ĩ feneſtrã lucretię iacit.Quis nõ oia regi fortuna dicat.qͥs nõ fauoꝛabi
lẽ ei

cupiat flatũ fati. Dlꝰ em̃ valet berabenieic ſi te veneris ↄmẽdet epla ma/
queat B ego his ſapiẽtibꝰↄcedo.qͥ ſola vx/
tute gaudẽt:qͥ ⁊ pauꝑes ⁊ egroti ⁊ i eq̊ fallaris duſi vitã ſe credũt poſſidere beatã

Ilẽ nullũ adbuc vidi vłfuiſſẽ putarim.cõi vita hoim vita fauoꝛis fortunę indiget

hec qͥs vult eleuat ⁊ às vult depᷣmit.Quis baccarũ ꝑdit niſi foꝛtuna:nũqᷣd pꝛudẽ

tis ↄſilij fuiti nodis viole clauſiſſe tabellas:⁊ nũc bñficio niuis eplaz trãſmiſiſſe.

Dicet aliqᷓs fieri cautiꝰpotuiſſeę.qð ſi h̊ ↄſiliũ foꝛtũa iuuiſſet.⁊ cautꝰ G̊ ⁊ pruden/⸗

tiſſimꝰ iudicatꝰfuiſſet. Sʒ obſts fatũ pilã ex lucretie manibꝰ laꝑſaʒ apuÄ igneʒ
dDuxit vbi ſolutis caloꝛe niuibꝰliquefactaq; cera tabellas mantfeſtauit qᷓs tũ vetu

le q̃ ſe calefaciebãt tũ menelaꝰ qͥ aderat ꝑlegerũt: nouaſq; lites excitar̃t:q̃s baccx
rus nõ excuſatiõe ſᷣ fuga vitauit.Hic amoꝛ ex vſu venit eurialo. Mã vñ vix greſ-

lus tactus baccari ſpeculat᷑ inſidijs euriali locũ facit verũqʒ eſt qd dici ſolet. õ

facile cuſtodiri qd a pluribꝰamat᷑ vel impugnat᷑. Spectabat amãtes pmũ cõ

cubitũ.ſecũdas nuptias.Aiculus erat int᷑ edes lucretie HS quẽ pe/
dibꝰin vtrũq; parietẽ poꝛrectis ĩ feneſtrã lucretie haud difficilis pᷣbebat᷑ aſcẽſus

Z huc aſcẽdere ſolũ noctu licebat. Menelao petẽdũ rus erat ibiq; ꝑnoctãduʒ

q̃ dies ab amqtibꝰ tqq; ſaturnalioꝝ expectabat᷑. Fit receſſus. Mutatis eurial⸗
veſtibꝰin viculũ ſe recepit.ſtabulũ illic menelaꝰ habebat.qð eurialꝰdocente ſoſia

euriali latere ſuſci/
pit.eratq; ampliꝰſuſcepturus ac eurialũ furca ꝑcuſſurus ni ſoſias obueniſſet qui
vt diſcrimẽ agnouit.da mihi bãc operã frater bone.Ego binc pabulũ equis pᷣbe/

ho tu interea loci vide an nobis cena inſtructa ſit. Gaudẽdũ ẽ dũ herꝰ abeſt. M)e

igreſſus eſt:ibiq; noctẽ manẽs ſub feno latebat. Luʒ ecce dꝛomo qͥ erat menelai

ſnꝰ ẽ nobis cũ dña q;ᷓ cũ illo.Hec iocũda ẽ ⁊ ꝑliberalis. Fle iracũdus clamoꝛoſug
ausarus difficilis; nũq; nobis bene eſt vũ ille adeſt. Ai
caſtigat modio. d

ne vt vẽtres ños iniqᷣ
o.qͥ ſemꝑ eſurit vt nos fame cruciet:nec ſuſtinet muſcida fruſta ce/
rulei panis ↄſũmi.ſ̊ᷣ beſternũ minutalẽ ſ̃uat ĩ mẽſeʒ.vniuſq; cene ſilurnos ⁊ an/

guillas ſalſas in alterã defert ⁊ numerata fila ſectiui poꝛꝛi ne qͥd tãgamꝰ ſignata
recludit. Miſer q̊ ꝑ hec toꝛmẽta q̃rit diuitias.Hã qd ſtultiꝰq; viucre pauperem

vt locuples moꝛian.Quãtomeliꝰhera q̃ nõ ↄtẽta vitulis nos paſcere ⁊ tenen be/

dis gallinas 6 turdoſq; miſtrat ⁊ vini copiã melioꝛis.ij.dromo cura vt qᷓ; vncta
popina ſit. J

ud indt dꝛomo cure habebo. ⁊ mẽſã poti q;ᷓ eqs fricabo.HNeꝝ ego

hodie in rus deduxi ꝙ ſibi male fuccedat nunq;; mibi verbũ 8 . 6Sßpe
me remiſit ad equos:renũcariq; dũe iuſſit nõ ie rediturũ Welodaagdaleah, .
ſua qͥ tandẽ odire cepiſti dñi moꝛes.ego iadiu mutaſſem dñm:niſi me dña matuti N iuik
ns offellis retinuiſet. O velles nibi woꝛmiẽdũ eſt hac nocte:bibamꝰ voꝛem uſqG ſical
donec veniat vies. MHõ tantũ ꝑ menſes lucrabit᷑ herus quãtũ nos vna cena ſum· AAſan
mus. Aucliebat boc eurialꝰ libẽs:tãetſi moꝛes ſeruoꝝ notabat. ⁊ idẽ ſibi fierinõ ſupi
dubitaret cũ domo abeſſet vtq; dꝛomo receſiit.aſſurgẽs curialꝰ.O qᷓ; int beata ncke
noctẽ ſoſa tuo bñ ficio ſu⸗ babiturꝰq me hbuc duxiſti ⁊ ne patefierem ꝓbe curaſti pafiu
Zrbomesmeritocztgamo.e ebins grar inuentar Ackerat boꝛa ſcripta letꝰ litor
aurtaſg ſui⸗ duobꝰ? pfunct? diſcriminibꝰ:inurũ aſcẽdit ⁊ apta enenra lucretiaʒ ao
ſuree dclaedeet varatiſ. zobſonijs expectãtẽ reꝑit. Illa vt amaãtẽ agnouit:aſ. aſi⸗
era nle ñ cõpiera eſt.riũt blãdicie:dant᷑ oſcula:itur i venerẽ:tenſis velis feſ obt
Saefenre⸗ nũc ceres reficit nuc bachꝰ. Meu qbꝛeues voluptates ſũt Wune
Bireüe neitnaines:⸗vn hoꝛã eurialꝰletã habuerat:tũ eccę ſoſias qͥ reditũ mene/ erxreo
onen elo on, ſũq; pturbat. Timet eurialꝰ: fugẽ ſtudet: ucretia mẽſis abſcõditʒ Ate
licã enſncatan — ſũqʒ ſalutat. Et o mi vir inqͥt qᷓ bene rediſti.nã ego iã te vil/⸗ fite
nes: q na⸗ i rel reij tu tñ rure tãdiu egiſti.caue ne qd olfaciã.Curn domi ma⸗ . (cor
oi me eSrſtari apſeitia ſtudes:ſp dũ abes timeo tibi.tuʒ ne quã adeas foꝛ/ n
Mec em̃ 1 eu⸗ ivxoꝛibꝰſuis viri quo metu ſi vis me ſoluere nũq;ᷓ extra doꝛmias ds
chein nn Enorénibi vlla iocũda.Sed cena hic i poſt cubatũ ibimꝰ. Erant aot
Wrratus dehz. zmilis pꝛandere ſolet:ibiq; virũ detinere lucretia nitebat᷑ vnec noa
er lains eũdi ſpaciũ ſuſcepiſret: cui neceſſaria ẽ moꝛula quedq. Menelaꝰ autẽ gfno
atcarr. 86 erze ſeq; in tbalamũ recipe feſtinabat. Lũ lucretia parũ me amas er⸗
bibtͤech eneruetn apud me cenaſti. &go ꝗꝛ tu aberas non comedi bodie nec ei⸗
ebeat y brenmmn villici ex roſalia neicio qd vini poꝛtãtes optimũ eẽ ferebãt anor
ebegen. 33 pꝛe meſticia nihil guſtaui:nũc qm̃ ades eamꝰſi placec in cellarium ſſene
dertra v ri etnuſ; vinũ ſi vt illi dixerũt tẽſuauiſſimũ ſit. Hiſq; diccis lucern, duco⸗
iliũ cadũ rened⸗ a mann recipit ⁊ in intimũ penu deſcendit: tãdiu nũc huc nunc *
anß ach mar ꝛauit ac cũ viro pitiſauit.onec eunia uʒ putabat abeſſe. At ita dxe⸗ mſizn
ir. Ben Seeraahenencos cũ viro tranſiuit. Eurialꝰin tépeſta nocte domũ repe/ is
ſtrã meneſa obſtenn. ꝙ ſic expediebat cauere ſiue ſuſpicio mala fuit mure fene gnue
nüq; pleni ti . xit. Credo vt ſunt cociues noſtni iĩ cõiecturas acuti ſuſpicio⸗ es
Nnkete voluiſfe U menelaũ loci comoditatẽ vtq; parũ fidebat vxoꝛi: occaſionẽ Seq
tim temptatã E. qetſi nibil conſcius erat illi.vexatã tamẽ feminõ inultiſq; die deu
ecmnevol pᷣcibus nõ ignoꝛabat:⁊ animũ cognoſcebat mulieris inſtabile: cuiꝰ? nien
. voluntates quot ſunt in arboꝛibus frondes. Sexus enim femine uouita
tis eſt auidiꝰraroq; viri rpij babee n ſenm u (ceo,o˖
e mne onlt q; virũ amat cui?copiã habet. Segquebat g viã manitoꝝ ꝓmul “W
aant opinio ẽinfoꝛtuniũ bonis excludi cuſtodijs. Erepta ẽ hinccõueniẽci comne
Dnanig nee mittẽdis ir̃is ꝑmiſſa libertas 6. Hax ⁊ caupouẽ qͥ̊ poſt edes lucretie . eſe
untte ſtet. ena cõquxer at: ex ꝗᷓ ſolebat eurialꝰaffari lueretiã at Ĩas ꝑ arudinem minſ,
ſe fultabat menela? ſuaſit mgratꝰ expulit. Reſtabat ſolꝰ ocloꝝ intuitnutug; tiñ Pnd
ingen lreee neq; iſtac amons cxtrema linea cõmode pfrui poterãt. Erat lu⸗
pfeuerar everie cgaruich oꝛe ſilis qꝛ nec amoꝛis poterat obliuiſci. neci eo nn,
energre 5 icanxivenrial?qͥq ↄſilij capiat meditat᷑. Henit in mentez lucretie =
bom baEIn⸗ pancdalo ſcripſerat menclai cõſobꝛino ꝑitoſq; medicos imitatꝰ ies
TFünecinra inge oſis egritudinib' anceps adbibẽ medicamẽétũ ⁊ vltia poti? expini lnn
refntarat. morbu eimajrc. Aggrecl pãdalũ ſtatuii remediũq; ſuſciʒe qd antea h btn
ebi rſico ei penitioꝛe dom? ptẽ vocato. Sede inqt amice rezʒ n
ui iã dudi Babt uʒ: idigẽtẽ bis qs i te ſcio ſitas diligẽtia fide ⁊ taci nitate. Zo ndpo
bitate fidei es ibi xiſſe:p nõ eras mihi adhuc plene cognit? nüc ⁊ te noſco ⁊ qꝛ ꝓ e
dãt:tñ comit amo obſeruo ꝙ ſi ali de te neſcirẽ.ſat̃ eſt qꝛ ocs tui ↄciues te lau- Dlhil
nites mei àb ?cũ amicitiã ↄflaſti: ⁊ d ſis ⁊ qnti pẽdẽdꝰ me certũ fecere. le

ſoy

rmt

Ex quibus te cupere meã beniuolłtiã didici:cuius te i facio ꝑticipẽ qꝛ nõ minꝰ
ilia es dignus ꝙ; ego ſum tua. Mũc qͥd velim:qm̃ inter amicos res agit᷑ paucis ex
ponã.Cu ſcis mnoꝛtale genꝰq;ᷓ in amoꝛẽ ſit ꝓnũ ſeu vircutis eſt ſeu vicij.late pʒ
iſta calamitas:nec coꝛ eſt ſi mo carneũ eſt ꝙ aliqñ nõ ſentiat ſtimulos.Scis quia
nec ſanctiſſimum dauid nec ſapiẽtiſſmum ſalomonẽ nec ſampſonẽ ſoꝛtiſimum
iſta paſſio dimiſit immunem. Incẽſi pᷣterea pectoꝛis ⁊ amoꝛis in bibiti ea natu⸗
ra eſt:vt ſi ꝗs ꝓhibeat magis ardeat:nulla re magis curat᷑ iſta peſtis qᷓ dilecti co
pia.fuerũt plures tum viri tũ mulieres tã nr̃a qᷓ; maioꝝ nr̃oꝝ memoꝛia:qͥbꝰinbi⸗/
bitio duriſſime necis fuit occaſio.cõtra vo pleroſq; nouimꝰqui poſt cõcubitum ⁊
amplexus paſſim cõceſios mox furere deſinerũt. Mibil conſultiꝰ eſt poſtq; amoꝛ
oſſibꝰheſit qᷓ; furoꝛi cedere. Na qͥ aduerſus tẽpeſtatẽ nitit᷑ ſepe naufragin facit 2
i obtẽꝑat ꝓcelle ſuꝑat.hec iõ dixiqꝛ te amoꝛe meũ ſcire volo: ⁊ qͥd mei cã ſis fa⸗
cturus. Ln qð ęmolimẽtũ bic ſit oꝛiturũ nibil tibi tacebo:qꝛ iqꝗ mei coꝛdis alterã
te reputo ꝑtẽ.Ego lucretiã diligo:neq; hoc mi pãdale mea culpa eſt factũ.ſed re/⸗
ente foꝛtuna in cuiꝰmanu ẽ totus quẽ colimꝰoꝛbis:mihi nõ erãt noti moꝛes ve
ri nec buiꝰ vrbis ↄſuetudines nora: Dutaba ego feias vias: qdð oculis mõſtrãt
in coꝛde ſentire:ſj ineſcãt hoies vꝛe matrone ⁊ nõ amat.Hinc deceptus ſuʒ.Cre.
didi nãq; amatũ me lucretie foꝛe duʒ me luminibꝰintuebat᷑ placidis:cepiq; ↄtra
diligere:nec tãelegantẽ dñam digna putaui:cui vicesnõ redderent᷑ amoꝛis. Hò
duʒ te noꝛã vel tuũ genꝰ.Amaui putãs amari.Quis em̃ ta ſaxeus ẽ aut ferre.qͥ
nõ amet amatꝰ. Sʒ poſtq; fraudes noui meq; dolis irretitũ:ne mcꝰ ſterilis eſſet
amoꝛ.niſus ſum oibꝰ artib?ꝰ illaʒ incẽdere:vt par pari reteret᷑. Ardere nãq; nihilq;ʒ
vrere tũ ruboꝛ erat:tũ anxietas animi q̃ me die noctuq; mirũ imodũ cruciabat⁊
erã adeo itroꝛſus vt egredi nullo pacto valerẽ.Yactũ e igr vt me ↄtinute par ſit
amoꝛamboꝝ. Illa inceſa eſt:ego ardeo ambo penmꝰ.nec temediũ ꝓtelade vite
nf̃e videmꝰ:niſi tu ſis adiumẽto.Elir eã cuſtodit ⁊ frar᷑. Hõ ta vellꝰ aureuũ ꝑuigiił

2

dꝛaco ſeruabat:nec aditũ oꝛcicerberus ꝙ; illã diligent recludit. Moui ego fainiiiã

veſtrã. Scio qꝛ nobiles eſtis inter pꝛimoꝛes vꝛbis diuites:potẽtes.amati:vtinaʒ

nũq;ᷓ nouiſſeʒ bac feminã.Sed quis eſt q̃ poſſit reſiſtere fatis. Mõ eiegi bãcſʒ ca-⸗
ſus dedit amaãd. Sic ſe res habet:tectus adhuc amoꝛ eſt.ſed niſi bene regat᷑ ma/
gnũ aliquod að ſuꝑi auertãt malũ pariet:poſſem foꝛſitã me cõpeſcere ſibinc abi
re:qð q;q; cẽt mibi grauiſſimũ:facerẽ tũ vꝛe familie gra:ſi hoc putarẽ ex vſu foꝛe
Sed noſco illius furoꝛẽ᷑:aut me ſequeret᷑ aut manere coacta manꝰ ſibi conſciret
að eſſet dedecus ꝑpetuũ vie domꝰ. igit᷑ te voleba teq; vocaui:nr̃i cq eſt.vt ob
uiem his malis.neq; alia via eſt niſi vt amoꝛis nr̃i aurigã teſpᷣbeas.cureſq; vt be
ne diſſimulatus ignis nõ fiat apertus:ego me tibi cõmedo:do:deuoueo: obſeqre
furoꝛi:nedũ obpugnat᷑ magis incendat᷑.Cura vt ſiinul cõuenire poſſumꝰ:q̃ fa⸗
cto mox bumiliabit᷑ ardoꝛ tolerabilioꝛq; reddet᷑. Tu ſcis adit?domꝰ:ſcis qñ vir
abeſt: ſcis quõ me valeas introducere.Frater viri aduertẽdus ẽ qͥ eſt ad bas res
nimiũ ꝑſpicax:lucretiãq; tãq; locũ germai teneat magna cura cuſtodit:vniuerſa
q; lu cretie vᷣba euerſas ceruices:gemitꝰ:ſcreatꝰ:tuſſim:riſus.attẽte ↄſiderat hũe
eiudẽ ſnia eſt:nec ſine te fieri pot.Aſſis ergo ⁊ qñ abfuturus ſit vir meinſtrue:re/
manentẽq; fratrez diuerte:ne cuſtos affixus lucretie ſit:neve cuſtodes adbibeat
glios tibi credet: ⁊ dij faxint hac foꝛtaſſe ꝓuiſionẽ tibi comittet.quã ſi ſuſcepe⸗
intromittere ⁊ amoꝛẽ lenire furentẽ.Ex bis ꝙ emergãt vtilitates arbitroꝛ te pꝛo
tua pꝛudetia palq cernere. Seruabis nãq;ʒ in pꝛimis hbonoꝛc domꝰ: amoꝛẽ teges
qͥno poſſet abs vꝛa infamia manifeſtari. Sobꝛinaʒ tus in vita teuebis:menelao
vxoꝛẽ cuſtodies:cui nõ tã obeſt vna nox mihi cõceſſa neſcijs oibus 3* ſciẽte po⸗
pulo illq ꝑdiderit me ſequẽtẽ nupta ſenatoꝛi romano ſecuta eſt ippia liddũ at pba
ron ⁊ nilũ famo ſaq; menia lagi. Quid ſi me domi nobilẽ pocecn lucretia
ſed ſtatuat qᷣ dedecus vii genernis ds ppli niſus nodũ via ſe totid aulcatig inf⸗

ns ⁊ me iuueris( vt ſpero ſiuuãda res eſt. Doteris em̃ me ciã dũ ceteri doꝛmient

mia diceret foꝛ ſitan aliqs abſumẽda potiꝰferro aut extinguẽda venenis eſt mu/
lier q; id agat. Sed veilli qui ſe humano ſanguine polluit ⁊ maioꝛi ſcelere vindi/
cat minus. Mo augenda ſut mala ſed minuẽda.Mos hoc ſcimus ex duobꝰbonis
melius eligendũ: aut ex malo ⁊ bono ꝗqð ſit bonũ:ſed ex malis duobꝰqð minꝰob⸗
ſit. Omnis via piculi plena eſt:ſed hec quã mõſtro minꝰ habet diſcriminis pꝑ quã
nedũ tuo ſanguini conſules ſed mipi etiã ꝓderis qͥ pene inſanio dũ mei cã lucre
ciã video cruciari.Cui potius eẽ odio velle q; te rogare.Sʒ hic ſumꝰ: eo deducta
res eſt. vt niſi tuis artibꝰtua cura ingenio atq; ſolicitudine nauis regat᷑: nulla ſa⸗
lutis ſpes maneat. Juua igit᷑ ⁊illꝗ ⁊ me tuaq; domũ abs nota cõſerua:nec me pu
tes ingratũ.Scis apud ceſarẽ quãti neiſeal petieris impetratũ tibi efficiam
Et hoc tibi ante oĩa polliceoꝛ doq; fidẽ:palatinũq; comitẽ te futurũ:oẽmq; tuam
poſterioꝛitatẽ hoc titulo gauiſurã.Ego tibi lucretiã meq; ⁊ nrin amoꝛẽ ⁊ famam
nr̃am:⁊ tui generis decus cõmitto:tueq; mãdo fidei:tu arbiter es.oia bec in te ſi/
ta ſunt:vide quid agas:⁊ ſeruare potes iſta ⁊ ꝑdere. Subꝛiſit bis auditis panda
lus factaq; moꝛula: noꝛq bec euriale vixit.⁊ vtinã nõ accidiſſent:ſʒ eũ in locũ ſicut
abs te dictũ eſt res redijt:vt neceſſe ſit me qd iubes efficere:niſi uſm genusaffi/
ci ↄtumelis:⁊ ſandal ingens cupiã exoꝛiri. Ardet mulier ſieut dixti:⁊ impotẽs
ſui eſt: niſi occurro ferro ſe ſodiet. aut ex feneſtris ſe dabit pᷣcipitẽ: nec vite i⸗ ſibi
nec honoꝛis eſt cura. Ipſa mibi ſuũ ardoꝛẽ patefecit. Reſtiti increpaui lenire flã
mã ſtudui:nihil ꝓfeci: oia pterte paruifacit. nibil niſi te curat: tu illi ſp in mẽte ſe
des te petit: te deſiderat. te ſolũ cogitat:ſepe me vocitꝗs.Audi pꝛecoꝛ euriale di/
xit ſic mulier ex amoꝛe mutata eſt vt iã nõ eadẽ videat᷑. Heu pietas beu doloꝛi nul
la pꝛius in vrbe tota vel caſtior vel pꝛudẽtioꝛ lucretia fuit. Nira res ſi tantũ iu⸗
ris natura dedit amoꝛi in mentes hbumanas. Medendum eſt buic egritudini nec
alia cura eſt niſi quã tu monſtraſti.Accingã me buic operi:teq; dum tempus erit
còmonefaciã: nec ex te gratiã quero.quia nõ eſt officiũ boni vini cũ is nibil pꝛomeę
reat᷑ gram poſcere. Ego vt vitẽ infamis noſtre iminentẽ familie boc age quod ſi
tibi coducit. nõ pꝛopterea ſum amandus. At em̃ eurialus inquit. Ego vel ſic tibi
gram habeo ⁊ creani te comitẽ vt dictũ eſt curabo. modo tu dignitatẽ iſtam non
pernas. MHõ ſperno inquit pandalus. ſed ne binc ꝓfecta ſit volo. ſi ventũ eſt libe
re veniat. nibil ego ↄditionale facio. Si potuiſſet hoc te neſciẽte fieri.mea vt oga
apud lucretiã eſſes libentius egiſſem. Aale ⁊ tu vale retulit eurialus: poſtq; aim
recddidiſti. fac finge inueni effice vt ſimui ſimus. Laudabilis pandalus letuſq;
gbijt:tuʒz ꝙ tanti viri gram inueniſſet:tum eꝙ ſe ia comite eſſe ſperabat: cuius di/
gnit atis tato erat auidioꝛ.quãto ſe minꝰcupere demonſtrabat. Sũt em̃ hoies qͥ/
dam vt mulieres:q̃ cũ maxime nolle dicũt:tus maxime volũt. Nic lenocinij mer
cede ſoꝛtitus eſt comitatuũ.⁊ aurea bullã ſue nobilitatis poſteritas demonſtrabit
In nobilitate multi ſũt gradus mi mariane:⁊ ſane ſi cuiuſibet oꝛiginẽ queras:ſi-
ut mea ſnia fert:aut nullas nobilitates inuenias aut admodũ paucas.que ſcele
ratũ nõ habuerũt oꝛtum.Cũ em̃ hos dici nobiles videamꝰ qui diuitijs bal undãt
diuitie vo raro virtutis ſunt comites.quis non videt oꝛtũ eſſe nobilitatis dege/
nerẽ. Hũc vſure ditarũt. Illũ ſpolia. Pꝛodition es aliũ.Hic veneficijs ditatꝰeſt.
Ie adulationibus. Huic adulteria lucrũ pᷣbent. MNonullis mendacia ꝓſunt: ꝗ/
Hqã faciunt ex cõiuge queſtũ: quid ex natis. pleroſq; homicidia iuuant. Rarus ẽ
iuſte diuitias cõgreget. Nemo faſin amplũ facit niſi qui oẽs metit berbas: con
gregãt hoĩes diuitias multas.nec vnde veniãt ſed q;multe veniãt querũt:oibus
bis verſus placet. Ande bas babeas qrit nemo ſed oportet babere. Poſtqᷓ; vᷣoᷣ
plena eſt archa:tũc nobilitas poſcit᷑:q ſic queſita nibil eſt aliud q; pᷣmiũ iniquita-
tis. M)aioꝛes mei nobiles habiti ſunt. Sʒ nolo mibi blandiri.nõ puto melioꝛes
iſſe ꝓauos meos alijs q́s ſola excuſat antidtas.qꝛ nõ ſũt in memoꝛia coꝝvicia
Mea ſnia nemo ẽ nobilis niſi vtutis amatoꝛ. Nõ miroꝛ aureas veſtes eqs canes
oꝛdineʒ famuloꝝ lautas mẽſes:marmoꝛeas edes vilias pᷣdia piſcinas iuriſditio⸗

nes ſiluas. Mã bec oĩa ſtult? aſſeq põt:quẽ ſiqs nobilẽ dixerit ipe fiet ſtultꝰ Pãda
lus nr lenocinio nobilitatꝰ eſt. Mõ multis poſt dieb? rure int᷑ meneiai ruſticos ri⸗
xatũ ẽ: ⁊ occiſi nõnulli qͥ plꝰ ſatis biberãt.opuſq; fuit ad res coõponẽdas menelaſ
ꝓSficiſci. Lũ lucretia mi vir mmeit gennie⸗ es hõ debiliſq;.eqͥ tui Suit᷑ icedũt qre gea/
dariũ aiiquẽ recipecõmodatũ.Cuũq; ꝑcũctarer᷑ vbi n ełt aliqs optimũ iqt pʒdaa
lus ni falloꝛ eurialꝰbʒ:⁊ tibi libẽs ↄcedet ſi me vis petẽ. Dete inqͥt menelaꝰ. Ro/
gat eurialꝰmox equũ iuſſit adduci. Iſq; ſui gaudij ſi ign receꝑit:ſecũq; tacit e di/
xit. Tu meũ equũ aſcẽdes menelae:ego tuã vxoꝛẽ eqtabo. Cõuentũ erat vt noci
ad boꝛꝗ qntã : vico eurialꝰect:ſperaretq; bñ ſi cantãtes pãdalũ audiret.Abierat
menelaꝰiq; celũ noctis obduxerãt tenebꝛe. Mulier i cubili tᷣs manebat. Euria
lus añ foꝛev erat ſignũq; moꝛabat᷑.nec cantũ audiebat nec ſcreatũ. Jã pᷣterierat
boꝛa. ⁊ vt abiret eurialꝰſuadebat achates deluſũq; dicebat. Ouꝝ erat amãati rece
dere ⁊ nũc vnã nũc aliã cãm manẽdi q̃rebat. Hõ canebat pãdalꝰqꝛ menelai frat
domi mãſerat ⁊ oẽs adit ſcrutabat᷑ ne a iſidia fieret noctẽq; trabebat inſõnẽ
Cui pãdalꝰ nũqᷓ; ne inqt bac nocte cubatũ ibimꝰ.iq nox mediũ poli trãſcẽdit axẽ
⁊ me guis occupat ſõnꝰ:miroꝛte cũ iuuenis ſis ſenis hꝛe nam:qͥbꝰſiccitas ſomnũ
aufert. nec vnqꝙ doꝛmiũt niſi paululũ ꝓpe diẽ dũ currꝰvoluit᷑ ſeptẽtrional elicos:
cũ iã tos eẽt ſurgẽgi:eamꝰtandẽ doꝛmifũ.qͥd ſibi volñt he vigiie.Eamꝰ inqᷣt aga
menõò ſi tibi ſic videt᷑:antea tñ inſpiciẽde ſũt foꝛes an ſat firmate ſint nefuribꝰpa/
teant: veniẽſq; ad oſtiũ nuc vnã nũc aliã ſerã admonuit ⁊ peſſulũ addidit. Erat
illicingẽs ferrũ að vix duo poterãt leuare:q̃ nõnũq; oſtium claudehat᷑ qd poſtq;
agameno leuare ñ potuit. Juua me inqt padale adimoueamferrũ h oſtio. tũ do⸗
mitũ ibimꝰ. Audiebat bos ᷣmões eurial ⁊ actũ ẽ tacitꝰ ait. Si hᷣ ferramẽetũ adiũ
git᷑. Tũ pãdalꝰqͥd tu paras agamenòõ tãq; dom? obſidẽda ſit firmare oſtiũ ꝑaras
an tuti ſumꝰi ciuitate.libertas h̊ ẽ ⁊ des oibꝰeaqẽ.tũ hoſtes ꝓcul ſũt qᷣbꝰcuũ bella
gerimꝰ floꝛctini:ſi fures times ſʒt dauſũ ẽ.ſi hoſtes nibil ẽ qð bac idomo te poſſt
tueri. Ego hbac nocte ũ ſubibo h̊ onꝰ.qꝛ ſcaꝑulas doleo ⁊ infra ſuʒ fract? nec geſtã
dis oneriꝰ ſuʒ idoneꝰ:aut tu leuꝗ aut ſine. Aah ſat eſt int agamenõ doꝛmitũqʒ
ceſit.Lũ eurialꝰmanebo adbuc h oꝛã ait ſi foꝛte alids adaꝑiat.Oedebat ach atẽ
moꝛe:tacituſq; maledicebat eurialo q̃ ſe tadiu retineret inſonẽ. Mec diu maſuʒz ẽ
cũ ꝑ rimulã viſa lucretia ẽ.paꝝ qͥd luminis ſecũ ferẽs vᷣſus quã pgẽs eurialꝰ. Sal
ue mi aie lucretia dixit.At illa exterrita fugere pᷣmũ voluit:exide recogitas qᷣs tu
es vir ait. Eurel nrin It eurialꝰ. Api mea voluptas iã mediã noctẽ te hic oꝑioꝛ
Agnouit lucretia vocẽ ſ qꝛ ſilationẽ timebat nõ pꝛiꝰ auſa ẽ aꝑire q; ſecreta int᷑ ſe
tm̃ nota ꝑcepit O bec magno laboꝛe ſeras remouit. Sʒ qꝛ plima ferramẽta foꝛeſ
retinebãt qᷓ manꝰfeinea ferre nõ potat ad ſemipedis dũtaxat amplitudinẽ oſtiũ
patuit nec hᷣ ait obſtabit eurialꝰextenuãſq; ſuũ coꝛpꝰꝑ. dextrũ latꝰ ſtro ſeſe ↄiecit
mlierẽq; mediã qplex?c᷑. Achates extra i excubijs mãſit. Tũ lucretia ſiue timoꝛe
nimio ſiue gaudio exaiata int᷑ euriali deficies bꝛachia pallida facta ⁊ omiſſo vᷣbo

—

ac oculis clauſis.ꝑ oia ſilis mortue videbat᷑ niſi ꝙ adbuc caloꝛ pulſuſq; manebat
xterritꝰ curialus ſubito caſu qͥd ageret neſciebat ſie ecũq;. Si abeo moꝛt ſuz rerq
feminã ĩ tanto diſcrimine deſeruerið.Si maneo interuenerit agam enon aut ali⸗
ex familia ⁊ ego perierim. Heu amoꝛ infelix q; plus fellis q;ᷓ mellis babes. Mõ tã
abſinthiũ ẽ main̈ tu. Quot iã diſcriminibꝰ obieciſti:qͥt moꝛtibꝰ meñũ caput de/
uouiſti. Hoc nũc reſtabat meis in bꝛachijs vt feiam exaimares. Cuxr me nõ potiꝰ
interemiſti. Cur nõ me leonib? obieciſti. eu q;optabiliꝰerat in huiꝰ me potiꝰgre
mio qᷓ; iſtã i meo ſinu defeciſſe. Nicit amoꝛ viꝝ abiectaq; ꝓpꝛie cura ſaluſj cũ feia
mãſit:eleuãſqʒ altiꝰ mutũ coꝛpꝰatq; deoſculãs madich lacrimis. Heu lucretia in/
qᷣt vbi nã gẽtiũ es vbi aures tue.Curnõ rũdes.Cur nõ audis.aꝑi oclos obſecro
meqʒ reſpice. arride mihi yt ſoles.tuꝰbic eurialꝰ aſſum:tuus te amplectit᷑ eurialꝰ
mi de Aur meñ ↄtra baſias miroꝛ obiſti an doꝛmis vbite qᷓrã. Cur ſi moꝛi vole
bas nõ me monuiſti vt me occidiſſeʒ vna tecũ:niſi me audis en iaʒ latꝰ meũ nbien
nn big

eurialus referebat:tu emilia tu venꝰipᷣa:⁊ ni
bat.Eleuataq; nõnũq; lodice:ſecreta ꝗᷓ nõ viderat antea ↄteplabat᷑:⁊ plus dice-
at iuenio q; putarã.Talẽ lauatẽ vidit acheon in fonte dianã.Quid bis mẽbꝛis

graminis edat. Da mibi noctẽ vt alcumene dediſti. Cu
bile retenajs auroꝛa Si tãgrata iſlli eſſes q; mihi lucretia:haud tã mane ſurgerete
ppmitteret. Mucq; mibi nox viſa eſt bac aenorr ge
rim. Sic eurialus nec minoꝛa dicebat lucretia. Hec oſculũ nec verbũ ixrepenſa/

Mocte ꝑacta cũ crines ſuos ex occeano tolle

giadius ? ammbos babebit exitusvnꝰ. Ach vita mea: ſuautũ tne: delicie mee: ſpes

vnica:integra qᷣes. Siccine te ꝛucretig gerdo:gerolie oculos:eleua caput.toduʒ
P

moꝛua es video:adhuc cales:adhuc ſpiras.Cur mibi nõ loq̃ris. Sic me recipis
as hec me gaudia vocas:hãc mihi das noctem. Aſſurge oꝛo requies mea:reſpice

tuũ eurialu.Aſſum eurialus tuꝰ. At ſic fatus lachꝛymaꝝ flumẽ ſupra frõtẽ ⁊ mu/

lieris timpoꝛa fluit:qͥbus tã qᷓ; roſaꝝ aqͥs excitata inulier q̃i de graui ſõnoſſurrexit

——

amãꝗtẽqʒ vidẽs.Heu me inqͥt euriale vbi nã fui.Cur nõ me potiꝰabire ſiniſti.bea

ta iꝗ moꝛiebar in tuis manibꝰ:vtinꝗ ſic excederẽ anteqᷓ tu bac vꝛbe deccderes.
Cũ ſic inuicẽ fant᷑ in thalamũ ꝑgũt vbi talẽ noctẽ habuer̃t qlẽ credimꝰ int᷑ duos

amantes fuiſſe:poſtq; nauibꝰaltis rapta helenã paris abduxit: tanq;ᷓ dulcis nox

iſta fuit:vt ambo negarẽt ta bene inter martẽ venerẽq; fuiſſe. Lu meus es gami/

nides:tu me ypolitus dya medeſq; meus dicebat lucretia. Lu mibi pollixena es
pa: nücos nũc genas nũc oculos cõmẽda

foꝛmoſius:qd cãdidius. Ja redemi ꝑicula.Quid eſt qdð ppter te nõ debeat ſuſtine

ci.Opectus decoꝝ.O papille pᷣmende:vos ne tãgo:vos ne habeo:vos ne meas

incidiſtis manꝰ.O teretes arctus.O redoles coꝛpus:te ne ego poſſideo. Nunc
inon facilieſt qñũ gaudiũ boc eſt reces neq; interueniat calamitas. Aie mi teneo

te an ſomnio.vera ne iſta voluptas ẽ an extra mentẽ poſitꝰ ſic reoꝛ. Mõ ſomnio:

certe vera res agit᷑.O ſuguia baſia.O dulces amplexꝰ.O melliflui moꝛius. Me⸗

mo me felitius viuit nemo beati?. Sed beu q;ueloces boꝛe: inuidia nox: cur fu

Mane apollo:manę apud inferos diu.Cur equos tãcito in iugũ trabis:ſine p

bi noctẽ vt alcumene dediſti.Cur tu tãrepẽte citoni tui cu/

uis apud butanos dacoſq́; fue/
tũ pᷣterijt. Stringebat hic ſtringebat illa:necpoſi venerẽ lam iacebãt. Sed vt an
they exterta Valſchio⸗ reſurgebat:ſic poſt belſũ alacnioꝛes illi robuſtioꝛeſq; fiebãt
Mocte gacta cu ennes ſue ano tolleret auroꝛa diſceſſuʒ eſt. Hec poſt mł
tos diesregendi copia fuit. reſcentibvietim cuſtodijs. Sed ia ſupauit amoꝛ
viqqʒ tandẽ cõueniedi reperit q̃ vſi amãtes ſunt. Interea ceſar qᷣ iã eugenio recõ
ciliatus erat:rom petere feſtinauergt. Senſit hec lucretia. Quid em̃ non ſentit

Smoꝛ:qut quis fallere poſſet amate. Sicigit᷑ lucretia ſcripſit eurialo.

fidę ſi de te quicꝗz merui:aut fuit tibi quicq; dulce men:miſerere infel 18
Mõ peto 4 maneas:ſᷣ tolle me tecũ. Fingã me veſpe bethleẽ petẽ velle:vnicãq;

— Rygetig ſcnbit eurialo.
J poſſet animꝰmeę? iraſcit. erec L
amnat te ; memag ſnus meꝰ:nullaq; põt ex cqᷓ aduerſus te moueni.en
mi coꝛ:qde ꝙ mihi ceſarẽ nõ dixiſti receſſurũ. Ille itineri ſe parat:nęctu h̊
manebis ſoo.Quid obſecro de me fiet:qd agã miſera vbi quieſcã:ſi me relinquis
nõ viuo biduũ. Perago bas lr̃as meis lacrimis maclcas: tuã dexterꝗᷓ 7 dataʒ

„

erere infelicis amãtis

7„ 4

recipiꝗ anu.Aſſint ullic duo treſue famuli ex tuis mneq; recipiqt:nibil negocij ẽ vo
lentẽ eripere. Mec tibi dedecoꝛi puta. Hãs ⁊ fili? EFkiatmi Zↄiugẽ ſibi raptꝗ parauit
nõ iniuriaberis viro meo. Is em̃ omnino mne ꝑditurus eſt. Ma niſi me abducas

moꝛs illi me auferet. Sz noli tu eſſe crudelis meq; moꝛitura relinquere ꝗᷓ te plu/
ris ſemꝑ ꝙ ine feci. Ad hec eurialus in hunc modũ ſcripſit.

K A merr Reſponſio curia.
Elaui te vſq; nũc mea lu cretia ne te nimiũ afflictares anteq; tempus eẽt.
Scio moꝛes tuas⸗ noni teſi teniinie crucias. Hec ceſar ſic recedet vt nõ
ſit reuerſurus. Ex vꝛbe poſtq;

xlit reuerſun vib reucrter n. Poe er eſt nobis in patriam.
MN ſi ceſar aliã via fecerit: me certe ſi vixero requcẽ videbis: negetq; mnibi patris

iraſci tibi iã ſuccenſerẽ ꝙ abiturũ te diſimulaſti. S,⸗

e
litu
Nem
s.
.
dan
pia
leſt⸗
vrb⸗
ſegt
mec
lien
tens
Joͤ
Gſe
aſtr
nsi
⸗
coſ⸗
ret⸗
ſent
eg
blta/
dabon
ſig
nitzs⸗
she
ſus.
Vee
litue
ſolal
eßln
imin
nli

oh
ge S

ſuſcß
frer
ſuiteg
lquitz
Dorik
lhätne
ſeſte.
Pence
ſſope
bisda
ſiczer⸗

r

Nlzen

ee:ſpes
o;
reappis
reſpice
uln⸗
unext
dats.
nt doos

—

2

ſupi:etrabũdoq; ſilemq; reddẽt vlixi niſi hue reuertar. Reſpira ;miaie ſumeq;
vires noli te macerare:qͥn viue potiꝰleta. Qð dicis de raptu eſſet mihitum gra⸗
tũ tuʒ iocũdiſſimũ. Mec mihi maioꝛ voluꝑtas pᷣſtani poſſet qᷓ; te ſo bhabere meßß
ac meo ex arbitrio potiri. Sʒ cõſulendũeſt magis honoꝛi tuo q; mee voluptatłi.

Exigit nãq; fides tua qua me cõplexa es:tibi vt cõſiliũ fidele pᷣbea:⁊ qð in reʒ ſit
tuã. Lu te ſcis pᷣnobilè eẽ ⁊ in clara familia nupta. Nomẽ babes tũ pulcerrime:
tũ pudiciſſime mulieris:nec apud italos ſolus tua fama claudit᷑: ſᷣ ⁊ theutones ⁊

panonij ⁊ bohemi ⁊ oẽs ſeptetriones populituũ nomẽ agnoſcũt. O ſi ego te ra

piã mitto dedecus meũ qð tui cã floccifacerẽ. Qua ignominia tuos afficeres ne

ceſſarios:quibꝰdoloꝛibꝰ tuã matrẽ pũgeres:quid de te diceret᷑.qs rumoꝛ exireti

vꝛbẽ. Ecce lucretiã qᷓ bꝛuti cõiuge caſtioꝛ menelopeq; melioꝛ dicebat᷑iq mechuzʒ

„

ſequit᷑ imemoꝛ tomꝰ parẽtũ ⁊ patrnie. Hon lucretia ſʒ yppia eſt veliaſonẽ ſecuta

medea. Heu meę quatus meroꝛ cũ de te talia dici ſentiré. Nuc amoꝛ noſter clã eſt
nemo te nõ laudat. Rapina turbaret oia:nec vnqᷓ; talaudata fuiſti q; tũc vitupe/

reris. Sʒ mittamꝰfamã:quicqͥd amoꝛe ꝑfrui nro nõ valeremꝰ.Ego ceſari ſeruio

Is me virũ fecit potentẽ diuitẽ:nec ab eo recedere poſſum ſine mei ſtatus ruina

q ſi eũ deſererẽ nõ quirẽ te decent᷑ bꝛe:ſi curiã ſequerer nulla quies eẽt: omni dieę

caſtra moueimꝰ. Nuſq́; ceſari tanta moꝛa fuit:quãta nũc ſenis. Idq; belli neceſſi
tas fecit ꝙ ſi te circũducerẽ ⁊ q̃i publicã femina in caſtris habere:vide qᷓ; eẽt mibi
⁊tibi dedecoꝝ.His ex rebꝰobſecro te mea lucretia mentẽ vt iſtam exuas:boniqʒ;
cõſulas.nec furoꝛi magis q; tibi blandiaris.Alius foꝛtaſſis amatoꝛ aliter ſuade-
ret ⁊ vltro te fugere pcaret᷑ vt te q;diu poſſet abuteret᷑:nil futuri pꝛouidus duʒ 5
ſenti ſatiſfaceret egritudini. Sʒ is nõ eſſet amatoꝛ verus qui libidini magis q; fa
mecõſuleret.Ego męa lucretia qð frusi eſt moneo. Mane hic terogo:nec me du
bita rediturũ.Quicqͥd apud etruſcos incũbet agẽdu ceſari mibi cõimitti curabo

daboq; operã vt te frui abs tuo incõmodo poſſiõ. Aale viue ama nec meũ qᷓ; tuꝰ

eſt ignẽ purato minoꝛ᷑:aut mne nõ inuitiſſimũ hinc abſcedere. Iterũ vale mea ſua
vitas ⁊ anime cibꝰ mee. Acquieuit his mulier ⁊ imꝑata factura reſcripſit. Dau
cis poſt diebꝰeurialus cñ ceſare romã prexit:nec diu moꝛatillic febꝛib? eſt in cen
ſus. Infelix penitus qͥ cũ arderet amoꝛe.febꝛiũ q̊ cepit ignibꝰeſtuari.Cũq; iam

vires amoꝛ extenuaſſet adiectig moꝛbi doloꝛibꝰ paru ſuꝑerat vite:tenebat q; ſpi
ritus medicoꝝ remedijs bee manebag eſar dietim ad eũ veniebat ⁊ qi filiũ
ſolabat oẽſq; curas apollinis adhi be Anulle
qᷓ; lucretie ſcriptũ quo viuentẽ illã ⁊ ſoſpitẽ cognouit.Que res febꝛes aliquatiſꝑp

inis adhiberi iubebat. Sed nulla valentioꝛ fuit medela

iminuit eurialũq;ʒ ſurgere in pedes fecit.qui ⁊ coꝛonationi ceſaris interfuit: ac ibi
miliciq ſuſcepit ⁊ aureũ calcar. Poſt hec cũ ceſar paruſiũ peteret:is rome manſit

nondũ ex integro ſanus. Exinde ſenas venit q;nis adbuc debilis extenuatuſq; fa
cie.Sed intueri potuit nõ alloqui lucretiã.Epiſtole plures vtrinq; miſſe ſunt rur
ſuſq; de fuga tractatũ eſt. Criduo illic manſit eurialus dum ſibi aditus oẽs vide

ret ereptos:.receſſum eius amãati renunciauit.Nũqᷓ; tanta dulcedo in ↄuerſando
fuit:quãta in recedendo meſticia. Erat in feneſtris lucretia per vicũ iam eurialus
equit abat:bu midos oculos alter in alterũ iacerat. FYlebat vnꝰ flebat alter:ambo
doloꝛibꝰvꝛgebant᷑ vt qͥ ſuis ex ſedibꝰcoꝛ auelli violent᷑ ſentiebãt. Si qs in obitu
quãtus ſit doloꝛ ignoꝛat duoꝝ amãtũ ſeꝑationẽ ↄſideret uis maioꝛ h̊ anxietas
ineſt ⁊ cruciatus ingentioꝛ. Dolet animꝰin moꝛte qꝛ coꝛpꝰ relinqͥt amatũ:coꝛpus
abſente ſpũ nec dolet nec ſentit.At cũ duo inuicẽ ↄglutinati ꝑ amoꝛẽ vniꝰ ſunt ai
tãto penoſioꝛ eſt ſeꝑatio qᷓnto ſenſibilior ẽ vtriuſq; dilectio.Et hic ſane iã nõ erãt
ſpũs duo:ſ̊ quẽadmodũ inter amicos putat ariſtophbanes vniꝰ aię duo coꝛpoꝛa
facta erãt. Itaq; nõ recedebat animꝰab aio:ſᷣ vnicus amoꝛ ſcindebat᷑ ipuos.CLũ
coꝛ in partes diuidebat᷑:mẽtis ꝑs ibat ꝑs remanebat.⁊ oẽs inuicẽ ſenſus diſgre

gabant᷑ ⁊a ſeipſis diſcedere flebãt. Mõ mũſit in amãtiũ faciebꝰ ſanguinibꝰ gutta

niſi lacrime fuiſſent ⁊ gemtus.Similimi moꝛtuis vidcbãt᷑.Quis ſrihere sre-
. K iij

ferre qs cogitare poſſet. illoꝝ mentiũ moleſtias:niſi qui aliqñ inſaninit. Laodo⸗

mia recedẽte ꝓtheſelao ⁊ ad ſacras ylij pugnas exeunte exanguis cecidit.Eades
pal ; viri mortẽ agnouit: viuere ampliꝰ minime potuit.Dido pheniſſa poſt fa/
talẽ enee receſſum ſeipᷣam interemit. Hec poꝛcia poſt bꝛuti necem veluit ſuꝑeſſe.
Mec nr̃a poſtq; eurialus ex viſu receſſit in terrã collapſa ꝑ famulos recepta ᷑: cu
biliq; data donec reſutmeret ſom̃. At vo ad ſe redijt.veſtes aureas purpureaſq; ⁊
oẽm leticie recluſit oꝛnatũ: viliſq; tunicis vſa nũq; poſtbac cãtare audita e: nũq;
viſa ridere nullis facecijs:nullo gaudio:nulliſq;ʒ vnq; iocis in leticiã potuit reus
cari. Quo in ſtatu dũ aliquãdiu pᷣſeuerat egritudinẽ incidit.⁊ qꝛ coꝛ ſuũ abierat:
nulliq; menti dari cò ſolatio poterat:inter multũ ploꝛãtis bꝛachia matris: ac col
lacrimãtis ⁊ fruſtra cõſolatoꝛijs verbis vtentis neceſſario indignatẽ aiam exala
uit. Eurnialus poſtq; ex oculis nũꝙᷓ ſe viſurũ abijt:nulli intereundũ locutꝰ: ſolã in
mẽte lucretiã gerebat: ⁊ an vnqᷓ; reuerti poſſet meditabat᷑:venitq; tandẽe ad ceſa/

rẽ paruſi manẽtẽ:quẽ deindeſerrariq mantu tridentũ cõſtantiã ⁊ haſileã ſecu⸗
tus: ac demũ in bũgariã atq; bobemia:ſed vt ipſe ceſarẽ ſic e lucretia ſequebat
in ſomnijs nullãq; noctẽ ſibi quietã ꝑmittebat.Quã vt obijſſe ver amatoꝛ aono
uit. magno doloꝛe ꝑmotus.lugubꝛẽ veſtẽ recepit: nec cõſolationem adimiſit niſi
poſtq; ceſar ex vucali ns virginẽ ſibi tum foꝛmoſam tuʒ caſtiſſimã atq; pan
dcutè mrimanio iunxit. Habes amoꝛis exitum mariane mi amꝗ̃tiſſime: nõ ficti
neq; felicis. Quẽ qui legerint ꝑiculũ ex alijs:faciat qdð ſibi ex vſu fiet. Nec amato

rũ bibere poculũ ſudeane gudd ogeplus aloes babet qᷓ; mellis.Aale.Ex wien

4

6ä iii. 2=ð
Epitbaphiũ mittit eo patauiee. Laiſolg ero.
ſuꝑ mire laudis lapide tumbail. Epiſtola. cxv.
Euerẽdiſſimo in rpo patri ⁊ illuſtri pꝛincipi dño leonardo epᷣo patauieñ.
dño ſuo magno ⁊ futuro maximo.Eneas ſiluius poeta imialiſcq; ſecreta-
rius.S.p.d. Baſilicã diui ſtepbaui ꝓthomartyris cui pᷣſidęs in vꝛbetua
patauieñ.cũ nupꝑ intraſſeʒ mirarerq; veteres ſepulturas. Mihil indt magnificus
caſpar cãcellariꝰ adhuc vidiſti. Moderni epi ſpectandus eſi lapisl. Sequentie;
die cũ viri pſiates adueniſſent. Silueſter cbiemeñ.epᷣs ac iohes mr regie came⸗
re. u illos cũ cãcellario poſtq; ſoleni pꝛadeo reereaueras:vt lapiee cemeret 20
quxiſti. MNec dedignat? es me qz vna inter ſpectatoꝛes vocare. Lidis miriſnicumm
marmoꝛ q tãſubtili ingenio ſculptũ erat:vt vel phigie vel pꝛaxitelis opꝰ videri
potuerit nec meo iudicioſ q̃ tñ romanas ſtatuas cõtẽplat?ꝰſum altioꝛis ea nce

qcq;ᷓ buic oꝑi poterat adiungi. Nera tua illic iacebat imago. Job in vtrũq; la t*

erat inſculptus. Suꝑ pect?tuũ crucifixus reſidebat. In infulis q́z circa beatã vir
gẽ bis tua effigies cernebat.Ad acs tuos duo leones tã viuis ſiles vt terroꝛe
inijcerẽt aſpiciẽtibꝰ: Angeli vndiq; di volates aſtabqt. Arma tũ tua tu⸗ ecclie in
pleriſq; locis viſebant᷑.Laudaui ergo te mirũimmodũ qᷣ etſi altũ tenes dignitat
radũ multaſq; poſſides opes:nõ tñ eſſe te hominẽ obliuiſceris.ſᷣ qð eſt hominis
fapiẽtis ⁊ moꝛtaiẽ te noſcis ⁊ de moꝛte ſedulo cogitas. Quo fit vt teno niſi iuſtũ
nidicare noſai. mm à̊ viuẽdo moꝛiturũ ſe cõtinuo meditat᷑: is ꝓculdubio ⁊ vitã
ducit meliorẽ ⁊ cũ dies obitus adeſt minꝰangit᷑. Quia zuiſa ia cula(ſicut grego⸗
rius inqͥt minus nocẽt ⁊ facile cõtẽnit huiꝰ mudi blandicias ⁊ inqnamẽta refu⸗
git ̊ ſemi cogitat ſe moꝛiturũ. Enũ tñ in tuo ſepulcro defuit. qꝛ nõ erat ibi epita
phiũ te actuis virtutibꝰdignũ. ANolui g (upplere defectũ edidiq; nõnullos ele-
gos. qui ſi placebũt in aliqͥ ex lapidibꝰ ſarthophagi tui poterũt inſculpi⸗ ag poſte
ritatis deduci memoꝛiã: vt nõ ſolũ pñtes ſ̃ etiq futuri populi qlis pᷣlat fueris ⁊ q;

pcurẽt. Aale optime ⁊ fac ꝙ tuus eness ſi phas eſt dicere tuiſſimus fiat.

Promotozialcoff. Epiſtola. cxvj.

ecclie vtilis recognoſcãt. Et qͥ tibi ſuccedẽt nõ locũ dijtaxat ⁊ ptutes tuas bᷣe

den
ter
füger
ſumt
nim⸗
dubi
elſt
Se
tef
ſa in

and

d

teo

Euerẽdo pi do epo cõſtañ. neas ſaluius ⁊ michael de phullendoꝛſr ſe⸗
AIetarij regij. S. p. v. Keuerẽde in xpᷣo pꝛ ⁊ dñe. Obtinuit ſuꝑioꝛibꝰ vicb
hphonoꝛabilis. Cuic anaieſtate regia pmariaru precu 738: P aliqᷓ bñficio
ccleſiaſtico ſibi cõferẽdo ad tuã collationẽ ſpectate. Hũc vo cũ eiſdẽ ſr̃is ad qe
paternitatis pñtiã ꝓficiſcit᷑:ſperãs in oculis tuis gratã ꝓmotionẽ inuenire. Ae-
rũ qꝛ idẽ.Cuicius nobis ꝑ plurimũ ↄuerſatus ẽ:nobiſq; retroactis tꝑibꝰobſequio
ſuin ſe pᷣpuit ⁊ acceptũ:⁊ eñ ſeinꝑ boneſtũ ⁊ ꝓbum inuenimꝰ. Mõ indignũ puta-
uimꝰbas nrᷣas lr̃as in eius recõmendationẽe tibi cõſcribere.Quapꝛopterlicet nõ
dubitemꝰ paternitatẽ tuã cũ intuitu vᷣtutũ ſuarũ:tum maxie ob reuerentiã regie
celſtudinis beniuolã ſibi ⁊ af ectã eſſe. Rogam? tñ vt eti noſtro intuitu. Cuiciũ
Vm recipias comendatũ. vt ꝑ tui fauoꝛis pſidia q;pꝛimũ regiarũ pᷣcũ ſoꝛtiri poſ/
lt effectũ. In qua re reputabimꝰ?ſpãlem graʒ a tua paternitate recepiſie viceucx

ſa in nobis poſſibilibꝰ ad tua beneplacita nos offereétes.

Pꝛomotoꝛiales lre. Epiſtola. cxvij.

BStar ro mane regice cãcellarie. Reuerẽdo pii epᷣo conſtañ.dño ſuo.S.p.
d. Licet merita nr̃a nulla pceſſerunt quoꝝ vigoꝛe peterea te aliq̃q audere
xebeamꝰ. Quia tñ res iuſta ẽ ꝓ ꝗᷓ interuenimꝰ? ⁊ benignitatẽ tua nõ igno
ramꝰ fiduciã babem ꝙ ea q̃ q̃rimꝰ libent᷑ audies ⁊ libenti? adimplebis.Qð autẽ
oc, boc eſt. Aenit ad te cuitiꝰcũ lr̃is regijs ᷣmarũ pᷣcũ ſuꝑ aliqᷣ bñficio ecclia
ico ſibi ferẽdo eccſie tue: qͥ c ſit vir r̃atus ⁊ bonis imbutꝰmoꝛibꝰ: facile apud
te optimũ pꝛeʒ grazʒ iueniet. Nos tñ cupimꝰvt nr̃e etiq ſibi recomẽdatiões ꝓſint
cũ eũ diligamꝰ ⁊ ſuis exigẽtibꝰ merit ꝑcaꝝ babeamꝰ. Rogamitaq; vc nro intuicu
tuos ſibi fauoꝛes impẽdas ꝙ ipe ſentiat ir̃as nras ad effectũ ſue regie gfe cõſeqn

das nõ modicũ ꝓfuiſe quã rẽ nobᷣ ad pcipuꝗ coplacẽti recipiemꝰ. Darati eõ in

Gpogibibertdiz icet zinpeſcuſan ↄplacẽ. Datũi nou ciuſtate anno ꝛc.
Ladiſiaus cõ mẽdat᷑ ſũmo pontiſicinne EPiſtola. cxviij .

emulis ſuis regnũ bungarie ↄfirinet.

Rigdericus dei gra romanoꝝ rex ſemꝑ auguſtus ſanctiſſimo patri dño eu/
genio pape quarto. S.p.d. Et ſi nõ dubitemꝰ apoſtolicà ſede tãq; verita-
tis doctricẽ iuſtãq; vite magiſtrã/quoꝛulibet iuribꝰ fauoꝛabilẽ eẽ: nulliqʒ
ꝓꝛſus iniuriã facere:qꝛ quicqͥd ab eius ſolio manat:iuſticie lancibꝰ libꝛat᷑ ⁊ equi
tatis. Mõ tñ ab re fore putamꝰ aliqua ꝑ nes ſcribi.b.tue.qbus ius ſereniſſmi pᷣn
cipis ladiſlai hungarie regis patruelis nr̃i chariſſimi pueri pupilli ⁊ oꝛphani com
mẽdatũ eſſiciamꝰ: ⁊ eon qͥ ficta ꝓ veris referũt impijs reſiſtam? conatibus. Scit
em tua beatitudo patruelẽ nrjm pᷣfatũ qͥ pꝰobitũ vite diue mẽoꝛie patrui ⁊ añceſ
ſoꝛis nr̃i alberti rõanoꝶ atq; bgarie bobęmieq; regis in vtero materno poſthu
mus remãſerat. At pꝛimũ natꝰfuit ⁊ ſacri fotis vnda renatadbibit ex amore ſo
lẽnitat bꝰ verã bũgarie ⁊ ſcãz ſuſcepiſſe coꝛonã. Mũc ãt ſicut accepimꝰmagnoꝑęæ

qdã inſtãt vt tua ſcitas titulũ regni buiꝰ i alin trafferat mita illincemolimẽta:cũ
ſcitati tue tũ regno pᷣfato ꝓueniẽtia dicẽtes ꝗᷓ licʒ nullatenꝰ aplicã mouere credʒ
mus:qꝛ nullũ comodũ eſt taingens ꝓ quo bñ vendi iuſticia poſſit. Mirandus tñ
eſt coꝝ conatꝰ q̃ er alieno icomodo ſuu qrẽtes cõmodn: altiſſimi ſan guinis pue-
rũ ⁊ paterno auito regno cupiũt ſpoliare. Iniquũ ꝓfecto ⁊ abhominabile ſcel⸗
Fecerit em̃ al? quis magnalia ſit potẽs ſit apeus regim ini ſit ꝑ aliq̊s accerſitus.
Molumẽiſta diſcutere nec cũ iniuria volumꝰloq cinuſq;. Mulla tñ rõ ſuadet huic
puero ſuũ adimi regnũ qͥ ſi pter ſe nõ eſſet maguiputãdus ei tñ pᷣter facta pater⸗
na vniuerſa xpᷣianitas fauoꝛabilis eſſe deberct. Quis em̃ nri tꝑis hbõ ẽ qͥ pꝛis huiꝰ
gioꝛioſos ↄfuctus tũ ↄtra thurcos tũ ↄtra buſſitas nõ audiuerit. Debẽet pᷣterea

„

buic puero fauoꝛẽ pᷣbere.Aui ſui cariſſima geſta:⁊ illa ecclie vnio ↄſtãtie repa/

a:tũ vo ⁊ karoli qrti ⁊ bennci ſeptimi quoꝝ vltimꝰ bic ſansuis ẽ memoria ceſa/
rũ. Lacemus inclite dmꝰ ur̃e auſtralis oꝑa.tq ꝙ imꝑio ꝙ eccleſia in Buq ſ,
ii⸗

dei ꝑnr̃os ⁊ buius pueri ꝓgenitoꝛes edita.Quis taneno copati veberet inno⸗
centi puero parẽtidꝰ oꝛbato:vero bũgarię regi ac heredi. Inſane ꝓfecto mẽtis ⁊
animi trucis ſunt ac totiꝰhoſtes iuſtcie qͥ tageneroſum pueꝝ regno pᷣuare ⁊ ius
tælarũ cõculcare nitunt᷑. Sciũt tũ ⁊ illi ipſi q talia petũt.inbumanũ eẽ qdð optãt
atqʒ idcirco extinctũ puerũ ⁊ nu Eianeri ↄfingũt.vt vel hoc coloꝛe regni titulꝰ
in aliũ diriuet᷑. Sed aliud repit᷑. ANiuit em̃ rex ladiſlaꝰac fauſta ⁊ felici fruit᷑ ſoſpi
tate.Scitus puer atq; foꝛmoſus. Is eſt i noua ciuitate vicinꝰ hugarie adiriq; ab
hoibus põt qͥ eius viſendi ſũt cupidi. Spes ⁊ nr̃a ⁊ oim eſt añceſſoꝝ ſuoꝝ:virtu/
tes in hoc puero reuicturas.Que oĩa tue.B. recenſemꝰ:ne ꝑ ſiniſtras ſuggeſtio/
nes aliquid ex curia tua valest extoꝛqueri:qð huic patrueli noſtro poſſit eè noci⸗
uũ vtq; puerũ iſtũ om nibꝰimperij pꝛincipibꝰ ſanguine iũctũ aplice ſedis fauoꝛe
tua ſanctitas ꝓſequat᷑.Sit igit᷑ hic rex pupillus in tuo cõſpectu recõmẽdatus.ſit
añ oculos tue mẽtis ſua generoſitas ſua etas ſua puritas:ſuoꝝ memoꝛia pᷣdeceſ/
ſoꝝ ⁊ huiꝰ iuſticiã ex qua nõ inanis ⁊ ficta. ſᷣ vera ⁊ ampla vtilitas apłice ſedi re/

*

dundare põt.amplecti atq; tueri velis. Datũ wienne.

Conſolat᷑ merens ſuꝑ morte amicGd. Epiſtola. cxix.
Oderati ac pᷣſtabilis ingenn viro nicolao de vlm.inſignis ciuitatis eſſelin
genſis ſecretario. Eneas ep̃ᷣs ſeneñ.S.p.d.Ludouicus imꝑialis cqcella/
rie notariꝰhomo frugi ⁊ nri amãs tuas ad me lr̃as attulit quas michaeli
ce phullendoꝛff imꝑiali ꝓthonotanio dũ viueret olim ſcripſeras.Ex his redijt in
memoꝛiã obitus amiciſſimi boĩis qui me admodũ turbauit. Muis em̃ naturale
⁊ cõe ſit omnibꝰmoꝛi neq; vitari neceſſitas moꝛtis queat.humanũ tñ eſt dolere⁊
cõtriſtari amicos ex amicoꝝ moꝛte:fateoꝛ imbecillitatẽ meã cũ michaelis mẽtio/
nẽ in tuis lris reperi.nõ potui nõ affici meroꝛe chariſſimi ⁊ dulciſſimi amici: dum
me ↄſuetudine pꝛiuatũ eẽ meminerã.Cõſuloꝛ tñ meipᷣm qñ vt iani decet obiſ⸗
ſe illũ ſcio. Mibil eſt qð illi moꝛienti defuerit ab ecclia requiſitũ. Aixit euʒ virtute
moꝛtuus eſt cũ pietate. Muſq; mala mors inuenit᷑ vbi bona vita pᷣceſſit. Illud et
ad felicitatẽ ſibi:⁊ mibi ad cõſolationẽ cedit:qꝛ in eccleſia męa ſenenũſi ſepultus ẽ.
Cuiꝰmanibꝰquotãnis parentari curabo. Faxit deus cum illo apud xpᷣm ſaluato
rẽ in ꝓmiſſa patria reperiamur:vbi vere ſunt opes:veraq; gaudia. Hic in terns
nihil eſt ſolidũ nibil perpetuo bonũ:oia ſeneſcut:oĩa occidut. Michael noſter vt
mihi ꝑſuadeo illuc reuerſus eſt vnde venit:maguũq; illũ diem letus pꝛeſtolat᷑: in
quo ſurgentibꝰ omnibus coꝛpus ſuũ ex puluere tollat.⁊ gloꝛia veſtiat immoꝛtali:
hec me ſcribere epla tua coegit. In qua nec grauitas deeſt neq; oꝛnatus deſerat
Sed vidi etiã picturam tuã qua diuum michbaelem expꝛeſſiſti. Oue in te res elu
cent eloquẽtia ⁊ pictura. Sed bac magis in qua vel appelli vel zeuſi potes equani
In altera ſi ꝑſeuerabis gregẽ exibis ⁊ ad ſingulares venies.Amãt em̃ ſe antes he
aainuicẽ. Ingeniũ pictura expetit. Ingenii eloquẽtia cupit nõ vulgare ſed altũ
⁊ ſũmũ:Lirabile dictu ẽ dũ viguit eloquẽtia viguit pictura ſicut demoſcenis ⁊
ciceronis tꝑa docẽt. Poſtq; cecidit facundia iacuit ⁊ pictura.Cuʒ illa reuixit hec
qʒ caput extulit. NHidem picturas ducẽtoꝝ aãnoꝝ nulla ꝓꝛſus arte politas. Seri
pta illiꝰetatis rudia ſunt inepta incõpta. Poſt petrarchꝗ emerſerũt lr̃e. Poſt ſo⸗
tuz ſurrexere pictorũ manꝰvtrãq; ad ſũmꝗ iã videmꝰartẽ ꝑueniſſe.Laudote quẽ
pictura fũmũu:eloquẽtia mediocrẽ hʒ. Et boꝛtoꝛ vt qualis es pictoꝛ taleʒ te velis
oꝛatoꝛẽ pᷣſtare vt dicendi facultas que olim apud alamanos nõ vtilis fuit poſtea

in exiliũ acta eſt te duce pꝛioꝛẽ locũ vẽdicet. eniq; aꝛ meã videris amicitiã pete

re cõcedo petentilibẽter:qd recuſanti vltro obtuliſſem in co iã tecũ his lris ami/-
ecitie fedus:meq; rngare amicũ do tbi vt me poſthac ex arbitrio vtare. Eciẽs
qꝛ⁊ nõ minus amaberis qꝙ; amabis. Aale ex noua ciuitate.Anno x c.
DOD ꝛatoꝛia ars ex grecis in italos ⁊ modo iſtola. cXxx.
ex italis in alsmanos theutunoſq; venit. lledegee K5

—— — — ——— ————

— —¶——

Meas epᷣs tergeſtinus iuriſcõſultiſſimo viro dño gregoꝛio hainburgenſt.
S.p.d.Cicero cũ adhuciuuenis apud grecos mirificã oꝛationẽ babuiſſʒ
admirabant᷑ qᷣ aderãt oẽs:minſq; laudibꝰ nomini oꝛatoꝛc efferebãt. Se/
ner aũt quidã amãtiſſimꝰ patrie, int oim leticiã atq; tripudiũ ſolus flebat.mirati
circũſtates. Quid eſt inquiũt qð te letantibꝰ cetenis meroꝛe ↄficit. Tũ ille oẽs in
quit grecoꝝ artes in latinũ migrarũt.vnica nobis ⁊ familiarig ⁊ chariſſima remꝗ
ſerat eloquẽtia.Sed bãc etiq ccero nobis aufert atq; in italiã ſecũ ducit nũquid
iuſta eſt ca lacrimarũ. Sic mihi hodie de te viſum eſt cũ in regia ſtudijs que vo
cãt humanitat diſſertares. Hã ⁊ legiſtã ⁊ theutonẽ ſuꝑabas ⁊ italicã redolebas
oꝛatoꝛiãq; facundiã. Sʒ qdð fuit meroꝛi greco:mibi leticiꝗ pbuit. Meq; em̃ ſi theu
tonia ir̃is daret:que illas tradit italia:minꝰbʒ lr̃an. Sũt ſciẽtie ſicut ⁊ lumina qui
de ſuo lumine lumẽ accẽdit:ſed ſibi retinet lucẽ ⁊ accipienti tenebꝛas aufert. IJn/⸗
ueni apud ſanctũ gallũ qð ſueuoꝝ eſt oꝑidũ in veteri monaſterio bibliothecã ꝑ/
uetuſtà vbi ⁊ libꝛos reperi ↄꝛnatiſſime còſcnptos:quoꝝ autoꝛes fuerũt theuto⸗
nes mirabar.Cur bodie nibil eloquẽtie his in regionibꝰ eluceret.Sed venit i mẽ
tẽ apud italos q̃ tpᷣs fuiſſe q̊ͥ ſepulta dicẽdi facultate barbaroꝝ iuſticia oñabat᷑.
Ante centũ ferme annos ⁊ antea tricentis qdungentiſqʒ nõ inuenies qꝑ italiaʒ
ſermonẽ babuerit terſuʒ ⁊ iucidũ.Sic pingẽdi ſculpẽdiq; accidit arti.Si ducẽto/
rũ tricẽtoꝝq; annoꝝ aut ſculpturas intueberis aut picturas inuenies nõ hoiem
ſ mõſtroꝝ poꝛtẽtoꝝq; facies. Pꝛiſcis vᷣo ſeculis appellẽ atq; Zeuſim:pollicretuʒ:
phidiã:⁊ pꝛaxitelẽ:magnos fuiſſe cõperimꝰ.Et de ſtatuarijs quidẽ ipſi videmꝰ:⁊
virgilio fidẽ habemꝰduʒ ait. Credo eqͥdẽ viuos faciẽt de marmoꝛe vultꝰ. ODe pi/
ctoꝛibꝰ vo teſtimonia ſunt clariſſimoꝝ viroꝝ qͥ ꝓfecto minime tãtis eos pconijs
extuliſſent ſi picturã nõ aſpexiſſent ſculpture vel ſilem vel illa pulcrioꝛẽ. Sʒ ecce
iã reuixerũt iculpẽdi pingendiq; diſcipline.ſReuixit eti elo quẽtia ⁊ nr̃o qͥdẽ ſecu
lo apud italos maxie floꝛet. Spero idẽ in theutonia futurũ. Si tu tuiq; ſiles con
tinuare ⁊ amplecti totis conatibꝰoꝛatoꝛiã decreueritis. Accepi apud nurẽbergã
plebanũ ſci ſeb aldi virũ greuẽ tua ꝑmotũ ſi uaſione: multis lucubꝛationibꝰ bhyſto/
riã atq; rethoꝛicã ꝑſcq. Diligo ego vos amdos q patria moꝛibꝰ? oꝛnates etiã lit⸗
teris munire ſtudetis.Ceteruq; de nilo fuit hodie nobisſermo:no video quo pa/
cto ex paradiſi moti ꝓgredi poſſit. Daradiſuzʒ nãq; terreſtrẽ quã delitiarũ vocãt
in oꝛiẽte poſitã volũt.atq; ex ipſa eufraten fluerc: quez ſcriptura tigrim appellat:
Fuse tigris aliꝰin armenie regiõe caput tollat.q ſoline teſte eufratẽ fluuiũ in ꝑ/
lcũ defert ſinũ. Milus vo a mõte inferioꝛis mauritanie qͥ occcano ꝓpinquat oꝛi-
inẽ by. Sic affirmare ferunt᷑ punici libꝛi ⁊ iube regis ſcripta. Si ſolino credimꝰ
hic nũc latẽs nũc aparẽs diuerſis argumẽtis depbendit᷑ is eſſe qui irrigat egy⸗
ptũ ⁊ terminꝰeſt affrice atq; aſie. Licet lucano buiꝰ oꝛigo fluminis incognits vi⸗
geat᷑ dũ ait.Egẽs ſi qua iacet naſcenti ↄſcia nilo. Aale ⁊ qd verbis fien debuiſſet
ſenpe⸗ acabe. noua ciuiraee pꝛidie kłs februarn. 2
ꝛates refert de multis benefics TTLbiſ
ſpecialiter de equo veloci pinato. Epiſtola CXxV *
Plẽdido ⁊ inagnifico viro dño caſpari ſcblick imꝑiali cancellario Encas
eps tergeſtinꝰ.S.p.d.Cogoꝛ ſequi regem quocũq; ierit duz me poſcit. Si
man retrabit lõge fugiendũ eſt. Ago tibigras idoneũ qui fuge equũ mini
ſtraſti. Zua ſũt innumerabilia in me beneſicia.Expectare vice ex me no debes ᷣ
vix poſſem numerare quot me beneficũs cumulaſti.bñficia an pᷣmiata ſũt q; ex/
hibita. In aio quiſq; ſuo benefactoꝛ pᷣmiũ tulit. Quecũq; poſi idemus viuentes:
beres nobis moꝛientibꝰ vel inuitis aufert:ſola fagiut beredis manꝰ auariq; am⸗
co diſpenſant᷑ aio. Recluſos in archa thesauros fures expilat: predia latromipꝰ
patẽt. Mihil tãrigide ſeruari põt qd foꝛtune nõ ſubiaceat. Extra foꝛtuna ẽ qͥcqd
donat᷑ amicis.quas dederis ſolas ſo habebis opes. Sic marcialis ait. Lua mu⸗-
nitficẽtia digna eſt laudu pᷣconijs ſempiternis. Ignoꝛũt tetꝑa nra. Sic E inuidia:

viuẽtes vꝛit:calcat:exterminat.Rari viuentes laudati ſũt. Recte noſteroꝛatius
vircutẽ incolumẽ odimꝰ ſublatã ex oculis querimꝰinuidi. Sed viue tu diu inui⸗
tis emulis:laudanere viuẽs.Et ſi tacuerint alij:nr̃a loquax nõ tacebit muſa.In⸗
uidia coſabũt fata. Mõ ſꝑ glacies geticis hoꝛꝛet in agris.Hec ſꝑ mare vexant in⸗
equales ꝓceile. Jq iſfugere niues:iã cãpis graminãa redeũt ⁊ arboꝛibꝰ come cre
ut: mutat oia vices que ſub luna ſũt. Hec felicia nec aduerſa ſũt ĩimoꝛtalia:p:ui
ne ſuccedit ver. Domifer eſtatẽ ſequit᷑ autũnus.Ouis beatꝰ es teipſo ⁊ tua vtu
te cõtẽtus:ſperamꝰtñ b eatioꝛẽ te cernere:ſoli ⁊ ſtellis acceptioꝛẽ.Aincet inuidiã
virtus.ꝑpauci immo nulli ſunt tui ſimiles. Inhonoꝛatã cſſe opoꝛtet cuniꝗ niſi tu
10 bonoꝛeris. Mittimus iſta modo laurentiꝰmeus ex tergeſto reuerſus.Ait

.„

ein foꝛo iulij rumoꝛẽ excepiſſe. Jã mediolani potitũ eſſe franciſcũ foꝛtiani. NHe/
netijs eſſe oꝛatoꝛes galliarũ ⁊ magni pᷣſbꝛi legatos. In regẽ aragonũ cudit᷑ faba.
Poſt laurentium alius venit ab italia qui mediolani nouitatẽ cõfirmat. Neſcio
credere pꝛiuſoꝙ; nr̃os audio nuncios.Limeo tñ ⁊ dani nris verba.omiti facta ſu
ſpicoꝛ.Sic ſũt hoĩm ingenia pinquioꝛibꝰfauent pñtia ꝑicula foꝛmidant᷑.Auxilia
lõginqua parũ babẽt ſpei.Rex nr hinc abiturus cras exiſtimat᷑:nouãeq; quitates
repetiturus:⁊ inde poſt tridun ingreſſurus ſtiriã.fauſtũ ſit illi pᷣcoꝛ iter. Cõmẽdo
rẽ meã vie magnificẽtię:tuiſq; me pᷣſicijs fauoꝛibuſe; ↄmitto. Zuit bic magiſter
bubarũ ne dica nugarũ:verba ſecũ nulla feci:nec ipſe mibi mutuʒ annuit. Noui
nihil actũ eſſe ſic ſilentiũ iudicauit. Aale optimc.Certũq; me tusrũ reddito ope/
rarũ.Ex balneis auſtrie.xv.klłs marcij. Anno ⁊c. S

Aſtentit pᷣcibꝰ⁊ ſoõdet efñcererogatt. Epiſtola. cxx h.
Aulul/luſtriſſimo pᷣncipi pño ſigiimũdo duci auſtrie dño ſuo Eoegs ſelui voe⸗
ta. S. p. d. Efflagitaſti mogeſtea me pꝛidie tibi vt amatoꝛiã alicuius n 5
mitterẽ:qua ſuadere poſſes virgini quã diligis vt amare te ſineret. Alius
foꝛtaſſe tibi boc negaſſet timens ne ꝓlabereris. Ego ani uẽdũ duxi. Scio nãqʒ
bumanc vit ceilttone Mam guin zmari 1adoleſcentia in ſenio poſtmodum
amat quo tge deriſui eſt ⁊ vulgi fit fabula:quonia etas illa amoꝛi inepta eſt. No
ſco ᷣ terea amoꝛis cõſuetudine qui in iuuene toꝛpẽtes vᷣtutes excitat.Huncin ar/
mis exercet illũ in lis. Et ſtudet qͥſq; id agere ꝓpter qdð amice placeat.Et ꝗꝛ vᷣtu/
tes nomẽ bonũ faciũt:virtute dat operã q̊ amat:vt ante puelle facieʒ laudet᷑. Et
uãqᷓ; hoc ineptũ virtutis pᷣmiũ ſit.ꝓbabile tñ eſt quacũq; rõne virtutes adipi⸗
caris. Adoleſcentes inſuꝑ nõ ſũt nimiũ cobibendi ne languidi ⁊ inertes fiant: ꝑ
mittenduſq; his eſt aliquis ludus:indulgendũ eſt aliquãtiſper voluptaei eoꝝ vt
animũ ⁊ coꝛ ſumant vt ſciãt bonũ ⁊ malu.vt verſucias mũdi noſcant:illaſq; cun.
viri facti fuerint euitare ſciant. Hac de cã geſſi moꝛẽ volũtatitue ⁊ optatã eplam
hac ↄditione tibi trãſmitto:vt amãs nõ negligas ſtudia lr̃arũ. Sed quẽadmodũ
apes cx floꝛibꝰmella decerpũt:ſictu ex amoris blandicijs virtutẽ veneris. AUale

Epiſtola plus audet viue vocis oꝛacllo Stii — 74½
referre mẽtis coceptũ de pulchꝛa puella. Epiſtola C Xihj.
Anibal dux numidie.S.p.d.⁊ ſeipᷣm dat ſingulari dñe ſue inſigni ⁊ foꝛmo
ſiſſime vir gini lucretie regis epirotharũ filie. Elolui te ſepiꝰ alloqui gamo/
rẽq; meũ tibi notũ eſficere:ſed ctas mea nimis adbuc verecũda eſt.q̃ non
patit᷑ qð intra me ſentio foꝛas exire q;pꝛimũ incipio loqui mox n boꝛadeſt:timoꝛ
impedit ⁊ medijs vox in faucibꝰheret:nec cogitata poſſũ effani.¶Limeo modeſtiã
tuã ne me arguat. Hereoꝛ aſtãtes ne me denideãt.Hoꝛꝛeſco meipCʒ ne balbuciẽs
ſiq. Hac de re qò ſtatuerã dicere decreui lris cõmittere. Quia epła non erubeſcit:
nõ ſuſpirat nõ timet quẽq;. YFoꝛſitan arduũ aliquid ⁊ ꝑpqicile poſtulaturum me
utas: parũ eſt qd volo hoc ſi mibi cõceſſeris multũ exiſtimabo. Ego em̃ mode/
iſſima virgo fateor metui amantẽ eſſe captũq; tui vultus ſplendoꝛe: nec aliud

— — — —ʒ—

f — — — —

die noctuq; cogito qᷓ te:tu mihi ſemp es in mentete ĩ coꝛde ⁊ in aio gero: tu tmmen
deſideriũ es: tu ſpes mea. tu quies:tu refugiu. Cũ te video qᷣeſcit anun? me⁊ ſe ob
lectat:at cũ abes nec te cernere poſſiʒ:magnis vꝛgeoꝛ ſtimulis.nec aliud meditoꝛ
niſi vt q; pꝛimũ te reuiſaʒ:boc multiplici ca facũ eſt. Hã ⁊ foꝛma ⁊ honeſtaꝗs in te
cõcurrut. Laudãt belenã poete. At ego illã nõ exiſtimo tibi fuiſſe ſitem. Hec poli
xenã tibi cõparauerim.aut ea qua dilexit:bercules deianirã: tu oẽs vincis ⁊ pul/
chꝛitudine ⁊ moꝛib?ꝰ q̃i altera pbilomena. A calce vſq; ad vertic? nulla eſt ite me⸗
ga.Crines tui ſplẽdoꝛẽ auri ſuꝑant. Erõs alta ⁊ ſpacioſa eſt. Supcilia in arcu ten
ſa debin ſpacijs diſtin guũt. Oculi tui tãq; duo emicat ſydera.inde ſagittas emit
tis et vulneras iuuenes: hinc qs vis occidis ⁊ quos vis viuificas. Haſus ſuis eõ
ueniẽs partibꝰ faciẽ mirifice honeſtat. Genas cadoꝛe niuio reſperſas modeſtꝰru/
boꝛ interſecat. Quid labia coꝛallina ⁊ criſtallinas referꝗ dentes ⁊ oẽs oꝛis tui par
tes vnde melliſtua manãt verba: binc riſt us ille ꝓgredit ᷣ me ſepe ad intima pe-
netrat. O virũ felicẽ. qͥ labia illa moꝛdebit: qui tales oſculabit᷑ genas q metũ tun
⁊ cãdidioꝛẽ ſithica nlne in tuã poterit tãgere. MHolo pectoꝛis tui iloꝝ pomo
rũ qᷓ ibi latẽt mẽtionẽ efficere:ne referẽs nimis ardeaʒ. Tu te ſcis q; intra ⁊ extra
foꝛmoſa es.Ego mirari magis iỹᷓ vigne cõmẽdare te poſſið.Noctin qꝛ moꝛes tui
regio faſtigio digni. ⁊ foma plus q;; did poſſit honeſta:ex duce me ſeruũ tuũ fece
rut. Su em̃ ſum nibilc magis cupio qᷓ; rẽ grata tibi efficere. Hec tmiroꝛ. Mam 2
phebꝰ vt inquiũt fabule ʒ eſſet iouis regis crete quẽ vetuſtas ꝓ deo coluit i⸗
li.Admeti tñ regis filiã amãs. paſtoꝛẽ ſe fecit ⁊ gregẽ pauit.Ego igit᷑ libẽs ſeruio
tibi:nec aliud a te poſtulo:niſi vt amare me ſinas: ⁊ aio equo feras.ſi mei dicarig
amatu. boc eſt qʒ volo peto exigo nil poſtulo plus. er tuꝰ vt amatoꝛ dicar. M5
⁊ amatoꝛ ero ⁊ ſeruꝰtu mõ annuas. Cofitere dignã te foꝛe:quò melioꝛes ⁊ maio/
res qᷓ; ego ſum amẽt.Eſſet . paris aut ypolitus dignꝰamoꝛe tuo. Tu tñ noli q/⸗
rere loꝛmam. Mam ⁊ qui pulchꝛi ſunt ſupbi etia ſunt: necſtabilẽ bůt amoꝛẽ. In
me erit amoꝛ perpetuus:q natus in adoleſcentie mee floꝛe cũ etate creſcẽs ad ſe.
uiũ pducet᷑ vmodo tu mibi faueas ⁊ me adiuues quẽ tñ nõ debes deſpicere. Hã
⁊ mihi nõ negauit deus mediocrẽ foꝛimnaʒ. Sunt mibi pᷣterea opes multe que oẽs
eruũttue ſi vicẽ amoꝛis rependeris.Ach quid vixi nimiuʒ erraui.no vt amas peto
ſed vt amare ſinas:boc ſi tua ex gratia impetrauero beatus ſum. Lu qd factura
ſis ſa be r Bais animala mea delicie mee coꝛculũ meũ.
arguit cõſanguinefß NRiſoe Liii
aurliu aſe petentt. H Epiſtola. cxxiiij.
Entzeflaus regie cancellarie ſcriba. S. p.d. Jobanni de buchau fratri cha
riſuno. Pulſas me crebꝛis lr̃is vt hoſpiti tuo panẽ ſoluã quem comediſti
qꝗquaſi tuus cibus mea pinguedo ſit: At ego non inebꝛioꝛ vino quod bibis
neome tua pulmentana iunant. Lu da pecuniꝗ quia coͤſũpſiſti cibaria. Ego meu
aurũ cur dem. quia vix tantũ ſcribẽdo acquiro quqtu ſufficit. Lhagus biſpania,y
pterſuit: pactolus aſiã:qui duo fluuij harenas dicuntur aureas babere: huc tibi
eundũ eſt ſi aurũ petis. Cacellaria regia inops eſt vixq; ſuos aſcripticios nutrit
Esgo plus tibi feci q; deberẽ: quia veſtẽ quã emeram nouam dedi vt te ab hoſpite
quaſi captiuũ redimerẽ. Martinus quem pannonia genuit: italia nutriuit gallia
paſtorẽ habuit.⁊ omnis diana venerat᷑ religio. nudo pauperi mediũ paludemẽ?
tũ pꝛebuit. Eso ſolidã de palam: Muc quereris nõ ſatis eſſe hac:quid ad metu
videris. Auod potui boc feciniſi ſuſticit: querere aliunde quod ſufficiat. Air ma
turus es etate longeuus: nõ cibi honori alienũ ſubſidiũ qrere cũ poſſis ex tu-
officio viucre quod ſi tenue eſt quid ad me. Dꝛoximꝰſum egomet mihi: ego mihi
uidebo nõ curo quid hoſpes dicat. Aeſte ſibi nõ me vædi: vtat vt libet ſi ſatis ẽ
babeat quod ſuum eſt. Si minus in te actio eſt. · Pe ſatis eſt veſtem amniſiſſe. Hi
bi ad me vxoꝛis Job verba nihil maledictio. Hemo leditur niſi a ſeibſo.Cu/
piat inihi mala quicunq; vult niſi opera faciam malo disna:inanuʒ maledicitur

mihi. Ego te rogo ⁊ alios oẽs mei ſanguinis homiues.me vt iam miſtuʒ faciatis:
quia non ſum in ſpem natus omnibus qui vix mibi ſum ſatis. Aiuite vos vr po/
teſtis ⁊ me nũq; fuiſſec natũ credite. Cogitate oẽs quõ lucrifacere aiam poſſitis.
Jd qᷓʒeq curabo. Reliqua vana caduca nulla ſunt. Hodie ſumꝰ cras nõ erimus.
IJgeo edificemus illic vbi neq; tinea neq;ʒ erugo eſt vbi nec fur nocet neq; latro.
lluc meus fert᷑ cogitatus. Illic vt me queras volo ⁊ vtinã inuenias. Se libꝛs
alijſq; rebus tuis fac qð iuſti eſt.⁊ aliqñ cogita ſine me poſſe viuere.qui poſſum ⁊
ſtatim moꝛi ⁊ multũ viuere:ſᷣ oia in manu dei ſunt:ideo illi ſeruiendũ eſt. Zu va/⸗
le deſine te angllua leceſcere intus. Dath wienn.
,Laptat beniuolentia ⁊ petit ſibii PRiſtala rp
gliquos libꝛos accõmodaii. . Cpiſtola. cxxv.
MMUeas ſiluiꝰ poeta imꝑpialiſq; ſecretari?. Magnifico ⁊ generoſo dño dño
benrico comiti de lupfen dño ſuo.S.p.d. In ſcriptis veteꝝ tria inuenio qᷓ
tdsdſtri partim negligũt.partim aſſequi nõ valent.Elegantiã em̃ ⁊ grauita
tẽ ſniaꝝ qͥbꝰ vetuſti codices redolẽt.nequeunt nr̃i ſeculi boĩes imitari.qð vſitatiſi
mũ euo pꝛioꝛi fuit.Allocutiones ſingulares enũciare:⁊ ſi in epla vᷣ capite ponere
poſſentur̃i. Sʒ ſupina q̃dã ignoꝛãtia decepti. Dũ blãadiri volũt.oẽz oronis textũ
ↄfundũt. Qos pᷣcoꝛ inquiũt:vobis ſupplico ceſar vam maieſtatẽ aſpello. veſtruʒ
officiũ imp 020 vèam clementiã obteſtoꝛ. reddite iudiciũ inopi iudicate potentẽ
meãꝗ calaimitatẽ inſpicite:nemo vos magis q;ᷓ iuſticia mo uet ceſar. Et in buc mo⸗
dũ infinita. Hoc ⁊ mihi facere liceret:ſᷣ veterẽ moꝛẽ magis cõmendo.Et cũ ſum/
mos illos imitan ſapiẽtes in eloquętie atq; philoſophie ſtudijs nequeꝗ. In hac
certe ꝑte ipſoꝝ veſtigijs iuberebo. õ te qᷓ;uis claro ſanguine cretꝰ ⁊ mita woctni
na ſis fretus ſingulani aꝓellatiõe ſaluto. Et ſicut iulio ceſari ſcribẽs cicero ſe anteę
ponebat:ſic ⁊ tu eq̊ aio feres eneã tuũ i io pᷣmo eple angulo intueri qꝛ nõ arrogã
tis ẽ ſ veteres imitant:quoꝝ ignoꝛqtiã modernoꝝ ſcie pfero. Nũc qͥd ex te veliʒ
paucis accipe. Retulit mihi vir mitis ⁊ mihi amiciſſimꝰ:imo alter ego. Michael
& phullendoꝛff notariꝰimpꝑialis te pluribꝰlibꝛis abũdare.quoꝝ noia etiã mibi pᷣ

ſcripſit. Int᷑ illos nõnulli ſũt qᷓs viſere cupio nõ ꝙ antea nõ plegeriʒ:ß qꝙ diu illis
carui.Et ſicut amicus poſt magnã tꝑis intercapedinẽ auidus amici vidẽd i: ſic
mihi cupiditas ẽ cotubernales illos meos qͥbus nimiũ priuatus fui:in domũ reci
8e ⁊pꝑ aliquod tẽpus eſſe cũ eis.Hoc põt mihi pᷣſtare humanitas tua vt me mi⸗
Hacl inſtruxit. Eſt em̃ apud te ouidius de triſtibꝰ de arte amãdi ⁊ amoꝛis reme/⸗
dio. Terentiꝰàz comicus ⁊ hieronymꝰin eplis qͥs tã expeto relegere q; nũc paſca
lẽ adeſſe diẽ.vt piſcibꝰ atq; oleribꝰ⁊ oleo ſemotis:veſci carnibꝰ poſſim qð teſide
riũ ſi tua benignitas impleret:magno ine tibi nexu retinebis obnoxiũ.Erubeſco
vñ ſic ſcribo. Haq; cũ nulla int᷑ nos vſura pᷣceſſerit nullaq; notio:temeranũ quo⸗
gãmodo videt᷑ me bñficiũ ex te petere. Quiſqᷣs em̃ poſcere aliqd cupit:añ oia ſe
ſe dʒ metiri ⁊ an impetratu ſit dignꝰrigida trutinare cenſura:ne poſiulętis carẽs
⁊ dãano ⁊ irriſiõe mulctet᷑. Sʒ neq; egõ hoc pᷣtermiſi. Sũt em̃ nõnulle rõnes que

mihi ſpem faciũt te meis votis annuiturũ:quas bꝛeuit tibi ex ponã ne metemere
atq; incõſulte motũ iudices.Oẽs qͥ libꝛos cumult aut oblectari illis ⁊ fieri legẽ
o peritõꝛes cupiũt.Aut videre amatoꝛes ſapiẽtie volũt vt trãſeũtes ꝑ vi digi
tulis mõſtrent᷑. Hi ſunt q magnas ⁊ pcioſas hũt bibliothecas. In quoꝝ plateis
areſtoteles:plato:cicero:ſeneca.virgilius:liuiꝰ:⁊ oiĩs vetu ſtas deliteſcit. Pꝛioꝛes
quidẽ vt gaudiũ pfectũ babeant:opuſcula cõmunicant:cõmodãt:⁊ incomoda/
ti recipiunt:tranſcribi permittunt. ⁊ tantomagis exultant quãto vulgacioꝛa ſa-
pientũ viroꝝ volumina cõſpicant᷑.Alij vo tanq; tbefaurum libꝛos recondunt ⁊
coꝛrodi potius tinea ⁊ opizis muribꝰsferunt q́; in apertũ dan velint. Mec tã dili
gent vellus aureũ draco cuſtodiebat. aut aditũ oꝛci cerberus q; iſti ſuos libꝛos:
uoꝝ vutaxat marginibꝰ ⁊ aureis oblectant᷑:nũqᷓ; qͥd intenꝰ ſit aut legentes aut
elligẽtes.Ox ſi t exbis eẽs nũqᷓ; vel tibi ſcribere vel te alloqͥ tẽptaſſem. Sed

= ☛ — — – —— —,0

— —NẽN

— =m – = *

—

i

e

aiũt oẽs qͥ te norũt:ſimilẽ pꝛioꝛibꝰeſſe ã poetas ⁊ oꝛatoꝛꝛes nõ vt in fetro carcere
daudas.ſed vt ad tuã ⁊ cõem vtilitatẽ oublices emere cõgregareqʒ ſtudeas.Aiũt
pꝛeterea te foꝛe in oibꝰrebꝰ liberalẽ:benignũ:muniſicũ:⁊ tuʒ in oẽs hoĩes.tum in
cos qui tuoꝝ ſtudioꝝ amatoꝛes ſũt largũ atq; beneſicũ. His ergo allectꝰ moꝛibꝰ
decreui has meas lr̃as ad te dare teq; boꝛtari rogare obſecrariq;:vt ꝑ aliqð tem
us in vſum meũ oꝛatoꝛes ⁊ poetas quos pᷣſcripſi venire ꝑmittas:qm̃ ad te nibi
o peioꝛes reuertent᷑:ſed potiꝰ ꝑ ridẽtia pꝛata ⁊ fioꝛidos agros verni tꝑe traſeun
tes mecũ poſtq; cõfabulati aliquãtiſꝑ fuerit:tãcq; recrcati alacrioꝛes te repetent
Quia nullus eſt tꝗ gratus locꝰ:nulla ſocietas tqiocũda:cuiꝰnõ aliqñ emergat ſa/
tietas. Miſſos igit illos fac vt nõ ſolũ mibi ſed vt ipſis etiã geras moꝛẽ.Ad hec
accedit michaelis q̃ apud te eſt familiaritas:buic etiã placebis. Et is vadẽ cum
dño wilbelmo rac ꝓthonotario regio ⁊ tui obſeruatiſſimo ſe dabit.libꝛos non
iturus eẽ ſiniſtroꝛſuʒ:ſᷣ ad te pura fide remeaturos.Addo ⁊ terciũ qm̃ mihi etiaʒ

libꝛi ſũt quoꝝ te potero cũ voles participẽ facẽ:⁊ ſic viciſſim tu meis vteris opu/

ſculis ⁊ ego ꝑfruar tuis. At ergo finẽ eplłe donem. Credo me nõ eẽ ſtulta petitio

ne vſuʒ.ſi id poſtulo qd moꝛib tuis ẽ ↄſentaneũ cõcedere.Si tute mibi potes an
nuere:ſi tua etiã in eo verſat᷑ vtilitas:ſi nõ ſolũ meã ſʒ etis michaelis amãtiſſimi

tui cõmoditatẽ ꝓmoueo.Tu fac vt rõne potiꝰ obtineã q; ceca foꝛtuna repellar:

Rchic macihio impera.Hatum in noua ciuitateę auſtrie quinto iqus apꝛilis.
nno. M. ccccxl. f
Neraldoꝝ nomẽ ⁊ officiũ vnde exoꝛtũ ſit. Epi ola. cxxvj *
Meas dei gra eps ſeneñ.dño iohãni hinderbach ſecretario regio ⁊ aman
tiſſimo fratri. S. p. d. Querere multi ſolẽt vnde ſit beraldoꝝ nomẽ exoꝛtũ
Quis beraldos pꝛimos inſtituit:⁊ q̃d officij genꝰhochoĩm int moꝛtales
habeat. Que res mibi q aliqñ fuerũt dubie. Sed cupiẽti plurima noſſe vt eſt bu
manũ ingeniũ.q̃rentiq; certioꝛ fieri.apud angliã que olim bꝛitania dicebat᷑.in ſa
crario nobilis edis ſancti pauli lundoniẽſ.vetꝰ byſtoꝛia in m anꝰvenit.añ annos

ſerxcẽtos vt ſignatũ erat ↄſcripta qᷓ ſi vera eſt ⁊ mee põt ⁊ alioꝝ ſatiſfacere cupidi

tati. In ea q dinuenerim tibi ſcribere decreui vt acri tuo iudicio cũ viro pᷣmario ⁊
doctiſſimo dño vlrico de mõte ſolis qd tenẽdũ ſit cenſeas mibiq; reſcribas.Au/
toꝛ byſtoꝛie tuthides grecꝰannotatꝰerat:quẽe fama celebꝛẽ claꝝq; nouimꝰ:trãſla
toꝛis nomẽ nullũ inueni.Cõſtat tñ peritũ fuiſſe q magnũ illũ ⁊ facũdiſſimũ auto/

rẽ latine lingue nõ minoꝛẽ qᷓ; grecꝰẽ reddidit.Mõ teneo vba hyſtoꝛie vt erãt ↄte/

xta. Snie memini iĩ ea ad huc fere tenoꝛẽ ſcriptũ erat. Meraldi ſut qͥ apð maioꝛes
nr̃os beroes vocitabant᷑:q̊s maioꝛes boibꝰ:dijs minores fuiſſe tradut. Na que
pꝛiſti rebꝰgeſtis inſignẽ videbat gratũ populis virtute ſublimẽ in deoꝝ cetu colli
gebãt. Si mõ nmiracula extabãt quibꝰeũ ſupꝛa naturã aliquid opatũ fuiſſe ↄſta/

ret. At ſi miraculi uibil erat ᷣtus tñ admirabilis videbat᷑:bũc neq; deũ neq; bo/

minẽ ↄpellare phas putabãt.ſᷣ̊ mediũ int᷑ vtrũq;ʒ ſoꝛtiti vocabulũ beꝛoem voca

bæt qᷓ̃iſemideu: ſicberoes introducti a qbꝰ coꝛupto vocabulo heraldi ſũt appella
ti. Illos aũt inſtituit pᷣmꝰoĩm dyoniſiꝰ qͥ etiã pꝛimꝰ armatꝰ⁊ cũ exercitu iuaſit in-

diã ac rudes illos ⁊ agreſtes hoies coꝛticisꝰ arboꝝ ⁊ crudis ferarũ carnibꝰ vtẽtes
ĩ vrbes legit:boues aratro iungere:frumẽta ſerere:deos colere:nutnire coma:mi
trã ferre:⁊ vnctiones docuit vngẽtoꝝ.Zuitq; bis datoꝛ vini ſicut ⁊ grecis:arina
nit cos armis marcialibꝰ⁊ ad vſim vite cultioꝛis erexit.Quihꝰ cõpoſit cũ vellet
abire atqʒ alias luſtrare regiões fuer̃t cõplures i et comitatu qͥ ſenio ↄfecti ⁊ aſ.
ſiduis attriti laboꝛib neq; remanẽvolebãt ſine rege neq; ſeqͥ vucẽvolebat. Receſ
ſũqʒ pᷣncipẽ lacrimis ⁊ fletibꝰobſecrabat vt ſui miſereret.Ad qͥs libher pꝛ.ponite
curas inquit comilitones frẽſq; mei diu pugnaſtis diu me ſecuti eſtis.ego alia ex
alijs ĩ fata vocoꝛ: vobis iã parata q̃es ẽ ⁊ bic pᷣmia laboꝛis vos manẽt. Siſtite hᷣ

⁊ vrbẽ bãc terrã quã vꝛi mibi lacerti qſiucrunt poſſidete.Ego vos hodie militie

laboꝛibꝰ abſoluo. veteranos milites ee volo heroaſq; vocari. Mun? vrm eric rei

publice ↄſulere ſontes arguere:laudate pbos:ceten mueribꝰ vacabitis: qᷣcũq;

gẽtiũ terraꝝq; veneri.victũ vobis regesveſtitũqʒ dabũt:bonoꝛatioꝛes apð oẽs

erit. Xenia vobis pᷣncipes offerẽt.ſuaſq; veſtes ↄdonabũt. Stabit fides dictove
ſtro:medatia hoꝛꝛebit: ꝓditores indicabiſ.qͥ feias male bñt bos infames aſſeue

rabiſj. In oi terra lib ertas vobis eſto:ſecuruſq; vobᷣ trãſitꝰ ⁊ icolatꝰ. Si s vos

vrmq; vᷣbo factiõe angariauerit quẽpiã gladio feriet᷑.eterũ ex amieis meis ba
choſiſſimũ.Spartebã vobis regẽ indiſq; ↄſtituo.qͥ vobis alimẽta pᷣbeat ⁊ qnuas
ſtipes. Qui cuſtodiat puilegia via: ⁊ honoꝛatos vos bhẽat ex grege vꝛo ad regni
faſtigiũ euocatꝰ:vos illi ↄſulite ⁊ poſten.Cuiꝰſi genꝰdefuerit ex vobis vꝛiſq; liben
reges indoꝝ ſinito. Atq; ſic adhoꝛtatꝰ heroas dyoniſius ex india duxit exercituzʒ
Spartẽhas aũt regnauit ſuꝑ indos qͥnqginta ⁊ duos ãnos. Budaq; filin ſucceſ-/
ſoꝛẽ reliqͥt qͥ cũ regnaſſet annos viginti inſtituto filio cradena vitã finiuit. Ac pꝰ
eũ ꝑ duodeciz gnationęs heroñ ſoboles vſq; ad herculẽ reguit i india.Hercules
aũt cũ domit terraꝝ mõſtris ac ſeuicia tyranoꝝ deleta penetraſſet. Indiã regnũ
beroñ i ſe recepit. Pꝛiuilegia tñ his non ademit:ſᷣ auxit eoꝝ numeꝝ ↄſcriptis int
eos qͥ ſecũ ab hiſpania ⁊ mauritania militauerat:⁊ õ gerionẽ triplicis aie ⁊ antcũ
terre filiũ arma tulerãt lõgis itineribꝰ⁊ ſenecta etate defũctis. Sʒ cũ veniſſet ad
moꝛtẽ multoſqʒ filios hꝛet. Multis em̃ mulienibꝛmr̃imonio iũctꝰfuit vynicam
aũt filiã ſuſtuliſſet pandeã noie huic regnũ ↄmiſit.Et vt oñderet beroas qnti fa⸗
ceret pᷣ cete liberis.vnũ ex nũero heron noie iobaxrẽe viꝝ filie dedit.qͥ regẽ gereret
aͤngẽtoſqʒ huic Aepbien q́tuoꝛ milia eqͥtũ ⁊ centũ eng
bus regnũ tueret᷑.Ex h̊ natꝰẽ polienbotras a q dicta eſt vꝛbs maxia polimbotra.
Cuiꝰpoſterioꝛitas vſq; ad alexãdrũ magnũ ꝑ cẽtũ ⁊ trigitaocto reges idiã gubna
uit.Ex qͥbꝰ oꝛtꝰẽ poꝛꝛꝰ:cuiꝰvtutẽ muratꝰ ẽ alexander atq; adeo dilexit vt victoꝛ vi
cto ręgnũ dignitatẽqʒ reſtituerit.Lũ q̊ᷓ alexander ex ſuis militibꝰ heroas legit ſe
es qngẽtos. lõga ⁊ laboꝛioſa nimis militia ↄtritos.q̊s poꝛꝛo cõmẽdauit.qbus
ingulis annis i ſingula capita vigiti argẽti talẽta daret:adiecitq; pᷣ uilegijs beroũ
vt auro ⁊ purpureis coccineiſq; veſtibꝰ ⁊ paludamẽto vti poſſent.q̃ᷓn ⁊ arma re/
gia ⁊ inſigne deferre q̃uis gẽtiũ terraꝝq; loco fuerint.Si qͥs bos manu pulſaſſet

aut vᷣbo leſiſſet.eũ capitis reũ eẽ bonaq;ʒ ſua fiſco deberi. Sic tuthides vt ille re/

fert qͥ trãſtulit qͥ ſiſia hberodotũ ⁊ didimuũ ⁊ magaſtenẽ ⁊ xenefontẽ ſentire ↄtẽdit.
Additq; demũ ex ꝑſona ſua auctoꝛ ignotꝰ.Habemꝰigr heraldoꝝ nomẽ idẽ ſigni
ficare qd apud veteres heroũ ſigniſicabat. Dyoniſiũq; pᷣmũ boc genꝰ boim apð
indos inſtituiſſe. Officiũ eoꝝ eẽ vt regibꝰaſſiſtãt vt cõſulat reipublice vt vᷣtutes
extollãt vieia fulminẽt. Nec aliud ſũt q; milites veterani q̊ poſt multa egregia fa
cinoꝛa mitaq; bella mirifice ↄfecta ⁊ ampliſſimos triũphos exbauſti viribꝰ feſſi
ſenio a laboꝛe militari remittunt᷑ ⁊ i curiã cõſulturi accerſunt᷑.Craditũ q̊ʒ apuꝗ
maioꝛes ẽ hmõi hoies ſꝑ honoꝛatos fuiſſe actũ ſaulis tũ da uidis tũ ſalomõis tũ
ceteroꝝ regũ hebreoꝝ latera cõſtipaſſe qn ⁊ inter machabeos hec dignitas lꝗ.
cũ obtinuit.Legimꝰ ⁊ iuliũ cęſarẽ cũ victo põpeio in egyptũ prexiſſet hoc noie ⁊
honoꝛe pleroſq; ſuos ↄmilitòes wonauiſſe qͥ ſecũ ⁊ i gallia ⁊ i bꝛxania ⁊ i germãia
⁊i grecia:foꝛti pectoꝛe militauerãt.iãqʒ toꝛpẽte ſenecta lãguebat. Nec octauianꝰ
auguſtꝰ hoc pᷣclariſſimũ genꝰhoim neglerxit:à ſupꝑato apud acciũ marco anthonio
extincta cleopatra.cũ parthoꝝ ſuꝑbia timoꝛe poſito veniã poſtulaſſet: ablaoq;
marco craſſo cũ pᷣcioſis muneribꝰ ſigna remiſiſſet:tũ reges indoꝝ ad famã tanti
nois moti vſqʒ; ad hiſpaniã legatos miſiſſent.ac vltro parere ſe romano imꝑato
ri obtuliſſent.Cũ ſubmerſo cãtabꝛo terra mariq; pacẽ rõanꝰppls bꝛet:clauſiſſetq;
denuo iã poꝛtas hmõi:fert᷑ legẽ tuliſſe.Oẽs idcirco moꝛtales exercere ſe ſo lent ⁊
obiectare ꝑiculis ⁊ aliqñ pace frui quiete poſſint.Hec laboꝛ eſt vilus qͥ pᷣmia non
expectet.Eapꝛopt maiores nr̃i militibꝰqͥ bñ pugnauiſſent:nõ ſolũ ſtipedia qbus
ſe ſuãq; poſſent nutrire familiã:ß honores ampliſſimos ↄſtituerũt vt onnas:ar
millas:baſtas: ⁊ alia vᷣtutis inſignia q̃ſi ſolamẽ ⁊ pᷣmiũ laboꝛis exacti.Silv nuos
facere decet qͥ dijs fauẽtibꝰ⁊ magna vtute militũ rẽ romanã reſtituimꝰ ⁊ altã pa/

ta milia peditũ ↄſtituit qᷓ

*

owe
ſe
3V
is bs
inuas
regni
hlbe,
cranz
ſuce⸗

rales
rgni
isint
rci
ra
cam
u⸗
net
ſtuitq
botft.
ab⸗
weßi

r

cè toto refoꝛmauimꝰ oꝛbè ne milites q̃lõga ⁊ duriſſima nobiſcũ bella pegerũt:ac

piurimũ ſanguinis tũ ſui tũ hoſtiũ effuderũt ſine mercede tanti laboꝛis euadant.
Quiſq; p decenniũ noniſcũ militaueris. Si mõ qdragenari mueris ſiue pedes ſi
ue eques ſtipẽdia merueris.militia pꝰbac ⁊ oĩ laboꝛe vocato heroes eſto vetera⸗
nuſq; miles. Memo te ciuitate foꝛo tẽplo hoſpicio vmo phibeat. Memo tłbi cri
mẽ aſcribat.onꝰimponat.pecuniã ex te q̃rat. Si qͥd peccaueris ſolã ceſaris vidi/
ctã expectato. Quicqͥᷣd turpitudinis admiſerit hoies:te iudicẽ ꝓpalatoꝛẽc; time/
ant ſeu puati ſen pᷣncipes fuerint. Oð dixexis affirmaueriſq;. neino falſuʒ arguat
Zibera ⁊ apta tibi oĩa itinera locaq; ſunto. In edibꝰ pᷣncipantũ mẽla tibi potuſq;
eſto. Stipedia qͥbꝰtetuãq; domũ ſerues ex publico quotãnis habeto: quã legiti/
ma face duxeris vxoꝛ:ceten feminis pᷣferat᷑.quẽ expꝛobaueris infamẽq; dixen:hic
repꝛobatꝰbõ ⁊ infamis eſto.Arma inſignia noia ⁊ oꝛnameta heros ferto reges
decẽt. Que dicere autſfacere velis vbiuis gẽtiũ locoꝝ nationũq; fadto. Si as ti
bi iniurifuerit ceruice careto vtq; ſenectuti tue qetiꝰ cremonẽſiũ qͥ ð vos antho
tiij ꝑtes fouerũt agros tibi tuiq; ſifibꝰ viritim diuidẽdos aſſignamꝰ. ſi pauci fue
rint addimꝰ ? mãtuanos vt bona fide ⁊ alta vᷣtute ꝓfuiſſe te reipublice gaudeas.
Sic octauianũ veteranos ſuos honoꝛaſſe ↄfirmãt decreuerat idẽ pen? hanibal fa
cere niſi foꝛtuna fract?aduerſa anthiochi regis ⁊ pꝛuſſie coactfuiſſet. ſupplex tri⸗
bunalia petere cõperimꝰ.Athilã hunoꝝ regẽ ᷓuis efferatũ ⁊ inanem gloriã.ſilig
fuis veteranis pᷣuilegia cõtulifie.· Heq; tbeodericgottboꝝ maxim?⁊ audẽtiſſi imꝰ?
rex heroas inbonoꝛatos reliquit qbꝰ⁊ ciuitates ⁊ ꝓuincias tributarias fecit. Ca
rolus aũt magnus qͥ pᷣmus poſt grecos apud romanos ſuſcepit imperiũ: germa
nus hõ ex antiqᷓ frãco ꝝ ꝓſapia natꝰ poſtq; ſaxones ſepiꝰ rebellãtes multa vi do/⸗
muit:ac feces Hmon Ogobaͤrdos ab infeſtatione romani pᷣſulis exterruit. ſuſce/
pto ceſaris noĩe ⁊ auguſtus appellat:milites oẽs q tati laboꝛis comites fuerãt:in
bũc modũ bonoꝛe fert᷑ ⁊libertate donaſſc. Ite indt milites mei vos heroes vo/
cabimini:ſocij regũ ⁊ iudices criminũ. Aiuite poſtbac laboꝛcs exꝑtes:cõſulite re
bꝰʒ et publico noĩ turpia coꝝipite:fauete feminis:iuuate pupillos ↄſilio circun
eualgesat his victũ veſtitũ beding petite. Si qs nesauerit ingloriꝰ in⸗
famiſq; eſto.Si qͥs iniuriã vob intulerit reu ſe maieſtat agſcat. Vos aũt cauerii
ne tatũ decus tatuqʒ puilegiũ iuſto belloꝝ laboꝛe partũ aut epꝛietatiaut ſcurrilita
tis aut alio quouis vicio maculetis. Ne qd vobis largimur ad gloꝛia: redũdet ad
penã quã de vobis ſumẽdã ſi foꝛſitꝗ exceſſeritis nobis ⁊ ſucceſſoꝛibꝰnr̃is rõanoꝝ
regibꝰ ppetuo reſeruamꝰ. Hec ſũt qᷓ de noie ⁊ inſtitutiõe heraldoꝝ qͥs beroas fuiſ
ſe còſtat apud antiq̊s ſcripta cperimꝰ. Cur aũt nr̃is diebꝰqͥ nuq; militarũt ⁊ ab/
iecti qͥdã boies hoc nomẽ aſſequũt᷑.neſcio cãm niſi qꝛ oia degenerat:nec boim
genus qð ſtet ſuis legibꝰ. Nã ⁊ indocti doctioꝛis inſignia recipiũt: ⁊ nudũ nũqᷓ;
enſem viderũt militiã ꝓfitent᷑ nitentqʒ calcaribus aureis atq; vt de nr̃a dignita
te dicamus:abſqʒ ir̃is abſqʒ moꝛibus ſermoneleues atqʒ vita cathedrã põtiſica
lẽ audemus aſcendere.Quere relgianes ꝑcurre mechanicas artes:oẽs oberrãt
nibil eſt qd ſuis legibus puris iuiolatiſas pſeueret. Aale ⁊ ſi qͥd habes að his con
ſonet auctoꝛitate dignũ ⁊ fide ſcribito nobis:nri meinoꝛ ⁊ ams.Euius rei micha
elem pfullẽdoꝛffi ↄſecretariũ tuũ ⁊ nri diligentẽ toctrina plenuᷣ.aut iudicẽ aut
arhlern erneriemul E Jven Nls Zuni. Anmno vue N ced l
aſſagium q;difficile conduci poſſit Piſie ]RPeII
in effectũ arguit᷑ pluribus ex rõnibus. Epiſto la. cxr Xvy.
ttere ad me tue amãtiſſime leonarde dupiafare ⁊triplicate peruenerũt
In omnibus hoꝛtaris me magnope ad rẽ bellicã inſtituẽdã pꝛo mea viri
ſi quando apud ceſarem ſeruio operas nauem facis vt xpᷣianum decet et
bominem ſenis natũ cuius eſtſ¶neſcio quare id fiat quominus poõt eomagis de
cõi bono anxiũ eſſe. Laudo tun cogitatũ: tuas curas probo. Atina tui ſimiles re
bus maximis pᷣeſſent. Credo multomeliꝰrpᷣianitati eẽ ↄoſultũ.Haas ſi verũ dice/

relibetmimia int oꝛbis nfi rectoꝛes ſonulẽtia aut aduerſus officiñ aut pter offi
ciũ oẽs intentiſunt.Arbitroꝛ te iã cognouiſſe que ſũt apud ratiſpanã geſta ⁊ E⸗
625

negligenter eo conuẽtũ eſt. Ex italia nulli cõparuere.Hãa legati venetoꝝ pꝛiꝰ .
lurũ audiuere ↄciliũ quâ bauari ingrederent᷑. nus mibi videt ſuꝑ oẽs laudã⸗
dus Ninceps pbiieus burgũdie dux.qui ⁊ſi eſſet bꝛitanico bello implicatus vo
catus tame ad conuẽtũ qui ꝓ ſalute populi xpᷣiani erat indictus: noluit excuſari:

noluit reipublice eſſe. Congregationẽ que cõmune bonũ tractare videbat᷑ ſua

„

pꝛeſentia noluit eſſe pꝛiuata. Nenit igit᷑ ratiſpanã iturũq; ſe contra thurcos in ꝑ
ſona pꝛia pollicitus eſt. Si vel ceſar vel rex bũgarie vel alius magnus pꝛinceps
exercitũ duceret. Si mminimus miſſurũ ſe quas poſſet copias:neq; his in reb? ex⸗
cuſatũ ſe habere voluit: niſi tale ſibi ſupueniret iupedimẽtũ quod tota xpᷣianitas

——

legitimũ reputaret. Quis bunc ſatis comendare pꝛincipẽ poſſet. Hemo ẽ inter

chꝛſtianos cui minus timendi ſunt thurci ⁊ infideles ceteri qᷓ; duciburgundie.

. —

Memo tamẽ eſt qui pꝛo depulſandis atq; cõpꝛimendis boſtibꝰ fidei folititioꝛ eo

reperiat. Ande iſta mens bomini.Mõ cupido rapiendi bũc trabit:cui ſunt opes
infinite: nõ ſpes vlla voluptatũ quibus frui victoꝛes putant:qui eſt iam euo pꝛo
fectioꝛ. Et ſi delitias amet nuſqᷓ; maioꝛes qᷓ domi reperiat. Non gußuci dannij
ic religio⸗/

ratio qui ſe nouit in grecia aut in aſia nequaq; regnare poſſe. Sed e .
us pꝛinceps amat cccleſiã matrẽ ſuꝗ. Cupit fidel nre coſultũ eſſe: dolet cuʒ audit
xpianũ nomẽ blaſphemari. Miſeret᷑ in felicibꝰgiabus que dietiuus in ca ciuita⸗
tẽ a barbaris rapiunt᷑. Pudet eum ignomie quã thurci nobis inferunt.Eſt enim
nobilis animus:nõ põt mens „Mit
ferre põt generoſus ſpũs.Tidet ſe dono dei ampliſſimis ⁊ populoſiſſimis regio/
nibus pꝛefectũ: multiſqʒ beneficijs cumulatũ. Hõ vult ingratꝰ videri.Recogno

ſcit munera i ſe diuin⸗ nms vn . elere 7
nit iohãnis patris ſui:quẽ thurci pugnãteʒ pꝛo fide catholica captiuarũt. Cupit

„

vlciſci paternũ vulnus:imitariq; maioꝝ ſuoꝝ veſtigia:quos pꝛo fide oꝛthodoxa

conſtat fuiſſe ardentiſſimos. Huius igit᷑ opa factũ eſt ꝙ in couentu ra anenſ
nõnulli articuli conperent᷑ quoꝝ ego copia rectoꝛibꝰ noſtre vꝛbis fee.
dubiñ tenet quin tu illoꝝ noticiã habeas. Ham ⁊illuſtri dñio venetoꝝ apud qð
nunc moꝛã trahis articuii ꝑ ſuos legatos huiuſcemodi miſ ſunt quoꝝ ſi fiet exe/
cutio nipil erit noſtre religioni timendum. Ceſar eiuſce rei cupidus nouuz apud
franckfurdiam conciliũ indixit. Iꝗ futurũ eſt tercio kis octobꝛis Ceſ. ar aut eo ſe
wee ſuam tranſferet aut pꝛeſidentes plena poteſtate ſuftultos mittet:ne
negligei

quãtũ in ſe ent ↄuentus. NHũc quoniã de me multa dicis:reſerabo tibi d
mihi incũbunt. Optaui domũ reuerti viſere amicos: cõſolari ac paſcere quocũæ;

tandem paſtu valerẽ meas oues ſupplicani ceſari.benignã mibi vt licentiã pꝛebe
ret:qua patrios lares peterẽ:nõ obtinui. Ait em̃ ſua ſerenitas neceſſania ſibi eſſe
ſeruitia mea dum inſtat apud franck furdiã dicta dies. Eã ob rẽ fero moleſte meũ
exiliũ.vereoꝛq; qdð nuper ſum expertus.Etenim cũ ratiſpana pergerẽ innaſit me
dolor pedũ quẽ podogram medici dicunt: que res mihi intereundũ acerbiſſima
fuit. Nõ tñ neglexicõmiſſum onus. Iter cu magno laboꝛe peregi:adeo vt pede
ad ſellq ſuſpenſo vnius diei viã fecerim cũ inter aſperrimas alpes nõ eſſet qua/
qrigis locus. Idẽ timeo ne mibi nũc accidat:ſi vt mentẽ intelligo ceſaris vł mit⸗
tar inter legatos: vel ſuã ſequi ſerenitatẽ iubear. Sed quid aga quis ego ſum qui
tantũ imperiũ effugere poſſim. Nideo inſuꝑ res marimas eſfe ad quas teneoꝛ et

vniuerſe xpᷣianitati vtiles. Quid in laboꝛc pꝛo facultate mea ſtatin manere ⁊ ad

meum exillium paucos menſes addere:donec franckfurdiũ conſiliũ ſiniat᷑. Im/
partiar meas opergsin comune bonũ.Et ſi nequeo grãdes man ſpulos in aream
ferre vnic at ſaltẽ ſpicqulag aliquot in boꝛeñ eccleſie referam. Meq; em̃ deus no/
ſter ta facta boiz qᷓ; mẽteg iſpicit. Et laudatã ĩ enãgelio muliercula legimꝰ qᷓ du
erg minutg i gaʒophilaciũ obtulit. IJll aũt oꝛo leonardeamtimimenexvel pal⸗

alto ſanguine nata:nõ alta meditari. Mibil turpe

uina eſſe q;plunma vult ꝓ ſua facultate vices reddere. Memi

ec me

R
.
4
di⸗
N
ſun.
ſus
ing

cchs
er/
nitn
hter
ce.
Neo

es

oe
ſij
10/
aſt
ia/
enim
turpe
nn
ni
t

2„

fſagiũ cõtra thurcos inſtituẽdũ italice pace cõpares.vel me monacbo qui illã con

luſit equiparãdũ putes. MHaq; ſi pulcerrime ⁊ vere dicis nullꝗ eẽ pſonã adeo te/

R cuman? neꝗqat ſi velit diuina maieſias res maximas ↄficere.Et addis ex/
emplũ nr̃i tpis. NHa pacis italice humilis ⁊ quodãmo deſpect?heremitarũ ſaſtcti
auguſtini monacellus auctoꝛ hẽ. Mõ eſt tñ equa reꝝ ⁊ pſonaꝝ poꝛtio. Pax enizʒ
italica etſi vt ais rome ad maturitatẽ ꝑduci nõ potuit: adeo tñ in alto illo ſũmi pᷣ
ſulis igne ↄſiſtoꝛiali decocta fuit vt paruo poſtmodũ ſole potuerit matureſcere.
Erãat ⁊ partes q̃ ↄtẽdebãt lõge defeſſe bello cõtrite atq; exhauſte: intelligebãtqʒ
niſi ↄcoꝛdiã amplecterent᷑ vtrinq; funditꝰeẽ pꝑeundũ. Hec plurima erant capita
quoꝝ ſenſus cõbinadi ad aficiendꝗ italice pacẽ viderent᷑. At negociũ hoc gerẽdi
cõtra thurcos belli:rude adbuc indigeſtũ ⁊ pene intactũ ẽ. Nec germanie aut gal
lie pᷣncipes quoꝝ potiſſime mẽtes excitãde ſũt ſatis intelligere poſſunt:quid ſua
nõ interſit:cotra thurcos arma mouẽ qͥ ſſt ab eis remotiſſimi. uis inſuꝑ galliã
aut germaniã arinet niſi cerebꝛa pene infinita ↄingat. Adde ꝙ oẽs italice vires
ad maritimã claſſez ſũt vniẽde.Qualis deinde int᷑ me ⁊ monachũ italice pacis in
uentorẽ cõparatio cagit. ateoꝛ qꝛmibil eſt repertoꝛi ac rectoꝛi oꝛbis factu diffici

le velle illi ⁊ poſſe vnũ ẽ. Hec inficias eo ſpirare vbi velit ſpiritũ dei:q ⁊ aliqñ in·

ſima mũdi eligit vt foꝛtia qq; ↄfũdat.Sʒ audi ꝑſenãs qᷓ; diſpares adnectis. Ego
ſllũ monachũ q ptes italie dimidẽtes cõpoſuit: crimie mũdũ:lõga vite ſanctimo⸗
nia cõpꝛobatũ doctrina plenum. Mibil miroꝛ ſi deꝰ inſirm elegit ꝑ qd pacaret ita
liã.At iſtic quis turpitudinẽ ꝓdo meã lõgea me abſũt. NMabet in me deꝰ mita q.
puniat:nulla q pᷣmiet.Quo igit᷑ pacto me velud oꝛgano magnis i rebꝰ vtat. Ae⸗
reoz vereoꝛ vt te vera nõ celẽ:nedũ me grãdibꝰ ingero negocijs: ipedimẽto mag?
q; ꝓmotioni reꝑiar. Tu deſine de me tibi mita pmittere: ac me domi qᷓ; foꝛis ma
lis cimbã foꝛtaſſe nõ inutilit regazs. NHauis magne ſi cauẽtenuero ⁊ me ſił ⁊na .
tas perda. ranckfurdiæ ſi fuero naucleros inueniã optimos: atq; ipſeremigis
officio fungẽs — meoꝝ partẽ delebo:bec tibi de me volui vixiſſe. NHunc de
oꝛdine dato pauca di erã. Scripſiſti vocãdos eſſe multos ex italia ad cõciliũ ra⸗
tiſpanẽſe putaſti id futuꝝ conſtañ.ſimile ne dicã baſilieñ. qd in annos viginti p/

tenſuʒ eſt. At nr̃m exacto menſe finẽ accepit. Indictũ eẽ aliud buc rurſus vocant᷑

ex italia rex aragonũ:veneti:ianuẽſes:floꝛentini.ſeneñ.lucani. Comes q̊z fran/
ciſcus:qᷓuis nõ eſt inueſtitus de ducatu mediolaneñ.accerſit᷑ dux mutine: mar/
chiones inſuꝑ mantue: mõtiſferrati ⁊ ſaluciarũ. Aidebimꝰ quantus erit noſtroꝝ
feruoꝛ italoꝝ. Regibꝰ quoq; francie anglie bobemie hũgarie polonie dacie ſueci?
noꝛwegie ſcotie lre dant᷑ vt ad ↄuẽtũ rtant. amncipes atnanie ageſſe: comi/
tates mittere legatos iubent᷑.Si erit cõuentio grandis ſpeʒ bene gerẽde rei ſum⸗
mã.Si pauci cõuenerint obꝛigeſtam. Dices. Quid ſentis: quid putes futurum:
Mallem tacere. Mallem opinionẽ meã eſſe falſiſſimã ac mendacis i; veri ꝓpbe
te nomen. Dicã tamẽ ꝙ, me pꝛeſagit animꝰ. Hon ſpero qꝙ opto.nil boni menti
mee pſuadere poſſum. Quare in quis.Quare inquã.Ego bene ſperez xpᷣianitas
nullũ habet caput cui parere oẽs velint. Heq; ſummo ſacerdoti:neq; imꝑatoꝛi qᷓ
ſua ſunt dant᷑. Hulla reuerentia:nulla obedientia eſt. Caqᷓ; ficta noia: picta capi
ta ſint:ita papa imꝑatoꝛẽq; reſpicimus:g uũ queq; ciuitas regẽ habe . Totſ ut
pꝛincpes quot dmus. Quomodo tot capitibus quot regũt xpianũ oꝛbẽ arma
ſumere ſuadehis. Age dicito cõcurrere in bellũ cunctos reges.Cui ducatũ dabis
Quis oꝛdo in exercitu erit:que diſciplina militaris:que obedientia: quis paſcet
tantũ populũ:quis intelliget varias linguas:quis reget diuerſos moꝛes:quis an
glicos amicabit gallicig:quis ianuẽſes coniunget aragonenſibꝰ: quis theutones
bungaris bobemiſq; cõciliabit. Si paucos contra tburcos ducis facile ſuccũbis
Simultos confunderis. Andiq; ſunt anguſtie. Derge vltra atq; inſpice xpᷣiani⸗
tatis vultum. acata inquis italia eſt: facile aduerſus exteros arma ſumet womi

quieta. Meſcio q;ᷓ quieta. Inter regem aragonũ ⁊ianuenſes adhuc belli reljane

*

manent. Mecianuenſes bi ſunt ᷣ cõtra tburcos puguaturicredank quibꝰtribu⸗ .
ta pendere dicunt᷑. Aeneti cñ thurcis fedus pcuſſere.Et chuis aiũt ſe ſumpturos

aige ꝓ nra fide:ſi ceteri xpᷣiani bellũ thurcis indicant. Quis banc cõditionẽ im-
tl it. Aocare nuc rogare atq; excitare venetos opoꝛtebit: qͥ cetos imitati erẽnt
ipax eis cũ thurco nõ eẽt. Quid cũ italis facies qñ due nauales potentie ⁊ ͥdẽ

maioꝛes deſunt. Rex aragonũ qᷓ;uis eſt potẽtiſſimꝰ ad cõe bonũ ardens:haud

iqᷓ; ſolus bellũ nauale contra thurcos agitabit. Sũmi põtificis quãta ſit daſſis

nõ ignoꝛas. Seficit igit᷑ nobis altera belli Fs. cũ terra mariq; thurcos vexa/
re ꝓpoſitũ eſſet:deficietibꝰ italis nibil eſt qʒ de maritimo bello ſperemꝰ. Patebit
aſianis elleſpontus.Et ſi terra bellũ gerat᷑:infinitas ex aſia copias in greciã thur
ci traducẽt. In biſpania noſti qᷓ; multi ſũt reges potẽtia regimine volũtate ⁊ opi/
nione diſpares. Heqʒ illi in extremo iacẽtes occidẽti ad ſeptẽtrionẽ trahẽdi ſunt
Eſtq; qd agũt cũ granatẽſibꝰdomi. Rex frãcie ⁊ ſi toto regno pepulit hoſtẽ: mari
nas tñ boꝛas indqetas bzʒ:nec militẽ extra regnũ audebit mittere.dũ claſſes ex an
glia repetinas timet. Anglici nil aliud aio gerũt q; vt repulſaʒ ex francia vindiccẽt
Scoti dani ſueti noꝛwegij in vltimis oꝛbis oꝛis ſiti:nibil ẽ qd extra vmũ queant
Theutones int ſe diuiſi nulla in ꝑte coberẽt. Ciuitates cũ pꝛincipibꝰ diſſigent. Et
ipſi inter ſe pꝛincipes nullo cõcoꝛdie vinculo tenent᷑. Suitenſes cũ ducibꝰ auſt rie
etus odiũ tenent. Comes palatinꝰ archiepo mogi tino infeſtus eſt. Ducatus lu⸗
cʒelburgenſis inter regẽ bobemie ⁊ ducẽ burgundie litigioſus pendet q;uis ſunt
ad kłs vſq; nouẽbꝛis in eã rem inducie. Ouces ſaxonie de ſexaginta caſtellis cum
hohemis litẽ habẽt. wꝛatiſlauiẽſes reqſiti ꝑ bobemie regẽ.homagiñ facere recu
farũt: niſi ad ſe rex ꝓficiſcat᷑. Dꝛuteni qui religioni ſancte marie theutonicoꝛum
ſubiecti fuerũt: excuſſo pꝛioꝛi iugo ad regẽ polonie defecerunt. Iſq; vnc regiones
ingreſſus cũ coniuge ſacramenta fidelitatis accipit. Lignicenſes quos la
rex gubernatoꝛi bobemie dederat ſubire iugũ recuſant.· Mec pudwicenſes parere
vño de roſis voluntarij ſunt q;uis dono regis ad eũ ꝑtineant. In auſtria nibil qje
ti eſt. Baaonẽ eyczinger dominatez ſpernũt. CEiuitates amãt ſeditiones frequen

tes agunt wancho bobemus eu duobꝰ? milibus latronũ regionẽ longe lateq; ve

xat: In wienna crebꝛa fiunt incendia:nec auctoꝛes in famq veniunt. In hunga
ria pꝛelati ⁊ barones infenſi ſunt iobãni vainode:qui quondam gubernatoꝛ fuit:

nüc capitanij nomen tenet regniq; maximã parte occupat. Giſhra bohbemꝰ?inue⸗
ſtitus a rege de territoꝛio ſepuſion in hungaria ad poſſeſſionẽ venireꝑ iobannem

impẽditur. Diſpotus raſtie q;uis thurcis vnitus putet᷑:auxilia tamen regis bun
arie petit ⁊ thurcos aſſerit bello paratos. Mibil tñ ad bec hungari mouent᷑: ſed
habituri potius inducias ſiue ↄcoꝛdia cũ hoſte ꝙᷓ moturi bellũ credunt᷑. Ede nũc
in tanta rerũ varietate quid ſperandũ aut tim endũ ſit. Intuere deinde moꝛs ho
minũ ac noſtroꝝ pꝛincipũ facta cõſidera quantus auaritie ſinus patet.quta in-
ertia quãta voꝛacitas. Memo litteris aut bonarũ artin ſiudijs intentus eſt. Et tu

„

cũ biſce moꝛibꝰ deleri poſſe tburcoꝝ exercitus putas:vtinam tu verax inueniaris

cgo fallax. Atcũq; res ſeſe babẽt:manebo ad dictã dieʒ franck furdieñ. ⁊ ſi nõ ꝓ⸗

„

dero reipublice xpᷣiane. macerabo tamẽ meipſum ⁊ in vindictã meoꝝ delictoꝛuʒ

videbo. q́;to magis pꝛeter ſpem euenict. Tu vale ⁊ me vt ſoles ama: ⁊ ſiama

parũ amoꝛẽ auge.quoniꝗ ego te pꝛo tus virtute vehemẽter amo.Ex noua ciuita
kedie v. Julij Anno. M). ccccxliiij⸗

Ercuſatio regis dacic quare Epiſtola. cxxviij.
fauẽte cemẽtia romanoꝝ im
peratoꝛi ſemꝑ auguſto duci auſtrie ⁊c. Criſternus dei gra egnd Balute

mmpialib?

ad dietam non venit. .2
Euerendiſſimo pꝛincipi tomino.. diuina f

Houvegie ſclauon gotox rexcomes ĩaldenboꝛcha delmann
triumphantis victozie continuu incrementu . erlectis nouiſſſmis.

„

ſſiaus

affligã coꝛpus ⁊ mentẽ.Si quid in cõmuni redundabit boni tanto id libentius

Nars

ſñ „

onms
hetus

littenis nobis directis.meroꝛe coꝛdis ⁊ mentis anxietate indicibili vꝛgebamur.
Cum videamus tandẽ virus peſtiferũ in xpᷣianã fidem dudũ congeſtũ:viperam
ulaã halymamech thurcoꝝ tyrannũ feraliter euomiſſe: ⁊ qd in ſue impietatis cõ/

tentaculis fabꝛicanit incentiuũ ſue iaʒ crudelitatis detexit. Hunc non ambiganꝰ

ri pꝛeuidit.terciã partem ſtellarũ ad ima trabentẽ:immo aſiam ⁊ affricam ⁊iam

ſuis execrabilibus ſpurcitis europę terminos defedantẽ videre videmur.ſerenii

ſime imꝑatoꝛ ⁊ frater chariſſime qð cũ ſingulari meſticia referimus ſtatuũ oium

⁊ ſexuũ omniũ religionẽ fidẽ ⁊ vrbanos moꝛes in populo xpᷣiano adeo a iuſticie
tramite declinaſſe ꝙ diuinã no ceſſent irritarc:⁊ ꝓuocare vindictã. In ilios preci

pue qui alioꝝ vita ⁊ exemplo deberent menio eſſe ductoꝛes:vnde vltione condi⸗
gna hoc noſtro tꝑe quo peccata magis ⁊ vicia ſubꝛepunt:flagellis ⁊ plagis gra/
uioꝛibꝰ excribꝛant᷑. Nullos em̃ xpᷣianoꝝ fines ꝑ vniuerſi oꝛbis machina a peſte
cladibꝰvel incurſibꝰhoſtiũ eximi videre aut cognoſcerevaleamꝰ: omne qʒ ſoluʒ

„

vbi xpᷣi nomẽ colit᷑ crebꝛis agitari ⁊ opugnare cotrarijs. NHeq; ꝓpterea vllam di

uine miſerationis ⁊ pietatis recuperade:maioꝛẽ adeſſe fiducia ꝙ; ꝙ incipientes a

capitibꝰ diuinis inſtitutis ⁊ bonis moꝛibꝰ ᷣm euãgclicã legem reſumptis:pꝛioꝛex
culpã ⁊ noxas emẽdemus in melius:quatenꝰplacata diuinitas ſuoꝝ calcoꝝ feli

cibus pꝛopitia nõ deſit optatibꝰ. NHec ſunt muictiſſime ceſar arma foꝛtiſſima: ꝓ./

pugnacula munitiſſima ⁊ ſecura pꝛeſidia quibus aptius ⁊ facilius:immo felitius
⁊ fructuoſiꝰ hoſtium es Kour ſugdi⸗ demoliri cõueniat q; inilitaribus cu/
Beis belicis munim entis.Hoc quidẽ exen
parat᷑ ꝙ medici latagentes noxiales a coꝛpoꝛibus ebymos repellere ꝑ pꝛius an-
thidotis ⁊ cathapla mate congruentibꝰpᷣparatas ad exitum ſuꝑfluitates deinde
foꝛm ato expellũt.Sic ergo imꝑialis maieſtas erga deũ celi deuota ſuꝑioꝛibus et

inferioꝛibus ſuggerat melioꝛis vite feruoꝛc. Interioꝛis em̃ conſcientie peniten/

cia cilicio ſacco ⁊ cinere.non auro vel argento: non erquiſitis monilibus nec in
arcu foꝛtium aut roboꝛe potentatus uiniuite diuinã contra ſe concitatã placuere

furoꝛc.tũc uguſt ii⸗ maieſtas ſuperno adiutoꝛio comite:cum exercitibus xpia

uis hoſtiũ cai

a penetrabit ſecura:oẽſq; barbaroꝝ cõſtringet conatus auſus ar

mis ⁊ patẽtia vindicabit.Erũtq; boſtiũ vires angelo dñi cobortante ſicut ſtipu/

la ante faciẽ venti ⁊ tituabũt pauoꝛe ⁊ timoꝛe ſoꝛdeſcent O ſaluberrimũ ⁊ iocũ/⸗
diſſimũ omen ſi fata preſtaſſent. regnoꝝ noſtroꝝ rebus cõpoſitis que varijs
impꝛeſentiarũ contrarioꝝ detinent᷑ anfractibꝰcum pꝛoceribus noſtris quos nu/

mero ⁊ ſolertia militari oꝛnatiſſimos obtinemus:cũ veſtre ſerenitatis cõötuber

* 7*

nio pꝛo fide catholica:pꝛo gloꝛia immoꝛtali:pꝛo illius noie qui nos ſuo ſacro cruo

re redemit:ꝓ fideliũ ibidẽ a tburcis oppꝛeſſoꝝ tutela:in ceſarea comitiua adeſſe

20

poſſemus.eſtamur deũ nihil nobis gratius nihilq; optabilius q; ꝙ in tam ſan
cto opere adeſſe liceret. Condolentes ex ipſis cordis viſceꝛibus impiali conſtãti⸗
nopolitaneñ.vꝛbi:⁊ venerãde patriarchali ecdie auã conſtatinũ magnũ pꝛimuʒ
poſt philippuʒ oꝛthodoxoꝝ ceſarem pᷣdeceſſorẽ veſtrũ foꝛtiſſimis menijs aobfir/
matã ſuo nomince que prius biſancium dicta eſt ⁊ pꝛeſentia legit᷑ decoꝛaſſe. Abi
ſũma eccliaſtice ⁊imꝑialis maieſtaſjᷣ viguit ſanctio. Ibi fuerat legũ ſacrariũ fidei

viguit noꝛma ⁊ religionis ſpecimen inſtitutis ⁊ obſeruantijs religioſiſimis pieꝛ
oꝛnata.Licet ⁊ ibi quandoq; ſathan non abfuit.qui arrium ſabelliñn manicheos

neſtoꝛium macedonum dipſtoꝛum. Euticem ⁊ ceteros ſuſcitauit hereſcon: qui

in agro do mini in tritico fidei zi ania ſeminauit. Aerumq; impedimentuʒ huic

noſtro ſincero ꝑꝛo poſito pꝛeſtitit ꝙ veſtras imperiales litteras dumtaxat deceʒ
diebus feſtum ſancti gegozi ꝛeceleg. peeſkutntt recepimus baiulo. Cum vero
regnum noſtrũ dacie vbi reſidemus ad pꝑꝛeſens inſulis interſecet᷑ diuerſis vadis
ponti a ſe diſtantibus inuicẽ ⁊ pꝛimo tempoꝛe parliamentum regni noſtri pꝛedi

cti:cuius conſultatione in. rebus grauioꝛibus affectare ſolemus abſq; ꝓlixi tem ⸗/

DZ

imaginẽ beſtie illius geſtare.quã iohannes euangelicus vates aſcendentẽ de ma

ẽ exemplariter phiſicis traditionibꝰ com

poꝛis interuallis cõgregare minime poteramus.Tum etiã quia ſuinꝰin pcinctu
ad regnũ nrjm nauigandi noꝛwegie cũ expeditione cõtra hoſtium nr̃oꝝ incurſus
qus frequentius ſuſtinemꝰ.Quo ꝓpterea ceſarijs veſtris deſiderijs ⁊ hbortãtibꝰ
pꝛnũc ſatiſtacere minime potuimꝰ.Si vo in pᷣfata dieta ꝓ ſancto iſto ⁊ pio oꝑe
celebꝛanda aliqua ſalubꝛia ⁊ vtilia cõcdiludent᷑ de quibus nos certioꝛari duxeritis
quãtũ nobis poſſibile fuerit.ſaluis regnoꝝ noſtroꝝ negocijs aio gratiſſimo facie
inus.Ceterũ in cã oꝛdinis pꝛutenoꝝ beate marie ieroſolymitañ.lr̃is vr̃e ſerenita
tis pleniꝰ intelleximꝰ.Cũ vo talis inter oꝛdinẽ militiã ⁊ patriã ſit cxoꝛta diſcoꝛdia
vt peioꝛa magiſq; indies nocitura veriſir foꝛmidainꝰ.Quo pᷣterea indies tracta
tus cõcoꝛdie magis difficultari veriſimilit᷑ timeamꝰ.in quo oꝛdiui ⁊ patꝛie ex inti
mis cõdolemꝰ:ſi tũ fuerimꝰreqſiti obtentuvrarũ imꝑialiũ lr̃arũ omnẽ ad oꝛdinis
ꝓfectũ ⁊ patrie cõcoꝛdiãq; ⁊ pacẽ efficacẽ operã libenti aio impendemꝰ. Aalete
ſereniſſime pꝛinceps ⁊ frater chariſſime in illo qͥ habitat in celis ⁊ imperat:cũcta
ſua oꝛdinatione gubernãs felicit᷑ ⁊ longeuecui nos offerimꝰgratiſſimo aĩo pᷣpara
tos.affectãtes a celſitudine fraternaq; charitate vr̃a hãc pñteʒ excuſationenr̃aʒ
coꝛã illuſtribꝰ pᷣncipibꝰ ⁊ ſereniſſimoꝝ resũ oꝛatoꝛibus ⁊ legatoꝝ aplice ſedis.qui
diete coſtitute pñtes extiterit legi ⁊ recitari.Datũ in noua ciuitate nr̃a roſtildeñ.
dieſic⸗ palmarũ.? z 4 atimtete dñi. M.ccccliiij.nro regali ſub ſecreto.
Arege aragonũ ad ſacrũ collegiũ car6à, i S
dinaliũ ſpõte contra thurcos re. Epiſtola. cxxix *
CcCuerẽdiſſimi in xpᷣo patres ⁊ dñi amici nobis ſingulares poſt memoriam
nr̃am. Mihil ꝓfecto cecidiſſe recoꝛdamur qð nos adeo cõmouerit aut tan
taã indignationẽ aio iniecerit:quaãtã cõſtantinopolitane vꝛbis caſus ⁊ grę
coꝝ miſerãda atq; inaudita calamitas:neq; vo ob id ſolũ indignamur ꝙ gręcis
. magna ps eſt vxpiane gẽtis amiſſa libertate opꝛeſſaʒ acin manũ ⁊ ſeruitutẽ in/
ideliũ: pꝑ xpᷣianoꝝ negligentis redactã ⁊ xpiano coꝛꝑe diſtractã atq; diſſciſſaʒ vi
demꝰ.( Quãq́; eſt id grauiſſimũ qð ⁊ oim mẽtes atq; aios magnoꝑe cõmouere
atq; excitare in vltione debet ſſed etiã qꝛ turpiſſimã ⁊ indigniſſimã notãꝗ noi xpᷣia
no ob eã rẽ iniuſtã cogunoſcimꝰ:⁊ que vix vnqᷓ; vllis cõſilijs ꝑiculis aut laboꝛibus
aboleri poſſe videat᷑.Quid em̃ taindecẽs tamturpe tampudendũ rpianis ne
ti xpᷣianos a barbaris olpꝛimi ⁊ acerbiſſimo ſeruitutis iugo ſubijci fidẽqʒ noſtrã
labifactari atq; funditꝰeuerti. Pro qua tuenda atq; cõſeruanda dubitare dʒ ne-
ino qͥ xpᷣianus re ſit moꝛtẽ impigre apetere.Sed heccõis culpa ſit. Ouzʒ em̃ alij
alios intuemur añ cõſtãtinopolis calamitatẽ ſi quis in eius defenſionẽ arma ca/
piat ⁊ obſiſtere iniurie conet᷑:illa ciuitas interiʒ capta eſt.⁊ illa ois grecia cõcidit
Capite em̃ cõfracto ⁊ cetera mẽbꝛa caſſata ſũt.Cũ aũt quottidie intelligamus ex
multoꝝ ſermonibꝰ? ac lr̃is ipſuʒ tburcoꝝ pꝛincipẽ in eã inſolentiã ac furorẽ ꝓue/
ctũ eẽ.ob res ſecũdas qᷓ ſolcut aios extollere atq; inſlaãmaræ:eũq; no cotentu gre
cie captiuitati cctenis xpianis atq; e grecie dauſtris in italiã velle erũpere. Impe
riũ oꝛbis terraꝝ ſibi ꝓmittente ⁊ xpᷣianꝗ fiqẽ euertere molientẽ. Inſtituim? aio il
lius furoꝛi ꝓ viribus nr̃is obſiſtere:conatuſq; eius nepharios quãtũ in nobis fue
rit repꝛitaęre atq; infringere. Sperates ⸗ deo nro autoꝝ atq; fautoꝛi ꝓ cuiꝰfi-
de defendẽda bac expeditionẽ gloꝛioſam ſuſcepturi ſumꝰ: vt ⁊ alij pꝛincipes ⁊ po

4

puli xpᷣiani vna nobiſcũ ad ſalutẽ ſacroſancte romane eccdęeſie exẽplo nr̃o exciten
tur ac foꝛe.illũ atrociſſimũ fidei hoſtẽ nõ ſolũ vlciſcamur ⁊ intra grecie terminos
cohiheamꝰ:ſed etiꝗ recupata oĩ grecia ipᷣm e tota europa depellamꝰ.ac ngin aſia
quidẽ ſua quietũ eẽ ſineamꝰ.Que cũ ita ſint.R.p.vras oratas eſſe volumꝰpꝛimũ
vt voſipſi qui fidei xpiane duces eſtis in e tuenda ⁊ cõſeruanda oes vires ſtu⸗
dia via ↄferatis.nec eâ ruere patiamini: cuius ꝓ tectoꝛes acerrimi menito eſſe de⸗

2₰ 7 T

pꝛimũ qͥ eſtis religionis capita acceptã iniuriã ⁊ clad

beatis:vt alijs exẽplo ſitis q ad vos oculos referut acſcagit intuent᷑ cũ ad vos

6bãc ꝑtinere exiſtimẽt. Oe/

ſnde vt cũctos ppos pꝛinepes ac reges xpianos ꝑ lesatos ac irᷣas qad fieri poſſt

—

imn exhoꝛtemini atq; Excitet:vt ⁊ ipſi exẽplo vr̃o nr̃oq; hoc ⁊ neceſianũ ⁊ maxie glo/
is nioſuʒ bellũ ſuſcipiãt:⁊ ꝓ eo gerẽdo qs poſſint copias claſſes arma ⁊ comeatus
ib, parẽt.Si ꝓ fide nr̃a tuẽda in q̃ eſt ſalus nr̃a reꝑoſita nõ depugnamꝰ:ꝓ q̃ dimica
age re ſuſtinebimꝰ.Si feramꝰiniurias tpᷣo deo nr̃o factas:cuius ille imagines le
ege ſcõꝝ ac martyrũ ſtatuis euerſis:reli uijs luto ꝓuolutis: ſacris virginibꝰinceſtꝰz
n tis:filiab e cõplexu parẽtũ ad ſtupꝛũ rapt s parẽtibꝰipᷣis crudeliſſime necat. Si
nae bas inquã feramꝰ:cuius tandẽ iniurias vlciſcimur.Si religionẽ nr̃am ꝑ negligẽ
” tiã ruere patimur:vt omittamꝰignominias vincula cedes que xpᷣianis impeèdẽt
cuin Quidnã ſpare ampliꝰ de aiarũ ſalute poſſumꝰ. Multis ſane ac ſũmis pꝛicipibꝰ
ngt vt cõſtantinũ ⁊ iuſt. nianũ omittamꝰ:tum domusnr̃a quebarbaroꝝ ſemꝑ oppu/
ein gnatrix fuit.tuʒ aliarũ nationũ ae gentiũ maximo bonoꝛe ac gloꝛioſum fuiſſe ſci/
ndns mꝰ:xpᷣianũ nomẽ auxiſſe ac difidiſſe.Quãto ißis nobis omnibꝰhoneſtiꝰ ⁊ gloꝛio
it ſius fiet ilud ab ruina ⁊ maifeſto interitu vindicaſſe. ꝝ ſi nulli nobis adiutoꝛes
kchc fuerint ad tantã iniutiã vindicandã malũq; gpulſandũi. quod exiſtimare nõ bon
Sper ſumꝰ. Nos tñ ꝓpoſitũ nr̃m excqui cõtendemꝰ ſperantes in xpᷣo deo nr̃o rẽ ꝓſpe/
enfi; re ſucceſſurã. In qua etſi moꝛi cõtigerit leto ⁊ cõſtanti aio moꝛiemur. Datũ i ca/
6,4 ſtro noſtro nea polis pꝛima apꝛilis.Anno.liiiiff. MDWB
lcej. Dialogus cõtra bobemos ⁊ tbaboꝛtas iſtola cxxrxr.
d. de lacra coione ſub vna ſpeccec7ᷓ́g. —–— P Aeon.e e
r Eu erendiſſimo in xpᷣo ⁊ colẽdiſſimo patri dño iohani de caruial ſacroſan
. ce romane eccleſie ſancti angeli diacono cardinali. Eneas epũs ſenenſis
frian S. p. d. Muis apud bohemos aplice ſedis legationẽ abieris ⁊ oẽs il lius
Attrn gentis moꝛes oꝑinioneſq; noſcas:tñ qꝛ peruerſi quidaʒ homines nouos indies
16e grroꝛes cudũt.Et ego nuper iuſſu ceſaris in bohemia fui cognouiq; bonos ⁊ ma
eaẽs los ⁊ multa cũ eis cotuli:⁊ audiui multa que ſedẽ apoſtolica intelligere nõ eſtin-
kein⸗ ntile. Oecreui que hac in via mihi cõtigerũt tue dignationi pꝛeſcribere.O ſi ma/
ö4 S papirũ impleuero.nõ tamen erit arguẽda narratio: qꝛ res plurimas nõ põt
ere ꝛeuis epla compꝛebendere:⁊ cauendũ eſt ne fiã obſcurus.dum bꝛeuis eſſe labo
rbi ro. Pꝛetermittã nibilominꝰ locos illuſtrioꝛes. Adhibeat mibi Banena auretz
des tua modeſtia boniq; cõſulat ſi liberius ſcripſero qᷓ; tue dignitati par ſit. Mã vetꝰ
ön unoticia ⁊ vſura que inter nos olim fuit audacẽ me facit. Sed incipiã iam narrare
oſti quia nulla eſt mibi de tua benignitate dubitatio:qꝗᷓ ſolet oia i parte reciꝑe melioꝛẽ.
edre⸗ Cũ ergo ldes dies de noua domo verſus pꝛagã iter agerẽ:eſſentq; mibi college
GGui nobiles. Albertus de eberſtoꝛf baro.pꝛocopiꝰ de rabenſtain ⁊ benricus trucbſes
c equeſtris oꝛdinis milites.Ex vſu viſum nobis eſt/ qꝛ raptoꝛes ⁊ inſidigs timeba
i mus ad thaboꝛitas potiꝰ q; in aptis villis ꝑnoctare ac lupoꝝ magiſq lepoꝛum
Gir ſequi fidem. Pꝛemiſii igit᷑ qͥ thaboꝛitas accederẽt atqʒ ab his ius hoſpitalitatꝭ
expeterẽt.Acceperũt hec letis aʒis thaborite:dederũtq; fidẽ atq; obuiã venerunt
6 . Res ſpectaculo digna fuit:ruſticanũ ⁊ incõpoſitũ vulg.qᷓ;uis vꝛbani videri vxe/
4 lint. Frigus erat pluuiale tẽpus.Hã bobemia ſepe miſcet eſtati byemẽ. Ex illis
i liqui nudi erãt ſolis tecti camiſijs.Alij pelliceas tunicas induerat.Alij ſella ca⸗
dee rebat:alij freno:alij calcaribꝰ. Alteri crus occreatũ fuit:alteri nudũ.Huic oculus
dog defuit:illi manꝰ.Et vt virgilianis vtamur verbis.Feduʒ videre fuit᷑ populataq;ʒ
tꝑa raptis auribꝰ ⁊ trũcas inhoneſto vulnere nares: Incedẽdi nullꝰoꝛdo.loqndua
W nulla modeſtia:barbaro ⁊ ruſticano ritu nos exceper̃t.Obtuler̃t tñ xenia piſces
unn vinũ ceruiſiã.Sic opidũ igreſñ locũviaimꝰ.Quẽ niſi hereticoꝝ arcẽ aut aſilũvo
mnos cẽ neſcio q̊ apꝑꝑellẽ noie. Na qcũq; detegũt᷑ int xpᷣianos ipietat ac blaſppemiarũ
paſa mõſtra hucↄfugiũt.tutamẽtũq; hñt:vbi tot ſũt hereſes qͥt capita: ⁊ libertas c ꝗq
Huinn velis credere. JIu exterioꝛi ciuitat poꝛta duo fuerũt ſcuta. vn altero S ta
ſt/ angeli calicẽ tenẽtis qᷓi cõionẽ ſub ſoccie vini ſuaderet populo. In alta ʒiſca pictꝰ
eſe d⸗ fuit hõ ſencx ⁊ vtroq; lumine caſſus.ic oli dux thaboꝛitaꝝ fuerat ⁊ alteꝝ oculũ
in puentia ꝑdiderat:alterũ hoſtili ſagitta ↄfixꝰamiſit. Ab boc ſepe vicko⸗ ſlicies

aiñt. Sepe xpianoꝝ cedes factas. Cöplures ciuitates exuſtas diruta monaſteria

ſacras edes incenſas ꝓſtitutas vᷣgines ſacerdotes occiſos. Quẽ thaboꝛite nõ ſo
monoculũ ß cecũ qʒſecuti ſũt ducẽ:ucq; abſurde. Hã tali plo ꝗᷓ nibil diuinitas
gitelligit: nibil religionis tenet. nibil eti videt:qͥs ducatũ pᷣbere debuit niſi
nhinn illð ſaluatoꝛis in eis. Si cec? ceco ducatũ pᷣbeat ãbo in foueã ca/
dũt. Hic dũ moꝛti xumꝰ eẽt:ↄſultarẽtq; thaboꝛite quẽ poſt ſe pᷣncipẽ deſignaret
Poſtq;ᷓ inqᷣt animꝰa ine fugerit.excoꝛiate coꝛpmeũ ⁊ carnes date volucribꝰ.Ex
coꝛio vo timpanũ facite atq; hoci ſlio ducẽ babete.Mãa quis locoꝝ theutones ſo
nũ ei? audierit:mox terga dabũt ʒiſchã i tivano foꝛmidãtes. Hic poſtqᷓ obijt tha
voꝛitarũ alij ꝓcopiũ ſibi ducẽ legeft. Alij intãtũ illiꝰmẽoꝛiã dilexer̃t vt neminẽ di
uũ exiſtimarẽt.q tato duci ſuccederet aſꝑnatiq;ʒ pᷣncipẽ oꝛphanos ſeſe voca bãt
qi pꝛe carẽtes atq; oꝛbatos.vt ꝗ cecitatẽ nõ viua tm̃.ſᷣ moꝛtuã q̊ʒ colẽdã cẽſebãt:
⁊ad inferos vſq; ſequẽdã.Hũc aũt veluti numẽ thaboꝛẽſes hñt.Et qᷓ;uis pictu/
ras oẽs abbominent᷑:hui?tñ picturã religioſe colũt: honoꝛẽ quẽ vxpᷣo negãt con
tẽdũt ziſche. Hoꝝ ſecta peſtifera ⁊ abboiabilis eſt ac ſũmo digna ſupplitio. Ro/⸗
manã ecclas nolũt bie pᷣmatũ.Aut hrij clerũ bꝛe qcq;. Imagines xpi ſcõꝝq; de/

— — —

lent. Ignẽ purgatoꝛin inficiant᷑. HMihil ſcõ pces iã c xpo regnatiũ pdeſſe nmnoꝛ/
talibyaſſcuerat. reſtũ diẽ ter dñicaz ⁊ paſcal nõ agũt:ieiunia ſpernũt:bhoꝛes ca
nonicas abijciũt. Euchariſtiã ſub ſpecie panis ⁊ vini ⁊ paruulis ⁊ dem entibꝰ pꝛe
bent. Cõficietes nibil pter oꝛonẽ vnicã ⁊ vba ↄoſecrationis dicũt:neq; veſtimẽta
tutatneq; onat? aſſumũt aliqs. Quidã vo eouſq; deſipiut: vt nõ ven pi coꝛp⸗
in ſacro altaris:ſ repntationẽ quãdã eẽ ↄtendãt:erratis berengarij no conuerſi
ſequaces. Ex ſacfis ecclie:baptiſmũ:euchariſtiã:matrim oniu: oꝛdinech recipiũt.
He penitẽtia parũ ſentiunt. e cõfirmationc ⁊ extremna vnctione nibi. Mona⸗
con religionibeinfeſtiſfimi ſunt:inuẽtioneſq; dyabolicas aſſerut eſte. Baptiſma
ſimplicis vnde volit. Mullq aqu benedicũt. Eimiteria nõ hñt cõſecrata. Cada⸗
uera moꝛtuoꝝ in cãpis ⁊ vt digua ſunt cũ beſtijs ſepeliunt: vanũq; cenſent oꝛare
ꝓ moꝛtuis.Eccleſiarũ ↄſccratiões deridẽt: ⁊ in oib locis paſſim coficiunt ſacrm.
Mulla maioꝛ bis cura eſt q; ſermõis audiẽdi.Si quis negligẽs eſt vmiq; torpet
aut negocio ludoue vacat duz ſermo e, virgis cedit᷑ intrare vt verbũ dei audiat
cõpelit Eſtillis dom? auedẽ ligues ſimilis boꝝeo ruris hc tẽplũ awellãt. Hic
populo pᷣdicãt.biclegẽ ꝑ oẽs dies exponũt.hic altare vnicñ hbñt:neq; cõſecratuʒ

neq; coſecrãdũ ex quo ſacẽm plebib exbibent. Sacerdotes neq; coꝛonas ferunt

neq; barbas tondẽt. His thaboꝛite: frumẽto: ceruiſia: lardo:leguminibus lignis
⁊ omni ſuppellectili neceſſaria publice dmũ cõplent addũt in ſingula ca pita ſin
gulis menſibꝰſexagenã.Ex quo piſces carnes recetes etſi velint vinũ einat:in al/
ta ri nibil offerũt, Secimas oẽs damnant pꝛimitiarũ: neq; nomẽ neq; rem tenet
Mõ tamẽ concoꝛdes ſunt in vna fide.Sed aliter iſti:aliter iſti ſentiũt:velle ſuum
cuiq; eſt. Mec voto viuit vno. Hos tamẽ ſacrilegos ⁊ ſceleratiſſimos hoies. Si/
giſmũdus ceſar ciuitate donauit ⁊ quos exterminare decebat. aut in vltimas ter/
ras ad fodiẽdos ſecũdoſq; lapides bumani genenig on cõmercio pᷣuatos relegare
liberos fecit minimo ebuto cotentus. Que res nõ ſibi tin resn6 maximo de/
dccoꝛi fuſt. qꝛ ſicut modicũ fermẽti totã maſſam coꝛũpit. ſic fex illa hoim totum
neomẽ gentis bohemie fedat. Sʒ accipe nũc vrbis ſitum: qꝛ fuiſti loco ꝓximus.
Intueri menia potuiſti que duplicata cingũt vndiq; ciuit atẽ: munit⸗ turribus
XT nanacuits.⸗Lolts eſt in occidentẽ extẽſus:nulla ex parte vicinis altioꝛ cpis
5ỹp pꝛuptis binc atq; inde rupibtutus:bũc vno ex latere fluuius aluit: quẽ accole
luʒ nize vocitant.Ex altero riuus eſt tenuis aque ſed pfundus ⁊ aditu difficilis.
is quaſi vellet añ opidũ ingredi maioꝛẽc fluuiũ:in anguſtias viginti paſſuũ collẽ re
ſtrinxit:⁊ penetraſiſet vt arbitroꝛ mote niſiſaxis durioꝛib? im editus iter fleetere
coactus fuiſſet. Aertit᷑ ergo ad dexter riuus ⁊ amm biẽs opidi magnꝗ parte.tan⸗
ge finuio qͥreliquã poꝛtionẽ circõdedit finico collo miſcet. Sic ciuitas ex omni

—

laſtean
tenöſ⸗
ltti
unt niſ
weice,
ſenaret
E
toncsſ⸗
au
anſid
woabi
cthit
iopian⸗
egatco
o. ⸗
rqde
Emor
dus 4
borpee
timeta
icon
Conuei
feapiit.
Wona/
Ppfilnt
Cadr,

nne

1

Kandt

Sſec⸗
sſtu
us i
ſi
nn,
mjtonet
R
6 7,
nste⸗
dege
tm d
totum
Nimus⸗
unhs
Cüpis
acoole
fels⸗
ollete
feeteſi
tetn,
cro

parte rupibus 4aduis inunita:vno tm̃ loco plalun babet acceſſuim: ſed artum

⁊ingenti foſſa ⁊ latioꝛi muro defenſuʒz. Lres bic poꝛte ſunt pꝛiuſq; vꝛbẽ ingredie

ris. In pꝛioꝛi vo pꝛopugnaculũ eſt: cuius muri viginti pedes latitudinis bñt: al/

titudinis dupiũ. Machinas belli plurimas victis boſtibꝰ exciſiſq; n entit oſ⸗

tinuerũt. Quas in foꝛo ad terroꝛẽ vicine plebis oſtentt. dmoꝝ parietes aut

gnei ſunt aut lutei:aut nullo platearũ oꝛdine diſtincte:ſed ad caſum poſite. Nam
ſicut olim tentoꝛia paſſim locarũt: ſic poſtea domos erexerũt. Multa illis ⁊ pᷣcio
ſa ſuppellex eſt:⁊ diuitie inter eos plurime ſũt. Multarũ em̃ gentiũ ſpolia in vnũ

locũ cõgeſſere:voluerunt hi quondã eccleſie pꝛimitiue in omnibus viuere ⁊ in cõ
muni tenebãt omnia. Yratres ſeinuicẽ appellabant: ⁊ q vni defuit alter ſubmini

ſtrauit.Mũc ſibi quiſq; viuit ⁊ alius quidẽ eſurit:alius aũt ebrius eſt. Breuis fer
uoꝛ charitatis.bꝛeuis imitatio fuit:ſed pꝛioꝛes xpᷣi diſcipuli:⁊ qui naſcentis eccle
ſie fundamẽta iecerunt:que ꝓpꝛia prius habebãat fratribꝰcõmunicabãt nihil alie

ni recipiebãt niſi ſponte ⁊ amoꝛe xpᷣi dnatũ.Zhaboꝛite vo hereditates alienas

expilabãt ⁊ que violenta manu rapuerũt:hec tm̃ in cõmune dederũt.Hec ſic per
ſeuerare potuerũt. Reuerſi ad ingeniũ auaricie iam oẽs ſtudent.t qꝛ rapere vt

olim nequeũt. Mam languidioꝛes facti vicinos timent:lucris inhiant mercature

ſoꝛdidoſq; ſequũt᷑ queſtus. Sũt in ciuitate ad quatuoꝛ miliaviroꝝ qͥ poſſent edu
cere gladiũ:ſʒ artifices facti lana ac tela ex magna parte victũ querctes:inutilęs
bello credunt᷑:pᷣdia nulla his erãt:ſᷣ nobiliũ ⁊ monaſterioꝝ villas inuaſerunt:q̃s
ſibi poſtea ſigiſmũdus.neſcio an diuine legis ⁊ bumane ꝑuerſoꝛ idcirco dici poſ-
ſet: ppetuo iure poſſidẽdas aſcripſit. Intelleriſti ꝗᷓ ſit bec ciuitas:qui moꝛes huiꝰ
populi: qͥ ſitꝰ opidi:qualis hereticoꝝ ſenatꝰ:qualis nequitie ſynagoga:quale do/
miciliũ ſatbane:qð tẽplũ belial: qd regnũ luciferi. NHic ergo cũ ꝑnoctaſſem ⁊ ab
hoſpite meo cũcta q̃ ia ſcripſi vera eſſe didiciſſem:bortabar hominẽ tantis vt er/

ro ꝛibus renũciaret. Hõ erat bic oino durus neq; monitiones aſpernabat᷑ ⁊ ba/
bebae in penitioꝛi tbalamo beate virginis ⁊ xpᷣi ſaluatoꝛis imagines:quas occnl⸗
te colebat. Credo niſi timeret amiſnionẽ bonoꝝ.ſ Mã diues eſt publice ab illa in
lſania reſiliret. Sed malunt aiam pleriq; q; opes perdere:⁊ multi ꝓpter pecunias
periere. Idcirco ſaluatoꝛis voce faciliꝰ vicit᷑:camelũ ꝑ foꝛamẽ acus trãſire. qᷓ; di
uites adipiſci regna celoꝝ. Incraſtinũ cũ veniſſent ad nos tamſoꝛdide ciuitatis

magiſtratꝰ ⁊ gras agerẽt:qꝛ viſitaſſemus eos: ⁊ vꝛbani magis vᷣbo qᷓ; mente videę
rent᷑. Dico ego ad cellegas meos:peccauimꝰfrẽs genti peccatrici ⁊ inimice dei cõ⸗
municauimꝰ. Mõ putaui tautos bic eſſe quatos erroꝛes inuenio. Credebã ſolius
rite cõionis hũc populũ a nobis eſſe ſecretũ:ſed nũc exꝑtũ habeo.hereticũ eẽ po/
pulũ bũc infid elẽ deo rebellẽ:nihil penſi nibil religionis habentẽ. Quapꝛopter ſi
volumꝰoſcie ſatiſtacere.neceſſariũ eſt bis lic dicere ne ſua nobis facta placerc
putẽt ⁊ apð vicinos gloꝛiẽt.Romani reglſibi legatos cõicaſſe.Aſſenciebat᷑ mibi
ꝓcopiꝰ ⁊ vtile ↄſiliũ dicebat.Sʒ auſtralibꝰ terroꝛe plenis ⁊ lepoꝛino coꝛde pᷣdii
ꝑſuadere ſnia mea nõ ꝑotuit:q;uis verba ſic efferre ꝓpoſuiſſem vt nulla irritatio
wplñi timẽda eẽt. Receſſimꝰ ⁊ lʒ dies vñicꝰ eẽt: diuina tñ officia negleximꝰne cõi
caremꝰ hereticis.Erat animꝰnubi pꝛaga videre vrbẽ fama celebrẽ regniq; caput
Sʒ beſtis i lic vigẽs craſſabat᷑:nec minꝰq; ducẽta capita ꝑ ſingulos dies auferrę
dicebat. Ob quꝗ rẽ terrefacti ꝓceres qͥ ↄuenerãt:cõgregationẽ ſoluũt ⁊ ad vills
benedicti ſeſe trãſferũt:qͥnq; ⁊ viginti milibꝰpaſſuũ a pꝛaga diſtantẽ. Interea ⁊
barbara impꝑatrix qᷓ fuit ſigiſmũdi ↄiux. Friderici comitis cilie ſoꝛoꝛ diem obijt.
Cui coꝛpꝰpꝛagã delatũ in caſtro ſepultũ eſt.Coꝛdata mulier fuit: ſed future vite
vt aiũt parũ credula. Nũc ſi pie vixit mercedẽ hʒ. Sũt qui xefuctq bene ⁊ vt xpia
nã decuit ſupᷣmũ ſpiritũ emiſiſſe dicũt.Cũ veniſſemꝰ ad villã benedicti regni ↄuẽ
tũ illic reperimꝰ. Barones aũt erãt geoꝛiꝰde cõſtat ⁊ bodtebꝛat. Henricus de ro
ſenberg. Alſcho ⁊ 3denko:⁊ ꝑetrus de ſternberg:gdenko haſ. Jobannes dezim⸗

n. Johanes de chiabelis: sdenko koſpka.Johanes de malowicz. Jobanes de

iii

radocb: 2 barones alij qᷓplures ciunitatũ oꝛatoꝛes aderant.Ex praga ex cuthnis

— „ „

ex pilzna ex luna ex colonia ex glatobia ex gretz ex lytobir ʒitz ex flana ex ſatʒ ex
budbeis ex tbaboꝛ ⁊ erãt beretici ⁊ catholici ſimul mixci. ANidiſſes illud vſaie cõ/

Metũ illic vitulus ⁊ vꝛſus paſcent᷑.ſimul requieſcent catuli eoꝝ. Proceres regni

ex magna parte ſequunt᷑ romanã ecdeſiã. Ciuitates vt plurimũ aut thaboꝛtas
gut rochezanã ſequũt᷑. Aenerũt ad nos plurinn ex ambab partibus: ⁊ alteri al⸗
teros accuſabant. Quia vo cõuentus ille nr̃i cauſa tenebat᷑ vt audiret que caſar
ad pętitionẽ regni reſpõderet. YFuimꝰtribus diebꝰin tractatu cum eis. Quartacq;
demũ die ⁊ illi noſtra intẽtione ad vltimũ intellexerũt.⁊ nos illoꝝ ꝓpoſitũ cogno
uimꝰ. dimiſſumc cõſiliũ eſt. Dꝛius tñ allate fuerat marchionũ bꝛandẽburgenſiũ
lre:q̃ conuentũ inter regni ꝓceres ⁊ legatũ apoſtolicũ ſancti petri cardinalẽ pete

bant ad res ecclie coponen haa Placui id nobis ⁊ apud ambas partes verba fe/
E

cimus: quibus cõuentionẽ ſuadebamꝰ. Accepta adyton eſt. dies ad feſtum diui
martini.Locus cõuentioms in litomericia victus. Mediatoꝛes inter cardinalẽ
⁊ regnũ marchiones recepti.axit deus vt finis diſcoꝛdiarũ fiet.vt reſloꝛeat i bo
bemia fides. ⁊ erroꝝ plena religio veritatis ignara:ia tandem ad vere religionis
cãdidã lucẽ de ꝓfundo tenebꝛoſe ſupꝑſtitionis emergat. Ad quã rẽ vt nos quo;
pꝓ virili nr̃a iuuamẽ adijceremꝰ:rogaui pꝛocopiũ inter me atq; geoꝛiuz fidelis vt

interpꝛes eſſet. NMã magnũ illũ ⁊ potentẽ viruʒ:quẽ regni pars maxia ſequit᷑. Si

cõcoꝛdie cupidu inueninſem:adduci ceteros facile poſſe credebã. Fuimus diu ſi/
mul. Que locuti fuimꝰ adinuicẽ nunc referã. Atq; ſim bꝛeuioꝛ neq; opus ſit ver
bis inquã:⁊ inquit ſepiꝰvti ponam verbis meis nomẽ men.⁊ verbis illius nomẽ
ſuñ. ſicut ⁊ ciceronẽ ⁊ pleroſq; factitaſſe reperio qͥ collocutoꝛes in ſuis opuſculis
introducũt. Sic em me iudice bꝛeuioꝛ ⁊ dilucidioꝛ oꝛatio reddit᷑. Sed audi iam
dislogn. Eneas. O? te alloqui volui vir magnifice neq; — res eſt neq; par
ua:ſed regni buiꝰ quietẽ tuiq; magni bonũ cocernit:qua ſi vis audire mox tibi ex
ponã. Geoꝛgius. Cupio audire dicito quecũq; libet. Eneas. At ego in chani
tate nõ ficta loqui volo que nibil reticet.⁊ ſma vtit᷑ libertate. Geoꝛgius. Hoc

expeto loquere. Eneas: Regnũ boc olim florẽtiſſimũ fuit ⁊ inter occidẽtalia re

gna ditiſſimũ. AHiguerũt bic retiigiones ⁊ oim bonaꝝ artiũ ſtudia claruerũt. Nũc
inops regio eſt cõcuſſa lacera.Cur hoc ae And põt veritas nr̃a imnentiri dum
apug eusgeliſtã vicit. Omne regnũ in ſe diuiſum veſolabit᷑ ⁊ vomꝰ ſup domũ a
get. AUos bobemi nõ ſolu inuicẽ diuiſi eſtis verũetiꝗ ab ipſa vxpᷣianitat maioꝛi ꝑte
ſecreti. Nec romanã auditis eccleſiã uis mater eſt ⁊ magiſtra fideliũ:neq; man
data cõſilioꝝ recipitis: ꝙ ſi vnitatẽ eccſie amplecteremini ⁊ in Omo dui ambula⸗
retis cũ cõſenſu.facile regnũ vrm pᷣſtinꝗ dignitatẽ ſplẽdoꝛẽq; ſuũ reſumeret. Cu
ergo qui regni populos quouis trabis.fac tibi nomẽ grãde:fac vt te ſedes aplica
diligat: redde ſibi fiios quos ſathan abduxit. Hauriat ex fonte riuus aquas ſuas
ne pciſus areſcat. Redibũt oẽs ⁊ romanã eccliam venerabunt᷑:ſi volueris te ro/
manus põtifex te ceſar in pꝛimis carum babebit. Cũq; ladiflaus in regnũ vene/
it: te tutoꝛẽ te patre agpel abit:tibi maximas gratias aget qui ſibi pacatas ꝓuin/
ciã reſtitueris:erroꝛibꝰexpurgatã:pace quieta oꝛnata moꝛibꝰ:fide feruente. Cou
ſequeriſq; nõ tu ſolus gloꝛã. ſed ⁊ poſteri tui ⁊ nati ⁊ natoꝝ ⁊ qui naſcent᷑ ab illis
ob eam rem ſemperbabebunt᷑ bonoꝛi. Eritq; memoꝛia nominis tui ſempiternꝗ
⁊ fixus tue familie ſtatus qui vera virtute creuerit. Cranſiturus ex bac vita ad
melioꝛẽ migrabis:lucidas ſedes accipies beatitudinẽq; perbennẽ immoꝛtalitate
veſtitus. Omnibus enim qui patriã oꝛnauerint auxienint iuuerint defenderint:
certũ eſt eñe in celo difinit locum quo beati euo fruant ſe pireme Oꝛ ſi viaz
noſti quo rectus ad vnionẽ tram es vucat edoctũ me redde. Ham ſede aplicam
certioꝛẽ reddã. Tos iam legato couentũ pꝛomiſiſtig ⁊ r ecte quigem. Mam boni
cupidus eſt ⁊ induſtrius pater doctrina plenus. Inueniat niſi falloꝛ conueniẽ/
tes ad vnionẽ modos.neſcio tamẽ qua facultate pꝛeditus eſt. ſi ſarem deſide⸗

thni
tz e
iecd⸗
regni
utas
derig⸗
eſrr
narnng
coge
i
Alepent
annf
umditi
ruimd
xibo
Gons
aocß
Gist
t. S
6Dinſ
sſitve⸗
snont⸗
uciien

ria veſtra ſcriberẽ põtifici maximo:iſq; pꝛius q; dies conuentionis adeſſet. de ſua
mente legatũ cõmoueret. Geoꝛgius.Asgo tibi gras pater quia noſtri regni cu/
rã geris.Regnũ vt ais quaſſfatũ copilatuq; eſt. Mouit deus quoꝝ culpa „Mos

cupidi pacis ſumus:neq; bellamus vt bellemus:ſed vt pacẽ habeamug Coacti

gerimꝰ arma:coacti verſamur in pꝛelijs. Miſimꝰ olim legatos nros acddaſilieñ.

cociliũ:nonnullaq; cũ patribus qui tũc ibi pᷣſidebant pacta peuſtimus que ſi ſer/

uata fuiſſent ⁊ cũ ſede apłica ⁊ cũ ceteris xpianis pacẽ babereinus:⁊ in regno nul
la diuiſio eſſet. Sed violantur federa nobis.Herctici ⁊ ſeſm atici vocitamur. Si
qui exnris apud vos inoꝛiunt᷑:cũ aſinis ſepulturã accipiũt.lerici noſtri q;uis dᷣ
cti modeſtiq; ſint: nuſqᷓ; cõſecrari poſſunt. Derident᷑ qᷣ de calice bibũt.Fint apud
nos cardinalis ſancti angeli leatus: adiuerũt eũ noſtri ſacerdotes: fui ⁊ ego cuʒ
eo.Petiuinꝰinnouari firmariq; pꝛiſcũ fedus:ſi nobis auſcultaſſet:nõ ſecuta fuiſ/
ſent ſcandala gue poſtea emerſerũt obaudiuit pᷣces nr̃as de cõpactatis.ſic loque/
bat quaſi nibil vnqᷓ accepiſſet de illis. NHos tñ illa valida ſcim:? ⁊ autẽtica ꝗᷓ gene
rale cõciliũ nobis admiſit pꝛiuſq; diſſolueret᷑ ab eugenio quarto. ſi nicolaꝰpõ
tifex maximꝰ uri memor:noſq; ſibi obſequẽtes cupit iubet ſeruari couenta ⁊vene
rabimur eñ. Mic bꝛeuis eſt ⁊ vnica pacis vnioniſq; via: bac gradiedũ eſt hac iter
ad cõcoꝛdiã patet. Eneas. Mos hoim eſt vt paribꝰ paria referãt. Cur viol ari
fequs cõquerimini qð pꝛioꝛes rupiſtis. Heq; ei ſufficit vobis ſub duplice ſpecie
coĩcare: niſi ⁊ ſub vna ſola coicãtes danetis. Geoꝛgiꝰ:vbi vomnamꝰ. Eneas
Cũ dicitis. NHeminẽ ſaluari niſi cõmunicet ſub duplici ſpecie. Hos oẽs dãnatis
bereticos perditoſq; dicitis.Quod mirũ ſi viciũ hereſis in vos retoꝛquemꝰ. Tu
couẽtiones cũ cõcilio factas refers ⁊ autenticas dicis auctoꝛitate cõcilij ꝓbatas
audio libenter. Sed cõciliũ de coĩone vtriuſq; ſpeciei loquens:opinioni vꝛe con
trariũ eſt.qꝛ neq; ad ſalutẽ neceſſariã eẽ dicit:neq; xpᷣi pceptũ eſſe ſub duplici ſoe
ae coĩcari populũ. Geoꝛgius. Si nõ eſt ſub duplici ſpecie madata coĩo ſub vna
quidẽ.·Mã qui ſub ſpecie panis coĩcari plebẽ iuſſit:⁊ ſub ſpecie vini inſſit ⁊ in vſuʒ
deduxit. Eneas. MHãq; xps aplis nõ plebi ſacrm pꝛebuit. Sed nõ refert tempꝰ
iſta diſcutere ſine me dicere að inſtitui. Geoꝛgius. Derge auſculto. Eneas.
Si voluerit legatus innouare pactiones vr̃as qd miri eſt. Nobis indulta eſt ſub
vtraq; ſpecie coĩcatio. Juſſi t ſacerdotes vri ſuntiquotiẽſcũqʒ miniſtrat populo
ſacr̃m cõmonere atq; inſtraere oẽs ne ſub duplici tm ſpecie ſed ſub qualibet totũ
⁊integrũ eẽ xpᷣm intelligãt. MNihil faciũt. Dꝛobibiti ſũt infantibꝰ atqʒ demetib eu
chariſtiã poꝛꝛigere:poꝛꝛigũt tñ. Heminẽ coicare ſub duplici ſpecie debẽt copellũt
Sepulturꝗ negates ni cdicẽt qui pꝛi?nõ babuit bui? coionis vſum:repelli ab his
debet. Ipſi aũt inuitant ꝓuocant vꝛgent.iebent vniuerſalis eccleſie ritũ tene-
re poſtponũt.Oiuinis officijs vulgaris carmini cõmiſcẽtes:pulchꝛa obedientia:
pulchꝛa federis obſeruatio que ꝓhibent᷑ facere faciũt:q iubent᷑ oino poſtponũt
Cũ ergo abuta mini pꝛiuilegio ⁊ trãſgrediamini leges patrũ:puaricantes mada/
ta cõcilij:Paud iure legatũ accuſatis copactata firinare noletẽ: qꝛ pꝛiuilegiũ ami
ſiſtis male vtentes. Geoꝛgius. In cõuentionibꝰ? noſtris cautũ eſt q;uis aliqui ni
tũ qui generaliter obſeruat᷑ nõ ſtatim recperent:non tamẽ pacis ⁊ vnionis im-
pediri fedus. Eneas. Aera vicis non ſi omnes ſed ſi alid dicũt federa ritũ ecde
ſie nõ reciperẽt còpactata manere. O ſi oẽs abücerent ritus vt oẽs abijcitis vi/
Se⸗ conuentionibus aufert. Rurſus quoq; de ritu fit mentio non & fide. NMam ſi
dem violatis que poſſunt inter vos noſq; federaĩoburhabere. At vos qð pa/
ce tua ſit dictum fidẽ noſtrã abijcitis duz neceſſariã populis ſub duplici ſpecie cõ
munionẽ aſtruitis. Geoꝛgius. Ignota ſuntiſta mihi:ſʒ boc dico tibi niſi pacta
ſeruent᷑ neq; paci locus erit neq; concoꝛdie mentio. ſi rurſus arma ſumpſcri/
mus offeretis vltra pactiones veteres neq; recipientur. Nõ ſumus vt creditis
pauci.multi ſunt in vicinatu qui nobiſcũ ſapiunt. MHec aliud expectant niſi vt ex-

ercit educamus.Scitis que ſuperioꝛibus acta ſuut aunis.papa ſi ſapiet nõ diſ/

putabit:an ꝑdiderim pꝛiuilegis ne vẽdicemꝰ armis maio:a.Artna tenẽti oĩa dat
que iuſte negat. Sũt foꝛtaſſe qͥ magna ꝓmittũt.qͥ grandes pollicent᷑ exeratꝰ:c
viã ad nos enſe facturos ſe iactitãt. Mos vicinoꝝ moꝛes vireſq; nouimꝰ.Ego ſi
pape ↄſuiũ dederim cõpactata ſeruaueri. Eneas. At video ſpem ponis in ar
mis ⁊ aim tibi pꝛioꝛes victoꝛie cõgeminãt.Sed vincũt ſepe mali vt boni ꝓbẽtur
Nõ ſꝑ veritati victoꝛia comes eſt. Alta nimis ⁊ incõpꝛchenſibilia ſũt iudicia dei
viciſtis diu. Quid ſcitis ſi veſter dies adeſt. Nariꝰeſt euẽtus belli:neq; tẽptanda
ſepiꝰeſt foꝛtuna. Mon is vobis fauoꝛ eſt qui pꝛiꝰ fuit. Multi a vobis defecerunt
P ſi exurgãt cõtra vos pu 8n2 ⁊ fronte feriẽt ⁊ a tergo. Ma veſtrã fidẽ irritaʒ vi/
B ene:gug pꝛius euãgelicã ſanctiſſimãqʒ rebant᷑ ⁊ quꝗ tũc fanoꝛe nunc odio inſe/
quunt᷑. Sed mittamꝰbec:tu pacis ſola federũ obſeruãtia ſtare putas. Mihi tri-
bus ex rebus cͤcoꝛdia pendere videt᷑ ex cõpactatis vt ais:ex bonis eccliaſticis ꝗᷓ
occupant᷑:ex archiepi cõſtitutione que nec parua ſũt necleuiter cõponenda. Mã
cõpactata poſtq violata ſunt:rurſus innouare magnũ eſt. Qui bona eccleſiaruʒ
occupant inuite reſtituent. In archiepᷣo voſipſi vim facitis qui rochezanã petitꝭ
neq; aliũ vultis quẽ niſi me fallat opinio:nũꝙ ſedes apoſtolica ad id faſtigij pꝛo
mouebit. Geoꝛgius. De cõpactatis dixi tibi que ſentio:ſi durus erit papa du/
rius regnũ inueniet. neſcio quis vincet. Scripturã ſcio que dicit. Si foꝛtis in foꝛ⸗
tem impigerit amnbo coꝛuent.neq; nobis neq; vobis vtilitati contentio erit. De
bonis eccleſiaſticis nõ eſt apud me grande põdus. Hã aui occupat nullo ſe iure
defendũt neq; bis regnũ fauet. AHern qꝛ nonullis pᷣſcripta ſunt bec bona.⁊ multa
ꝓ paucis iacent pignoꝛi:cũ regni mos ſit q̊ͥ bona ſingulis ãnis quinq; ſexagenas
babẽt cenſus:ea centũ ſexagenis emi.hi ant ꝓ centũ ſexagenis ⁊ decẽ ⁊ viginti ⁊
ampliꝰimpignoꝛatas habẽt.Cõpelli poterũt quos ſupꝛa cõſuetudinẽ cenſus oc/
cupãt:bos vt eueſtigio reſtituãt:reliqs teneat donec rediinãt᷑. Sic mox ecclie re
ſtaurabunt᷑ bꝛeueq; poſt tẽpus oiavendicabãt.Ael ſi placuerit melioꝛ inodus in
ueniret᷑. Oc archiepo vo neſcio cur nobis tantoꝑe papa ſit aduerſus. Cur nobis
rochezanã rẽnuat cõfirmare:quẽ ſigiſniũdo cõſentiẽte delegimꝰ:⁊ amiſtere ſibi ꝓ
miſim?oẽs. Eneas. Sepiꝰ ante queſtus es cõpactata cõuelli nunc tu ſolus es qꝗ
federa rũpis. Geoꝛgiꝰ. Quo nã pacto. Eneas. In cõpactatis ꝓmiſiſtis oẽs
ſeruare ritus vniuerſalis ecclie p̃ᷣterq; in cõione calicis. Ritus aũt latine eccleſie
cuiꝰvos mẽbꝛũ eſtis bec hʒ: archiepos aũt eligũt caꝑitla ecctiaꝝ auctoꝛitate apli-
ca cõfirmãdos.Aut vacãtibꝰeccleſis romanꝰpõtifex ſolus pᷣficit. Nos aliũ ritũ
nouũq; modũ inducitis. Doſtq; deuoluta eſt ꝓuiſio electionẽ popularit factis.
Cũq; nitus ecclie ſit examinare electionẽ electiq; meritũ romani põtificis iudicio
cõpꝛobari. Aos niſi rochezanã habueritis nullũ vultis ſeruare:boc eſt aũt violꝗ
re pactiones. Geoꝛgiꝰ. Si puilegiũ regno eſt archiepm ſibi eligere cur nõ illud
papa ſeruauerit. Eneas. Seruaret ſi qd eẽt. Sz vob nulla ẽhmõi facultas.
Beoꝛgius. Aetus cõſuetude regni eſt:eligit archiepᷣim rogate rege capitulũ.pa
pa cõfirmat. Eneas. Mõ in ficioꝛ:ſᷣ nunc neq; capitulũ elegit neq; poteſtas eli
gẽdi fuit: poſtq; diutinam vacationẽ ꝓuſionẽ deuoluta 2 pſona quã vocatis ele
ctã grauibꝰ teſtimonis infamat᷑. Geoꝛgiꝰ. Me iudice ſi papa rochezanã con-
firmaret bonũ opus efficeret. Multũ em̃ hichomo ⁊ aplice ſedi ⁊ regno ⁊ regi la
diſiao ſua pᷣdicatione cõſuleret. Eneas. Dõt fieri vt dicis: neq; mihi neq; vt
arbitroꝛ pape ſuadẽda res eſt.ARliud tuũ eſt aliud nr̃m de hoc boie iudiciũ. Ge
oꝛgiꝰ. Veracẽ te iudico. Tot em̃ ſunt qui rochezani q;uis iniuris criminant᷑: vt
nedũ mihi negare fidẽ arbitrer:ſed neq; beatũ petrũ audire rome putauerim ro-
chezane fauentẽ. Eneas.Admonet aplus neo phieũ ne qͥs epᷣn aſſumat:ne in
ſuphia elatꝰ in iudiciũ incidat dyaboli.At tuꝰrochezana nõ nouꝰ in fide ß nullus
ſt q; ſedẽ aplicã ſuis Smonibꝰ carpit.errareq; totã eccligx vicit dũ neceſſariũ oibꝰ
fidelibꝰ vtriuſqʒ ſpẽi cõionẽ affirmat: ⁊ aliqᷓe veritates ſe bꝛcↄteſtat qbꝰromana
ecchia cõtradicit. Sʒ fallax ẽ: veritas nõ eſt cũ eo qͥ vltra apð temerarios cone/

— — –—

—

— — — ° 2 föBS—e— —

— —⏑ — — ————

...

—— —

naſq; pꝛageñ. ſine diuina diſpẽſatione ſe pficit q ſe pᷣpoſitũ ſine vlla oꝛdinatiõis
lege ↄſtituit.Qui negate xpᷣi vicario epi ſibi nomẽ aſſumit atq; vſurpat officium:
cuisfermo vt cancer ſerpit ⁊ auditoꝝ coꝛdibꝰimoꝛtale virinfudit.Sʒ nõ põtifica
lis ̊ peſtilẽtie cathedra eſt quã tuꝰoccupat rocheʒana inęr erroꝛis ⁊ artifex coꝛꝛu
pẽde vtutis egregiꝰ.q derelidt fontẽ aque viue⁊ effodit ſibi lacus detrios qͥ no
ſt aquz poꝛtarèe loqr apꝑte að ſentio nihil reticeo. Quo pacto romanus põtifex
uic tatã eccliaz ↄmedare põt q ↄfũdit aplicã ſedẽ. Qui maledicit toti ecclie qui
nouos ritus inducit. Qui nullo ſe ſubijcẽ vult examini q̃ pacẽ dñi diſcoꝛdie furo/
re conꝛũpit. Qui cñ velit pᷣeſſe q; multis:nulli vult ipe ſubeſſe. Siccine lupo cõmit
temoues: qͥd dicãt ceteri de regno qͥ romang eccliazʒ foꝛti pectoꝛe imobili coꝛ⸗
de nũc vſq; ſecuti ſũt.An nõ ſic agsredi ſũmũ põtificẽ poſſent ſi rochez anã ꝓmo
ueat. Cui nos pat ſancte cõmittis. Cui nos credis. Qui tibi fideles fuimꝰhoſti no
ſtras aias occidẽdas pᷣbes. Hũqͥd apð nos eſt quẽ poſſis ccclie nre pficere. NMos
plurcs ſumꝰſiue nobilitatẽ resni ſiue plebẽ adueri. Quid iuuat nĩa fides:qͥd cõ⸗

ſtãtia melioꝛi loco apud te ſũt:qͥ tibi aduerſi fnerũt heccinetuis fidelibꝰ pᷣmia red
dis. Archiepm illi babebũt q̃ͥ cõſonẽ ſub duplici ſpecie tueat᷑. Nos qͥ ſub vna cõi
camꝰoꝛphani relinquemur. Mõ arbitroꝛ geoꝛgij fieri poſſe qd petis.van a roche
zane:vana ſoes vꝛa eſt. Ox ſi pacẽ queritis ſinite illuũ. Hec ſigilla vos ten egt: qꝛ. ꝓ
miſiſi is aſſiſtere. ſad eſt diligẽtiã ipediſſe. Impoſſibiliũ nulla obligatio ẽ. NHec ve
Ers; eſt papã zogere ſeqᷓmini ritũ ecclie ⁊ alioꝝ xpᷣianoꝝ vos moꝛibꝰ coaptate:ſic
benignũ paꝑã:
nis in pace frui poteritis. Deoꝛgiꝰ. Places mibi qꝛ neq; fictus neq; tectus es:hᷣ
̃ coꝛde geris oꝛe ꝓfers.Ego tibi ꝓpemodũ babeo fidẽ. Neq; de rochezana ſpe/

icoẽs vobis affectos inuenietis. Sictrãquilli feliciſ; regni bo.

—

randũ eẽ ãpli? arbitroꝛ:i alios cura vertẽda ẽ. Quia tñ regni voto electus eſt ille

cõömouẽdus ⁊ inducẽdusg erit electioni renũciare:tũc aliũ ex aplce ſedis clemẽtia
poſtulabimꝰ?. Eneas. Facite vt libet dũ rocheʒana deſiſtat qͥ ſi reſpuerit ⁊ hũili

—— „% *

tatẽ induerit. graʒ iueniet ⁊ aplici culmis benignitatẽ exꝑiet᷑:qꝛ nõ eſt abbꝛeuiata

manꝰeisetſi tu rẽ bac ad optatũ ꝑduceres finẽ vt ante dixiſti:⁊ honoꝛibꝰpᷣmio cu
mulaberis. Mea tñ ſnia eſt ne vnũ ſolũ:ſj pape plures viros noietis ex qͥbꝰ vnuz
doctriua ⁊ vita ꝓbatũ poſſit eligere. Ceteꝝ aꝛ de cdione duarn ſpecierũ deh pce⸗
pto dũñi ſermo incidit. neq; ociũ ẽ tãti ſacri miſteriũ nũcexponerechuis diſputata
baſilee declarataq; tibi ⁊ oĩ xpᷣiano ſufficere debeãt. Quia tñ vri ſacerdotes nõdũ
ↄucerſi ſũt ſuaqʒ malũt pꝛudent᷑ ingerere q; nr̃a patient audire. Cõſulo tibi adue/
nienteſiohãne de capiſtrano docto ſcõq; viro:q ſũt apud te dubia ſibi exponito.⁊
oĩa tue mẽtis archana patefacito/ Hã ſi operã meędicãtis cxpectas detegẽda ſunt
vulnera.iuenies ſi volueris ſanitat. Geoꝛgi⸗ De rochez ana cogitabimꝰ q̃ pa-
ci regnoq; cõueniãt. De iohãne capiſtrano q;pꝛimũ ad nos rumoꝛ venit decreui

q̃ uũc dixiſti ⁊ ſi nullus mones facere. Neq; em̃ alta ſentio ⁊ timeo ne offendam
neq; mibi cõfido:neq; nr̃is ſacerdotibꝰ habeo fidẽ ß vale.Mã tẽpus eſt alia ĩ ma

nus recipe. Eneas.Et tu vale nr̃i ſermonis memoꝛ. Sic facto verbis fine diſ/⸗

functi ſumus. Complura fuerunt inter ues dicta ſed bic ſenſus coꝝ ẽ que de re

bus eccleſie diſputauimꝰ. Et q;uis verba nõ eadẽ fuerint: ſniam tñ immutilataʒ
inuariatãq; refero. Intellexiſti que cũ geoꝛgio de bodiebꝛat cõtuli. Mon ſunt vt

mea fert opinio varui põderis. Mã geoꝛgi? apuꝗ bobemos magnũ nomẽ hʒ et
potens eſt: ⁊ illius partis que ſub duꝑlici ſpecic cõicat:⁊ multi ex alia parte in fe-
bus bellicis iuncti fũt ei. Si quis eſt qͥ ciuitates ad vnionẽ trabere poſſit geoꝛgi⸗

eſt. Sed tranſeamus nũc ad alia. Noſtq; ſoluta cõgregatio eſt. Acceſſit nos bẽ
ricus de roſenberg:dixitq; ſe patris ſcripto monitũ:ne quo pacto domu redeat ni

ſi ⁊ nos ſecũ adducat.Onerauitq; nos multis pᷣcibus extoꝛſitq; tandẽ vt ſecum

iremꝰ. Cũ ꝓpe thaberiter facerem? eſſetq; hoꝛa pꝛaudęedi exeũtes thaboꝛitehen-
rico ⁊ ad ſe diuert at ſecũq; pꝛãdeat pᷣces accumulãt. JIs q̃rit ex meiturus ne ſim

Dico nolle me ampliꝰ apud boſtes fidei diuertere.Triſtat benricꝰ. Mã ⁊ viſere

ciuitatẽ cipiebat:⁊ me ſolũ relinquerenõ audebat᷑ ⁊ accufabãat mne oẽs dnrumqeʒ
dicebãt ⁊ inuꝛbanũ ⁊ agreſtẽ qui nollem nobili vño moꝛẽ gerere.Luʒ pꝛocopius
Quin tu inquit ingredenis ciuitatẽ Mũc ea facultas erit dicere que pꝛiꝰ voluiſti.
Mũc tus cõicientie ſatiſfacere poteris. Monuerũt me vᷣba ꝓcopij:intrauiq; ciui
tatẽ ⁊ neq; comedi quicq; illic neq; bibi. Repetiui tñ vectus boſpitiũ:ibiq; manſi
diũ ceteri pꝛandebant:vixq; curru deſcẽdera cũ ſacerdotibꝰopidi ad me venerant
Nicolaus quẽ dicũt epᷣm plenꝰducũ maloꝛũ. Jobãnes galeth qͥ nuꝑ ex polonia
fugerat ignẽ timẽs:⁊ wengeſlaus torãda vetus dyaboli mãcipiũ.qͥ ſacramẽtũ al
taris ſola figurã ſignificationcq; eſſe cõtẽdit.Cũ his fuerũt ſcholares ⁊ ciues plu
rimi latinũ edocti ſermonẽ. Ma ꝑſ dũ genusillud bominũ hoe ſoluʒ boni babet
qꝛ lras amat.Hoꝝ cõſultatio in hbũc fere modũ fuit qͥ pᷣſcriptus ẽ.Gaudeamꝰ pa⸗/
terqꝛ ciuitatẽ nramintroiſti.noſq; viſere dignatus es.ſuſcipimꝰte libẽtiꝰaninis
vtq; nr̃is boĩis vtaris cupimꝰ.Eũ pꝛi? hic fuiſti nõ te acceſſimꝰ:qꝛ nõ eramꝰpñtes
Mũc cũ te videmꝰ pᷣcamur aliqͥd nobis ↄſolationis ediſſeras fructũq; vt nobis
aliquẽ tuꝰaduẽtꝰpariat.Lũc ego data mibi occaſionẽ loquẽdi letꝰ arnipui dixiq
illis. Oꝛ me voluiſtis accedere. Reſq; vr̃as obtuliſtis vrbana res eſt ⁊ digna ſuſci
pidi.Sũt em̃ hoſpites ⁊ oĩi bumanitate fouẽdi:ſicut aplꝑg ait.hoſpitalitatẽ autẽ
ꝑſequẽtes:neq; ſine cã vᷣbũ ꝑſecuti adiecit.vt non leui ⁊ vſitato ſermonce atq; vt
ita loquar.ſũmis labijs boſpites inuitemꝰ:ſᷣ toto meni ardoꝛe teneamꝰ tanq; au
ferẽtes ſe de lucro noſtro atq; cõpẽdio.At ego hic nõ facio pꝛãdiũ neq; cibum ad
noctẽ vſq; recipiã.Quia vᷣo cõſoiationẽe ex me queritis:loqr vobis qᷓ mihi ↄſola/
toꝛa vidcbunt᷑: eritq; ſermo me nõ in ſublimibꝰbumane fapiẽtie vᷣbis:vᷣ in ſince
ritate coꝛdis puroq; mẽtis affectu:ſobꝛietatis ⁊ veritat᷑ ſenſa depꝛomaã:vtinã re⸗/
cipiant᷑ vba mea ſicut a me ꝓferent᷑ aio bono. Quibꝰvicẽtibꝰ ⁊ audire libent᷑ et
audiri velle. Juſſi eos ↄſidere.Cupiẽs certare foꝛtit᷑:ſacri mei memoꝛ ⁊ fidei. Ce
tera ſequũt᷑ qꝛ dialogi foꝛmã habẽt ſeruabo quẽ ſupꝛa oꝛdinẽ cepi.On ſi aures
adhibueris ⁊ineptias nr̃as audies ⁊ int᷑audaces ſenes puerilẽ pugaa ſecmavis.
Eneas.Optatis ex me viri thab oꝛite ↄſolationẽ audire.Eſt igit᷑ alid qd vos
pᷣmit. Mã milſeros triſteſq; còſolan nõ beatos ſolemꝰ. At cũ video vos in cuita
te munita bonis tpalibꝰbabũũdare:pacẽ cũ vicinis habere:fruiq; ſanitate. Heſcio
cur vobis ↄſolatione ſit opꝰniſi foʒtaſſe in his q fidei ſũt vacillatis: ⁊ fttißir ſaſg
vrm dubitatio. Qð ſaſᷣ mibi veriſile ẽ. Naq; cũ mult in rebꝰ ab vniuerſali eccdlia
diſcoꝛdet᷑:neceſſariũ eſt mutare credulitarẽ vr̃am ⁊ aios triſtari vros. O ſi cõoſo
latoꝛia pterea vᷣba deſideratis obſeq̃r petitiõi vꝛe:certũq; ſolamẽ oñdaʒ. Dubia
vos cruciãt ex ſacris lrfis oꝛiunt᷑:neq; em̃ ſcriptura vnqʒ vlla ſic apenta claraq,
uit: vt in diuerſos flecti ſenſus neòret:traxerũtq; ſacris ex codicibꝰ oꝛtũ oĩja que
ab initio ſurgẽtis eccie vſq;nũc fuerũt ſciſmata.Sed noꝛat hoc futurũ deꝰ. Jd/
circo cũ ꝑ famulũ ſuũ moyſen iſrabelitico pplo legẽ dediſſet:⁊ qͥd ſectãdũ: q̃due fu
giendͤi Et manifeſta ſerie ſcripſiſſet. Sciẽs tñ futuros eẽ qui legi ſue diſſonos ſeꝝ
us accõinodarẽt. Cõſulturus futuro ſeculo ⁊ obicẽ poſiturus hereſibꝰſupꝛemũ
tribunal in terra cõſtituit ad qad maioꝛes cauſe ⁊ oẽs afferri dubitatiões de lege de
berent. Ait em̃ in deutro.dñs.Si difficile ⁊ ambiguũ apud te iudicium eſſe: pꝛo/
ſpexeris inter ſanguinẽ ⁊ ſanguinẽ:cauſam ⁊ cãm:lepꝛa ⁊ lepꝛam:⁊ iudiciuʒ inter
poꝛtas viderisverba variare:ſurge ⁊ aſcende ad locũ quem elegerit dñs deꝰtuuns
venienſq; ad ſacerdotes leuitici generis:⁊ ad iudicẽ qui fuerit ilio tꝑe: ⁊ queres
ab eis qui indicabunt tibi iudicij veritatẽ:⁊ facics quecũq; dixerint qui pꝛeſunt
loco quem elegerit dñs ⁊ docuerint te iuxta legẽ eius: ſequeriſq; ſententiam coę
rum.nec declinabis ad dexteram vel ſiniſtram. Qui autẽ ſuperbierit nolens obe-
dire ſacerdotis imperio qui eo tempoꝛe miniſt at dño deo tuo: ⁊ decreto iudicis
moꝛiet᷑ homo ille:⁊ auferes malum de iſrabel. Sic veteris teſtamenti ſequacibꝰ
do ninus imꝑauit:ne quis ſua ſe ſiuctus opinione ſcindere populũ peregrinaſec
religiones introducere poſſet. Haʒ aui ambulaut in errore coꝛdis ſui veniẽt ſun

—

‚—
—— — - —

—,—

SSE“

R

S ν Oςςπω -S

ð

☛. —— — ——N

eos mala. Sed nec xõs dñs noue legis conditoꝛ. veꝛitatis ma giſter ⁊ ſalutis in/
uentoꝛ ſuperni refugiũ tribunalis omiſit.Elegit em̃ petrũ ⁊ in ꝑetro ceteros ro/

inane ſedis antiſtites.qui poſt eiꝰin celum aſcenſionẽ vicariatũ tenuerũt ⁊ in ec/
cleſia pꝛimũ locũ.Cum claues regni celoꝝi

illi pꝛomiſit acligandi ſoluendiæ; po⸗

teſtate.⁊ tande paſturaʒ gregis comiſit dicẽs. Paſce oues meas.ur boc. Quid

tunc opus erat petrum fieri paſtoꝛẽ claues resni tenere:pꝛincipatũ accipere. xpᷣi

vicariatũ gerere.niſi vt errantes reduceret.ignaros inſtrueret.timidos roboꝛa/
ret.pertinaces eliminaret.ſidclibꝰſubueniret:hereticis repugnaret. Si iuſti eſſe/
mus ac noſtro ingenie verũ videremꝰ ⁊ ſequeremur omnes.neqʒ lege neq; pꝛin-
cipe opus eſſet. Sed quia inſurgunt ingenia ꝑnitioſa que doctrinas peſtiferas ſe
minant.funduntq; venena letalia ⁊ occidũt credulas animas.neceſſaria fuit ſu-/
õ erectio ꝙ inter lepꝛã ⁊ lepꝛã iudicaret. Hoc aũt eſt apð apoſto
icam ſedem que cardo ⁊ caput vt factũ eſt a dño.⁊ non ab alio eſt cõſtituta fide/

liumm. Et ſicut cardine oſtium regit᷑ eccleſie dño diſponente regunt᷑.atq; vt calixti

pape ſanctiſſimi verbis vtamur. Mulli dubiũ eſt ꝙ apoſtolica ſedes mater ſit om
nium eccleſiarum:a cuius nos regulis nallatenus conuenit deuiare. Aos igitur
thaboꝛitę ſiqua vos fidei dubitatio tenet conſulite romanqꝗ eccleſiaʒ.audite vica
riñ xpᷣi. Facite quecũq; dixerint vobis qui pꝛeſunt loco quẽ dñs elegit. Dicite cũ
yſaia. Aenite aicendamꝰad montẽ dũi ⁊ ad domãũ dei iacob.⁊ vocebit nos vias et
ambulabimus in ſemitis eius.Quis eſt mons dñi niſi aplica ſedes. Que domus
dei nifi eccleſia. Quis locus electꝭ a dũo niſi roma.quã beatoꝝ petri ⁊ pauli mar-
tyriũ cõſecrauit. Fugiebat petrus ex vꝛbe moꝛtẽ timẽs.ſed cũ obuiuzʒ babuiſſet
in via dñimm.vixit ad eũ.dñe quo vadis.⁊ dñs ſibi. Aado romã iterũ cruciſigi. Sic
reuerſus petrus catbedrã ſummi pontificatux erexit vbi crucis patibulũ ſubijt.
Huc ergo recurrendũ eſt.binc octrina ſumẽda eſt. binc veritatꝭ hauricdi laticeg
lHic fons aque viueſignatus ſcaturit.hic oꝛtus ↄduſus:hic archa dñi extra qua
omnis ſalus reſilit. Hon pudeat vos thaboꝛite que de fide ſentitis aplice ſedi re
ferre. Ham paulus vocatus e celo ſegregatus in euãgeliũ xpᷣi.ſecuritatẽ non ba/
buit euãgeliũ pᷣdicandi.niſi petri ⁊ ceteroꝝ aploꝝ qui cũ eo erant fuiſſe ſententia
roboꝛatũ. Ea ꝓpter ad galathas = inquit aſcendi hieroſolyina cũ bar

naba aſſumpto tito. Aſcendi aũt pm reuelationẽ ⁊ cõtuli cũ eis euãgeliũ.ſeoꝛſum

aũñt cũ bis qui credebant᷑ aliquid eſſe.ne foꝛte inuacuũ currereʒ aut cucurriſſem.
Et diuus hieronymus doctrina plenus ⁊ oẽm ſcientiã callens. cñ fidei ſcripta di
ctaſſet ad damaſus.bec eſt inquit fides papa beatiſſime quã didici in eccha quãq;
ſemꝑ tenui. In qua minus perite aut parũ caute foꝛte aliquid poſitũ eſt emcdare
a te volo qui fidẽ petri tenes ⁊ meritum. Sic ⁊ vos facere thaboꝛitas exboꝛtoꝛ.

Oſtẽdite vos ⁊ doctrinã veſtrã romano põtifici.facite q̃ iuſſerit neq; ad dextram

neq; ad ſiniſtrã veclinantes. Sicↄſolationẽ ſpũs.ſic anime veſtre quietẽ aſſequẽ
tur ⁊ ſalutẽ. Micolaus.Obediremꝰ apoſtolice maieſtati ⁊ omni deuotione ſub
iecti eſſcmus.niſi legi diuine cõtraria iuberet. Eneas. In bis qᷓ ſunt fidei nũd;
reꝑta eſt aplica ſedes erraſſe aut adulterinis acquieuiſſe dgmatibus. Baleth.
At fuit in agnete manifeſtus erroꝛ. Eneas. Quã tu mibi agnetã cõmemoꝛas.
Galeth.Quã romana ſedes feminã ꝓ mare coluit.⁊ in apoſtolatus apice col/
locauit. Eneas. Iſtic neq; fidei neq iuris erroꝛ, ſed ignoꝛãtia facti fuit. Meqʒ;
certa biſtoꝛia eſt. Micolaus.At plures romani potifices criminoſi fuerunt qui
nũc dant apud inferos penã. Eneas. Helcio ſi quis tñ peccaſſe comꝑtus ẽ.fra
gilitate deceptus.moꝛe hoim lapſus eſt. Sed boc auſim dicere romanus pᷣſul in/

dubitatus nemo vnꝙᷓ inuẽtus eſt falſe doctrine publicus aſſertoꝛ. Micolaus.

Sepe romanꝰpõtifex legem pꝛeceſſoꝛis euertit:aut vnus ergo aut alter errauit.
Eneas. In anis argumétatio tua eſt. Licet em̃ vetus decretũ. nouus papa de⸗
turbet:nõ tñ pꝛimi cõditoꝛis ſniam teprobat.qi ſᷣm tꝑaleges variant᷑ bunane.
Meq; em̃ ꝙ ſemel vtile fuit decretũ:ſꝑ vtile ꝑſeuerat.Mõ errauit ecclia pꝛi ſtiua

que ſacerdotibꝰ ptniſit vłoꝛde. Mecemat modemna que ſubtrabit. Et vos ;nis
multis in rebꝰromanã impugnatis ecdleſiam. Cdiugia tñ pᷣſbeoꝝ abijciẽtes neq;

pꝛimitiuã eccleſiaʒ neq; grecã ſed nr̃am ſequimini. Quia vo moꝛes boim tpe va

rian decreta q̃ ſuꝑ his ꝓmulgant᷑ ꝑpetua eẽ nõ pñt:ſed vtiliter ſepe cõſcripta la

ꝑſui this vertunt ad noxam:ex quo fit vt alteruter ſit cmendadus.⁊ qͥ pꝛius edi

dit.⁊ ꝗ poſtea decretũ abꝛogauit. Moyſen nouimꝰmãdato dñi ſerpentẽ eneũ fa⸗

bꝛicaſſe.quẽ xpi figurq fuiſſe doctoꝛes nr̃i teſtant᷑. HNunctñ esechias longopoſt
tꝑe ſine culpa deſtruxit.Sic ⁊ romanꝰ pᷣſul anteceſſoꝛis ſui legẽ ſupꝑ moꝛib editã

⁊abſq; ſuo põt ⁊ abſq; illius erratu caſſare.Ox ſilex fidẽ reſpicit ⁊ aliqͥd in fide de

darat imutabilis eſt. Mã verũ fidei ſemꝑ eſt vnũ:nec vllo põt vel loco vel tempꝑpo

*

re variari. Ideo decreta qᷓ ſunt de fidea fanctis patribus inſtituta:ſũma venera⸗
tione recepta ſunt ⁊ imutata:atq; inuiolata ꝑdurgt. Galeth. Pergis romanã
Eeccliaʒ ab erroꝛe defendere. Incaſſuʒ laboꝛas. Mã cõtra euãgeliũ xpᷣi pdicat atq;

agit. Eneas. Abi nꝗq; quibꝰ in rcbꝰ. Galeth. Abiq; gentiũ ⁊ in altaris ſacro

Eneas quo pacto effare. Galetb. Doꝛꝛigi calicẽ populo vetat chꝛiſtus iuſſit

Eneas. Oſtende vbi iuſſit. Galeth. Apud iobannẽe inqᷣt dñs. Hiſi maduca/
neritis carnẽ filij hois ⁊ biberitis eiꝰſanguinẽ nõ babebitis vitã i vobis.Qui mã:

qucat carnẽ meã ⁊ bibit meũ ſanguinẽ babet vitã eternã. Magna eſt audacia ne
dica temeritas aplice ſedis qᷓ potu ſanguinis populo ſubtrahit:ſine quo negat do

minꝰ habere vitã eternã. Sed accipe nũciĩ natali magni buiꝰſacri que fuerut xpᷣi
verba. Mathe? ſic rem geſtã cxponit.Cenãtibꝰaũt illis accepit hieſus panem ⁊

benedixit ⁊ fregit deditq; diſcipulis ſuis ⁊ ait. Accipite ⁊ comedite hoc eſt coꝛpus

meñ. Et accipies calicẽ gratias egit ⁊ dedit illis dicẽs. Beoite ex hoc oẽs.hic ẽ em̃
ſanguis meꝰ noui teſtamẽti qͥ ꝓ multis effundet᷑ in remiſſonẽ peccatoꝝ. Vlidet᷑
vt imꝑat oẽs bibere.Sed audi marcũ ⁊ mãducãtibꝰillis ait.Accepit hieſus pa/⸗

né ⁊ bñdicẽs fregit ⁊ dedit eis ⁊ ait.Sumite hoc eſt coꝛpꝰ meũ. Ec accepto calice
gras agẽs dedit eis ⁊ biberũt ex illo oẽs:⁊ ait illis.bhic ẽ ſanguis meꝰ noui teſta⸗

mẽti q ꝙ vobis effundet᷑. Lucas pᷣmo vo ſic ait.Et accepto pane gras egit fregit
⁊ dedit eis dicẽs.hoc eſt coꝛpus meũ qð ꝓ vobis dat᷑.hoc facite in meã cõmemo⸗

rationẽ. Similiter ⁊ calicẽ poſtq; cenauit dicẽs.Hic eſt calix nouũ teſtamentũ in

+

meo ſanguine qͥ ꝓ vobis effundet᷑.Oſtendũt euãgeliſte vt vides:qꝛ iuſſit dũs fa
cere qð ipe fecit:verbo vſus imꝑatiue facite.O ſi quis exiſtimat circa pꝛioꝛẽ dũ/

taxat ſpęciẽ ſtare pᷣceptũ dñi:ſicut lucas teſtari videt᷑.audiat ad choꝛin.paulum:

d ille.Ego em̃ accepia dño qð ⁊ tradidi vobis:qm̃ dñs noſter hieſus xpᷣs ĩ qua

nocte tradebat᷑:accepit panẽ ⁊ gr̃as agens fregit ⁊ dixit.Accipite ⁊ ingꝗ ducate.Hᷣ

eſt coꝛpꝰ mei qð ꝓ vobis tradet᷑.hoc facite in meã comemoꝛationẽ. Similiter ⁊

2 .

calicẽ poſtq; cenauit dicens.Hiccalix nouũ teſtamentũ eſt in meo ſangnine:hoc
facite quotiẽſcũq; biberitis in meꝗ comemoꝛationc. Supplet aplus paulꝰ qð euã
geliſtis defuiſſe videt᷑. pᷣceptũq; nõ panis ſoluʒ ſed calicis quoq; ſubiunxit.⁊ ma/
theus circa panẽ.Comedite inquit ⁊ circa calicẽ bibite qᷓ ſunt verba pᷣceptionis.
F ergo paulus ⁊ euãgeliſte ſimul iuncti mãducationis pᷣceptũ ⁊ bibitionis oſtẽ
t.

Quis romanã buius mãdati violatricẽ nõ Vider vonno xpᷣi ſanguinẽ in⸗
terdicit.viãq; ſalutis occludit.His accedit ſanctoꝝ aploꝝ ⁊ alioꝝ obſcruãtia di

ſcipuloꝝ.q̃ͥ noue legis ſenſum nõ ab hoie:ſed aboꝛe dñi didicerunt.Quoꝝ actio
kra i geos erraſſe nephas eſt opinari. Gꝛecia quoq; lr̃aruʒ mater
⁊ ois diſcipline magiſtra traditionẽ pauli imutilatã hucuſq; ſeruauit: qui panis

noſtra inſtructio eſt:

edendi bibendiq; calicis auctoꝛ illi fuit. Sicut eius ad coꝛinthios ſcripta manife
ſtant. Sũt pᷣterea nõnulli woctoꝛes qui iobannis textũ ad nrjm ſenſum accipiunt
⁊leonẽ papa ſtatuiſſe tradunt:vt qui ſacramẽti ſuſcipiat vnã ſpeciẽ.a calice non
abſtineat. Quomodo igit᷑ romana eccleſiam conſulere ⁊ voc e us audire ſerua-
req; legẽ poſſumus.que tãmanifeſte diuinis cõtradicit oꝛiculis.iᷣ ũquid deo ma

gis obedire opoꝛtet ꝙ;ᷓ bominibus:xpᷣo qᷓ pape euãgelio qᷓ; decretalib? Eneas

— 2--—

——

d

4
e
t
00
/

39

ſan guis xp̃ᷣi triplicẽ potũ alberti magni ſententi

Multa æ magna ſunt que diridti. NMam Afucumn veritatis habent ? mulios deal-
pere poſſunt.qui ſacre ſcripture ſonũ audientes ſenſuʒ negligant cuius myſteria

non verbo docent᷑: ſed ſpiritu reuelant᷑. Jdcirco reuela inquit dauid oculos me/
os ⁊ conſiderabo mirabilia de lege tua. Nęmo ſcripturã niſi pirituſancto den/

te cognoſcit. Iinc paulus miniſtros ait: fecit nos deus noni teſtamenti non Ira

ſed ſpiritu. Littera enim occidit: ſpiritus aũt viuificat. Eſt ergo neceſſariũ ſi volu

mus enangeliũ intelligere vt ſpiritu ambulemus.ſicut ad galathas doctoꝛ gen/
tium ſcribit. Nerũ ego peccatoꝛ ſum ⁊ iniquitate circũdatus.non credo mi/
bineq; me puto ſacra eloquia intelligere ⁊ altos percipere ſenſus. Eapꝛopꝑter re-
ſpõſurus tibi nibil de meo.ſed ſancti doctoꝛes diuino afflati ſpiritu tradũt. qa8
tocet ecdeſia dicam. Mam ſibi aſſiſtit xs ⁊ ſuggerit omnia ſpirituſſanctꝰ.Cui⸗

maxima di nitas eũ ſum ma potentia immenſurabilis auctoꝛitas.que neq; fal/

lit neq; falli?. Quã ſi quis docentẽ coꝛꝛpientẽq; cõtempſerit vxt ethnicus ⁊ pu/
blicanus habendus eſt. Atq; vt cipꝛiani dariſſini doctiſſimi martyris ſent en⸗
tie cõſonemus.Alienus eſt ꝓpbanus eſt hoſtis eſt.Nabere iam non pot deum pa

*

trẽ qui eccleſiam non habet matrẽ. Plurima ſunt ſacri codicis verba: que diuer/

ſis accõmodari ſenſibꝰpnt. Quapꝛopter nõ alienũ aut extraneũ foꝛis ſenſuʒ que
rere debemꝰquẽ ſcripture teſtimonio cõfirmemꝰ. Sed abipſa ſcriptura recipien

dus eſt ſenſus veritatis quẽ ſola nouit ⁊ ſuis filijs exponit eccleſia:tenco te foꝛtaſ
ſis nimis ꝑſtringo ſermonẽ ⁊ ad rem ꝓpero.Accuſaſti romans eccleſiã que dũ cõ/⸗
munionẽ calicis plebi denegat.euangeliũñ viciat.xpᷣm negat.ſalutẽ. adimit.Qua/
tuoꝛ ſunt vt video que non te ſolũ ſed oẽs mouent.quos huſſitarũ opinio ne di⸗
cam rabies ab eccleſia romana ſe iunxit. Dꝛimũ eſt iohannis teſtimoniũ. Secun
dũ eſt inſtitutio ſacramẽti per tres euãgeliſtas relata cũ paulo. Terciuʒ eſt ecclie
pꝛimitiue grecoꝝq; pꝛaxis.Quartũ eſt nõnulloꝝ doctoꝝ ac romano põtificuʒz

auctoꝛitas. Sunt ad bec oĩia nobis parata ac clara reſponſa.que de penu ſpuſſan

cti recipit ⁊ miniſtrat mater eccleſia. Hegat iohannes vt ait imo negat apud io
bannẽ dñs vitꝗ eſſe cuipiã.miſi carnẽ ſuã comedenit ⁊ ſanguinẽ ei bibenit. Quibꝰ
verbis nõ minꝰvtriuſq; ſpeciei cõionem q;ᷓ baptiſinatis vndã mandatũ cenſes.

vetus hec armenoꝝ in ſania fuit.qui natos vt in lucẽ veniebant.mox baptiſatos
imnox altaris ſacramẽto reficiebãt quod ⁊ vos aiunt faceꝛe.qui dementes atq; inꝰ⸗

fantes ad euchariſtie libamẽta vocatis:inhonoꝛantes diuiniſſimũ ſacramentuʒ
cõionemq; pauli deſpicientes.qͥ ad choꝛin.ſcribens ait. Dꝛobet ſeipſum homo⁊
ſic de pane illo edat ⁊ de calice bibat.Quõ ſe paruuli ⁊ dementes pꝛobare pñt:dq⸗/

bus nec certus nec verus ronis eſt vſus. Sed nõ eſt in euãgelio iobanis que⸗ ſibi
ſenſus aſſeribitis. Mõ bibitio ſacramẽtalis illic pꝛecipit᷑ ̊ ſpũalis inſinuat᷑. Maʒx

„

anguis xp̃i triplt 1 ntia tradidit. in eo ſermone quez de
xpᷣi coꝛpe nõ minus ſubtiliter q; veraciter edidit. Eſt em̃ potus ſacramẽtalis qu?z
ſoli ſacerdotes accipiũt.Eſt intellectualis qͥ plebibꝰ xpᷣianis ſub ſpecie panis mi

niſtrat᷑. Et eſt ſpũalis quo ſaluãdi oẽs vtunt᷑ incarnationc Tone dñi pia et
aſſidua meditatione recolentes.Et bac bibitione dñs apu

— „ „

cut verboꝝ euãgeliſte ſeries luculenter oſtend t. Mã cũ dixiſſet vñs.Caro meave
re eſt cibꝰ⁊ ſanguis meꝰvere eſt potꝰ.Qui mãducat mea carnẽ ⁊ bibit men ſan/
guinẽ in me manet ⁊ ego i eo. Multi audietes ex diſcipulis eiꝰdixerũt.durus eſt
bicpᷣmo qs põt eũ audire.Sciẽs aũt iheſus apud ſemetipᷣm qꝛ murmurauerant
de h̊ diſcipuli eiꝰdirit eis:hoc vos ſcãdalizat.Si ẽᷣ videriiiliũ hois aſcẽdenten
vbi erat pꝛius. Spũs eſt qͥ viuificat.caro nõ ꝓdeſt quicq;; Aerba queego ſocut⸗
ſum vobis ſpñs ⁊ vita ſuũt.Sʒ ſũt ex vobis qͥ nõ credunt. Declarat dñs hs ybis
nõ carnalis eſus aut potus illic.ſed ſaaali, archana myſterij ↄtineri. dũ ait ſpus
eſt viuificat. caro nõ ꝓdeſt dcq; Et iteꝝ vba ꝗᷓ locutſum vobis ſoũs ⁊ vita ſůt
Dis aꝑpte cosſcẽ qm de ſpali maducatiõe ꝗ fit p fidẽ loqt euãgeliſta aduerte
dieit vñs. Qui maducat ⁊ bibit inſtanti nõ futuni tꝑis ſunt vᷣpa.Erãt igit duz ſio

iohannẽ pᷣcipit. Si·

loqueret᷑ dñs.q̃ mãducabãt ⁊ q bibebãt en. Mõdũ paſſus dñs erat nec adbucin
Aandtenha. bibãtqʒ xpᷣm niſi ſpnñaliterꝑ fidem ?

ſtitutů fuit ſacramentũ. Quõ⸗ ahat bi . .
charitatẽ credẽtes in eũ ⁊ facietes oꝑa eiꝰ. Hã ⁊ pꝛiꝰdixerat ego ſuʒ panis vite q
venit ad me nõ eſuriet.⁊ qͥ credit in me nõ ſitiet vnq;. Qui credebãt in eũ ⁊ oꝑa ſe
ctabdnt᷑ eiꝰ :hi camẽ edebãt eiꝰbi potabãt ſanguine.Atq; hic verioꝛ eſt euangelij
ſenſus.qꝛ aliter edi caro.aut bibi xpᷣi ſanguis nõ poterat. Fuit em̃ figurata locu/⸗

tio dñi:ſicut ⁊ ſamaritane ⁊ in cruce ſitirẽ ſe dixit.qꝛ fidem illiꝰ ⁊ nr̃am ſalutẽ ſitie

„

bat. Sic gloſatoꝛ intelligit boc euãgeliũ.Sic magnꝰ auguſtinus toctrina ⁊ vere/⸗

cũdia iuſta nobilis: cuius tãta gloꝛia eſt. vt nullius laudibꝰ creſcat: vituperatiõe
minuat᷑ quo poſtpoſito.ſi quis wicleff rochezanãq; ſequit᷑.luci tenebꝛas veritati

„

mẽdaciũ pꝛeſert quid plura. Mõne dñs in tertu euãgelij dicit. Ego ſum panis vi
te q veniet ad me nõ eſuriet.⁊ qͥ credit in me nõ ſitiet vnq;. Eccũ tibi paneʒ cibus
potus eſt qui eſuriẽ tollit ⁊ ſitim. Cui tollit ⁊ quõ.Credetitoliit ꝑ charitatẽ tol
lit. Mã q fide rectã habʒ: ⁊ opa facit digna fide.bic eſt qui carnẽ dñi manducati?
ſanguinẽ bibit ⁊ acqᷣrit vitã eternã:mũdo moꝛtuꝰ xpᷣo viuẽs. Sic qð deiobanne

vobis aſſumitis.noſtre ſententie nõ veſtre confert. NHunc ad reliquos euangeli/

ſtas tranſeamꝰ hiſq; paulũ adiuugamus. Mam ſimul oẽs integrã referunt cenꝗõ

chꝛiſti ⁊ ꝙᷓuis in vno plus qᷓ; in altero ſit. Hulla tñ diſcoꝛdia nulla diſſonantia eſt
Sed qð vnus obmiſit alter admiſit.Et q́;uis euãgeliſtarũ nullus dicat boc faci⸗

„

te in meã cõmemorati

ſunt. his qͥ ſalui eẽ volũt.Quicũq; ſub ſpecie panis ⁊ vini nõ acceperit ſac̃m dã/
nationẽincidit ⁊ iniuſta eſt aplica ſedes buiꝰ inimica pᷣcepti. Sed audi rũſionem

fateoꝛ ſic locutos vt dicis euageliſtas:neq; vbis pauli qcq; demo. Mõ tñ idcirco

ee pᷣceptũ intelligo ſub ſpecie panis ⁊ vini coican plebes. Hã vba q̃ retuliſti non
oibꝰfidelibꝰꝶ aplis ſolũ dicta fuerũt. Quia vt eſt cõis ſnia doctoꝝ aut iã ſacerdo
ces. aut tũc ſacerdotiũ acceperũt.ꝛ ſipᷣceptũ id eſt hoc facite in meã coõmemoꝛa

tionẽ. pᷣceptũ boc nõ ſacerdotes nõ plebẽ obligat eccleſiãq; ſil collectã.nõ qdlibʒ

ecchie mẽbrũ reſpicit: atq; vt tecu neruoſus aga ⁊ argumẽtstionibꝰfoꝛtioꝛibꝰ vtar
aut ſacerdotes erãt apli qũ mãdatũ hoc acceperũt. ⁊ ad id ſoli ſũt obnoxij ſacer/

Qotes:aut adbuc erant laici.⁊ tũc nõ ſumere tm̃ ſ̃ cõficere quoq; ſacr̃in laicis eſt
ſceptũ.Sʒ hoc tã vobis q; nobis abſurdũ eſt. Ergo ſacerdotes erãt apli ⁊ ſacer

gotes tim̃ pᷣceptio ligat. Galeth. At paulꝰad choꝝ.nõ ſacerdotibꝰſolũ ſᷣ vniuer
ſe plebi dericis laicis maribꝰfeminis ſeribit. neas. Mõ mãdat illic paulꝰ.ſed
dñi mãdatũ refert ⁊ rẽ geſtã.⁊ quõ ſacrẽm inſtituit dñs erponit.Cũq; nullus euã/
geliſtarũ verba illa hoc facite in mes cõmemoꝛationẽ pꝰ còionẽ calicis ponat.no
taãdũ eſt quõ paulꝰ loquat᷑.Quid ille poſt panẽ ſacrm inquit boc facite in meã cõ
memoꝛationẽ.poſt calicẽ aũt.hoc facite q̃tiẽſcũq; biberit i meã cõmemoꝛation?·

Addit᷑ bic qtiẽſcũq; biberitis.Quid ſibi vult hoc qᷣtiẽſcũq; biberit int facite.bᷣ

ẽ qñ neceſſariũ erit de calice bibere. Qñ cõficietis an ſacrifciũ offertis boc facitei
meꝗ cõmẽoꝛationẽ.Oð ſolis ſacerdotibꝰcõuenit.Ouobꝰnãq; mõis hoc diuiniſ

ſimũ ſacrm cõſideramus.vt ſacramentũ ſolũ vt ſacrificiũ ⁊ ſacramentũ. In ſacri

ficio vtraqʒ ſpecies exigit᷑.qꝛ imago eſt illius ſacrificij. in quo xpᷣs aſſiſtens pon⸗/

tifex futuroꝝ bonoꝝ peramplius ⁊ perfectius.tabernaculũ nõ manufactũ.id eſt

non huiꝰcreationis ſcipᷣm pꝛo nobis ſacrifiqũ obtulit deo pꝛi in ara crucis. Jõqʒ
nõ ſolũ repitan dẽ xpᷣs paſſus.ſ etiã qͥ paſſio rpᷣi in qua ſanguis fuit a coꝛpe ſe/
eréga. In Purd aũt ſacramẽto qð ad ſcificationẽ nraz requirimꝰ:vt in/

Patus refe .
uiſibilis gra ſub viſibili ſpecie nobis tradat᷑ ſufficit repñtatio xpi paſſi quẽ panis
ſhes abunde refert. Quia ⁊ dñs grano tnitici ſe cõparauit qͥ moꝛtuus eſt:vt mſtũ

ctum afferret. Atq; vt altius de tanto ſacramento loquamur. Zriplex eſ vt

— —

. orationẽ niſi ſolus lucas:qui poſt panẽ benedictũ hec verba po
nit. Mec poſt calicẽ geminat.Lñ qꝛ paulus boc ad vtrãq; ſpẽm repetit tenendũ
eſt: ⁊ poſt panẽ ⁊ poſt calicẽ dixiſe dñm.hoc facite in mea comemoꝛationẽ.Exq̃
bus verbis pᷣcepta tibi vtriuſq; ſpeciei cõicatio videt᷑. Et qꝛ pᷣcepta xpᷣi ſeruanda

uge

osin

ls
echen
tſſi
ale

—ꝑ —

—

ait noſter aquinas ſanctus ⁊ ꝓfundiſſimus doctoꝛ huiꝰ excellentiſſimi rei ſigni

ficatio triaq; tha reſpicit. Ex pᷣterito ſignificat nobis dñicã paſſionẽ vocat᷑q ſa/

crificiũ.Ex pñti refert ecchiaſticã vnitatẽ ⁊ comunio dicit᷑. Ex futuro pᷣſignat dei

fruitionẽ quã p̃ᷣſtolamur in celis:⁊ appellat᷑ viaticũ:quia viã pꝛebet ad patrians:⁊

m boc etia euchariſtia id eſt bona gra nuncupat᷑.Et ſacerdotibus quidẽ ſacriſi

—

ciũ cõuenit:ceteris vo cõmunio atq; viaticũ in quibꝰſpẽs panis eſt ſufficiens ſi/

gnũ.qꝛ ex multis granis cõfici᷑ ⁊ pulchꝛe denotat ecdeſiaſticã vnitatẽ: ⁊ illũ pa-
nem aneion quo fruemur in celeſti bierin. GBaleth. Multa ꝓuoluis ⁊ a ꝓpo

ſite queſtionis ſtatu lõge recedis.Hoc facite inqͥt dũs id eſt cõficite vt ego ſacrin
ſumitevobis:bibite ⁊ alijs date bicnodus eſt hic xis. Eneas. Dulchꝛe de nodo
locutus es.Nã tu nodũ in ſirvo queris.ſed nõ eſt hbic nodus quẽ ferũt alexdrũ
in curru goꝛdij reperiſſe.quẽ cum ſoluere manu nõ poſſet enſe recidit. acilis eſt
buius ſolutio nodi. Heq; em̃ inquit dñs quõ ego feci:ſic vos facite.Sed hoc faci

txe.id eſt hoc ſacramentũ cõficite in meã comemoꝛationẽ. O ſi notã pᷣccpti ſub il

lis latere verbis af̃rmas.Accipite ⁊ comedite ⁊ bibite.Dico ꝙ pꝛiꝰ ad lacerdo/

tes mandata referri:qꝛ tunc apoſtoli ſacerdotiũ ſuſceperũt. eterũ ſicut manda

tũ iliud. Euntes pᷣdicate euãgeliũ omni creature.Sic eſt iſtud. Suſcepit eccleſia
non ab omnibꝰ:ſed ab electis miniſtris ac ſacerdotibꝰ excquendũ. Sic doctoꝛes
intelligunt verba dñi:ſic ſancta eccleſia docet. ſi xrpᷣs bis verbis cõmunionezʒ
calicis etiã laicis imperaſſet.non ſolũ bohbemis ſed alijs quoq; gentibꝰ pꝑ tot an-
noꝝ curricula reuelatũ fuiſſet. Sed nulla ſcola hoc ſentit nulla ciuitas ꝓbat:nul

la extra bobemiã collegia tenent. Mirabile dictu eſt:ſi multa fercula ⁊ mixta cer

„

uiſie vina ⁊ longiſſim ſomni melius vobis ſcripturs exponũt q; ceteris abſtinen
tie atq; vigilie. Galetb. Male nos arguis. Mõ em̃ noſtrã ſed aploꝝ doctrinam

recoꝝq; ſequimur, Eneas. At illi nõ dixerũt dãnatos eſſe populos qui de ca⸗
ice nõ acciperent. MHec nos ad oia tenemur que in eccleſia pumitiua patres ege-
runt. Cõplurima illi que ad ęfectionis ſtatũ pertinebãt taq; perfecti obſeruabat
Mec em̃ quicq́; pꝛopꝛij poſſidebant. Sed vt in actibus eoꝝ lucas ait.Oẽs q̃ cre/
debant erant pariter ⁊ babebant oia cõmunia poſſefſiones ſubſtantias vende/
bant ⁊ diuidebãt illa omnibꝰpꝛout cuiq; opus erat. Hos aũt nõ cogimur omnia
vendere:⁊ tamẽ ſaluamur. JYlli carnẽ cum ſanguine non edebant nos comedimꝰ
⁊ non damnamur. Illis vxoꝛes fuerunt nobis deſunt ⁊ magis meremur. Illipo
pulum a cõmunione calicis non pꝛobibebant: nos arcemus ⁊ meritum inde reci

pimus obedientes eccleſie que comunionẽ ſub ſpecje vini ſubtrahendai multi-
tudini monente ſpirituſancto decreuit: dicente apud iobannem vdño. Paraclitus

autẽ ſpirituſſanctus quem mittet pater in nomine meo:ille vos docebit omnia ⁊
ſuggerat vobis omnia quecũq; dixero vobis.Cum em̃ ex pꝛecepto Fpi nõ ſit cõio
calicis in populo.Quis nõ videt in hoc ſicut in ceteris que dominꝰ expꝛeſſe non
iuſit eccleſie ſtandũ eſſe iudicio.Cucta enim que ſub pꝛecepto diuino non cadũt
regentis eccleſie ſunt diſpoſitioni cõmiſſa. Cuius mandata tanq; diuma recipien
da ſunt ⁊ omni deuotione cõplenda:quãdo pᷣcepto dei nõ ſunt aduerſa: vel vtrũ
ſint aduerſa non eſt certa cognitio. Sed nec tu tibi de grecia blandiaris:qᷓ;uis em̃
nõ errant greci vetuſtam conſuetudinẽ obſeruantes:non tamen vobis excuſatio

ęeylſt qui ſub latinis nati educatiq; moꝛibus laudatũ:ſecurum:purũ eccleſie roma-

ne ritum: auctoꝛitate pꝛopꝛia reieciſtis:q;uis oꝛdinationẽ eius ſiue conſuetudinẽ
longo vſu pꝛobataʒ infringere peccatum tranſgreſſionis exiſtat. Mec ſcio quid
vos in bac re grecam magis qᷓ; latinã eccleſiam imitari compellat. Latinus cer/

te ſenatus ⁊ mundius ⁊ ronabilius ⁊ cautius agit qᷓ; grecus.Nam tnibꝰ de cauſis

calicis potum plebibus interdixit. Prima ne rudis populus ſub duplici ſolũ ſpe
cie cõtin eri xp̃ᷣm putaret.Altera neqð eſt liquidũ naultum attrectatuʒ manibus

effũderet᷑ in terrã. Quẽadmodũ nuꝑ in pꝛaga factũ referũt vbi puerulus vix an/

„

uiculus ab ybere matris ad ſanguinẽ dhi raptus calicẽ ex manu min⸗ pu erati

ſacerdotis arripiẽs:ſacramentũ ſparſit in bimũ.Zercia vt impleret᷑ figura ve-
teris legis. Queę licet populo miniſtrari de ſacrficio iuberet:libamina tn ſolis ſa
cerdotibꝰ leuitiſq; reſeruat. Quid eſt greca eccieſ tantoꝑe laudatis. An nõ la/
tim eccleſiam multo floꝛentioꝛẽ eẽ q; grecã cernitis:⁊ nr̃am longe lateq; dñantẽ
Iliã machometi cultoꝛibꝰ ſeruientẽ.Panc vno ſub capite gubernatã:illaj multis
ſciſmatibꝰimplicatã:bãc tẽplis ſublimioꝛibꝰexoꝛnata:illã omni ſplendoꝛe nuda
tam:hanc ſemper recta dogmata pᷣdicantẽ:illꝗ ſepius erroꝛi cõſenciẽtẽ. MHolo cũ
cicerone dicere. Romanis aut nibil a grecis ſuſcepiſſe: aut gb eis recepta keeicſ e
melioꝛa. Laudo ⁊ magnifacio ßreſs ex quoꝝ fontibꝰnr̃i maioꝛes hauſere doctri
nã. Sed cõſenuit grecia. frigida eſt ⁊ nõ babet qui calefaciat eã. Facta eſt ſub tri-/
buto tomina gentiũ ⁊ que fuit aſianoꝝ magiſtra:nũ c eſt diſcipula latinoꝝ.Quid

eſt qd vos bobemos ſub noꝛma latina nutritos in cõione calicis grecari cõpellit

Cur nõ ceteras quoq; grecoꝝ obſeruantias amplectimini. Cur nõ panẽ fermẽta
tũ ↄſecratis. Cur religiões monachboꝝ quas illi recipit aſpemamini.Cur veſtis
oꝛnatus vt illi ſacrificantes nõ recipitis. Cur nõ cõiugio copulamini ꝙ cũ greca
poteſtis ⁊ cũ pꝛimitiua eccleſia facere nõ decet. Uos partim grecos partim lati/

nos eſſe:aut calidũ fieri oportet aut frigidũ. Sʒ agite qð in rem veſtrã eſt. NHoli /

te plus ſapere qᷓ opoꝛtet. Audite docentẽ matrẽ. Amplectimi legẽ eccleſie qᷓ ſan
cta eſt ⁊ boneſte condita. Holite putare ſp aplos alioſq; xpᷣi diſcipulos cõionem
calicis accepiſſe: qꝛ poſt xpᷣi paſſionẽ de calice rarus:de pane frequẽs hĩ ſermo. vt
eſt illud. Cognouerũt eũ in fractione panis:⁊ in actipꝰaploꝝ.Frangẽtes circa do
mos panẽ. Et iterũ ꝑſeuerãtes in fractione panis.Quibꝰ in locis nn läregimmu
de vino mentionẽ. Sed nec moueri debetis ꝙ nõnulli voctoꝛes de coione acr̃ali
Ioquẽtes illãq;ʒ populo ſuadẽtes iohis vᷣba recipiũt.Heq; eĩ ꝓpterea illiꝰ?loci vł
talis verus eſt ⁊ ꝓpꝛi? intellectug. Seg er quaga ſilitudine dſonati rõne trabit
inde ſenſus magis q; ducit᷑ Et lIʒ toctoꝛibꝰoꝛatoꝛio moꝛe loquẽtib nuc figurig:
nũc trãſlationibꝰvti:ex quo ſit:vt ſepe de ſigno loquẽtes trãſeãt ad ſignatũ. Sʒ

plurimũ intereſt an determinãdo docentes an ꝑſuadẽdo cõmouẽtes loquantut.

Et aduertengũ eſt ꝙ ⁊ſ pleriq; doctoꝛes mcident verba iobannis ad ſacramẽtũ
altaris referãt: in ctinua tñ expoſitione nullus id agit.ſicut in libꝛo quẽ de textu
ra euãgelioꝝ ſcripſit vↄacharias chꝛiſopoletanꝰ affirmat. Qð aũt de leonis xcreto
cõmemoꝛaſti:nibil impedit nri ꝓpoſiti curſum. Maqʒ cũ manichei leone ſedente
xpᷣjm nõ vero coꝛpe ſed fantaſtico ⁊ ſine fanguie veſtitũ pᷣdicarẽt:neqʒ reſurrectio

nẽ ei crederẽt: neq; diẽ dñicũ ſanctificarẽt. Sumẽteſqʒ xpᷣi coꝛpꝰſub ſpecie panis
vt ſuũ palliarẽt errorẽ.potũ calicis rennuerunt.Obuiaturus tqte nejcie ponti ⸗
fex ſtatuit vt qui ſub vna ſpecie cõicaſſet ab altera nõ abſtineret. Sic pluriina ſe
pe ſtatuta fũt ex &ᷓ: ex pſona:ex loco:er tꝑe ꝗᷓ ↄſiderare opoꝛtet qͥ de illis iudicane

ne pꝛiꝰinculpẽt qᷓ; intelligãt:pꝛiꝰarguant qᷓ; ſenſu ꝑ uirant. At cñ hodie aliꝰ ſit re

rũ ſtatus.Cuũ vri nriq; ꝓgenitoꝛes ſub vna ſpecie cõicauerint.cũ multi doctoꝛeg

ab eccleſia recepti ⁊ in cathalogo ſcõꝝ cõſcripti miraculis coꝛuſcaͤtes retinẽ
plebi calicẽ dicat. Cũ latina ecclia id ſeruet dceat mãdat. Suadeo vt vos illi ob

temꝑetis: cuſtodiatiſq; legẽ matris. vt addat᷑ gr̃a capiti vĩo ⁊ toꝛques collo vrfo
Sicut ſalomonis vᷣba ꝓmittũt his que ſunt matribus obſequẽtes. Micolaus.

Eſt nę vllũ aplice ſedis aut generalis ↄcilij ecretũ ꝙ laicos ſub vtraq; ſpẽ cõica/
re phibeat. Eneas. Aultis obtempare ſi decretũ oſtendo. Micolaꝰ, Obtepe
rabimſi nõ eritlegi diuine cotrarin. Eneas. Lex diuina nulla ẽ cui talis ſanctio
poſſit eẽ contraria. Micolaꝰ. Tibi ſic videt᷑ nobis longe alia ſnis eſt. Eneas.

Vlos cõionẽ duplicis ſpeciei de pᷣcepto dñi dicitis. Nos cõtra.Cui magis creden

qũ eſi:vobis an ſedi romane. Micolaꝰ.Ei credendũ ẽ cui ſcriptura viuina ſuffra⸗
gat᷑. Eneas.At vos dicitis legẽ diuins ſentirevobiſcũ. Hos ↄtra qd mõö. Mi
colaus.Qui vᷣbis diuinis legis ꝓpinquior eſt:bqc fidem dignioꝛe puto. Eneas.
Quig ſi eſt boc dubiã. Quis obtinebit · Nicolaꝰ. Xps vns iudicabit. Eness

ð
ð
4

M

eccdeſie vnitate receſſiſtis. Galethb. Arguis paucitatẽ noſtrã

Mullũ ergo vt intelligo indicẽ:nuliũ iĩ tera ſupioꝛẽ vultis qͥ res dubias dimniat
Sic neq; romanũñ pontificẽ caput eſie xp̃ᷣiani populi creditis.neq; militantẽ ec-

deſiã bonoꝛatis: q;uis eſt magiſtra fideliũ:doctnx veritatis:inimica mẽdacij:ma
ter noſtra que nos xpo regenerauit ⁊ alit atq; nutrit in fide. Oꝛ ſi vos aliud ʒon

moueret: veſtra vos paucitas exterrere dveberet. Quot em̃ eſtis qui aduerſus vi-
uos innumerabiles ⁊ moꝛtuos infinitos lin ꝗquas acu itis. Lota xp̃ianitas contra
vos eſt. tamen a ſnia non receditis. Que ſi vera eẽt omnes noſtri ꝓgenitoreg
cũ diabolo eivangelig arderẽt:qui calicis ex ertes fuerũt. Hã regnu hoc poſt
facramentis eccleſe relictis idolis iniciatũ eſt:ſemꝑ aplice ſedis ritu cõicauit:cx-
ceptis paucis annis eui nr̃i.in quo monitoꝛe Jobanne buſs ie Picon ⸗ ab
leth. rguis bene ſtra: ſed xp̃s aduerſus
multitudinẽ iudeoꝝ paucis diſcipulis circũdatopᷣdicare nõ timuit nec multi erat

= —

iudei cõſiderata gẽtiliũ multitudine añ legẽ acceperũt moſaicað. Eneas. Xpᷣs

deus ⁊ bono dñs ⁊ igr:nouã daturus legẽ in mudũ venit redẽpturuſq; populũ
Qualis cõpatio lucig ad tenebꝛas. Terre ad celũ.Xpᷣi ad belial. Mõ tñ dñs ſine
miraculis creditus eſt: neq; moyſes abſq; ſignis legẽ tulit. Ad vos q̃ ſigna facitis
vt vĩe paucitati credamꝰ: vobiſcũq; ſimus. Galeth. Generatio pꝛaua ⁊ adulte
ra ſignũ querit. MHos paucitatis nre tutoꝛe xpᷣm habemꝰ?:q apud euãgelium dicit
Abicũq; fuerint duo aut tres collecti in noie meo ego cũ eis ſum. õ indigemꝰ
bumano fauoꝛe qui vucimmur celeſti vuctoꝛe. Encas. Apud ciprianũ martyreʒ
bis ſoꝛoꝛia verbis nonuili iactabat. Quibus ille ſic ridit. Coꝛuptoꝛes euangeli
atqʒ interpꝛetes falſi extrema ponuũt⁊ ſugiora pᷣtereut.partun memoꝛes partim
ſublole copꝛimẽtes vt ipſi ab eccleſia ſcifi ſunt:ita capituli vni?ſententig ſcindũt
Dñs em̃ cu diſcipulis ſuis vnanimitate ſuaderet ⁊ pacc. Dico inquit vobis: quo
niã ſi duo es vobis cõuenerint in terra xxomm xe quãcũq; petieritigs ↄtinget vo/
bis a patre meo qui in celis eſt. Abicũq; em̃ fuerint duo vel tres collecti in nomi-
ne meo ego cũ eis ſum. Oſtegens non multitudini ſed vnanimitati depꝛecantinʒ
plurimũ tribui.Si duo inquit ex vobis couenerint in terra vnanimitatẽ pꝛius po
ſuit. cocoꝛdiã pacis ante pᷣmiſit: vt coueniat vobis fideliter ⁊ firmit docuit. Quõ
aũt põt ei cũ aliq̃ cõucnire qͥ cũ coꝛꝑe ipſiꝰ eccdlie ⁊ cũ vniuerſa fraternitate nouꝰ?
venit. Motate verba ⁊ ſignate myſteria. Mõ eſt cum eis xpᷣs q̊ ab ecclia recedũt.
n vna ecclia fuimꝰ oẽs: pꝛiꝰ vna fides: vn?ꝰ deus: vnꝰritus ⁊ vobis ⁊ nobis erat.
5 nos a vobis: vos a nobis receſſiſtis:faciẽteſq; vobis cõuẽticula diuerſa: pe
grina dogmata recipiẽteg. nõ audiuerãt aerg nri veritatis caput atqʒ oꝛiginẽ
reliquiſtis. Oꝛ ſi xpᷣi pnñtia cupitis ad ſponſaʒ ei redeundũ eſt. Galeth. Nos in
eccha ſumꝰneq; ab illa receſimꝰ vncᷓ. Crãſire aũt ad vos dũ xpᷣi legẽ violat nul-
larõ ſuadet. Quia nũq; myſtico vpi coꝛpoꝛ ingit᷑. ab eius euggelio ſepatur. ſed
cur nobis retices. ſi qu eſt aſtitutio ꝗ umere calicẽ vetat. Eneas. Quia nolui
ſtis obediẽtiã polliceri. Sed dica tñ.ego ita vos peritos arbitroꝛ vt ↄſuetudineʒ
vniuerſalis eccleſie nõ minoꝛis efficatie cenſeatis q; ſcriptã legẽ qꝗꝛ vis legis ex cõ
ſenſu reſultat. Cõſenſus aũt nunoꝛ no ineſt ↄſuetudini q;ᷓ legi cõſcripte.Hã ↄſue/
tudinẽ longus ⁊ appꝛobat vſus inducit. Que nullius impedimenta clamoꝛe:di/
uino magis qᷓ; humano videt᷑ recepta cõſilio. leges ant chuis dei nutu decerni cre
dant᷑:ſepe tñ vel populi vel ſenatus magna parte diſſentlente tradunt᷑. Ob quaʒ
rem non minus plectendus eſt vetuſte confuetudinis q;ᷓ ſcripte legis pꝛeuarica⸗
tor. Cu igit᷑ iã pluribꝰ ſeculis obſeruarit eccleſia ne plebes de calice biberẽt: dece/
bat ⁊ vos bohemos huiꝰ obſeruantie taqᷓ́; paternelegis emulatoꝛes exiſtere:q̃ ſi
cut ante dictũ eſt:neq; noui neq; veteris teltamẽt i codicibꝰaduerſat᷑ ſed rõne ma
na T honeſtate ſubnixa eſt. Aerũ qꝛ ſcripti vecreti ſanction requiritis: no ſru⸗
raboꝛ erpectationẽ vram. Euoluite conſ antieñ.concilium atq; eius acta perqͥ;
rite. Conſuetudinez quam modo expoſui ⁊ atpꝛobatam ⁊ pꝛo efereran ⁊ Kcri
pto firmaz reperietis. In baſilez auoch dum generalis ſynodus illic erat:poſtq;
Meranee een

exacte viſa ſunt ⁊ diligẽter excuſra ſacrarũ teſtimonia IFarũ: magnoꝝ cõcihoꝝ de⸗

cretis:ac ſanctoꝝ patrũ ⁊ illuſtriũ docoꝝ traditionibꝰ enucleate penſatis:decre/

tũ ꝓmulgatũ eſt:quod aꝑte declarat ſideies laicos ſiue clericos coicautes ⁊ nõ cõ

. „ „ „

fiactes ad ſuſcipiendũ ſub ſpecie panis ⁊ vini diuinũ eukariſtie ſacr̃m ex pᷣcepto

dñi nõ eſſe aſtrictos. In cuiꝰnine ſubiũgit᷑. Laudabilis q; ↄſuetudo cõicãdilaica

lẽ populũ ſub vna ſpecie ab ecclia ⁊ ſcis patribꝰ introducta:ac hactenus diutiſſi-

me obſeruata ⁊ a dctoꝛibꝰdiuine legis ſanctaꝝ ſcripturã atq; canonũ multã pe/
riciã habentibꝰ:ia lõgo tꝑe cõmendata ꝓ lege habeda c. HNec alicui licitũ ẽ ea re
pꝛobare:aut ſine auctoꝛitate ecdleſie ip̃am imutare.Sic ergo ⁊ ſcripta cõcilioꝛuʒ
habetis decreta ⁊ vetuſtũ eccie rituĩ. Galeth. Põt ecclia vel cõciliũ q̃ xpᷣꝰ inſti/

tuit ſacramẽta ꝑuertere. Eneas. Mõ põt. BGaletb. At ſacramẽtũ hoc ſub ſpe

cie panis ⁊ vini xpᷣs ĩiſtituit.Cur ꝑuertit ecclis qᷓ ꝑpanẽ ſolũ ad laicos defert. Ene
as. Mõ ꝑuertit eccleſia ſacr̃m ſed ritum mutat.Que ſunt em̃ de neceſtate ſacra⸗

mentoꝝ imutabilia ꝑſeuerant.Que circa ritum ſunt imutare ecclia põt.uiꝰ po
teſtas nõ minoꝛ eſt hodie q; ſub aplis erat. Ptaãs aũt ⁊ adminiſtratio ecclie ſicut

doctoꝛes tradũt:tribus in rebꝰcõſiſtit. In oꝛdinibus diuerſoꝝ pᷣlatoꝝ. In admi

niſtrationibꝰ ſacramẽto ꝝ. In diuerſis pᷣceptis ſubditoꝝ.Ob qua rẽ nõ ſine rone
putauit doctoꝛ inſignis aqninas.in arbitrio eſſe eccleſie diuerſos gradus pᷣlatoꝛũ

inſtituere ⁊ inſtitutos pꝛo reꝝ diuerſitate vel tpoꝝ amouere. Sic ſubdiaconi ſũůt

oꝛdinati:quos eccleſia pꝛimitiua neſcuit. Sic plati pᷣſbyteris cᷓi quos olim bie/
ronymus equalis fuiſſe ptatis affirmat. Sic cardinaliũ ſacer ſenatus inuentus:
eccleſie magnũ decus ⁊ ſtabile firmamentũ. Põt etiã eccleſia in adminiſtratione

ſacroꝝ abolitis pꝛioꝛibꝰ nouos ritus inducere ⁊ cerimonias nouas. Qua derel,ʒ

dñs diſcipulos ſuos facta cena cõicauit:eccleſia tñ neq; pꝛãſos neq; cenatos fra⸗
tres:niſi neceſſitatis cꝗ tantũ ſacramentũ ꝑmittit aſſuniere.Rurſus quoq; q;uis
amictus linthea ꝑpᷣs.quotidianaq; veſte indutus.boc ſacram entũ inſtituerit:di
ritq; pauſſima verba.eccleſia tamẽ ob eius reuerentiã ⁊ oꝛnamenta veſtimen

toꝝ ſacerqotibꝰdedit: ⁊ miſſarũ ſolẽnia ꝓphetaꝝ ⁊ aploꝝ lectionibꝰ ⁊ deuotis oꝛa

tionibus adoꝛnauit.Sic em̃ in veteri lege rubꝛicatas pelles ⁊ rudia tabemaculi
ſacra ſublimis gloꝛia templi ſecuta eſt. Sic ⁊ in nouo teſtamẽto poſt illa eccleſie
pꝛimitiue rudimẽta pedetentim ſplendoꝛin cultu diuino ⁊ ritus ſacramentoꝝ ex
politioꝛ ⁊ maſeſtas ſacerdotij maioꝛ ſucceſſit. Cercio loco põt eccleſia ſtatuta ⁊
oꝛdinationes patrũ que de moꝛibꝰagũt: ꝓut loco tꝑi ⁊ ꝑſonis videnit ↄuenire im
mutarę ⁊ abꝛogare:ſicut ⁊ puꝰdiximꝰ.Sed q;ᷓntũ ad ſacramẽtũ heiner qð neceſ-
ſariũ eſt tolli no põt.qð neceſſitati nõ ſubeſt ⁊variari põt ⁊ tolli. In eukariſtia vᷣo

ſicut ante ꝓlatũ eſt nõ eſt vſus vtriuſq;ʒ ſpeciei populo neceſſariꝰ: adimi altera

ſpẽs nõ ineute potuit:quia nõ eſt hoc ſacramentũ variare ſ̊ vſum. Galeth. Sa
cramentũ eſt ſub ſpecie vini quis neget:ergo qui vini ſpeciẽ tollit:ſacramentũ tol
lit. Eneas. Haud recte infers. Septẽ ſunt ecdeſie ſacramenta ⁊ ſi vos qñq; tm̃
recipitis.ex his vnũ eſt eukariſtia pᷣcellentiſimũ ⁊ maximũ hoeſern⸗ integrum: 2
vni eſt ſiuę ſub vna ſpecie ſumit᷑ ſiue ſub duabus:⁊ licet mille ꝑticulę panis fiant
viniq; totidẽ:vnus tamen eſt vbiq; totus ⁊ integer chꝛiſtus. Mec ſubtracta vi-
ni ſpecie ſubtrabit᷑ ſacramnentũ.qꝛ totuʒ in altera ſumit᷑.Rectęigit᷑ ⁊ ſanctiſſimę
romana ecdleſia in huius obſeruantia ſacramenti ſeſe habet.Quibus ex rebus ſi
cõſolatione ſpñs cupitis:ſi quietem amatis:ſi veritatẽ queritis:ſi lucriſacere ani
mas vultis:ſedẽ aplicam audite:ſequimini traditiones eius: honoꝛate illam qm̃
ſancta eſt inmaculata ſponſa xpᷣi:colũba purg ⁊ albiſſima:ex cuius ore felicis ra/

mus oliue dependet:qui pacẽ hoibus pollicet᷑:ſupbis bello minat᷑. Finitis ſer/

monibus iſtis aſſurrexit vnus d pꝛimoꝛibus thaboꝛitarũ ⁊ ani:mo ſatis inflato.
Quid tu nobis inquit apoſtolicã ſedẽtot verbis amplificas.Hos papã ⁊ cardi⸗
nales auaricie ſeruos umhinsdiipagcteszinacsenanlgog:valer⸗ ac libidini
Wditos:miniſtros ſceleru vyaboli ſacerdotes ⁊ antixpi peurſoꝛes quoꝝ de vent᷑

r/
ſer⸗
t⸗
rci/

gen⸗

tſt pccunia celũ. Erat hichð ventroſus craffus ⁊ multo abdomin? pinguis quẽ

cũ aſperiſſem admoui ventri ei?leuiter man? ac ſubꝛidens.Aade inqua tumoꝛ H

„
.*
*
4

.

vẽtris eſt. Cur te ieiunio maceras ⁊ affligis inedia. Riſerũt ocs magniſq; ulg⸗ ca
chinnationibꝰexceperunt. At ego cũ aiaduerterẽ ſacerdotes illos magis dio
cõtradicendi q; voto diſcendi ad me veniſſe.poſui modũ verbis meis ſubtraxiq;

diſputationi pedẽ. Intellexi em̃ qꝛ faaliꝰ ⁊ leuiꝰ eſſet turbulẽti maris cõcitos ſlu
ctus clamoꝛibꝰretundere:q; illoꝝ rabiẽ ſermonibꝰcohercere. Mã laboꝛ irritus ⁊
nulli? efrecteſt offerre lumèe ceco:ſermonẽ ſurdo:ſapiẽtiã bꝛuto. Cõuerſus tamẽ

.

„
4

ad eos dixi.College mei pꝛãſi ſũt: ⁊ itineri ſe accingut.hoꝛa eſt vt a vobis recedaʒ
ſatis diu ſimul diſputauimꝰ. Aos tñ vt video nec meis verbis fidem pᷣbetis:neę

ego vꝛis argumẽtationib ?moucor: remaneamꝰ oẽs qd ante fuimꝰ.Exiſtimaui

pꝛiuſc inciperẽ molui trãſilire vt mea tacturmtas opinionũ vr̃arũ fieret auctoꝛi
tas. Nec qs poſt bac diceret: fuit apud thaboꝛitas ſeneñ.epᷣs nec q̃cqᷓ; aduerſus
illoꝝ ſniam dixit. aut eos vera ſentire putauit: aut eoꝝ arguinẽta poſſẽ ſupare dif

fiſus ẽ. M ſi nihil aliud vᷣba nr̃a fecerut:hoc tñ ſt⸗ 2 me vris opinionibꝰ aduer
oꝛtaſſe

ſantẽ oẽs q aſtãt intell exerũt. Aos tñ ampliꝰ⁊

taſſe meliꝰcogitabidſj. Lũc illi ſi

tpᷣs eẽt afferemꝰ huc libꝛos oſtẽderemuſqʒ tibi:qꝛ xpᷣi ſequaces ⁊ legis dei zelato⸗

res ſumꝰ. Sʒ vale.Mꝗâ q̊s ego. NHec vobis nec mi

».

.
*

ec mibi ociũ eſt:valete. Atq; hoc mõ
a me eos diiniſi ⁊ exeũte dño de roſenberg cũ eo ſoboſlaniã veni atq; indecurnaʒ
inſuiã ⁊ ſenioꝛc de roſenberg dñm petiui.videbat᷑ mibi vltra ſauromnathas ⁊ gla
cialẽ occeanũ fuiſſe. inter barbaros.int᷑ antropofagos.aut int᷑ mõſtruoſas indie
libieq; gentes: nec ſane in omni terra 3 circuit amphitrites. gens nulla eſt mõ
ſtruoſior thaboꝛitis. Ethiopes em̃ quoſdã ⁊ ſcitas ⁊ trapobanas coꝛꝑis vicio mõ

ſtruoſos aiunt. Zhaboꝛitas vo depꝛauate mẽtis vicia ⁊ innumerabiles aie macu

le mõſtruoſos eficiũt.Ad quos oẽs hereſes migrauere. q̊s ab initiꝗ naſcẽtis ec-

.

.

cleſic vſq;ᷓ in bũc diẽ peſtifera ingenia ſeminarũt. Sũt ibi nicolaite.ſũr arriani:ſũt
manic hei:ſũt armeni:ſũt neſtoꝛiani: ſũt berẽgam:ſũt pauꝑes de lugduno. DPꝛeci
pui tñ apud eos waldenſes babent᷑ vniꝰ xpᷣi vicarij ⁊ aplice ſedis inimici.qͥ dum
frena ſupio:itatis abijciũt:libertatẽq; pᷣdicãt.neceſſariũ eſt vt oẽs errores admit
ãt.Aqͥbꝰ duʒ exiuiſſes.ex inferioꝛi videbar inferno reuerſus. Hec me pꝛiꝰad ſu/
peros recepiſſe put aui q;ᷓ budwiſeos atq; vlricũ de roſenbergↄueni: NMa ⁊ bud⸗
wiſei nullis hereſibꝰinqᷣnati ſũt. ⁊ vlri cacerrimꝰhoſtis hereticoꝝ verꝰ ecche fut⸗
inter alios bohemie pᷣncipes qͥ fidẽ catholicã vᷣbis armiſq; tuent᷑:anterioꝛ eſt di/

— „

3 quẽ ſedes aplica int᷑ caros habeat ⁊ int mos honoꝛct. Scripſi hec tue ßſtabi
itati feſtino ⁊ currẽticalamo: Pꝛoꝑante nãq; romã iohe meo quẽ ꝓbenoſti:ma
lui te q̃ mihi in hac via ↄtigerãt vtcũq; narrata cognoſcẽ q; penitꝰ ignoꝛare.Res
altas de fide diſputãtes ⁊ archanos ſcripture ſenſus attingẽ pᷣſũpſimꝰ. Scio qꝛ
nõ dafuerũt ineptie. Mã rudẽ ⁊ inexꝑtũ tyronẽ bec me pugna ſuſcepit. Sʒ nolui
latrãte s impune lupos abire:nolui deſerere veritatẽ:nolui ecclie deeſſe: ⁊ qm̃ im
peritię mee tenebꝛas nõ ignoꝛaui: ſuꝑne claritatis lumẽ intrepidus expectaui: ia
ctaui ſuꝑ dñm curã meã ⁊ ipſe adiuuit:ſenſi diuinit? aſſiſtentiã.naʒ verba neſeio
quõ ſuapte fluebãt.quibꝰ miſeri thaboꝛite miſerabiliter ᷣmebant᷑ benignꝰ ⁊ mi⸗
ericoꝛs dñs:qui nec peccatoꝝ voces obaudit. redo ⁊ certus ſuʒ qꝛ non mnea vi
ta:ſed mea fides meruit audin: ne thaboꝛitarũ elenchiu inuoluerer ant ſophiſma
tibꝰ caperer: vtcũq; res acta ẽ. Scio me pła tũc dixiſſe ⁊ minimo ſcripſiſſe digna
coꝛꝛeptione. Sʒ ꝗᷓ tũc dixi coꝛꝛipi nequeunt.qꝛ ſemel emiſſum volat irreuocabile
verbum. QAue nũc ſcribo facile poterunt emendari pꝛiuſqᷓ; edant᷑. Ideo te per ve
terem beniuolentiã ⁊ quam mibi ſemper oſtendiſti charitatẽ pꝛecoꝛ te ⁊ oꝛo huic
opuſculo vt tuã limã ſummamqʒ; manũ admoueas. Heqʒ pꝛius in lucem ſinas
exire q; tuo fuerit acri ⁊ graui iudicio compꝛobatũ. Aale noſtri memoꝛ ⁊ amans
uando deus ⁊ fata vo ent veniem? ad te. Ex noua ciuitate.xij.kl ſeptembꝛis.
ub anno dñi. M. cccclj. m iß

Oꝛatio enee de cõſtantinopolitana cllde Eerpyj „5
2 le cter⸗ urcos Sareg go. ade Epiſtola. cxxxj.

Onſtatinopolitana dades reuerẽdiſſimi patres. Illuſtrifſimi pꝛincipes:
ceteriq; viri genere ⁊ doctrina pᷣſtabi cs:qᷓ; tburcoꝝ gradis victoꝛia. Eꝛe-
coyn extrema ruina. Catinoꝝ ſuma ifamia fuit:vnũquẽq; vr̃jm vt arbitroꝛ
ctãto magis angit magiſq; cruciat:quato ⁊ nobilioꝛes eſtis ⁊ melioꝛes.Quid em̃

viro bono ⁊ nobili magis congruit:q;; curã kerereſice oꝛthodoxę: fauere religio

ni xpᷣi nomẽ ſaluatoꝛis pꝛo ſua virili magnifacere atq; extollere. Sed amiſſa nũc
cõſtantinopoli tanta vꝛbe in ptãte hoſtiũ redacta:tanto xpᷣianoꝝ ſanguine fuſo
Cot animabꝰ?in ſeruitutẽ abductis:vulnerata eſt miſerabiliter catholica fides.Cõ
fuſa turpiter nr̃a religio:xpᷣi nomẽ dãnificatũ nimis atq; oppꝛeſſuʒ. Neqʒ ſi verũ
fateri volumꝰ:multis ante ſeculis maioꝛẽ ignominiã paſſa eſt q; modo xpᷣiana ſo
cietas. Retroactis nãq; tꝑibus in aſia atqʒ in aphꝛica:hoc eſt in alienis terrisvul
ierati fuimꝰ:nũc vᷣo in europa id eſt in patria in domo ꝓpꝛia. In ſede nr̃a pcuſi
ceſiqʒ ſumus.Et licet dicat alids ante plurimos annos:ex aſia thurcos in greciaʒ
tranſiuiſſe.LChartaros citra thanaim in europã cõſediſſe. Saracenos berculco
mari traiecto hiſpanie poꝛtionẽ occupaſſe.nunq; tñ aut vꝛbẽ aut locũ amiſimꝰin
europa.qui cõſtantinopoli poſſit equari.Eſt em̃ ciuitas illa totiꝰ terre q̃ cõmode
colit᷑ pene centrũ. Doꝛtũq; hʒ ⁊ ampliſſimũ ⁊ tutiſſimũ:in quo nõ dicã naues ſʒ
numeroſeclaſſes armari ſuſtentariq; poſſũt:atq; indeꝑ boſroꝝ:binc ꝑ heleſpõtũ
ad oia mediterranei maris ſiue tuẽda ſiue vexãda littoꝛa trãſmittit. At bic locus
tꝗ cõmodꝰ tã vtilis tã neceſſariꝰ nobis tacẽtibꝰ:ne dicã doꝛmiẽtibꝰamiſſus xpᷣo
ſaluatoꝛi:lucrifactus machometo ſeductoꝛi eſt.Quid ꝙ ibi ex duobꝰimꝑatoꝛibꝰ
xpᷣianis alter occiſus eſt. Mõne ex duodꝰ xpᷣianitat oculis alteꝝ erutũ:ex duabus

manibꝰalterã amputatã dicere poſſumꝰ.Addite ꝙ ex quatuoꝛ ſedibꝰillis patri-

archalibꝰ pmis ⁊ pᷣncipalibꝰ:qbus veluti ſolidiſſimis baſibꝰxpᷣiana ſubnixa fides
ſioẽm terrã ramos ſuos extẽdit. Maioꝛes nr̃i duas ſilł cũ viaoſoynntäna igna
uiã atq; ſecoꝛdiã ꝑdiderũt:nos terciã ⁊ illã quidẽ cui oẽs pꝛuteniimulti ad boꝛeã
multi ad orientẽ:thanaim iacẽtes populi ſeruiebãt.nõ minori deſidia: maioꝛi tñ
infamia ꝓꝛſus amiſumꝰ. Nimirũ pꝛincipes ſi doletis oẽs ac de tanto xpᷣianitatig
vuinere:quo cecidiſſe grecos:ſuꝑaſſe thurcos:ↄfuſos eẽ latinos aſaduertitis:cõ
ſternati atq; attoniti eſtis. Sʒ no eſt minoꝛ diui ceſaris friderici di noſtri gloꝛio
ſiſſimi ꝙ veſter meroꝛ. Aidiſſetis eũ ci tanti mali factus eſt ꝑꝛimũ certioꝛ: in cu/
biculo flentẽ:in aula meſtũ:in oſilio ſolicitũ:in eccleſia ſupplicẽ:in quouis loco tur
batũ ⁊ anxiũ. Aerũ cũ res xpᷣiane nõ tam doloꝛẽ ⁊ lacrimas:q;ᷓ vigoꝛẽ ⁊ arma re/
quirent.( Mã thurei maioꝛa indies mala minant᷑ ſoperepciũ exiſtimauit ſua ſere

nitas:tum pꝛincipũ:tuʒ ciuitatũ accerſiri conuentũ.in quo de tuẽda xpᷣiana rezau

blica ↄſilia cuperent᷑.Hã pꝛiuſqᷓ; incipias cõſulta ⁊ vbi cõſuluernis mature facto
opus cẽ. Fuit itacß cõciliũ apud ratiſpanꝗ Socaen queſ geſta ſunt oẽs tenetis
Ex auctoꝛitate illiꝰ cõgregationis hic nũccõuentus habet᷑.Cur non fuerit apud
nurẽbergam indicta couentia:⁊ cur nequiuerit ad hec negocia ceſar aſcẽdere.ſa⸗
tis his dienerholt eſt. Ille quidẽ ꝓ tanta xpᷣianitat neceſſitate in hoc cõuen⸗
tu minime dekuiſſet:ſi dᷣmũ tuta relinquere potuiſſet. Sed cũ eiꝰdeſideriũ ab bis
impediret᷑.quibꝰnõ tam pax ⁊ ociũ qᷓ; cõtentiones ⁊ bella ſunt vſui miſit hoſce pᷣ⸗
ſtantiſſimos ⁊ celeberrimos legatos:qui ſuũ locũ tenerẽt.ſuaſq; vices inplerenut
cñ plena ⁊ ampla ptãte.ſiue res imperij ſiue cõe fidei tuẽde negociũ tractare libet
pꝛeſto erũt.Ceteꝝ qꝛ ſuꝑ articulis aiſgan⸗ meditatis:hec potiſſimũ cõgregatio
ↄſultura eſt.voſq; ceſaris animũ circa ilos cognoſcere cupitis.que ſit eius mens
que ſententia:que voluntas.aſperire me nunc collegarũ meoꝝ auctoꝛitas iubet.
E qul malo ꝑ obedientiã parũ pꝛudẽs qᷓ; per cõtumaciã videni ſapiens.onus
meis humeris pene intollerãdũ ſubiui confiſus in eius auxilio qui victimis obe⸗/

gientia pꝛetulit. Mectimeo ſub tanto faſce deficere:auãdo pꝛeſto ſunt qui caditi 1

67

—

— fdf——

. mibi manñ ponigant. DPareo quoc in bac e tanto libentius: quato ⁊ cõſpeetns

j. vrm frequentioꝛ? intueoꝛ: ⁊ mibi benignioꝛẽ autumo.Hec ego de oibus articulis
es: verba faciã:ſed illum qui eſt pꝛincipaliim aggredioꝛ:boc eſt an ↄtra thurcos:qͥ
e⸗ cõſtantinopolim ꝑ iniuriã inuaſerũut: nobilitatẽ cñ pꝛincipe grecoꝝ occiderũs:ſa-
tro ca ni a oia polluerũt. ⁊ vltra vincula verbera cedes xpᷣianis omnibus minitant᷑:
deñ fit bellũ ſuſcipiendũ. Quo ꝑſuaſo quantas babere copias neceſſe:quõ legẽdi mi/
d9o. lites.que ſtipendia danda.que pꝛiuilegia cõcedenda:vnde cõmeatus habendi:qᷓ
znue belſiica inſtrumẽta paranda.quo tꝑe qua via ſit eundũ facile cõco ꝛdabimꝰ.Capi/
fuſ⸗ taneũ quoq; ſeu belli ducem quẽ pꝛiſti romanoꝝ imperatoꝛẽ alpellare conſuenue⸗
805 runt: non enit arduũ nominare. Meq; dubitabitis illum eligere in quo ſit ſcien⸗
ven tia rei militaris eximia: virtus excellens: autoꝛitas euidens: pꝛeſumpta felieitag
naſ⸗ qui ſit laboꝛioſus in negocijs.foꝛtis in periculis.induſtnus in agendo.celer in cõ
Gpul ſiciendo: cõſultus in pꝛouidendo:qualem reperiri apud vos minime dubitaue-
aſ rim. Hec de pace domi tuẽda multn laboꝛabitis.ſi foꝛis bellũ gerere decreueritis
ai; vät poſtea ſuo loco dicemꝰ. Intelligitis iã pꝛincipes oro mea quibꝰ in reb? radices
ieo agat. ⁊ qᷓ ſit cã in manibꝰ videtis de hello gerendo tota cõſultatio eſt. Ego qͥ noie
din cæſaris bellũ venio ſuaſurus:nequaq; hoc oneris accepiſſem.niſi rẽ dignꝗ vrq vᷣ⸗
de tute. vr̃a nobilitate.vr̃aq; natione.manifeſtiſſime pꝛi intellexiſſem. gite. igit᷑ au
5 dite ⁊ cognoſcite an bell hoc ꝓ fide vr̃a Fizne Eſeide debeatis. Ois ſenatus
hos oſſq; populus cui bello gerẽdo ↄſultatio eſt:clariſſimi pᷣncipes tria diligent ac ri/
oas gicge ⁊ pꝛeſſe diſcutere debeatis.ne quid agat cuiveniq; penitudo ſequat᷑.Zurpe
* iſt em̃ vt ſcipionis puerbiñ fuit: poſtq; erratũ eſt dicere non putarẽ. Bellũ ge⸗
trup⸗ ſiurus pꝛimo querat an ſit iuſtũ.ſecũdo an vtile.tercio an facile. Niſi em bectria
ts cõcurrãt. nõ eſi cur bonis atq; pꝛudeutibꝰviris helligerẽ duʒ ſit. Siſcutiamus 7
umn⸗ nos hec er oꝛdine pꝛinapes. Ic pꝛimũ d belli iuſticias cognoſcamꝰ. Bellů quod
ſies ꝓ tuẽda religione.ꝓ ſaluãda patria:ꝓ cõſeruandis ſocijs:ex auctoꝛitate ſuhtorte
gereret᷑ nmo vnq; veteꝝ reput auit iniuſtũ. Hinc moyſi. binc ioſue. binc aulis.
hins dauidis: binc machabeoꝝ pᷣlia comendant᷑. Hincilli vemoſcenis clamoꝛes
4 qͥbꝰplenũ exultab at apud athẽnas theatrũ in marathonein arthemſio in ſalami
r na ꝓ patria defunctos cõmẽdani.Ninc ex romanis oꝛacij:decij: fabij:⁊ alij pene
inds innumerabiles celebꝛant᷑. a ꝓ ſalute ſuoꝝ ciuiũ ſe deuouere. Hinc ex vr̃is ger-
is manis Raroli: rolãdi: raynaldi:cõradi:ottonis: benrici:friderici:eternis pᷣconijg
gor extoliu t᷑. Qui ꝓ tutãdis xpᷣianoꝝ finibꝰ:maximis ſe piculis obiectarũt. Muqᷓ; R
una, tñ vris ꝓgenitoꝛibꝰtã iuſta pugnãadi cã q; vobis obiecta eſt. Mũq; illi tã atroce
Ntooe iniuriq taminſignem cõtumelia ab inſidelibꝰ acceperũt.quẽadmoduʒ ppeſſa e
n/ bec noſtro tpe xp̃ᷣiana cõitas. ſRepetẽda eſt bꝛeuiter boc loco cõſtantinopolitana
l calamitas. Si em̃ iniurie magnitudo nocioꝛ ⁊ belli iuſtiaia manifeſtio: erit.nul
la pulſatus iniuria machometus. Sic em̃ vocat᷑ qui thurcis imꝑat. Bellum gre⸗
9 „ Ics incdlixit. Cöſtantinopolim obſedit. ac male defenſam expugnauit.Abi cõſtan/
ſeis tinus gre coꝝ im ꝑatoꝛ intrantibꝰ vꝛbem thurcis in extremo patrie ſue piculo foꝛ
tiſime pugnans obtrũcat᷑.Caput eius lancea infixum ſpectaculo fert. Fit miſe/
iy randa grecoꝝ cedes. occidunt᷑ nõ ſolũ qui ſe tueri conant᷑.verũetiã qͥ ꝓtectis ar
- mis ſeſe dedunt Nec go hoc mage duco in ipᷣo furoꝛe pᷣmi introitus trocidatos
pbis eẽ q;plurimos. Jilud hoꝛꝛeo illud abhominoꝛillud oino deteſtoꝛ.Capta ciuitate
p⸗ repoſitis armis: cõiectis in vinculis ciuibꝰ.tuz maxime ſeuituʒz eſt. tü filij añ oꝛa
ut parentũ occiſi.tuz viri nobiles velut beſtie mactati.tus ſacerdotes laniati:tũ mo
4ſber nachi excarnificati. tũ ſacre virgines inceſtate.tũ matres ac nurus ludibꝛio habi-
gtio te. O miſerã vꝛbis faciẽ. O infelicẽ populũ.O ſceleratũ machometũ.Quis talia
nens fa ido temperet a lacrimis. oĩa luctu plena cede cruoꝛe cadaueribus erat cerne-
ubet. re. Machometus ipe terribili facie tetris oculis terribili voce crudelibusverbis

nephbãdis nutibꝰ homicidia mãdat.nũc iſtũ nũc illũ ad cedẽ poſcit:imanus i ſan

guine xpᷣianoꝝ lauat. Oia fedat.omuia polluit. Lempla dei noſtri pſeudo ro⸗
m in

☛ £

W

phete tradunt᷑:diuina altaria ꝓterunt᷑.Oſſa martyrũ ⁊ alioꝝ ſcõꝝ iat cum ⁊pᷣo
regnantiũ.aut poꝛcis aut canibꝰobijciunt᷑:fragunt᷑ ſtatue:picture Nn ank

„

tris dñi regine celoꝝ gloꝛioſe marie virginis imagini parcit᷑:qͥn ⁊ ibᷣm ſaluatoꝛis

xp̃ᷣi q ucifixi ſimulacru cũ magno clamoꝛe:maioꝛi irriſione pᷣecdentibꝰ tyinpanis

actubis in caſtra defert:buc atq; üluc rapit᷑ cõſpuit᷑:luto pꝓuoluit᷑. O nephas in

- *. .

cxpiandũ.Oiignominiã xpᷣiane gent.O dedecꝰ nf̃i noĩs ſempiternũ.Huic ſigsno
in quo redepti ⁊ ſaluati ſumus:thurcoꝝ fetidũ genꝰ illudit: ⁊ quaſi nos ſignum
nõ ſignatũ colamꝰ.Hic eſt inqᷣt xpᷣianoꝝ deus.Sentio qꝛ cõmouemini pꝛincipes

duʒ ſaluatoꝛis iniuriã refero:duʒ tante ciuitatis dãna cõmemoꝛo: ſᷣ quis cladeʒ

illi? vꝛbis: qs funera fando explicet aut poſſit lacrimis equare laboꝛes.hoꝛꝛet ani
mus talia meminiſſe luctũq;ʒ refugit.OQ nob:lis grecia:Ecce nũc tuũ finẽ:nunc x
mũ moꝛtua es. Heu quot olim oꝛbes fama rebuſq; potetes ſut extincte. bi nüuc·
thebe vbi athene vbi nicene vbi lariſſa vbi lacedemon vbi coꝛinthioꝝ ciuitasvbi
alia meorada opida: quoꝝ ſi muros qras nec ruinas inuenias. NHNemo ſolũ iquo
iacuerũt queat oſtendere:greciã ſepe noſtri in ipſa grecia reqrũt:ſola ex tot cada

uerioꝰciuitatũ cõſtãtinopolis ſuꝑat:quẽ paruo ambitu bizantij a pauſonia quõ/

dã cdita. ꝑ conſtãtinũ primũ impatoꝛẽ eius nominis in emulatione romane v·

bis erecta.tantũ opeꝝ mirabilin.tantũ armoꝝ.tantũ lr̃aꝝ.tatũ gloꝛie habuit.vt
omniũ ciuitatũ dana bee fola vꝛbs recõpenſare ac reſarcire videret᷑:binc poſt pa
cẽ cũ gratiano factq.⁊ a tbeodoſio cõfirmatã veniẽs conſtãtinopolim: rex goto/
rũ athenaricus:cũ regie vꝛbis amplitudinẽ ſplẽdoꝛẽq; cõtẽplatus eẽt veluti ſtu
pens dixiſſe fert᷑. Nere deus terrenꝰ eſt imꝑatoꝛ bic habitãs.Et quiſqͥs aduerſus
eũ manꝰmouerit: ipſe ſui ſanguinis reus exiſtit. Et q;uis poſt imꝑium ad vos o
germani trãſlatũ:ſcpe cõſtai rnoſolig capta direptaq; fuerit:nũq; tñ in ptãtem
xpᷣi hoſtiũ:niſi mõ deuẽit:nũq; baſilice ſcõꝝ dirute:nũq; bibliothęce ↄbuſte:nũcdẽ
monaſteria deſolata.nũq;ᷓ ſacra nr̃a ex toto niſi nũc deleta fuere. Itaq; mãſit apꝛ
cõſtãtinopolim vſqʒ ad nr̃m tpᷣs vetuſte ſapiẽtie monumentũ: ac velut ibi dmi⸗
aliũ lraꝝ eẽt:⁊ arxſũme ꝓhᷣie. Nemo latinoꝝ ſatis toctus videri poterat niſi con
ſtantinopoli aliquãdiu ſtudiſſet.qdᷣq; floꝛente roma doctrinaꝝ nomẽ habuerũt
athene. hoc tẽpeſtate nr̃a cõſtantinopolis obtinebat:vñ ⁊ multa veteꝝ ſapiẽtuʒ
voluming ſuſceperamꝰ⁊ in futurũ ſuſciꝑe ſperabamꝰ.At nũc vincentibꝰthurcis
⁊ oia poſſidentibꝰq̃ greca potẽtia tenuit:vereoꝛ ne de lris grecis omnino ſit actũ
Neq; cm̃ vt pleriq; arbitrant᷑ aſiani ſunt ab oꝛigine tbura:quos vocãt theucros
ex quibꝰeſt romanoꝝ oꝛigo quiblr̃e non eſſent odio. Scitaꝝ genus eſt ex media
barbaria ꝓfectũ.qð vltra ex euxinũ pirrichioſq; mõtes vt ethico ph̊o placet ad

ſeptẽtrionalẽ occeanũ ſedes babuit:gens imũda ⁊ ignominioſa. foꝛnicaria in cũ/

ctis ſtupꝛoꝝ generibꝰ.q̃ vt tradit veſter otto friſingenſis epᷣs:non futulis auctoꝛ:
regnante apud francos pipino mõtes caſpios exiuit:ac longo itinere in aſiam ſe
recepit:ibiq; poſt hac moꝛata eſt. Et quis ſubmitti celo mudioꝛi terra per tot ſe
cula parũper exculta ſe pᷣbuerit.ſapit tñ adhnc multũ pꝛiſtine defoꝛmitatis.neq;
oẽim barbarie deterſit.Carnes adbuc euo veſonciũ vulturũq; comedit.libidi/

ni ſeruit:crudelitati ſuccũbit:litteras odit:humanitatis ſtudia ꝑſequit᷑. In cuius

manus veniſſe nũc doctã eloquẽtẽq; greciã.neſcio ds latis deſlere queat.Sed di⸗
citis milites.Quid tu nobis lraruʒ detrimentuʒ cõmemoꝛas.quid nobis delñis.
nos haſtas aaaſezvaſ amus. Aos genus ignauum erd Fauclenſe 7 vmbꝛa⸗
Immo vo ſoꝛtiſſimi equites nullius q; veſtri magis intereſt ſtudia litterarũ eſſe
ꝙ floꝛentiſſima.Quid em̃ vos viri exceilẽtes aliud q̃ritis: cũ preſtanti aio ⁊ alto
coꝛde pꝛeliũ cõmittitis qᷓ; fame dulcedinẽ laudare vultis ſcio. ⁊ gaudetis cum de
vobis bonos eẽ rumoꝛes auditis.Lrabimur oẽs ſtudio laudis ⁊ optimus duiſc
gloꝛia ducit᷑:inquit cicero.Sed que laus vf̃a diuturna eſſe põt niſilris cõſecret᷑.
Bꝛeuiſſima eſt fama que bumane vite ſpacio terminat᷑. Aiuũt noi

m eꝓbemij às
lre iuſertos habent foꝛtunati ambo ſi quid mea carmina poſſunt.nulla dies vncqᷓ

is
wch

me moꝛi vos eximet euo. In curialũ ⁊ uiſum inquit maro. Necnos aut ſampſo/
nis aut gedeonis aut ieptẽ aut alioꝝ iudicũ foꝛtitudinęs reguq; magniſica geſta
ſciremus:niſi lr̃is edocti eſſemꝰ.Quãto er aſeirn nobiliſſimi equites aut

induſtrioꝛ eſt aut foꝛtioꝛ animoſioꝛ:tanto fauere ingenis aclĩis magis dʒ. HHec

*

ſunt em̃ que pgenitoꝛes vꝛos virtute pᷣſtantes:qᷓ;uis iamdudũ moꝛtnos:memo

— —

rie tñ hoim quaſi viuẽtes exhibẽt:⁊ que vr̃m nomẽ ſi viriles fueritis ad poſteros

deferre cũ laude queant. Senſerat hec alexander macedo.qui cũ in ſigeo ſepulcrůũ

vidiſſet acbillis. O foꝛtunate inquit adoleſcens qui tue virtutis p̃conẽ boꝛneruz
inueneris. Et vere inquit oratoꝛ. Hã niſi illi ars illa fuiſ et: ide tumulus qui coꝛ

pus cõtexerat nomẽ etiᷓ obꝛuiſſet. Chemoſcenes aũt ille ſůmus athenis vir: ceGd

ex eo quereret᷑ cuiꝰvocẽlibẽtiſſime audiret.A quo ſũmia virt?ꝰ inqait optime lau/

dat᷑:quo dicto nimiꝝ bumanitatis ⁊ eloquẽtie ſtudia magnope comendauit. At

nũc còtrita deletaq; grecia quta ſit facta larũ iactura cucti cognoſcit:qͥ latinoꝝ
oẽm doctrinã ex grecoꝝ fontibꝰ diriuatã nõ ignoꝛatis. Quid & in tanto dano in
tanta iniuria dicemꝰ pᷣncipes. An de iuſticia belli aduerſus bec moſtra boĩm dubi
tabimꝰqͥ nulla bumanitaũ ſtudia colũt: ͥ federa nulla cuſtodiũt qͥ ſanguinenim
ſitiũt:qͥ cedibꝰſaturari nõ haf ut. d̃ ſacra dei nri oia polluũt ⁊ exterminat. Foꝛti/
tudo inquit ambꝛoſiꝰin officis ꝗᷓ bello tuet᷑ a barbaris patriã vel domi defendit
infirmos vel a latronibꝰſodos. plena iuſticia eſt. Ox ſi oꝛdo ille naturalis paci ac/
cõmodat? anguſtino teſte id poſcit vt ſuſcipiẽdi belli autoutas atq; ↄſiliũñ penes
pᷣncipes ſit:neq; bellũ alioqᷣn iuſtũ exiſtimet᷑ videte quãta ẽ hui⸗ helli iuſticia:cuiꝰ
nõ ſolũ papa ⁊ imꝑatoꝛ duo maxia luiminaria: duo pꝛimi in terra principes. ſed
ipſe rectoꝛ orbis mũdiq; fabncatoꝛ deeſt autoꝛ:qui ſponſaʒ ſub cccliam matran
nfam vt pupillꝗ oculi nobis tuẽdã cõmẽdat. Moõſtrauimbelli iuſticiã foꝛtaſſe
pluribꝰ verbis q; neceſſe fuit· ſ trarit me iniuriarũ acerbitas. Narcite ſubirato.
Date veniã leſo. Hũc ex bello ꝗᷓ ſequat᷑ vtilitas bꝛeuit exponedũ ẽ. Cur em̃ ſebel
lo quiſq;ᷓ imiſceat:niũ ⁊ bello ſe iuuat.Aos igit᷑ pꝛincipes ſi fructũ hui belli vtra
thurcos ſuſcipiẽdi cognoſcere cupitis:dãna que toti xpᷣianiſino iminẽt:niſi thur-
coꝝ frangat᷑ impetus pẽſitate. Audiuiſtis ꝗᷓ paſſi ſunt coſtantinopolitani. Ydes
nũc multe ciuitates expectàt.niſi duʒ tpᷣs eſt opitulamini. Serpit indies boc vi/
rus magis ac magis:nũc vna ꝓuincia nũc alia nobis deſicit. Raſcia iq noniſſime
occupata eſt. Diſpot?eiꝰ ꝓuincie cũ cõiuge ⁊ liberis in bũgaria ſe recepit bũgari
q̃ bactenꝰnr̃i fidei clipeꝰ nr̃e religionis murus fuere:bis victi bello poſt moꝛteal/
berti regis:bis capti a tburcis ſunt centũ milia boim aut eoplus duobꝰpᷣlijs ami
ſere. Mò tulerũt integri tburcoꝝ vires quõ fracti ferent. Succubuerũt auxilian/
tibꝰpolonis quõ vinceèt ſoli. Magna ẽtburcoꝝ potẽtia ⁊ in aſia ⁊ i grecia.Char⸗/
taroꝝ ferocẽ gentẽ federe iunccꝗ babẽt. Oucenta ⁊ tercẽtamilia pugnatoꝝ ne di
cam pliura in armis cogere poffunt. Muis ſint bũgari ſtrẽnui ⁊ potetes viri atq;
omni laude digni: non tñ tantis viribus pares habent᷑.Siue vincit᷑ hũgaria ſiue
coacta iungit᷑ tburcis:neq; italia neq; germania tuta erit neq;ʒ ſatis renus gallos
ſecuros reddet. At nõnulli qꝛ ſuis diebꝰnon videre ſimilia nec fieri poſſe ↄfidũt.
Nos aũt ſepe tbartaros ꝓtrita bungaria germanie fines ingreſſos ad renũ vſq;
debachatos nouimꝰ.Hungari pꝛiuſq;; xpᷣm colerẽt:ſepe auſtriã:bauariã:ſueuiaʒ:
franconiã:ſaxoniq ꝑcurrerut. Attila rex bunoꝝ ab bugaria ꝗ tũc pannonia vice
bat᷑ digreſſus:quãatas italie:quãtas germanie:quãtas remotioꝛi gallie atq; biſpa
nie turbas intulerit: nõ ignoꝛamus. Quid gothos:qͥd wandalos. quid gepidas
quid berulos:quid longobardos:q̃d burgudiones referat᷑.Oẽs hi populi pꝑ bun
ariaã ab vlteriori ſcitpia veniẽtes:banc nram xpᷣianitatẽ miris afflixerũt modis
pectabimꝰigit᷑ nũc venire tburcos.atq; accerſitis thartaris nobilẽ atq; po/
tentẽ hungariã ſui iuris ęfficere:ac deinde reliquã xpianitatẽ locuſtarũ moꝛe coꝛ
rodere· Pugnandũ ẽ vobis oino pꝛincipes.ſi liberi.ſi xiani vitã ducere cupitis.
riſtimatote nunc. an ſaluis ⁊ integris ſocijs.an fractis atq; dimiſſis id agere

magis expediat. Romani ques fama fapiẽtiſſimos fuiſſe pᷣdicat.ſocioꝝ tutęlam
ſempꝑ ſuã ſalutẽ eẽ ducebãt.ac foꝛis qᷓ; dmi pugnare malebãt. Mã foꝛis ſi qͥ fue/
rit accepta calamitas emẽdani põt. Que tomi excipiunt᷑ clades exitiales habent᷑
binc hanibal marimꝰ illepenoꝝ imꝑatoꝛ cum regi ſirie antiocho aduerſus roma
nos bellũ ſuaderet:nõ in aſia ſiue in grecia.ſed in italia pugnã dũ eſſe dicebat.Et
vos ergo theutones:ſi quẽadmodũ ſpero ſapiẽtes ęritis maioꝛes vos imitabi⸗
mini:qui remota ſp a domo bella gerere:ac vicinoꝝ fines nõ minꝰqᷓ; ſuos tueri cõ
ſueuerũt. Qð ſi vos germani hboctꝑe bũgaros neglexeritis:nõ enit deniq; curvos
ex gallis auxilia pᷣſtolamini:nec rurſus illi apud hiſpanos opẽ inueniẽt. Atq; ita
fiet:vt cũ ſin gulis ſemꝑ gentibꝰpugnaturi hoſtes.facile qð cupiũt oꝛbis impeniũ
aſſequent᷑. Oʒ ſi acceptis armis ⁊ hungaris ⁊ raſtianis ⁊ alijs xpᷣianis: qui viani
ſũt thurcoꝝ potentie opeʒ tuleritis:nõ ſolũ vicinos vios tuebimini:ſed voſipᷣos
vxores ac liberos vios ex maximo piculo liberabit.Aeq; bec ẽ vt mibi videt᷑ ma
kima vtilitas belli gerendi.Cũ exploꝛatũ ſit ad nos dietim thurcos perare:pꝛiꝰ
occurrite ꝙᷓ veſtros fines ingrediunt᷑ ⁊ auxilia vicinis afferte. HNã tũc tua res a

tur vt ille vt paries cũ ꝓximꝰ ardet. O ſi certimimi eſſetis nũqᷓ; nlos ad vos efe

venturos ꝓ dbito tñ baptiſmi vfi quo eſtis initiati ꝓmaximis beneficijs quibꝰ
vos diuina pietas camulauit:aduerſus bos euangelij coꝛuptoꝛes ⁊ vxpᷣi ꝑfidos
inimicos eiuſq; crucis deriſoꝛes bellũ gerere deberetis.Equidẽ pᷣſtantiſſinn pꝛin
cipes cũ oibus virtutibꝰ affecti ſitis.nihil tñ arbitroꝛ vos magis velle qᷓ; gratos
Quid eſt em̃ pietas niſi volũtas grata erga parẽtes.Qui ſũt qͥ libenti aĩo ꝓ pa/
tria pugnãt:niſi qͥ patric beneficia meruerũt. Qui ſũt qui fidẽ erga pᷣncipes iuio/
latã cuſtodiũt: miſi q cos in ſe beneficos recoꝛdant᷑. Qui ſũt qͥ pᷣceptoꝛes hono⸗/
rãt niſi qꝗͥ ſe voctrina ab bis accepiſſenõ ſũt obliti. Qui ſũt qͥ amicos oi ſtudio ꝓ⸗
ſequunt᷑: niſi qͥ fructũ amicitietenaci memoꝛia tenẽt. Oꝛ ſi erga patriã erga parẽ
tes pᷣncipes:pᷣceptores:amicos grati eẽ debemꝰ:quãtomag erga deũ nr̃m: ⁊ cuiꝰ
obſecro pignoꝛa q; dei nr̃i beneficia ſumꝰei perti. Ille cũ nibil eẽmus nos in eſſe
ꝓduxit neq; lapides aut arboꝛes aut equos ſ̃ boĩies rõnig participes nos creauit
nobis ingeniũ ſermonẽ virtutẽ vires coꝛpis atq; aſe dedit.Et cũ pꝛimi parẽt cul
ainferni mãcipiũ facti eſſemꝰ:vt nos redimeret deſcẽdqit de celo:exinaniuit ſeipᷣʒ
foꝛmã ſerui accepit:boĩem induit:factꝰobediẽs vſq; ad moꝛtẽ: moꝛtẽ aũt crucis:
inqᷣt apłs. Sub ipſa aũt paſſione ⁊ qruce pꝛiuſq; ad crudelitatẽ necis ⁊ effuſioneʒ
ſauguis pueniret᷑ qᷓ̃ cõuicioꝝ ꝓbꝛa:q;̃ ↄtumeliaꝝ lu qibꝛia tulit:ſputamina inſultã
tiũ ccßie. Aſuts ſuo ceci oculos aperuerat:fiagellatusẽ qͥ ptatẽ flagellãdi de/
mones hʒ. Spinis coronatus eſt q̃ ſcõs ſuos floꝛibꝰcoꝛonat eternis palmis. In
faciẽ ceſus eſt qͥ veras palmas mũdũ vincentibꝰtribuit. Spoliatus eſt terrena ⁊
caduca veſte qͥ celeſti atq; imarceſſibili cãditate aias veſtit. Cibatꝰ eſt elle qui ſe
cibũ hõi pᷣbuit. Potatꝰeſt aceto qͥ pplo ſuo nectaria pocula repꝛom nrr. den ille
innocẽs:imo ipᷣa innocẽtia:ipᷣa iuſticia int᷑ fac noꝛoſos cõputata eſt.pepẽdit inter
latrones deꝰnr.viderũt facie eiꝰ ⁊ nõ erat ſpẽs neq; decoꝛ.A vertice capit vſq; ad
plantã pedis nõ erat in eo ſanitas.ſ paſſus ẽ vt nos redderet impaſſibiles.mor/
tuꝰ?eſt vt nos redderet imoꝛtales. Paſſus qꝛipᷣe voluit:⁊ iniqͥtates niasis oꝛ
tauit.O bonitatẽ o clemẽtiã magni dei:miſeratiões diuinę pietatis incredibiles:
q;maxima ⁊ inextimabilia ſint xpᷣiano populo ſ̃ſtita beneficia. Sed coꝛã ſũt hec
in oẽs fideles dona dei. Aos aũt o germani pecularioꝛ qdã bonoꝛis rõ reddit ob
noxioꝛes. Mꝗ qͥ vobis imperiũ dedit. JIs vos oibꝰpopulis gentibꝰ nationibꝰ pꝛe
tulit.Hec ẽ em̃ pꝛima in ſeculo dignitas:cui oẽs pꝛincipes:oẽs reges cedũt.Ouã
ſaluatoꝛ ſm carnẽ naſcẽdo:pegrinãdo:moꝛiẽdo dignam cenſuit quouis honoꝛe.
Que in ꝓphetis pmiſſa in cuãgelio cõpꝛobata.in aploꝝ ſcriptis magnifice com/
mẽdata exiſtit. Hcc eſt illa excellẽtiſſima dignitas qua ſtãtenõ eſt cur antixpᷣi foꝛ
midemus aduẽtũ quẽadmodũ ⁊ terculianus ⁊ cipꝛianꝰ⁊ auguſtinꝰ ⁊ multi vete/

eẽ atq; videri. Hec eſt em̃ vna virtus nõ ſolũ maxia ſ᷑ mater oim vᷣtutũ reliquaꝝ

nt
ma

nich
wos

tini

ruz ex verbis voctoꝛis gentiũñ pauli colligere vident. Hinc antiqui nr̃i ſpuᷣſancto
leni: q;uis adbuc idola colerẽt. Impatores pſequerent᷑q; xpianos. Aitã tamẽ-
illis ꝓl ixam imperiũ ſecurũ:domũ tutã:exeratũ foxẽ.ſenatũ fidelẽ:populũ pꝛo/
bu: oꝛbẽ auietẽ optabãt. Aos igi᷑ magni:vos inclitio germani quib? tata digni⸗/
tas credita eſt:curare pꝛe ceteris debetis: ne vobis imperãtibꝰ xpᷣiane religionis
maieſtas intereat. Sed quid vos ad bec deo rependitis: imo quid nos oẽs xpᷣia/
ni p tantis benefics agim: vbi tantoꝝ bonoꝝ memoꝛia eſt. Dꝛincipes vbigre
titudo eſt viri potẽtes terrã ſacratiſſimꝗ in qua viſus eſt deus noſter ⁊ annis ſu⸗
pꝛa triginta homo cũ bominibus cõuerſat? agareni occupant. officinas nre ſalus
machometus obtinet ſacroſanctũ dñi ſepulchꝛũ lectũq; i lũ veneratu digniſſimũ
in quo ꝓpter nos vita nr̃a obdoꝛmiuit in dno ſaracenoꝝ impurate manꝰ obtre⸗
ctãt. loca illa ſcã loca benedicta:loca pᷣcioſa ⁊ agni imaculati purpurata cruoꝛe:
dũ nos ſilem boſtes fidei nre cõculcãt. Et qͥd ad bec aitis pᷣncipes. Cur hec acci
diſſe putatis:abbꝛeuiatã ne manũ dñ creditis:aut impotẽtẽ factũ qui eſt oĩipo/
cẽs. Mudqd nõ põt mittere plus q;. xij legiones angeloꝝ qui ſaracenos thurcos ⁊
tbanmaros ſe blaſpbemãtes exterminẽt. Aut certe tm̃ vᷣbo dicere ⁊ fiat qð volue⸗
rit. An qui ferocitatẽ ſennacherib angelo dimicate cotriuit:q furibundũ bolofer
nẽ in manũ mulieris vidue dedit:qui enat reges magnos ⁊ occidit reges foꝛtes
3 dauſit egiptis mare.qͥ ſodomitis ſulpbur pluit ⁊ignẽ:q ventis impat mari. ᷓ
ecit celos in intellectu. machometi ſuꝑbiã frenare no poterit: omne ſubeſt ei cuz
voluerit poſſe. Euid igit᷑ opinamini.quid creditis pꝛincipes. emptat vos dn·s
de noſter:experiri vult an ſe diligatis.an virtute pꝛeſtetis:an religioſi an grati ſi/

tis: quid inter nos ſi ſit aliquis qui ſapiat ⁊ intelligat ac requirat bec ⁊ indoleatvi

cẽ eis. Quid moꝛamini quid ſtatis:an nõ eſt hicmaximꝰbellãdi fructus:maxia
vtilitas vra.ſi pliũ aduerſus inimicos crucis comittetis vos beneficij memoꝛes
oſtẽditis: deo nro placetis:aĩas vꝛas lucrifacitis ⁊ habitaturi cũ angelis:triũpba
turi cũ ſanctis martyribus:regnaturi cũ rpᷣo celñ acquintis. Omitto hic pꝛinci⸗
pes id emolimenti quod pleriq; oẽs milites nri tꝑis ex bello querũt aurũ ⁊ar.
tum: teuromata: pictas tabulas:equos: veſtes: eruos:ancillas. Mã q;uis multa
bmõibec expeditio repꝛomittit. Molo tñ vos xpᷣi milites hec ambire:nolo vos ra
nas qrere: nolo vos ſpolijs gaudere. Duſilli eſt animi lucris inhiare terrenis.
Vẽs generoſa ⁊ alta celeſtes aſpirat in tbeſauros. Hꝛeuis eſt vita hoĩis ſuꝑ ter
rã. Fugiũt animi nr̃i liciũ vite nre ſũt aranearũ tela:cito dirũpit᷑. Feſtinat em de⸗/
currẽ velox floſcul?.anguſte miſereq; bꝛeuiſſime vite pᷣcio.duʒ vna cibos ſõniaq;
poſcimꝰobꝛepit nõ intellecta ſenectus.nemo ſcit qͥd veſpere vehat. Curriculum
eui nri in certũ eſt. Deregrini in terra ſumꝰ.ſpes nfa in celũ tendẽda eſt: vbi euan
elio teſtenec fures fodint nectinee rodũt. Multe ſüt vie qͥ nos eo ceducũt. Sʒ
. Pfecto tge pᷣncipes nullũ iter certiꝰ.nullũ ſecuriꝰ.nullũ expeditũ.nullũ glo⸗
rioſ eſt.quo poſſimcelũ ſcandere:q; ſi cotra thurcos celeſtis patrie nir̃e ciuitaᷣ
ſuꝑne hieruſalẽ ꝑfidos inimicos arma ſumẽtes puris ⁊ cõſtantib ꝰanimis bellũ
geramꝰ. Cognoſcitis vt arbitroꝛ iaʒ pꝛincipes hui helli qd ſuademꝰ nõ honeſta
tẽ mõ:verũetiã vtilitatẽ. Mũc de facilitate gerẽdi beili paucaſubnectã. Noc eſt
em̃ de quo tercio loco victurũ me ꝓmiſi.Fruſtra em iuſtũ bellũ.fſruſtra cõmodo-
ſum pbauerimꝰ:niſi etiã factu facilene dicã poſſibile demõſtremꝰ. In bac parte
illud meo iudicio aiaduertendũ eſt: optimi ꝓceres. ne maioꝛ⸗ hoſtib? qᷓ; nobis ſit
ſcia rei militaris:ne frequẽtioꝛ vſus ne pecunia:ne copioſioꝛ potentia: ſupioꝛ ne
deus ipe fauentioꝛ:qnimmo neęq;ʒ ſi pares vtrinq; vires fuerint bellũ ſuaſeriʒ. Mã
teſte oc tauiano ceſare qui pᷣliũ ſine certa pᷣꝛogatiua cõmittit ſilis ei eſt qui hbamo
piſcat᷑ aureo: facile nãq; plus amittere ꝙᷓ lucrari põt. At mihi ſeu noua cõſiderã⸗
ti ſeu vetera mẽte repetenti:inter oẽs nationes quas bello idoneas iudicant.nu k-
la expeditior: nulla foꝛtioꝛ: nulla peritioꝛ:nulla audentior q;ᷓ veſtra icet⸗ Hoht
boies. vobis equi· vobis arma: vobis pecunie ſunt. Mulla natio tamgrãdis ſub

„ .
„⸗
5* ”

celo eſt q̊ habeat deos appꝛopinquãtes ſibi ſicut adeſt nobis dñs deus noſter. Et
vbi obſecro tot clanſſimi pᷣncipes:tot generoſi ꝓceres:tot foꝛtiſſimi eqᷣtes:tot po
tentes cquitates:tot diuitie:tot auri:tot argẽti:tot ferri minerc.vbi tãta ppei mul
titudo:tãta iuuentꝰ:tatũ animi:tãtũ roboꝛs.Germanie ſines vt vet eres tradũt
ab oꝛiẽte viſcella fluuiꝰ⁊ bũgarie limes fuere.Ab occidẽte renꝰ. A menidie danu
biꝰ. A ſeptẽtrione occeanꝰ ⁊ mare balteu quod pꝛutenicũ vocare aſ mꝰ. Hüc
quãtũ extra hos terminos poſſideatis ipſi videtis vos angliã pulſis bꝛitanis oc
cupaſtis vos belgarũ helnecioꝝq; fines eiectis gallis obtinuiſtis. Nos reciam ⁊
norciã inuaſiſtis.vos vſq; in italiã pedẽ extendiſtis.vos hulmerigros qui nunc
pꝛuteni vocant᷑ ex manibꝰ infideliũ detraxiſtis:ſoli ex alicnis in vr̃o ſolo bobemi
ſedẽt potentiſſimi ⁊ nobiliſſimi populi.Sed ⁊ illi ꝓeſtro imperio parere ſe aiunt.
Regẽq; habẽt vꝛi an uinis nobiliſſimũ ladiſlaũ. Aos igit᷑ magni vos bellicoſi
vos potẽtiſſimi:vos foꝛtunatiſſimi ac deo accepti germani eſtis.qbus adeo fines
extendiſſe licuit:⁊ ſuꝑ oẽs mortales romane potẽtie datũ fuit obſiſtere. Mã ter.
rarũ ille calcatoꝛ oim: ⁊ orbis domitoꝛ iuliꝰceſar q;uis ſubactis gallis ſepe renuʒ
tranſiuerit reſq; maximas in germania geſſerit. Bellicoſam tamen ⁊ aſperã ſue/
uoꝝ gentẽ dimiſit indomitaz. Auguſtus octauianꝰ cui ⁊ parthoꝝ ⁊ indoꝝ reges
muuera miſerũt qui vnus oim romanoꝝ foꝛtunatiſſimus creditus eſt de quo illa
ſunt metra.Auguſtus ceſar diuũ genꝰ aurea condet. Secula qui reuerſus latio re
Snata ꝑ arua. Saturmo quõdã ſuꝑat garamãtas ⁊ indos ꝓferet. Imperiũ iacet
extra ſydera tellus extra anni ſoliſq; vias.vbi celi fer atlas: axem humero pꝛemit
ſtellis ardẽtibꝰ aptũ. Ille inquã feliciſſinus im ꝑatoꝛ nullibi vnqᷓ; niſi apud ger-
manos ſuccubuit. Mãa lollia nã ⁊ varianã dadẽ in germania ꝑpeſſus ẽ.Lollianqᷓ
maioꝛis infamie q́; œtrimẽti:varianꝗ pene exitiale:tribꝰlegionibꝰ cũ duce legadſ
⁊ auxilijs oibus ceſis.Longũ eſſet referre quas intulerũt romane reipublice mo⸗/
leſtias germam.qͥ ⁊ ſi romanoꝝ foꝛtunc aliquãdo ceſſerũt.poſtea tñ ⁊ ipſi de ro⸗/
manis de gallis de hiſpanis de hbũgaris xeg alns diuerſis gentib? ſepenumero tri
umpharũt. Mec romani cũ rerũ potirent᷑ res magnas ſinę germanis auxilianti/
bus pegerũt.quoꝝ tanta in bello virtus.tanta in domo ſides fnit: vt ceſarei coꝛ/
poꝛis cuſtos cohoꝛs ex germãis potiſſime legeret᷑. Cõferamꝰ nũc thurcos acvos
inuicẽ ⁊q̃d ſperandũ ſit.Si cuʒ illis pugnetis examinemus vos nati ad arma illi
tracti. NHos armati illi inermes. Aos gladios verſatis:illi cultris vtunt᷑. Aos ba
liſtas tenditis illi arcus trabũt:vos lorice thoꝛaceſq; ꝓtegũt:illos calcitra tegit.
Aos equos regitis illi ab equis regunt. Aos nobiles in bellũ ducitis.illi ſeruos
aut artifices cogũt. Aeſtri milites nati atqʒ; nutriti in armis ſunt:illi copias ſuas
exceptis quindecim milibꝰpugnatoꝝ quos expeditos habent:ex agris atqʒ offi/-
cinis erũt. Nobis flectere ludos cequos ⁊ tendere ſpicula coꝛnu. Nos omne cuuʒz
feroꝛe teritis.veſtra iuuẽtus toꝛneamẽtis intenta eſt.aut quatit opida bello: nec
tarda ſenectus veſtras vires debilitat mutatq; vigoꝛẽ caniciẽ galea pᷣmitis: ſem
perq; recentes belloꝝ babere cauſas cupitis:⁊ viu ere in armis:illis pictis croco

⁊ fulgenti mirice veſtis deſidieq; cordi ſunt. Sũma volũtas eſt in dulgere coꝛeis.
Solus machometus ⁊ quos vixi quidecim milia expediti ſunt.quos ſonus dele/
ctat armoꝝ:⁊ animꝰin bella paratus exbibet audaces.eteros inexpertos timi/
dos effrenatos nulli? pꝛecij iudicetis. Oꝛ ſi manꝰcum illis ↄferatis nihil eſt qd de
victoꝛia dubitetis. Si modo quã geſturi eſtis pꝛo deo pugnã:aduerſus deuz non
cõuertatis mala mente ꝓcedentes. Cũ ergo maioꝛes veſtri pꝛincppes eẽs vici/-
nos ac longe poſitos populos armoꝝ Poda ſunn uerint cuʒ timentes ipſi nullos
omnibus terroꝛi fuerint. Cum vos ipſi nibilo minores veſtris pꝛogenitoꝛibus
ſitis: cum omnibus bis rebus abundetis quas belio neceſfarias putant. cum vo-
bis foꝛtiſſimi milites. peritiſſmi duces ac ſatis foꝛtunati ſint:cum deum in cauſa
ſua pꝛopitiũ ſperare par ſit: cum veſtri hoſtes longe inferioꝛes vobis exiſtant nõ
eſt cur tam honeſtum tamq; vtile bellũ ꝓ deo vro gerendũ detractare quoq̊ mõ

tpo
mul
düͤt
dann
Ne
igoe
luma
inune
obent
ziunt.
licoſ
fnes
er;
ʒ
ſue⸗
ges
iore
aet
emit

lani
no⸗
ro/

nti⸗
C
0s
mili
sb
tegtt.
os
3as
o⸗
;
bee⸗
ſem
ged
nes.
de⸗
nin⸗
ſon
ga/
ſos
bus
vo/
uſe
tno

debeatis. Dicat bic foꝛtaſſe quiſpiã. Rẽ nð eẽcũ thurcis tm̃:ſed cũ thartatis ſim:᷑
7 ſaracenis:cũq; oibꝰgentibꝰquas illi ſubiectas bñt.lainc ego ↄtra inſto.necego
vos ſoli tbeutones inquã pugnabii.Ex italia ex gallia ex biſpania multi ↄcurrtet
nec hũgari deerũt:nec bobemi foꝛtiſſime gẽtes. Raſtiani bulgani oẽs illirienſes:
oẽs grecj ſumpta occaſione còſurgẽt. Aicini qʒ in aſia dabũt manꝰ. Molite exiſti
marẽ pꝛincipes. Ita oẽm aſiam machometo parere:vt nõmulti ſint xpᷣo ſeruien
tes.multi in cilicia:bitinia:capadocia:pẽto:ſiria:xpᷣiani ſũt q;uis iugo vᷣuituiᷣ op/
arma ſumere ſi vos viderit audẽtes.Aeneti z ⁊ ianueies potẽtes populi qᷓ;uis
pacẽ cũ thurcis bñt:pꝑtes tñ vr̃as claſſbꝰadiuuabũt.Coacti nãq; ne ciuitates oꝛi
entis adinitterẽt pacẽ facere. At qð boĩesiuiti ac neceſſario faciũt neq; diu neq;
diligent᷑ facẽ poſſut. Aeneti certe fidẽ imꝑatoꝛi dedere:facturos ſe qdð deceat xpᷣia
nos ſi bellũ coi fideliũ ↄſilio ↄ thurcos decernat᷑.Ego ⁊i erte ſcio ꝓceres vobis
arma ſumẽtibꝰ ex tota xpᷣianitate affutura pᷣſidia. Mibilominꝰ⁊ illis dmi manẽ/
tihꝰ:huic bello ſolã germania ſufficere nõ dubitauerim. Scio em̃ gotfridũ q̃ fuit
lothaꝛinge dux:cũ ſolis traſkenanis theutonibꝰ⁊ aliq bꝰgallicis paucis italis hũ
garia ꝑcuſſiſe:greciã penetraſſe:bhelleſpõtũ trãſiſſe:aſiã pᷣmeaſſe. Jeroſolimã ex
ptãte infideliũ vẽdicaſſe:victis ac ꝓſtratis oibꝰ ꝗᷓ occurrerẽt i medio gẽtibꝰq;uis
⁊thurci ⁊ ſaraceni numeroſi reſiſtere conarent᷑. In eiꝰ exercitu ducẽta milia pu/
gnatoꝝ fuiſſe tradunt᷑:atq; multo maioꝛes copias ſola germania cogere põt.Sʒ
dicitis vt exiſtimo quõ foꝛis bellũ geremꝰ qͥ dmi coͤtẽdim?:nec poꝛtio eſt germa
nie vlla qͥeta. Sit pax intus nõ recuſabimꝰextra bellare. Pꝛiꝰ thurci renũ attin/
gãt q; lites oẽs extirpent᷑. Idcirco ſapiẽtes illi qͥ ratiſpane fuerũt:indicẽdas ito
ta germania qͥnquẽnales inducias putauerũt:id nũc explẽdũ ẽ.Oẽs qͥ cõtendũt
impij pᷣncipes:ac vaſalli aut ſub diti ſunt.niſi ceſaris mãdata cuſtodiãt: fidẽ fran
gunt:honoꝛẽ maculãt:rẽpub.ledũt:ſibipſis nocẽt.Qðd ego de tãta nobilitate mi/

p̃ſſſi. byberi q̊ ⁊ georgiani vocat. Araen uncij:armeni:xpᷣm colũt.nec cunctabũt᷑

nime putaueriz. Nã qͥs erit adeo durꝰ:adeo obſtinatꝰbonis:adeo aduerſus mo⸗/

ribꝰ vt treugas ꝓ cõi xpᷣianoꝝ ſalute indictas pᷣſũmat infningere.Eſt bic legatus
aplicus qͥ cenſuras eccliaſticas interponet.Legati ceſaris imꝑiale bannũ ⁊ als pe
nas adimẽt. Pꝛoch germani nobilęs:gẽs bellicoſa:ges alti coꝛdis:an mõ in tata
⁊ vr̃a ⁊ oſin xpᷣianoꝝ neceſſitate deficietis:eritis ne adeo incauti adeo ceci vt rane
muriſq; fabul in vobis impleri ſinatis:qͥ duʒ inuicẽ ſe moꝛderẽt preda milui fue/
re. Mõne cernitis dñ ſimul tẽditis venientẽ thurcũ ⁊ oĩa rapientẽ.que vos liti/
Gare cõpellũt:Expellite pꝛiꝰ cõmunẽ hoſtẽ:tũ ſi pacẽ tenere neqᷣtis de terra: de do

minio de ceteris bonis:pugnate qᷓ nõ thurcis ſ̃ vr̃is filijs relinquere valeat.Eq /

dẽ ſi has inducias amplectimiui pᷣncipes.nõ eſt mibi dubiũ qͥn validiſſimũ ⁊ co/
pioſum exercitũ cõparare poſſitis:quo educto pacẽ in almania neceſſario relinq/
tis:latrones em̃ ⁊ raptoꝛes eẽs exibũt agricola ⁊ artifſices dmi manebunt:para
tũ genꝰboim quẽadmodũ tꝑe cõꝛadi ceſaris eueniſſe ↄſtat.cũ ille copias aduer/
ſus ſaracenos ⁊ thurcos eduxit.Et foꝛtaſſe hec vna eſt pacãde germanie via: ne
ſcio an vos als habeatis.Sʒ dicitis qͥd cũ pꝛutenis agemꝰ:qͥ rebellantes ſuis do
minis relicta religione theutonica:ad magnũ regẽ polonie deſtinerent.Tria hic
remedia ſũt:duo dicã:terciũ in aliud tempꝰretinebo.Aut ſeruent᷑ bic inducie ſi⸗
cut i ceteris germanie litibꝰ.Aut ſi hoc durũ religioni videt᷑:ſinite frẽs religioſos
cũ ſaxonibꝰbohemis ⁊ alijs quos poſſunt allicere:ſuã ꝓuincia vendicare. Heqʒ;
em̃ ꝓpterea veſter exercitus magnope impediet᷑. Mã ⁊ imperate conrado deqno
pauloante dixi.cum teraꝰ eugenius romanus pontifex xpᷣianos excitaret ꝓ tu/
tela terre ſancte:quã ſaraceni euertere conabant᷑ pꝛuteni cũ ceteris vlterioꝛibus
idola colebãt:ac crebꝛis excurſionibus:nunc ſaxoniã:nuncalios vicinos xpᷣi cul/
toꝛes infeſtabãt.Conradus aũt dimiſſis ſaxonibus aut ceteris vicinis qui domi

cũ prutenis ac reliqs barbaris decertarẽt:ipſecũ renenſibus:ſueuis:franconibꝰ:

bauaris:hieroſolymã penetrauit.dẽ ⁊ nunc vobis agere licet. Ceteꝝ aꝛnon

nullos eſre audio aui machbometũ deinceps quieturũ exiſtimãt. nech vt ego dico

tantopꝑe feſtinãdũ ceſtent. Reſerabo vobis aliqua de ↄſuetudine ⁊ natura huius

boĩs.que mihi ꝑ eos nota ſũt.qͥ ſecũ aliquãdiu cõuerſati fuere: vt qͥq ſperanduʒ
ũdue timendũ ſit eo certius habeatis.Eſt aut machometus adoleſcẽs annos na
tus qnatuoꝛ ⁊ viginti aio truci ⁊ gloꝛie cupido:robuſto coꝛpe ac laboꝛis patiente
neqʒ vino neq; cenis indiget.⁊ ſᷓuis moꝛe gentis libidinoſus.nõ tñ inter vxoꝛeg
ritu langueſcit: coꝛeas fugitat:vnguẽta deuitat.raro induit᷑ mollibꝰ: nõ cantu nõ
ſono delinit᷑:non canes alit: non aues nutrit vna ei voluptas eſt arma tractare.
Honoꝛat milites:equos amat:naues:curros:macbinas bellicas: foꝛmoſis mu/
lieribꝰpᷣfert.Et q;uis eſt natura barbarꝰ:abboꝛꝛetq; lr̃as.geſta tñ maioꝝ cupiqe
audit.ac iuliũ ceſarẽ ⁊ alexandrũ magnũ oibus anteponit.quoꝝ illuſtria facta ſu
pare poſie ↄfidit atq; cõtẽdit:nec ſe min? aptũ ad ſubiendũ oꝛbẽ dicit qᷓ illi fuerũt
cũ ſua ſint longe maioꝛa pꝛincipia qᷓ illoꝝ referãt᷑.Et qm̃ falſo ꝓphete ſuo macho.
exquo coſtãtino ſubiecit.nõ dubitat qͥn ad ro.ſubmittere poſſit barbars temeri⸗
tate ⁊ aſiana ſuꝑbia plenus.aiceſt veſter hoſtis:pceres exiſtimatote nũc.au tal
naturã qeſcere ſit veriſilłe. Sed qd cõiecturis aut argumẽtis in rebꝰ vtimur mani
feſtis.Hone hic victa ↄſtantinopoli mox pera delcuit:ꝓpinquas ciuitates oppᷣſſit
Cicades inſulas maris egei magna ex ꝑte diripuit. Diſpo:ũ ex roſtia pepulit.Et
q;uis eſſent cũ hungaris inducie:eoꝝ tn fines ingreſſus:nõnullos agros depopu/
latus eſt. Ecce pacẽ thurcoꝝ optimi pꝛincipes. Ecce qᷣetez quꝗ ſperare poteſtis.
Molite ↄfidere:nolite differre.Cõſulite vobiſipſis ⁊ vtilitati libertatiq; vfe duʒ
tempꝰbabet. Cauſa belli vt intelligitis ⁊ iuſta eſt neceſſania ⁊ maxima vobis ad
pugnã oĩa qᷓ; thurcis melioꝛa Saſue Dat vos ceſar ne xpᷣiane reipublic ne vo
biſipſis boc tꝑe deſitis.ſed quẽadmodũ ratiſpane cõdictũ eſt: quos poteſtis mi-
lites equos arina currus inſtr a bellica cõmeatus pᷣparetis. Ha ⁊ ipſe que ſunt in
ua ptãte ad boc opus oĩia ꝓmittit:quęcũq; ſibi vt imꝑatoꝛi romanoꝝ.vt auſtrie

„ —

duci. vt religioſo pꝛincipi.vt homini xpᷣiano incũbunt exequi.pᷣſto eſt ⁊ valẽs: tm̃

vos pꝛincipes in boc loco de bello gerẽdo cõcoꝛdes ſitis. Mã ſi vnqᷓ; pugnãdi tẽ/

pus fuit: ꝓfecto nũc eſt:qñ nõ ſolũ bonoꝛ ⁊ ſtatus veſter:ſed ipſa libertas veſtra:
ipla fides:ipſa vita in dubio ponit᷑. Meq; em̃ ſi tburcos ꝓgredi ad vos ſinitis:q̃/
rendũ erit in 0 ſtatu:in qua fide viuere ſ᷑ viuere debeatis. Memẽtote patrum
vꝛoꝝ generoſi ꝓceres:ponite antę oculos illuſtria facta maioꝝ: recolite q̊tiẽs ꝓ
Genitoꝛes vꝛi cn magnis exercitibꝰ alpes italietranſire. Alfonſuz lõgobardoꝛuzʒ
regẽ ſteppano pape moleſiũ pipinꝰ cohercuit deſideriũ ei puincie regẽ. Adriano
infultantẽ earolus magnꝰcõpeſcuit.Romanos foꝛmoſo põtifici rebelles arnol⸗

fus edomuit: Berẽgariñ q ſe regẽ italie iactitabat:vocatu iobãnis pape otto pꝛi

mus magno bello cotriuit. Referre quidẽ grauiꝰ fuerit qauotiens vi anteceſſores
ꝓ romana eccha:p fide catholica: ꝙ ſalute cõi decertauerũt: Illi quidẽ dus pato
⁊foꝛti aio xrpᷣianã religionẽ tuerent᷑ romanũ imperiũ ad ſetraxere. Aigete nunc
quẽ vobis animũ ſuſcipiẽdũ eẽ putetis:patres vri ſuis nõ dicã ciuibꝰ ſed agri
culis paulo cõtumelioſius tractatis ſepe bella geſſerũt.vos vno imꝑatoꝛe cu to⸗
ta grecia nobilitate crudeliſime necato.nõ putabitis eſſe pugnandũ. Illi frequẽ
ter ſuis miniſtris parũ reuerẽeter cõpellatis nõ dubitarũt arma recipe:vos deove
ſiro pbꝛoſe eõtempto nõ armabimini. Illi ꝓ amplectẽdis xpᷣiano ꝝ finibꝰ duriſ/
ſimis ſe pꝛelijs cõmiſerunt.vos ꝓ tuẽda religione fideqʒ veſira recuſabitis arma
capeſcere. Non eſt de rebus leuioribꝰboc beilũ:pꝛo patria: ꝓ liberis:p vxoꝛibus:
ꝓ ſocijs: p libertatę. p vita: ꝓ fide: ꝓ religione: ꝓ ſanctis martiribus:p magnis
apoſiolis: pꝓ gloꝛioſa matre dei aduocata noſtra regina celi. Maria ꝓp lio dei: P
redemptoꝛe: p ſaluatoꝛe: ꝓ maximo ⁊ certiſſimo deo veſtro: pꝛo ſpnſancto dire⸗

cctLZtoꝛe: p patre eterno: ꝓ diuiniſſima trinitate. quaʒ ſpurcidus ille machometꝰ ꝑ/

ſequit᷑: comittendũ eſ plin. Cogitare pꝛincipes quo redacta ẽ rpiana religio quã/
tñ in oꝛiẽte:quãtũ in meridie diminuta ẽ noſtra figes. Sumite alta coꝛda.iudui⸗

bico
lins
duz
Rne
nente
es
tund
im⸗

chſ

cho.
men,
nti⸗
nani
oſſit
4,6
N
6.
fedr;
bisa4
epeſe
5Mi
rin
itff
lto⸗/
160
unn
tiesp
ſdons
en⸗
Moh⸗
,
res
ato
une
gn
t,
ſtece
zNoe
Pun⸗
d
us:
is
u:

dire⸗
⸗

te foꝛtes animos: defendite matrẽ veſtrã eccdleſiã q̊ vos xpᷣo regenerauit. Accin⸗
gimini gladio ſupꝛa femora veſtra potẽtiſſimi. occurrite inimicis xpᷣi. Nolite eſſe
vltimi quos imꝑij dignitas iubet exire prioꝛes. Carolus rex francoꝝ ⁊ nobiliſſi

mus ⁊ potentiſſimus pugnaturũ ſe dicit ſi vos armemini. Que ſit mens inditi la

diſlai regis bungarie ⁊ bobemie ex ſuis oꝛatoꝛibaudietis. NRegis dacie ſuecie ac
noꝛwegie lr̃as babemꝰ que mentẽ illius optima exponũt.Alfonſus rex aragonuũ
⁊ ſicilie noſtri ſeculi clariſimũ ſidus:etiã ſilentibus ceteris boc magnificũ bellum
banc gloꝛioſaʒ expeditionẽ ꝓ xpCi nomine vltro ſuſcepturũ ſe pollice᷑. Philippꝰ
burgundie dux nõ minus aio quã ſanguine clarus:potẽtatu ac dominatu par ma
gnis regibus non mõ ſe iturũ ad bocbellũ pꝛomittit: ſed alios queq; vt ſe accin-
gant maguoꝑe adboꝛtat᷑. Intueamini hos duos pꝛinapes alfonſuz ⁊ philipuz
marimos pños terra mariq; potẽtes:ambo etate ꝓfecti ſunt:ambo ſexageſimus
annũ tranſiere. Ambo tñ certamini ſeſe offerũt nech in pꝛijs ꝑſonis pꝛo deo ſuo
pugnare recuſant. Quid vos faciatis clectiſimi pꝛincipes quibꝰ etas floꝛida eſt.
quidus ebulit ſanguis:quibus marcius laboꝛ iocundus quidẽ ludus videri debet

2 „

En milites:en duces:en robuſtiſſimi iuuenes: ſinitis ne ſenibus maioꝛẽ q; vobis
animũ eſſe. dormietis ne domi cñ ülli foꝛis militent. mnarcebitis ne ocio du illii ne/
ocio vigent. Minime de vobis talia ſnpicor; ne animos timoꝛ arguit.
os aũt erecto animo alacres intueoꝛ. Incipio bene ſperare. Sentio iam titills
re pectoꝛa veſtra ac flagrare amoꝛe beliandi. Mec miroꝛ vos etate integra mili/
cie ſectatoꝛes buius belli cupidos eſſe. Haʒ ⁊ egoipᷣe qᷓuis ſenio grauis:q;uis ec
cleſie deditus. incendoꝛ ⁊ eſtuo nimio feruoꝛe talis viſende pugne. Aeteribꝰ illis
ex quibus vobis oꝛigo eſt principes:cũ eſſent adbuc gentiles. nullũ fuit graue bei
ſũ qð ꝓ patria ſuſcepiſſent.nulla illi moꝛtẽ miſer putauere queꝓr ublica ſubi
ret᷑. Sed que reſpu.inaioꝛ aut melioꝛ qꝙᷓ noſtra xpᷣiana que Pseris dulcioꝛ aut no
bilioꝛ q; noſira.illa celeſtis ad quã cũcti aſpiramus foꝛmoſa hierim. Illi cũ ꝓ pa
tria moꝛerent᷑ tñ maxime exulabãat. Mos cũ moꝛimur tuz finimus exiliũ. tum pa.
triã ingredimur. O felix moꝛs que vita penit tempoꝛalẽ cõcedit eternꝗ. O fauſtũ
ac deſiderabile bellũ in quo ſi vincis in terra ſiue vinceris in celo triũphas.qͥd ni
ergo ardenti pugnem aio quibꝰ tanta ꝓmittunt᷑ emolumẽta. Ecce dñs nij ſan⸗

ctiiſimꝰ xianoꝰ ſummꝰpater nicolaus papa quint: ouiũ xpᷣi paſtoꝛ romanori

põtifex ſucceſſoꝛ beati pe.xpᷣi dei nr̃i vicarius:oibus qui hãc expeditionẽ ſequent᷑
delicta remittit: culpas abluit:venia pᷣbet: celũ pꝛomittit. Mec de ꝓmiſſo eſt du⸗
biũñ qñ is eſt qui ptatẽ habet ligandi ac ſoluẽdi:q locũ üliꝰtenet cui date ſunt cla/
ues regni celoꝝ. Ecce nuc celi aperti ſunt.ecce nũc iter in patriã.ecce ſcalã qua ſu⸗
per oẽs planetarũ oꝛbes ſcandere valeatis: atq; ad ipſazʒ galaxiã ꝑuenire ꝗq nos
ad resia magni dei recto tramite dueat. Mꝛ ſi oibꝰ vt inqt oꝛatoꝛqͥ patriã allexe-
rint iuuerint defenderint. certu eſt in celo eſſe viffinitũ locũ in quo beati euo eter/
no fruant᷑. Quid de vobis putandũ eſt pꝛincipes no q ꝓ terrena ſʒ pꝛo celeſti pa⸗
tria pugnaturi eſtis. Quid dicã. Multa dicere poſſumiſ boctꝑe apli pauli docto
ris gentiũ verba comemoꝛaſſe ſat erit. Quia neq; oculus vidit neq; auris audiuir
neq; in coꝛ boĩs aſcẽdit qᷓ ꝓmiſit dñs dili Etib? ſe. Quales vos futuros eſſe o ger
mani nobiles nemo dubitauerit:ſi hocbe lũvt impator admonet papa petit:xpᷣs
iubet ꝓ diuino honoꝛe atq; amoꝛe ſuſcipietis. ß”M .
Gaudet bñualere amicũ ⁊ ſe incolumẽ crbie⸗ EPiſtola .CXXYXY *
eas Warthbolomeo maſſano. Eximie doctoꝛ fili amãtiſſime.inuentta⸗
d'ẽ alis ir̃e tue ad nos cõnolarũt. Credimꝰſolas timuiſſe tqlõgũ iter. nam
ſil eple tue reddite ſ ut. Cõuenere apud venatias vt arbitramur: ſiue alio i
loco italie ſimul pꝛiuſq; germanie motes penetrarẽt.inde facto cuneo foꝛtioꝛes
audẽtioꝛeſq; trãſierũt. Intellerimꝰ te.nroſq; oẽs bñ valere. qd nobis voluptati
eſt. Oꝛ vo nim reditũ ſuades eẽ celerẽ. cõſulis que nobis ĩ io ſũt.ſtat ſnia medio

mẽle octohꝛis ommino iter aripere. Sic enim licentiã cefaris nõ ſine laboꝛe obti ”ð

nuimus. Aicariũ noſtrum ſperamus non recedere pꝛiuſqᷓ; reuertamur: tuã pꝛu/
dentiã non dubitamus ad id officij ſufficientẽ. Sed noſti clericoꝝ moꝛẽ: qui non 2“
equo animo ferunt: laicos ſibi iudices dari. De hoc reuerſi latius colloquemur. ſ
Anthoniã tibi gratam ⁊ moꝛigeram eſſegaudemus. Matreʒ ⁊ ſoꝛoꝛes noſtras iſer
tue fidei cõmendamus. Bartholomeũ cognatũ noſtrũ tuum ſocerũ optinũ viꝝ Aoitt
⁊ franciſcum eius filiũ ſaluere iubemus. De calculo cum pꝛocuratoꝛe facto intel Evedi
leximus:quia redire intendimus cito non plura dicimus. Aalete optime. Ex gre tene
zio dier. uguſti. Anno. Ni . ccccliij. a
Hoꝛtat᷑ genitricẽ ſuã fouere ⁊ TLti PPTin-
amicũ ſtudio lr̃arũ codacere. Epiſtola. cxxxiij. agte
EFEnerabilis dilecte noſter. Cõqueſti ſumꝰ?te nõ ſcribere:neq; ſine cã. NMam iiid
lfre tue nobis mime reddebant. Hũc vo intelligimꝰ te ſcripſiſſe:ſed lr̃as in ges⸗
via manſiſſe. Mũc em̃ aliquas ex bis accepinꝰ:quibus te plurimũ facis ex Mtu
chuſatũ. Suſcipimꝰ verba tua hono animo ⁊ ita ↄfidim ꝰeẽ vt ſcribis. Multa ba⸗/ ð
beremus tibi reſcribere:ſed quia mẽſe occobꝛis ꝓximio ad vos iter arripere con

ſtituimꝰ:ſic em ceſar nobis annuit:nõ eſt cur multa modo dicamꝰ.de cuctis tũc
tranſigemꝰ.Cõtentamur tibi ⁊ vicario noſtro inſimul bene eẽ ac faceſcere diſeor/
dias.iOe frumento qᷓʒ que acta ſunt cõpꝛobamꝰ.Cura vt facis diligẽter negocia
domꝰ:vt redeũtes tua ſolicitudinẽ:atq; ſolerciã cmendare habeamus.d.mari

ano ſiʒino vt nos facias ↄmẽdatos cupimꝰ. Mauẽ cognatũ noſtrũ vt officio ſuo con
accurateę det operã noſtro nomine boꝛtare:de notario apud villas nr̃as tenendo ner
ꝓ reddẽda iuſticia placet:vt que nobis ſcripſiſti.d.gregoꝛio ⁊ ðño bartholomeo neſ
de maſſa dicas vel alteri eoꝝ:⁊ vt ipſi conſuluerint nauim vti faciat noſtro nomi fes
ue imꝑabis. Matri noſtre que vult queq; petit:nulla rõne neges.Scimus enim lab
eam nihil optare:niſi que conſona ſunt rationi.Anthonius niſi ſtudioſus erit:nul or
l apud nos gratiã mueniet ⁊ penitebit eum negligẽtie ſue:ſi redeuntes indoctũ GHG.
inuenerimus. hbomas capellanus noſtertibi reconqliatus erit ex noſtro iuſu.. ELc.
Aale ex greʒio ſtirie die.x.Juguſti.Anno.M.ccccliij. Utag
NHyoꝛtat᷑ vices ſuas paulo longius com Eſtiſtala rrrriiu G
plere aduentũ ſuũ cicius ſpondens. Epiſtola. cxxxiiij. Aip
Enerabilis ⁊ eximie wctoꝛ dilecte noſter. Scimꝰnõ ſine laboꝛe locũ nrm
teneri a vobis. LCamẽ aꝛ cito redituri ſumus fauẽte dño. Rogamꝰ bꝛeue
hoc tẽpus equo aio feratis.Ac ſcᷣm annũ officij vri velitis implerc. Nos
em̃ ad mediũ menſis octobꝛis hinc recedere cõſtituimꝰ:domũ reuerſuri. Sic em̃ taßi
ceſaris licentiãᷓ nõ ſine laboꝛe obtinuimꝰ. In rebus que iuſticiã cõcernunt: ſcitis Pter,
qꝛ vobis plenũ imperin cõmiſimus:bhoꝛtamur ita faciatis:ſicut de veſtra ⁊ doctri l
na ⁊. ꝓbitate cõfidimꝰ. Hec plura impñtiarũ. Redeuntes aũt plura vobiſcũ cõfe . üöc
remus. Aalete in xpᷣo optime.Ex grezʒio ſtirie.x.dię auguſti.Anno quo ſupꝛa. nr
Sccribit nouitates ⁊ alijs referre iubet. Epiſtola. cxxxv. nhe
Euerẽdimimei xpᷣo pꝛ ⁊ dñe mi colẽdiſſime pꝰ hũilẽ rec¶omẽdationẽ. Ma vigee
guo meroꝛe ↄfectã eẽ diguationẽ vr̃am:ex clade cõſtantinopolitana non . doꝛ
aäuàumbigo. Quis em̃ xpᷣianus nõ doleat tim̃ vulnꝰ illatum eẽ catholice fidei agen
Triſtoꝛ ⁊ ego vobiſcuzʒ colendiſſime pater:⁊ quidem aligie poſtem: ſtuderem derſe
Renen virili que xpᷣiane reipublice putarem eſſe ſalubꝛia. Sed ſum ego pꝛiuatus 6ſn
5: nihil ad me magna ꝑtinẽt. At vra dignatio qᷓ inter ſenatoꝛes oꝛbis locũ habʒ 6ra
ſũmoq; ſacerdoti ⁊ affiſtit ⁊ cõſulit.Hõ dubito qͥn mõ ſũmo ſtudio ad ea nitatur 4“ͦð?
que thurcoꝝ furoꝛ ne vlterius ad nos ꝑgrediat᷑ repꝛimi poſſit atqʒ retũdi.Ho . Neigi
ſco em̃ ⁊ zelũ ⁊ fauoꝛẽ animi vri.Quia nõ poteſtis quieſcere duʒ reſpublica xpᷣia nodi

na collidit᷑. Noui quocq; ſciſſimi dñi nri mentẽ ad cõe boni ⁊ ſe olidã ⁊ ardentem. R

N/

non

mur.
ns
nd
Ege

li⸗
En
ſyn
aset
tabe⸗
tun
tie
ſeor⸗

man
doſuo⸗
nendo
lowe⸗
Nomi
in
mul

j
ſſu. .

511

ii.

ſpree

ex Ins quas aplico culmini

ta nõ miror. Eſt em̃ nece

Itac; no ſuz oĩno ſpe vacuꝰ. Cõfido adhuc alid ſieri:p qdᷣ crudeli ⁊ enoꝛmi vnl

neri:nuꝑ apud grecos Bccept medeat᷑. Sane qͥ ſit animꝰ impꝑatoꝛis in ea re ſuis
x Iin 3 cribit pleniꝰ intelligeſ.Mõ ẽ cur multa ſcribõ. Hocſo
lñ dico. Nũq de vlia re ceſarẽ aut frequẽtius lod.aut attẽtiꝰaudire poſtq; ſibi an
nis ſeruio decẽ aiaduerti:actm̃ in hoc negocio. De boheiia miſſe ſũt mibi ̃e per
capitulũ pꝛagẽſe.Jllas dignationi veſtre remitto:vt de hig ñonio ſanctiſſimo
verbũ faciat.⁊ ſi viſuʒ ex vſu fuerit ad cõſolationẽ illoꝝ aliqd reſcribat. Res pru
tenoꝝ cũ ſuis cinitatibꝰ ad.xv. dies poſt feſtũ ſci michaelis ſuſpẽſa ẽ: ꝓpter captu
rã legatoꝝ ciuitatis.Ego ſtatuerã boc menſe domũ petereę:⁊ dignationẽ veſtraʒ
rome viſere. Sed tenuit inuitũ me caſpar ad eã dicẽ.Exinde ꝓmiſit mihi licentis
ad tẽpus dare qua tomũ repeterẽ.viderẽq; res ecclie atq; paternas.Legati pᷣdi⸗
cti iã redditi libertati ferunt᷑. Axamit qͥ bũgaros imit dicit᷑ indies maioꝛes da/
des regno inferre. Recoõmendo me dignationi veſtre colẽdiſſime: cui ſeruire pa/

ratus ſuʒz. Ex gretz die.x. auguſti. Anno.M.ccccliij.

Ladiſlaũ bohemiã intrare co Riſtala rrrre
ronã ſuſcepturꝰ ſignificat. Epiſtola. cxxxvj .
Agnifice ⁊ generoſe comes maio: honoꝛãde. Mõ eſt mibi dubiũ quin res
grecoꝝ magnas ⁊ tibi ⁊ toti romano curie occupationes pᷣbeat. deo te
paucis tenebo Sorhaſt mihi pꝛidẽ vti ſuadereʒ ceſari ne rem patauieñ.
eccleſe ampliꝰſuſpẽſax teneret:ſineretq; ꝓmoueri electũ. Id feci magno
conatu ⁊ multis vicibꝰ. Sʒ nihil ꝓfuit mea ſolicitudo. Ceſar in ſuo ꝓpoſito pᷣſe-⸗
uerat:neeq; paſſurus eſt anzi in ſe electũ ipᷣm ꝓmoueri niſi humiliatũ. Ille vᷣo
ueſcio qͥd ſecreti habeat ſuꝑbꝰ eſt.neq; dignat᷑ pᷣncipi ſe ſubmittere. Habes quõ
res ſe babeat. Mũc vrin eſt cogitare ⁊ facere qd magis ex vſu ſit. Meq; aliud cir-
ca boc.Hos bic neq; pacẽ babemꝰneq; Palig:peder v. trũq;. In hugaria magnon
motꝰ: axamit excitauit:neq; adbuc repſſus eſt. õſtãtinopolitana clades bhugas
terroꝛi eſt. Rex ladiſlaꝰad feſtũ michaelis ingreſſurꝰeſt bobemiã:coꝛone ſuſcipiẽ

— *

de cã. Hale atq; his paucis eſto cõtentus. Aeniã ad te cito:⁊ ſi ꝑ curas tuas lice/

bit agã verbis qd ſqipto deeſi: cupio. S. dñi nfi pedibꝰ cõmẽdatũ ine facias. Ex
gretzio ſtirie. x.die Auguſti.Anno.¶M.ccccliu.

oeeene Epiſtola. cxxxvij.

Enerabilis vir amice bono:ande.Magna mihi cõſolatio eſt.qꝛ mnibi ſepe
de rebus curie ſcribitis:qᷓ;uis aliqñ què nolis audiꝗ. Sed ſignificare opoꝛ
tet ⁊ bona ⁊ mala vos accurate fa cere gaudeo.O⁊= nõ ſuccedit de anua
ge pauperẽ vt agã vitã: ſic mea natura vult. Foꝛſitan p
pter res grecoꝝ ſtatuet papa ex oĩ clero decimã colligẽ id deerit. duplici malo ple
ctar duʒ vno cupio liberari. Aerũ puto me vt pridẽ ſcripſi bꝛeui ad vos venturũ
tũc videbo:qͥd nã eſſe debeat de annuata ⁊ oẽm foꝛtunã tolerabo foꝛtit. Ceſar an
nuit mibi poſt feſtũ michaeiis expedita re pꝛutenica vt dmũ ad tẽpus repetam.
Acceptaui tẽpoꝛaneã licentiã:ac cũ domi fuero ꝑ r̃as aliã manẽdi facultatẽ:vel
impetrabo vl extoꝛquebo:ne ſꝑ wurialẽ ſeruitutẽ ſeruiã. De patauieñ.eccleſia nõ
video ꝙ ex bocloco vnqᷓ poſſit haberi cõcluſio.Sitñ papa p ſe aliqᷣd ageret:cu-
io 2 dni virici ſonnenberger 1 mei memo: i habeatis. Sed puto mei infoꝛtunij
augendi cã nunq; eccleſia patauieñ.expediet. Oe pace olim tractata vt res ſe ba
beat ſcriptũ eſt a me.pendẽt adbuc oia. Duthhaim qui nobiſcũ ꝑꝛius fuit.iã ho/
ſtis eſt: pter ipenciaue vel nimia petit vel pauca offerunt᷑. Tractat᷑ tamẽ de
cõcoꝛdia ſecũ:de q̃ nõ eſt magna ſpes. Sisſerng aut bellñ eſt:aut belli metus.In
q̃eta eſt bec terra ⁊ aſſiduis vexat᷑ turbinibꝰ. Rex ladiſlaus adbuceſt in poſito

petẽdi bobemiã in feſto michaelis coꝛone ſuſcipiẽde cq̊. Scribo aliqᷓ reuerẽdiſſi/

mo dño meo ſancti angeli defacto capituli pꝛageñ.ſcripſi ⁊ pꝛius dño firmano⸗
Rogo petai vt aliqᷣd rndeãt.ie bello italie quõ ſeſe babeat cupio.d.Stephani

noſtri lis inſtrui. AUglitis en vt ſcribat cõmonefacere. Alias veti me bĩelias wo/
ctoꝛatus ꝓ amico vui afſifſini.eas mecũ afferã ſic ei meo noie dicere uõ grauemi
ni. valere opcine. E grer⸗ die.x.auguſti.anno vt ſupꝛa. 7
Iteꝝ hoc expetit ⁊ qͥd papa ⁊ cardina. Epiſto
les de clade ↄſtantinopolitana ſentiät.
Enerabilis ⁊ eximie doctoꝛ amicè honoꝛã de. Que nupexr ſcripſiſti mihi
de rebꝰ italie cupide legi:notaq; ceſari feci:expecto ex te plura. Puto nũc

x pace apud italos agi:cõmonitos clade grecoꝝ.Apud nes em fama eſt

conſtantinopolim expugnata eſſe a thurcis. Peram captꝗâ. Maues pluris rece/
ptas magnam xpᷣianoꝝ factam cedem. MHiſi ergo nunc inuicem pacificamur. ac
modo reſiſtendi tburcoꝝ furoꝝ cogitamus:actum de nobis eſt. Quippe ceſar
ad eam rem q́;feruentiſſimus eſt. Si modo papa ⁊ alireges concurrere velint.
Oꝛo igit᷑ te nẽ pigriteris mihi de omni ſtatu italie ſcribere quid agat in tauta no⸗/
uitate ſacer oꝛbis ſenatus. Que mens ſit ſummo ſacerdoti: quid pꝛudentes ita/
lie viri de tali concuſſione Einnor ſemocinent. Et ſi res ipſa quo geſta ſit oꝛdi⸗
ne ſcitur apud vos:cupio id mihi coicatum facias. Nos bis in regionibus nibil
aliud noui hbabemus q; ſta de grecia allata nouiter boꝛenda ⁊ wlenda cuncte
popnlo tpiano.Que vtinam tam falſa eſſent q;ᷓ vers timeo foꝛe. Aale ⁊ me ama

vt ſoles.Ex greʒio die.x. Auguſti.Anno. M.ccccliij.

Congratulat᷑ ꝓſperitati ſucceſſus ⁊ petit Ei P
eertior fieri de cade conſtãtinopolitana. Epiſtola. cxxxix.
Euerende in xpᷣo pater amoꝛe frater. Feciſti pꝛobe ꝙ te poſſeſſionẽ ha/
beiturũ ecclie ſignificaſti. Ja em̃ ſcripta nõnulloꝝ ad me venerãt qui ſe ma
le tibi ſperare aiebãt. Que res mihi erat moleſtiſſima. Cõgratuloꝛ igit᷑ ti/
bi ⁊ gandeo mihi:qꝛ te põtificẽ nõ titularẽ audio.Tua foꝛtuna oĩs mea eſt: neq;
ſine me vel triſtari vel gaudere potes. Aidebo te vt ſpero ꝓpediẽ. Hã ceſaris vo
luntati domũ ad dies aliquot repetã.Et ſi deus annuet curabo in eccleſia ꝑſeuera

re:viuereq; mihi ⁊ populo meo. Interdũ ⁊ romã veniẽs te cõueniã:⁊ dulcis nfre

cõſuetudinis fructũ capiã. Muis talia iã ex grecia noua ferunt᷑: que nullũ xpᷣia-
nũ bonã bꝛe mentẽ pꝑmiſſura vident᷑.Apud vos nõ dubito illa eſſe q;ᷓnotiſſima.
Quare mibi feceris rem aeceptã ſi vt negocia conſtantinopolitana rome dicunt᷑
geſta me docueris. Aale optime ⁊ reuerẽdiſſimo dño nr̃o cõmuni comendatum
ine facito. Ex gretz die.x.auguſti. Anno. M. cccciij.
Noꝛtat᷑ papã vt xpianos othurcos vſendat: ⁊in⸗. EHiſtola.cxl.
uoteſcit qᷓ p manibꝰ ſunt int bũgaros ⁊ auſtrales. ⸗ 5 Wweene X
AEatiſſime pater ⁊ clemẽtiſſime dñe.poſt deuota pedũ oſcula beatoꝝ ⁊ hu
milẽ niei recomendationẽ.Scripſerã nuꝑ.S.veſtre de ꝑditione conſtãti/
nopolis. einde noua bic fnerũt que ciuitatẽ illã adbuc ꝑ xpᷣianos teneri
dicebãt. Id mibi ad tẽpus cõſolationi fuit. Sed nunc inuenio pꝛimũ uunciũ ni⸗
mis verũ fuiſſe. Quibus ex rebꝰetſi mibi aliter non ↄuenit de tanta re had:raenen
vt xpᷣianus tacere nõ poſſum. Multa cũ ceſare de hac calamitate reipublice xpᷣia
ne ſum locutus. Inuenio mentẽ eius bonã:ſed impoſſibile eſt pꝛeclare agere euʒ
ceui deſunt facultates. ſi veſtra ſanctitas cui pꝛincipes auſcultant ad hocnaua
rit operas. Non eſt mihi dubiũ quin furorthurcoꝝ compꝛimi poſſit ⁊ xpᷣiano po
pulo bene cõſuli. Lanq́; igit᷑ vermiculus ſcripſi nuꝑ ⁊ modo ſcribo vti ad rẽ hãc
veſtra pietas viriliter aſſurgat oꝛo velit ⁊ toto pectoꝛe negociũ fidei ſuſcipiat.ſcri
batq;ʒ ceſari ſuum ꝓoſitũ qui ꝓfecto volẽs eſt:⁊ aplica mandata totis conatibus
exequet᷑:quẽadinodũ ex ſuis ſr̃is cognoſcetis. De rebꝰharũ partium hec referre
poſſuʒ.Hũgari ad feſtũ ſancti bartbolomei ꝓximũ conuentũ habituri ſunt apud
poſſoniũ cũ rege ſuo. Ibi tria dicunt᷑ agenda.Pꝛimũ danda eſt opera vt pax cuʒ
veſare tractata ratificæt᷑:ad id auſtrales cupientiſimi ſunt. Comes cilie aliũ aim

la. cxxxviij.

e
ſic
ni
ſonch
itw
giun

dic⸗

efen
nraß
nüin

ria eliminari poſſit qui multas ſtrages hungaris vedit. Fert᷑ q; ia m. xiij.milia bo⸗
minũ in armis bahere ⁊ ad ess iam confugiſſe giſkram nonnulli tradunt:fed hoc
nondũ certũ eſt q;uis receſſiſe eum mali animi a rege ladiſlao conſtet. Lercium
eſt vt de facto thurcoꝝ conſiliũ capiat᷑.hec de hñgaris.De auſtria hec ſunt. Ae
niunt nũc ad ſanctitatẽ veſtrã legati regis dicunt᷑ acturi de cenſuris ⁊ de eccleſia
patauieñ.De hoc vltimo ſcit veſtra pietas quid ceſani ꝑꝛomiſſum ſit. DHurum eſt
offendere tantũ pꝛincipem ⁊ ecdeſiam ſemper vacare foꝛtaſſe durius.Heſcio qͥd
dicam veſtra ſanctitas melioꝛẽ partem eliget.Aiunt aliqui legatos illos etiã de
compactatis bobemoꝛum cum veſtra ſanctitate acturos. Haʒ rex illa bobemis
ꝓmiiiſſe fert. Male vt intelligo res apud bohemos ſe habent: quando heretici
dominant᷑. Comes cilie parum de fide curat. Rex puer tantũ cupit quantũ ſapit
unc apud vꝛatiſlaũ inter regẽ polonie ⁊ alberti filiam matrimoniñ tractat᷑: ore
it᷑q; iam cõcluſum. Hec habui que modo pietati vreſcriberẽ. Cõmendo me pe
dibuꝶ veſtre.S.quam diuina pietas diu ſoſpiteʒ nobis pꝛebeat.Ex greʒio ſtirie

die.xi.auguſti.Anno quo ſupꝛa.

babet. Plus tamen valituri q; mali credunt᷑. Secundũ eſt vt axamit ex bunga/

Coſtantinopolicana dades veridice refer’f. Epiſtola. cxlj.

Euerendiſfime in xpᷣo pater ⁊ dñe mi colendiſſime.poſt bumilẽ recõmen⸗/
Qationẽ. Oedi nuper dignationi vꝛe litteras pꝑ quas aisbã noua huc dela⸗
ta eſſe:q̃ calamitatẽ cõſtantinopolitanã denegarent. Ita equidẽ factuʒ ẽ.
Mam de venetus illa vana leticia venit. Sed nunc ex plunbus locis habemus ni
mis verũ fuiſſe pꝛimũ nunciũ. Ham ⁊ conſtantinopolis capta ꝑ thurcos in ſerui
tutẽ redacta eſt:bominũ magna cedes facta anime multe abducte ſunt: ⁊ alia ple
raq; loca occupata. Quibus ex rebus veriſimile eſt ſuperbũ ⁊ crudelem boſtem
non quieturum:neq; per ignauiã ⁊ ſocoꝛdiã:tantam victoꝛiã neglecturum. In/

cũbit ergo apoſtolico culmini:detanti periculi auerſione cogitare:admonere pᷣn/

cipes ac populos inſtare ZBßlare⸗Fellngre nihil omittere ex his que ad reipu-
blice ſalutem pertineant.Ad quam rem licet ſacrum oꝛbis ſenatum ardentẽ nõ
ambigo.Zamen dignationẽ veſtrã pꝛo veteri ſeruitute mea his paucis onerare
pᷣſumpſi.Quibus me veluti xpᷣianũ de talibus nomtatibus anxium eſſe: catboli/
ce religioni timere ⁊ pꝛouiſione optare.Heq alia ſuꝑ hoc modo: de rebus bobe/
inicis aliqua nuper dignationi veſtreſignificaui: ſi Seeeutottone veſtras licet:
cupio reſponſum babere. Meq; veſtre. P. reuerendiſſime quoad poſſum me fa/
cio commẽdatũ:quacũq; in re poſſum illi ſeruiturũ.Ex greʒio ſtirle die.xj.augu⸗/
ſti. Anno. M. ccccliiid.

Auctoꝛitatẽ abſoluẽdi impetrat vicario. Epiſtola. cxlij.
Euerẽdiſſime in rpᷣo pater ⁊ dñe mi colendiſſime poſt humſlẽ recõmẽda/
tionẽ. Aſſumpſit als veſtra reuerendiſſima. DP.ad pꝛeces imperatoꝛis in
ſuum vicariũ bonoꝛabilẽ ⁊ modeſtum virum dominũ iacobum plebanũ
in ſtain:qui ⁊ ceſari charus eſt ⁊ omnibꝰ acceptug. Acrum in litteris vicariatus
nulla ei facultas cõmiſſa eſt:aut conferendi beneficia:aut in caſibus reſeruatis ab
ſoluendi delinquentes. Sed hancfacultatem babere dicit᷑ epiſcopus pectineñ.
que res domino iacobo grauis eſt. Audire eniz cauſas ⁊ coꝛigere exceſſus odio/
um eſt. niſi ⁊ poteſtas ſit abſoluendi ⁊ gr̃as cõcedendi.Credit autẽ ipſe ⁊ mibi ſa

tis veriſimile videt᷑ dignationẽ veſtrꝗ inaanetenreroominige Eabzopt mul⸗
tũ deſiderat vt officiũ ſuũ ampliare dignemini ⁊ ptãtem ſn Siniſtis

ibi cõcedẽ.
Ad quã rẽ qꝛ ceſar ſcribit:nõ ẽ opus multa me vᷣba facere.Tiñ teſtificor id futuꝝ.
ceſari chariſſimũ ⁊ dñm iacobũ ꝓ ſua ptute hboc bonoꝛis mereni. Cupiẽs etia me⸗/
as pᷣces apð viam dignationẽ ſibi vtiles eſſe. In ꝑtibꝰiſtis nõ habemꝰalia noua
viſi ills boꝛꝛibilia ⁊ volenda de coſtantinopoli ꝑdita.Que ve nos dicscurbae⸗
. . . iuo

æ bñm noſtrũ ⁊ facrũ collegiũ meroꝛe afficere nõ ambigo. Velit aũt pietas diui/
na oibus xpianis regibꝰmentẽ dare:vt ſuꝑ his cogitent:⁊ ad obuiandũ thurcoꝝ
potẽtie feſtinent:de qua re parũ ſpero:niſi dñs noſt er ſanctiſſimꝰeius rei ſe pꝛin
cipẽ pᷣbens toꝛmiẽtia bominũ pectoꝛa excitauerit. Recõmẽdo me reuerẽdiſſiine
paternitati Nae:ad cuius mandata paratiſſimũ me ſꝑ habebitis.Ex gresio pie.x.
Excuſat ſe cur patriã vt dixit reuiſat. Epiſtola. cx .
Kimie doctoꝛ amice colédiſſime. M ad me nõ ſcripſeris ꝑ oꝛatoꝛẽ regis
tui id arbitroꝛ cauſe fuiſſe:qꝛ non putaſti me iam rediſſe in patriã. Ma &
mei ob litus ſis nõ ca

15 cadit in mentẽ. Houi em̃ qꝛ tenaciter amas neq; pue/
roꝝ moꝛe variaris. Miraberis ergo cũ ſcripta bec recipies in quibus me intelli/
ges adhuc germanũ cẽ ac vita in exilio ducere:cuʒ tibi me bꝛeui domũ velle repe
tere dũ peuas nos aderas affirmauerim. At cã rem anſionis mee fuit bellũ tuſcie
quod rex aragonũ floꝛentinis intulit. Id em̃ patriã meã in turbine multo tenuit
qua de re fuit mihi antiqus abeſſe. Nunc vo qñ obnixe ſumus:põtifex paci faciũ
de operas nauat. Spero me bꝛeui eccleſiã meã repetiturũ:ac dulcibꝰ amicis ⁊ x/
ximis vſurũ:quibus iã duobꝰ ⁊ viginti annis carui:qᷓ;uis aliqũ paucis diebꝰ v᷑/
mi fuerim. Nec volui tibi velut amico ſcripſiſſe: cui oia cõſilia cõicanda ſũt. Que
apud nos agant᷑ ex oratoꝛe regio plenius intelliges. Ceſarea cõiunx bene valet
ſcitqʒ boibꝰvti ſũt vti:magnũq; tota germania pulchꝛitudinis nomẽ bʒ.̊ maius
prudẽtie atq; modeſtię:vtinꝗᷓ ⁊ ſoꝛoꝛvna ex ſuis ad ꝑtes bas nuberet. Sic em̃ ſo
roꝛ ſoꝛoꝛi ↄſolationi eẽt:ad id ego quãtũ valeo tantũ nitoꝛ ⁊ cõſilio. Rogo te ſe⸗
reniſſimo regi tuo⸗ quẽ nr̃i ſeculi decus magnũ eẽ confirmat:cõmedatũ ⁊ dedituʒ
me facias.Hñm lupũ ſi redicnit ſaluũ dicas meo noie:⁊ ſilr alterũ lupũ ꝗͥ quõdã
baſilee mihi beniuolus ⁊ ſingularis amicus. Aale cũ cõiuge ⁊ liberis ſi q tibi ad/

₰

huc nati ſunt.Ex greʒio ſtirie die.xxiij.Auguſti.

Aeener⸗ ſrenn mrongebeee .. Epiſtola. cxliiij.

4

Eaꝛaktiſſime pater ⁊ clementiſſime dñę poſt deuota pedum oſcula beatoꝛuzʒ

⁊ bumilem mei recõmendationẽ. Muis meis litteris iampꝛidem ſpecta/
tum ⁊ doctũ virũ dññm thomam pirkamer in iure canonico licentiatum.
veſtre beatitudini cõmendauerim:ſuper lite quam habet de eccleſia ſancti Lau
rencij nurbergeñ.cum aduerſario ſuo. Lamen quia lis ipſa nondũ peciſa eſt.non
ab re puto eundem veſtre pi t in ſun
ucat᷑. HNeq; enim aliud is petit q; iuſticie complementũ:quod etſi ſperare omnes

de ſumma veſtre ſanctitatig equitate poſſint:bunc tamen nonnulle pꝛerogatiue

certum reddere videntur. MNametſi ainbo allitigangeoe boni viri ſunt docti: ⁊ be

nefigio de quo litigant digni.quia tamen vnius eſſedebet.non duoꝛuʒ bic merito

pꝛeferẽdus eſt: qui ⁊ poſſeſſoꝛ eſt: ⁊ cuis ⁊ acceptus populo.Quodq; magis põ
derandũ arbitroꝛ etiam ceſarea maieſtas huic affecta eſt: eumq; in ſua ciuitate

hoc beneficiũ obtinere appꝛime cupit:quẽadmodũ ex ſnis litteris veſtra clemen /

tia plenius intelliget. Quibꝰex rebus valde vtile putarẽ ſi fieri poſſet ꝙ in bac ec
cleſia pꝛedictus tbomas quietus dimitteret᷑ ⁊ aduerſario ſuo de aliquo alio bene
ficio ꝑ. modũ ↄcoꝛdie ꝓuideret᷑. Sic em̃ veſtra ſanctitas illis ciuibus nurember/

7

genſib?de ſede aplica benemeritis ſpeciliſſimã gratiã faceret:ecdleſie bene conſu

leret:virũ bonũ ꝓmoueret:⁊ ceſareo culmini cui res coꝛdi eſt cõplaceret. HNec ꝓ
debito meo erga pietatẽ veſtrã volui ſcribere:cui me iteru atq; iteꝝ facio cõmen
gatũ.Ex greʒio die.xxiiij. Auguſti.Anno.M.cccclij.
Impetrat cuidã gratiã ceſaris. = iſtola. cxlv.
Neas eps ſeneñ.docto ⁊ pꝛudẽti ſacerdoti pño iobãni foꝛſter amico ſuo.
S..p. 9, Binas eplas tuas ꝑ hos dies accepi. In pꝛunis comendaſti ami

etati de nouo facere recõmiſſum:vt in ſuo iure confo

din
i
giin

age
nerſu
ſacot
abſo
tere
oet
diſo
fas

btut

ſune
kre
pere
euc
aut
tt
ſeui
ins

thine
inch

iui⸗

in
iine
r

citui cãm. In alteri tuũ negociñ. Dꝛimis vt te latere nõ arbitroꝛ abunde ſatiſfe
ci. Alteris quoqʒ geſſi vt potui moꝛc᷑.ui cũ ceſare de tuo caſu locutus. Oſtendi
tus innocentiã: inõſtraui tuain fidẽ: de tua doctrina ſuʒ locutu:. DSupplicaui te in
am recipet. velletqʒ te ſuis in dwminijs tuto eſſe. Pñtes fuer̃t viricus ſonnen/
erger ꝛ⁊ iohes hinderhachiꝰ viri boni ⁊ tui amãtes. MRñdit ceſar nibil ſe bięad/
ucrſũ te fauereqʒ tibi qũ velles ⁊ vbi velies in ſuis territoꝛis moꝛ faceres. Oñs
iacobꝰtũc egrotꝰ fuit neq; potuit ſermoni intereſſe. Quãtũ tñ ad bãc ꝑtẽ res tua
abſoluta ẽ:poteſq; cũ voles tuto venire.De ſeruitio aũt neſcio vbi nũc ig tibi pa/
tere poſſit.Si venerit ſaltzburgeñ.antiſtes:ęro tui memoꝛ ſtudeboqʒ tuãa ↄditio/
nẽ efficere melioꝛẽ.apud me nõ vacat locꝰ.Fatilia mibi eq̃̊ maioꝛ ẽ:⁊ ego indies

diſpouo domũ repetẽ ſeruilẽq; bãc vitã nelinqnere ec ad cãm dicta ſint: tuas

lr̃as pꝛobo ⁊ cõmẽdo ⁊ ſuadeo vti ꝑſeueres.Doctꝰes fies bꝛeui detiſſimꝰ: neq;
vᷣtuti tue locus deerit. Aale ex grezio ſtirie.die.xxv.auguſti. Anno.M. ccccliij.

Significat amico infirmitates.ſuas. EEpP iſto la * C lvj
Itteras tuas amãtiſſime frater ſan? accepi quibus egrotatus rñdeo que
res valitudinis genus ueq; ab re a deo nullũ mihi ignotũ eſt. Mulla ſunt
„.coꝛpoꝛis aut incõmoda aut ꝑicula:que non ꝑtulerim. ebꝛiuz mille ſoẽs
ſum Atuen vſu veluti quotidiano moꝛbo aſſignatus ſum. Calculi paſſo fami
karis cſt mibi. Doloꝛes ylioꝝ rome duodecim diebꝰ me vexarunt. Oculos pegi
perdidi. Oolui dentes in vltima bꝛitanie partęquꝗ nuc atpellãt ſcotiam. nõ ſine
cruciatu podogra quocũq; terrarũ pergo me ſeae. Quid ſtomachi debilitatez
aut ventris toꝛſiones referã. Nulla mihi moleſtia coꝛpopis nõ eſt nota. 4num
erat incõmodũ quod nondum attigerã. Arinarum pꝛoſfluuiũ ac veſice laſſitudo
veluti quedam paralyſis. Id nuncexperioꝛ:nõ ſine coꝛꝛoſione camis ⁊ fluxu ſan
guinis: Credo te cũ bec audies crediturũ me magnope aftlictũ eẽ neq; falleris ſi
ita credis. Crucioꝛ.n. ⁊ toꝛq̃or nõ coꝛꝑe ſolũ ſ etis mente. Cuius em̃ tamferreus
animeſt vt volente coꝛpe noõ coleat: Cõiuncta ſunt hec duo coꝛpꝰ ⁊ animꝰ. Neq;
dũ gerũt hoĩem alten alteri?nõ turbari moleſtia põt. lerũ ego etſ angoꝛ non tñ
ita cõſternatus ſuʒ vt nõ aim ad mẽtẽ reuocẽ cogitẽq; doloꝛes iſtos aliqñ vel ſa/

nitati finiri vel moꝛte. Medicus mibi vir bonꝰ æ mei amantiſſimus quẽ optime

noſti. Hobilis eques iacobꝰ de ladrona ſpeʒ ſalutis ꝓximã facit:cui ego multum
tribuo.⁊ pter doctrinã ⁊ ꝓpter fidẽ quã ſcio in eo ſummã eẽ. Itaq; ſpero me bꝛe/

ui cõualiturũ. Quod ſi deus dederit mox equo cõſcendo.ad te venis domi qd ſu⸗

pereſt vite ↄſumpturus.Cogito tamẽ ⁊ in alterã partẽ res poſſe deſlecti. NHanqʒ

cũ dubia vita ſit beneualeutis que nõ põt in es rotante certitudo reꝑiri.Exiſtimo
fieri poſſe vt vel hoc augeſcente moꝛbo:vel alio ſuꝑueniente:vitã ei qui dedit red
dam. Meq; in hoc mihi cõſolatio deeſt. Hã etſi moꝛi extra patriã longe a neceſra⸗

ris nõnulli miſerũ putent.ego q̃ libentius inter meos ꝙᷓ inter exteros moꝛerer.

Neſcio em̃ quõ mollius oſſa cubent manibꝰtumulata ſi uoꝝ.Teneo tamẽ menti
quod ille ait: non incelebꝛatus philoſopbus:vndiq; tantũdẽ eſſe ad inferos vie.
immo etiai ad ſuperos ad quos me tranſiturũ nõ deſpero. Mãetſi magna pecca
toꝝ ſarcina ꝑremoꝛ:maioꝛẽ tñ eſſe diuinam miſericoꝛdiã qᷓ; meam iniquitatem
non dubito. In hacconfido:in bac metotũ reſoluo. Nec ego cum illis ſentio qui
poſt banc vitam extingui animos putant.Ac pꝛopterea moꝛtem timendam ne⸗
gant in qua nihil ſit mali:moꝛtẽq; dicũt eſſe totũ quod ante nos fuit: ⁊ quod no⸗
bis deſinentibus eſt futurũ. Mam quid homini moleſtius dici poteſt: q; eum ita
deſinere moꝛientem vt nihil omnino poſt moꝛtẽ ſentiat. Sitq; velut extincta lu⸗
Erna quæ neq; pꝛiuſq; accẽderet᷑ lumẽ habuit. neq; cñ exticta eſt babet. Mecem̃
gederẽterrere ne pꝛofecto moꝛiturũ. Sed perſuadeo mnibi ven eẽ qd magni
pbiloſophi tradiderunt.quod xps ſaluatoꝛ pꝛedicauit quod mater eccleſia docet
Erutis coꝛpore animabus vitam eſſe alterã in qua bonia mals ſcoꝛluz bah ifen
ii

a alij beatam ⁊ alij miſerã viaã pꝛout in coꝛpoꝛe geſrerũt recipiẽtes.HNec mibi ve
ra conſolatio videt᷑:cũ vita excedendum ſit: ſperare in conciliũ migrare ſi anctoꝛũ
aſcendereſi ußer ſydera: intueri celum: ↄiungi beatiſſimis angeli s: diuinitatis in/
finic atẽ intelligere cognoſcere trinitatem:⁊ omniu que nobis in terra manentib?
obſcura vident᷑ tenere cauſas:rationes inſpicere: atq; mibi ita nedum in moꝛte
nibil mali:ſed multum boni eſſe perſuadeo.His tamẽ quos xps ad ſe vocat:vo/
cat aũt omnes qui cuʒ vocant᷑. libenter eum comitant᷑. Lalibus ego inter egro
tandũ exhoꝛtationibꝰ vtoꝛ. Pꝛeparo me ſi vocer ad exitum :vt ſi foꝛte vita pellar
ſeculi buius:non taʒ binc eiectus q; deſuꝑ citatus videar. Hectibi pꝛo egrotatio
ne mea ſint dicta. Aerũ quia tibi nibil tacendũ eſt. Mõ me ſolũ valitudo mea cõ⸗

mouet:ſed etiã petri nepotis qui febribus acutiſſimis detinet. Jam tñ meliuſcu/

le ſe babet: extra periculũ poſitus fuit:non ſine diſcrimine liberat᷑: non ſine tẽpo/
re. Vibꝛatim vt aiunt moꝛbi veniunt:vnciatim abeunt. Ses iſta parẽtibꝰ ſuis oc
cultanda ſunt curandũq; eſt vt filiũ pꝛius ſanũ intelligant q; egrotũ fuiſſe cogno
ſcant. Munc ad id venio in quo me vehementer accuſas:velut patrie parentuʒ ⁊
amicoꝝ penitus oblitum:qui nolim comuʒ redire. Mon ſum gregoꝛi vt eſtimss
meoꝝ immemoꝛ. Sies nocteſq; duice ſolũ patrie ante oculos babeco. Munc ma
trẽ nũc ſoꝛoꝛes:nunc nepotes:nunc te mente reuoluo. MHeq;ʒ aliud cupio iᷓ domũ
q́;pꝛimũ repetere.Miroꝛ te poſſe opinari de me. Scribis etenim vbi ego vel dul
cius:vel ſuauius eſſe poſſum:qᷓ ea in terra que me pꝛoduxit: ⁊ vſq; in viruꝰ aluit
vbi amicoꝝ copiã habeo ⁊ ꝓꝓinquoꝝ.Et quod maximũ eſt cum aucteꝛitate ⁊ ho/
noꝛe inter meos eſſe poſſum. An non putas me cupide ad ea colloquia reuerſuxꝝ
que aliquãdo ſimul amici conſueuimus. Abi nunc marianus zoſinus. Mũc fran
ciſcus patricius: nunc geoꝛgius andrentiꝰ ſermonẽ babea t. An non me delecta/
bit: mmodo franciſcũ ptholomeũ:modo iobannẽ campanium:iam mibi epiſcopa/

li dignitate equatũ audire loquentẽ. Pꝛetereo dulces cognatos ⁊ affines. Feſti⸗/
no ſane: neq; aliud cogito:niſi vt quatotius ad vos redea. Sed curo ne dum tuo⸗
ineoq; deſiderio ſatiſtacere conoꝛ. Ceſaris animũ offendã. Decimũ ſibi iam annũ
lſeruio:inueni gram in oculis eius. Creui ſub eius vmbꝛa multũ me ſua benigni⸗

tas extulit. opam cũ bona gra:ab eo recedã ne malꝰ ſit finis:vbi pᷣncipiũ bonũ
meliuſeʒ mediũ fuit. Omniũ reru exitus extimari ſolet. Detiui per hos dies licẽ-
tiam vilendi domũ:eamq; ceſar ita mibi conceſſit:ſi pꝛius inter pꝛutenos iudiciũ

ageret᷑: cui dies.xij.Rl.nouembꝛis dicta eſt. Yllũ ergo erpectare non ceſarea ſelũ
voluntas:ſed ętiam eg tudo me cogit. Tunc autẽ ſi ſanitas aderit:itinęri me ſts
tim cõmittã. Interea te rogo mearũ rerum curam geras. matrẽ meã comenda.

tam dabeas. Bartholomeñ cognatů uen lenl gfa accepi: meo nominę vi
tes:vicariũ boꝛteris officiũ ad reditũ eõtinuare. artholomeũ ꝓcuratoꝛẽ domne
ſtice cure ſolerter intendere. Amicis omnibus ex me multas ſalutes dicas. Se/
natui ciuitatis me cõmendes:cui ex his regionibus paucas nouitates referre poſ
ſum. Mã dolendũ illud acerbiſſimũ conſtantinopolitanũ nouũ:is vetus apud
nos eſt. Stulte xpᷣiani pꝛincipes egerint:niſi furentibꝰthurcis occurrere ſtudueę-
rint. Germani modo pacati ſunt: ⁊ ſi quis eos ad e rẽ excitaret: no apti modo:
etiã volũtarij reperirent᷑. Rex bũgarielin poſonio conuetu reoni habet. Tria ibi
tractant᷑: Oe modo expellẽdi latrones qui regnũ infeſtant. De pace cũ ceſare fir
manda. Ac de modis inueniendis ꝑ quos thurcoꝝ conatus ne vlterius ſerpat co
pꝛimi poſſit. Aale ex gretʒ ſtirie.iij.die ſeptẽbꝛis. nno. M. ccecliij.

„

Sperat ladiſlaum regẽ bungarie PIvüj.
cum ceſare pacem confirmare. Epiſtola. Cr. lvij.
n eeng 26. Meérico ſenſtiebẽ. Aenerabil amice chariſſimę. Gꝛate ſñt mihi

ſemp littere veſtre:ex quibus nõ mea ſolum negocia quẽ curſum bab eãt.

ſed etiã de ſtatu curie:ac etiã totius italie certus fio. Dꝛo quibus rebꝰ? in

gentes vobis gratias habeo. Intellexi aue nuper egiſtis in receſſu cardinalis ſei

—,—

bive
ttoꝛi
isin⸗
ntib?
worte
rvo⸗
nego
pele
röteti
meach
liuſan⸗
etipo⸗
☛
cogno
nt4
ſimis
nema
dowi
da
duie
te ho⸗
wverſur
fücſfmn
u,
ſcoo⸗
Feſi/

ungeli circa remimionẽ annate:obligatis me dietim magis:faxit deus vt aliquan
do vices rependere poſſm. De conſtantinopoli cognoui que ſcripſiſtis. Ego q̊ʒ
pꝛius in ea re vobis litteras dederam. Calamitoſa ⁊ deploꝛanda res cſt. Sic no-
ſtre nequitie flagitant diſcoꝛdamus omnes vulneramꝰ noſipſos intus cedimur:
⁊ exterius flageſlamur:vltio peccatoꝝ eſt:res male ſunt:ſpes vᷣo multopeior: nã
que tanto vulneri medela paretur non intelligo: doꝛmiunt noſtri pꝛincipes de ſa
lute cõmuni nemo cogitat:niſi põtifer maximus quem de pacanda italia ſollici-
tum eſſe accipio. Neſeio quantum eius votibus itali pareant. Sed ⁊ tanta res
quanta eſt thurcoꝝ potentia non italos ſolum:ſed omnes contra ſe xpᷣianos ex
oſcit. Nos iſtis in partibus quieti ſumus.Gꝛegoꝛius de puchaim ceſari reconci
iatus eſt. Rex ladiſlaus in poſſonio cõuentũ habet regni hũgarie:ſperat᷑ confir-/
maturus cũ ceſare pacem. Mã ſatis habet per ſe negocij aduerſus axamit:qui cũ
magna multitudine latronum ſepuiſnos vexat.ogitare quoq; de thurcis vltra
omnes xpᷣianos reges habet:qui eis vicinus eſt. Dꝛomiſit etiã bohemis ad feſtũ
michaelis ꝓximũ bohemiã ingredi coꝛonaʒ recepturus:que res foꝛſitan facient
pacem cum ceſare vt libentius amplectat᷑.Hec habui que nunc ad vos ſcribereʒ
Finito negocio pꝛuthenoꝛum cuius cauſa manere me ceſar voluit:domũ repetã
tumq; vos viſere curabo.Eius rei dies eſt.xij.l. Mouẽbꝛis. Aalete ex gretʒ die

97

iij.ſeptẽbꝛis.nno. M.ccccliijj.

DPatrtauieñ.epᷣus electus pꝛepedit Ep ſt. inf
ↄfirmari ꝓpter ceſaris indignationẽ. iſtola. cxlviij.

Meas ſenenſis epᷣs.id.petro de noxeto.Magnifice com es maioꝛ bono/
rãde poſt recõmendationẽ. Suſceptis litteris tuis vna cũ bꝛeuibꝰ.S.do
mini nr̃i mox ceſareã maieſtatẽ adiui que tunc foꝛte in mẽſa ſedebat.Ex/

pectaui finẽ pꝛandij:deinde ſemotis arbitris:reddidi ſibi aplica ſcripta: fingens

me neſcire quid illa continerent.Ceſar vt aꝑerirẽ vtq; legerẽ iuſſit:quo facto re/
manſit aliquãtulũ territus:dixitq; alia iſta ſcripta ſunt:q q̃ nuper accepimꝰ.Cui
ego noua inquã ceſar impedimenta.noua remedia querũt.Peinde ꝓſecutꝰ mub
ta in eã ꝑtẽ locutus ſuʒ vt mentẽ ceſareã ad volũtatẽ dñi nr̃i ſciſſimi ꝑducerẽ:pe
ciui qͥ dari rũſum. Sed multũ animꝰ eius turbat? erat:duo potiſſime cõſideras.
Anũ ꝙ electus cõtra volũtatẽ ſuã in ciuitate imꝑialis feudi obtineret epᷣatũ.Al/
terũ ꝙ tamanifeſte ⁊ publice ꝑ oꝛatoꝛes electi diffamatꝰiſſet.Quibꝰcuin mederi
verbis ſtuderẽ:rũſumq; tãdẽ depoſcerẽ.Ait ſe velle reliq̊s cõſiliarios h ꝛe atq; cũ
bis pleniꝰdeliberare:iuſſitqʒ vt cũ illis venirẽ ad ſe. Res eſt dilata ꝑ aliquos dies
vt eſt madus curie nr̃e:q̃ nibil abſoluit ſine moꝛa.Cũ reuentũ eſſet ad cõſiliũ:ma
giſter vlricus ſonnenberser ⁊ ego ſoli mern ul ꝑtes electi iuuimꝰ: conatiq; ma⸗/
gnoꝑe ſumꝰ ceſaris mentẽ ad illũ inclinare. Sʒ neq; ceſar flecti potuit neq; relid
ↄſiliarij eiꝰ poſiti erat vt electo mos gereret᷑.Sic res ipeditalłẽ:eo tñ deductũ ne
gotiũlẽ vt placet ceſari eccie patauieñ.ꝓuideri q̃cũq; ꝑſona excepto electo quẽ
admodũ exlr̃ig ungialb vlene ꝑcipies. Heq; plus bac vice obtineri notue Fi⸗
cit ſibi boc incõmodũ electus ipᷣe:qui nimis niſus eſt ceſarem paruifacere. iſit
em̃ huc ex ſuis vnũ ſecretiſſimũ mareſcallũ. M.curie ſue ꝑ eũq; non decẽ milia ve
mentiti ſunt oꝛatoꝛes ſui rome: ſed duo milia tm̃ floꝛenoꝝ obtulit ſi ceſar ſibi in/
iurias remittens ꝓ eo pape ſcriberet. Aiſum fuit cęſari graue tantã iniuniã plłtã⸗
parua pecunia remittere. Ille añt dixit ſe ad ſuũ dñm ituꝝ:reuerſurũq; poſt dies
aliquot cũ maioꝛi ptãte:ſperareq; bñ poſſe negociũ terminari.Sic ille abijt: neqʒ
vnq; reuerſus eſt. Scripſimus magiſter vlricus ⁊ ego ipᷣi electo ſperabamuſq; ne
gociũ ꝓ minoꝛi ſũma poſſe cõponi:qᷓ; ſex miliũ floꝛenoꝝ. HNeq; putabanꝰ reʒ illi/
citã ꝙ ille pecuniã daret ꝓ offenſa dño ſuo facta:ſi gram mereri vellet. Eſt enim
modus oim gentiñ vt dãna pecunijs reſarciãt. Ille añt electꝰ qͥ pluries mibi ſcri
pſerat ⁊ m gro vlrico vt cãm ſuam adiuuaremus:neq; nunaũ ad ceſfarem remiſit
neq; ad nos reſcripſit. Meſcimꝰ q̃ cauſa eũ retinuit: niſi quia putabamꝰ babuige

eũ ſcripta te curia:ꝑ que certificat?ſit etiã inuite ceſare papã ſibi puiſurũ.Sic bo
nus vir ſibipſi turbas facit.Et nüc pcuratoꝛes ſui ceſarẽ publice diffamãt.
qᷓ;moleſte ſublimitas impatoꝛia tulerit neqo expꝛimere. Atcũq; ſit ceſar ad id de
uenit vt placeat ei ecclie patauieñ.de qᷓuis pſona ꝓuideri:vũmõ elect exdudat᷑:
pꝓ bãc via poterit dñs nr eccliaʒ illã pacificare. MNeq; em̃ difficile erit aliũ reꝑire qͥ
ſuam eccllaʒ electo tradat ⁊ accipiat patauieñ.vel friſingeñ.vel bꝛixineñ.ve eyſte/
tenſis vel auguſteñ.vel aliꝰq uiuis reqrat. Mihi tñ hoc mediuʒ videt᷑ magis 3
ſubijciã videlz. M dñs noſter ſcſſſimꝰ on? hoc ↄcoꝛdãdi electũ cũ ceſare in ſe ſu-
ſciperet:⁊ faceret ꝙ electus ratũ ſe bᷣe ꝓmitteret:qͥcqdꝑ ſuã ſanctitatẽ determi/
naret᷑ dandũ ceſari ꝓ ſatiffactione iniuriarſ. Putarẽ em̃ hoc imꝑatoꝛẽ nõ recuſs
turũ:⁊ ſic ille cccliam obtineret:alioquin nõ intelligo ꝙ papa poſſt ſine indigna/
tione ceſaris bũc electũ ꝓmouere:⁊ poſſent ĩ hac re naſci multa mala. Mec expe/
diret inter papã ⁊ imꝑatoꝛẽ qui modo ſe ſumme amãt naſci rubiginẽ ꝓpter hanc
eccleſiã. O litteras meas legis ⁊ ſũmo põtifici quatenꝰ opus eſt erponis: maxie
mibi voluptati eſt:multũqʒ idcirco tibi ſuʒ obnoxiꝰ. MNeq; expeto vt reſcnibas ſʒ
q̃ tuas occupationes innum eras eſſe ſcio: ſatis ſuꝑq; ſatis ẽ:ſi ſcripta mea digna
ris reſpicere.tua tũ bumanitas oẽm laboꝛẽ vincit.⁊ mibi vel manu ꝓpꝛia reſcri/⸗
bere nõ refugit.Eſt in te ↄſtãs amicitia neq; defluit amoꝛ tuꝰ.Adhucte baſiliẽſez
recognoſcis ⁊ vſure vcteris memoꝛiã tenes.Scis quãatas ſil duximꝰnoctes:pau
ci ex achademia ſuꝑſunt:miti ex amicis veteribꝰ periere. Quãto numerus amico
rũ reſtrictioꝛ eſt: tanto decet amoꝛẽ eſſe feruentioꝛẽ. Queʒ te pᷣſtare in me ſũmum
neſcio dicere quãtũ me delectat. Tu te ipſe melius cogitabis:qͥ meos moꝛes egre
gie calles. Oe patria que ſcripſiſti plene apud mę nota ſũt:doleo terrã illã tot cla/
dibus affici. Spere tamẽ ſapięntiꝗ ſummi põtificis id curare:vt noſtris ſaltẽ die
bus vltimis pacẽ habeamus.h ſi xpᷣiani pꝛincipes non tĩ Bueint vt inter ſe
lites finiant. Inuenient qui eos docebit tburcoꝝ impatoꝛẽ.Et illa nobis fabu/
ia decantabit᷑:quã de rana ⁊ mure ſcribit eſopus. eus tantum facinus auertat.
Aerum vt de domo mea dicam:qᷓuis hoc tempoꝛe non fuiſſeʒ illic quieto aio vt
ais:tamen illi ciues frequentibus ine litteris vocitant: meãq; moꝛam tqdiutinã
egerrime ferre vident᷑. Munq; ex tuſcia nuncius venit abſq; citatoꝛijs lris Sunt
modo pᷣces modo mine Auibys ad reditũ vocoꝛ.Hõ video me poſſe amplius ob
ſiſtere. Cognoſeo me ſen rno bis Epiprpograuszeaqg ſtatug ſi deo placuerit
in patria moꝛi.ſRogauiq; ceſarẽ vt indulgeret me domũ viſere. Conceſſa eſt mibi
licentia circa feſtũ martini quindecim ante diebꝰ:eo tñ pacto vt redeã in curiam
Dico me reuerſurũ ſi comoditas affuerit.At cũ tomi fuero ꝑ lr̃as me abſoluam.
Meq; em̃ meũ eſt ſemꝑ exulẽ eẽ:ſcio nõ multos mihi annos ſuꝑeſſe:ne dicã dies
eos dignũ puto inter dulces cognatos ⁊ affines cõſumere:quoꝝ mibi ⁊ magna ⁊
boneſta copia eſt. Mic puto multos eſſe ſau ꝓpoſitũ meũ dãnabũt:⁊ illos potiſſi/
meq me maioꝛẽ cupiũt. Dicẽt. Si mãſiſſet eneas apud ceſarem:hoc illi ⁊ boceue
niſſet. Fateoꝛ petre amãtiſſime:me pluris fieri dũ ceſari ſeruio:q; vuð maneo D/
mi. Sʒqͥd ad me falſa boim exiſtimatio. Molo ex alieno pẽdere. In me mihi ſta⸗
bilitatẽ quero. Molo ſꝑ ſeruire: mibi viuere aliqn decreui. Quis pꝛeterea nouit ſi
apud germanos manens melius habiturus ſim. Ego de me ipſe iudico quod in
alijg inſpicio: ⁊ que peioꝛa ſunt poſſe mihi accidere no dubito.· Pꝛeparoq; pect⸗
tmeũñ aduerſus oes foꝛtunę cõtumelias:ſi cõtra me velit iraſci:q;uis ĩ hãc vſc⸗ diẽ
nõ babeo ꝙ foꝛtune accuſem. Naʒ ſiue boneꝛes ſiue opes ſiuę alia bui? ſeculi bo⸗
na inter hoies eque diſtribuant᷑:ſcio me plus virili ꝑte aſſecntũ. Itaq; nihil mi pe

re cur nõ bono aio eſſe debeã. YZacio qð ſuades lec? ſum. Gaudeo his ꝗᷓ voſſideo

bonis: gaudeo in amicis:gaudio in meipſo. Atina in alio ſcculo mihi ſecũda ſint
gia quantũ in pñ̃ti fuere. Quis em̃ me miſe ru vicere poſſit:qui ⁊ ſũmi põtificis ⁊
imꝑatoꝛis gratiã reperi. Magna cõſecutus ſum tuo fauore:⁊ ſanctiſſimi dñi nr̃i

benignitate:neq; deſpero quin alia etiã maioꝛa ex via beneficentia ſuſcipiã. Mon

——————,,T ʒ—

lebe
idde
ſi⸗
Neq
ein
ſeſo⸗
tenni⸗

exinde pᷣiudicũ

arbitrio cõtentus remanebit. Ali

tamen id apud me firmũ eſt:ſcio poſre mutari aplicam mentẽ ⁊ alia multa cõtin/

gere ꝓpter que fallat᷑ opinio mea: immo vt verũ fatear:pſuadeo mihi nihil futuꝝ
ex his que magna voce vel mibi vel ceſari ſunt pꝛomiſſa. Mõ ꝙ verba reputem
data:ſʒ quia mortales intelligo moꝛes:reuertar atq; domũ vt his qui velit inter

ſuos moꝛi ⁊ iam ſe muneribꝰhuius ſeculi defunctũ putet:ſi quid pꝛeter ſpem eue/
ncrit:id cũ terentio nro deputabo eſſe in lucro. Yorſitan aliquis erit qui cum tur
binibus ſeculi exemptũ me viderit.O enea dicat ſolus ſcis viuere.ſicut de vaccia
dictũ ſcribit ſeneca:⁊ ſi illud non pꝛobat.ec volui apud te dixiſſe:ne mentẽ me
utes grauẽ habere:qui iubes ⁊ bene iubes:vt animo bono ſim:ſum nõ bono ſo

Iũ:ſed etiꝗ iocũdo:atq; eo magis leto ꝙ te cito viſurũ me arbitroꝛ. De litteris mi/
litie tue q́;pꝛimũ ceſani verbũ feci:mox cõmiſſa res fuit.Amat em̃ te ſua maieſtas

tibiq; gratã rẽ facere cupit:ac de tua virtute grauiter ⁊ inagnifice loquit᷑. Titulꝰ
litterarũ erit ille quẽ denotaſti. Meq; deinceps tibi magniſico ſcribet᷑. Gubernato
rem cancellarie nolui in bac re tua onerare:quẽ neqʒ in meis nũqᷓ; negocijs acce-
do:neq; em̃ mibi amicus eſt. Sʒ habet ceſar duas cacellarias:imꝑialẽ ⁊ auſtralẽ
Qui auſtralem regant ad vnũ oẽs mihi beniuoli ſunt. Ibi ego oia expedio. Illie
eſt magiſter iobaunnes binderbachius decretoꝝ doctoꝛ ſingulari beniuolentia mi/
hi cõiunctus:huic ꝓuinciã cõmiſi. Is res tuã libent᷑ abſoluit ⁊ aio volenti. Itaq;
e tue ꝑ latoꝛẽ pñtium expedite ad te veniẽt.Cũ hec ſcripſiſſem,placuit iobanni
binderbach qͥ intra vdecẽdiũ ad curiã venturus eſt:lr̃as tuas retinere ⁊ illas ſecũ

ee vece giamunete ad te ꝓficiſceret᷑. Mec ego id ſibi negare volui qñ nullũ
patauieñ.Ad eũ modũ diſtnbuẽdis vt ſcribis:habeo tibi ingẽtes gras:pᷣcorq; id

ſolidũ eſſe ꝓcures:ſi cõfirmari cũ aut ꝓuideri ſibi cõtingat. Doſt hbeciam ſcripta
Captata hoꝛa magis felici allocutus ſum iteꝝ ceſarẽ ſuꝑ facto pᷣfati electi.dixiq;
ſibi me timere ne tandẽ ꝑpapa cogeret᷑ electo ꝓuidere:qꝛ nõ facile reꝑiret᷑:qͥ ꝓmo
uẽdus eẽt ad eccliam quã alius pofſideret:durũq; eẽt romano põtifici inſignem
eccliam diutius vacantẽ dimittere ⁊ multoꝝ pꝛincipũ ꝓ electo rogantius ſꝑnere
pᷣces. O ſi ille ꝓmoueret᷑ inuita ſua maieſtate nimis ſibi dedecoꝛoſuzʒ eẽt.Ex alis

„

pte ↄſiderare me aiebꝗ. Gꝛaue eẽ ſue ſerenitati ↄſentire ꝙ ſuꝰinimicus nõ recõci/

ſiatus ⁊q̃ͥ nullã ſuꝑ dãnis ⁊ iniurijs ſatiſfactionẽ inpendiſſet ad ecchiaʒ inſignena

ſui feudi ꝓmoueret᷑.Ob quã rẽ retuli me reperiſſe vnũ mediũꝑ qð ⁊ ſanctiſſimo
dño nr̃o pape ⁊ ſue maieſtati mos gereret᷑. Id aũt hmõi pꝛopoſui ſciſſimo ꝙ ſua
maieſtas remitteret ad dñm nr̃m. S.plenũ arbitriũ cõponẽdi ſecũ ipᷣim electũ:⁊
inducendi eũ ad ſatiſfactionẽ ꝓ dãnis ⁊ cõtumacia impedientem:⁊ quicqd dñs
noſter in hoc facto oꝛdinaret:maieſtas imꝑatoꝛia ratũ baberet:uiſo ꝙ ſiniliter
elect?ꝰipᷣe dũi nr̃i arbitrio acqͥeſceret.Cõfirmabã em̃ ſperare mę.S.dñm nim in/
ducturũ illũ electũ ad cõuenientẽ recòpenſam ⁊ tũcille ſine cõtrouerſia poſſet ꝓ
moueri.Ad bec dixit ceſar ſe de dño nr̃o demẽtiſſimo plene còfidere. Juſſit tñ in
cõcilio rem ꝓponi.quo facto oẽs cõſiliarij hoc mediũ ↄinendarũt: ⁊ ita cõmiſſum
mibi fuit:vt beatitudini dñi nf̃i ſcriberẽ. Sic er go dñs noſter dignet᷑ boc nego/
ciũ in ſe aſſumere ⁊ inducere clectũ ad humilitatẽ ⁊ ſatiſfactionẽ qm̃ ceſar de ſuo
rbitrio 3 rer t. Alioquinn vᷣo ſtante illo ↄtumace nunq; conſen/
tiret eñ ꝓmoueri quẽadmodũ pleniꝰ?⁊ aꝑtiꝰ ſuꝑ boc de mandato ceſareo apoſto⸗

lico culmini ſcribo. Mõ fuit viſum certis de cauſis ꝙ imꝑatoꝛ hoc ſcriberet:ſedve

nigt intra paucos dies ad curiã romanaã ſuꝑ vno alio ſatis magno negocio.dñs
iohes pᷣfatus ⁊ ipᷣe deboc plenã babebit ptãtẽ.Lñ ex nũc ceſar otcẽtũ ſeſe dicit in
eo futurũ eſſe.qðᷣ.S.dũi nr̃i interipᷣm ⁊ eleccũ duxenit oꝛdinandũ:ita tñ ꝙ illę de
dãnis ⁊ iniurijs illan aliquã faciat emẽdã:tãtis exceſibꝰↄuenientẽ.laabes Dᷣdi
re patauieñ.ꝑ me factũ ſit:nõ petui plus ſ ꝑ hũc modũ exiſtimo negociũ ipᷣm bñ
ↄſumari poſſe. ANocet pietas dñi nr̃i ꝓcuratoꝛes electi qͥ dicũt młta imꝑatoꝛi ob/
lata ⁊ dicat eis ſe velle negociũ cõponere.⁊ ſi hũt ptãteʒ iubeat eos ſcnibere dvo

leri tibi cognoſcerẽ:niſi decẽ dieꝝ moꝛã interuenire. De bñſicijz

ſuo ⁊ facultatẽ querere eo mõ aut res votiuã habebit expeditionẽ aut honeſtius
illis reſiſtet. Dõt aũt. S. dñs nr ſcribere ceſari ſe hmõi mediũ a me ſibi tranſcri⸗
ptũ eẽ de inẽte ⁊ volũtate ſuę maieſtat dicere ꝙ id velit arbitriũ acceptare ⁊ tũc
res crit planiſſima:⁊ ſi videt᷑ bonũ S hocl̃e aplice ad me mitterent᷑ añqᷓ;
binc diſcederẽ. Sic em̃ magis inſtructus ad vos venirẽ.nec alia mõ. Aale optie
⁊ me ſũmo pᷣſuli cmendato curatoq; vt ſua erga me benignitas augeat᷑ potius
5ỹ minuat᷑. Itidẽ ego ꝓ te apud ceſarẽ facio ſedulo de tuig familiaribꝰ teneo que
ſcribis. Aale ex gretʒ die.xviij.ſeptẽbꝛis.Anno.M.ccccliij. ,
Gꝛatulat᷑ de ꝓmotione amici in eᷣm. Epiſtola. cxlix.
Euerediſſimo in xpᷣo patri dño iobanni de agaʒoꝛia eccleſie groſſetane põ
tifici. Eneas epᷣs ſenenſis.S. p.ð. Fuerunt mibigratiſſime r̃e tue ex qui⸗/
bus factus ſum certioꝛ non ſoſũ de tua dignitate:verũetiã de ſumma felici
tate an in bac ꝓmotione es vſus.Qui celerrime atq; vno impetu ad ſummuʒ
euaſiſti. Sentio me ꝓpterea deo gratum quando ⁊ amici mei ſue pietati ſunt cari
Tres vno anno ex bis quos in pꝛimis amaui exaltati ſunt nicolaus amiclauus
eccleſiã mediolaneñ.ſoꝛtitus eſt. Johãnes capiſius ad placentinã vocatus eſt:ti
bi groſſetana obuenit. Quis non me felicẽ dixerit cuius amici ſunt foꝛtunatiſſimi
Nerũ iobanes amatiſſime:duobus illis longe a me poſitis vti non poſſum niſi lit
teris.Te frui etiã gnte potero feſtinoq; vt q;celerrime ad te veniã teq; cõplectar
⁊ vna viuã tecũ. Hec ſcio qͥq hoc tꝑe ex diuino munere magis optare potuerin:
qᷓ; diuina pietas iĩ te mihi pᷣſciuit.Ago ſedulo ſuperis gras:qͥ me reſpiciũt: duʒ
meos amicos extollunt. Intelligo ex tuis ſcriptis ꝙq; neceſſariꝰſit meus reditꝰ
eccleſie mee. Idẽ quoq; ceteri ſcribũt:ocs me vocãt amici neceſſarij noti:vincoꝛ
veniendũ eſt: Maetſi ceſari moleſtã rẽ facio:neq; ſũmo põtifici morẽ gero ex al-/
mania recedẽs:ſatis eſt qdð eccleſie qd patri ipi ſatiffacio. Faceſſant oes alie ſpe/⸗
cies mibi viuere cũ iobanne groſſetano pontifice cũ mariano ſoʒino:cũ franciſco
ptolomeo:cũ gregoꝛio lollio:cũ patricio.Cũ ceteris amãtiſſimis patrie mee ciui/
bus:maiꝰ duco q; pape aut imꝑatoꝛis gr̃am.diu curialẽ ſeruitutẽ ſeruiui: diu mi/
liciã ſecutus ſum: mitti tandẽ debeo ⁊ inter vetera nos cõputari. Queris qñ hoc
erit. Ante martini feſtiuitatẽ hinc abire decreui q;uis ſcribis nõ eſſe timẽdũ bellũ
qꝛ romanus põtifex paci opam nauat.Ego tñ maxime anxius ſum neqʒ de paceę
magnã ſpem babeo:niſi deus oculo mitioꝛi italiã intueat᷑. Accipiꝗ tñ iter etiꝗ cũ
diſcrimine. Raro em̃ res mee ſine ꝑiculo fiũt:habeo deo grates quia ſuꝑare ſoleo
quaſuis difficultates. Idẽ nũc mibi ſuadeo:⁊ ſi frequẽter obiectare ſeſe periculis
q́; piculoſiſſmũ ſit. Qð ſponte offers in agẽdis eccleſie mee tuñ auxilium accipio
admodũ libent᷑. Mã id erit nõ vtile ſolũ ſed etiã neceſſariũ. Germanũ tuũ cupio
bene valere ⁊ tu optime vale.Ex gretʒ die. xxv.ſeptẽbꝛis.Anno quo ſupꝛaa.
Pꝛomouit quẽdã in cõſiliariũ ceſaris. „ 2 Ep iſto .cl.
Yimie doctoꝛ amice chariſſme. Mõ habui dudũ ex te l̃as:neſcio quo pa/
cto:vales cupio tibi bene eſſe te memoꝛiã mei babere tui ergo niſi foꝛtaſſe
tormiẽs immemoꝛeſſe nõ poſſe: hodie de te ceſari verba feci qui libẽti aio

in cõſiliariũ ſuũ te accepit.Litteras eius rei in tua paucos dies accipies:p dñm io

bannẽ binderbach qui ad curiã yenturus eſt orator impialis ei ſuis in rebꝰaſſiſte
rete oꝛatũ volo:interea viue noſtri amãs ⁊ que gerunt᷑ in italia tuis lris me ſcire

ne Epiſtola. clj.

curato. Aale ex gretz die.xxix.apꝛilis.Anno quo ſuꝑꝛa.
Baro de puchaim ceſari cõciliat᷑

Asgnifice vir maioꝛ bonoꝛãde.Scio te magnis vꝛgeri curis.tuʒ ꝓpter ne⸗/

gocia italica. tus ꝓpter cladẽ conſtãtinopolitanã.ideo te multis verbis te

nere non audeo:qꝛ tñ neceſſe eſt potificẽ maximũ que apud nos geruntur

— ———MUNN

— — — — —

EErꝗẽMRDũ

— — —

]¾— — öᷓ—

ui,
lid
15

6

it
n:
i
9:
.
1

e S ⏑uA☚ S

— oo — —

intelligere. Scribã tibi q;bꝛeuiſſime harũ partiũ ſtatũ. Lu deinde ſue ſcitati P/
ut dignũ pntabis ſcripta mea referes. Cęſar baronẽ quẽdã auẽ vocãt de puchaun
ſuꝑioꝛibus diebus aduerſantẽ habuit. Js modo recõciliatus eſt accepta quadã
pecunie quãtitate ſuꝑ ceteris cõtentionibus arbitrio ceſaris ſe ſubmiſit. In bun
garia vt als apoſtolico culmini ſcripſi i: ſurrexit quidã latro noie axamit: qui cum
a pꝛedonũ manu regnũ vexat:neq; gubernatoꝛ potens eſt eũ regno depelle
re. Ob eã cãm babet ꝑ bos dies rex ladiſiaus oẽs regni ꝓceres:apud poſſonium
cògregatos. Cũq; bis cõſultat:quonã pacto regnu expiare latronibꝰ poſſit.ma/
lachi s cõtra gubernatoꝛẽ arma mouerũt:quẽ dñari ſibi egreferebqt. Eſt etiam
qò de thurcis in eo cõuentu cogitet:quos ꝓximos babet. ⁊ iã noua elatos victo⸗
ria plurimũ timet. Que res cõpulſura bũgaros credit᷑: vt pacẽ quã diu cũ ceſare
refutarũt: vltro depoſcant: niſi malicia hoim magis ac magis excreuerit. Idem
rex ladiſlaus in kl octobꝛis ꝓximis bobemi intrare ꝓmiſit:ibi coꝛonꝗ receptu/
rus. magni ob ez rẽ apparatus fint. Ituri cũ eo ferunt albertus auſtrie. Ludoui
cus bauarie duces:ac albertus marchbio bꝛandeburgeñ. Bobemi offerunt qcũq;
bona ad coꝛonã ſpectãt regi reſtituere:ptẽq; reꝝ eccleſiaſticaꝝ redimere ab his:
qui eas poſſdent ⁊ ꝓ regis arbitrio eccleſijs ſatiffacere.Credo res aliquãto tnino
res futuras q; fama ferunt᷑. In partibꝰ rbeni qͥ diſſidebãt pꝛincipes cõpoſiti ſũt
dꝛcs tenẽt. Ludouicus bauarie dux eiꝰ cõcoꝛdie ductoꝛ nomie: re aũt marchio
ꝛandeburgeñ albertus fuit: qui iam pꝛincipuzʒ auctor eſt. Res pꝛutenicas arbi⸗/
troꝛ te nõ ignoꝛare in nr̃o cõſiſtoꝛio pendẽtes eẽ. Ciuitates tñ que ↄtra religionẽ
fedus iniere nõ putant᷑ iudiciũ ſubiture. NHã reges polonie vires ſibi accidere ſpe
rãt: ⁊ armis magis qᷓ; iuribus fidunt. Rerille ias magiſtro pꝛuſſielr̃as dedit qus
ſuũ aim in cõitatũ fauoꝛẽ erectũ ſignificãt.Cardinales qͥʒ cracouienſis mihi ſcri⸗
pta dixerit: p que cõpꝛebẽdo polonos ipſos cõitatũ partẽ adiuuare: hec habui ꝗ
ad te ſcriberẽ boctpꝑe:eredo cõſultũ eẽ: ne feſtinet᷑ in ꝓceſſu ↄatra ciu:tates pꝛuſſie
mõ apud nos agitãdus di: ne cẽſure aplice ſicut in auſtria factũ eſt cõtemnant᷑
iſi em̃ ſpnale gladiũ materiale ſequat᷑:paꝝ eſt qd populi foꝛmidẽt. Aale 35
ſtolice ſcitatis pedibꝰme cõmẽdato. Doſt res pꝛutenicas abſolutas te viſaz. Dic
em̃ licẽtiã ceſaris babeo.Ex gretʒ die.iij.ſeptẽbꝛis.Anno.M. ccccliij.
Spõdet ad patriã ſuã redire etiã multis E iſtola C¶ 7
periculis obiectis dño franciſco ptolomeo. 2, * h.
Ximie doctoꝛ frater amantiſſime. Que ꝑ nos geſta ſũt in facto clari viri io
hannis petri:cõciuis noſtri ex ipſo cognoſces. Houa italie qᷓ ſcripſiſti mo
leſto ferimus aio: qis fruſtra angimur. Ex his que ſine culpa noſtra fiũt
ſperauimꝰ pacẽ pꝛocurante ſũmo põtifice nõ defuturã italie. Muncaccipimus ar
entius ferueſcere bella: neq; ſpem eſſe cõcordie.Cupiebamꝰdomũ reuerti ⁊ cupi
mus. Meſcimus tñ qua via penetremus: vndiqʒ bella tonãt. Deregrinũ induere
nõ poſſum. Pꝛelatũ agere periculoſuʒ eſt. Statuim?tñ ad vos ire:qñ vocibus ci
tamur oĩum. neq; lr̃a vlla ad nos venit niſi reditũ ſuadẽs.Quid dicamꝰ tãtis pᷣ/
cibꝰniſi vincite etiã cũ nro ꝑiculo. Scimꝰcũ quãto incomodo reuertimur offendi
mus ceſarẽ q licẽtiã prebet inuitus. Dape rẽ ingratã facimꝰ. Mille nos hoc tpe
viarũ ꝑiculis obiectamꝰ. Ad patriã redeamꝰſuſpitionũ plena. In ancipiti diu fui
mus. At cũ videremꝰtot pᷣces ⁊ aliqũ minas cognatarũ expiremur:ſuccũbere ne
ceſſe fuit. Aeniemꝰigit ita ſuadet oẽs. Scimꝰtñ te cũ nos audieris dicturũ.Hec
ſi ſciuiffem nũqᷓ; de reditu ad te ſcripſiſem ꝑ hoc tpᷣs. De nr̃o epo ſeneñ. HNos em̃
extra ſenas epatũ babemꝰ. Intellexim? ꝗ ſcribis. Redeũtes de c cognoſcem:vi
debimuſqʒ ſibi an nobis mitria debeat᷑. Interea bonum babe aim ⁊ vicariũ nrjm
boꝛtare vt viri coꝛ ſebabere demõſtret. Hos etiã ſibi ad eã rẽlr̃as damus. Aale

Ex gretz die.xxv.ſeptembꝛis.Anno quo ſupꝛa. . ,
Mouitates almanie notifcat. + iſtola. cliij.

Meas ⁊c. Cardinali ſci angeli. Reuerẽdimme in xpo pat᷑ 1 dñe mi colẽdii
ſime:poſt humilẽ recõmẽdationẽc. Reuocillatꝰ ſuʒ aliquãtiſꝑ lr̃is vris ex

£●

AIboromanũ põtificẽ dare opaʒ intellexi vt ⁊ nobis italia pacẽ recipiat ⁊iĩ/
ſultãtibꝰ thurcis xpiane vires reſiſtãt. Ma me qͥdẽ ↄſtqtinopolitana clades ma/
gnopꝑe angit. Spero aũt ſi vocẽ aplicã oꝛthodoxi pꝛincipes audiuerint: thurcoꝝ
rabiè retroceſſurã futurũq; vt nedũ ↄſtantinopolis recuꝑet᷑: verũetiã vt in ſuis
ſedibꝰ:thurcoꝝ ꝑfidia copꝛimat᷑. Oſtẽdi ceſari qᷓ ſcripſiſtis qͥ vie dignatiõi gr̃as
agit: oꝛatq; vt ad pacẽ italie feruẽti aio intendat:qdð in rẽ fidei ſua ſerentas pᷣſta/
re poterit id nõ negabit. Paxilla olini ↄcluſa inter maieſtatẽ ſuã ⁊ regẽ ladiſlau⸗

uõdũ ratificata eſt:inõ in poſonio bungari ſunt magnũqʒ cõuẽtũ hñt. Agit᷑ ibi de
hac pace firmãda:de latronibꝰ regno pellẽdis.ac de modis ꝑ qͥs thurcoꝝ conatꝰ

repmi poſſint.Exinde rex iturxin bobemiã fert᷑:coꝛonã ſuſcepturꝰ:inulta de bo⸗

nis ecclie reſtitudis dicũt᷑:qᷓ ſilia ſomnovident᷑.Ouꝝ ẽ veteres poſſeſſoꝛes expel
lere. Res pꝛutenica apud nos adbuc pẽdet. Zimẽdũ tñ ẽ:ne rex polonie cõtra re

. 7

ligionẽ ciuitatũ partes tueat᷑. Oꝛincipes reni ↄpoſiti ſunt. Alia ex his ꝑtibꝰ ſcri-/

oꝓto digna nõ occurrũt.Si dabiti pacẽ italie quã ſperamꝰ:domũ eueſtigio repetaʒ

Taliqñ dignationẽ vꝛaʒ videbo.qð pietas diuina cito faxit. Lr̃as reuerendiſſimi
patris dñi aſſiſſinenſis expeditas penes me babeo.quas ꝑ certũ nunciũ ad eum
mittã q;pꝛimũ occurrenit. Recõmẽdo me dignationi vẽe reuerẽdiſſime ad cuius
mãaãdata paratiſſimus ſum.Ex gretzʒ die.iij.ſeptẽbꝛis.Anno quo ſupꝛaa.

Offrert ſe patronũ volũtariũ in gerẽdis re =ρ1 ſit. H
bus dño wilbelmo epiſcopo tulleß. Epiſto a. cliiij *

Euerẽdiſſime in xpo pꝛ ⁊ dñe mi colẽdiſſime poſt recõmẽdationẽ. Gratiſñ
me mihi fuerũtir̃e vẽe:quas ex vlma ad me ſcripſiſtis. Intellexi nãq; dña

tionẽ vẽam. R.bene valere ⁊ me veteri ex moꝛe diligere.Cognoui quoq; i

vꝛbe roma ꝓ me dicta eẽ a vobis que opoꝛtuit.Cõtẽtoꝛq; dato rñſo. Circa nr̃as

res hic pendẽtes nihil innouatũ eſt:neq; innouabit᷑ donec dicta dies amit. Aeſtri

aduerſarij nũqᷓ; hic fueruũt poſtq; receſſiſtis:neq; quiſq; eov noie bic coparuit. 35
nibil eſt cur vereri nouitates oporteat. Hã etſi veniſſent: nihil in vrᷣm piudiciũ ſi⸗
ne vocatione fieret. Ita ceſarẽ diſpoſitũ ⁊ inclinatos cõſilianos inuenio. e me
certe poteſtis vobis pſuadere:qꝛ ad veſtrũ coõmodũ vigilantiſſimus eſſem. rfe
ſalui cõductus p familiarẽ veſtrũ.d.vꝛc. R.afferent᷑. Scribit etiã ceſar comiti tul
lenſi quẽadmodũ deſideraſtis q;uis apud boies obſtinatos paꝝ valitura ſcripta
pute:ꝓ vᷣbis vᷣbera eſſent offereda.Fiet tñ ſpero laudabilis ſinis p vobis ⁊ ecclia
vꝛa ſi aduerſarij iudici ſubituri cõparuerint.Alia nõ occurrũt.Recõmendo me
dignationi vꝛe reuerẽdimime cui ſeruire paratus ſum quoad poſſum. -⸗-—
Paſagiu pſuadet cõtra tburo Ppiſtola. clv.
er clade cõſtantinopolitana. „—„— õ
EkEuerendiſſimo in xp̃o patri ⁊ dño dño.M.ſacroſancte romane ecclie.tt᷑.
ſuncti petri ad vincula pᷣſᷣꝛo cardinali ac põtifici bꝛixieñ.pomino ſuo co/
lklendiſfſimo. Reuerendiſſime in xpᷣo pater ⁊ dñe mi colendiſſime.Aenit ad
me ac ipſa hora qua ſcribo vir bonꝰ ⁊ vri obſeruantiſſimꝰ. Herneſtus ꝓthonota
rius impialis:oſtendens mihilras veſtras.in quibus ſibi de quodam theolonio
ecclie veſtre tranſinutando facitis mẽtionẽ. De qua re nõ nihil ſimul locuti ſumꝰ
Ham ⁊ meã quoq; operã veſtra dignatio requirere videbit᷑. Non eſt quod nunc
ad hoc reſpondea.quia nondũ ceſari verbum feci. Decreui cũ ceteris ſeruitoꝛibꝰ
veſtris quos in hac curia plures babetis:rẽ ipam ceſareo culmini expon ere ⁊ co⸗
mẽdare.Quid reſpõſi babebo:illud veſtre dignitati quãtociꝰ notũ efficiã cui ſer/
uire in oibus ſum obnoxius:atq; vtinã poſſem quãtũ vellem. Mec plura de boc
Hꝛopero ad alia reuerendiſſimpater archieps ſaltzburgeñ.quandã pꝛidie ca/
pelle fundationẽ còfirmauit in valle murze in loco non remoto a ſcõ laurencio.

„

vbi ꝑ iuocationẽ diuiui noĩs ⁊ ꝑ merita ſci leonardi plurima dicũt᷑ fierimiracula

N

N —

Cõofirmaui ⁊ egs fundationẽ ipᷣam ex auctoꝛitate cõmiſſionis mee.vt populi de
uotionẽ augendã magis ac magis exiſtimaui. Deinde accepi dignationẽ vᷣaz cũ

ꝑ id locoꝝ trãſitũ faceret ꝓhibuiſſe ne capella vlternius edificaret᷑ nec diuina illic
officia celebꝛarent᷑. Itaqʒ cũ ruſtici ⁊ incole loci ad me redirẽt atq; remediũ pete/
rent. Dixi nõ decere mencq; poſſe ↄtra tãti patris decretũ aliqd agere remiſiq; il
los a me vacuos. Joſi aũt poſt aliquot dies per nobiles de ſtubenberg ad pñtiaꝗ
ceſaris introducti.Grauiter queſti ſunt piũ opꝰ:diuinũ ſanctũq; apud eos ceptũ
impediri:dixeruntq; murmur eſſe magnũ in plebe:cuiꝰdeuotioni obuia iret᷑. Ao
cauit igit᷑ me ceſar ad ſe petiuitq; votis vt annuerẽ ⁊ nobiliũ ⁊ populariũ indul⸗/
erẽq; capellã edificari ⁊ diuina ibi celebꝛaꝛi offiaa addẽs ſe magnũ bꝛe i ſanctũ
eonardũ deuotionẽ.At cũ ego nõ eẽ mei muneris affirmarẽ vꝛe reuerẽdiſſime pa

ternitajᷣ facta reſcindẽ:petiuit ſaltẽ ꝑmittere ad tres mẽſes celebꝛationẽ ibi diui

noꝝ bꝛi.vt interim vꝛa dignatio ↄſuli poſſet:⁊ ita feci: neſcio an illi ruſtici adhuc

miſerũt ad vꝛaʒ pñ tiã.Quõcũq; aũt ſit pᷣcoꝛ reſeribere mibi dignemini:q̃ cãa mo

ueęrit vr̃am mentẽ ad bmõi interdictũ:vt ſm illud ego qʒz excuſare me poſſim: aꝛ
nõ auderẽ ncq;vellẽ quis pacto vẽis aduerſari ſentẽtijs. Mibi tñ i valle illa dictũ
ẽ ⁊ affirmatũ:nihil illic eẽ mali ⁊ oia ad laudẽ dei fieri ⁊ bonã eẽ populi rectãqʒ de/

.„

unotionẽ.Sʒ plebanũ ſci laurẽtij ecclię vꝛe canonicũ ꝓ ſuo pᷣuato iure aduerſari.

Atcũq; ſit meũ nõ ẽ de vr̃is actibꝰ iudicare:qͥ ſeqͥ debeo nopire ne⸗ alia de cã cer/

titudinẽ peto niſi vt excuſare me ceſari ⁊ alijs ſupplicantibꝰefficat ꝑoſſum. Nũc
ad nouitates venio. Pꝛuteni de oꝛdine ſancte marie theutonicoꝝ ſunt apud nos

in curia:petũtq; iudiciũ aduerſus cõitates:que ligã cõtra ſe fecerũt. Pars aduer/

ſa oꝛatoꝛes miſerat:ſed illi apud moꝛauiã latronũ patriã interceptiſuũt:ſpoliatic

bonis omnibus in vincula cõiecti ꝓpter quam cauſaʒ dicta dies iudicij neceſſa/
rio crcũducit᷑. Meſcio an illi poterunt in breui reddi libertati.Rex em̃ ladiſlaus
ſub cuiꝰ ſaluocõductu capti ſunt:ad eoꝝ liberationẽ obnixe opera dat.Petiuitq;
iam bꝛũnam pꝑſonaliter ꝓpinquuſqʒ eſt ei latroni i illos detinet. Puto in cuna
ſua multos eſſe qui ſcelus hoc ne puniat᷑ adiutant᷑:vt ſunt moꝛes hbominuʒ. Alij
aticitia alij pecunia muneribuſq; deliniunt᷑. Quẽcũq; aũt finẽ captiui habeant:

nõ video hac vice terminũ cauſe pꝛuthenoꝝ imponi poſſe.Rer ladiſlaus in bobe

miã iturũ ſe ad feſtũ michaelis pꝓmiſit q;uis bohemi id citius expetiuerint. Geoꝛ
us ibi plenã gubernationẽ habet.multũq;ʒ rochezane fauct.Catholici oppꝛeſſi
lunt. heretici dminant᷑. Minoꝛes monachi qui tꝑe ſigiſmũdi pꝛagaʒ redierant:
inſtante rochezane denuo pulſi ſunt. Dominus de roſenberg ⁊ alij qui fideles cre/
dunt᷑ parũ votis habent. Cempoꝛalia regni geoꝛgius.ſpũalia rocheʒana guber/
nat. MHeſcio quid fiet in aduentu regis. Puto qꝛ tenentes tenebũt.Hã puer non

poterit mutare regimẽ. In hungaria quomodo iobãnes vainoda gubernat.Sʒ

ibi latro quidã axamit noĩe homo bohemus cũ quatuoꝛ milibus hominũ infeſta
re patriã cepit.Caſtella quedã ertatae munitiones erexit:ſpolia multa abdu
xit:reſiſtentes hungaros aliquot cõflixit. Nunc aduerſus eñ totũ regnũ eſt occu/

patũ.atqʒ hinc factũ eñ vt nos pacẽ habeamꝰ. Mã licet hungari tenere cõöuenta

nolint. Mõ tñ audent alijs implicati beilis nos inuadere.Auſtrales aũt libenter

pacẽ ratificarẽt:ſᷣ nõ audent inuitis hungaris.Quibꝰex rebus eo deducta res eſt

vt pacẽ ſine pace habeamus. e patauieñ.eccla ſilentium eſt. Cimeo ne diutur
nioꝛẽ vacationẽ eius cõtingat:qñ electus humiliare ſe ceſari penitꝰ reſpuit. Ego

quid ibi dicam neſcio:malo ſilere q; male loqui.Accepi regem ladiſlaum in ea re

atq; alijs legatos ſuos romam miſſurum.Tranſeo ad maioꝛa que magis vꝛgẽt
Vuis res oꝛiẽt ſatt notas ⁊ nimis heu nimis notas dignatiõi vꝛe nõ dubitẽ.õ

△

tñ ab re arbitroꝛ de illis cũ vr̃a pietate ⁊ colloqͥ ⁊ ↄdolere.Qui ꝑtesillas vidiſtis

„

⁊ quãtũ inde xpᷣiane religioni poſſit emergere pᷣiudiciũ optime noſtis.Quõ ſe ba
beat Grecia ad reliquã europã nõ ignoꝛatis.Tracie ſitũ ſcitis ↄſtaãtin opolitane
vꝛbis magnitudinẽ muroꝝ molẽ adiacẽtis maris ⁊ terre qlitatẽ pulchꝛe tenetis

inb latet vfatn digustion?. Sz

Aue ſit tbureoꝝ potentia: q latineo hegligentla:
ir:infanſtu: durũ:hbonendum ad nos

cur bec tamlongi? pſeguoꝛ. Hempe qꝛ inf-

elatũ eſt nun cin.CLonſtãtinopolim expugnatã:perã thurcis Rditg. Qaſe; rni

noꝝ que opẽ ferre obſeſſis ibat victã interceptãq; eſſe.Aiunt eſ qui de raſcia qad
nos veniũt im peratoꝛẽ tburcoꝝ pꝛidie Ralendas ianuarij ad vꝛbem conſttine
politanã machinas bellicas admouiſſe: inſultuſq; trines dediſſe. Dꝛimis duobꝰ
ſuccubuiſe:multoſq; ſuoꝝ amiliſſe.Oeindę iratũ omne milituʒ robur. Ducenta
enim amplius milia viroꝝ in exercitu fert habuiſie. Muros adire atq; conſcẽ
dere ſcalas iuſſiſſe. Ipmq;ʒ inter pugnatoꝛes ꝓfectuũ alijs minatum:alijs pꝛemia
pollicitũ. Tercium inſultu magna vi ſummoq; conatu aggreſſum: tandẽ fatiga⸗
tis magis q; victis opidanis rupto cuiuſdã veteris poꝛte muro vꝛbem introiſſe⸗:
datis edictis vt a ſex annis ſupꝛa oẽs vtriuſq; ſexus perſone necarenk. Imgera⸗
toꝛ noue rome captus:mox capite truncatus aſſerit᷑. Sacerqotes ⁊ vniuerſi mo
nachi:diuerſis toꝛmentoꝝ generibus lacerati necatiq; ſunt. Reliquũ omne vul⸗
gus gladio datum:tanta ſanguinis effuſio facta vt riui cruoꝛis per vrbem curre-

rent. Sic nobiliſſima vꝛvs per conſtantinũ pꝛimũ condita in mauus infidelium
venit. Ab eius ↄditione anno. M.cxxx.vel circa.Tãtoq; tꝑe paulopluri ſenioꝛ

roma ſteterat:auando pꝛimum a gotthis capta eſt. Athlaricus em̃ annonb vabe
condita. M. clxiiij.romam irrupit.At bic ne baſilice ſanctoꝝ eſingere edixit.
Quid aũt factura ſit thurcoꝝ rabies in vꝛbe regia nõ ſcio:ſuſpicari cile eſt. In/
imica gens nfe religioni.Nii ibi ſanctũ nil mũdu relinquet. Aut deſtruet nobilia

tẽpla:aut certe ꝓphanabit.Heu tẽplũ illud ſophi toto oꝛbe famoſiſſimuʒ. No⸗

ningentis quondã ſacerdotibus celebꝛatũ: imirabili ope: pᷣcioſa materia conſiru/
ctũ. Ael rnine iaʒ pʒ:vel machometi ſ⸗ urcitie ſubiacet. Monachoꝝ abdita ſan/
cteoꝝ ſancta lupanarib? ſeruiẽt. Aut de lebit᷑ ciuitas nobilis aut in manp̃igni po/

puli detrimẽtũ thurcoꝝ ſedes eficiet᷑. O inſignis grecia:ecce iam tuñ finẽ. Quis

n tuã indoleat vicẽ. Plurime olim vꝛbes in greda fuerũt fama rebuſq; potẽtes
Legimꝰ tbebanoꝝ res geſtas lacedemonio ꝝ atheniẽſiũ illuſtrig facta.FZuit co
rintbioꝝ nõ ↄtẽneda reſpubiica. Clare olim micene.Lariſſa potẽs lureſq; me⸗
moꝛabiles vibes:quoꝝ ſi nũc reqras muros nec minas inuenias. Memno ſolum
in q̊ iacuerint queat oñdere:Sola ex tãta ruina vſtaltar oſtaͤtinopolis ſuꝑabat.
Que de paruo biʒzancij ambitu a pauſania onzelg ↄſtructa:p ↄſtantinũ ceſareʒ
in emulatione vꝛbis rome ad incredibile fa

ſola recõpenſare videret᷑. Ninc poſt pacẽ cũ gratiano factã ⁊ a theodoſio ↄfirina
tã veniẽs coõſtantinopolim rex gothbeꝝ achanaricus:miratus vxbis regie ſplen⸗
doꝛẽ ac magnitudinẽ velut ſtupẽs dixiſſe ſert. Deus terren eſt imꝑato: 2 q̃ſqs
aduerſus e manũ mouerit ipe ſui ſanguinis reus exiſtit.Et lʒ poſt diuiſuʒ impe-
riũ ſiue trâ ſiatũ ad frãcos vt meliꝰloquamur:ſcpe ↄſtatinopolis in man hoſiin
venerit. Ut tñ viam dignationẽ dicere ſolitã memini. Mũcq; illa vꝛbe xpᷣiani nois
boſtes potiti ſut: neqʒ baſilice ſcõꝝ deſtructe:neq; bidliotbece cõbuſte:neqʒ; deſpo
liata penitus monaſteria. Itaq; manſit vſq; in hůc diẽ vetuſte ſapiẽtie apud õ/
ſtantinopolim monumẽtũ:ac velut ibi domiciliũ ̃arũ eſſet. Hemo latinoꝝ ſatj
videri docti.s poterat.niſi ꝑ tẽpus cõſtatinopoli ſtuduiſſcet. Qdq; ſioꝛente roma
octrinarũ nomẽ babuerũt athene.id nr̃a tẽpeſtate videbat᷑ cõſtantinopolis ob
tinere. Inde nobis plato redditꝰ. Inde areſtotelis: demoſtenis:xenopbõtis:thu
chididis:baſilij:vyoniſij:oꝛigenis:⁊ alioꝝ multa latinis oꝑa dieb?ufis manifeſta
ta ſunt. Multa gin futurũ manifeſtãda ſperabamꝰ. Hũc vo vin cẽtib? thureig:
⁊ oĩa poſſidentibꝰ:qᷓ̃ greca potẽtia tenuit:actũ eſſe de ĩis greds arbitroꝛ. Hunq;
mes ſnia maioꝛ greco nomini iactura q; modo ↄtigit.Xerſes ⁊ dari? qui quondã
magnis cladibꝰ eca sfflixere:beliñ viris nõ l̃is intulerũt. Romani uis gre⸗/
ciam in ptãtem ſuã redigeſent: nõ ſol grecas ir̃as aſpnati non ſut ſed vlero am⸗

3 d incredibiie faſiigiũ erecta.anti mirabiliũ operũ
tantũ armoꝝ:tantũ litterarũ:tantũ gloꝛie babuit:vt oĩm ciuitat aãna bec vꝛbs

hoſtiG

☛ ⏑ u

„

5

N

— —
—

plexi veneratiq; referunt᷑:adeo vt cã quiſq; doctiſſimns baberet cũ greciſimũ ſe
oñderet. Nũc ſub thurcoꝝ impꝑio ſecus eueniet:ſeuiſſimoꝝ boim bonoꝝ moꝛum
ateʒ litterarũ hoſtiũ.Mõ enim vt quidã rent᷑ theucroꝝ ſunt ſoboles neq; ꝑerſa⸗
rum aui nũc thurci dicunt᷑. Scitharũ ex media barbarie genus pꝓfectũ eſt.Nuod
vltra euſinũ pirrichioſq; montes ad occeanũ ſeptẽtrionalè ſedes pꝛius habuiſſe
cradit᷑ vt ethico phᷣe placet.Gens ignominioſa ⁊ incognita foꝛnicaria in cunctis
ſtupꝛoꝝ generibus:lupanariũ cultrix quę abbominabilia queq; comedit. Igna/
ra vini frumenti atq; ſolis. Nullũ diẽ feſtũ agens.niſi guguſto menſe quo ceſari
octauiano cenſum dedit in auro littoꝛico:nõ coacta ſed ſponte ſua:vidẽs ceteras
regiones cenſuʒ Fere Dapihe igit᷑ adbuc aliqui oꝛiginis licet in aſia multis mo/
rati tꝑibus glidqd pꝛiſtine defoꝛmitat᷑ amiſerint:ſeq; no nihil excultos reddiderit
duitant em̃ adbuc vinũ:carnes equoꝝ:veſunciũ:vulturũq; comedunt. In libiK
dinẽ ꝓnoluti ſunt:litterarũ ſtudia paruifaciũt. Incredibili faſtu ſuperbiunt. In
quoꝝ manus veniſſe grecã eloquentiã:non ſcio quis bene mentis nõ doleat: vbi
em̃ modo fa cunda ingenia requiremus. Pꝛegifus eſt fluuius oim doctrinarum.
NMuſarũ deſiccatus fons. Nũc poeſis.nũc phia ſepulta videt᷑.Fateoꝛ multis lo
cis apud latinos ſtudia litteraru cẽ illuſtria.vt rome:pariſius:bononie:padue:ſe
nis:peruſi:colonie:wienne:ſalam antice:oxonie:papie:liptʒk:erfoꝛdie.Sʒ riuo
li ſunt oẽs iſti ex grecoꝝ fontibꝰ deriuati.A fõte pᷣcide riuũ:pᷣciſus areſcit. Quo
pacto in riuo reꝑias aquꝗ cũ fontẽ ipᷣm iuenias aridũ. Hõ poſſuʒ nõ volẽ ſcẽ pat
cũ talè fieri iacturã video lrarũ maiores nri putabãt q̃ lſis màdarent᷑ eoꝝ eternã
eẽ memoꝛiã. Inde poeta quidã nõ inſulſe dixerat.Eripiũt quẽeuis a moꝛtis dẽte
camene.Et nr naſo nũq;ᷓ ſe moriturũ oꝑe pᷣdaro putauit dicẽs. Jãq; opus exegi
nõ iouis ira nec ignes. Mec poterit ferrũ nec edax abolere vetuſtas. Et infra
omẽqʒ erit indelibilę nr̃m. Hirgiliꝰ q̊ʒ eurialo ⁊ niſo ſuis verſibꝰ eternitatem
ęlargiri poſſe putauit. ũ ait.Yoꝛtũati ambo ſi q̃d mmea carmia pñt. NMulia dies
vnqq; me moꝛi nos eximet euo. Hec ſiaccus alit ſenſit:cũ de ſeipſo dicit. Exegi mo
numẽtũ ere ꝑennius regaliq; ſitu piramidũ altiꝰ.Qð nõ imber edaxnõ aqᷣlo im/
hotens poſſit diruere:aut inumerabilis annoꝝ ſeries ⁊ fuga tꝑis nõ oĩis moꝛiar.
Decepti oẽs ſũt. Moꝛiunt᷑ etiã muſe:labunt᷑ e memoꝛia poetaꝝ ſcriptoꝝq; oim
duenis egregia oꝑa.Quot iã poetas cũ tꝑe nomẽ amiſiſſe putandũ eſt. NHibil eſt
ub luna ꝑpetuũ. Que pꝛincipiũ hñt:his qͥʒ finis ſuus eſt. iu viuũt qͥ l̃is conſe
crant᷑:nõ tñ imoꝛtales fiũt. Surgũt noue ſecte:fiũt noui lr̃aruũ caracteres: emer/
Znt ingenia diuerſa:q̃ oĩa tollũt:q̃cqͥd ante ſe fuit ineptũ putãt.Ecce nũc thurei
arum ⁊ grecarũ ⁊ latinarũ hoſtes:vt ſuis lr̃is locũ faciãt:nullũ libꝛũ alienũ eſſe
ſinũt.Hi nũccõſtantinopoli capta quis dubitet incẽdio queuis ſcriptoꝝ monimẽ
ta cõcedẽt. Nũc ergo ⁊ homero ⁊ pindaro menandro ⁊ oibus illuſtrionibꝰ poe/
tis ſecũda moꝛs erit.Nũc grecoꝝ phoꝝ vltimus patebit interitus. Reſtabit ali⸗
quid lucis apud latinos. At fateoꝛ nedqʒ id erit diut urnum niſi mitioꝛi nos oculo
dæꝛex alto reſpererit:foꝛtunãq; vel impio romano.vel apiici ſedi pᷣbuerit melioꝛẽ
Cũ ſede romana viuũt:moꝛiunt᷑ latine lr̃e. Sed hãc quo in ſtatu videamꝰ:ſuꝑſe⸗
deo dicere de cõſtantinopoli nõ de roma ſermonẽ inchoauimꝰ.Cum qua cadente
grecas interiſſe litteras ⁊ tolemus ⁊ angimur. Magnũ eſt hoc detrimẽtũ:ſᷣ̊ mul/
to maiꝰ illud ꝙ fidẽ xpianã H inui t i angulũ coaꝛtari videmꝰ. Mã qͥ totũ olim
oꝛbẽ occupauerat:iq ex aſia libiaq; ꝓfligata:neq; i europa q̃eſcere ꝑmittit᷑. Mu
tũ ẽ ꝙ tarcari thurciq; tenẽt:citra thanaym ⁊ helleſpõtũ. Saraceni qͥʒ apð hiſpa
nos regnũ occupãt:parũ ẽ qð in oꝛbe xpᷣiani nomẽ obũbꝛat.CTerrã in qua viſus ẽ
deus noſter ⁊ annis.xxx.⁊ ampliꝰhomo cũ hominibus ↄuerſatus.quã miraculis
illuſtrauit quã ꝓpꝛio ſanguine dedicauit:in qua pᷣmi reſurrectionis floꝛes apparue
rũt iã diu ꝓpter peccata nr̃a crucis inimici cõculcãt.erra bñdieta terra ꝓmiſſi
onis terra lac fluẽs ⁊ mel:ſcelerate gẽtis impio paret.En ipᷣam dei viuẽtis ciuita
t officinaſq; nr̃e redemptionis:ſanctaq; loca agni imaculati purpurata cruoꝛe

faraccnoꝝiã din manus pedeſq; polluerſt. An nõ ipᷣm xpᷣiane religionis ſacrariũ
ſanctũq; lectũ coculcãt machometi ſatellites:in quo ꝓpter nos vita no ſtra obdoꝛ
miuit in moꝛte. Rarolus magn?multo ſudoꝛe pꝛimũ terrã ill vendicauit:deinge
vditã recuperauit gotifridus.Ad quã retinẽdã etiꝗ conradus ceſar ludouicuſq;
rex francoꝝ nõ dubitarũt: coactis exercitibus in aſiã ꝓficiſci. Ac cũ poſtea nr̃i pᷣn
cipes deſidie ſe dederunt:neq; hieroſolima:neq; antiochia: neq; accaron in ptã-
tenf̃a remãſere Quicaͤg in aſia tenuim? turpiter amiſimus. Yu giẽtes victoꝛiã
machometo reliquimꝰ. Ingẽs iactura marimũ dedecus. Aerũ tolerabilius fuit
eiuitates quas inter hoſtes hbabuimꝰamittere q; his expelli vꝛbibꝰ:que nr̃o i ſolo
fundate rpianiſq; cincte fuerint. Quidẽ qð modo amiſimꝰ. Quiſpe regiã ciuita/
tẽ oꝛientalis impꝑi ſedẽ. Oꝛece gentis coluna: Secũdi patriarche ſoliũ. Heu late
patens rpiana quondã religio auõ coartaris 2 deficis ex quatuoꝛ maximis pa⸗
triarchis: 2 ſol?tibi roanꝰ ſupat. Quo pacto i ſcire potes: er qtuoꝛ colũnis qᷣbꝰ
oẽ ſtetit eccleſiaſticũ edificiũ tribus agemptis. Ex duobꝰ oculis alteruʒ atniſiſti.
Miſi diuina te miſeratio reſpicit:parũ eſt quod de tua ſi alute ſperemus. Quiſpe
thurcoꝝ imꝑatoꝛ cõſtantinopolitana potius victoꝛia: nõ vt pleroſq; veterum fe
ciſſe legimus deſidieſeſe tradidit. Sed perã mox aggreſſus vicinã vrbem. ⁊ a li⸗
guribus longo tꝑe poſſeſſaʒ in deditionẽ accepit. Claſſem qnam ſummꝰ pontiſex
nicolaus cũ venetis ac ianuẽſibꝰ ⁊ cathelanis in auxiliũ grecie ſtruxerat. Siue te-
eſtatibus actũ ſiue ꝑ ignoꝛãtiã locoꝝ inclauſaꝰʒ:ſiue alio quouis infoꝛtumio ma/
edefenſam vt rumoꝛ eſi intercepit:maximas ibi opes bellicoꝝ inſtrumẽtoꝛ vim

ſummã armoꝝ oĩs generis ingẽs pondus adeptus eſt. Puberes oẽs occidit. Lã

tiſq; nũc cladibus xpianũ populũ affecit: quãtis ante bac multis ſeculis in zudi⸗/
tũñ arbitroꝛ. Criplicẽ ille ſub vno the gerit triapbũ.nos triplici con flictu cõſterna
ti iacemus. F erũt qui de venetijs ad nos veniũt:o a luctibus plens eſſe:nullaq;
wmũ vacare merore. Hinc matrone inde vini nget Alle maritos alie filios alie
fratres deflent nulli nõ pꝛopinquus ademptus eſt. Pꝛiuatin ? publice lamenta
audiunt᷑.Cõſternatus ſenatus iã nõ pon ticã aut ſiriacã ſeu creticã ſolũ:ſᷣ adriati
cꝗ quoq; nauigationẽ amiſiſſe vident. Meq; ab re albanie parteʒ thurei tenent.
Quid ſi nũc victoꝛiã ꝓſequan t᷑. quo pacto cpureon haten tie durachiuz reſiſtet.
C ui cõſtantinopolis pax eſſe nõ potuit. Inde bꝛunduſium ex parte italie vicinũ
Quis tuebit᷑. Claudent adriaticũ ſinũ. Magna tactura veneti nominis:ſᷣ maioꝛ
rhianitatis: que ſupatis venetis: nõ habet ainpliꝰ maris unperiuũ. Meq; cathela
ni aut genuẽſes qᷓuis potẽtiſſimi ſũt: ſine venetis pares poterũt cẽthurcis. Sa
tis erit ulis affricanoꝝ moleſtias ⁊ afſiduos cõpeſcere im petus. quibus cũ per⸗/
petuis cõtentionibus agitant᷑. Mec mihi pie pater ⁊ acerba ⁊ miſerrima vident᷑
ex quibus babemus de pꝛeterito que doleamus:⁊ de futuro queti meam?. Ideo
wolenti condoleo. Res mala eſt: ſpes multo terioꝛ. Nidemus cladẽ grecoꝛum
Nunc latinoꝝ ruinas expectamus. Exuſta eſt vicina vmus. nüc noſtra pꝛeſto/
lat᷑ incẽdiũ. Qui ſunt iam medij internos ⁊ thurcos pard terre:parũq; nos bine
ate; inde diſiungit aquarũ. JImmin et iam noſtris ceruicibus thurcoꝝ gladius ⁊
nos interim inteſtina gerimus bella:fratres perſequimur: boſtes crucis in nog
craſfari ſinimus.Lbeutones cu tbeutonibus irati furiũt. Italũ fanguinẽ manꝰ
itala fundit. Heq; galli neq; biſpani inter ſe conueniunt. n ter finitimos viget
vbiq; ſimultas:immoꝛtale odium ⁊ male ſanabile vuinus. Opoꝛtunum thurco
rum ductoꝛ ſibi tempꝑus elegit.Luto grecos inuaſit: duzʒ latinos inter ſe diuiſos
accepit. Auferat ſibi mentem deus vadendi in nos vlterius: dum ſumus diſcoꝛ/
des.Heq; frater fratri. neq; ſilio pater fidit. Actum d nobis eſt niſi diuina pie/
tas adiumento fuerit. Sed vigilantibus atq; agentibus ſuperi fauent: ignaros
4 gtunt eiſ ſe gucn ſauet fruſtra diuinam petiuerit opem. Audentes foꝛtuna
iuuat:timentes neg Ugen teſq; pꝛocul abigit. Ob quas res licet ſanctiſfimum do
minũ noſtruʒ vniuerſuq; ſacri ſenatus oꝛdines 24 reipublice xpᷣiane falutẽ ſum/

ſoraß
ce

,

e
64
405
0
1
37

6
4
0
/

mi põtificis:expont mala qᷓ paſſa ẽ mõ x

foꝛtaſſe pᷣſumptuoſe.ſᷣ traxit me feruoꝛ animi

mo nunc ſtudio intentũ ſoꝛe congag: inarmope tamẽ opfarẽ boe tꝑe vꝛam pꝛu⸗
dentiſſimã dignitatẽ eſſe rome. Scio currentẽ equum calcaribus vꝛgeretis:neq;
vllã in tãto negocio negligẽtiã pateremini. Nũc iſtũ nũc illũ cardinalẽ alloquere
mini. Meq;ʒ apoſtolicas aures ſineretis eſſe quietas. Sperarẽ veſtra ſolicitudine
bꝛeui ꝓuiſionẽ fieri: qua nõ ſolũ aduerſus inſideles xpᷣiana res defendi.ſ ſuis in
ſedibus thurci queſiti:cõteri atq deleri poſſent. Puto aũt in tãto negocio aut re
uocabit᷑ ad vꝛbem veſtra dignatio cõi vtilitati coſultura:aut certe iubebit᷑:ſuſce
b legatione germanicã gentẽ ad ſuccunredã labenti fidei excitare. ſi neutrũ
oꝝ fieret licet ego mineru inſtruere pᷣſumꝗ.optimũ tñ factũ putarem vltro di/-
gnitatẽ vr̃fam ſummo põtifici ac ſacro collegio lras dare:vt nũc in tanta reꝝ aſpe
ritate totis aſſurgant animis: Meq; pecunijs neq; pſonis ignoſcãt. Dum noua
ſunt vulnera remediũ qrant:ueq; putreſcere ꝑ incuriã ſinant vulnꝰ. Nocẽt reges
⁊ pᷣncipes incertũ aliquẽ locũ:dicãt cõueniẽdi diem:mittãt legatos de latere ſũ/
enst! 6mõ xpᷣiana reſpublica:monſtrẽt q̃ futurs ti-
ment᷑ picula:ꝓuidẽdi modos aperiãt:int᷑ xpᷣianos aut pacẽ aut induaas belli cõ
ponãt.Crucẽ cticetreaiſione pegelto polliceant᷑: Intonet aplica tuba:nibil
negligat: nibil boc tpe omittat.Mõ eſt mibi dubiũ:ſi loc?rebꝰaccomodus noiĩet᷑:

— „

an reges aut veniãt aut mittãt. boniſq; animis hoc fidei negociũ nnlectan Ego
m

qͥdẽ ia ceſari nõ clãculũ:ſed in publico cõſilio & hac ipᷣa reno pauca vᷣba feci.
ueni mentẽ ei?⁊ volũtatẽ ⁊ apꝛime ardentẽ.Sane multi ex ſenatoꝛibꝰq aderant
dũ me boꝛtãtẽ. Ceſarẽq; rñdentẽ audiuerint:vberes lacrimas emiſerũt.Aidiſſe/
tis ſenes venerãda canicie ſuas man?ꝰ in hac expeditionẽ ꝓmpto coꝛde offeren/
tes. Et qui ſe moꝛi beatos dicebãt ſi militantes aduerſus impiã barbariẽ cade-
rẽt. Taceo robuſtos viros ⁊ feruẽti ſanguine iuuenes.Quibꝰ vniꝰdiei moꝛa in ta
li negocio annus eſſe videt᷑. Arbitroꝛ ⁊ in alioꝝ pꝛincipũ curijs itidem inueniri.
Meq; renẽſiũ nobilitatẽ negg Fallon magu animitatẽ:neq; pꝛudẽtiã italoꝝ:neqʒ
biſpanoꝝ foꝛtitudinẽ aut angloꝝ audacig in tali neceſſitate defuturã: vel rõ ſua/
det vel animꝰtimet.Quiipe bohemos:bũgaros:polonos:ipᷣa loci ꝓpindtas ad/
monebit: fiet mibi credite:fiet coi om niũ rpianoꝝ paſſagin:ſi romani potificis Hᷣ
tpe ſurrexit auctoꝛitas ac bonoꝝ pᷣdicatoꝝ. Inter quos eẽ vr̃am pietatẽ cõe iudi
dum babet:fideles ac diſerte voces in fines oꝛbis terre ſonuerint. Heq; neceſſa/
riũ erit de matathia vel alijs exempla ꝓponere:qᷣ ꝓ paternis legibꝰ cũ paucis ad/

uerſus hoſtiũ inumerabiles copias pugnado vicerut.Eſt terra nr̃a fecũda viroꝝ
foꝛtiũ:exercitũ innumerabilẽ cõponere põt.Robuſta iuuenũ pectoꝛa ĩ armis ba-
bere:ſiue viros ſiue equos ſiue arma rcqᷣras:ſuꝑioꝛes xpᷣiani ſũt thurcis:nibil eſt
Z nobis obſit:niſi vel negligẽtia vel diſſenſio nr̃a.Siue mari ſiue terra pugnan
ã ẽ:velimꝰſolũ:victoꝛes erimꝰ. Sola quõdã italia greciã a ſiã libiꝗ egiptũq; ar-
mis vicit. Quid nũc adiunctis germanie gallieqʒ viribus agat. Scimꝰ maioꝝ no
ſtroꝝ memoꝛia quotiẽſcũq;ʒ latinoꝝ vires cõöᷣuenerũt oꝛientaliũ populos cõtre/
muiſſe:ſemꝑq; nros exerotꝰ remęaſſe victoꝛes.niſi foꝛſitan aliqũ peceatis popu/
li deꝰiratꝰvel peſtilẽtia nr̃os vel fame cotriuit. NMã marte mamiſeſto ſemꝑ victo/
nia penes latinos fuit. ſi nic bonis animis xpᷣianꝰpopulꝰ.nõ tetre auaricie cãᷓᷣ
nõ inanis gloꝛie cupidus:ſᷣ dei ſolũ zelo accenſus: fratrũ ſalute:o lege xpᷣi:pꝛo
augmẽto catholice fidei ſumpſerit arma reſpiciet nõ ẽ dubiũ ex alto dñs plebem
ſuꝗ letuſqʒ ſuꝑ filijs hominũ bereditatẽ ſuꝗ tuebit᷑:ac nõ ſolũ de thurcis ſi ꝑſeue/
rantes erimus.ſ de ſaracenis quoq; ceteriſq; barbaris gentibus.victrici dextera
ſim triũphũ nobis elargiet᷑.Hec habui q̃ nũc dignationi veſtre cõſcriberẽ nimis
0. axitn. mimi ſimulq; putaui dignitatẽ vram q́/
cũq; a me dicunt᷑ in partẽ acciꝑe melioꝛẽ. Nalete in xpᷣo meiq; nõnũq; veluti fi⸗
delis mancipij memoꝛiã habete.Ex greʒio ſtirie ad bauaricũ vocant.xij.l.au

„ ⸗*

. mototielees. . piſtola. clvj.

. R

Heas ⁊7. dño cardinali firn ano. Reuerẽdifnme in rpo pĩ ⁊ dae nn colẽ⸗
diſime poſt bumilẽ recomẽdationẽ. Aenit ad me latoꝛ pntium geoꝛgius
mayer. nter ꝛainis ee maneeenr e ene mihi ꝙ ipᷣe als
cupiẽs dictũ ꝛdin⸗ intrare ac ꝓfiteri falſo fratnibꝰipſiꝰoꝛdi
xit. Seinde receptꝰ in religione:negleci ininoꝛibꝰ ag ſubdyaconatũ: dyaconatũ:
⁊ pᷣſbꝛatꝰ oꝛdies pmouer iſe fecit piuq; miſtrauit iilł. Suſcepit tñ poſtea mioꝛes
vt ait oꝛdines ab epo curcenſi. Nec diſpenſationẽ ſi. E ſſis brlnuiet. Sug 67
bus rebus nũc triſtis ⁊ dolẽg.vt ſibi de remedio diſpẽſationis opoꝛtune ꝓniderẽ
lacrimãdo me rogauit.qð cũ ſibi genegarẽ qꝛ facultas mes adig ſe nõ extedit.De
tiuit vlteriꝰ ſibi vt ↄſiliũ qͥd acturect pberem. Suaſi g; ei vt ad romanã curiaʒ ſe
ꝓferret: ibiq; peccatu ſun defiens miſericoꝛdiã peteret. Ait id ſe libenti gio factu-
ru. cũ de licentia ſupioꝝ ſuoꝝ id agere nõ poſſet:petiuit vt ſibi auctoꝛitate lega⸗
tionis meeillã ſibi ↄcederẽ. Interrogaui cur licẽtià nõ poſſit a ſuis maioꝛibꝰ bie
dixit qꝛ vel lẽt ꝓfectionis cam agnoſcere.qua ſi eis aꝑiret cert?ꝰect.qꝛ ab eis ex oꝛ
gine repelleret᷑ cogeret q; geinde ꝑpetuo medicare. Motus hac rone dixi nie ſi
bi licẽtiã ei dare quatũ poſſes.quatũq; mea ſeſe facultas extenderet:atq; has lit/
teras in eiꝰrei teſtimonin ſibi coceſſi.Suſplico igit᷑ vꝛa dignatio eũ recõmiſſũ ba
beat ſueq; neceſſitati ſubueniat. Exqͥ voles ad coꝛreuerſus peccata ſua xeſlet. pia
mater ecclia nõ claugit redeutibꝰgremiũ.neq;ʒ moꝛtẽ peccantis ſᷣ ↄuerſionẽ qrit
Cupio pᷣces mee ſibi apuq vign⸗ tionẽ vam ꝓficue ſint. Hec alia ſuꝑ hboe modo
De nouitatibꝰparũ partin nibil habeo qð ſcriptura dignũ putẽ. Ha ſilere cuncta
vident᷑. Pacẽ babemus ſ incertã de tburcis. Yuerũt bic nuꝑ hoꝛrenda noua ex
raſtia atq; etiã ex venetis miſſa. Fuitq; vebemnẽs rumoꝛ cõſtantinopolim pditꝗ

—

claſtẽ xpᷣianoꝝ amiſſa.perã tburco traditã. Id ceſani ⁊ oi cune ſue moleſtiſſimũ
ęrat.Quẽcadinodũ ſanctiſſimo dño nr̃o ſuꝑ eon kpoce n5 bſ6 eplam aiſene
Mũc felicioꝛa relata ſũt:aut non taaſpera nona.Hicit᷑ em̃ pᷣſiqiũ dñi nfi intraſſe
ↄſtantinopolim ac regiã vꝛbẽ deenſe ene⸗ Vercieas tñ nonullas naues. Itae
inẽte qetioꝛi ſumꝰ.Ceſar ad inquirendũ verũ nücios miſit.quos ꝓpe dies expe/
ctamus. Oc bobemia bec ſunt qͥ cupio ſanctiſſimo dño nro fieri nota. Rex la di/

flaus ad feſtũ micbaelis eo ſe ituꝝ receptutũq; regni vyadema ꝓmiſit. Geoꝛgico
nẽ regni gubernatoꝛẽ vſq; in diem coꝛonationis ⁊ vltra ad ann recepit. Cõpa/
ctata vt aiũt cũ baſilieñ.olis cõcilio facta ofirmauit. atbolici in regno male mo/
tis ſũt dolentq; ſe geoꝛgicani vtriuſq; ſpeciei fautoꝛi comiſſos.Canonici capituli
pꝛageñ.ad mi ſcripſerut vocatos ſe ad coronationẽ vicẽtes dicũtq; ſe neſcire qd
agãt. Si nõ eũt timent reg indignationẽc᷑.ſi ꝑgãt foꝛmidãt inſidias gubernaton
2 rocbegane. Vlerent q; ne cogaut᷑ cõpactata recipe ⁊ rocheʒanã i aſchiepᷣm ad/
mittere.petũtq; ↄſiliũ meũ qꝛtẽpus adhuc longũ E,Scripſi eis velle m de tali re
S. d. ufin ↄſulere. Ideo bec ſuſplico dignemini pietate aplice nota efficẽ vt ſua
ſapiẽtia ꝓ ſuo arbitrio Sautdent. Hutare bonũ eſſe capitulo ecclię pꝛageñ.in pilʒi
na cõmoꝛãti.vnũ bꝛeuè ſcnibi. ꝑ..n. in quo madaret᷑ illis ne quid in facto cõpa-
ctatoꝝ ad cuiuſuis inſtantiã attẽptarẽt. Id ſufficeret eis pꝛo excuſatiõe. Poſſet
aũt hoc bꝛeue virigi Reuerediſſimo dño meo ſancti petri ⁊ is vlteriꝰ facili moge
ad pilziud trãſmitteret. iec cũ fiducia ſcribo. R. dignatiõi vie qua reb pijs affe
es naemlgoEbi ma ſp S in mee d gnanonis veſtr reuerediſſime ⁊ illi ſer
nire. Ex gretð die.xxvij.iulij. Anno. D.cccclij.· R lan
Conißt no agen eradu ſehabest. — iſtola. clvij.
Meas ⁊c.ecano ⁊ capitulo ecdie pꝛageñ. Aenera hiles vini amici hono
rãdi. Lr̃as vr̃as accepimꝰ magnaſq; illas mentiũ veſtraruʒs fluctuationes
cognouin. qᷓ nos impñtiarũ nõ ſine cà exagitat ⁊ ſup quibꝰ nufm oſilium
petitis. Reſpongebim bꝛeuiter pꝛudetie vꝛeqᷓ multa ex paucis cõpꝛehegere no
uit.Affecti fuimꝰ ſemꝑ ecdeſie veſtre.vtinã potuiſſemꝰaliqñ vt optauim illi p⸗

Ocfſſe.Certe mimi ad ꝑtes iſtas ꝑ.S.d.n.anno ꝓxime pᷣterito:ſperauim bobe⸗

nis accolitũ ſe eſſe di

mio intrarè. ad quã regionẽ legati de latere fanete ſedis apnce auctoꝛitatẽ habin/
mus ⁊ adbuc habemus.ſed interciderũt aliaua impecmẽts ter que noſtro de/
ſiderio locꝰeſſe nõ potuit.neq; nũc in bis terminis ſum vt cñ ereniſſimo rege la/
diſſao ad coꝛonationẽ eius tranſire poſſumꝰniſi aliud ſanctitas dñi noſtri nobis
iniũgeret:cuiꝰmãdatis parere cogeremur. Optaremus añt veſtri cauſ a id itine⸗
ris aſſumere vt vobis aſſiſtere ⁊ veſtris rebꝰↄſulere poſſemꝰ.At ſi nos nõ venie/

mus de qua re nullũ mãdatũ habemꝰ:foꝛſitan alius veniet ex diſpoſitione roma⸗

ne ſedis cuiꝰdirectio ⁊ auctoꝛitas vobis vtilioꝛ erit qᷓ; noſtra eſſe potuiſſet. Atqʒ
bec ad ea dicimus qᷓ noſtrũ in bohemiã trãſitũ reſpiciũt. Nũc ad cõſiliũ qð peti
rñdere ꝑgimꝰ. Gꝛauis res ⁊ ardua que nobis ĩminet ⁊ maioꝛ e;t nos dirigi poſ⸗
ſit. Scimus vos eẽ pꝛudentes nec dubitamus:ex duobus malis quin id recipiat

quod minus poſſit nocere.Zamẽ aliqua ꝓ captu nr̃o bona fide ⁊ ſincero dicemꝰ

aio. Sane ꝑcipimꝰ in vtrãq; partẽ vobis iminere pericula. Siue pꝛa gã intretis
vocati ſiue recuſetis ire. Si pergitis duo pericula inſtat. Anũ ne ꝑ inſidias ad

uerſantiũ in moꝛtis aut carceris incomodũ rapiamini. Alterũ ne cõpactatis cõ/

ſentire ac rochezane electioni ſubſcribere cogamini. Magna ſüt hec ⁊ animi coꝛ
poꝛiſq; diſcrimen in ſe babent.At ſi vocati nolitis ire: cõtẽptꝰ regiꝰ opponi vob

poterit:multa ↄ vos dicent᷑. Foꝛſitan ⁊ in locñ vrm lij ponent᷑:⁊ implebit᷑ nobi

lis eccha ſciſmaticis ⁊ bereticꝭ miſtrꝭ. Quid h̊ ↄſulamꝰ: ſane beremꝰ timemuſq

ne ſille voꝛaginibꝰimergẽdũ cupiger euitare caribdim. tcũqʒ ſit illud nob pᷣma

frõte ſuadẽqũ videt᷑. Si vocat vos regia ſblimitas nõ exiſtim amꝰ declinãdũ ĩpe-
riũ:ſᷣ petẽdũ ſaluũ ↄductũ ad tpᷣs nõ bꝛeue:q̃ recepto potert aliqͥ vrjm intrare pꝛa

gã: ſꝑ alidbꝰ extra manẽtibꝰinuenie apud regẽ multos bonos viros.q cauſe vie

aſſiſtent: infoꝛmabitis ↄſiliarios eius ius veſtrue dicetis. Credimꝰ equidẽ plures
erũt cauſe vĩ e effecti:qᷓ; rocbezane. Neces putamꝰ vos ↄpelli ad rẽ aliqua iiuſtã
⁊ cõtra ſtatũ eccliaſticũ dũ publice ſecuritaſlr̃as babebitj. M ſi vobis aut de ro⸗
chez ana in archiepᷣm recipiẽdo.aut de cõpactaſtamplectẽgig verba fiant: poteri/
tis vos ſo ad dm noſtrũ papã referre dicẽtes. M ſine eiꝰ ſpali mãdato nihil in
talibus vos agere liceat. ⁊ ita vobis cõſulimꝰ. Neq; nũc aliud dicendũ videt᷑:niſi
5 rogamus vt foꝛti aio temꝑtatiões ꝑferatis:qm̃ virtus in aduerſitate ꝑficit᷑.
los tñ hec que ad nos ſcripſiſtis ſanctiſſimo dño noſtro cũcta ſcrivſimus.Supꝝ
plicauimuſq; ſue ſanctitati vt de vobis vraq; fidelitate paternno moꝛe cogitet.ſpe
ramus aliquid ſua ſanctitas meditabit᷑: quod ad veſtrũ ac regni veſiri oſolatio⸗
nẽ ꝑtincat. Nãetſi nũc ſuꝑ renagrer r ictis multa diſponere hʒ.nõ tñ oꝛtho⸗/
doroꝝ qui ſũt in bobęmia oblit?eſt. pᷣs dñs noſter vos tueat᷑. VHalete ⁊ in diui
na ſperate miſericoꝛdia que pꝛeſto eſt cũ ſinceritate adeã recurrentibꝰ. Datũ in
gretʒ ſtirie die.xxvij. Julij. Anno quo ſupꝛa. DW „
Hoꝛtat᷑ foꝛtit᷑ aduerſa ecclie tolerare. iſtola. clviij.
MHeas dño wenceſlao de crumnau decretoꝝ doctoꝛi:decano ⁊ adminiſtra

toꝛi eccleſie pꝛageũ. Aeuerabilis ⁊ eximie do ctoꝛ amice honoꝛande q;uis
lr̃as veſtras libenter accipimꝰ.q̃ veſtrã mem oꝛiã recentioꝛem nobis fece

rint. contenta tñ earũ inuiti audiuimus:quippe dolemus eccleſie veſtre inſignis

negocia nõ bene ac votiue ſuccedere.ſimulq; vobiſcũ timemꝰ ne peioꝛa emergãt

Hoꝛtamur aũt vos:qñ vocati eſtis in arcẽ ſolicitudinis.vt foꝛti pectoꝛe cũctis

cellis reſiſatis.vt vim oẽm aquerſantis inimici ſolido ſcuto fide repellatis: aſſi
ſtet vobis dñ̃s:⁊ qᷓuis vꝛgeri ventoꝝ turbinibus ſus nauẽ patiat᷑. nõ tamẽ ſinit
ſubmergi. Cũ magis tribulat᷑ eccleſia:tũc foꝛtioꝛ aſſurgit.Cõfidite in dño ⁊ virili
ter pugnate p cqᷓ dei. Dabit᷑ victoꝛia legitime pugnatibus: Seribimus venera-
bili caplo vꝛo.qͥd nobis in rebꝰ vris ex vſu videat᷑.Quia legetis vna cũñ capitulo

nfras litteras.nõ eſt cur verba repetamus.Cõpatimur veſtris laboꝛibꝰvellemus

⁊ cõſilio ⁊ auxilio eſſe.ſed tantũ facimꝰquantũ poſſumus.Scripſunꝰ dño noſtro
9 5

ſperamꝰſanctitatẽ ſuã res vr̃as minime neglecturã.Qu nobis reſceribent cura⸗
bimꝰ vꝛe pꝛudẽtie nota facere ⁊ vbicũq; poterimꝰta vꝛepſone q; memoꝛabili ec-
cleſie pꝛagen.vſui ſtudebimꝰeſfe. Rogamꝰnos magnificis ↄñis de roſenberg:pa

tri ⁊ filis quoꝝ memouã colimꝰ ⁊ obſeruamꝰ cõmedatos facia᷑ ⁊ ad vota eoꝛuz3ʒ

offeratis. Aalete in xpᷣo optime.Ex gretʒ die.xxvij. Inlij.Anno quo ſupꝛa.
Dux venetũ reddit certũ imꝑatoꝛẽ ro/ 6E iſtola. I ⸗
manũ declade conſtatinopolitang. EEEP HE X.
Ereniſſimo ⁊ excellẽtiſſimo dño dño Friderico diuina fauẽte clemẽtia ro

manoꝝ imꝑatoꝛi ſemper auguſto ac auſtrie ſtirieq; duci ⁊c. iluſtriſſimo.

Franciſcus foſcari dei gra dux venetiarũ ⁊c. Recomẽdationẽ ⁊ ꝓſperoꝝ
ſucceſſuũ incremeta. Hibil nobis attulerũt noui ſereniſſime pꝛincepo littere vẽe
ceſarie maieſtatis ſi quẽadmodũ ipa ſcribit:graui moleſtia ac meroꝛe cõmota ꝑ⸗
ſtiterit cũ pꝛimũ innotuerit ſibi acęrbũ ⁊ hoꝛꝛẽdũ nouũ vꝛbis cõſtãtinopolis quã
ꝓfidiſſimi theucri magna xpᷣianoꝝ ſtrage ſuo imꝑio ſubmiſer̃t.Eſt ſiquidẽ caſus
iſte infelix:tãtũ magnifaciedus.vt nil ſupꝛa tꝑibꝰnr̃is ↄtingere potuiſſet.At qi
vra ſerenitas neq; em̃ indigne cupꝑe videt᷑ eiuſce nefãde rei ſeriẽs nobis certiꝰ ac
geichlarn kalige rſ bec referetes voloꝛẽ ⁊ amaritudinẽ renouemꝰ: vt tñ maie-
tati vꝛe moꝛẽ geramꝰ/nũciamꝰeidẽ:imꝑatoꝛẽ thurcoꝝ qͥ cũ maxima potẽtia in/
credibiliqʒ apparatu fra mariqʒ õ vꝛbẽ oRanenzopolttans caſtrametatꝰ erat die
xxix.maij pᷣteriti:ciuitati ibi quã circũquaq; obſeſſaʒ tenebat oiq; toꝛmẽtoꝝ belli
coꝝ genere debellauerat:maximũ ⁊ acernimũ bellũ itulit. Candeq; eã die ipᷣa ine
numerabili xpᷣianoꝝ cladę ſubegit:rẽq; vtiqʒ obſcurã:calamitoſaʒ ac xvᷣiano no/
mini ſũmũ imodũ ꝑiculoſam.Hec ſi quidẽ noua:vtinã taʒ falſa eſſent . nitniuz
vera ſũt. MNaã ea accepimꝰa capitaneo galearũ nrarũ nuꝑ buc regreſſo:qͥ ad illud
viagiũ ↄſtantinopolis ⁊ vomanie cuʒ nonullis nf̃is triremibꝰ: inoꝛe mercatoꝛio
pꝓfectus erat. Qui ve cũ eiſdẽ galeis ad tutandã vꝛbẽillꝗ vſq; ad vltimũ eꝰ exc/
Qiũ cõſtãs ꝑmãſit:ita vt magna ꝑs boium:triremiũ earũdẽ male xierit. Hã ꝑtiz
trucidati partim in miſerabilẽ captiuit atẽ abducti ſůt. Multi q́; nobiles ciues ⁊
mwercatoꝛes nr̃i qͥ in ea vꝛbę aderat cũ facultatibꝰ⁊ bonis ſuis magni valoꝛis aut
gliadio pierũt aut ad ſeruitutẽ ipᷣaʒ crudeliſſimã deuenerũt:nec abſq; magno ere
edimi poterũt. Preteres ſubinde nũciatũ ẽ.teucrũ ipᷣm occuꝑaſſe cuitate pęre.
⁊q dã alia loco finitima cũ magno vxpᷣianoꝝ excidio Oe qua tñ re aliã certioꝛeno
tiaã nõdũ accepimꝰ. Enimuero pnceps excellẽtiſſime. hoſtis iſte truculetiſſimus
adept?ẽ vꝛbẽ pᷣcipuę.Cõſtãtinopolis nobiliſſimã.⁊ tq rõneę ſit: q; ex alijg dignis
oↄgitionibꝰ aptiſſimã ⁊ mirũimmodũ accõmodatũ ad potẽtiꝗᷓ ſuã augẽdã:ita vt
vbiq; terra ⁊ mari de hoc potẽtiſimo hoſte ſit plurimũ dubitadũ.Et ꝓfecto niſi
xpᷣiane potetie alit᷑ excitẽt: ⁊ buic moꝛbo validis ꝓuiſiõibꝰoccurrãt. anqᷓ vlteriꝰ
pꝓlabat᷑ vidẽ videmur magna picula incũbere toti xp̃iane religiõi. Quib nõ faci
ie iepianie Polnibeb eſtere. Daen int ducali palatio die.xxvij.mẽſis
Sung intedẽs iconomo inſtruit᷑ qͥd agẽdiũ. ola. clx.
rimie toctoꝛ fili cpariſſime. Sex mẽſibꝰ poſtq; ſenis ſcripte fuert:reſtitu
te ſũt nobis littere tue:q̊s lʒ veteres:tñ auide legimꝰ: cũ loqui tecũ quem
peabem'chariſfunũ videmur. Eſt nobis voluptati ꝙ athoniaʒ tibi placere
gis:ſuoſq; moꝛes laudas:ſperamꝰindies acceptioꝛẽ tibi futurã:ſi mõ veſtigia pa

rentũ ſecuta fuerit. HMãq; vt de ſoꝛoꝛe nra taccamꝰin qᷓ coõmẽdãda poſſet nos fai
lere ſanguis.Ouis bartholomeo pꝛe modeſtioꝛ:qͥs ſuauioꝛ:qs amãtioꝛ:vtinam
iuueneſceret ho ille. Sed nimis ia ſenio ↄfectus ęſt.Oia pꝑ etatẽ labunt: animus
qᷓ fit tpe debilioꝛ. Juueneſcũt tñ in filijs ⁊ quodamodo renaſcunt᷑ hoĩes.qñ ha-
ternos babit? ſepe liberi refertut.enes qͥd dicere velimꝰ:athoniã ſua virtus ⁊
imitatio paterna nõ ſinet nõ eſſe grata. Hec plura de bac. ve vicario cognouimꝰ

ſenpts ſũtate ⁊ a vno gregoꝛio: qi bꝛeui qd vos redire ſtudem?:mõ ẽ cur ink⸗

neg
mor

lat
moe
ber
nas
gten

2

Nce⸗

Uee
N

ſuꝑ eo dicamꝰ. Habet dñs gregoꝛpmentẽ nr̃am. Multa tolerare oz beics cõpa
ti q́ᷓ alterutrũ ↄuen it. Cuiq; ſun viciũ eſt viuẽdũ ſine ſocio fuerit q vitiũ habenti
noluerint cõuerſari. HMeq; coꝛpa ſine macula:neq; animi ſine menda repiri facile
poſſunt. Cu dno bartbolome⸗ ꝓcuratore cupimꝰ coputn fieri:ne cũ venerimus
eürei curaã babeam?:nouimꝰ eũ bonn eſſe viru. Sz nemo eſt qͥ nõ ege adiutoꝛe
deo te boꝛtamur cũ ꝑ occupationes iʒ ſupintẽdas domui noſtre. De frumento
epe mentẽ noſtrã intellexiſti: credimꝰ vos 6 melioꝛa ſũt agere viuimuſq; aio ce⸗
tioꝛi dum te curare ſimul cũ manna res noſtras intelligimꝰ. Cõömendamus tue
ſidei matrẽ ⁊ ſoꝛoꝛes nepoteſq; ac nepꝑtes noſtras. Bartholomeo ſocero vt nro
noie multas ſalutes dicas bonũq; anim facias opt amꝰ: que loco patris habe
mus plurimũq; eeviohtam⸗. Francilen er filin ſaluere iubem?. Antoniũ ne/
potẽ ſi qñ errat:acriter coꝛripito ⁊ ad ſtudiũ incendito. Amicis nris.d. mariano
loʒino:geoꝛgio andrentio:franciſco patricio:thomaſio ⁊ anthonio ac guidoni pi
Zolnang tediat nra vice ſatlutes vicere vale optime. Ex grezio die. xiij. Julij
nno quo ſupꝛa. S — OI PI
Rata habet facta ab amico noie ſuo. . Epilſtola .Clxj.
Mheas ſenen. eps dno frãciſco de tholomeis canonico ſenẽſi. Aenerabilis
⁊ eximie coctoꝛ amice ⁊ frat amãtiſſime. Zuas lĩas poſtqꝙᷓ ſenis date ſũt.
Sex mẽſib? accepimꝰ. In qᷣbꝰde collatione auuſdã eccle mẽtionẽ facis:
cupiſq; tuũ ꝓbari factũ.Quid ni ꝓbemꝰ:aut qͥd a te fieri põtnõ ꝓbatu dignum
placẽt nobis oia quę facis:la-damus ꝓbamu q; ſingula. Haetſi rõnẽ facti nullã
afferas. vides quatũ virtuti tue tribuinꝰ: ipa nos auctonitate moueres. Habeto
bonũ aim nõ eſt cur tua geſta reſcindere cupiamꝰ. Aiuerem? auippe ſecuriores:ſi
te vices nras ſemꝑ ducere ſciremꝰ:tibi nach nibil boneſtate ? aiaꝝ ſalute nouimꝰ
e antiqus.Sed mittim bec qm̃ ppe viẽ te viſere atq; amplecti ſperamꝰ?. Interea
cupim? reuerẽdo pꝛi nouello epᷣe greſſetano mẽdatos nos facias:cui ꝓmotio/
nẽ auide intelleximꝰ:etſi nemo ex nris de re illa nobis ſcripſerit. Aicariu noſtruỹ
tue charitati acceptũ ee cõmendatũq; cupimus.Cui cũ nouiſſime ſcripſerimus:
nõ fuit mõ neceſſa rin ſt̃as multiplicare. Qale ⁊ noæ ʒins. ⁊ nra cura vt ſoles: ſci/
toq; te nobis eẽ charifnimũ. Ex grezio ſtiriẽſi die.xiij. Julij. .cccclii.
Ald nicolaũ qntũ pötiſicẽ ſummũ de dade vniuerſalis cccleſie orthodoxe ⁊ de
ſitu ⁊ fertilitate hũgarie ⁊ & aduers pꝛutenoꝝ cruciferos oꝛdinis theutonicoꝝ
Muitus quide beatiſſime parer aduerſa ſüt ſcribo: ſʒ cõpellit me debitũ
aoſfficij mei qui iuſſu pietat vꝛe germaniã incolẽs: qcuh; accidũt ſiue ſecũ/
de ſiue aduerſe ſortis nouitates. Aolico teneoꝛ culmininolas facere. Sa
neꝑ hos dies noua res in hũgaria exoꝛta eſt: ꝙᷓuis mala 2 aduerſa pac boniſch
moꝛibꝰ?:tñ ſatu digna ⁊ admirabilis. Quã vꝛe ſcitati referre bac epla bꝛeuiter in.
ſtitui.HNuũgaria ſicuti vꝛe beatitudini ↄſtare nõ ambigo: ⁊ vltra ⁊ circa danubin
latiſſimas terras occupat. Quod citra danubin eſt: oliz panonia fuit: q ab oꝛiẽte
moeſiã: ab occidẽti noꝛicu babuit ſeptẽtrionẽ ei danubauſtrũ illirici mõtes exce
pere. Quo iſidoꝛus magno erroꝛe vt mibi videt᷑ decept? apẽninos vocitat. Quę
trãs danubiũ bũgaria iacet..S ſcithie pꝛiPerat: duaiq; getes babuit gepidas

ptermini germanis fuerut dacos. Mõ q nic vaci vocat᷑:quoꝝ tex aq occeanu
kennanien int᷑ ſueciã ⁊ ſaxonia latiſſimo regno:s paluſtni potit᷑. Mꝗ hi vanime
ius atpellant. Sed qͥ ea loca tenuerũt ꝗᷣ nũc tranmnluani occupat vicina tartar?
in coꝛone ſpeciẽ moͤtibus cincta. In bac parte hũgarie:que gipidarũ fuit adbuc
gerritoꝛi eſt: quod ſepuſiñ apellant pꝛo gepudgio. vbi aaue fünubaber in quo
merſa ferri materia in cupꝛu vertit. gieba illicfrumenti ferax. Auri ⁊ argenti vi⸗/
nites vene multũů pecoꝛis aer ſalubꝛis: terra optimmis coͤparanga niſi ſua ſe vber⸗
tate conuperet. Nerũ iatrones ex omnibus ꝓuineljs g aircuit vepulſob in e

inuitat fecũ clitas. Illic em̃ velut aſilũ impunita babeant: oẽs qui otto vl pt
ſflagiciũ vel pter ſeditiones exulat: armati ſeſe eluͦt. Cenſualeſ ſibi cele
reddũt.Sepe illic dũ ſigiſnudus imperauit latrõibꝰ receptacula patuere.
alberto ceſare raptoꝛibꝰea regio caruit ſub rege polonie pax miſer incolis igno/⸗
ta fuit. Hiſchꝛa bohemus nõ alto loco natus: multa vi animi ⁊ coꝛpoꝛis eã pro⸗
uinciꝗ:magna ſibi ex parte ſubegit: multa ibi pᷣlia varia foꝛtuna cõ ecit. Sepe cũ
paucis magnas boſtiũ ſuoꝝ copias fudit ſepe victoꝛ raro victus. Landẽ büga⸗/⸗
rie ꝓceres ipſumq; regni subernatoꝛẽ moꝛtuo rege hotonie pacẽex ſe petere cõ/
pulit. Ciuitateſq; regionis illius viutine ac miſerane eſeruitut iugo cõtriuit.Mo
uiſſime aũt cũ ladiſlaꝰalberti fli pacernu regnũ ſuſcepiſſet. Giſcraq; data pecu-
nia ſepuſinis opidis cedere ſuaſi et: ſpes erat quieturã terrã.atq; poſt nogis bel
Ki calamitates dulcis tandẽ ocij ſuauitatẽ fruiturã. Sʒ minime ita viſuz e ſuꝑis
Mouꝰlatro noua pᷣlia miſcet. Mempe int montes ⁊ ſiluas:q;ᷓ poloniã bugariaq;
diſterminãt.diu ſatrocinatus eſtbobemus quid obſcura domo vilibuſq; parẽti
bus oꝛtus:ß audax bõ manu atq; ngno ꝓmptus laboꝛis patiẽs:piculiq; cõtẽ/
pto:cui: tmulca facinoꝛa referunt᷑. ni cuz ſericeã dyploigem dño cui ſeruiebat
oliz furat? ect: cognomẽto eramit aſppellat? eſt: qd latine vilioſũ ſericũ ſonat. Hic
poſtiᷓ giſcrã ſepuſio amot ũ augiuit: terrãq; milite vacua agnouit: cõgregata nõ
pua iatronũ manu quaſi in ei? locũ ſuffectus egionẽ inuaſit:vuabuſq; arcibꝰ na
tura ⁊ arte munitis:pꝑtiʒ vi ptim dolo receptis:mox ruriculos in aptis villis c0/
moꝛates.ferro atq; igne eterritos: miſtrare victui neceſra ria pecumas dare mẽ-
ſtruas ad oẽmq; nutu pᷣſto eſſe coegit. Cũq; munitiones aliqͥt locis opoꝛtunis cõ
ſtruxiſſet atqʒ in his p idia collocaſſet: iuitates q munitas ſibi tributarias red/
didit. Oeinde aſtutus bõ qꝛ in potẽti regno diu craſſan ſine magnis copijs:ſe nõ

voſſe intellexit. Ad ingenin bobemici reces. pulchzã fallaciã comẽtus . qua la

crones vniuerſos ex ꝓximis regionibꝰ ad ſe traberet. Omnibꝰ em̃ qͥ ſub eo mili
tare vellent:ſtipedia publicauit:bõi eqſtri in ebdomad⸗ aurei numum: pedeſtri
mediã ꝑtẽ:actributoꝝ ⁊ ſpolioꝝ oim AQus cuiq; viſtributionẽ. QOuicad em ex tri
butis ra inſn coꝛꝛadit᷑ in Si reponit᷑ Cüq; pfinitũ diuiſiõis adeſt tẽpus: emeri
a cuiq; ſtipẽdia pſoiuunt᷑. Od ſupat virſtin⸗ diuidit᷑.atq; vt mos bobemoꝝ ẽ ad
eua gelij coꝛticẽ cucta referre. Latũ ↄſequũt᷑ ꝗ vltima die mens in ſocietatẽ belli
veniut. quatũ qui menſeʒ integrũ arma tulerũt. Sic em̃ euãgeliũ velle ait i quo
vlcimi veniẽtes Qpꝛima hoꝛa venerant oparij cõparant᷑.Qua re cognita oẽs 18
ſlagiciũ egeſta 8. coõſcianimꝰ domo ꝓtulit ad aramit cõfu giut. &x dboille iz qnq;
miliũ tecoflautt exercitũ:ac iã nõ. Sepuſinnis tm̃ ſᷣ vmuerſis bungaris
cerribilẽ foꝛmic bilẽqʒ ſe etleq iohes himyad gubernatoꝛ huiꝰ hois impe/
tu cõpeſcere põt. Qui ⁊ ſi maioꝛes ſepe motꝰſedauerit:maioꝛeſq; hoſtes regnimn
ingreſſos deleuerit.nõ tñ mõ latromis huivobuiare conatib⸗ audet.Cui 2 nonut⸗
liregni barones s man vord gere pꝑhibẽt:qbygubernatio iobitz dinturnioꝛ gra⸗
nioꝛq; viget. Ob quãa rẽ int᷑pellatus eſt ladi aꝰrex. vt in hũgariq aduerſus latro
nes pficiſcat᷑ niſi regni magnos motus.ſubditoꝛumq; varias dades audire velit
Hic aũt etſi bohemis ituru ſe pꝛagã ꝓmiſerit:tñ qꝛ inaioꝛi piculo pꝛi occurrẽdũ
putauit:exercitũ tota guſtria atq; moꝛauia cõgregan mãdauit. Publice dictitas
aduerſus axamit pſonaliter ſe velle ꝓficiſci. Periuaderi tñ lplo nõ poterat regey
pneꝝ adquerſus latronẽ ductare exercitũ. Sed opinabant᷑ noõnulli hãc eſſe comis
alle tiohqnis gubernatoꝛis hũgarie tegus:qui pacẽ cũ ceſare tractatã bꝛe ratan
nequaqᷓ; volut. Nec militẽ cogrnegare poſſut: cupientibocin auſtralibꝰ. Ydeo qſi
atamit exterminaturi:ingẽtes hiecopias ſtudebat.quas cogregatas in celaren
Yercerent. Quidã vo altiori cõſilio rem penſitãtes in caput iobanis cudendam
abã exiſtimabat. qui parĩ regi paret:nec unbiiec viginciquatuoꝛ milia ſloꝛeno
vt aũt in qnos ingulos regali erario cõtribuit.qð ſuꝑat ſibi retinet: regnũq;
P ſuo arbitracy goberngt. louc extolleo:illü buimillans⸗ yt impetium apud eum

4

ſytti
e
gtoen
ſenoc̃
bivur
hoſtts
etgpn
cſcſ.
negan
titudi
aaere
nibilo
gariã
ſesact
Hueat
fepetin
ggeretn

5. . . „

eius appetere:neq; poſſe ad eũ puenire niſi iohãnẽ fraude circũueniat. Eũ igit᷑ cõ
mentũ eſſe vt cõuocent᷑ oẽs ex bũgaria:auſtria moꝛauiaqʒ barones in exercitum
ad pᷣſentizꝗ regis cauſam couocationis axamit babunde pᷣberenõ voſſe. Johan/
nẽ nõ cõparere:Cõparentẽ aũt in vincula recipi cõpelliq; regni quecũqʒ bona ſi-
bi vſurpauerit:re irgäderenſ: oomir? voti eõpotẽ fieni. Que res mibi haud
vo ſilis eſſe viſa eſt. Mecq; em̃ facle decipi gubernatoꝛ poteſt oculatus hõ ⁊ ami/
cis pꝛudẽtibus circũdatus.Fruſtra quiſpe iacit᷑ retbe añ ocuios pennatoꝝ. At/
cũq;ʒ foꝛet auſtrales inſidias veriti ſine cõuẽtu ten genan delectu babere inilitũ
negauerunt. Comes aũt qui multis nõ ignoꝛat inuiſuzʒ ſe eſſe: cõgregationẽ mul⸗/
titudis veluti peſtẽ vitauit:ne vt ante ceſaris:ſic ⁊ tũc ſuũ iugũ excuteret. Peck
carere exercitu maluit q; cuocando populũ regimẽ ſuũ in dubio ponere. Hetiᷣ
nibil oino feciſſe videret mercenarios milites ere publico mille coduxit atq; i hũ
gariã miſit quiſe copijs gubernatoꝛis adiungentes in axamit vaderẽt. Quõ aũt
res acta inter ilios ſit nondũ erfloꝛgen habeo: timẽ dũ eſt ne foꝛtuna latronibus
faueat vt ſepe malis q́; bonis eſt melioꝛ Interea bobemoꝝ legati wiennã vene⸗
re:petiueruntq; regẽ ad eos q;pꝛimũ iter facere:coꝛonãq; regni accipe. Miſi hboc
ageret:mutationes in bohemia timendas dicentes.His rñſuʒ eſt regem ad feſtũ
ſancti michaelis iturũ:pꝛius etſi maxime velit nõ poſſe: multis in auſtria moꝛa⸗

regni titulus apud balkene videat᷑: Judicabãt igit aliqui comitẽ cilie locum

uiaqʒ negocijs occupatũ ⁊ auro excuſſum:nõ habere comitatũ regi cõöuenientcʒ

Cũ tꝑe fieri oia.Legati q;uis reſponſi eos tederet:illud tñ in bobemiã relaturos
ſe ꝓmiſere. Interea fratres ſancti franciſci:qui ꝑ ſigiſmundũ ceſarẽ poſt multas
huſſitarũ clades ad pꝛagã reducti fuerant. conante rochezana repulſi ſunt. Sa/
cerdotes ſi qui bene de fidę ſapiũt infinitis cõtumelijs afficiunt᷑:oia in manu bere
ticoꝝ habent᷑:neqʒ illicxpiana religio poſtq; bo hemi baptiſmũ ſuſceperũt mag?ꝭ?
vncq̃ᷓ eeRa fnit modo:neq; pᷣdia:neqʒ coꝛpoꝛa tueri poſſunt.Qui fideʒ oꝛ
thodoxam ſequunt᷑ ex arbitrio ꝑfidi ⁊ boim qui viuunt ſceleratiſſimi rochedane
cũcta gerunt᷑. Ladiſial em rex geoꝛgio gubernatoꝛi ptãtẽ regnii clericos laicoſqʒ
2ceſſit. Js vᷣo qꝛ cõionis labẽ induit. Rochbezane quẽ maxime timet nihil cõtra⸗
dicit. Lempꝑalia ſolũ gurat. Spiritualia rocheʒ ane pꝑmittit. Sicregnũ illud no-
bile ⁊ olim opulentiſſimũ ab bereticis ex integro gubernat᷑:qdð ante bunc dieʒ in
auditũ eſt. Muis em̃ buſſitarũ rabies pꝛimas in regno partes aliquãdo poſſede
rit:ſemꝑ tamẽ aliquot ciuitates atqʒ barones eccleſie romane ritũ ſeruãtes :exx
tra imperiũ illoꝝ manſ. erc. NHunconmis nobilitas omiſqʒ plebs geoꝛgio parct.
Mic pugeeps bic caput habet᷑. Hec dubiñ eſt ͥn moꝛes drñantis imitari ſeruien
tes ſtudeãt. In de malũ ingens geo maice v Vieinis regionibꝰ imenſa calami ⸗
tas miſi rex ladiſlaus cito bobemis ingrediat᷑ rebuſqʒ; modũ agabibeat meliore,z
Qð futurũ multi Pera. Ego cũ videro tunc credò.ivolẽda ſũt hecq̃ modo nar
ro.Sʒ ꝓteſtatus ſum ab initio de reb?aqueri s me verba facturũ. Pergaʒ vltra
nõ vt moleſtus ſim vꝛe ſanctitati.ſᷣ vti vrm ſoliũ quãtũ valeo nibil ignoꝛare ſinã
Agenanogiur agant᷑. Huz bohemi atqʒ hũgari q̃ dicta ſunt gerüt. ꝛuteni qui
ſnKn didinis Euenarerbcnco nco⸗ certũ int᷑ ſe nõ laudãdũ ſedus
pepigerãt. Nocati ad iudiciñ ceſaris:legatos ex ſe FPnanles hoies delegerãt: q̊
maieſtatẽ ceſare accedẽtes cauſam ſuam tuerent᷑. Sed fuit hig iter per moꝛa/
uiã latronibus inbabitatã terram vbitanto quiſqʒ nobilioꝛ ducit᷑:quanto ſpolia
maioꝛa cõmiſit:ibihomines intercepti:excuſſiqʒ rebus oibus aliquibus eoꝛum
occiſis:in captiuitatẽ deducti.quis ⁊ ceſanis ⁊ ladiſlai regis publice fideil̃asbo
zacr Sico vicrs iudicij dics circũducit᷑: neqʒ ſpes eſt iuſticie locũ fieri. Pꝛoceꝰ
dere naqʒ aduerſus abſentes qͥ cõparere non poſſunt nulla rõ patit᷑. Dꝛofitem
dies ſine ↄſenſu ꝑtiũ nõ põt:qñ ex cõpꝛomiſſo res agi f. Meaʒ. pꝓcuratoꝛes magni
mgrioſenſuzs progationi adhibent: nuo attñ ceſar pot ad ↄcoꝛdiã nauatoperas
Sũt em̃ aliqui ex parte ciuitatuʒ:qͥ ⁊ iuri ſtare non poſſint.Cõpoũtionis tñ d
KemsuahicEP3

SSSL

mittende ptãtem habent. Meqin hacre magna ſpes eſt cinitstes fedus dimitt?

religioſi ꝑmittẽ nolũt. ſi reb?ꝰ infeciſjbic ꝑtes abeãt: magnũ diſcidin magnũq;

malũ inſtat. Religio potes eſt armis amias auro babũdãs: neq; ciuitates nude
ſunt. Quinqʒ ⁊ nꝗginta ſimul opida incta ſũt. Ciuitates imperij qᷓs vocãt ſta/
gnales:cũ bis ſentiut:opẽq; pollicent᷑.Rex qͥʒ polonie vicinciuitatũ partes ad/
iuturus timet᷑:qᷣ ſepe religioni ⁊ nnagno mgro fuit infeſtus. VNiri ſenioꝛes cũ ve/
tera mẽte reuoluũt admodũ verct᷑:ne bohemis pꝛuteni ſiles iãt. Indeq; magn⸗
dũle ⁊ clariſſimꝰtheutonicoꝝ oꝛdo pellat᷑. Mec ad extrema germanie ꝑtinẽt ⁊ ad

— „

occeanũ verſa:parũ mediterraneos mouẽt hoies. Sed quid illud boꝛꝛibile nouũ
modo allatũ de conſtantinopoli tremit manꝰ dũ hecſcribo:hoꝝet anim:neq; ta
cere udignatio ſnitnec doloꝛ loqui ꝑmittit.Neu miſerã xpᷣianitatẽ. Dudet is
vite: felidter vtinã ante bũc caſũ obijſſemꝰitalia:germania:gallia ⁊ hiſpania ma
gna ex parte ſalua.pꝛochpudoꝛ ab effeminatis thurcis inditã vꝛbẽ cõſtaãtinopo/
lim capi ꝑmittimꝰ. Credo beciam vẽc pietaſ aures accepiſſe:egredioꝛ germaniã
⁊ ad greciã pergo:thurcoꝝ imꝑatoꝛ magnis militũ copus MRatinopoln: prunis
bis diebus obſidiõe terra mariq; cinxit. Atq; admotis machinis ⁊ inſultu ter fa/
cto expugnauit:populũ oẽm gadio extinxit. Sacerdotes diuerſis toꝛmẽtoꝝ ge/
neribus excarniſicauit. neq; ſexui neq; etati peꝑcit:quadraginta ⁊ ampliꝰ milia ꝑ

ſonarũ illic occiſa referunt. Qui res geſtas ad nos ex raſtia venientes enarrant.

Paleogolũ qui apud eos imperauit capite mulctatũ. filiũ eius ereptũ fuga i pe/
ra modo obſeſſum aiũt. Holo iſta ſigillatim ꝓſequi:q ꝑ alios ⁊ meliꝰ⁊ veriꝰ ſan⸗

ctitati vic ↄſcripta eẽnõ ambigo. Satis eſt mihi cũ vꝛa pietate de tta xpᷣianita⸗
ruina dolcre. Aꝛbs ꝙᷓᷓ pꝰ cõſtantinũ in annos. M.c.⁊ vlcra durauerat:neq; vnqᷓ;
in ptãtẽ venerat iufideliũ.ſpurcſſimoꝝ thurcoꝝ hoc infelici anno virectioni pa
tuit. Roma quoq; poſt ſua cõditionẽ in anno. M. clxiiij.ꝓ gothoꝝ regẽ athlari/
tũ direpta retert᷑. Sed hic ne tẽpla ſanctoꝝ violarent᷑ edixit. Churcos aũt in ec
geſia dei ſeuituros s dubitet. oleo tẽplu illud toto terrarũ oꝛbe famoſiſſimuʒ
ſophie:vel deſtrui vel pollui. oleo infinitas ſanctoꝝ baſilicas oꝑpe mirãdo con/
ſtructas: vel ruine vel ſpurcitie machometi ſubiacere. Quid de libꝛis dicaʒ q illic
crãt innumerabiles:nodũ latinis cogniti. Heu qð nüc magnoꝝ noia viroꝝ peri-
bũt. Secũda mors iſta homero eſt.ſecũdus platoni obitus. Vbi nunc phoꝝ aut
poetarũ ingenia requiremꝰ.Extinctus eſt fons muſaꝝ. Atinã tantũ nobis ſuꝑa/
ret ingenij vt hãc calatitatẽ dignis vocbꝰveploꝛare poſſemꝰ. Admodũ iſta coꝛ
meñ vꝛgẽt atq; erpungũt ſciſſime pat. Aideo ſimul ⁊ fidẽ ⁊ doctrinã deleri. Jdqʒ
nra deſidia accidit qͥ ſolum pᷣtia reſpicimꝰ.Oꝛ ſi feruẽtioꝛes ad rẽ xpᷣi publicam
aios adbiberemꝰ: hec ꝓfecto nefanda clades inferri nobis mime potuiſſet. Cert⸗
ſuin qꝛ meroꝛe magno vꝛa ſanctitas eſt affecta:multũq; rei hu deploꝛat euentũ
Meq; ab re quidẽ. Hemo eſt em̃ cui magis tati malifama:q; vie pietati ſit obfu-
tura. Hã ſcriptoꝛes gẽs q̊ apud latinos romanoꝝ põtificũ geſta referẽt. cum ad
vrm tps fuerit ventũ in bãc ſniaʒ de vꝛa gloꝛia ſcribẽt. Nicolaꝰ papa qnt? natiõe
tuſcus. Sedit annis tot. DPatrimoniũ ecdeſie ex tyrannoꝝ manib vẽdicauit:di
uiſaz ccciam vnioni reddidit. Gernardinũ ſenẽſem in catbalogo ſcõꝝ annume-
rauit. Palatiũ ſci petri ↄſtruxit. Gaſilicã ei mirifice repauit. Jubileũ celebꝛauit
Fridericũ terci coꝛonauit. Dulcra bec ⁊ decoꝛa de vio nomine pᷣdicabimt: Fil⸗
id oĩa funeſtabit: c in fine adiciet᷑. At bin? tpe vmps regia oſtatinopolis a thur
As capta direptaq; eſt: neſcio an diruta incenſaue dici poterit: quig in manu bo⸗
ſtiũ data minpcxuſta nobis q; itegra poſſit obeſſe. Itaqʒ luęt via fama ſine vra
culpa. Qui ⁊ ſi totis conatib ope⸗ fe rre miſere ciuitati ſtuduiſtis: nõ tñ vpianis
regibꝰpſuadere potuiſtis vt arina ſil capeſcẽtes cõe fidei negociũ adiuuarẽt. Ne
gabãat tantũ eẽ piculũ quãtũ dicebat᷑:mẽtiri grecos:mẽedicareq; pecunias arbitra
Seant᷑ oia ficta vanaq; reputabãt. Fecit vra beatitudo að potuit. Hibil eſt qdð vꝛe
deemẽtie poſſt impingi.ſᷣ tñ impinget boc vio nomini poſteritas rerũ ignara.cu

——— — ———ʒ—JN—N—

vꝛo tꝑe ↄſtãtinopoliz amiſſas didicerit.Cimui femꝑ hoc beatiſtime pꝛ cũ mu lta

ex ſciã vꝛe gloꝛie ſu

curſuʒ impedies:lacrimabilẽ
luminibꝰ alterũ iã videm? eru
extinctã cernimꝰ. aioꝛes n

—

ccedere aiaduerterẽ: ne ſiniſtrũ aliqd emergeret qð felicita tis
afferret materiã. Ecce qð timui ex duobꝰ xpᷣiani tat
tũ. Oꝛiẽtalis impni euerſazʒ ſedẽ. Gꝛecã oẽm glo ꝛia
rtincta 8nri bieroſolimã: accaron: anthbiochiã ꝑdiderũt fa te-
oꝛ:ingẽs malũ:ᷣ nulla clades moderne ruine cõꝑanda eſt: i aſia ⁊ in aliena po ſſeſ
ſione nri veteres vꝛbes amiſere:
mã vꝛbẽ:oꝛiẽtalis imꝑu caput gre
nimꝰ expugnari. Ja regnat int᷑ nos mach

coꝝ gladiꝰ. Jã nobis

„

nos in europa in nr̃o ſolo:int xpᷣianos potẽtiſſi
cie:columẽ ſ̃arũ domiciliũ ab hoſtili manu ſi/
ometꝰ. Jaʒ nfr̃is ceruidbꝰ iminet thur⸗/
auſus eſt euſinꝰ⁊thanays inacceſſibilis factus. Jã wala-

chos thurcõ parere neceſſuz ẽ. Indead bũgaros. Inde ad germanos thur coꝝ
giadiꝰ penetrabit. Et nos interi domeſticis qtim ur odijs. Reges frãcie ⁊ an glłie
inter ſe litigãt. Germani pꝛincipes inuicẽ bella gerũt. Raro hiſpania tota qeſcit.

Italia nr̃a pacis exꝑs de alieno

iure ↄtẽdit. Oquãto meliꝰtãtũ armoꝝ tantuqʒ

militie i boſtes fidei verteremꝰ. AHeꝝ beatiſſine pat᷑ nõ ſcio cui magis ꝙ; vie ſan-

ctitati bec cura debeat᷑. Aeſtrũ c iã aſſu
Mucqʒ duʒ malũ ẽ recẽs xpᷣiane reipublice cõſulere feſtinẽt: paceʒ aut inducias

—

inter ſocios fidei egonat⸗gecg iunctis viribus aduerſus ſalutifere crucis inimi-
noueãt. S ſtra ſanctit as ſuo er moꝛe boc negociũ fer/
uido ⁊ ardẽti aĩo totoq; coꝛde ꝓmouẽdũñ acceꝑit.⁊ deũ ⁊ boĩes aſſenſuros:futu/

cos arma moueã

rũq; bꝛeu vt inſolẽtie ſue tburcos penit
Hec habui que nũc ad vꝛam pietatẽ ſei
tamarduo negocio maioꝛes vi

meæ alienũ puto qð

bunt: clcta pietate vfamm ꝑ
veie pietati: quã pius ⁊ optimus deus fclice
tẽ ⁊ letã cõſeruet.Ex gretʒio ſtirienſivic.xij.

pero equidẽ ſi veſtra

„

ra debe i ſurgere: ſcribere regibꝰ: mitterelegatos:mo
nere:boꝛtani pꝛincipes atq; coitates in aliquẽ cõem locu: aut veniãt aut mittãt.

⸗

etburcos peniteat atq; in altum xpᷣiana fides emergat.
ptiõe digna putareʒ. Et q;uis de tanto ⁊
ros qᷓ; ego ſim loq deceat. qꝛ tñ xp̃ianꝰ ſum: nihila

xpᷣiane religionis vtilitatẽ cõcernat. Hec ambigo q̃ ꝑ me ſcri/

Imdpatoꝛ ſũmo pontifici ſpondet

tẽ accipe melioꝛẽ nec alia modo. Recõmende me
fclicẽ eccleſieq; ſue ſtatũ diu ac votiue ſoſpi
Julij. Anno. M. .

ccccliij.
Epiſtola. clxiij.

auxilio eſſe cõtra tburcos Eeg.n
va.e/atiſſime pẽ ⁊ dñe reuerẽdiſſme.Cũ nobis renuciatũ eẽt his diebꝰ ↄſtan

tuinopolim grecie caput ⁊ oꝛiẽtalis inꝑij gusdenn ſedẽ ꝑ thurcoꝝ dñm ex/
1

pugnatã ⁊ in ſeruitutẽ redactã:multũ
uiter quidẽ vt debuimꝰ ⁊ m S

atq; iacturã:intelli

timeam?ꝰtante vꝛb
rumor ad nos delat?: hoi ntam it.
a diuino nomini dedicata funditꝰ diruta. Naues nõ pauce ca
1 moſiſſima ⁊ rõnc ſitus ⁊ alijs ↄditionibꝰad tutelã xpᷣianita
modũ neceſiaria. In qua ꝑ multa ſecula ⁊ patriarchalis dignitas claruit ⁊

rabile duce.Leẽpl
tis a

pte. Zn. a ciuitas famoſi

gentes nõ de pꝛeterito

2

ſo

itxpᷣiani ſanguinis fuſuʒ eẽ. Oꝛ2

oleſiiſime tulimꝰ cõem xpᷣiane religionis calamitatẽ

lũ qd doleamus:ſed de futuro qͥ̃q; qð

is amiſſionẽ fidelibꝰxpᷣianis babũde pᷣbere. Maqʒ ſi verus eſt
hoĩm qᷓdraginta milia ceſa ſũt. Aie plures in ſeruitiũ miſe/

impialis maieſtat inſignia floꝛuerũt: taceamꝰ & litteris ac bonar oim artiũ ſtu/

dijs:qᷓ veluti tomiciliũ
cũ ciuitate cadẽtibꝰnu

ruina ſupꝛa modũ

E ecclie catholice nro tꝑe.ac m

Ppꝛũ ex tota grecia cõſtantinopoliʒ habuere. Quib? imõ
ſiũ ꝓfecto credimꝰ eẽ xpᷣiano noie iũgnitũ:qͥ de tate vꝛbis

nõ angat᷑ ⁊ doleat. Maximũ certe atq; Poꝛꝛibile vulnꝰ illatũ

*

aiꝰqᷓ; ſcripi poſſit aut vbis expᷣmi. At cũ potẽtiſſi/

mus bo ſtis crudeliſſimꝰ imaniſſimuſq; in manu victoꝛiã bãc.locũq; nactus ſit:
ane qu ꝑſequit᷑ ꝓ ſua iibidine poſſit ofſcere: qs nõ eũ indies plura
conaturũ exiſtimet qᷣbꝰxpianoꝝ Hentkin pniciẽ deſolationẽq; ducat.Quippe vi/

ex q̊ fidei xpᷣiane a

—

ctoꝛia ſui natura inſolẽs.etia ſi a

dit. Quid cũ his a

erxv illis ꝑtibꝰ ad nos veniũt:

inites venenit.feroces eos im pudenteiq; red/

j his agat qui ſuapte ingenio ſoliti ſunt ſcruire: an putare quiſq;; põt
iratoꝝ hominũ cupidoꝝ atq; acerbiſſimoꝝ quietur eſſe victoriã. Eunnuero qͥ

7 perã aiut xpᷣianis ꝑditam ⁊ alialplerac loca vicina

c ſtãtinopoli ꝑ thurcos occupata q̃ pximã quãq; victoꝛiã nõ deſidie aut focoꝛ
die ducũt.ſᷣ inſtrumentũ ſequẽtis habẽt: ſtudijſq; oib? enitunt vt xpᷣianũ nome
ad internitionẽ redigãt.neſcimꝰan vera ſint auctoꝛe nõ certo dicunt᷑ Timere
tñ q; ſperare multe nos vꝛgẽt rõnes.⸗Fama qᷓ de vẽturis tourcoꝝ exercitibꝰ erat

ciuitas regia ꝓ magnitudine ſ. ua parũ popu oſa: hoſtiũ pinquitas: auxilij ſpes

.

remotioꝛ.⁊ infeli

CLaimẽ qꝛ nos quoq; velut impatoꝛẽ ⁊ aduocatũ ecclie res iſta cocernit: baud ab

—

re credimus eſte. Si clementi

gis inflãmare nitamur. MNeq; em̃ res eſt que vel negligi debeat vel diferri:occur
rere opoꝛtetpriuſqꝙᷓ; vulnus altiꝰinfigat᷑ aut veneni labes in coꝛda decedat. Cete/

—

vider:neq; dubitamꝰqͥn dicta nr̃a vra ſ anctitas in ptẽrecipiet melioꝛẽ. Sanc p
tanto ⁊ tãneceſſario oꝑe optimũ factu cenſemꝰ: clemẽtiã vr̃aʒ q̃ locũ tenet in ter

ris ſaluatoꝛis nri ihu xpi:cuisres agit᷑:nũc cxurgere:ſcribere regibꝰ: legatos mit/
tere:monere.hoꝛtari pᷣncipes ac còitates in aliquẽ cõcm locũ:aut veniãt aut mit

cant. Nunc dum malũ eſt recens:xpᷣiane rei cõſulere feſtinẽt. ace aut inducias
bong cre crucl inimicos
arma ꝓ moueãt. ſi vr̃a. S. toto pectoꝛe ſuoq; moꝛe ad rem banctampiã ⁊ vti
lẽ intenderit:nõ eſt nobis dubiũ quin plures ⁊ reges ⁊ pꝛincipes: in quibꝰ ʒelus
Vmus dei ⁊ ardoꝛ fidei oꝛthodoxe nõ eſt extinctꝰ: ad mãdatũ veſtrũ volũtarios
⁊ obſequẽtes ſe pᷣbeant. Hos certe pietati vre vt libuerit:⁊ aſſiſtere ⁊ cooperari
vt vrm in hoc negocio

inter ſocios fidei cõponãt:atq; iunctis viribꝰ aduerſus ſaluti

„

ꝓnfi officij debito minime omittemus. Soluz pꝛecamur
cõſiliũ ⁊ intentũ cõicare dignemini.Hãq; ſi fuerit opus n

fe rõnis ⁊ imperij ſacri
imp

renõ ambigamꝰ?.Zñ qꝛ anno pxime decurſo ⁊ rome ⁊ neapoli ⁊ ferrarie ⁊ vene⸗

tijs: de hoc plurimũ egimꝰ: lʒ fruſtra ſi pictati vre impñ̃tiaꝝ quouiſmõ expedire

videt᷑ ꝙ oꝛatoꝛes aut ad. S. vr̃am aut ad oↄtes contendentes mittamꝰ. ſiue alio
modo ꝓ pace celenus cõſicienda laboꝛemꝰ.vt veſtre ſanctitati fuerit viſum: eo

modo faciemꝰ omniqʒ cura ⁊ ſtudio pꝛoni erimus ad ea intẽdere: p que pace taz
italis qᷓ ceteris xpᷣianis data:⁊ furoꝛi thurcoꝝ reſiſtat ⁊ xpſᷣiana religio in ſuo ſta

tu cõquieſcere poſſit ⁊ debito ſub ſplendoꝛe foueri.Datũ ⁊.

Sponget ſe citius patriã viſuruuz. Ppiſtola. clriiij.
NUeaess ſeneñ.epᷣs dño geoꝛgio nicolai eximie doctoꝛ frater amantiſime.
Scripſimus tibi nuꝑ de receptione tuarũ lraꝝ que nobis cumulatim red

6

dite ſunt.Ex quibingratuillũ ⁊ tolendũ tue matris amicenoſire ſanctiſ

ſimefemine cognouimꝰ obitum. Reſpondimꝰad ojĩa que ſigniſicaſti. Non eſt cop½
multa dicamus modo.Solũ illud te ſcire volumꝰ:ſ. upplicauimꝰ ceſari paucis añ
bunc diebꝰ:repetẽdi domũ ad tẽpus facultatẽ vt nobis varet. Mis aũt q́;uis ſu-
bendiimperiũ habeat:tũ rogauit ad.xv.diem poſt feſtum diui michaelis apud ſe
maneremus. Inſtat em̃ eo tꝑe coꝛã ſua maieſiate grande iudiciñ: inter ciuitates
quinq; ⁊ quinquaginta pꝛuſſie ⁊ fratres oꝛdinis beatem arie tbeutonicoꝝ. Jn à

nõ vult nos abeſc. Heceſſe eſtigit᷑ ad illqᷓ diẽ vt pſeueremus. Exinde mox con/

ſcenſis equis ad vos veniemus:⁊ anteq; intret aduentus dñi ſideus dabit vobi -
ſcũ erimus: deq; rebus ſinguiis tranſigemꝰ. Fortaſſe medio tpe calamitas cõſtõ⸗
tinopolitana nros italos pace cog tare magiſq; hactenus adinonebit. Ex Sre

ʒio ſtirie. v. idus auguſti. Anno.M. ccccliꝗ.

infelix ac doloꝛoſum nũ cin optato ⁊ fauſto ſemꝑ credibiliꝰ. Quibus
Srehus ſi nõ dubitemꝰ. S. veſtr his cognitis excitatã eẽ ad cogitãdũ in ueniẽ?
ſq; modos quibꝰ tam ꝑiculo ⁊ potẽti boſti ne ampliꝰnoceat opoꝛtune reſiſtat᷑.

3 veſtrã ꝓ cõi fideliũ ſalute accenſaʒ: magis acma

rũ cũ tanto negocio nõ vn ꝓuincie.aut paucoꝝ hꝛincipũ.ſᷣ oim xpᷣianoꝝ regum
leu certe magne ꝑtis eoꝝ neceſſarie vires exiſtat. Dicemꝰ ↄfidẽt᷑ q; nobis ex vſu

vnelen ad hocipᷣm cõnocare:⁊ alia q iuxta cõſiliũ veſtrũ putauerimꝰ opoꝛtuna
lere nõ negligemꝰ. Quia vo ad bmõi negociũ marimie cõducere arbitramur
Italica bella q;oꝛimũ ſopiri q;uis beatitudinẽ vr̃am ad boc conari ⁊ p ſe ſuffice/

NNSrrree

W— =

– = —

— —U
2 R

r

—

8 fS

Deſcriptio vꝛbis tpiennenſsg
boetã eneam ſiluiũ edita.

Epiſtola. clxrv. =T r⸗D

Jenna ambitu muroꝝ cingit duon miliũ paſſuũ: H bʒ ſuburbia maxia er rrnnenſe

ambicioſa foſſa ⁊ vallo cincta. Arbs
paltũñ. Ncnia deinde ſpiſſa ⁊ ſubli

aut foffſatũ maguũ hbʒ:inde aggerem
mia:frequenteſq; turres 7 Pugnacula

adbellů pmpta. Edes cuiũ ample ⁊ oꝛnate:ſtructura ſoli a ⁊ firma:vbiq; foꝛni
ces aule late. Aieꝝ bis eſtuaria ſut loco tridinioꝝ q̃ ab hbis ſtube vocitãt᷑. ã bye

mis aſpitatẽ h domitãt mõ. Feneſtre vnd

‚—

iq; vitree ꝑlucẽt ⁊ oſtia plerũq; ferrea

In his plurime aues cãtãt. In tomibꝰ iita mũda nuſpellex. auor iumẽtoꝝ
Jois geueris capacia ſtabula:alte domoꝝ facies magnificeq; viſunt᷑. Anũ id de⸗
ecoꝛi eſt:ꝙ tecta plerũq; ligna contegũt:pauca latẽ.Cetera edificia muro lapi⸗

deo ↄſiſtũt. Dicte dmꝰ ⁊ iteriꝰ: exten ſplẽdet. In
te gucipis veniſſe putabis. Nobiliũ pᷣlatoꝝq; dom

„

greſſus cuiuſq; domũ i edes
libere ſũt neq; ciuitatis ma-

giſtrat in his ius babẽt.Celle vinarie adeo ꝓfũde ⁊ ſpacioſe ſũt vt ſub terra non
minꝰ qᷓ; ſupꝛa trã edificioꝝ apð wienꝗ eẽ ferat᷑. Dlateaꝝ ſolũ ſtratũ lapide duro
vt neq; olauſtroꝝ rotis facile ↄterat᷑. Scis celũ fenẽtib? ipiq; maxio deo tẽpla di⸗
cata ⁊ ampla ⁊ ſplẽdida:ſecto lapide oſtructa:plucida ⁊colunaꝝ oꝛdinibꝰadmi/
rãda. Scõꝝ plurime ⁊ pcioſe reliqe: argẽto:auro.gemis veſtite. Teploꝝ ingens
oꝛiatus:diueſq; ſuppellex. Sacerdotes abũdãtes bonis pluribꝰ. Qui clero pᷣeſt
apð ſanctũ ſtephanũ ſolo romano pꝛiucipi ſubeſt. Ciuitas in arochia pataniẽ/
ſi ẽ maioꝛ filia matre. Dlures in cuitzte domꝰ cõſecratas ecchas hñt ⁊ pꝛios ſa
cerdotes.Quatuoꝛ oꝛdines mẽdicãtiũ ꝓcul a mẽdicitate ibi abſunt. Scoti ⁊ ca
nonici regulares ſci auguſtini admodũ diuites habent. Mõialeſq; ſacre ⁊ ſcẽ vir
gines. Ibi q; monaſteriũ eſt ad ſanctũ bieron ymũ nũcupatũ.in q̊ ineretrices cõ

uerſe recipiunt᷑ ꝗᷓ die ac nocte bymnos lin

guꝗ theutonica decantãt:quarũ ſi qua

redire ad peccatu eõpbẽſa fuenit.i danubin pᷣcipitat᷑. Sʒ git ibi pudica ſcninq;

vitã. Rarus de his ſerino malꝰaudit᷑. Scola q̃ʒ hic ẽ libera

iũ artiũ ac tbeologie

⁊Z iuris põtiſicij. Noua tñ ⁊ ab vꝛbano ſexto papa aceſt. a. Magn? ſtudetiũ nuime
rus eo ↄfluit ex hũgaria ⁊ altnanie ꝑtibꝰſuꝑioꝛibꝰ. uos hic claruiſe cõpertũ ha

beo pᷣſtates theologos. Henricũ de hafnia:
ſitat aduolauit:pᷣmuſq; cathedrã rexit:ac
pſit. Alt fuit nicolaꝰde dinckelſi puhel ſuen
mones hodic auide a doctis leguũt᷑ Eſt =

q panſ edoctꝰbuc in pᷣncipio vniuer

lurima volumina notatu digna oſcri

pita bona ⁊ doctrina mſta car. Cuiꝰ
ille bogie thomas baſelbach nõ incele

„

bꝛatus theologus:qu em ſcribere hiſtoꝛias non iutiles aiut: cui?ego doctrinam

laudarẽ:niſi duos ⁊ viginti annos yſaie pmũ capi

tulũ legiſſet: neq; adhuc ad cal

cẽ veniſſet. Maximũ aũt huiꝰgim naſij vitiũ eſt ꝙ nimis diutinã operãq in dyale⸗
tica:mmiũq; tpis in re nõ magni fruct?terũt. Qui magiſterij artiũ titulo decoꝛãt᷑

hac vna ĩ arte maric examinant᷑ Ceteꝝ ncq; muſi

—

.

ce neq; rethoꝛice neq; ariſme/

trice cura gerũt:qᷓ;uis metra q̃dã ⁊ eplas ab alijs editas imperite magiſtrãdũ cõ

pellat.Oꝛatoꝛia ⁊ poetica apud cos penit in
vaniſq; cauillationibꝰ ſolidi haud qqᷓ; muicij

—

q libꝛos areſtotelis alioꝝꝛ ponba

beãt raros iuenies:cõmẽtarijs pl erũcq; vtunt. Ceterũ ſtudẽtes pi voluptati opc
rã pᷣbẽt: vini cibiq; auidi. DPauci em rgut docti: neq; ſub cenſura tenent᷑: die no⸗
ctuq; vagant᷑:magnaſq; ciuibus moleſtias inferut. d hec mulierum ꝓcacitas
mentes eoꝝ alienat. Ciuitatis populus qnquagint miliũ cõicantiũ credit᷑.Cõö⸗
ſulatꝰ octo ⁊ decẽ viroꝝ cligit᷑. Cuʒ iudex qͥ lure reddũdo p̃eſt. peinde magiſter MMMUM
ciuiñ qͥ curã ciuitatis gerit. hos pꝛinceps aſſimit. quos in ciuitate ſibi fidelioꝛes .
arbitrat᷑:atq; ab eis iuſiurãdũ exigit. Magiſtratuꝶ alij nulli ſũt niſi q vini exigut
vectigal adillos oia referunt᷑:quoꝝ ptãs annua eſt. Yucredibile videri pöt quet

p dies ſingulos in ciuitatẽ victualia ingerunt᷑. Ouoꝝ atq; cancroꝝ multe quadri

ge adueniũt.piſtus panis:carnes:piſces:volatilia ſine numero afferunt᷑: vbi ad/

ueſperaſcit nihil venale ex bis inuenies. VNi
tendit᷑:nuillo non die trecenti currus onuſti

ndemia his ad quadraginta dies pꝛo
vino bis terq; iaferunt᷑. Oucentos ⁊

milie equos indies ad opus vindemiarũ exercet. Ex villis pᷣteren ad feſtum vſq;
martini libertas oĩbꝰelt vinũ in vꝛbe redigere. Incredibile dictũ ẽ quata vis idu
cat᷑ vini.Qð vel wiẽne bibit᷑: vel ad extraneos ꝑ danubiũ ) curſuz aque magno
laboꝛe mittit᷑. Ex vino qð wiẽne vẽcdit᷑ minutim xecim? denariꝰ pᷣncipi cedit.Ca
res auri duodecim milia quotãnis ad camera efert: in reliquũ parũ oneris ciui/
bus ineſt. eterũ in tata ⁊ tãnobili ciuitate multa enoꝛmia ſũt: die noctuq; rix·
admodũ pᷣlij gerũt. Mäc artifices aduerſus ſtudẽtes. Hũc curiales in artifices
nũc iſti opifſices aduerſus alios arm⸗ ſumunt. Rara celebꝛitas abſq; homicidio
Pagit᷑. YFrequẽtes cedes cõmittũt᷑. Abi rixa eſt no ſüt qͥ diuidãt cõtedetes. NHeqg
magiſtratus neq; princcps cuſtodiã vt par eſſet ad tanta mala adhibẽt. Elinu
domi vẽdere nibil extunatiom officit. Oes fere ciues vinarias tabernas colunt:
ſtubas calefaciũt:coqᷣnã inſtruũt: bibulos ⁊ meretrices accerſiũt: biſq; cibi aliẽd
cocti gratis pᷣbet vt ampli?bibãat. ̊ minoꝛẽ mẽſurã his dant. Plebs vẽtri dedita
voꝛax qcqd ebdomada manu qſiuit. id feſto d e totũ abſumit:laceꝝ⁊ in cõpoſitũ
vulgus. Meretricũ maxinbnumerꝰ?. Raro mulier eſt vno otenta viro. Mobiles

vbi ad ciues veniũt:vxoꝛes eoꝶ ad colloquiũ ſecretũ trabut:viri allato vino:do
mo abeũt cedũtq; nobilibus. Plurimeq; pue lle patribꝰinſcijs viros ſibi delegũt

Viddue intra tꝑa luctus ex arbitro ſuo nubũt. Dauci in ciuitate ſũt quoꝝ ꝓpauos
vicinia noꝛit:rare familie vetuſte. aduene aut indlini fere oẽs. Mercatoꝛes diui
tes ſenio ↄfecti puellas i mrimoniu dncũt: eaſq; bꝛeui dimittũt viquas. Ille int
familiares domeſticos cũ quib ? ſepe ↄſuetudinẽ adulterij habuerũt iuuenes vi⸗
ros accipiũt.ita qꝛ beri pauꝑ hodie diues luenit᷑.Cotra qʒ bi ſuꝑuiuẽtes:vxoꝛes
alias accipiũt reſqʒ ꝑ circuiũ ducit᷑. Raro filiꝰ hꝛi ſuccedit. Lex apð eos eſt. q ſuꝑ⸗
uiuẽti Zingi ꝑtẽ defucti bonoꝝ medi tribuit.Leſtamenta libera ſunt. Ita ⁊ xii
vxoꝛibꝰ ⁊ vxoꝛes viris bona teſtant. Captatoꝛes bereditatũ multi qͥ ſenibꝰ? bladi
entes ſcribi beredes ſeſe curãt. Aiũt ⁊ mulieres ee admodũ multas qͥ viros gues
vxoꝛibꝰ veneno euferũt. Cõſtat ſepe a nobilibꝰceſos eſſe cuues: q vxvoꝛes ſuas v⸗
bo terruerũt: äͤb? amatoꝛ es ĩ curis fuert. Aiuñt pᷣterea ſine vlla ſcripta lege.N⸗o
res aiũt ſe tenere yetuſtos.qs ſepe ad ſuũ ſenſuzʒ vel adducũt vł interptan t. Jus
admodũ venale eſt ꝗ poſſũt ſine pena peccãt. Pauꝑes atq; amicos nudos iudi⸗
cia plectũt. Jurameta ꝗ publica ſũt tenaciter obſeruat qð negari iuratũ põt: nul
lã vim bʒ. Mutuũ dantes ad tẽpus ſid detrimenn tulerint.elapſo termino iu.
reiurãdo quã ſũma volũt extimat: marioq; dãno debitoꝛ es afficiut. Dignoꝛa d
mutui cã dant᷑:ſi iid afferũt nõ extimãt vſuras. Excoicationes tantũ timet quò⸗
tũ infamãt aut dãno tꝑaliſũt. urta que apud furẽ inueniunt iudici cedũt.Ad
bec feſta parũ religioſe colũt. Carnes oi feſto võdunt᷑. Yurige nullo vacant die.
In auſtria reliqᷓ multa opida ſũt:nullũ aũt magni nois. Barones multi poten⸗
tes nobies. Inter qs pꝛimũ dignitat locũ obtinet ſchaumburgen. 1 maitburge
depuchau. Hec

les comites:oſpib añt ſupare credunt᷑ de walſe: & liechtenſtain
parũ habent nome puttedorffer ſtareberger eberſtoꝛffer eckertzauer bobenber
ger ⁊ alij q;plures.Eytʒinget licʒ nouiſſimi ſint:potetia tn bodie ⁊ auctoꝛitate in
ter pꝛimos babent. Monaſteria qplurima ſunt ⁊ magna ditia. Eccleſie pꝛete

rea catbedrales ſaltzvurgenſis: patauieſis: ratiſpaneñ.f. iſingen. latiſſimas pol⸗

ſeſnões ĩ auſtria caſtellaq; plura poſũdẽt ac domos coregias qꝝ ſhabitat. Sut ei
oẽs ↄſiliarn ducũ auſtne boſq; veluti maiões bonoꝛat. Siue bellũ gerẽ ſiue cuna
kerabücltpie velit auürie vuces 7 bᷣlatos pceres veluti reges i comitatu babet.
ractatus pulcherrim? enee 26 ääs
Rlun, de eunali miſerüös. . EPiitola. clxvj.
Heas ſiluius picolomineus. S. p. d. Dño iobanm aich perſpicaci ⁊ daro

iuriſconſulto. Stultos eſſc qui regibusg ſeruiunt vitaniq; tum inſelick tus

milerrima vucere curiales:vereoꝛ neq me arguant mibiqʒ maledicant:iRi
pac epła quã tibi ſũ ſcripturꝰondero. Hec ei er tme pncipib?ferat 2 boſtẽ

2 „ð,ð
0 r—— f f — „ N ᷑— —

Gð

fd—ęz

—

N
i
s
/

du,

reddere curẽt:qmvidear hoĩes ab eoꝝ obſequijs arcere. Hã q̃s p bac inqinẽt illi
regũ atria frequẽtabũt:ſi ſe futuros illic miſeros intellexerint.At ego non id ago

vt pᷣncipibꝰ derogẽ:ſ illos potiꝰmagnis leuo molęſtijs. Inſtat aſſidue q;pluruni

⁊Z nobiles ⁊ magni viri:q regũ aures obtũdũt dũ in curia pᷣcibꝰrecipi poſtulat:q̊s
cũ neaueũt reges aut vtilit reciꝑe:aut honeſte repellere:in magnaq; ꝓpterea ſint
anxietate: gra mibi nõ odiũ hii debebit ſi quẽ ex bis monuero: curie regis vt ſu/
apte renũciet. Nec timẽdũ eſt meis ſcripi id fieri vt regũ aule deſerant᷑:erit enim
ſp ſtultoꝝ numerꝰ in finitꝰ:qͥ vitã beata apð reges ſolũmodo iudicẽt iuenini. Sʒ

caue dicũt alij ne diuinis aduerſere pᷣceptis dũ regũ ſuades euitari ſeruitia:cũ pe

trus aploꝝ pᷣnceps ⁊ caput ecclie ſubiecti eſtote dicat oi creature bumane ꝓpter
deũ:ſiue regi quaſi pcellẽti ſiue ducibꝰ q́i ab eo miſſis. Abſit aũt a me ſcel hoc vt
apio cõtradicã vel regibꝰdicq nõ eẽ parendũ.cũ ⁊ veritas in euã gelio reddi q ſũt
ceſaris ceſari iuſſerit ⁊ ꝗ̃ dei ſũt doo:cũq; ad romanos paulus doctoꝛ gentiũ dicat
Ois aia ptãtibꝰſublimioꝛibus ſubdita ſit:nõ eſt em̃ ptãs niſi a deo.lamo ⁊ ego

—2

obedite pncipibꝰ vr̃is oẽs populi. Subijcite vos ſublimioꝛibꝰptãtibꝰ oẽs gẽtes
Sʒ memineritis qꝛ petrꝰ ꝓpter deũ vt ſubiſciamini iubet.no ꝓpter opes potetias
vel bonoꝛes.Atiſta nõ ſũt cõtraria meis ſcript ſi cũ ꝓpbeta dixerim nolite ↄfide-
re in priueſil⸗ in filus boim in bynõ ẽ ſalꝰ. Pꝛeterea q;plures obiectiões alias
q̃bus tę reſpõſoꝛẽ ↄſtituo.ſi q ſint qͥ velint me ampliꝰ impugnare.Ego ad rẽ ipaʒ
veniã ſi pꝛius qauid boc me diſputare cõpulerit paucis abſolueęro.Genitoꝛ meus
ſiluiꝰ qͥ moꝛtuo pꝛe poſthumꝰ natus paternũq; nomẽ tulit: adoleſcẽtie ſue floꝛeʒ
apꝑud antiquũ ducẽ mediolanẽſem:huiꝰphilippi duos patrẽ ꝑegit: affectuſq; tan
curie tedijs:domũ rediit vxoꝛẽ duxit:filios genuit ⁊ vſq; in bãc diẽ vitꝗ qetaʒ
audstach degit. Is cũ ad ſe duo ſenenſes iuuẽnes admodũ nobiles acceſſiſſent:
⁊ an regi ſeruire ↄduceret ꝑcunctati fuiſſent:ſic rũdit. N)enippus cũ adoleſcens
apud bomerũ heſiodũq; diuerſa deoꝝ ſcelera legiſſet:ea licita eẽ atq; boneſta cx
debat.nã qd dij faciat qs nõ arbitret᷑ boneſtũ.Hic vir poſtea factus: cũ illa tãq
turpia ꝓhiberi legibꝰ aiaduerteret.incertus ai phos adijt: ſciſcitaturus ab eis qͥ
nã eſſet optima vita:ſed neq; phi ſatiſfecerũt:cũ inter ſe diſſentirent. ⁊ alij volu/
ptatẽ:alij vacuitatẽ doloꝛis:virtutẽ alij.quidã vᷣo animi coꝛpoꝛiſq; ⁊ foꝛune bo/
na ſimul iũcta vitã dicerẽt pᷣſtare beatã. Inceꝛtioꝛ igit᷑ ille multo q; antea.vt ver
bis vtar terentij:cõſulere moꝛtuos decreuit:⁊ ad inferos penetrauit:ac ex thire/
ſia qui ⁊ iße vates diuinatorq; fuit:vbi vita beata eſſet ꝑquiſiuit:cui cñ vates diu
reſpondere negaſſet.in aures tãdẽ inſuſurrãs:apud pᷣuatos inqᷣt optimà vitam.
boc eſt felicitatẽ iuenies. Gyſes qͥ lyddoꝝ rex:qͥ ſe pꝛe ceteris foꝛtunatiſſimũ re/-
putabat. Appollinẽ cõſuluit qͥs ſuo tꝑe felix ect:cõtẽpſit oraculum regias opes ⁊
aſparatꝰ:atq; aglaũ quẽdã arcadẽ modici ruris cultoꝛẽ: q metas agelli ſui cupi⸗
ditate nũ qᷓ; exceſſerat:felicẽ eſe reſpondit. Aos igit᷑ o iuuenes ſi quo modo viua
tis optime queritis:minime reges adibitis.nã cũ ipſi felicitatis expertes ſint: feli
ces 8 ſibi dicati ſunt nullo pacto poſſũt efficere:quippe ꝙ pꝛincipibus ſeruientes
nihil ſibi libertat relinquũt.vt ea ↄſequi poſſint quibꝰ potiti multo ſint q́; antea
mmiſerieꝛes. Nirtutes ei o iuuencs felicis vite ſũt effectrices:qᷓ a pꝛincipũ domici-
lus exduſe:ſi qñ caſu aut erroꝛe limẽ ingrediunt᷑:eueſtigio cogunt᷑ fugere:pterri
te ſiniſtris moꝛibꝰqͥbꝰ in altis palatijs viuit᷑: ſi tẽpus diſſerendi daret᷑ mõſtra/
rẽ vobis oẽs hoĩes ſtultos eẽ:qui viiã habẽtes aliã in qua poſſint honeſte verſa-
ri in curijs pꝛincipũ ſe pᷣcipitant. Sed abeſt ociũ. Ideo vos tm̃ moneo:vt agrum
hũc hiſtriones ⁊ adulatoꝛes ⁊ alios nebulones metere ſinatis: qui nigrũ in can-
dida vertunt:nullus eſt em̃ viris bonis apud pꝛincipes locus:nulla emolumẽta
laboꝝ ⁊ vt iuucnalis verba reſumã. Minoꝛ eſt hodie res heri q; fuit:bec eadem
cras vetrabet exiguis aliqͥd. Sic ſiluius genitoꝛ. Illi vᷣo ab inſano ꝓpoſito reuo/
cati dmi manere ⁊ ſibi ⁊ muſis viuere decreuerunt.At paterna vox minꝰ in filio
qᷓ; in extraneis potuit:nec em̃ me pater ab obſequijs curie valuit auocare: ;uis

ſepe multine me poſt pꝛinciꝑũ veſanias ire ꝑditũa i
qð pꝛius nõ credidi:verãq; pꝛis ſniam inuenio:de q̃libet me nũc in bac epla diſſer
markigrauicß en⸗ iudicio remittere cũcta.nã ⁊ tu annis cõpluribꝰint᷑ aulicos ca/
nes latrauiſti. Aidi te apud albertũ ceſarẽ honoꝛato in loco: ⁊ cũ te p imũ noui⸗
oꝛatoꝛ ſuus in baſiliẽſi ↄcilio bñdictionẽ ſibi ex patrũ cetu petcbas:cum is regni
hũ garie diadema moꝛtuo ſocero ſuo ſigiſmundo ceſare ſuſcepiſſet:atq; poſtꝙ; is
q̃ʒ vitafũctꝰc.ñ em̃ triẽnio toto imꝑauit:ad nepotẽ eiꝰalbertũ auſtrie ducẽ te cõ/
tuliſti cuiꝰes adhbuc ↄſiliari. Quã rẽ nõ ſum neſcius apud naos reꝝ mee ſnie
lurimũ detrabere. quis em̃ infeliciter viuere curiales crediderit:cũ tu qui vir ha
eris bonꝰ⁊ ſapiẽs:ſolut?ꝰſemel curie vinculis.iterũ te vincieris ſed ſum ego qʒ in
cadẽ qua tu es cauſa.qui annis iaz.xv.curialẽ ſeruitutẽ ſeruiui.⁊ nũc eccſiaſticos
nũc ſeculares ſecutus ſuz pꝛincipes.⁊ q;uis liber nõnũq; euaſerim.inox tameni
vincula meapte redij. Itaq; poſſet aliqͥs oꝑinari:vt ſolus vel cũ paucis curie vo
luptatibꝰfruar:idcirco memoꝛ es curie coꝛã alijs deteſtari ſic apud mediolanum
qui bernardino pᷣdicatoꝛi cõtractus vſurarios accuſabat:vt ꝓhibitis ab his re/
liquis ſolus ipſe feneraret᷑. Sʒ lõge aliter eſt:nõ em̃ qꝛ pla ceat mibi curia iõ ver⸗
ſoꝛ in curia.ſed ne leuitatis accuſer:qui genus vite receꝑtũ neſciuerim ꝓſed:idẽ
⁊te arbitroꝛ retinere.Accidit em̃ nobis ſicut co niugat.Sunt em̃ admodũ multi
qui viuente ↄiuge mfimoniũ damnãt:⁊ vxoꝛis obitũ cupiũt libertat amoꝛe.ſꝑq;
illiPad coꝛinthios pauli mãdati meminerit. Solutus es ab vxoꝛe noli q̃rere vxo
rẽ.At hi poſtqꝙᷓ libertatẽ ſũt aſſecuti.mox alterã ducũt ↄiugevt vix dã exequias
defũcte valeãt expectare.Sic em̃ ẽ hoĩm calamitas:vt vitã quꝗ viuũt diuq;ʒ vixę
rũt etſi malã ſcint. mutareę tñ aut neqᷓant aut neſciãt:binc oꝛatiꝰad eos qͥ ſuq vitꝗ
danãtes alienã laudãt. Ja faciã qð vuli inqᷣt.eris tu qͥ mõ miles mercatoꝛ:tu cõ
ſultꝰ mõ ruſticꝰ.bic vos bic mutaſ diſceditę ptibꝰ.cva qd ſtatis volũt.Plima ſũt
ini iohes q̃ nos cogũt ꝑſeuerare ſ nulla ẽ rõ So⸗ qᷓ; am bitio.qᷓ tãq; emula cbarita
tis oia fert onera q;uis guiſſima vt bonoꝛibꝰſeculi ac iplaribꝰlaudib? cefferat᷑. Oꝛ
ſi biles eſſemꝰ ⁊ aſaʒ potiꝰlucrari qᷓ; vanã venari gliaʒ ſtuderemꝰ:haud multi ꝓ
fecto iĩ bec tedia ſeſe recigent.Ad eos igit᷑ q ptea ſeqͥ reges volũt q;ꝛ platos ⁊ do⸗
ctos ĩ curijs eẽ ↄſpiciũt.ſaluatoꝛis nri ̊u vocẽ obijciam. Suꝑ cathedram moyx
ſi ſeder̃t ſcribe ⁊ phariſei q̃ dicũt facite ſm oꝑa eoꝝ nolite facẽ. Nõ igr qð iſignes
viri ac magfr̃i vite faciũt· ſᷣ qd facẽ debẽt imitari oʒ Expẽdat pꝛiꝰſeipʒʒ q ſe d ſcare
vult regibꝰ an tolerare laboꝛes famẽ ppeti:ſitiz ſufferre:otuineliaſq; valeat ſuſti
nere. DSeinde ꝓſpiciat diligẽt᷑ vtrũ ex curia ↄſeqͥ poſſit qð ſuꝰdeſiderat aiꝰ?:in ihi ⁊
ãguſtie apð pᷣncipes ĩfinite ĩtolerabiles eẽ vidẽt᷑:⁊ qͥ boics optãt illic nuliatenꝰin
ueniri quo fit vt verã pꝛis ſniam arbit᷑ de q nũc trãſigemꝰ. Repetẽda ẽ igi᷑ pater
na vox.qͥd ille ſtultos eẽ autumat ſinguios ꝗͥ nõ coacte: ncipibꝰuiũt.Clara vox
dura tñ foꝛtaſſe nõnullisvidet᷑. Sʒ audiãt qͥ pacto ꝓbet᷑.Stultiqͥ ad ppoſitũ nrjm
tribꝰmodis dicũt᷑ hoĩes. Stultꝰ? q q̃ritat að neÄͤt iueuire. Stult?⁊ q qrit qð no
cet inuẽtũ. Stult? qᷓ ⁊ ille ẽ qͥ fine ꝓpoſito ad quẽ tẽdit.cũ plures babeat calles.de
terioꝛẽ deligit ⁊ piculoſioꝛẽ.vt ſi romã pctiturꝰ cũ due ſibi pateãt vie: altera bꝛe⸗
uis atqʒ ſecura:altera lõgioꝛ plena latronibꝰ ꝑgere vltimꝗ velit. Curiales igit᷑ ho
mines aut pꝛimã ſtulticiꝗ incidũt aut alterã aut terciã. Aut em̃ qð aſſeq nequeũt
inueſtigãt.aut qd inuẽtũ detrimẽto ſit qrũt.aut ſemitã peioꝛc deligũt qs res me/
liꝰ longe cognoſcemꝰ ſi q ſint curialiũ deſideria ⁊ qs ſibi ↄſtituãt fines pꝛeuideri⸗/
mus. Mihi vident᷑ oẽs qͥ regũ vel pꝛincipũ latera ſtipant: aut honoꝛes querere.
famãq; ſeculi:aut potẽtiã aut diuitias aut voluptates. Hec inſicias eo nõnullos
eſſe qui ſe apud pꝛincipes lucrari aias arbitrent᷑:vt meritũ tanto mai? nãciſcant᷑
quãto cũ maioꝛe piculo militauerint. De bis igit᷑ qnq; generibꝰ hoĩm diceg eſt
uobis:q̊s tantũ diſtare vt ſapiẽtes ſint oñdemꝰ:vt facilẽ quis eoſqẽ deliros: amẽ
tes inſanos acſtultiſſmos qat cognoſcere. DPꝛiꝰtũ q; hoc aggrediar:oẽs oratos
volo ne me quẽpiã pꝛincipũ carꝑe cenſeat:aut quouis pacto ſereniſſimo diuoq;

incipũ velanias ire ditũ admonuerit. Sed exptus fum

— — —

in

S= π ☛n ° . —

☛ S=

—
—

ð

pꝛincipi meo friderico ceſari detrabere. Mã etſi dicturus inter diſpntandã fuenʒ
vicioſos pꝛincipes eſſe.⁊ libidinũ ac ſtulticie ſeruos:nõ tñ id oibusg aſcipſerim.
necenim me latet inueniri nõnullos vᷣtutũ ac ſanctionis cultoꝛes qͥ a pꝛincipatu
vicia diuino quodã munere ſeꝑent.quẽadmoduʒ boni apud gentiles pꝛincipes
unaans veſpaſianus titus traianus ⁊ anthoniꝰ pij ſunt habiti ⁊ apud vpianos
cõſtantinus arcadius bonoꝛiꝰtheodoſius carolus magnus ⁊ quẽ bamberga ve-
nerat᷑ benricus ſanctus in quibꝰſi vel pietatẽ vel mãſuetudinẽ vel pacis amoꝛcʒ
vel iuſticie elũ vel religionis affectũ requiris. Fridericũ noſtrũ nulla in re mino
rẽ inuenies.Lantũqʒ abeſt vt meis ſibi ſcriptis velim detractatũ:vt eius laudes
illuſtrare. verſibus quoad poſſim ⁊ oꝛone ſoluta decreuerim:nec me nũc eiꝰ cu-
ria detineret niſi ſua me bonitas allexiſſet. Sed me quãta ſit curialiuʒ infelicitas
oſtẽſuꝝ:nõ q̃d ipᷣe ⁊ alij pauci quos eq̊s amauit iupit᷑ ſ̊ d cõit᷑ pꝛinapes agant
referre opoꝛtuit:ꝙ ſi oĩa que inferius mala recenſent᷑ in noſtri pꝛincipis inueniri

chria dixerim: apte mẽtiar nec minus mẽtiar.ſi nibil illoꝝ hic eſſe ↄtenderim nec

ego quẽq; momoꝛderim.qꝛ ſic eſt hoim vita vt plus mali vbiq; q́; boni repiat᷑.
MHoſtra intentio eſt fatuos eſſe qui pꝛncipibus herent diſoutando mo nſtrare
iaʒ igit᷑ illos aggrediamur qui tanq; appetietes bonoꝛem pꝛincipiblſeruiũt. Ad
uerſus quos cu iuuenali libet exclamare. O medici mediã pertundite venaʒ: de
lirant enim qui pꝛopter honoꝛẽ pꝛincipibus famulant᷑:ad quoꝝ purgandas mẽ-
tes non meis ſcriptis ſed elleboꝛo potius eſſet opus.quis enim in aulis pꝛincipũ
verum bonoꝛẽ dixerit inueniri. Dant᷑ honoꝛes in curijs nõ ſm moꝛes atʒ virtu
tes. Sed vt quiſq; ditior daec potentioꝛ eo magis honoꝛat᷑.Mã quẽ vncd; paupe
rem taetſi Sant, virtute pꝛeditũ:regũ aliquis ſublimauit.Audio q obijcis fue
rũt uõnulli dicis obſcuro nati loco atq; inopes quondã.q̃ nũc oĩbꝰ ſũt pꝛelati: ſic

— .„

em̃ pꝛincipes voluerũt.ſed quos oꝛo ſic platos ais nẽpe quos ſuis moꝛibꝰ Eõfoꝛ/⸗

mes inuenerũt.quibus moꝛibꝰ auaricie:libidini:luxuric:cra ule:crudelitati. Sic
eſt ſane. Placet auaro regi qui pecunias vndecũq; refert. Gꝛatus eſt libidinoſo qͥ

virgines atqʒ maritatas ſibi conciliet. Carus eſt ebꝛio qui cõbibit. Crudeli iocũ⸗

dus eſt qui angunn qᷓ;multũ effundit humanũ. Memo acceptus eſt nemoq; ex

paruo ſtatu pꝛefert᷑ alijs.niſi magno aliquo facinoꝛe ſeſe pꝛincipi conaliauerit.
At bic nõ eſt verus honoꝛ ⁊ ſtabilis.qui ex radice venit nõ bona. Aera gloꝛia vt

in quit cicero:eſt illuſtris ac ꝑuagata multoꝝq; ⁊ magnoꝛum: vel in ſuos ciues.

vel in patriam.vel in omne genus bominum fama meritoꝛuz: quꝗ nec pꝛincipes
aſſequunt᷑ nec qui ſeruiunt eis. Cum vitijs omnes fere ſint dediti.nec bonũ ali/

quid agant niſi foꝛtuito.At tranſeunti per vrbem tibi indtinabunt bomines.de⸗

nudabut capita: cedent loco:ſalutes dicent.manus oſculabuntur. Ita eſt certe
At vbi trãſigeris digit os retrotendent: ſubſannabũtq; tibi.Et ille eſt inquient:
qui pꝛincipem noſtrum ſeducit.qui bellum ſuadet:qui vectigalia auget.qui one/

ra nobis impoꝛtabilia cumulare facit.⁊ etiam qui verſo pollice quos vult ex no/
deeq; omnes perdãt.ne ſub eius tyrannide diutius ſineus.

bis occidit quem dij on erdãt. ne ſul
Huiuſmodi eſt hbonoꝛ curialiuzʒ.qui ſi tequiſquis es oblectat.non vereboꝛ te ſtul

tum atq; inſanũ affirmare:qui oblectationes tuas in re fallac varia atq; ommino

falſa regonas.At paraſitoꝝ vocibus qui te cenarũ gra laudãt.quãtũ tribui debe/
at tuipᷣe noſti. Pꝛetereo hiſtriões atq; ioculatoꝛes ⁊ totiꝰvulgi laudes.quasvir
pꝛudẽs ꝓ nibilo reputabit.qꝛ nulla eſt vera laus.niſi a veris pꝛoneniat laudatis
Adqde ꝙ; oẽs curie ſequaces nõ quibus pꝛeſint.ſed a quibꝰ pꝛecedantur inſpiciũt

⁊altius ſemper cuolare nituntur atq; cum reliqui pꝛeceſſerint ipſis etiam daßt⸗

bus incipiunt inuidere.quia inexplcbilis eſ bumane gloꝛie appeitt Cui po
te dedideris ſemper illud ciceronis in oꝛe babebis. Quicquid eſt enim qᷓuis am
plum ſit :id certe parum eſt: cum eſt aliquid amplius. Eſt inſuper philoſopho/

rũ ſententia ac pꝛeſertim areſtotilis in bonoꝛibus non eſſefinem ponendum: qꝛ

⁊ res incerta eſt ⁊ in poteſtate alterius.⁊ qui ſeruit honoꝛi ⁊ buiꝰſeculi famene/

eeffe eſt vt multa faciat inuitus. Interdũ plepoiboq deo feruire cogik. Duo eni⸗

cũ ſint honoꝛes:alter viroꝝ bonoꝝ:alter multitudinis. Stultus eſt qͥ pꝛimũ apᷣ
regẽ venat᷑:qꝛ inueniri verus honoꝛ nõ põt vbi virtutes nõ regnãt. Aa do alte
rum multo ſtultioꝛ eſt.qꝛ ⁊ rem ꝑnicioſam ſequit᷑:⁊ vicioſaʒ ⁊ inſtabilẽ ⁊ incertã
Atq; bi quidẽ ꝑpetuis cruciatibus affligunt᷑:cũ ſibi pᷣferri plurimos ⁊ ſeꝑe indi-
iſſimos videant.nec qui bonoꝝeſt auiqus vſq; magiſc in curijs angit᷑ atq; iã
tis de bonoꝛe ſit dictũ. Nũc ad potentiã eamus:pulchꝛũ videt᷑ apu cprinc
eſſe potentẽ.tutoꝛẽ vocari regis:pꝛecipe alije bellũ indicere.pacẽ coponere:poſſe
mũ enervtapu tiberiũ. Meronẽ claudiũ tampotẽs Seianus fuit vt imꝑatoꝛ
apud capꝛeas cũ rege caldeo ſedente:ſolus bic imperiũ adminiſtraret.ſecũdũ
illud totius oꝛbis caput veneraret᷑.Et quitpe ſi ante ipᷣm oppꝛeſſa cefaris ſenect

obeſſe ⁊ pꝛodeſſe 1 luribus. Sed multi decepti ſũt.dum poſſe apud reges pluni

fuiſiet.hunc vnũ populus auguſtũ vocaſſet.Sʒ nulla eſt r pꝛincipes diutur-

na poteſtas.nulliuſq; ſtatus debilioꝛ.nullius incertioꝛ.nullius infirmioꝛ eſt. q; eiꝰ
qui apud pꝛincipẽ videt᷑ eſſe potentioꝛ. Sũt emuli multi:ſimultates: odia.Ois
potentia magne inuidie ſubiecta eſt. Incidũt ſuſpitiones:parantur inſidie:ꝑſtre/
pũt vndiq; delatoꝛes.Atq; vt oculus parua feſtuca turbat᷑.ſic principum gratig
offenſiuncula vel minima cadit. Interdũ eti nullo cnmine pditur. tantũ apud
pꝛincipes ſubdola lingua põt.apud adrianũ imꝑatoꝛẽ delatoꝝ voces adeo valu
erunt:vt amicos ques ad ſũmũ pꝛouexerat:poſt hoſtinm loco habuerit. Sed ad
ſeianũ redeo:vis ne ſalutari ſicut ſeianus:⁊ tam eſſe potens vt ille fuit.At hic vni
ca pꝛincipis epła captus eſt:ꝑ vꝛbẽ vnco ductus ad ſpectaculũ:⁊ in tibꝛidis nipa

truncatus. Oẽſqʒ ipſius ſtatue ex capitolio iecte ſunt.perlege ſacras lr̃as:quot

ſaul:quot dauid:quot ſalomon ex his qul apud ſe potentes erant occidi iuſſerunt
Abimelech qꝛ potentẽ vidit apud ſe yſaac ex regno repulit foꝛſitan ⁊ interfici iuſ
ſiſet.niſi digitꝰ dei cũ illo fuiſſet.Clitonẽ ſue nutricis fuiu ʒ̊ philippi patris laudes
cõpare fuifet. Alexander macedo ſua manu interemit. Extant nr̃i tꝑis admodũ
multa exempla:q̃ ↄſulto fugio ne cui videar detraxiſſe. Oe magno regni appulie
ſeneſcallo nemo me dicere ꝓbibet.qꝛ tuta eſt in moꝛtuos repᷣhenſio. Hic apud re
ginã Joannã pᷣmo in loco tt porentic; ſuã firmioꝛẽ putabat.qꝛ ⁊ ſtupꝛis ſeſe
inſinnauerat. At regina cõuerſo in aliũ amoꝛe:pcuſſoꝛes ad illũ noctu traſmiſit:
quo moꝛtuo alios ſibi cõcubinos ſubſtituit. Darati ſũt qͥ apud reges ppetuo ſint
potẽtes.Sepe qͥ beri lacut hodie diſplicet.nullũ eſt in atrus pꝛincipũ maiꝰſtu/
diũ qᷓ; vt alios de gradu pcipitẽt ⁊ ſe erigãt.potentũ quilibet appetit. nulla inter
curiales babitat fides: nõ frater a fratre tutus innenit: nec patii filiꝰſidus eſt. nec
filius patrẽ ſeruat.quilibet ſibi ſtudet.oẽs pᷣferri volũt.oẽs mãdare. Si quis po
tens eſt. mille circa ſe oculos habet ⁊ totidẽ linguas ad ruinam eius aſpirates: ⁊

vnus binc aliꝰillinc pᷣmit. Mimiũ multos timere habet qͥ multũ põt. illum oẽs

oppugnãt qͥ pꝛincipi gratioꝛ exiſtimat᷑. Ruunt turres ꝗ iuxta flumẽ ſite ꝑpetuuʒ
in ſe aque curſum recipiũt:quid tu facias qui ex vniꝰvolũtate depen des.in cuius

amoꝛe nec ferro nec plũbo ſed cera firus tener:quã vel infrigidatꝰ amoꝛ excutiet

vel ire feruoꝛ eliquabit. ſõ oiĩbus tantũ arnidet fortuna. quãtũ cꝗ cellario noſtri
ceſaris caſpari ſcblick. quẽ vel miranda fati clemẽtia:vel ſingulans virtus. atq;
antial⸗ d⸗ in pauci berepit, res noze⸗
tentẽ reddidit. Ylios vᷣo vix vnq; vidimꝰ in cunia ſucceſioꝛis tales eẽ q̃les apud
anteceſroꝛẽ fuere.Sʒ p̃cipitari coplurimos ex gradu cernimus.ita vt quato pꝛiꝰ

bonoꝛatioꝛes ⁊ potẽtiores cenſebant᷑:tanto cxinde debilioꝛes ⁊ in honoꝛatioꝛes

fiãt ⁊ ſint inimicis gaudio.amicis vo ⁊ ꝓpinquis ⁊ ſibi doloꝛi:moleſtie atq; xæ⸗

decoꝛi.Eſt autem vulgatiſſimus eorum ninis qui apud pꝛincipes vel bonoꝛẽ vel

pot entiam queritant:quos in erroꝛe tam manifeſto cõprehenſos ſtultiſſimos eẽ
nemo negauerit.nec plura de potentia. Munc diuitigs ꝓſequamur quas nume
dubiñ ẽ ↄplures moꝛtales icuriales carceres attraxiſie cũ oꝛatio ſe laboꝛẽ fer/

imis boĩbꝰreꝑit᷑ japud tres ceſares inter pꝛimoꝛes po⸗

tn

o

☛ —

4s4s4e

re dicũt ſenes:vt in ocia tuta recedãt:quidã vᷣo Juuenalis referũt verba:qñ ego
figam aliquid quo ſit mihi tuta ſenectus a tegete ⁊ baculo. Aduerſus quos poſ
ſum ſaluatoꝛis nr̃i ſermonẽ referre:qui tã difficile dicit diuitẽ intrare regna celo/
rũ:qᷓ; per foꝛamẽ acus tranſire cameluʒ:quo fit vt ſtultum ſit diuitias querere:?⁊
ſpem patrie celeſtis amittere:nec mihi gals q; timoꝛẽ famis adducat:quaſi nõ ba
beat xpᷣs vnde alat pauges ſuos.Apoſtoli nauim ⁊ retia reliquerũt inquit hiero
nymus:næctamẽ illis quicq; defuit.Libertas xpᷣi pauperuz ⁊ olera.Creſi diuitijs
pᷣferunt᷑:ſed iſta foꝛtaſſe mmiũ religioſe dicunt᷑:nec talia ſunt que vulgo pꝛobari
queãt.Agamus igit᷑ pingui minerua:cõſentiamuſq; Juuenali ⁊ areſtotili ad fe/
licem vita opus eſſe diuitijs:qꝛ non facile emergunt quoꝝ virtutibus obſtat res
anguſta domi. Sũt qui ſe poſſe putãt diuitias cumulare pꝛincipibus ſeruientes:
at hi vt diuitias cõparẽt libertatẽ vendũt:nec tamen diuitias aſſequũtur:nam ſi
tibi pꝛinceps vel beneficia contulit vel feuda cõceſſit:vel res alias: tantomagis
ſeruire teneris quanto maioꝛa ſunt dona. OQð ſi aliunde neſcis ex gregoꝛio diſci⸗
to. Cũ em̃ inquit ille augent᷑ dona:rõnes etiã creſcũt donoꝝ.O ſi tũc ex curia ve
lis abirecum diues es factus:mox oia perdidiſti. YInuenit᷑ cauſa.Submittit ac/
cuſatoꝛ:cõuinceris reus:etiã nõ cõmiſſi criminis auferuntur bona: ⁊ ne cõquen
vnqᷓ; poſſis eripit᷑ ⁊ vita.Si vo in curia ꝑſeueraueris: opoꝛtet ad aueuis imꝑia
regis eſſe paratũ:ire in bellum:per latrones tranſire:nauigare in mari:manere in
peſte:mille capitis adire pericula.Juſtũ ⁊ iniuſtũ exequi mandatũ: ridere ⁊ flere
cuta rege:laudare quẽ laudat:vituperare quẽ vituperat:nulla tibi in verbis aut
in operibus libertas ſupererit. Quid igit᷑ ſtultius eſt qᷓ; diuitias per tot toꝛmẽta
cogere:cuʒ ſit manifeſta freneſis:teſte ſatiro:vtlocuples moꝛiaris egenti viuere
fato. Nonne pꝛeterea deliramentũ eſt cum duo vel tres cumulauerint opes: oẽs
buius liberalitatis munificẽtiã expectare:⁊ nõ potius infinitos reſpicere:qͥ duʒ
regibus ſeruiunt:ad extrem inopiã ſunt deducti.iam dabit᷑ inquit Perſius iam
iam donec deceptus ⁊ erhee ne quicq; fundo ſuſpirat munus.in imo diuitibꝰnon
nũq; dari ſolent diuitie:ſicut in mare ferunt᷑ aque.HNemo pauꝑ qᷓ;uis diu ⁊ admo
dum vtiliter ſeruiuerit:tantũ pꝛemij repoꝛtabit quãtũ diues ex obſequio paruo.
Mõ enim ſeruicia in curijs pꝛincipũ:ſed perſone ponderant᷑. Nã ⁊ paruos par/
ua decent magnos munera magna. Hec donare reges ſolent:qð nequeant cuʒ
libido fuęrit auferre:itaqʒ nec rẽ tonatã ſi velis alienare poteris: nec in aliud re/
gnũ trãſrerre:nec ex ea quicq; diſponere qð regi nõ placeat. Mõ ſũt igi᷑ tue hmõi
Diuitie q̃bꝰnõ potes vti ꝓ arbitrio.Quid ꝙ neq; teſtadi facultatẽ habebis nãaq;ʒ
fi liberis careas nemo tibi nõ pꝛinceps crit heres:ſi adſunt filij: niſi ⁊ ipſi pꝛincipi
ſeruiãt nõ ſuccedet tibi. Laceo quot diuites necati iuſſu eoꝝ ſint qui eos ditaue/
rint. Solẽt em̃ pꝛincipes ſic nõnullis largiri multa:ſicut ⁊ nos ſues paſcimus vt
eos poſtqᷓ; impinguati fuerint deuoꝛemꝰ. Sic de ſeneca Longinoq; legimꝰ quos
ꝓpter diuitias iuteremptos Juuenalis affirn at his verſibus. Zemporibꝰ diris
igit᷑ iuſſuq; neronis.Longinũ ⁊ magnos ſenece pꝛediuitis oꝛtos.Clauſit ⁊ egre⸗
gias lateranoꝝ obſidet edes. Tota cohoꝛs perierũt em̃ ⁊ laterani ꝓpter diuitias
Sancte igit᷑ ſcriptũ eſt ⁊ vere qui amat diuitias fructũ nõ capiet ex eis.Adde q;
pauciſſimi reges q̃ ſua ſunt donãt:rapiũt em̃ vt donent:q̃ nec vera ſunt dona nec
luſte poſſidẽt. Cũ vix regnũ vllũ inueniat᷑ qð nõ ſit vel partũ vł ↄtinuatũ fraude
q̃d ẽꝗð largire iuſte pᷣncipes poſſint vñ pecunie vñ iocalia veniut qᷓ apud pꝛinci
pes ſũt.niſi ex raptu vł veditione iuſticie: aut ex ſpolijs eccliaru.At iſta ſũt iniqta
tis pᷣmia:q̃ nec regiꝓdeſſe neq; tibi vtilitati ſi dnata fuerit eẽ poſſint. Relinqmꝰ
igit᷑ bãc diuitiarũ cupiditatẽ qꝛ nõ implet᷑ auarꝰpecũia.⁊ auaro vt inqᷣt Hierony
mus ⁊ Seneca pꝛiꝰ dixerat:ta deeſt qd hʒ:qᷓ; qd nõ hʒ.Scimꝰſcriptura dicenteʒ
qꝛ nõ ꝓgerũt diuitie in tꝑe vltionis. diues em̃ cũ interierit nõ ſumet oia ⁊ nõ de
ſcẽdet cũ eo gloꝛia domꝰeiꝰ.Aiuamꝰ obſecro tãq; nibil habẽtes ⁊ oia poſidẽtes
victus atq; veſtitus vt iteꝝ hieronymi vᷣhis vtar:diuitie xpᷣianoꝝ ſunt: ⁊ bas eſt

.

botẽs nebis dũs abſq; miniſterio pᷣncipũ fradere:diuitias veras apud reges vel

nõ inuenim?: vel tales iuenunꝰ q̃s lõge meliꝰfuerat ñ iueniſſe. At boc de viuitijs
libaſſe ſufficiat.Ex qbꝰni falloꝛ mõſtratũ eſt ſtultitie oꝑaʒ dare:qui ob opes pꝛin

cipibꝰ famulant᷑. Nunc ths admonet vt de yoluptatibꝰdifſeramꝰin qauib? multi
moꝛtales beatitudinẽ poſuerunt, Atq; in pꝛis epicurus vir aliqñ magnꝰ quẽ phᷣi
nfi tꝑis magis vbis q; fact repꝛobat.na qtus ẽ obſecro Egleologor qͥ volupta
tibꝰ nõ inſeruiat. Mobꝛẽ ſi que foꝛte inueneris qᷓ aſpnet᷑ oculis pulchꝛitudinẽ re
rũ:nõ odoꝛe vllo nõ tactu no ſapoꝛe capiat᷑:ſedudatq; auribꝰoẽm ſuauitatẽ:huic

ℳ 7 „ 2

ptates hauriunt᷑.Lũq; due vie ſint bus bnñana vita cõtinet᷑:altera vtutũ: alte/

ra voluptatũ:illa deſerta inculta atq; interduſa frõdibꝰ⁊ virgule hecſe boĩuz fre
quẽtia terit᷑ nec q̃ſq; eſt qͥ voluptati non obſequat᷑. Sũtq; admodũ niulti qͥ tãcq;
voluptatioꝰfruituri obſeda pᷣncipũ amplectun :qdc ſtaltiſimũ ſit oꝑepᷣciũ fue
tit ondiſfe:ac de voluptate qᷓ primũ oculis ꝑcipit᷑ pꝛimũ dicamꝰ.Oblectant᷑ nõ/

nulli dũ ſplẽdidos eqͥtes ↄſpiciũt.dũ bęlla geri exercituſq; cõcurrere vidẽt: dum

foꝛmoſas cultaſq; mulieres intuent᷑.dũ cetus boiuzʒ oꝛnatoꝝ:dũ ludos:dũ iocos
dũ pulchꝛos equos:dũ picturas:pũ ſericeos pãnos:purpuręos:aurcos:duʒ mi/

rifi cas vcſtes:inſisnes vꝛbes:egregias domes:alta palatia: marmoꝛea templa:

5*

teſtudines: viriqatia pꝛata:lucos:fontes:flumina:feras ſerenũ aerẽ: mõtcs apꝛi

cos: amenas valles: armẽta: canes: ⁊ hmmoi cetera cõtemplant᷑. ad hec oia multo
iocũdioꝛa ſũt pꝛiuat᷑ boibus q; curie obligat.nã qͥ ſeruicio regũ mãcipatus eſt in
bello nõ vt ſpectatoꝛ.ſᷣ vt miles aderit.⁊ huc atq; illuc cõcurſabit.ac hoſtẽ ferire
ſeq; tueri magiſeß oblectare oculos cogitabit.M)ulieres nõ intuebit᷑ niſi cuz regi
placuerit.iũcꝙ illas vidcbit ꝗᷓ alijs grate ſibi moleſtiſſime ſint.oꝛnati veſtibꝰ ho/
mines piꝰ iuidic q voluptapᷣbebñt.⁊ alienos eq̊s ⁊ melioꝛes ⁊ nitidioꝛes iᷓ ſui

2 *-

nõ let abit᷑ inſpexiſic.iocis atq;

7 82 —

*

regni poteris.nec qd apud alias getes ſit cioſ vidẽdi tibi copia dabit᷑: ea q̊ʒ qꝗ̊ᷣ
riſime in

in cãpis ſunt viſu delectabilia ra

ialiũ.nec in choꝛeig atq; tripudijs feminarũ delectatio dat᷑: cũ tu illa reſpicias
in aliã fert: ⁊ te nedũ ſpernit:ß etiã odit. Mulla dies eſt in qᷓ res mille nõ videas
tuũ ↄturbẽt aium. Semp tibi ante ocules inimici ſunt:oſculariq; manũ ꝑſepe c
geris quã velles trũcata videre: facileq; plus amaritudinis q; dulcedinis viſus

„

tuus ex curia repoꝛtabit. At in auditu dices magna eſt curialiũ delectatio dũ no/

uitates totius vꝛbig viros ſapientiſſimos loquetes:duʒ geſta viroꝝ magnoꝛum

duz cantus ſonoſq; audiũt muſicoꝝ.Credo ⁊ hoc pleroſq; deciꝑe. Sed medẽduʒ

eſt etiã huic ꝑti:ne qs oblectaturus aures cune ſe aſtringat ac moleſtiã ꝓ volu⸗/
btate ꝑcipiat.nã qð tu mihi de nouitatibꝰ ais abs negocio ↄfuto:cũ plura illic diſ
plicẽtia q;; grata audiant᷑ Cũ nũccquitates capte: vin pᷣſtantes oxciſi:ſpolia facta
rapine comiſie:victoꝛes mali:victi boni ſepi referant. Airos aũt ſapiẽtes qui de
m oꝛbꝰac ſecretis nature diſputãt.quiq; byſtoꝛias referũt.nõ niſi ꝑ adulationes
apud pᷣncipes accipies: ꝙ ſi noõnſq́; oꝛatoꝛes atq; phᷣi diſerti curias adeit. oꝛatigꝑ
neſq; coꝛã pᷣncipibhñt.nõ tãdulceęleſt eos illic audire.vbi cũ metu magis loquũt
in ſcolis vbi fũt liberi:⁊ ad veritatẽ nõ cõplacẽtiã fant᷑. Hinc ẽ ꝙ athenis duz
libera ciuitas fuit ⁊ rome duʒ coſules rẽpu.gubernabãt:lr̃aꝝ ſiudia maxie ſloꝛue
rũt. In curijs vo dlibetiſermo ꝑ adulationẽ᷑ bẽ. nibil ad verũ di. Cõm edant᷑ mali
bouiq; vituꝑant᷑. Sũt q veterũ narrant byſtoꝛias:̊ mendoſe atq; pucrſe: claris
guctoꝛibꝰnõ credit᷑:s fabellis inanibꝰ fides adbibet. Plus guidom de coluna qui

7

—

hoĩes ⁊ foꝛtaſſe pauci os ꝗpitios pleriq; aũt iratos putabſt. In oꝛone ꝓ mar/
Ils ciceronẽ dnantẽ. inuenim qbus in pᷣbis oẽs qͥnq; ſenſusg tętigit qͥ bus volu

it inſp ocis atq; ludis ꝑraro intererit: lateri regio ſo aſſiſtẽs. pala/
tia vo tẽpla picturas facili ſpectare meratoꝛes atq; pᷣuati hoies qᷓ; curia les poſ
ſunt. Cuq; reges ꝑpłaro ſuoꝝ regnoꝝ limites exęãt:vꝛbes inſpicere nõ niſivniug

viſu d rariſime inſpicies: domo clauſus qᷓ; ſi captius neęx
vnq; exibis.niſi cũ rex vel venari voluerit:vel aliter animũ relaxare:qd cũ fiet c̃
marime velles domi manere cũ niues agros cooperu erint:vel cuʒ ſolis feruoꝛe
mundus ardebit. Sed ma rcet plerũq; ſub tecto ſqualida pulueribꝰ ꝑs maior cu

ts ſe
Ultys

pꝛin

uſi
ipbi
upta
ere
hrie
mj/
8voln
halte⸗
pöffe
atis
cüͤfte
nt no⸗

cos
mmi⸗
pla.

Nſte
Geſtin
efente
nzre
,
W
1,

pulchꝛioꝛ ⁊ acceptioꝛ:nulla tñ fides ẽ q̃ vno ↄtẽta ſit viro

bellũ troianũ magis poetice qᷓ byſtoꝛice fcripſit. Hlel marſilio de padua ᷓ traſta-

tiones imꝑij q̃ nuqꝙ; fuert ponit vel vincẽtio moꝛcho q; liuio:ſaluſtio:iuſtino: ein
to gurtio:plutarcho:ac ſuetonio pᷣſtatiſſimis auctoꝛibꝰ credit᷑.Cithariſtas vᷣo ac
cãtoꝛes:q;uis curia ſolet optimos hẽe plꝰem̃ hoc genꝰ hoiuʒ q; phoꝝ vł poetaꝝ
pncipibꝰ placet:ñ ad tuã ſ̃ regis audies voluptatẽ.Cũq; doꝛmire aut aliud opus

agẽ velles:tũ potiſſime iſtoꝝ ſonis aut cãtibꝰ inqꝗetaben.Oibꝰ hoc viciũ ẽ cãtoꝛi/
boinqͥt. Oratiꝰint᷑ amicosvt nũq; inducat aim catare rogati:iniuſti nũq;ᷓ deſiſtãt

Quo fit vt cũ nolis audias.cñ velis nuſq; appeãt.Et tñ bis ſinglis kls aliqd co/
Ser elargiri.Quid ꝙ oia iurgioꝝ atq; rixarũ ſit plena:vnꝰalteri maledicit: incre
pãt ſe inuicẽ. Blaſphemie in den ſcõſq; iaciunt᷑:oẽs in ↄfuſo loquunt᷑.tot clamo⸗

res ſunt:vt vix ſociũ qͥ ꝓpe te eſt valeas audire.qlibet ſua facinoꝛa narrat cũ dero

gatiõe alteriꝰ. Illi ſuã patriã laudãt ⁊ alienã vituꝑant. Spureiſſima vndiq; ver

ba ꝑſonãt:nulla in vᷣbis modeſtia:nulla reuerẽtia nullꝰpudoꝛ.Scurre ſp audiũt
vel detrabẽtes vłructates. Hã his ſolis libertas ẽ:q̃cqͥd vel facere vclint vel dice

re. At hec ſi qs ſapiat ſurdꝰ potiꝰeẽ velit q; audire. Ja ve tactu ꝑgamꝰin q̊ͥ venꝰ

potiſſime dnat᷑ quã nõnulli rerũ ignari blãdiſſimã in curijs eẽ ↄfidũt.Ex eo errã

tes ꝙ mulieres cos amare ↄſueuerũt:qͥ veſtibꝰſũt oꝛnati q̃ͥ crines vẽtilãt: qͥ toꝛ/

nea ment interſũt:qͥ canũt:qͥ choꝛeas ducũt:qͥ ſꝑ leti atq; bilares iueniunt᷑: ſicut

curiales eẽ vident᷑. Sʒ minime ita ẽ vt grata ſit hic venꝰ:na ſi qua eſt mulier que

bos amat:nõ tñ eis ſe credit:q̃s loq̃ces agnoſcit iactatoꝛes inſtabiles pluriũ ama

toꝛes:niſi foꝛſitan aliqᷓ eſt q̃ famã paruifaciat:tũcq; miti circa vnã cõcurrũt.nee

vlls ſine riuali diliges.binc rixe:cõtentioneęs:odioſa verba:interqũ vᷣbera ⁊ hbomi
cidia:nullã nutrire modico poteris:cui adſint qui multa Smlerg vemet alter te
ilchꝛioꝛ· ulla tñ fides ẽ ᷓ vno ote epe cũ amicã petes aut
aliũ cũ ea inuenies.aut iſſe ilã ad aliũ repies.Ox ſi tibi grata obtigerit ⁊ fida puel
la.nõ poteris niſi raptim.⁊ ꝑ furtũ eẽ cũ illa:neq; em̃ ſeruire regi ⁊ amoꝛi poterig
qꝛ vterq; inſolẽs dñs eſt:⁊ qͥ boĩem totũ vult ſibi.Adde qꝙ nedũ amicã ſed nee cõ

₰

iugẽ in curia pudicã ſᷣuabis:tot ſũt vndiq; ꝓci.tot foꝛmoſi iuuenes.tot ꝓmiſto-

res:tot lene.vt nec caſtiſſima cõiunx reſiſtere tot impugnationibꝰpoſſit. ſiꝓ/
biſſima fuerit:deſerẽda ẽ tñ:cũ indies curie pᷣncipũ moueãt᷑.Siue cõiũx ſit ſiue cõ

cubina tũc anxietas mẽtiſq; doloꝛ:qꝛ nec cũ amica remanere nec illã ducere tecuʒ

potes:⁊ inſtabilitatẽ femine remanẽtis cuiꝰẽ in hoꝛas mutari ſꝑ ſuſpectã hẽbis.
Jũge irriſiones ac detractiões q fiũt amãtibꝰ. Oinumera diſcrimia:põdera ſuſpi
tiões:oĩa hec cũ ſint ꝑꝛiuaſj guia:curialibꝰipoꝛtabilia.nec vſqᷓ; ĩ atrijs regũ tactus
oblectat᷑. Sequũt᷑ alij duo ſenſus odoꝛãdi ⁊ guſtãdi qͥ ꝑtiʒ ↄiũcti ſũt ꝑti diſiũcti
nãq; dũ fercula redolẽtia ſapidaq; ↄmedimꝰvterq; ſenſus letat᷑.Si qͥs aut floꝛũ
aut vnguẽtoꝛꝝ ſeqt fragratis nõ guſtũ ſᷣ odoꝛatũ iuuabit.⁊ officiũ ſun odoꝛatus
amittet᷑ cũ i palato cibꝰ maſticabit᷑.At bi qbꝰ in ſolo palato ẽ cã viuẽdi ſtulti ſũt
⁊ pecudũ vitã nõ hoĩum ſectant᷑.Mã ⁊ apls eos vituꝑat quoꝝ deꝰ vent ẽ.rẽ nãq;
dãnatã ſequũt᷑:quãuis plurimi ꝓpterca velint regibꝰ obſed:vt bibere atqʒ edere
maxime poſſint:⁊ qꝛ pᷣncipes optimis vtant᷑ vinis atq; cibarijs veſci q̊ʒ ſe eiſdẽ
ſperãt:potaturoſqʒ cũ regibꝰſe cõfidũt:ac ſicut muſce pingues menſas ſic iſti vn/
ctas dñoꝝ popinas inſectant᷑:qᷓ;uis regalibus epulis magis muſce q;iſti potian
tur. Nideam?igit᷑ apud faſtigiũ regale quãta ſit curialiũ eqẽdi atqʒ; bibẽdi volu⸗/
ptas:ꝗᷓ ſane tũc optima eſt. cũ fames adeſt atq; ſitis:cũ nec illa nec iſta ꝓtrabituy
At in curia ꝑraro añ meridiẽ cibaria diſtribuunt᷑:quo tꝑe nõ famelici ſed rabidi
ſu nt hoies.quibuſdã vo expectatio longa debilitatis ſpiritibus appetitum ſubꝛi/
puit. alij modico pane vel caſeo pꝛeguſtato oꝛificiuʒ ſtomachi clauſerunt: quo ſit
vt alij voꝛent quicquid apponit᷑ ⁊ ad crapulam impꝑleant᷑.Alij vel minimũ ſume
re nequeant. Interdum in oꝛtu diei ⁊ ante lucem fercula poſita ſunt.que niſi co
megeris vſq; in noctẽ ieiunabis.nec tñ ſtomachbus officiũ ſuũ fecit nec appetitus
adeſt cũ poſt meridiẽ pꝛaſus fueris rurſus poſt hoꝛã cena ponit᷑.nũq; in ⸗ tpe

cibus affert᷑:hinc ſubitè moꝛtes atq; inteſtata ſenectus:⁊ oꝛexis ⁊ vomitꝰ ⁊ ilioꝝ
xoloꝛ ⁊ calculus:⁊ moꝛboꝝ oia genera viuũt:qualis cena tñ vinũ qð ſuccida nol
lIet lana pati.vt Juuenalis ait affert᷑:qð cũ biberis inſanus fias acetoſuʒ:aqua/
ticũ:coꝛꝛuptũ:pedulũ:acerbũ:aut frigidũ:aut nimis tepidũ:coloꝛe ſapoꝛeq; ma
lo. Taceo rlas Hucipes qui tm̃ ceruiſiã in potu pᷣbẽt:q̃ cũ vbiq; amara ſit:in cu/
rijs tũ ⁊ am ariſſima eſt. Mec tibi aut in argento aut in vitro dari pocula credas
nãq; in vno furtũ timet᷑:in altero fractura. Potahis igit᷑ ex ligneo cipho:nigro an

tiquo:fetido:in cuiꝰfundo fex cõcreta eſt:in quibꝰſepe minxiſe dñi cõſucuerunt.

nec tibi vni ciphꝰdabit᷑ vt ſi velis vel aquã miſceas vel purũ bibas:ᷣ in cõi ꝑota/
bis:atq; ibi moꝛdebis vbi nũc vel pediculoſa barba vel ſaluioſuʒ labiũ:vei imũ/
Qiſſimi dẽtes fuerũt. Interea vinũ antiquũ in tua pñtia regi ꝓinabit᷑:cuiꝰ tanta
fragrãtia ẽ:vt ciꝰodoꝛe tota tomꝰ repleat᷑.Bibetis muſcatellũ:maluaticũ:ex gal

lijs:ex matrigali:ex riparia genuẽſi:ex hũgaria:atq; ex ipᷣa grecia ſibi afferri vina

iubebit:nec vnqᷓ; tibi vel minimũ cyathũ cõicauit q;uis cardiaca paſſione cruciei
ꝙ ſi bonũ vinũ añ te ſit nõ tñ iocũde ſapiet:cũ melioꝛis fragrãtiã tue hauſerit na/

res. Aelles nõnũqᷓ; bibere ſᷣ nõ audes niſi maioꝛes incipiãt:nec famuli vinũ appo

nũt niſi poſt mediũ menſe:ꝙ ſi añ petieris ⁊ impoꝛtunꝰ⁊ petulãs ⁊ ebꝛioſus iudi
cabeꝛis.nec ſine ignominia qð poſtulas obtinebis:nec ad tuã ſed ad maioꝝ ſitim

potabis. Ainũ poſtq; in mẽſa fuerit ꝑ multas manꝰtrãſibit añqᷓ; ad te veniat:nec

ſperes mũdari cippũ dũ pincerne reniſcẽt:q;uis in fũdo fex hereat vel int? aliq̃s
ructauerit.nꝗ ſicut in tẽplis aque bñdicte ſuꝑinfüũdit᷑.ſic ĩ atrijs pꝛincipũ vinaria

vaſa quibꝰfamilie potat in anno ſemel cuacuata mũdant᷑: Hec in vino tm̃ ſed in

aqua ãz cruciatꝰ ineſt. MHã ſi ſtomachꝰdñi vt iuuenalis inqͥt feruet.potuq; ciboq;
frigidior geticis petit᷑ decocta pꝛuinis. Quibuſdã i eſtatẽ ſeruat᷑ glacies atq; hac

in feruoꝛibꝰvina frigefiunt: nectibi mima poꝛtio dabit᷑ maioꝛiq; ſiti cruciaben:qꝛ
vidẽdo nihil guſtabis.Quid tibi de mappis dicã:nigris laceris vnctis qᷓ neduʒ ti/

es mutant᷑:tua trücis affixa tadiu diſcerni a mẽſa poſſint.Au

bi faſtiqin moueãt:ſᷣ manibꝰapplicant᷑ teqʒ ſequũt᷑:ſi qñ te voluer tergere ꝙ plu
res veriti madidas pingui iure manꝰin ꝓprijs deſiccãt veſtibꝰ.hinc ẽ ilud abdo
inẽ ꝙ in pectoꝛalibꝰcurialiũ cernis.vt ſatiꝰſit in ſtabulis poꝛcoꝝ q; ĩ curijs come
dere dñoꝝ.nã mẽſalia illa mũda:ſericia duplicata:ſolis — ſeruiũt ⁊ indi⸗
nüc cibaria ⁊ ſu⸗

me voluptatẽ ſi potes:nulla tibi alia mactant᷑ aialia qᷓ boues:capꝛe:poꝛci:vl vꝛ/⸗
ſi.nec iſta recentia vel paululũ trita.ſᷣ poſt fetere ceperũt diſpẽſatoꝛes emere ſo

lent.nã qu o minoꝛis emũt eo magis furant᷑. Carmes tue frigide bis cocte imũde
inſipide:fetẽtes fumo ⁊ carbonibꝰ plene:nullis ↄdimẽtis: nullis ſalſamẽtis ſpe/
ciebuſq; nullis apparate.Caules putridi:rape marcẽtes ⁊ muſcide:legumina ſe/
micocta:cicera:piſis:fabis:lẽtibꝰ:interdũ pulueribꝰ atq; cineribꝰmixta.Caſeꝰra/
ro ad te venit:aut ſi venit viuꝰ ẽ pienꝰvermiibꝰ.vndiq;ʒ pꝑfoꝛatꝰſitu ſqualidꝰ:ſaxo
durioꝛ:butyvrũ fetidũ lardũq; rancidũ tua fercula cõdit.Oua tũc apponunt᷑ tibi
cũ iꝗ pullos alũt. Pira ⁊ poma marcida qᷓ̃ niſi tu comederis poꝛcoꝝ eſca fuiſſent
oleũ quo tibi excoquunt᷑ fercula de lãpadibꝰſumit᷑ vel lucernis:cuiꝰ fetoꝛe ſugari
ſerpẽtes poſſent:q̃le illud fuiſſe credendũ eſt ꝓpter qð rome cũ bochare nemo la/

uari volcbat. Ego magnifico bero meo caſpan icãcellario gras ago:qui me hac ex

ſentina imũdiciarũ detraxit.⁊ ad lautã ei?mẽſam deduxit:qᷓ;uis niſi ipſe fuiſſet iqᷣ
curiarũ tedijs renũciaſſem. Sed ꝓſequar ceptũ iter.piſces tui vel lucij parui vel
ca pones vel allecia. Si nataliciũ fuerit poteris ⁊ renkam guſtare luti in quo is/
cuit odoꝛe fetente:vel anguillã colubꝛe cognatã:aut boſce piſces aui apud c loa/
cas vꝛbiũ nutriũt᷑.Si quis tibi nobilioꝛ p ſcis axponet q̃driduanꝰerit. Ranis tuꝰ

niger ⁊ adeo durus vt vix genuinis dentibꝰfrangi queat.Et q́;u s eodẽ pᷣcio ſepe

niger ⁊ albus panis emat᷑: netn aſueſcas ſꝑ nigro paſceris. Volũtq; dñi aſſidue
int ſe ac ſeruos diſparitatẽ notari:q;uis neq; yvoluptati noõnũq; neq; vſui fuerit.

EZua inſuꝑ fercula eadẽ ſũt:facileq; in anuũ qq tibiedendũ ſit ſcire poteris:q res

— U

nis.
poꝛẽ
fulas
folat
gitape
noꝛe
Cat
teris
W
ſet
quo⸗
d
gho/
baue
tr⸗
lrit C.
Porm
ſecgri
keſuo
mapt
ſuani
tavo
bis
ſſtisy
maxin
NLa

admodũ voluptatẽ diminuit q ſolet varietatibꝰirritari. Poſſet foꝛſitan aliqs ̊
tolerare.niſi melioꝛa pᷣ ſe ferri ↄtinuo cerneret. ſicuti curialibꝰaccidit:qͥ dũ ſoꝛdi
dũ panẽ terunt.dũqʒ in moꝛẽ equoꝝ vel oꝛdeñ vel ſpeltã voꝛant:aut q̃s vocant
caſeatas. Interea dni ꝑiſcẽ quẽ coꝛſica miſit vel thaurominitane rupes.ſeuiẽtia
nãq; guttura ſaciare nõ ſufficiũt nr̃a flumia nec maria dũ ꝑiſcatoꝛes ꝓxia queq;
ſcrutant᷑ retibꝰ.nec piſcẽ ſinũt ĩ vicinia creſcere:ecce mox aliũ qͥ lõgi latiqʒ pecto/
nis.necnõ ſquillẽ defert aſparagis vndiq; ſeptã:cuiꝰcauda nedũ familiã ſᷣ hoſpi/
tes q̊ʒ ſi aſffuerunt ↄuiuaſq; deſpicit ille murenã adducit ex ſicilia quã int᷑ ſcylla
⁊ charibdim cepit.dum auſter ſe ↄtineret.quid accipenſeres.turtures temulaz-⸗
aut alios piſces enumerare.qͥcqͥd in aquis ſuauiꝰalitur.ante pꝛincipẽ atq; id vel
aſſuim vel oleo vene frano vel vino coctũ optimo int᷑ odoꝛiferas herbas intuebe
ris. Maxia int᷑ piſces tibi inuidia accreſcit.nec minoꝛ inter carnes.ũ ceruuʒ le/
poꝛẽ apꝛũ capꝛeã caſtoꝛa faſcianũ perdicẽ gruẽ pauonẽ oꝛicẽ gallinã turdos me
rulas ficeęqulos ardeas. Anſeres hedulos agniculos cuniclos:aſꝑiolos ⁊ qᷣcᷣd
volat ⁊ qᷓdrupedat ſapoꝛis egregij voꝛantẽ pꝛincipẽ videas.atq; bec egregie con
dita pulm ẽtarijſq; pᷣparata ſuauiſſimis.qᷓ cum reſpicis nibil ex bis ã antete ſunt
moꝛdere potes.Sʒ expectas ⁊ ad comitẽ dicis ecce iã dabit nobis ſemieſuʒ lepo
rẽ aut aliqd de clunibꝰ apꝛi.iã piſcẽ aſſum.iã ↄgelatuʒ aromatico iure ad nos mit
tet.iã pu llũ gallinaceũ iã duas auiculas deſtinabit.ſed euaneſcit ois cogitatꝰtuꝰ
nã curialibus nibil hoꝝ poꝛꝛigit᷑.niſi foꝛtaſſe ad cruciatũ tuuʒ aliqͥd ſocio tibi aſ-
ſidẽti mitteret᷑.quo ſcires illũ te pᷣncipi carioꝛẽ.nõnũq; ⁊ tibi tantilluʒ dabit᷑ non
quo te ſatieris.ſed q̊ͥ magis afficianj tedio q; ſuaues ſint epule pᷣncipis.ſciẽs panẽ
añ dñm niueũ ac molli ſaligine factũ aſpicies ad quẽ piſtandũ pꝛius eligit᷑ ⁊ ma
gno ſtipẽdio retinet᷑ artocopus.quẽ ſi tangere volueris increpatus ꝑcutieris qui
panẽ tui caniſtri nõ receꝑis nec intactũ heri dimiſeris ꝙ ſi ver fuent ⁊ optata to
nitrua cenas maioꝛes reddiderũt.radunt᷑ tubera terre ⁊ vſq; alibya deferuntur.
Boleti optimi.quales edere ſolebat claudiꝰante illũ in quo venenũ vxoꝛ ſibi poꝛ
rexit.Curialibꝰaũt viles ⁊ ancipites fungi ponunt᷑.⁊ in quibꝰ ſepe moꝛs editur.
Poma pᷣncipis talia ſunt q̃lia ſoꝛoꝛes dicunt᷑ Heſperides habuiſſe ⁊ his ſolũ ob
lectari potes.tã em̃ odoꝛifera ſunt.vt nõ ſolũ ꝓpinquos.ſed lõge etiã ſtates odo

re ſuo ꝑfundũt.tangere tñ illa nõ poteris aut quouis pacto guſtare.Caſeꝰex par

ma placẽtiaq; deducit᷑. Sudãs cecus:pinguis ex ouibꝰ factus.q ſolũ ſerpyllũ cuʒ
ſuauiſſimis herbis depaſte ſunt. Structoꝛẽ interea ſaltantẽ ꝑ dmum ⁊ chiromã
ta volanti cultello ante dñm diuerſis geſtibus lepoꝛẽ atq; gallinãa ſecantẽ ſpecta
bis.⁊ qui te nihil hoꝝ ꝑmittit tangere quibus oblectareris. Quis eſt qͥ rebus in

iſtis voluptatẽ eſſe curialibus credat.quis non potius penã ingenteʒ cruciatũq;

maximũ recognoſcat.an non ſimilimũ eſt hoc toꝛmentũ illi quod poete finxerũt
de Lantalo qui nec in aquis biberenecin pomis edere põt.qᷓ;uis ad mentũ vſqʒ
vtraq; ſibi ꝑtingant.Quid ꝙ in menſa pꝛinceps aſſidue fabulat᷑ atq; tacẽda dicẽ
daq; fat᷑.cum tu nec loqui nec hiſcere audeas.nã ſi foꝛte nutrire pᷣſumpſeris aut
nutu aliquid ſignificare.quaſi caſus ꝑ plantas educeris foꝛas.ac vel latro vł fur

vocaberis vel adulter. Maxia queq; domꝰ vt iuuenalis ait ſeruis eſt plena ſuꝑ/

bis.ille panẽ magno cũ murmure poꝛꝛigit:illeindignat᷑ ꝙ ſe aliquid poſcas ⁊ q

ſe ſtante recũbas.aut nõ vidẽt famuli defectuʒ menſe.aut ſi vident negligũt emẽ
dare. Sepe tibi vinũ vel panis deerit.nec tñ aliquod iſtoꝝ poſcere audebis. Si

vel aquã vt vinũ dones vel acetuz vt piſcẽ mergas vel ſal vt carnes aſpgas vnqᷓ;

petieris impoꝛtunus diceris.Enumero tibi ſedentiũ tedia.ſed maioꝛa illoꝝ ſunt

qui ſtates ſeruiunt:⁊ quotiẽs aliquid moꝛdes ipᷣi tecum hiant ⁊ aerẽ ſoluʒ capiũt

qui ſolis paſcunt᷑ cenaruʒ reliquijs. Sʒ accipe moleſtias alias. Sunt in cuna di

uerſe dapes.nã raro minus quatuor ferculis cena parat᷑.at iſta nũq; vt optares
ex ordine dabunt᷑.ſemꝑ quod vltimuʒ velles erit pꝛimum cum pane ſatur ⁊ vꝛſi
plenus doꝛſo fueris.cunc cibaria melioꝛa poꝛꝛigent᷑.vtvl ſomachst renuss pel
v i

ad crapulã cũ tuo maximo dãno comedas.ꝙ ſi s caſus telioꝛes epulas initio
mẽſe ↄceſſerit.mox ille ex oculis auferrent.Eſt em̃ magna miſtris diligẽtia ne diu
tius res pᷣcioſioꝛes eſſe in mẽſa ꝑmittãt.nꝗ ⁊ in ponẽdo tardiuſculo.⁊ in leuãdo
celerrimi ſunt.Aſpice inſuꝑ in parapſide t manꝰ enatãt circa carnes.q̃t cultelli
feſtinãt:quale piculũ illicmann apponẽ niſi qͥs chirothecã ferreã recepit. Sieut
apud ſtrigoniẽſem arcbiepᷣm illũ qui añ pñtem ſecũdus fuit floꝛẽtinũ quẽdaʒ fe/
eiſſe cõmemoꝛant.Cõtigit em̃ vt nõnũq; alienũ qs vigitũ vepoꝛtinnculij man?
acceꝑit atqʒ momoꝛderit.vituli carnẽ vei bouis exiſtimãs. Menſe in curijs vn/
diq; circũdant᷑ edentibꝰ.Cibaria ſupꝛa caput tuũ ⁊ bumeros afferunt᷑:ſepeqʒ ſu
ꝑ te ius totũ effũdit. Micte pᷣmit is raptat ⁊ in faciẽ tuã vomit int ferculũ⁊ fereu
lũ magna fit moꝛa:tẽpuſqʒ lõgũ expectãdo ↄſumit᷑ cũ interið nec ſpuere nec ſcrea
rę potes.niſi ſcurraruũ numero velis baberi ·Munq; certa comededi eſt hoꝛa. Si
tiñ in ipſo mẽſe initio nõ affueris:cena mulctaberis aut iursijs afficieris acerbis
Inter hec nec poꝛꝛos neq; cepe neq; alliũ:qꝛ venenũ ab oꝛatio dẽ comedere po/
teris. Hecigit᷑ q̃ pꝛincipes edunt.na illa tun ventrẽ dedignant᷑.nec que ruſtici vo
rant.qꝛ vetoꝛẽ dniz inger ner Huſtax⸗ ꝑmitteris.raſſis igit᷑ illis ⁊ nullo ſapoꝛe cõ
ditis vteris dapibꝰ. In quibꝰ ſi voluptas eſſet aliq̃: ceſſaret tñ qꝛ continue ſunt ⁊
imutabiles.nã voluptates vt iuuęnalis affirmat rarioꝛ vſus cõmendat. At i bis
rebus tantũ deeſt vt gaudiũ aliqð intercedat:vt male iudicare non exiſtimẽ: qui
ſũmã in eis miſeriã ſũmq q; coꝛdis afflictionẽ poſuerit. Sed ſtultũ atq; imperitũ
vulgus bec tedia nõ aiaduertit:ſolũq; ſuſpenſas auro veſtes ac ſublimes reſpicit
in eòs milites. Et cũ opes argentũ aurũ fatnuloꝝ cateruas ⁊ oꝛnatũ exterioꝛem
intuet᷑. miſerias aterrer neéquaq pſiderat. At feneca ſũma pꝛudentia vir. Iſti
ſinquit quos ꝓ fclicibꝰaſpicitis.ſi nõ qua cernunt᷑ ſᷣ qua latẽt videritis.miſen ſũt
furdidi:turpes:ad ſimilitudin em ſuoꝝ parietum extrinſecus culti: quo fit vt cu
rialibus qͥ ꝓpter irritamenta gule pncipib? ſeruiũt:nedũ ciues pꝛiu atos 4 io
cũda còiugæ inter dulces liberos caſte ac parce comedũt:vel ruricolas qͥ medias
inter oues caſtaneas molles ⁊ mitia poma cũ lacte voꝛautes.nitidi fluminis vn/
das exbauriũt. Sed gſo quoch qui in crepidinibꝰ petrarũ vel in pontibꝰvel ad
gcclefiarũ valuas mẽdict.ſine cunctatione pᷣponã. Cũ illis nec ex ſnia ſuccedat
uad alpetũt: nec ſi ſucceſſerit melioꝛes ꝓpterea beatioꝛeſue fiqt. Sũt igit᷑ omnes
ulti ob bas cãs in regiũ famulatũ ſeie recipiũt.Ceterũ cũ ab initio dixerimus

quoſdã eẽ qui tanq́; aie cõſulturi regalibꝰſeſe dedũt obſequijs:extimãt em̃ conſu

lendo regibꝰvtilitatẽ reipub. ꝓmouẽdo:pupilli ⁊ viduaꝝ tuẽdo cauſas afflictis
⁊ inopibꝰ ſuccurrẽdo.tanto magis deo placere quanto maioꝛc tedio iſta vaßunte
Reſpõdendũ eſt etiã bis.ne qui ſtultioꝛes fũt alijs.ſapientioꝛes oibus videant
qᷓuis neminẽ adbuc cognouerim qui nõ ſuũ aliqð tꝑale cõmodũ apud reges inſe
ctaret᷑. YFingamus tñ aliquẽ foꝛe quẽ ſola ſalutis aie ratio mouerit. An ita eſt vt
boc in curia ſibi poſſit obtinere.ↄſulemus nenes viro bono in obſeqͥo vt ſe regis
ĩmergat. Putabimꝰne ſic animꝗ lucrefieri. Mibi hercule nõ fit veriſimile in cu⸗
rijs pꝛincipũ vbi tot vicia regnãt.vbi tot irritamẽta ab exerctio vᷣtutũ ſubducũt
vi virũ aliquẽ bonũ poſſe ꝑſeuerare. Nãq; vt ſeſſoꝛ bonꝰ in eq rerra⸗ rado vjl cal⸗
citroſo excutiet᷑: vilaber q; tandẽ: ſic vir bonꝰ⁊ iuſtus apð reges diffluet.vel im/
munitus rerũ licẽtia ac fluxu:⁊ tot imundicijs tum vicioꝝ tum hominũ circuue⸗
tus declinabit a via:⁊ in ſcopulos ruet ventoꝝ viribꝰactus ⁊ tẽpeſtatũ.ꝙ cũ pla
to in atheniẽſi curia ꝑſpexiſſet.fugere potius ſtatuit 2 inter tot vicioꝝ inquina/
mẽta moꝛari.Cognoſcito igit᷑ teipſum qui ſeqͥ curiã ſtatuis.⁊ an latone ſis ma⸗
ion aiaduertito an viriũ plus tibi q illi ſit ad reſiſtendũ :male conſuetudini:opoꝛ.
tet in curijs obſequi oibus cõicare quod habes:ſeruire tẽpoꝛibus:verſare naturã
c regere.Hecnõ teipſum buc ⁊ illuc toꝛquere ⁊ flectere:cũ triſtibꝰ ſeuere. cum re/
miſſis iocunde: cũ ſenibus grauiter. cũ iuuenibus comiter:cũ facinoroſis auda-

cter cuz libidinoſis luxurioſe vin ere· Ruog niſi feceris:nec magnus in curia nee

*

—

Mert

diuturnus eſte bstee. Sed veplicabis mibi fortaſſe illũ ipſum platonem quetim
fugiſe curiam ſuperius ſcripſi.Doſterius tamen ad dyoniſiũ ſicilie tyrannũ per⸗
neniſe illiq; ſeruiſſe. Sic eſt vt ais. Sed vide quid obtigerit.nãqʒvocatus abillo
per doctrine ſpeciẽ. cum tyranni vicia corꝛipuiſſet.tyranni fraude venundatꝰ ẽ
Mec is ſolus ex ſapientibus iram pꝛincipis expertus eſt.nã ⁊ venonẽ ph̊ᷣm ſen?᷑
andmodũ pbararis tyrãnus omni amciafus enere dilacerauit.Anaragoras no/
bilis phᷣus ab anacreonte cyprioꝝ rege occiſus eſt. Boetius iuſſu theoderici re/
gis interijt. Longa moꝛa eſſet ſi quos viros bonos necari pꝛincipes iuſſerint enu
merare vo luerim. Hec mihi quiipis vel moyſen vei beliſeum vel aliuʒ quẽpiam
p hoꝛum còmemoꝛauerit:quaſi ⁊ ſibi liceat quod viris diuinis permiſſuʒ extitit
nec enim cũ regibus illi manſerunt:ſed functi legatione quã deus eis mandaue/
rat abierunt. Solus ioſepb apud pharaonẽ moꝛatus eſt:quem oꝛdinatio diuina
pꝛo ſalute populi illuc tranſmiſerat ⁊ venundatio faterna. fateboꝛ ⁊ maunicium
⁊ martinũ militaſſe ac pꝛincipibus ſeruiuiſſe:ſed ille q;ᷓpꝛimũ xpᷣianus cognitus ẽ
cum tota mox legione thebea truncatus eſt capite.hic vt vir factus eſt ⁊ regia ca/
ſtra dimiſit ⁊ in obſequiũ dei ſe ſequeſtrauit. Sciebat em̃ vir ſanctus quia pupil-
loꝝ ⁊ viduarum cauſe ad pꝛincipes nõ egrẽdiunt᷑:quia nunqᷓ apud reges cauſa
pauperũ defendit᷑.quia venalis eſt omnis iuſticia:qꝛ impudicus eſt omnis ſermo
quia nulla miſericoꝛdia:nullus religionis elus.nulla charitas:ſed inuidia ⁊am
bitio tantũmodo dominat᷑.Quibus obſiſtere foꝛtiſſimi fuerit ⁊ plus diuina q; bu
mana ſapientia. Et q;uis eſſet martinus ipſe ſanctiſſimus.poſſetq; ſua virtute ſu
perare militiã:am plius tamen maliciã nec per ſe voluit ſequi nec alijs imitandã
ſuo exemplo demonſtrare. Hec ſaluatoꝛ nogents interrogatus quid faciendũ
eſſet ad vitã conſequendaʒ. vade dixit ⁊ regibus ſeruito:ſed vade inquit ⁊ vende
oia qᷓ habes ⁊ ſerè me:nõ pᷣncipẽ nõ regẽ: ſed me nõ curiq ſ̊ me inquaʒ ſequere.
Videas igitur tibi vir bone qui ꝓpter animã ſequeris curiã.ne ꝓpter curiam illaʒ

perdas.quia multi ſunt ibi laquei multa offendicula.multe inſidie xmonũ. Du

rum eſt ambitionẽ frenare:auariciã compeſcere. Inuidiã domare. Jram cohibe

re.TLuxuriam cobartare.dnʒ ſemper inter iſta verſeris.Si auis tamen a deo ſibi
creditũ talentum nouit vincere:vt iſta poſſit ⁊ tã qᷓ ſolim aculatus in luto verſa/
ri.ſi põt picẽ tangere ⁊ ab ea nõ inquinari.Si põt ignem ingredi ⁊ nõ vri:nõ illuʒ
curiã ſequi ꝓhibeo. nam meritũ tanto grandius aſſequet᷑ quãto ꝑiculoſius mili/
tauit. Sed perſuaſum eſt mihi neminè eſſe.qui curie ſeruiendo no potius vincat
a vicijs qᷓ; vicia vincet. Dociles imitandis vt iuuenalis verba recenſeam turpi⸗
vᷣus ac prauis omnes ſumus:in geneſi quoq; diuinũ oꝛaculũ eſt in hunc modum
Senſus em̃ ⁊ cogitatio humani coꝛdis in malũ pꝛona ſũt ab adoleſcẽtia.nõ ſua/
ſerim igit᷑ vlli in curijs imoꝛãdũ.nã ⁊ aia vt dixi diſcrumini magno ſupponit᷑:⁊ vi/
ta ſepe ante tempꝰamittit᷑:quoniã vel pꝛincipũ deſiderio fauebis ac vltro ſuis vi
cijs arridebis: ⁊ aiam pdidiſti:vel inerepabis malos moꝛes:accuſabiſq; ſcelera ⁊
in re iram pꝛincipis expetieris. Cyrus perſarũ rex arpalo familiari ſuo admodũ
ante charo:ob depꝛehẽſum in ſe viciũ:filios epulandos in cõuiuio dedit.Camhi
ſes eiuſdem ex chariſſimis qui ſe de ebꝛietate coꝛꝛipuerat:filium ſagitta trãſfixit.
jec tu mibi areſtotilẽ obijcias ſummũ ph̊m alexandri magni caſtra ſequentem
neſcis enim qua volupte boc eęgerit: ⁊ an ſibi lipertas fuerit aliter faciẽdi.At ſecu
ti fut alexandrum coplures ali caliſthenes phus cnius frater collactaneus ly⸗
ſimachus miles ⁊ phᷣus inſignis.Caliſthenes dum adoꝛari moꝛe ꝑſico alexãdrũ
ꝓbibet:trũcatis manibꝰ⁊ pedibus.effoſſis oculis ⁊ auribus amputatis miſeraʒ
vitã in carcere ducere cogebat᷑:ui cum lyſimachus in remediũ erumnarum ve
nenũ obtuliſſet leoni obiectus eſt. Crito cum alexandrum philippi patris laudi/
bus detrabentẽ redarguiſſet.ab eodẽ vt ſupꝛg retuli in conuiuio eſt oceſus.Sũt
igitur ſtulti meo iudicio: ⁊ vt arbitroꝛ tuo Johannes amantiſſime: ⁊ qui pꝛo/

pter ſnperioꝛes cauſas ⁊ qui ꝓpter gnime lucrum ſeruicia pꝛincipis amplectunt᷑

„⸗„

p iii

qm̃ vel qd querũt nõ inueniũt.vel ꝑ viã ſpinoſað ⁊ aucipitẽ ꝑgũt: cũ ad finẽ quẽ
cupiũt tutiſſimis poſſint ⁊ quictiſſimis itineribꝰ ꝓficiſci.Eſſet g iãꝗ ſatiſfactũ his
q̃ ab initis ꝓoſuimꝰ:poſſemqʒ iã eꝑlaz claudere.Sʒ ſũt adbuc alie q;plures mo
leſtie curialiũ de quibꝰnõ erit ab re q;bꝛeuiter meminiſſe. Plurima int᷑ doꝛmiẽd ũ
ſunt tedia. Sepei aſſeribꝰdoꝛmiẽdũ eſt:in paleis:in lapidibꝰ:nudoqʒ ſolo:in vẽ/
to:i pluuia:i frigoꝛibꝰ.Si plumas fueris aſſecutꝰ:ad pediculos:pulices:culices:
⁊ alias infinitas vel moꝛdẽetes vel deterrime fetẽtes beſtiolas te pᷣpara: nũqᷓ; ſo/
lus doꝛnuies:niſi cũ ſociũ cuꝑes.Linteamina imũda:fetida:lacerata:⁊ qͥbꝰ nuꝑ⸗
rime peſtilẽtia ſũt moꝛtuitibi dabunt᷑. Comes adiunget᷑ ſcabioſus:qͥ ſe tota no/
cte fricabit:aliꝰ tuſſitabit:ali fetido flatu te ꝑurgebit. Inteærdũ ⁊ lepꝛoſus tibi cõ/
iacebit. ⸗llius frigidus eſt ⁊ veſtimẽta ad ſe rapit.Aliꝰfebꝛe calidus ⁊ lodicẽ cũ oĩ
tegmẽto ſupꝛa te iacit. Semꝑ vel ille tibi moleſtus erit:vel tu illi videberis tedio
ſus:doꝛmit᷑ frequẽt in cõi:vbi vel.x.ſũt vel.xx.vbi vnꝰ ſtertit alt᷑ pedit.aliꝰcalces
iactitat.nũqᷓ; ante mediũ noctis eſt ſilentiũ. Neniũt ebꝛij doꝛmitũ:confabulant᷑:
arriũt:raptãt:rixant᷑:pugnat:⁊ ſeinuicẽ cedunt.Surgunt mingentes:ſepe apð
ſtabula ſunt cubicula tua:⁊ eꝗs fremitantes vel ſe moꝛdẽtes audis.nũqᷓ; ſciesvbi
iacere debeas.niſi ñi dꝛmitũ iuerint.Sũt i diuerſoꝛijs multi aduene:mlti igno
ti:⁊ vita curialiũ plerũq; in hoſpicijs publicis ſtatuit᷑ vbi ↄtinuo fures timẽdi vel
foꝛmidãdi ſiccarij ſũt.neq; res tuas vnq; tãdiligent᷑ cuſtodies qͥn alid detractũ
reꝑias.nã ⁊ ipſi fures in thalamo tuo doꝛmiẽt:⁊ te ſoſpito aſſurgẽt: reſq; tuas ſeᷣ
te qʒ iacẽtes eripiẽt.Adſũt meretrices:ancille:lenones:ioculatoꝛes:luſoꝛes ꝑaſi
ti:qui iurgia cõtinuo ꝓludũt.tantuſq; clamoꝛ exoꝛit᷑ vt nedũ doꝛmire:ſᷣ̊ nec qͥ ꝓpe
te eſt loquẽtẽ ſociũ intelligere queas.Adde loquacitatẽ eoꝝ qui nocte qᷓ;longa ẽ
nũq;ᷓ quieſcũt.⸗bſentẽ cantat amicaʒ vt flaccus ait:mulia ꝓlutus vappa nauta
atq; viatoꝛ. Nulla doꝛmitẽti quies dat᷑.ꝙ ſi vnq; rumoꝛes ⁊ alia mala ſomnꝰvin⸗/
ceret:ac oculos claudere ceperis:eueſtigio reuocaben.⁊ aliq̃ caſu ſurgere cõpelle
ris:credo te iſta millies exꝑtus.ideoq; ſum bꝛeuioꝛ.Sʒ alia accipe q int᷑ hoſpitã/
dũ ſunt tedia. Mareſcall?oꝛadus ẽ ac pᷣcio ↄducẽdus.rogãdiq; ſerui eiꝰ⁊ alliciẽ/
di muneribꝰ:vt hoſpitiũ tibi tolęrabile pᷣbeat.qð ſi ꝓmiſerit nõ tñ implebũt: teqʒ
vel in remotiſſimis locis vel in fetidiſſimis ganeis collocabũt. Interdũ ⁊ bone/
ſtũ locũ quẽ dedit vt deſeras ⁊ alteri cedas minis ac vi coget.Sed eſſet tolerabile
fortaſſe Pareſcallo caput inflectere cuiꝰeſt officiũ nõ inhoneſtũ:at ſoꝛdidos ho
mines ſeò; atq; his ſupplicare ⁊ offerre pecuniã grauiſſimũ eſt. Nec tñ hoc potes
effugere nã ⁊ coquis ⁊ piſtoꝛibꝰ⁊ frumetarijs ⁊ bladi vinigꝗ; diſtributoꝛibꝰ humi⸗
liarè te cõöuenit ⁊ iſoꝝ beniuolentiã emere.Quid oſtiariũ referã.Neu quotiens
ille vlnas in pectus detrudet tuũ:quotiẽs te pugno vel calce repellet:quotiẽsvbi
te viderit venientẽ poꝛtã que patebat ſtat im recludet. Quotiẽs te excluſo q;uis
auꝝ dederis:vel mimũ vel ſcurrã vel emulum tuum intromittet:quotiens tibi vł
toꝛmire pꝛincipẽ vel in conſilio eſſe vel egrotare mentit᷑.Quid de motu aſeron
dicam.quis toꝛmenta que nunc incidunt poſſit enumerare.Quanta equoꝝe
cura.quanta armoꝝ:quot vꝛgent anguſtie.Lranſeunda ſunt alta flumina.pon/
tes ancipites aſcendẽdi. Equitandũ in tenebꝛis:in pluuia:in vẽto:in niuibꝰ:in lu
to in glacie:in fluminibꝰ:in ſpinis:in nemoꝛibus:in ſaxis:in pᷣcipitijs:in abꝛuptis
colliũ:inter latrones:inter boſtes:nũqᷓ; certus eſt pᷣncipis receſſus.fama nõnũqᷓ;
vagat᷑ in craſtinũ eſſe caſtra remouenda:cũqʒ accinctus es vie mutat᷑ opinio.q
ſi foꝛte imꝑatus fueris repente fiet receſus:ibitq; cũ paucis:⁊ ſequi pene feſtinã/
tur omnes iubebit:idq; tunc potiſſime cuʒ vel egrotabis vel medicinꝗ ſumpſeris
vel ſanguinẽ diminueris.aut equi aut famuli tui minus diſpoſiti fuerint.Si quis
⁊ ſtandi vel recedendi certitudinẽ habere voluerit.ex cauponibus vel meretrici⸗
bus meliꝰinſtruet᷑ qᷓ; ex alijs.nũqᷓ; quo ſit eundũ ſcies:niſi poſtq; pueneris Credi
tur ſumma luce rex abiturus:tũcq; oẽs in equis expectant ⁊ ad meridiẽ vſq; taʒ
muli q; equi ⁊ currus onerati manent.ſepeq; onera tãq; decepti deponũt cũ vᷣo

—

iter arreptũ eſt in his locis ꝑotiſime mãſio fit.vbi nec vina ſunt nec cibania:neci
quibꝰrecipi queas diuerſoria:vbi vᷣo vbertim oiĩa ſu betunt. nunch poſt bidquum
caſtra manebunt. Eſt em̃ regibus tediũ quotiẽs multitudinẽ let audiũt: contra
vo ex anguſtijs aff lictioneq; plebis ſolatia ſuſcipiũt.ideo noõnũq; mille paſſus ꝓ
ficiſcunt᷑. Interdũ quinquaginta milia paſſus obambulabũt. Gaudebutqʒ cũ te
vel familiarẽ ꝑdidiſſe vel equñ accipient:vel cum te pᷣcipitatũ in flumina vel fri/
goꝛe obꝛiguiſſe:vel eſtu defeciſſe cognouerint.cum ipſi ⁊ cõtra frigus ⁊ cõtra calo
rem armati exierint. In caſtroꝝ pꝛeterea ꝓceſſu.quot pꝛeſſure ſunt.quot calces
quot truſiones.quot caſus.quot irriſiõeęs.quot blaſphemie.nũctuus equus aliũ
cedit: ⁊ in te culpa refert᷑.nũc tuus ledit᷑ ⁊ afficieris dano. Litigant inuicẽ famuli
⁊T in bellũ deſcenqũt dñi.interdũ ſeruare oꝛdinẽ opoꝛtet.nuſqᷓ; cedere loco lʒ.feſti
nandũ eſt cũ alij feſtinãt.tardã dũq; cũ alij tardant. nec pe te erit quẽ velis ami/
cum neend b ſit poteris ire. Si qauo caſu cecidenis nemo te colliget. ſed vni⸗
uerſe cxercitu calcaberis ⁊ tam tu q; equus in puluerẽ redigeris.nũc in locis pa/
luſtribus ⁊ in luto caſtra ponunt᷑.nunc in arena locoq;ʒ ſterili:ex quo neclignatuʒ
nec aquatũ oin magno diſcrimine ꝓgreqi queas. tũc aut eſtas erit ⁊ caloꝛibus
exureris cicadis ohtungeris. culicib nioꝛdeberis.ſerpentibꝰintoxicaberis. fetoꝛi
bus ac exalationibꝰpeſſimis cruciaberis.Aut eſt byems ⁊ tecto atq; veſtibꝰnudꝰ
pibis.ꝙ ſi tu foꝛſan euaſeris.famuliitñ ⁊ equi ſuꝑeſſe nõ poterũt. Adde cũ pꝛope
ſũt hoſtes maioꝛes moleſtias.nunc vitandos lapides nũc ſagittas timẽdas.nũc
fures formidados.nũc latrones.nũcinſultus eſ faciẽdus in boſtes.nũc cauẽdũ
eſt ne hoſtes ipſi officiat inſultãtes. In armis edendũ eſt. in armis doꝛmiendum
ſempꝑ in vallo caſtroꝝ in poꝛtis excubie ſunt habenge.nũq;ᷓ hoꝛa quieta eſt: nũqᷓ;
in pace manere lʒ:nunqᷓ; tube nunq; coꝛnua tacẽt nũq́; inſidie ceſſant. Quotiens
itur ad muros vel cũ duo cocurrunt exercitus.quãta trepidatio eſt.quot clamo⸗
res nuc erigunt᷑ machine.nũc ferunt᷑ tribuli.ↄcurrũt iacula fodunt᷑ miſſilibꝰſcu⸗
ta. Coꝛuſcat enſes.ſuh illo equus occidit᷑.bic foſſus telo ruinam minat᷑. Illi ca/
put aufert᷑.huic manꝰamputat᷑.quidã calcant᷑ inter equos.q̃dã in foucis iacent
eyangues:mille facies moꝛtis vbiq; vident᷑.nõ bic miſericoꝛdia eſt. nõ benigni⸗
tas no hũanitas.Sʒ ille vir bonꝰ.ille miles egregiꝰ. ille foꝛtiſſimꝰ credit᷑ im ꝑatoꝛ
pꝓlures ſua manu necauit.quiq; cruentũ gladiu ex pluriũ viroꝝ iugulis eduxit.
ſit eq̃ſtres pugne ſũt pedeſtres ſũt nauales ſt muralesvbiq; res ſut hoꝛrẽde ⁊
facies iferni ſilis.nibil ibi lucrari abſq; iniuria ꝓximi potes.nec tua ſut qᷓ bellis q̃
runt᷑ iniuſtis vt fere ſunt oia bella qᷓ; inter domeſticos fidei comittunt᷑ Perdere

daũt illic nedũ res ̊ vitã ⁊ aiam potes.nec tute vitare poſſe bellũ ofidas in q̊ tuus

rex interfuerit.nemo ſe mare vitaturũ ſperet cũ rex nauigauerit aut cõmitãdus
rex ẽ.aut amittẽdus int tot tantaſq; difficultates.aut iuuenis es ⁊ ſufferre inſoli
tas res no potes. aut antiquꝰ ⁊ deficiẽtibꝰ viribꝰnec inediã necſitim nec laboꝛez
ſuſtinere vales. Pꝛetereo moꝛbos qͥ duʒ ſic an gimur nos aggrediũt᷑.q̃bꝰ coacti
vel in via deſerimur.vel inter iguotos plerũq; diẽ claudũt.qᷓͥ domi manentes ꝑ
multos annos viuere potuiſſent. Sed redeamꝰ iam in vꝛbes.ſimus in amplo
ſpacioſoq; loco qnieſcat curia:deerũt ne pterea cruciatus. an nõ fient indies no
ua edicta ⁊ cõſtitutiões noue.quibꝰvt te coaptes.ſingulis diebꝰ de nouo incipies
viuere. Siue rex ſedeat ſiue ſtet.tibi tñ ſemꝑ erit ſtandũ.nec vllam tuis tibijs po
teris dare nuietẽ. Sed nõnunq; ſedens temerar? iudicaberis.Quid vo in ſtipẽ
dijs exigẽdis.quãta moꝛoſitas: quqtaq; diminutio ẽ.nũ qᷓ; ĩ tꝑe dat᷑.nũqᷓ integꝝ
nũc ad iſtũ nũc ad illũ remitteris.diuerſiſq; mẽdacijs eluderis.multa ſunt ꝓpter
q̊ masnifico caſpari cacellario teneoꝛ.ſed in boc q́; ſue magnificẽtie ſum obno⸗
xius.qꝛ me non patit᷑ ſolario meo fruſtrari ſicut alios video:qui ſuuʒ gemũt frau
dari ſalarium. Muq; ſtipendia recipiunt niſi diſtributoꝛem tonauerint: nec vllus
eſt qui tamdara conuentionis ſue capitula faciat:⁊ ad voluntatẽ officialiuin nõ
recipiãt interpᷣt ationẽ.quiſüt omnes auri coꝛꝛoſoꝛes. Sʒ iꝗ de neceſſarijs aliqᷣd

dicamꝰ:qui ⁊ ipſi ourialiũ toꝛmẽta eraugent:nũc boe nũc illud impetrari ſibi pe/
tentes ⁊ ſiue durũ ſit ſiue abſurdũ qò optant:tñ impetrarete volut. Quidãa potẽ
tes ſunt qui ex gra pꝛincipis pmouere pin quos poſſent:ſᷣ tales ſunt eius cõſan/
guinei. vt vel eis benefacerenꝰ audeat:vel ſi audeat infamiã populi ⁊ indignati
onẽ ſupꝛa ſe dei ſuſtineat. Quid ꝙ amoꝛẽin ſe pncipis nemo veꝝ aſſequit᷑: nãq;
vt ſocrates in eo quẽ de regno ſcripſit libꝛo te at᷑. Principes neminẽ niſi in con-
ſulto quodã impetu diligut. ꝙ ſi quẽ amãt:nõ vt amicũ diligüt. Inter pares em̃
amicitia verſat᷑:ſed eo modo amant quo ⁊ canes ⁊ equos diligunt: fructũ vt exin
de ſuſcipiant. Quid dixi erraui:certe multo plus equ aut canis q; homo viligit
moꝛtuo quitpe viro mox vir alius adeſt qui locũ defũcti magnis pcibꝰ ſibi dimit
ti poſtulat.at canis vel equi moꝛtui vice non ſupplebit alius niſi vel emptus pꝛe/
cio vel gra. Parũ adhuc dixi.cũ nedũ non dolenda ſed optanda moꝛs tua pꝛin-
cipi ſit:q diuti?ſeruiſti:aut eniʒ ꝓ longis obſequijs nõ te remunerauerit: ſoluit
obligatio moꝛte tua:dvulceq; ſuo ex oꝛe ſonabit. Acb ſi moꝛtuus nõ fuiſſet bõ ille:
magnis eũ muneribꝰ donaſſem. Aut largitus eſt tibi plurima ꝗᷓ te moꝛtuo recuꝑa
reſe ſperat. vix em̃ hbodie diues aliqͥs moꝛit᷑:cui pꝛincipes nõ ſuecedãt. Sʒ audi
is quot iminent tibi moleſtie ꝓpter pſonã pꝛincipis.raro nedũ inter pᷣncipes ſed
inter pꝛiuatos quoq; vir bonus repꝑit᷑. Cicero in diuinationũ libꝛis. Si que rariſ/
ſime fiunt monſtra putãda ſunt:inquit magis monſtrũ erit vir bon?ꝰq; partꝰmu/

„

le.Aſtipulat huic ſentẽtie iuuenalis:qui licet pꝛius dixiſſet. Rari quippe boni: vix
numero ſunt totidem quot thebaꝝ poꝛte vel diuitis hoſtia nili. Poſtea tamẽ qſi
ſeptẽ reperiri nõ poſſent amplius ſe reſtrinxit dicens. Egregiũ ſanctũq; virum ſi
cerno bimembꝛi vt monſirũ puero ⁊ miranti ſub aratro piſcihus inuẽtis ⁊ fete cõ
paro mule. Hec diuina ſcriptura remiſſioꝛ eſt. Si quidẽ apud paulũ enhere⸗ ver/
ba relata ſunt. Eſt añt deus verax omnis bomo mendax. Et iteruʒ ſcriptum eſt.
quia non iuſtus quiſõz nõ eſt intelligens.non eſt requirens deum. Iccurſus:non
eſt qui faciat bonum non eſt vſq; ad vnñ. Nidesvt oꝛatoꝛes ac peete cum ſacra
ſcriptura concordant:vides ne vt rari boni. mali vo infiniti ſunt. Si ergo rex tuꝰ
malus fuerit dolebis eius infamiꝗ eiuſq; vicijs cruciaberis. Si auarus eſt ange/
ris:quia nec te pꝛemiat nec alios benemeritos quia plurima negligit ne ſum/
ptũ faciat. Si liberalioꝛ eſt times ne ꝓfuſtone nimia obliniet erarin. Si crudelis
vereris ne ĩ te tuoſq; ſeuiat.Si pius egrefers:quia nõ vlciſcit iniurias. Si audax
pericula refoꝛmidas.Si vecoꝛs hoſtib?inuides qui ſibi ſemꝑ inſultãt. Si loquax
multiloquiſi eſſe nõ abſq; peccato cognoſces.Si tacitus dicis qꝛ nec amicos nec
ſeruitoꝛes verbis ſcit retinere. Si vinolẽtus accuſas ebꝛietatẽ. Si vino nõ vtik
qꝛ parũ ſit letus grauaris.Si luxurie cultoꝛ eſt woles. qꝛ plurimis iniuriat.Si fe/
minas fugit: dicis non eſſe virũ. Si paucos ad ſe admittit: diſplicet tibi inter illos
nõ eſre. Si cõis eſt oibus:iraſceris ꝙ tam reliauis q; tibi ſit ſamiliaris. Si omni
ex parte bonus eſt quod mõſtrũ fuerit: cũ tu ſis malus doles qꝛ tuis vicijs nõ al-
ſudit.Aut ſitu quoq; ſis bonus quẽadmodũ eſt difficile:dolebis pᷣncipi bono nõ
arridere foꝛtunã.ſempq;ʒ anxius eris ſuo ſtatui:egrotabis cũ eo:quoniã non tam
filio ſuo pater afficit q; bono pꝛincipi bonus ſeruus. Cui etſi foꝛtuna fauerit nũc
mutationẽ: nũc inſidias times:nec doꝛmies vniᷓ: nec vigilabis in pace. Eſt inſuꝑ
magna viroꝝ recreatio mẽtis ſeceſſus:cum ſe aliquis retrabit in ſolita riũ locũ ac
vel meditat᷑ vcl legit vel ſcribit:totũq; ſe muſis pꝛebet.Et nũc platonè᷑:nucare/
ſtotilẽ:nũc tullium:nũc virgiliũ:nunc alios doctoꝛes iam dudñ moꝛtuos ſ̊ fama
viuẽtes ⁊ ſcriptis alloquit᷑. Sed bac voluptate ꝑꝛiuati ſunt curiales qui ſem per
in ocio ſũt:in clamoꝛibus:in tumultibus:ſi tibi nõnũq; particula menſe deleger
in qua vel legas aliquid vel ſcribis:mox aliquis inſtabit qui te vexet. Et ſi alij ce
ſauerint:nõ aberit diſpenſator:qui pꝛopete com utũ faciat:eraq; moueat.nuſe

cibi angulus patebit auictus. in quo poſſis cum ſcipionc dicere nunc minue ſo⸗
luſqᷓ cũ ſolus. Opoꝛtet te pꝛiſcis illis ſanctiſq; viris carere atq; inter hominesvi

EEfeee fE

e — — —

gere quos rectius beſtias omni virtute earentes pellauene Sunt qut picne -
lios ſuos idcirco p:incipibus tradere vt moꝛes ediſcant fiantq; virtute pᷣſtãtes.
Melius dicerent ad intelligendã maliciã turpitudinẽq; diſcendã ſe filios tranſ-
miſiſſe. Sunt enim in curijs vicioſiſſimi iuuenes:ſermones inboneſti:ille luxuriã
cõm endat.ille voꝛacitatẽ:nemo de virtute ſe iactat:ſed aut virginem violaſie aut
ſtupꝛaſſe nuptam. aut emulum occidiſſe aut rapina ſeſe aliquid nactuzʒ gloꝛiabit
que ſcelera ſic adoleſcentes imitantur atq; imbibũt vt nunqᷓ; poſtea dimittant.
necte putes adoleſcentem pudicũ ſobꝛiuin verecundũ ⁊ bene moꝛigeratũ apud
naincpen inuenire:omnes bmõi ſunt quales ma giſtri. AHerũ eſt enim ꝙ terentiꝰ
ait.ad peioꝛem plerũq; partem animũ aſplicari.ſi quis ad eã rem magiſtrũ ſoꝛti/
tus ſit imꝑpꝛobũ:ſic natura iubet:velocius ⁊ citius eos coꝛꝛumpunt exempla ma
la cum animũ magnis auctoꝛibus ſubeunt. Refero maximas deo grates qui mi⸗
hi iam viro ſequendi pꝛincipes animũ tradidit: cum iam a parentibus virtutes
aliquas ſic acceperam :vt ainplius ainittere nõ poſſem:ꝙ ſi aliud non eſt. hoc ſal
tem babeo quia nõnullas didicilitteras quarũ eſſem omnino ignarus:ſi pueritiã
mneã curia ſuſcepiſſet. Eſt enim in curis pꝛincipum vicioſum litteras noſſe.⁊ pꝛo
bꝛi loco ducitur diſertus.Eſt itaq; magna litteratoꝝ moleſtia cum ſe contemni ꝑ
omnia viderint:⁊ res maximas ab iſtis dirigi:ne dicam ego negligi: qui vix inter
manus ⁊ pedes quot habent digitos noꝛunt.Sed eſt etiam illit eratis ſua turba/⸗
tio cũ viros in curiã doctos ac latine loquentes veniſſe vident:quos ipſi nequeũt
intelligere. Quid pꝛeterea de cõſcientia tua dicam que ſen per inquieta eſt ſem/
Rcg te moꝛdet cũ tu te ſcias multis vicioꝝ illecebꝛis inquinatum: nullũ grauiꝰ
ſupplicium vt ſeneca ſcribit qᷓ cõſcientiã. hinc iuuenalis cum tamen bos tu eua⸗
ſiſſe putas.quos diri conſcia facti mens babet attonitos:⁊ ſurdo verbere ceit.
Occultum quotiẽs aio toꝛtoꝛe flagellum: penaq; tam vebemens ac multo ſeuioꝛ
illis:quos ⁊ cedicus grauis inuenit ⁊ Ürpbodamantus:nocte dieq; ſuum geſtare in
pectoꝛe teſtem. Sed audi obſecro ciceronẽ pꝛo ſexto roſcio:cuius bec ſi bene me
mini verba ſunt:ſua quẽq; fraus ⁊ ſuus terroꝛ maxime vexat:ſuum quẽq; ſcelus
agitat.amentiaq; afficit male ogitatisnes cõſcientieq; animi terrent. Hee ſunt
impijs aſſidue domeſticeq; furie que dieſq; nocteſq; penas parentũ a cõceleratiſ⸗
ſimis filijs repetant. Quaq; te vertis:oblocutiones de rege. de conſiliarijs: de te⸗
ipſo fiunt: cum vel nimis ſubditi grauamur:vel boſtes inſtant dum curia in cho⸗
reis eſt: aut in venationibus occupata. NHullũ inter res mundanas maius: imu⸗
nus e ſt bominibus a deo còceſſum.vt cicero dicit qᷓ; amicitia. At boc bono tanm

„

ſuaui tam vtili tam neceſſario pꝛiuati ſunt curiales.nãq; vicioſiſſimi fere ſint oẽs
no aimicicia intcr cos eſſe ſed factio quedam ⁊ cõſpiratio põt. Inueniunt᷑ nõnul
li induſtri laboꝛioſi curiales:at in hbis adumbꝛata non expꝛeſſa ſunt ſigna virtuti
Aident᷑ quidem liberales ſed rapinã ſequunt᷑. Si fũt caſti ambitioſos inuenies
eos atqʒ ſuperbos.Si humiles ebꝛij ſũt ⁊ nebulones. In nullo virtus eſt aliqua
quẽ mille vicia nõ comitent᷑.Arduum eſt in bac hommũ colluuie: virum amici⸗
tia dignum reperire:ꝙ ſi quis inuentus fuerit bonus:vel regi nõ placebit vel ma
gnatibus,nec eius vti beniuolentia poteris:quia nõ licet in curijs habere cõmer
cium inter illos qui non ſunt accepti:videbiſq; nõnunqꝙ; illos quos diligis: 2 qui
tibi ſanguine ſũt coniũcti ad ſuppliciũ rapi:⁊ F d fficile ſit tacere cum doleas
nec cqueri poteris neq; hiſcerę. Sepeg cum illo cõuerſari cogeris qui tibi vel
patrẽ vel matrẽ occiderit.Si eiꝰ cõditiõis fueris vt famulatũ poſſis tenere inue
neris ſuitoꝛes tuos ebrios: uloſos:rixoſos:inſolẽtes:imemoꝛes:negligẽtes:in⸗
ertes aduleos bomicidas. Si rurſus tu alti famuler:dñʒ auaꝝ q̃ruloſũ iuidũ te⸗-
mulẽtũ loqcẽ reꝑies. Diſcurre ꝑ oẽs curię ſtatꝰqᷓ; cõtẽti ↄſiliarij ſũt: ſuis coſilijs
non acquieſcere pꝛincipes. Quid aiunt cacellarij cũ eoꝝ littere ad honoꝛem re⸗
As ⁊ vtilitatẽ ſcripte trãſire nõ poſſũt:niſi coꝛepte ⁊ ex bono in malum mutate.
Qud magiſtri curie ⁊ mareſcalli:dũ obediẽtiã nõ inueniũt.qͥq mgri camare 6

eoꝝ eomputa conipiunt᷑. quid capellani dum in celebꝛatione diuinoꝝ officioꝝ
ſuſpendunt᷑.quid medici dum negligi ſana ⁊ nociua recipi cernunt.quid milites
quid cubicularij.quid tubicines dum ſtipendia ſibi negant᷑:quid coqui qui nil pa
rare ſine reprebenſione poſſunt.nullus eſt cui non ſint infinite moleſtie. Atq; vt
bæꝛeuiter dicam: ꝑ multas tribulationes intrant iuſti in gloꝛiã dei.curiales vᷣo cuʒ
multis cruciatibus acquirere ſibi gebennã ſtudent. Mibil de clericis religioſis
dixerim qui cum Joſeph pallium. cum Matheo tonin cum ohbone ſindo⸗/
nem:⁊ cum ſamaritana cupiditatis ydriꝗ iuſſi ſunt retinquere.acco ⁊ illos qͥ
neceſſario ⁊ inuiti lzaui curiam. naz vt Cicero pꝛo ſexto Roſcio dicit quod ego
inuitus ⁊ neceſſario facio.nec diu nec diligenter facere poſium. Credo iam me ꝓ
miſfioni mee ſatiſfeciſſe. quia ſtultos eſſe pbaturũ vixi.omnes qui aliaz vitã ha/
bentes in qua poſſint ſe boneſte traducere.curiaꝝ moleſtias ſequunt᷑. Qð cum
ita ſit relinquamus hoc pelagus inquietũ.noſq; in aliã vitam redigamus. Maq;
ſi pacẽ̊ cupimus.ſi ociũ diligimus.ſi nobis viuere volumus.ſi ſalutẽ anime queri
mus.fugienda ſunt nobis atria regum ⁊ aulici tumultus.in quibus nec requies
nec honarũ artium exercitatio.nec virtutis amoꝛ aliquis regnat:ſed auaricia tin
libido crudelitas crapula inuidia ⁊ ambitio dñatur.quibus vicijs qun ſit degitus
nullo ſe poterit argumẽto tueri.quin apud viros doctos ⁊ malus eſſe conuincat
⁊ ſtultus. Nale vir niſi ex curialibus vnus eſſes meo iudicio pꝛudens. Pridie Kl.
Febꝛuarij. Anno ſalutis.M. ecccxlv.Ex pꝛuch. HH

Gaudet de reditu amicc. Epiſtola. clxv j.
Aſpar ſchlick cancellarius imperialis. S. p. d. Reuerendo patrivno ο
banni carnaial iuriſconſulto ⁊ apoſtolici palacij cauſaruz auditxoꝛi. NHe/
unit ad me nuncius tuus cum litteris quibus mibi ſignificas te iterum nu/
rẽbergam repetere. In qua reꝓphetam ine reddis:ſcis enim bunc redituʒ tuum
me tibi pꝛedixiſſe.quia dietas noſtras pꝛetermittere non potes. Et ſicut arbitroꝛ
inter nos libenter viuis. nam ⁊ nos letis animis te intuemer. Sed vellem ego
aliã ob cãm te inter germanos cõmorari nec ſeinꝑ hoc eccleſie negociũ in mam⸗
bus noſtris nunq; expediendũ penderet. Longe nach; plus mali ſecum affert hec
diuiſio xpᷣiano ꝝ qꝛ inuicẽ litigamus.qᷓ; thurco impugnatio aduerſus quos cũ/

cti ſentimus idem. Sed dabit deus bis quoq; finem. Quod de diete curſu depo⸗

ſcis.non poſſum cum certitudine ſcribere:hoc ſcio ⁊ boc tibi notum facio noſtrũ
regem in dies ſe inſtruere vt ad dietaʒ aſcendat. Diem certam receſſus pᷣſcribere
nequeo: ſed omnis aſpparatio fit vt q;tocius iter ſt umat. Quid autem impedierit
celerioꝛẽ receſſum dicam tibi cũ pꝛeſentialiter vᷣba ſeremꝰ.na ⁊ bohemoꝝn Zhun⸗
garov res innonate ſunt. quas me referẽte plenius agnoſces. uz etis quo in re
friſingeñ. ſucceſſerit tibi aperiã q;qᷓ; iã audiſti germanũ meñ caſtroſum ⁊ aduerſa
riũ meñ caſtratũ eẽ. cui iam adẽpta ſunt qᷓ innaſerat caſtra. Sʒ multe nobis . ba
ſilienſes inferunt mine aguerſus s opus enit armis tuis ne iun nfo apliceſ. edi
fiat iniuria. NHoua bona qᷓ ſcribis de afferre leto coꝛde intelligã vt illinc fruct ali⸗
8 Kaer ort gaſtt tenelerleld ES ear. ale optime.Ex wicnna.xx.man ·
Repꝛehendit cardinalẽ nõ ſcri ntẽ. Et iten Pi
ceſarẽ ſcribit ad vnionẽ ecclie tractatuꝝ. EpP iſtola clxviij.
Aſpar ſchlick cãcellariꝰ impialis.S. p. ð. Reuerẽdiſſimo mnnßo pꝛi dno in
lſtano cardinali ſci angeli. Accedũt nos indies ex buda diuerſi nuc nec vl
lus eſt qͥ me tuis ̃is ↄſolet᷑.Quid cẽſit nõ ſcio ſolñq; mirari me reſtat in/
eerdũ ẽt ↄiectun vtoꝛ ſepeq; mecñ dico.Aut nimis ſecũde ſũt res cardinalis ꝗᷓ vus
toꝝ obliuionẽ pᷣſtãt.aut nimis aduerſe q̊s ſcribẽ nõ vlt ne me otriſtet. Sʒ neq;
qͥeſco. Hã cũ tuã pꝛudẽtiã ⁊ ſũmã ſapiaʒ mẽti reuoluo ſcio ꝗꝛ nec ꝓſper rebꝰ iſiar
nec Zꝛiᷣs ſuccũbis.ſᷣ quẽadmodũ ð̊ ſocrate ſuo dicẽ xãtippe ſolebat.i oi foꝛtũs vu
tũ endẽ gen. nec vultũ dũtaxat vt ille aim ãs. Cur g aut vñ ſit hec tacit᷑ nitas nõ

—4 ———

— 5

= n e

poſſuʒ agnoſcere.Is nuncꝰ qͥ mõ palatinilr̃as ad me detulit: eplam meã inq́t ſe
tue patermitati reddidiſſę. Poſſet aliqs dicere latere te cũ aliq̃ buc veniunt:id fit
ꝛ nõ eſt inqͥſitio facta. Mõ admitto expurgationẽ: aut altioꝛ cã q̃ qeſcere facict.
quã nec cogitare poſſum nec ſomniare.Atcũq; ſit pᷣcor tuã dignitatẽ ne me des
obliuiõi neue me tuis ſcripi pᷣuatũ facias.Cupio ſcire ſoſpitatẽ tuã regni hũgarie
ſtatũ ⁊ qͥd aduerſus ꝑfidã machõeti ſectã paret᷑.Scis itaqʒ nos eẽ ↄdictos.vt
⁊ tu m hugarica ⁊ ego tibi theutonica facta renuciẽ. Inter oẽs hoies ſeruãda ſũt
pacta: ⁊ hinc fides dẽ:qꝛ fit qd victũ eſt. Si nõ eſt apð te papirus: ſcribe moꝛe ve
tuſto i cereis tabulis ⁊ ego abbic nauẽ nò papiro ti b etiã ꝑgameno ꝑ byſtrũ tibi
onuſta mittere curabo. Nũc mę qð repbẽedo ipſe faciꝗ:ſigniricabo ꝙ bic fiat.Di
latũ eſt vſq; in hac diẽ iter ad couentũ nurẽber en. nõ ſine magnis ⁊ arduis cau
ſis poſſum dicere nõ eſſe itũ. Sʒ cur nõ ſit itũ ⁊ ſi ſcio cauſas non poſſuʒ dici. u
ſcis regibꝰ quãte ſint cure. Hõ tà fa cile rex mouet caſtra qᷓ; miles equum aſcẽdit
Mũc ia ſumꝰ ad iter accincti. Mõ puto me ampliꝰ ex his locis tue reuerẽdiſnme
pateruitati ſcripturũ.Ex nurẽberga meas fortaſſe lr̃as recipies. lluc ſequunt᷑ re
gẽ albert?⁊ ſigiſmũdus auſtrie duces. Alricscilie comes ⁊ dñs de walſee ncipes
theutonie ⁊ oratoꝛes cõitatmu oẽs aderũt. Quid ſecuturũ ſit in rebꝰecclte:nedũ
ſcribere ſʒ cogitare dim̃cillimũ eſt. Sũt em̃ inter ſe pᷣncipes admodũ diſcoꝛdes 2
alij buc trahũt. Johanes carnaial vir tuʒ voctus:tũ ſenſatus.⁊ nicolaꝰcuſanꝰ nr̃i
ſanguinis oculatiſſimillic ſũt: ⁊ alteriꝰ part oꝛatoꝛes. Jã tonitrua ⁊ coꝛuſcatio/
nes inceperũt. Atinã pluuiã nõ grandinẽ habcamus. Sũt nõnulli qͥ iudicia ſua
pluris faciũt q̃ʒ totiꝰoꝛbis ſi niam. Aoluiſſeʒ in hoc còuztu tuã reuerẽdiſſimã pa/
ternitatẽ vt vidiſſe quale bellũ apud eos verbis geſtã ſit. In quo certamine ſ. cio
quãtũ valuiſſes. DPꝛeliũ cõtra infideles:etſi milit cohoꝛtationes de ſideret: ⁊ cõ
cilia matuꝛa manibotñ q; verbis magis gerẽdũ eſt. nec pᷣterea minꝰ eſt vtile vnio
ne in cuitatetueri qᷓ; hoſtes pellere.Quid em̃ ꝓdeſt eos qui extra ecclam ſunt cõ
ꝛimere ſi ab his qui intus ſut laceramur. Sʒ dixi iã ſatis.Ex italia nibil noui ba
eo niſi ꝙ ille cõuentꝰ qͥ ſenis ꝓ cõi totiꝰauſonie pace diutiꝰ ſedit:rebꝰ infect dii
ſolutus eſt: nec animi pꝛincipũ cõiũctioꝛes ſũt qᷓ; añ fuerũt. Libi foꝛſitan certius
illius terre noua ſcribunt᷑ vñ tua oꝛigo eſt: mibi qꝛ ſolo materno gen ere ſum ita-
lie cõiunctus nõ tãdiligenter ſingula patefiũt. Aale optime ⁊ me qͥ ſemꝑ tuꝰfui ⁊
ero vita comite noli ſcriptoꝝ tuoꝝ expertẽ facere. Datũ wiẽne die. xxiiij. Junij
Anno. M.c:cc luiff. no bogariefieri t alic
audat treugas i regno hũgariefieri ⁊ aliq̃ de — △μ1
vnione ecclie ac de paſſagio ↄtra tburcos inſerit. Ep iſto * clx I.
Aſpar chlick eraeidlie. PD. NReuerendiſſimo in xpᷣo pꝛi dño
Juliano cardinali ſci angeli aplice ſedis legato. Erã dubi⸗ qͥd cauſe foꝛet
ad me diu no ſenpſiſſes. Aerebar nãgq; neue mei eẽs oblitus vel alia ti⸗
bi moleſtia cõtigiſſet qᷓ ſcribere nõ ꝑmitteret:cũ ir̃as tuas accepi in die aſ cenſiõis
ex buda miſſas qᷓ mihi nõ ſolũ dubietatẽ ademerũt ſᷣ magnã qͥpe voluptatẽ ⁊ le
ticiã pᷣbuere. Ex illis nãq; ſoſpitatẽ tuã intellexi. ⁊ memoꝛiã mei ſꝑ mẽti tue herẽ
Agnoui quoq; quo animo litteras cernis meas: qð certe ex amicitia ꝓuenit vt
ſcribis: q́;uis aliqui inter ſeruum ⁊ dominum nõ amicitiã ſᷣ tm̃ dicãt dilectioneʒ
vigere.nõ eſt tñ de re ſᷣ de noie diſputatio:mibi tã ſerui qui pꝛo ſalute dñoꝝ do
mini quiꝓ ſeruoꝝ capite magnis ſeſe obiectãt periculis veri vidẽt᷑ amici. Quis
enim ſeruũ illũ nõ vere a micũ iudicet:qui ob vindictã necati amici.penoꝛũ impe
ratorẽ interemit:captus ridẽs crucẽ ſicut ⁊ liuius ſcribit ⁊ cicero.niſi foꝛtaſſe di⸗
cere volumus ſerun eſſe deſinere qui dñi nanciſcit amicitiã cũ amic ſit alter ego
Zamidcitia nihil ſit aliud qꝙ; diuinarũ ⁊ bumanaꝝ rerũ cũ ſũma charitate cõſenſio
Inter cuiꝰpomeria nec ſeruitus intrat nec vominiũ:ſ ſiue hoc ſiue illud ſentimꝰ.
mihi palã eſt ex amo:e fieri q epiſtolis meis benignus eſt auditus tuus.Et quia

ſic cõſido ſcribo ſepius tue dignationi.nec vereoꝛ ineptias meas oſtendere:⁊ nüc

15 videar oblitus qui ſemꝑ
a quo vultu quo aio. quaqʒ;
eſtre ſed ois dies mihi ſcri-
Sʒ mitto boc ſperans
8 de treugis refers cognoui li-/
erent᷑:vt qͥ bũgarie tãq; pa-
toti affesto pcoꝛdijs nec exeretui con
moditate po/
qᷓ; mibi mea ſtulti
caſilij ſunt. nõ ab
es exactiões agi
de.mihi tm̃mõ no/
ſũmo ſtudio nixus.vt in
ua reſcriptũ ẽ capitaneo iau
Cõfido igit᷑ palatinũ ipᷣm
am mihi diligẽtia tua
uerit meã cãm emo
dentibus ⁊ amanti/
Solũ peto vt treu⸗
ec publica ſine pꝛiuatꝭ⸗
niſi 1 dom? pꝛiuate ſint opulẽ
Enales inducie ra
lea pax.vt melioꝛ po
k ſic ex bꝛeui pace gigni diuturnioꝛ
dũ eſt truces animi: ſubibit i ni
tes pariẽt ex quibus facile
iri q; deus ↄced
nentu laboꝛes meos
5 me dignũ laude ſed
enſemur noĩe.matre
apoſtolice ſedi reue
ꝛobꝛio T anathe/
oꝛi auctoꝛitate ⁊
t deſides creſcere malũ
imiles opoꝛtet hoꝛtari:rogare:in
es euigilẽt manũq; opponant.·
iuerit mihi nibil eẽ imputa
monurẽbergã. Mãs rex ⁊ ſui fra
änis feſtũ exibi⸗

s fignificare:dum tui

res leues nuncirriſione dignas fige .
diñima paternitas tu

ſum memoꝛ. Sed vtinã reuerẽdiſſin
iocũditate ala critate tuas ſuſcipiã lras.certe nõ ſem
. cũ me ſcribere poſcis 27
uẽtioꝛes epłas ex te me recepturu
hac ꝑte magnꝗ oꝑam pbt
i? videre quietẽ
ſubditos meos paci
c⁊ plus alijs
Mã pãcratij ſatellites

deinceꝑs freq
bent. naã ⁊ ego in
trie mee bene eẽ cupio.⁊il
tra thurcos ituro vellẽ alidid obſtare.tũ ꝙ
tiri deſidero. Sʒ timeo nę meũ deſid
cla ꝓſit bene fit ꝙ alijs cõ
ſtinet holdis meoſqʒ; ruſtic
tãt. Tt iã videre videar treugas ipſas ꝗᷓ
xias foꝛe niſi aliter
agris magnifici pa
ni quantũ opꝰeſt:nec ill
nihi viciſſitudinẽ redditurũ
cũ ipo palatino ſi apud regẽ pol
d quã rẽ non poꝛꝛigo muj
bus ſatis eſt indigentia denudaſſe:
nt vtiles.pꝛiuatim qu
ñ ciuitatis vel
a. Magnoꝑe curandũ ę
ariet bec tẽpora
llo maiꝰſequit᷑ ſi

ſerimꝰ agros.
os nõ ſinũt quieſcere.
oibus ſunt acc
Ego certe apud ceſarẽ nr̃ᷣm
ceſſat exactio. In q
eampliꝰvexabunt
ſibi ſcribo. Sʒ ꝓgerit eti
e⁊ alios ꝓut res deſidera
es:quoniã viris pꝛu
vulnuſq; medico detexi
och frugifere ſi
ipis abũdarc.

latini holdarũ

fũt.nec ſat eſt erari
te:ſcrinia ciuiũ plen
biles. qm̃ ſicut exiſti
⁊longioꝛ. Maʒ ſicut ex paruo be
põt. Mollificabunt᷑ boc biennio
rũ obliuio:cõmercia in
ate placuerit vniuer
res eccleſiaſticas i
pace eccleſie ⁊ v
indignũ repꝛeb
noſtrã eccleſiam ↄſol⸗
rentiã atq; obedientiꝗ i
mate.ac ecchliam labefactat.
unt᷑. Et hi maxi
gs effundi amp

ſalis cõcoꝛdia poterit inuen
Laudas me ꝙ in nurbergeñ
eritatis defenſione ſim poſitur
enſione facit.qꝛ obnoxij ſum? oese
ari:veritatẽ tueri:xpᷣi vicariũ
ui ſecus agit dignus eſt obp
ecet potiſſime inſurgere qͥ
rguẽdi ſunt.ſi neę
un hnꝰ. Ne quidẽ ⁊ mei
ſſabili vocis tuba clamitare vt p
ea virili nõ negligo.ſper
uus nec temo in manu e
9 patruelis itinere ſe accingunt.
Quid ſecuturũ ſit nec dicere
ticinari quo il
ſicut als ſcripſi tua r
ꝛitate multũ ad pac
tẽ id optinere ꝗ
ꝓfuiſſʒ ⁊ cũ regia maieſtate ⁊ pꝛi
rdua 7 magna.magnos
ueũt.niſi facundia bo

Qð ego ꝓm
qũu.qꝛ nec da
tres german
inus auſtriam. Quid ſecutu
lunt vt nihil difficilius ſit q; v⸗
dio plura q̃ me ↄturbãt.Atil
ta fuiſſet qꝛ ⁊ coõcilio ⁊ aucto
gĩo tolerã lũ erit.qᷓuis nõ pu
tñ aduerſus hos tua paternitas
bus de paſſagio tractare potuiſſet. Resa
incipes in vnũ couenire
Hot pes nũq; iſta ſomniat.n
velit ꝑſuadere.Ego certe reue
cogitatus tuos vt ſuſpicaris:ſe
in hacinſudare.Quid em̃ vel boneſti
q; fidẽ ſeminare catho

ſt mea. Ja ibi
duto qꝛ circa ioh
ſſum nec opinari. Lot eniz capita
la diuertãt quot hoĩes tot fnie⸗Au/
euerẽdiſſima paternitas i die
luiſſet. Quicqͥd ſeauet᷑ fort
8 paucoꝝ pfidia ⁊ ambitio q̃rit.ſed
ncipibꝰ electoꝛi
ꝓmotoꝛes deſi
ni viri moneant.
xime auctoꝛitatis
8 ſcribis cupio nec d
o in qua re poſſis vtilius q;
i nomen xpᷣianũ ampliare
diumẽ veritatis

derat.nec tot p

e pat᷑ egregie ꝗ
d ꝓbo laudocq;. ne

licã. qᷓ; aias dyabolica fraude decepbas a

—

è

‚
i
1
gt
0/

1

n.

n
nd
te⸗
uat,
pul
1ſt
ben
nio:

ini
ſc
05
e
ree
tbe⸗
te
mmi
tin-
t.
ta

rbi
zpits
B,
ide
ſart

n
,
l.
t⸗
ſeo

ne
is

reducere. Hocẽ ſane qꝗð cardines decet ecche. hoc eſt opus eccleſiaſtici viri.hoc
dignitati tue pᷣcipue còuenit.ſed mihi reuerẽdiſſime pꝭ impoſſibile videt᷑ tantuʒ
opꝰ lras fieri.Cũ athęneñ.bello ꝓmouerent᷑.demoſtenes qui tũc exul erat nõ
ſris q;uis ſcribere facũdiſſime ſciret.ᷣ lingua vniuerſas grecie ciuitates in fauoꝛ?
patrie nouit. IJdẽ mibi tue rcuerẽdiſſime paternitati gerendũ videret᷑. Suſcipiẽ
da legatio foꝛet ad germanie gallie ⁊ bꝛitanie principes.rogãdus rex noſter vt ſi-/
cuti regum pꝛimus eſt ita ⁊ belli pꝛincipẽ ſe cõſtitueret. Scio qꝛ mineruã doceo:Sᷣ
non obeſt. Magna res bungaria eſt.multos viros hab et multaſq;ʒ vires.ſed ad
pellendũ thurcos:europãq; vindicandã maioꝛi potẽtia opus eſt. nec tu id inſicia
ris: qᷓ ⁊ germanos cõcurrerẽ cupis ⁊ italoꝝ claſſem. Sʒ mihi nõ ꝑſuadeo tantam
rẽ ꝑ F̃as poſſe moueri. Ideo vidẽ vellẽ reuerẽdiſſimã par᷑nitatẽ tuã pᷣncivesno
ſtros adire cũ mãdatis ⁊ bullis aplicis ⁊ eoꝝ qͥ ↄſentiũt lr̃is.qͥ caſu neqũ de paſ/
ſagio greciq ex vnguibꝰ machometi. aſiã q; liberãdã ſperarẽ. Hec volui dixiſſe
cũ vcnia.Cõmẽdo me tue paternitati reuerẽdiſſime.Ceſantibi ⁊ virtuti tue mirũ
i inwo affectꝰ. Deꝰ ſecũdũ iter tnũ ⁊ q paras opus. Datũ wiẽne.xxiiij.mai
xponit quo pacto epᷣs patauien. 21 —
fridericũ ceſarem honoꝛauit. . g . iſtola. clxx *
Meas ſiluiꝰimꝑialis ſecretariꝰ. S. p.d. Jobãni capiſio pᷣſtãti phᷣo ⁊ ami⸗
co veraci. Jubet lex amicitie gia inter amicos eẽ coia ſiue modeſta ſiue io
cũda ꝗᷓ coutigerũt.Te hec phia iam dudũ ⁊ a teneris vt aiunt vnguiculis
edocuit.iõ nõ agã hoc pluribꝰ ſed ad rẽ veniaʒ. Magna inihi ꝑ hbos dies oblata
voluptas eſt:ad cuiꝰplenitudinẽ ſola tui pnᷣtia defuit ꝗᷓ mibi oimne gaudlü ſolidiꝰ
reddidiſſet. Sed cõicabo tibi lr̃is qd verbis nequeo:qᷓ;uis ⁊ calamꝰimpotens eſt
oĩa reſerare.Auditñ ⁊ voluptatis mee poꝛciunculã recipe.Yui nuꝑ apud wien/
nã plurimũ meſtus::qꝛ ceſarẽ noſtrũ res tuzʒ eccleſie tũ imperij timebã negligere
Nam qð dictũ ⁊ ſcriptũ fuerat de cõuẽtu nurbergeñ.videbã quodãmodo poſter
gari. Sed aduenerũt mox regia mãdata q̃ nos ſequi regẽ iubebaut quoniã is die
iouis.ix.iuli ex noua ciuitate receſſerat iter ſuũ verſus nurẽbergã cõtinuaturus.
Letati oẽs hoc nuncio ſumus.Ego cũ magnifico cancellario caſpare tui amante
regiam maieſtatẽ biduo ſum ſecutus. Poſt cũ rex oppiduzʒz ſuũ quoddã extra viã
poſitum viſere vellet.nos anaſum ꝑreximꝰ vbi olim eccleſia metropolitica ſlo⸗
ruit laureacenſis dicta.Fuit em̃ laureata vꝛbs õ in ampla cãa/
poꝛum planicie ⁊ ſuper flumẽ qð etiã anaſum vocitant.Sʒ poſtq achilla rex hu.
noꝛum vꝛbem bãc deleuit vbi arx erat oppidũ ex nomine fluminisireſtructum eſt
Sedes vo metropolitica in ſalcʒburgam tranſlata. Hic vna nocte cõſedimus.
Poſtera die cũ duo miliaria teuthonica cõfeciſſemus nemus ſupꝛa collẽ tranſiui
mus:caſtellũ conſpicimus eccleſie patauieñ.qð alij apoꝛũ planicierũ montẽ ap/
pellant. Ibi pꝛelatus inſiguis reſidebat leonardus epiſcopus patauienſis.qui ſu
ſcepturus regem illic obuiã venerat. Lu hominẽ noſti. Haʒ ⁊ hic wienne fuit cũ
tu cardinalẽ ſancti angeliſccutus regia maieſtatẽ iain annus eſt viſitaſti:vir ele⸗
gantis ſtature:blandi colloquij: ingenij pꝛudentis ac liberalis:qui pꝛimũ in con/
cilio regio locũ tenet.Hic vbi ex alta Pecv 4 cancellariũ vidit aduenientẽ: are
ſcallũ ſuũ obuiã deſtin auit qui nos ad ſecretã viã deduceret. In publicis autẽ di /
uerſoꝛus pᷣceptũ erat ne qd nobis venundarct᷑ vel ad hoim vel equoꝝ vſum. Et
qꝛ diſpenſatoꝛ cancellarij pꝛeuenerat iamq; popinaʒ arinauerat oia iuſſit eribi.
nec vnũ ex familia noſtra haſſus eſt extra arcẽ cc:ſj eqs etiꝗ̊ pabula miniſtraurt
qð vbertim triduo factũ cſt. Aenimus igit᷑ ad eius cõſpcctũ:poſtq; hic diuing h⸗
egerat nõ tam letus herculẽ ſuſcepit euander aut acheſtes anchiſen.qᷓ; hicuoſtrũ
cancellarin. Mam ⁊illũ ⁊ nos ſingulos blando vultu ⁊ alacribus oculis ad ſe re
cepit.modeſtoq; riſu quoſlibet amplexabat᷑ ac dulciſſimis verbis conſalutabat
⁊ vt qͥlibet valeret ꝑcũctabat᷑.nec nos vti ſeruos ꝙ nõ erat impar.ſʒᷓ vt filios vł
frẽs ꝑtractabat:nemo crede mibi ẽ iohddes amatiſſime quẽ vnq; videri tãhenignꝰ
atq; hanꝰiĩ ſuos hoſpites.tãmagniſicꝰi edificijs taſplẽdidꝰ in ↄuiuijs.tãlargus

erga pſonas miſerabiles tã equꝰin ſubditos.tã iuſtus in oẽs:qᷓ; iſtũ pᷣlatũ accepi.
Hoſpitalitatẽ magnificẽtiã a c liberalitatẽ egoipᷣe ſuʒ ↄtẽplatus. Heqʒ bic ſicut
pleriq; bona eccleſie int᷑ neceſſarios partit᷑.aut i alios illaudabiles vſus couertit
ſ elargit᷑ pauꝑibꝰxpᷣi q;pl urima. Mec pᷣnceps ẽ his in ꝑtibꝰante cuiꝰoſtiũ plures
paſcant᷑ inopes.Laceo elemoſynas qᷓs clãculũ facit. Mã ⁊ comitibꝰ ⁊ baronibꝰ
nõnullis occulte ſi uduenit: quos rota foꝛtuneinſtabilis pᷣcipitauit. Patet pᷣterea
vomꝰ eiꝰpᷣclaris ſꝑ hoſpitibꝰ. quã tibi alb ut .
q̊̃ poſtea rex hũgarie bohemie ac romanoꝝ fuit:in octuaginta milibꝰ aureoꝝ ſuã

cccliam dãnificauit:hic tñ poſtea qᷓ; pacẽ nactꝰeſt:in edificijs tũ caſtroꝝ tũ ecclia-

rũ reparãdis ſeptẽ ⁊ viginti milia fioꝛenoꝝ expoſuit. In redimẽdis aũt cenſibus

acpᷣdijs pignoꝛe datis tria ⁊ viginti milia. Atinã tales pꝛelatos tridẽtina ſoꝛtita

fuiſſet eccla.Sʒ qͥd ego iſta cõmemoꝛo:ſequar qð cepi. Erat iã pꝛãdiũ opiparis

epulis appoſitũ.Aſcendimꝰaulã ibiq; iuxta feneſtra quã leuis aura ꝑflabat cõſe/
epᷣs.ſecũdus cãcellariꝰ.terciꝰilluſtris comes oꝛtenbergeñ.qrtꝰ

dimꝰ. Pꝛimꝰerat

pᷣ poſitus friſingen.vir ⁊ nobili loco natꝰ⁊ iuris interpᷣs. Sed nec mihi vltimꝰlo/

cus in tãſublimimẽſa negatꝰeſt.¶redo me alienigena honoꝛare voluerũt. Mihil

lautiꝰilla quadra fuit.nec tã floꝛẽtes epulas metellus qſtoꝛ biſpani dᷣ habuiſſe:
nec tã exqſita fercula criſpinꝰaut apiciꝰ⁊ alij romani voꝛabant. Poſtq; abꝛogaſj
cibarioꝝ legibꝰ pꝛiſca ſeueritas luxu cefſit maligno:mos germanoꝝ ẽ piſces car/
nibꝰ admiſcere nec felix putat᷑ qͥ tin carnibꝰveſcit᷑. Suauiſſimi igit᷑ fuerũt piſces

appoſiti:quos tũ danubiꝰ ꝓpinquꝰtũ trauna pᷣterlabẽs admiſtrabat. NHeſcio quẽ

accipẽſerẽ laudãt antiqͥ qᷓſue murenas. Ego int᷑ cdẽdũ ſepe recoꝛdatus ſum eius
quẽ areſtotiles dicit collu gruis optauiſie.vt q;maxia ciboꝝ voluptate ꝑfrueret᷑
int᷑ carnes aũt ardeã ↄmedimꝰturdos altiles oꝛices ceruũ apꝛũ lepoꝛẽ:omitto re

liqᷓ.HNec duʒ hec legis ſaliuã in labꝛa deducas mũdatoſq; dentes lactuca fatiges

Int᷑ alias aũt voluptates iocũdiſſimũ erat puatas ꝑ byemẽ glacies i feruẽti eſtu

mmẽſe apponi: vinaq; illis reddi frigidioꝛa. Quid tibi de vꝛbanitate facecijs miroq;
dicẽdi lepoꝛe huiꝰplati ſatis potueriʒ dicere. Sũt nõnulli qͥ hoſpites qi verecu/

dia coacti vocitãt oẽmq; moꝛſum dinumerat:ac cũ agnũ laccrari dentibꝰ cernũt
nõ minꝰ?triſtant᷑ q; ſi ꝓꝛia mẽbꝛa maãdarent᷑.At bic pᷣſul tũc volebat tũc increpa⸗
bat hoſpites cũ ceſſare videbat nec ꝙ edilia ponerent᷑ ſᷣ ꝙ nõ eſa fuiſtent q̃rebat

Oꝛ ſi vt dicimꝰnobilitat multũ frons generoſa dapes:qͥd tũc dicemꝰ cũ laute mẽ
ſe copioſiſq; apparatibꝰ ⁊ vultꝰleti ⁊ verba gratiſſima adiungunt᷑. Poſtq; vo ex/
empta fames epulis mẽſeq; remote ſunt:ducit nos põtifex ꝑ caſtru.locaq; ſingu
la monſtrat:ſitũ oſtendit ⁊ quicqͥd eſt laudabile in aꝑto facit. Pꝛebe aures paulu

lũ:locũ tibi deſcribã vt cũ legeris exhylarari etiã poſſis.Ca ſtellũ hoc in ea terra ẽ
q̃ inter bauariã ⁊ auſtriã iacet marchionatus anaſi.Quidã volunt hanc eẽ poꝛ⸗
tionẽ auſtrie poſtq; ibi ducatus erectus eſt. Sedet aut caſtellũ in rupe tramie cui
ab oꝛiẽte auſtria: ⁊ ab occidente bauaria. Boreã ſibi bohemia ꝑꝛebet auſtruʒ ſi-/
na.Zrauna fluuius eſt mire perſpicuitatis qui ex alpibꝰ ſirie pꝛccipitatus quoſ-/

5

dam lacus efficit. Exinde ꝑ quinquaginta milia paſſuũ diſcurrẽs:planiciẽq; per/

simnenã ſecans:non longe ab hoc caſtello fert᷑ in hiſtrũ. Habet hic amnis miri ſa/

poꝛis piſces.NHec ſcio an alius feratioꝛ ſit. Scripſi iam tibi curſum eius qͥ admo/

dum bꝛeuis eſt. Jus in co piſcandi multoꝝ eſt. Patauiẽſis eccleſia.xij.hʒ piſcato

res:quoꝝ quilibet tres miniſtros ſecum ducit. Dux auſtrie quatuoꝛ. Comes de
ſchaumberg totidẽ.Dñs walſe pᷣpoſitus ſci floꝛiani. Dñi de trauna ⁊ de lichten/

ſtein toridé: qͥ ꝓ libitu ſuo piſcant᷑ ac familias ſuas nutriũt Pꝛeter bos tñ qͥ i bo

ru manꝰpiſces adueniũt:ad teloneũ huiꝰopidi qdragita piſciũ modij qtanis di/
cunt᷑ ex bis ꝗ ad mẽſura venũdãt᷑. Nã gradiuſculi numerati vẽdut᷑. Modiꝰaũt
pmagna mẽſura ẽ ⁊ vltraq; reputes capax.Quid plła. MNuſq; trã aut arena iuxta

boc flumẽ effodies qͥn aq intercreſcẽte mox piſces iuenias.loc quẽadmodũ vi⸗-
des ad oꝛnamẽtũ caſtelli lociq; voluptatẽ plimũ ↄducit.Sʒ adbibe ãpliꝰ te mibi

.Et lʒ ea reſiſtentia quã tibi albertꝰ auſtrie dnx fecit:

te

ii
ſn

–— —22

☛ -- — — — —

= n

ſo

totũq; intuere meliꝰ. Mihi ſi caſtrũ aliqð det᷑ inbabſtãdũ vbi ad recreationẽ vi⸗
uere velim:hoc potiſſimũ placeret.Quid em̃ ẽ ad plenã leticiã neceſaniũ qð bic
deſideraret. Yateoꝛ nõ eẽ hic vineta ſeu oliueta:nõ ficus:nõ cedros:nõ poma pu
nica ⁊ alia q̃qã q̃ apud italos habent᷑ cõplunma.Sʒ vina bic ex auſtria q; gratii
ſima pferuut᷑ amica nature:guſtuiqʒ ſuauia q̃ nos in pꝛãdio afatin bibimꝰ. Mec
ex atheſi deſunt aut ex tergeſto:quia vbi pecunia eſt illuc ⁊ vina vehun᷑. Qð ſi
deſunt racemi ⁊ cũ ficubꝰ:melones ſũt pira ⁊ poma admodũ guſtui ſapida:ſũt ce
ruſa mitimõi generis.Eſt aer ſaluberrimꝰ.Aeẽtulus ſuauis.Si nudꝰinceſſeris ſi
os apueris:ſi ventrẽ oñderis ⁊ quãtũuis ſiqtis aute pcepis:nihil exinde lederis.
Cũ eſtus ẽ quãtũuis alibi maximꝰ:ſp in caſtro flatꝰreſpirat amenꝰ. Pꝛoſpect⸗ il⸗/
linc ad nouẽ decẽueteuthonica miliaria ꝓtẽdit᷑. Aidet᷑ mõtes nemoꝛa fluuij cꝗʒ
pi colles culti vireta iocũda.Hinc trauna currit:illic byſter ꝓlabit᷑. Drata q;pli⸗
ma ridẽtia cũ tẽpꝰfert circũſpiciunt᷑. Pomeria circa caſtella tria ſũt. Duo altiſi⸗
mis ↄmunita foueis:nec actibꝰ oino nuda vbi ſtatiões habent᷑ vmbꝛacula ʒ ſolẽ
aptiſſima. Si pꝑiſcare velis aqᷓ i oculis ſũt.Si aucupari ſepes q;plime auiculis re
ferte circũſtãt.Si tibi venatio placet vix ad mille paſſus ſilue diſtat:qrũuis fera
rũ genere plene.Eſt in colle ꝓximo nemꝰvmbꝛoſuʒ altiſſimis auercubꝰſeptũ qdᷣ
fouea ſepſqʒ cingit i modũ poꝛci ſeu lepoꝛarij. Abi q;plime fere ↄcluſe ſunt. Illic
etiã niſi ſunt q;pluree:q̊s in arboꝛibꝰhumana diligẽtia ad oꝛdeoꝝ vſuʒ cuſtodit:
quę ibi poꝝectis cibis nutriunt᷑. In planicie feraces ſunt agri tãtũ frumẽti ſiligi/
niſqʒ; reddẽtes:vt ex eo qð ſuꝑeſt caſtro munito facile poſſit vinũ cõꝑari.HMec fo
ris ſũt. MNũc arcẽ ipſaʒ interiꝰ ↄſpice Eſt vt dixi ſuꝑ alta ruꝑe ↄſtructũ caſtellumn
ex trib? pꝑtib? er planicie ſurſuz erectũ ac ſua natura defenſuʒ. Dars qrta dupliceʒ
hʒ foueꝗ:põtẽq;ʒ duplicẽ. Pꝛofũditas fouearũ altiſſima ẽ. In bac parte turris ẽ
in celũ tẽdẽs vndiq; pugnaculis cõmunita. In cuiꝰſũmitate cuſtos reſidet qui
coꝛnu tuba ꝑpetue clamitat. Interdũ ⁊ ruſticã muſaʒ exagitat. Murꝰ cãcelli vn
diq; duplex eſt:⁊ in pleriſq; locis triplex. In medio vᷣo platea ẽ arcularis. IJbiqʒ
fons ameniſſimꝰ ſcaturit ac ꝑ fiſtulas ereas bis ſex:aqua ꝓpinat. Fontis ambitꝰ
marmoꝛeꝰ eſt. Int᷑ colũnas mediũ eſt tabernaculũ qd deſupꝑ eminet ereũ mirifice
ſtructũ vt elchanoꝛis opus diiudices aut policeti cuiꝰfabꝛica trecẽtis ⁊ mille au⸗
reis empta eſt:ſeptẽ circũ ꝓcere ac frõdoſe vlmi tẽdunt᷑ ĩ celũ ã vmbꝛã gtiſſimã
reddũt.Ccna dũ eſtus ẽ i cãcellis apud hũc fontẽ parat᷑. Piſces ex fluminibꝰ i fõ
tetãqᷓ; in viuario reſeruãt᷑ ac dũ ſedes in pꝛadio capi piſces ⁊ in coqͥnã deferri crx
nis:q̊s e veſtigio coctos mãducas.Eſt ⁊ aliꝰ fons laꝑideꝰ dulces ⁊ ꝑlucidas aqds
effundẽs.Cerciꝰin coqna ẽ cuiꝰcqnule limphas in qᷓſibet ollas igni admotas in
ferũt.Eſt pᷣterea huius caſtri mirũ pᷣnilegiũ ſiue cõſuetudo:ruricole qͥ circũbabi/
tant obnoxij ſũt queuis neceſſaria ad vſuz caſtri pbere.excepibis que maioꝝ ba
bent᷑ ſumptus:dãt caſeũ butyrũ lac liguũ ⁊ fenũ ad coacas oportunũ:grat mun⸗/
dãt domũ:ligna ſcindũt:diſcos mẽſarũ exhibẽt ſcutellas ⁊ cacabos lauant. Doſt
hec capellã vidimꝰad diuinũ cultũ ꝑoꝛnatã vbi tres are ↄſecte ſũt in ãbitu ſupio
ri pꝰaulã maioꝛẽ habitatio regi ꝑata erat vbi hbecloca notaui:ſtuba vna tapetibꝰ
oꝛnata ⁊ attrebatẽſibꝰpãnis camera ꝑampla vbi ⁊ lect?aureis oꝛnamẽtis ⁊ appa
ratu regio relucebat.Ex ꝗᷓ ⁊ feneſtra queda i capellã pᷣbebãat intuitũ:erat ⁊ ſtucheo
lũ ꝑpulcrũ. Rurſuſq; alia ahera hinqna pꝰbabitaculũ extra murũ caſtri põti/
bus ſuſtẽtatũ vndiq; patulũ i occiduũ ⁊ ſeptẽtrionẽ meridianũq; ſolẽ reſpiciens
vbi ſo aura ſuauis reſpirat cũñ alibi feꝛuidꝰeſtus ſentit᷑ Exide aditꝰ ꝑ põtes i alte-/
rã fert᷑ camerã 35 extra murũ trabibꝰſuſtẽtata ẽ:⁊ oꝛiẽtẽ arcto ⁊ occiduũ ſolẽ in/
euet᷑:quã mareſcallus regi?ꝰinhabitat.Scom locuzʒ dux ſigiſmũdus obtinuit qͥ et

0

aulã ⁊ ſtubã ⁊ thbalamũ ĩ mioꝛi cultu qᷓ; rex habuit ipᷣe ſibi potifex cãcellariũ ſerua
uit:vbi rurſus alia mãſio ſuis mẽbꝛis ad vſuʒ pꝛincipig erat oꝛnata cãcellario ꝑ/
pulchꝛũ thalamũ i alta turri ⁊ ſub eo vultero regis ociliario:locũ caſtri qͥ reſpici
oꝛiẽtẽ menidiauũqʒ ſolẽ pᷣfectus arcis cũ cõiuge acnõnullis nobilibꝰ dominabus
.— . .

occupauit. Mã ⁊ ibi mãſiones qplures fuere tũ ample tũ decoꝛe cellaria ſuꝰ ca⸗
ſtro pampla ⁊ ſtabula multa. Int᷑ caſtellũ ⁊ flumẽ traunã villalqdã fuit apta quã
hic põtifex bꝛeui tpe cinxit ⁊ ad incolẽtiũ tutelã armauit:atq; bis in ocis roanoꝝ
regẽ ⁊ ſigiſmũdũ auſtrie ducẽ ſuſcepit: bonoꝛauit pauit:atq; oẽm edtatũ pedita-
tũq; recreauit. Meq; cõtẽtus his ſuptibꝰrurſus cu rex linchia pꝛexiſſ et:cũ cãcella
rio viã pꝛipuit ac patauię apud regis maieſtatẽ mãſit. Eſt aũt patauia pᷣclara di⸗
ueſt; ciuitas int᷑ danubin euũq; ſita quã pꝛiſci ceſares ecclie tradidert. Danubi?
ex mẽtibꝰſueuie venit ynus ex alpibꝰꝗqᷓ germaniã ab italia diſterminat: atq; hoci
ſoco mixtꝰ panubio nomẽ amittit: vꝛbs ipa ſ longũ tẽdit᷑ nec magno negocio for
mã inſule ſuſcipet:ſi ds ab euo foueq in danubin duceret. NMec yni ngeti haſſug
fũt ex vna ĩ alterã aquꝗ. Suꝑ vyno põs eſt ligne? ꝗͥ ſexdeciʒ hʒ arc⁊ D
trãs flumẽ ẽ ciuitati maioꝛi Pingit.Eſt ⁊ ali põs ſuꝑ danubiũ ꝑ quẽ via Sad mo⸗
tes qͥ bobemiã reſpiciũt: pꝰbos mnõtes fluuiꝰaliꝰniger aqmodu plabit᷑:q ex bobe
tmmia veniẽs oſpidulũ iudeoꝝ ⁊ terciã patauie ꝑtẽ diuidẽs ſub caſtro pᷣſulis danu
bio qi ex oppoſito yno ſe imiſcet. Itaqʒ tna flumia vno in loco cõiũgunt᷑. Ac ꝓpte
rea locu iſtũ qqã vᷣbo italico paſſum h̊ ẽ trãſitũ vocitat.Nã ⁊ꝑ bũc locũ merceg
italie ĩbobeiniꝗ ferebant᷑. Et ſupioꝛes theutonici auſtriq vł hũgariq petebãt ſiẽ
2⁊ hodie fieri videmꝰ:i medio vꝛbis tẽplũ ẽ diui ſtephani pᷣmi martyris hꝰ epatus
pꝛoni:egregie ceptũ ſᷣ nõgũ pfectũ:c; oꝛꝰbic admodũ puleer edificat᷑: ſᷣ q; ꝑceni
mis t ciuitas tũ capitulũ ad fabꝛicã ↄferebat. Ceonardꝰ epᷣo magnã pecuniꝗ ad
boc opus dedit.Adeoq; iq celerit edificat᷑:vt qdriẽnio putet᷑ ex integro ꝑfici poſ
ſe. Apud hoctẽplũ edes epᷣi ſũt ad eã ꝑtẽ q reſpicit ynũ tũ capaciſſime tũ ſplendi
diffime. In qͥba fridericũ ceſarẽ acſigiſmũdũ ducẽaptiſſime collocauit: eſſet iam
admodũ lõga epla ſi tibi oẽs ediũ ꝑtes vellẽ deſcrihere:ſi vel capelle reliqas ſctãs
vlaureos panos qbs vndiq; mun veſtiti erãt oñdere ↄtẽderẽ neſcio aͤs pnceps
nõ ſe is edibꝰegregie habitare putaret:ego ⁊ regibꝰ⁊ ceſaribꝰatq; ipſis ecclie ro/⸗
mane lũmis paſtoꝛibꝰcõmẽdatimima vl cõueniẽtiſſima hec palacia iudicauerim
niſi qͥs foꝛſitã huſſitarũ moꝛe nimiũ ſũptuoſa hec ſacerdotibꝰexiſtimauerit:ß nec
E ſolũ habitacula regibꝰdigna fũt. Lras danubiñ due q̊ʒ ſũt arces epi:altera ſũ⸗
mo mõtis cacumine: altera in radicibꝰapud aqs vbi danubiꝰ⁊ niger bobemie flu
uiꝰq etiã fert vniões piũgunt᷑:eſt ad ſublimioꝛẽ arcæ grãdis aſcẽſus atq; difficilig
tm̃ ex vno angulo põt opugnari.Sʒ tot ibi munitioes addite ſũt:tã muroꝝ q;
ouearũ:vt expugnari poſſe nulla vi hoĩm videat᷑:ibi ⁊ aule ſunt ⁊ camere ſolen
didifſime qᷓs q viderit necornatiꝰalid nec munitiꝰ? vſcß eſſ. eputauerit. At vbi de
ſcẽderis in arcẽ q infra iacet: oꝛnatũ maioꝛẽ videbis:te ſtudinatatꝶ cameras ⁊ au
las q;plures: lectos ad regiũ cultũ ſtratos. Mirari g potius q; com ẽdari potui.
Sũüt meo iudicio tbeutonici mirabiles matbematici: oẽſq; gẽtes iu architectura
ſuꝑant. t hbic epᷣos pᷣcipuꝰẽ ſiue ſuapte natura i hoc inclinat?:ſiue ꝑitiſſimis ma
giſtris edoctus. Aidi ego ꝙplurimas arces tũ apud italos tũ apud alias gentes.
Sʒ ⁊ ille vel ad bellũ ſuſtinẽdũ ↄſtructe vel ad voluptatẽ ꝑatefuerunt. Has vᷣo
leonardus epᷣs ad vtrãq; rẽ miro artiſicio coaptauit:ita vt nec ag iocũditatẽ nee
adtatelã vlteriꝰ qcq; deſiderẽt qᷓ oia cãcellaris ⁊ mihi oſtéſa fuerũt vñ patauie re
gẽ otperiremur. Henit aũt rex die lune cũ ſigiſmundo duce. xij.kl.iulias:triduocq;
mãſit quẽ patauieñ.eps cũ oi familia tã copioſe q; ſi plẽdide pauit: nec aliquez vel
vᷣncipẽ vel pꝛiuatũ boiex dᷣ curis ſequeret᷑ paſſus eſt patauie obulũ exponere:cu⸗/
ctis ipᷣe ſũpt?q; liberaliſſime pbuit. Sʒ qͥ fuert qͥ verecũdia ducti nollent fercula
peteręillis vſq; ĩ domũ vbertim edilia mittebãt᷑ ⁊ vina necpotuit aliqͥs cibũ moꝛ

dere q nõ ex epi coqͥna veniſſet. Cũ rex moneret epm ne tatis ſeſ uptib?oneraret

* £

tace inqͥ t rex nolo cũ bac vita migrauero pꝛonꝰ meꝰme arguat ſtephanus: q ſcit
bec bona ſibi ꝑ tuos añceffoꝛos elargita digneq; tibi ex illis hbonoꝛẽ impẽdi. Mi
niſtri p̃terea eſculẽta ⁊ poculẽta:eqruũq; pabula ta volũtarie exhibebat: vt tuc ſe
Smarie lucrari putaret:cũ eſuſiꝰdiſpeſarẽt. Ego imni iohes nõ potui duʒ iſta cer⸗

D

.

☛ S=. =. ==- n e e eeee.

4

nerẽ nõ letari. Aidebar videre pꝛiſcosulos ⁊ admirabiles viros q̊s tãtoꝑe cõmẽ
dat antiqtas:ſicut de ſeneca ſcribit᷑ piſoneq; gneo ⁊ cocta ᷣbꝰ ⁊ titulis ⁊ faſcibus
maioꝛ fuit donãdi gloꝛia. FYoꝛtunet deus hũc pᷣſulẽ:vitãq; coꝛnicis pᷣbeat ⁊ annoꝶ
neſtoꝛis: ſapiẽtiã auũt eazʒ ſibi vſq; in finẽ vite pᷣſiet quã mõ hʒ. Ha etſi multos ſ
ſe pplos tenet ⁊ caſtella vltra tniginta poſſidet:⁊ dioceſi dͥ ad trecẽta milia paſſuũ
extenſaʒ a ratiſpana pe vſq; in poſoniũ qð eſt bũgarie oppidũ regnat.Lanta eiꝰ
tñ eſt pꝛudẽtia ſingulariſq; vᷣtus:vt nihil dubiũ ſit ſub eiꝰgubernatione pſtantiſſi
mã bãac eccłiaʒ tã in ſpũalibꝰqᷓ; in tꝑalibꝰ ꝓ ſperan. Aale cãpiſi optune ⁊ buiꝰcla⸗
riffimi viri laudes reuerẽdiſſimo dno tuo meoq; cardinali tarẽtino ⁊ ceteris ro/
mane erle Enaro ⸗ opontecuit taretinie pᷣlatũ hũc ⁊ noſcat ⁊ amet.Ex pa
tauia.x.Kl. Julias. Anno. M. ccccxliiij. —=Ä Ri 5
arae. Tritngenece. E iſtola. clxxj.
UHeas ſiluius Caſpari ſchlick cãcellario imꝑiali.S. p.d. Pauci admoduʒ
ſunt dies quibus per caſparẽ ſacerdotẽ nunciũ tuuʒ de ſingulis quoad po
tui plene ſcripſi:nec rem friſingeñ. aut aliã ſcriptura dignã pꝛetermiſi. Ao
lui namq; potius ſcriptis o bus longitudine tedioſus: q; pꝛetermiſſis quibuſdaʒ
bꝛeuitate odioſus eſſe. Sed aduenit mox germanus tuus benricus friſingeñ.ele-
ctus: ⁊ c eo ſimul reuerſus nyepers. Jpſe aũt electus idcirco buc ꝓfectus eſt: a⸗
lr̃is tuis inſtructus erat vt ꝓ oppidoꝝ poſſeſſione inſtaret.Ha ⁊ tu regi ad eaʒ rẽ
ſcripſeras: erat adbuc neſcius coꝝ que geſta ert nõduʒ em ife mee ad euʒ ꝑueę-
nerant qs ſibi ſuꝑ his ſcripſerã. Retuli aũt ei ſeriem reꝝ ⁊ reeis reſponſum mihi
datũ ⁊ ſibi ſcriptũ quo pᷣcepto agnouit electus ſe fruſtra ꝓfectuz huc. Acceſſit tñ
nyepergtanq; ſingularẽ amicũ:quo cum in via ſepe contulerat de negocio:narrꝗ
uit ſibi que in cauſa eſſent acta cõciliũq; pecijt. Is dixit ſe velle regẽ alloaui ⁊ cuiꝰ
mentis eſſet ꝑſcrutari an mutari ſnia poſſet.Acceſſitq; illũ heni cuʒ iam nox ruiſ-
ſet celo:petiq; vtrũ in re friſingeñ.vellet aliquid agere cuz frater cancellaru adeſ
ſet. Rex autẽ luſſit mox electũ accerſiri:quo veniente ſurrexit ex cubili ⁊ nonullis
paſſibus obuiam ꝓceſſit:Cum electus dixit ſe buc veniſſe regraciatuꝝ maieſtati
regie ex cuius munere ꝓmotus eſſet: ſupplicaturũqʒ vt poſſeſfio daret in plenitu
dine gratie ⁊ ad boc ſe monitũ tuis litteris inquit.Rex vo habito cõcilio dixit ſe
iam tibi in hac re reſcripſiſſe teq; vocaſſe ⁊ poſtq; reuerteris rem hanc abſoluen⸗
dam.Gꝛatias pꝛo reſp ſo electus egit:ſubiunxitq;ʒ ſe ſcire nõnullos venturos eẽ
etiam viros magnos qui partẽ alterã ꝓmouerẽt. Ideoe ſe ſupplicem petere ne
quid in eius pᷣiudiauʒ illis reſponderet᷑:Ad hec dictũ eſt regiain maiſtatẽ cancel
lariũ expectare nec ſe velle in eius abſentia aut illo inſcio de hac re ad cuiuſuis in/
ſtantiã aliquid agere. Dixeruntq; conſiliarij henrice licet ſcriptum ſit cancellario
vt veniat:tu tamen ſibi reſcribito ⁊ mittito pꝛopꝛiũ nunciũ omninoq; ipſum ad/
boꝛteris vt qᷓfeſtinanter veniat:tum pro rebus huius eccleſie friſingen.tuʒ pro
neęgocijs regijs in quibꝰ ſua pᷣſentia eſt necefſaria. Nam multi caſus pnñt accdere
q̃ pꝛimuʒ nunciũ impedirent. Annuit henricus mihiq; dixit bonum eſſe vt latoꝛ
pꝛeſentiũ anderlinus buic ſe itinere accingeret:quod mibi quoqʒ ex vſu diſuʒ eſt
admodũ neceſſariuʒ: qꝛ neſcio quã diligentiã habebunt college tui admiũttendũ
ſr as.Duz hec agerent᷑ venit ex rõana curia oſilieñ.epᷣs pꝛutenꝰquẽ noſti:ꝑ hunc
put abat bericus bullas ſue ꝓmiſſionis trãſmiſſas ſicut iohes tolner ſibi hantea
ſcripſerat. Acceſſimus g diuerſoꝛiũ eius ꝑcontati ſumꝰan bullas afferret. Js re⸗
tulit ſe fuiſſe oꝛdinatũ vt ipſe afferret ſᷣ cuʒ expeditio eiꝰlongior videret᷑ placuiſſe
romano pontifici vt tabellarius ſuus guido noie ad te illas deferret:qui cum qͥn/
decim diebus euʒ pceſſiſſet miratus ẽ nõ eẽ nobis traditas bullas deditq; hẽrico
Ir̃as ſibi ⁊ tibi directas ex roma bononiaq; trãſmiſſas.Quibꝰaꝑtis cognouimus
vbũ eiꝰ veꝝ fuiſfe: ſicut ⁊ tu ex ipſis ſris agnoſces. HNa ipſas tibi cum pñtibꝰdeſti/
namꝰ. NMos vo opinamur bullas eaſdẽ ad te vel vñ̃m iobãnẽ camaialↄuolaſſe.
Mã guido ille vt accepimus ad aplicos nuncios r̃as babuit.Quod ſi ſic non eſt

aut venetijs ſũt apud mercatoꝛes:aut guido coꝛꝛuptꝰaduerſarijs eꝗs vẽdidit:vł
ſiniſtri aliud accidit.Luũ ẽ ꝑcũctari diligẽt nã maxie expedit has ir̃as hãi in qͥbꝰ
fundat᷑ ius. Hec putat henricus auſtrales moueri poſſe vt caſtra tradãt niſi oſtẽ
dant᷑ bulle. Jdeo curet tua magniſicẽtia eas oĩino ſecũ afferre ſi apud nurẽbergã
iueniri poſſũt:alioqͥn opus erit iteꝝ eas ex curia ſuſciꝑe. Nũc aũt ne mireris ꝙ nũ
ciũ ꝓpriũ deſtinamꝰ cãs ſubiũgemꝰ. Nã pꝛima ẽ ꝙ rex ſic deſiderauit ⁊ ↄſiliarij ꝑ
ſuaſerũt. Scda ẽ qꝛ videmꝰ regi neceſſariũ eẽ reditũ tuũ i muli arduis negocijs q
egreferet ſibi te deeſſe cũ oꝑꝰẽ.Eride qͥ vult pᷣncipis graʒ is in aduerſis buiat.Na
i ſecũdis plures iueniunf ſuitoꝛes qᷓ; ſit neceſſe. Poſt bec videmꝰ inſtare ꝑiculũ ĩ
ecclia friſingeñ.niſi venencito.O⁊? ſi venen bñ oia dirigi poſſe ↄfidimꝰ.nam ⁊ rex
bñ affectus eſt ⁊ nyeperg adiutoꝛ. Męg aũt curie ſcripſit i fauoꝛẽ tuũ:⁊ ſicut ſepe

dẽ pñntia recipit:abſentia ꝑdit. Alteriꝰĩcimꝰ dñm treuereñ.vẽtuꝝ:qͥ cuʒ ſit alt hö

qᷓ; ſolehat nec multũ tibi afficiat᷑: timemꝰ ne qd in hac re ſicut ꝓcerto intelleximꝰ
aggrediat᷑:⁊ĩ alijs q̊ poſſit tibi obeſſe. Scis qͥd velimꝰdicere ⁊ q̃ als tẽptata ſũt
Dñns etiꝗ aliꝰvocatus ẽ vt noſti ꝑ alias lr̃as qͥs neutralitatis amatoꝛ ⁊ bauaroꝝ
fautor nõ ſuadebit tibi dari poſſeſſionẽ. Dieet piculũ eẽ ⁊ qð nõ poterit publice
clã tractabit:niſi foꝛtaſſe ꝑ te ſit nurẽberge ꝑſuaſus.lIccedit ad hec alius tibi no/
tus qͥ ⁊ ipſe clãculũ electo ſuo fauet ⁊ q;uis nũc abſit cito tñ reuertet᷑:nã in ꝓuin/
ciã nõ patuit ſibi ⁊ ſuis collegis acceſſus. Itaq; oĩbus his ex cauſis duximus mit
tẽduʒ eẽ nunciũ vt ſi alie lre negligant᷑ be ſaltẽ te cõperiãt teq; ad veniẽdũ indu⸗
cant qꝛ nullatenꝰ ſuꝑſidendũ eſt. Intuere aliuq að ingerit ad ſcribendũ.Allocu/
tus eſt henricus quẽdaʒ regiũ ↄſiliariũ qͥ ſe oñdit ſibi affectũ.Sʒ qntuʒ ex eius di
ctis cõpᷣhẽdimus is magno ipedimẽto fuſt ad poſſeſſionẽ habẽdã. Inqt em̃ nul/
latenus ſe resi cõſultuꝝ poſſeſſionẽ dare qͥ parcialis videret᷑:ſ ſuadere vellet vt
oẽs cuſtodirent᷑ introitꝰbuiꝰecclie ⁊ exide clã ſubueniret᷑ henrico ad litẽ ducẽdã
vonecꝑ iuſticiã terminaret᷑ cã. Sʒ ↄſiliũ q;pnicioſuʒ ſit cernis:qi honeſti?ſit pn/
cipi ſeculari bona eccłiaꝝ abſq; vllo titulo detinere q; ius hñti ↄcedere. Sʒ nõ vi
det oculatꝰhõ qᷓntũ dedecus rei reſultaret ⁊ qntũ infamie ⁊ vtꝑ hbũc modũ magis
ſe odioſum bauaris redderet qͥ ſe boſtẽ faceret ⁊ quantis moleſtijs ſe ſubijceret.
Maʒ caſtritenẽs nũc ꝑ cõciliũ:nũc ꝑ electũ:nũc ꝑ pꝛincipes rogaret᷑ reſtituere et
interim q̊ʒ bona ecclie diſſiparent᷑. Sʒ addidit hõ ↄſiliũ magis inſulſuʒ.Ait em̃ ſi
caſtra ĩ manu ſint regis:ꝓꝑ quacũq; ꝑte declaratio fiet impetratuꝝ regẽ vt beẽrico
ecclia ↄferat᷑. Qua re neſcio an aliq̃ dici ſtultioꝛ poſſit.na hoc manifeſtũ e in Zꝛiũ
agere. Solet em̃ qñ fiũt dedaratiões obediẽtiaꝝ illis ↄſuli q̃ ſũt in poſſeiõe.Et
cu aduerſariꝰia coꝛpꝰecclie ⁊ dioceſis i poſſeſſione habeat henricus vᷣo nihil:qᷓs
dubitat melioꝛẽ futurã ꝑtis aduerſe oditionẽ cũ iura ſo poſſeſſionibꝰfaueãt. Vo
luit inſuꝑ ille coparationẽ facere huiꝰecclie ad patauieñ.ꝓpt᷑ quã albertꝰ multas
expẽſas ſubiuit ⁊ tãdẽ ſuccubuit. Sʒ nõ aduertt vir meò iudicio nõ ipꝛudens ⁊
ſuovalde ſapiẽs ibi albertũ ei fauiſſè qͥ nullũ ius habuit:⁊ ſe pape oxpoſuiſſe.Nũc
rex babentè ius tuet᷑ ⁊ papã ſecũ hʒ ↄcurrentẽ. Poſt hoc intelligo q̃ſdꝗ eẽ qͥ tra/
ctare cõcoꝛdiã vellẽt vt cederet benricus ꝑti aduerſe cũ aliqbꝰ emolimẽtis ⁊ ſpe
alterius ecclie:qd tã decet te facere qᷓ; famã ⁊ nomẽ ꝑdere. Mã cũ grato aio erga
te fuerit eugeniꝰac wmũ tuꝗ bac ꝓuiſiõe decoꝛauerit: ⁊ pᷣter oẽm ↄſuetudinem
bullas abſqʒ obligatiõe miſerit:qͥd tñ dicere poterit ſi eiꝰgfa relicta cũ eiꝰhoſte du
riſſimo recòcilieris. Plus hic ignominie redũdaret q́; ex ꝓuiſiõę receptũ ſit bo/
noꝛis. Hec nõ attingo pfũdius qꝛ meliꝰme noſti:⁊ cũ biceris latiꝰhec agitabimꝰ
oſt bec mittit tibi benricus ꝓcuratoꝛiũ ad reſignandũ pᷣbendã ſuã ratiſpaneñ.
taq; rogat vt qñ illacredeñdo trãſis capitulũ accedas:rogeſq; vt aliũ germa⸗

nũ tuũ eligat ĩ canonicuũ ⁊ liberãs henricũ abſolutiõe ſtatutoꝝ e velit vtſe

lũ fraãciſci noie det᷑ pecunia:qð exiſtimat ꝑ te nõ egere impetrari poſſc:q apð eos
pilectioni es ⁊ reuerentic. De via vᷣo ꝑ quã tibi rex cõueniẽdus ſit nõ poſſumus
gliqd certi ſcribere:s nobis erpedientius videt᷑ wiennã vt ꝓficiſcaris ad regẽ de

— — — — W

f fhfh2

NR

— —— A— ——

nohitatibꝰſcripſi in alijs lr̃is dia. Poſt illa venerũt ex finibꝰ hũgarie regis polo/-
mie ⁊ dñi cardinalis eple: magnas ⁊ felices nouitates referẽtes:v aliud rex aliud
cardinalis ſcribit: płille bic caſtiꝰ.Exeplũ eaꝝ tibi cũ his mitto. De italia nihil ẽ
prnoni niſi qd refert oſilien.ↄuẽtũ habendũ eẽ int᷑ oẽs pꝛincipes ⁊ coitates ita/
i

lie papa ⁊ aragonũ rege int futuris:ſ nõdũ ẽ de loco ↄuẽtũ. Id ſifiat nõ ꝑui mo
meti erit. Mos illis de rebꝰ nibil olfacimꝰ. QNale felicit᷑ ⁊ reuertere abſqʒ moꝛa viꝗ

rũ diſcrimina vt noſti aſtute cauẽdo. Suadet nyeperg vt oino venias cito ſi tuũ
honoꝛẽ ⁊ exaltationẽ optas.Henricus hodieę wiennã verſus ꝑgens anobis ẽ abi

.2

turus. Ex ſcõ vito die.v. Januarij. Anno dñi.M.ccccxliij.

De coemẽdis politicis ⁊ aliq de petro noxctano: Pi. clxxij .
Sbãnes cãpſius enee ſiluio impiali ſecretario.S.p.d.ras dediſti pᷣdie
idus octobꝛis ex wienna ad me pferẽdas ego illas rome idibus nouẽbꝛis
iobãne nr̃o tolner reſtituẽte accepi:habeo gras hũanitati tue de tua erga
me beniuolẽtia qͥ vti ſaluti mee timuiſti iſtinc patriã ⁊ meos repetẽtis:ita ⁊ ſoſpi
tati mee gtulatus es cũ pᷣmũ er meis ad te l̃is accepiſti:ſcnas me ſoſpiteʒ ſcias
aduẽiſfe: fes meas fuiſſe itineri ↄmiſſas qð nõ niſi tua diligẽtia ⁊ mathei nfiopa
pactũ eſtimo ĩmo certũ mibi ꝑſuadeo me cogit vt ingẽtes tibi ⁊ illi gas ⁊ qntas

.

ex aĩio poſſuʒ agã:etſi ex venetijs nõdũ de illis qcq; ſenſeriʒ. Scripſiſti me parce

res tuas apud inſubꝛes agrigiſe in q̊ nonnihil accuſari a te videoꝛ:ſcripſi cas cur

15 eriz: ſciuigũfoꝛtũ apð rõanã curiã cñ englino abeſſe:⁊
itẽ cũ nauariã nõ ieris: rõ apud me fuit ⁊ cilin nõ ↄdẽnãdũ:ſi mihi credis me ex
cuſatũ habebis:ſi minꝰdoleo te ex mea quã mibi aſcribis negligẽtia moleſtiã vlla
accepiſſe. Lue tñ huanitat fuerit ⁊ nre int᷑ nos veteris beniuolẽtie ⁊ familiaritaſᷣ
veniã mibi ↄcedere:etiꝗ ſi minꝰ vti vis in re tua ocioſus fui deſideriũ tuũ⁊ polli⸗
tica areſtotiis cõuerſa q;primũ in tata locoꝝ diſtãtia liquerit aſſequaris curabo
ipfa alia aut alia via vt iubes explere. Nec me pecunietimoꝛ afficiet. Atinã non
me mag mea q̃ tibi vtinã ſoli nota eẽt:n me mag inqᷓ; ſolicitaret aut afficeret ege-/
ſtas.A q tñ ſi me ſũmi põtific dicta ⁊ heri mei amoꝛ ⁊ gra nõ fallũt:magna ex ꝑ/

mediolanũ nõ acceſſeris:qᷣppe

— 22

dãt. Sʒ ad rẽ nraʒ venio.Credidi bñᷣ ⁊ qð amici ⁊ mei officij eſſet facere ſi te pꝛiꝰ
de pᷣcio libꝛi admonerẽ:vt ⁊ ipſe diligẽtia meã i ꝑquirẽdo libꝛo agnoſceres ⁊ ego

£½

te leuari puto. Et foꝛtaſſis ipᷣe de ̊ alid ex me ſenties poſ be lre hic ad me aſcẽ
1

cõſtãtis ai tui liberalitatẽ cernerẽ. Siq̃dẽ iſtiꝰ mõi libꝛũ qͥ meꝰfuiſſet babuiſſeʒ:iã

dudũ dono ad te mittere curaſſez. Pꝛoinde ne credideris voluiſſe me aut vellein
eo qd mihi tecũ ſit negocio indẽnitati mee ↄſulere. Sʒ qʒð ais ſi mioꝛi pᷣcio q; ſcri-
pſen bri neqt libet id auri ↄferre:minꝰ?te q; voluiſſẽ liberalẽ oñqis:nꝗ vbis illis ad
moneoꝛ libꝛũ illũ qnti mioris emã qð argumẽtũ ẽ ai Panloplgad nuũmos q; opoꝛ
teat affecti:ego vᷣo vt ſcias q; libere ĩ retua ꝓ vſu nre familiaritat agere poſſũ: cu
rabo ꝓ viribꝰ ⁊ igenio meo vt libꝝ q;optimũ habeas:ita tñ vt me nõ impꝛudẽtẽ
emptoꝛẽ iudicare poſſis.Lolnernr̃ ita mihbi notꝰẽ vt nota magis nulli domus ſit
ſna: ⁊ iã cũ eo ea de re locutꝰſuʒ libꝛo repto ⁊ empto gſiliũ capiẽmꝰ:⁊ qð meli?ꝰ vi/
ſuʒ fuerit vt deſiderio tuo ſatiſat ſequemur. Oe petro noxetano nr̃o niſi me fal/
lat memoꝛia:ſcripſi ad te aliquid po erioꝛibꝰ qs nõdũ acceꝑas:quaſq; nũc ꝑ ma
thiã cãpſoꝛẽ acceꝑiſſe debuiſti:qͥ ad reuerẽdũ dñm meũ legatũ iã diu reuerſus eſt
ꝙ ñi nihil ſcripſi ſile certe vt ſcribis monſtri ẽ:niſi foꝛte debilitas oculoꝝ meoꝝ id

effecerit. NHoxetan? nr̃ optime valet:indies ditioꝛ ⁊ tñ vir melioꝛ ⁊ magis amici/
tie cultoꝛ euadẽs.Heri moꝛtẽ quã certe bumane ⁊ grauit tulit fert ſapieni. So/

lus viuit vt idẽ coꝛpe ⁊ aio liber.Edes cõductas nõ ſupꝑbas ſed liberales hbʒ:pue/

ros q̊ʒ ⁊ equos quibus eũ rome vti neceſſe eſt. Quid aũt offici gerat me rogas:

ĩmo qd officioꝝ rogare opoꝛtuit Et ſcriptoꝛ aplicus eſt ⁊ abbꝛeuiatoꝛ: eſt lectoꝛ

2—

cõtradictarũ:cauſas nõnũqᷓᷓ ſolicitat.ANñ lucra ex his oibus capit.Eſt pꝛeterea ĩ

gmicos liberalis 1 ocioſus ⁊ adeo officioſus:vt inde me ↄſcio plura iaʒ damna⁊
q iij

.

quo ſemꝑ fuit:ſoꝛtunis tuiſq; honoꝛbꝰ tam letus q; dici a menõ põt.Sepe dete
eſt inter nos amicus ſermo:ſepete pũtem ⁊ ↄcilioꝝ nr̃oꝝ participẽ fieri optamꝰ
Sepe. du a laboꝛibꝰlaxare inuat animos quãtũ inten noſtras occupationes lʒ

fiunt nobis ob tuã abſentiã quã cõtinuo recolimꝰiocũda ſolacia. d ad te nihil
ſcripſerit tuis eplis vt ſcribis ꝓuocatus:miroꝛ admodũ ⁊ apud illã maximaʒ de

hoc querelã ꝓonã:etſi foꝛte in nr̃a taciturnitatis lege cõfidit. Oeinde adu erti qᷓ

grauitas de generoſo aio:ſcripſiſti qualig fuit alexandri tui exitus. Itẽ que de ba

nibale quoq; bꝛeuit᷑ ſcite tñ ad te dicta ſũt. Nale felicit᷑ ⁊ tibi felicẽ ac coꝛnicis vi

tã auale theofraſtas moꝛiẽs naturã accuſans optauit ꝗᷓ boibus tam bꝛeuẽ de
diſtet ſtribuat oipotẽs deus. Hoſt bec noretanꝰ noſter cũ apud fratrẽ petrũ que
relã quaꝗ dixi ex me ꝓpoſitã audiſſet:multa hilaritate fuſus a riſu vix finẽ faciẽs
ac verba tua iterũ atq; iterũ relegẽs (oſtendi em̃ illituas ad me lr̃as excuſatum
apuid me fecit ſcripturũq; oĩ no ad te pollicitꝰeſt:cõfeſſus palã binas dũtaxat ex
te lr̃as accepiſſe. Negius tuis ꝓſperis rebꝰexultãs ſaluũ te ex aio iubet. Ideʒ fa/
cit ⁊ igcobꝰcaluus venerabilis vir centes ciuis ⁊ canonicꝰ ſeneñ.hõ: quo natura
neq; ielioꝛc genuit neqʒ ſuauioꝛe:in cuiꝰpectug aiam credo ꝓſiliſſſe meaʒ: ⁊ ita
vt ariſtophones poeta ait ex duobꝰ coꝛpibꝰ vnã factꝗ eſſe int᷑ nos aiam. Is inqᷓ;
ſalutes tot tibi mittit/ placet em̃ mibi ſic apud te loqͥ quot ſũt auis in coꝛꝑe plu
me. Mec ad te ſcripſi:mõ rebꝰ ſic exigẽtibꝰ:⁊ vt tibi parerẽ qͥ iuſſiſti ne legẽ tacit᷑/
niaſ nĩe ſeruarẽ:⁊ quãtũ licuerit ſcribã ad te crebꝛiꝰeo tñ pacto vt lex ipᷣa tacitur
nitatis firma maneat:q̃ eſt vt liceat nobis adinuicẽ nõ ſcribere.ANale iteꝝ ⁊ me ſi
ne fine quod etiꝗ atq; etiã roßo atq; obſecro cõmẽdatũ fac magnifico caſpari in
eiuſq; amoꝛe ⁊ gra ꝑpetua ↄſerua.Rome idibꝰnouẽbꝛis.ano dñi. M. ccccxliij.

. Dubitat an vxoꝛẽ ducat cũ ſit inops. Epil ola. clxxiij. V
Etrus noxetanꝰ? ſcniptoꝛ aplicus Enee ſiluio poete ⁊ amotiſſimo fratri.S.

p.d.ognoui ex ris quas eſtate decurſa ꝑ nicolaũ caſtellanũ ad me dedi/

ſti: ⁊ itẽ ex his quas noſter caꝑiſius ex te nuꝑ recepit: admiratũ te foꝛe q;

tecũ diu tacuerim idq; ꝓpterea factũ putare videris quia vir magnꝰ⁊ diues eua

ſerim:ſic em̃ ſcribis:ego vo irrideri ſcript bmõi mererer:niſi tuꝰerga me ſingula/

„

ris:amo2 mihi foꝛet exploꝛatiſſimꝰ.nã ꝓ tua in me beniuolẽtia ⁊ charitate maxi
ma qͥcqd ad me ſcribis in bonã recipio nes ſi tñ vt tibi ꝑſuaſuʒ eſt vir magnꝰ ⁊ di
ues eſſem:non ſolusi rfis ſed donis qͥʒ te ſꝑ viſitarẽ nec quẽqᷓ; ſpernerẽ: ⁊ pſertim
aquẽ plurimi facio atq; vt meipᷣm colo amo ⁊ obſeruo:ſᷣ qꝛ ↄditio mea tã tenuis ẽ
vt nec amicis nec mihi ꝓdeſſe valeqꝗ:taceo nec amicoꝝ aures obtũdere audeo nil
pᷣter vba offerre valẽs dũ vixit cardinalis ſcẽ crucis cuiꝰmẽoꝛia nũqꝙ; ex ine dle/
bit᷑: ſpes erat mibi ſ mediocris:qͥ tota cũ ulo cecidit:ſcriptoꝛiã ſicut noſti:⁊ itẽ of
ſtituiſſe ⁊ ſperarẽ aliqd ex is officijs cũmulare: ecce infelix ⁊ inopinatꝰ cardinał
obit?qͥ bumi ꝓſtratꝰſuʒ:oʒ nãq; pꝛijs ſũptibꝰme viuere ⁊ ex ſudoꝛe manuũ mea
rũ ⁊ ꝑ deũ imoꝛtalẽ enea mi ſuauiſſime hodierna lucra vix alimoniã pᷣbẽt. Noſti
fluctuatiões curie. Si pacata foꝛet ecdia ⁊ integrã dñs nr hꝛet obediẽtiã: viuere

ex his officijs poſſeʒ. Scribẽs tñ ab oꝛtu ad ſolis occaſuʒ tãqᷓ; copijſta. Incũbũt

ſteren ulta oue nõ oẽs noꝛũt. at᷑ adhuc viuit grãdeuꝰ ⁊ pauꝑ:q a me nul
o pacto ẽ deſerẽdꝰ.ſt ⁊ filia qᷓ mihi floꝛẽtie nata ẽ ex puellaquã nũqᷓ; cognoſcẽ

.

—

tes hꝛet ſi ade Et obes: pauꝑ eſt. Exiſtima nũc hũaniſſime frat qbꝰ implicer cu/
ris.Eqdẽ valeo reſgirare. Que oia ad te ſcribere dimiſerã ne te æleꝛe afficerez.

Utchq; eſt nõ deſpero tñ nec deſperabo vnq;: qꝛ iuuat deus in ſe ofidẽtes. Ego te

ineõmoda receperit:qᷓ tamen idẽ nibilipendit. In te vᷣo meteſieę eo pſeuerat aĩo

ſicin ↄdictaꝝ pecunijs emi:qrũ ꝑs amicoꝝ fuit mutuo mihi ↄceſſa:⁊ eã cũ ia re⸗

potui cũ eẽt ᷣgo: ⁊ optioꝝ moꝝ niſi pmiſſiõe data mrimonij. Et lʒ nec teſtis ad/
egſt nec anünvoccurreret:vꝛget me tũ ↄſcia:⁊ pᷣſertiʒ cũ iteꝝ guida ſit ⁊ ꝓpe par/
tũ inhumanũ eo eà deſerere.Eſt em̃ bene nata:boneſte nutrita:⁊ oẽs bonas ꝑ ⸗

—

— ——MUNG⁵

— – — az „„ „⁰*

„

☛N ⁊ͤ =-

– —— —— — — — *

— — —

N

— —

.ð

.

—

oꝛo ſaltẽ mei cã q̃ͥ ⁊aio ⁊ coꝛpe ſuʒ tuꝰ:⁊ ero duzʒ viuã:parti vt nr̃e faueas quãtuʒ

potes. Poteris aũt ſi voles plurimũ:nec te penitebit in poſterũ.Quo aio erga te
ſuʒ cãpiſiꝰ ur̃ tibi fcribit.Ego tui tũc obliuiſci ꝑotero dũ moꝛiar:ſi ſenſus cũ moꝛ·
te pereũt.Senis vidi nobilẽ ⁊ dariſſimũ patrẽ tuũ optimũ ⁊ tibi hũanitate ⁊ ccte
ris nature atqʒ aĩ dotibꝰſuũem:multaq; t ipſe tũ ceteri neceſſarij bꝰabũdas ob⸗
tulerũt qꝛ me tibi amicũ ſciebãt:fuiſſẽq; is vſus ſi neceſſitas incũbuiſſet tu ſi vnqᷓ;
has ꝑtes repetas qð dij faciãt:etiꝗ ſi vir maximꝰſis caſulã meꝗ intrare dignabe⸗
ris:⁊ qd fuerit appoſitũ cõmedes ſiue vroꝛẽ ducã ſiue ipᷣa careã. Interea ſi q̃d ad
me nne in Men 3 lco⸗ gppon lras iube ⁊ vale optime ex roma die.xviij.
nouembꝛis.Anno. M.ccccxliij. —Pere ii1SE
Pollicet᷑ ſuã diligẽtiã i rebꝰapð ſenatũ venetũ. Epi 0. clxx uUh.
Mdreas donatus eques venet? Enee ſiluio poetę doctiſſimo.S.p.d. Mu⸗/
perrimelr̃e tue mihi obſignate fuere quas libent᷑ ꝑlegi:⁊ eo libentiꝰ qͥ cla-⸗
nius ſalutẽ magnifici caſparis cõcepi:que mihi ꝓpe tomũ claniſſima e: vi/
di pᷣterea ex ipſis lr̃is qͥd de re pecuniaria quã cũ hoc ſenatu agere bʒ ad me ſcri/
bis:qͥdue nũcij vr̃i buc ꝓfecti ſaꝑient attulerint luculẽtius ꝑcepi: deus qdeʒ mihi
teſtis eſt:quẽ aiuʒ quã mentẽ quãꝗ diligentiã in oibus cõmodis eiꝰ ſo babueriʒ:ba
beã ⁊ habiturꝰ ſim:cetera pᷣtermittẽs modo ſatiſfacere ⁊ inſeruire poſſem ſue ma

gnificẽtie:eui ꝓ ei?ſũma in me beniuolẽtia quã magnifacio obnoxiꝰ ſum: nec me

vllus laboꝛ grauaret aut põderis quãtitas aut verboꝝ ꝓlatio que paſſim maxia
eſt in repu.ex qͥbus qñq; aures aliene obtũdunt᷑.Oia na in me ↄcurrũt ad rẽ ipaʒ
bene ⁊ optie ↄficiẽdã:qꝛ niſi a me ita magnu fieri poſſit q̊ͥ beniuolẽtie ⁊ dignitati
ſue gerere morẽ mihi ſat eẽt:p ſicut ſcit ei?magnificẽtia q̃ nouit moꝛes huius rei

pu.cuiꝰvolũtati maioꝛes ⁊ mioꝛes ſuccũbũt ſũ ciuis huiciuita᷑ ⁊ q;q; ⁊ auctoꝛita

tis ⁊ dignitat locũ aliquẽ teneã:tñ deeſt mihi ptãs aliqͥd faciẽdi ſine auctoꝛitate ⁊

mãdato hui ſenatꝰqͥ regimini oium pᷣſidet:indulgeat g magnificẽtia ſua ſi ita ſufſ

ficient᷑ votis eiꝰnõ ſatiſfit:cognoſcit em̃ reꝝ cãs qᷣbꝰ res ipſa defert᷑: qð tũ differt

nõ aufert᷑:ſꝑ aũt i ea re ⁊ ceteris me ꝓmptiſſimũ hẽbit:qͥ oẽm oꝑaʒ curã ⁊ ſtudiũ
adbibere nũq;ᷓ deſiſtã:qð reliquũ qdẽ ẽ a nũcijs vꝛis ſniaʒ: ⁊ opinionẽ meã clariꝰ

—⸗ 2=

viue vocis oꝛaculo ſenties quã eiꝰmagnificẽtie referre poten:cui me obnoxiũ cõ/

mẽdatũ facies.Aale felix ex venetijs die.xij. Januarij.Anno.M.ccccxliiij.

De politicis areſtotelis ⁊ de vegio poetaes Epiſtola clxxv.

⁊ leonardi aretini moꝛte. ssä tS.
Obãaãnes cãpiſiꝰenee ſiluio poete voctiſſimo ac ſereniſſimi dñi reg ſecreta/

rio. S.p.d. Erã aio nimis ꝑturbato cũ mihi hodie mãe ad ſcolas baſilice
pᷣncipis aploꝝ noxetanꝰnr ſr̃as tuas reſtituerit:pñte conte nr̃o ſeneñ.vni
co vite mee ⁊ anguſtiarũ meaꝝ ſolacio atq; refugio. Illis lectis nõ potui hilaris
id tꝑis non fieri:tuzʒ ꝙ ex alijs tuis ex ſancto vito ad viceſimũſextũ decẽbꝛis ad
melr̃is dubius factus extiterã:ne mee ⁊ noxitani ad telre minime ꝑueniſſent:tuʒ
ꝙ ꝓpter ſcripta tua cũ te mihi attulerũt quẽ ſemꝑ optime noui.nain ⁊ amicitiamn

tua ſol idã cſe oſtendiſti ⁊ libertatẽ loquẽdi inter nos vt libet conſtituta eſſe pꝛo
be atq; egregie declaraſti.Ex ipᷣa quoq; verboꝝ tuoꝝ copia ⁊ facilitate ⁊ reꝝ põ/

dere quas neſcio an dicã grauius an oꝛnatiꝰan potiꝰ modo vtroq; attigiſti.Exhi
bitus es mihi rhetoꝛ ⁊ poeta nobiliſſimus:debinc quidẽ grauis doctiſſimuſq; phi/
loſophus.Cum iterũ atq; iteruz epiſtolam tuam relegi em gunin 2 vVnuz di⸗
coc is: ꝓphetã te certis in locis eple tue de meipſo affirmare poſſem
dͤi locoꝝ ꝓphetiã libent aperirẽ:ſᷣ oĩa tã lr̃is mãdare qᷓ coꝛam explicare licebit.
Habeo em̃ qᷓ vt vᷣbo tuo vtar mihi expuẽda eſſent q̃ tñ apud noxetanũ nõ expue
re nõ potero:quo cũ officiũ ⁊ omnes hoꝛas dicere ⁊ licet ⁊ iuuat. Hoſti eniʒ q; ſit

co qð foꝛte ridebis: ꝓphetã te certis in locis eple tue de meip

in celebꝛando officio ⁊ libens ⁊ religioſus.Libꝛũ politicoꝝ vt als ad te ſcripſi ſe/

vis inueneram:ſed rome nondum inuenire venalem potui:⁊ ſicnõ illi inueniẽdo

q iii

exactiſſima diligẽtia intẽdere qð mibi credas veliz. Mõ eſt certe romeilla libꝛoꝝz
venaliũ copia qᷓ floꝛẽtie gentiliũ pᷣſerti ⁊ hoꝝ maxime quoꝝ eſt noua aretini tra
ductio. Lu tñ certe babe me voti tui implendi gr̃ano quietuꝝ: niſi faxim vt libꝛũ
hũc q;primũi licuerit habeas. Et qꝛ difficillimũ expioꝛ inuenire vẽditoꝛẽ: nec etiq
facile eſt habere qui illum mihi niſi ad bꝛeue cõmodet ſtatui ſcriptoꝛẽ inuenire qͥ
libꝛũ ipſum veloci manu bona tñ lr̃a trãſcribat.Et trãſcriptũ mediolanũ mittaʒ
ad ſigberiũ vel anthoniũ vt iubes:aut pꝑ aliã viã illũ ad te deferri curabo: quẽad/
modũ Jobãani toiner meliꝰvidebit᷑. Habeo gras bumanitati tue q magna leti/
cia intellexiſti vt ſcribis ↄcepiſſe me ſpem foꝛtune melioꝛis:Aeꝝ nimis poeta in
poſtremo ſermone fuiſti:pᷣſertim cũ dixiſti te mihi minus ſperare. e noxetano
nto ſic eſt vt ſcripſi:nõ muto ſniam:qᷓ;q; nõ illis ẽ foꝛtunis aut bonoꝛibꝰquibꝰ eũ
dignũ cenſeo.Zu recte potiſſime locũ illũ de ipᷣo facetiſſimeq; atcigiſti 2 erüvt

₰

verius de hoie amiciſſimo nr̃o acciꝑias:ego etſi dixerim menon mutare volo tñ
mogerari ſniam: nꝗ nõ eſt res ſua tjampla quãtũ forte ipᷣe ſuꝑioꝛibus ad te lr̃is
ſcripſi:vel tu ex eiſdem accepiſti:etſi vt affirmaui pueros ⁊ equos paſcit:nãꝗ neqʒ
ſunt hoctꝑe in curia hmõi lucra:ſed abũdantia vt aiũt coꝛdis locutꝰſum. Caluũ
mnr̃m tui noie reſalutaui vt iuſſiſti. Fuit illi reſalutatio iocũdiſſima ⁊ gr̃as hʒ ingẽ
tes ⁊ tuũ ſe ẽ ꝓfeſſus ẽ. Contes nr qiocũde lr̃as tuas totas legerit: ⁊ de te qaui
de audiuerit:quãtoq; in ſermone de te fuerimꝰ nõ eſt vt vltra tibi aperis qñ qͥdẽ
iã tibi ꝑ me cognitũ extat vnã eſſeillius ⁊ meã moꝛe ariſtophanis aiam vegij nfi
foꝛtuna ſi ad eñ ſpectes aut admodũ tenuis eſt aut nulla: ſi ad tꝑa nr̃a bꝰ vere
vt ſcribis dicere poſſumꝰ:exurit intactã paridi ni vẽdat agamenẽ.Fã vel magnã
dices vel minimã. Hã pᷣter id ꝙ ſacras ſũmi põtiſficis ede ⁊ quadrã colit data/
rieſt:qd minus tñ haud eſt illi lucroſuʒ volẽti ſe:qð ↄſtanter facit bonũ viꝝ con
ſeruare. Que res facit vt ex eo officio neq; ditioꝛ neq; diues fiat: emolimẽti tñ ali
D hʒ ꝙ abbꝛeuiatoꝛ eſt: ⁊ nouiſſime ſancti petri in vꝛbe canonicus factꝰ extitit.
Zec vt dixi adbominẽ parua ſũt. eꝝtñ vt maioꝛa ſint qᷓ; que ipſe poſt tot ⁊ tã
tos tã q; varios tot annoꝝ laboꝛes mereri potuerim qͥ nihil certe pᷣter dedecus ⁊
reꝝn oium quibꝰreliquã vitã tueri poſſim tenuitatẽ ne dicã indigentiam poſſideo
Ouo nemo certeẽ philoſopbioꝛ ſi mõ phᷣi eſt bonoꝝ externoꝝ oĩno nihil habere

„

Ex his ⁊ ex pᷣncipio epłe vbi me fuiſſe aio nimis ꝑturbato affirmaui:ſcio negaue
ris me ph̊ᷣm ⁊ recte. Mã etſi ſapiẽtũ amatoꝛ ſiʒ ⁊ mibi placeat ipᷣa ſapiẽtia:⁊ phi
loſophoꝛum ſtudia me aliquando delectarint ac delectarent ſi mihi adeſſent fa/
cultates:tantũ tñ abeſt vt me phᷣm cẽſeri ab vllo abs te etiam veliʒ vt nihil a me
tmmag ſit alienũ. Meq; illã ſtoycoꝝ aut ꝑipateticoꝝ ſapiaʒ attigiſſe me vlla ex ꝑte
exꝑioꝛ:vt vel nulla qd ſtoicoꝝ ẽ:vel modgerata q; ꝑipateticoꝝ ai ꝑturbatio men
tẽ attingat. Suʒ em̃ de nũero mortalin:qꝝ vt qdã pocta apud ciceronẽ inqᷣt.Ne
moðẽ quẽ nõ attigat egeſtas moꝛbuſq;:de rebꝰ legati ⁊ exeratꝰ pãnonũ i thurcos
iocũdiſſime legi.Laetſi illa vobᷣ iãdiu vetera ſut:qᷓ de euerſione ſophie ciuitatis
in cineres:noua certa accepimꝰ: apud q̊s ⁊ fama ẽ ſed nõ dũ certa captam eſſe an
drinopolim primã citra mare magni tburci ſedẽ:captã qͥʒ ⁊ eiꝰ filiũ:acipo sthur
cos adeo in fugã eſſe ↄuerſos vt finẽ nondũ faciẽt fugiẽdi.De quibꝰ rebꝰiã apud
vos nũc foꝛtaſſis idẽ rumoꝛ vt ita dicã volitat. Novitan ad te ſcribit. Aale ro/
me die ſeptima Febꝛuarij. Anno. M. ccccxliiu. heciã diu ſcripta ⁊ ad te ferenda
fuerut. VHeꝝ coperi exr Jobane tolner nũci ia reuertiſſe. Uñ effectũ eſt vt poſten
vſq; in hac diẽ tabellariũ nõ habuerim cui bas cõmittere potuerim. Interea vᷣo
epis cũlibꝝ politicoꝝ venalẽ nullomõ reperirẽ:tametſi multoꝝ ⁊ maxie libꝛario
rũ aures obtuderim. Aix inuenire licuit qͥ libꝛum mihi cõmodatũ faceret niſi ad
valde paucos dies:decreui vt libꝛũ ipſum politicoꝝ potiꝰhabeas q̃lẽcũq; ipſum
habere poſſuʒ ⁊ id q;cito:qᷓ; nimiũ differẽdo expectationẽ tuã vehementẽ ⁊ bo⸗
neſtiſſimã offendere. Itaq; a cardinali de colũna exemplar habui ⁊ ſcriptoꝛẽ ſaſj
eruditũ inueni q cęlerit vt fidẽ dedit boc opꝰabſoluet:abſolutũ curabo adiutoꝛio

2

ptũ g mittã

tolner q nũcios patrie nouit ⁊ tnoꝛds vt q;pꝛimũiſlud babegs.Eritaũt liber bie
ĩ papiro ꝓpterea ꝙ ſcriptoꝛẽ nõdũ hr̃e potui qͥ in ꝓgamenoipᷣm ſcriberet ea lr̃a ⁊
eo the q̊ cõueniret ⁊ opoꝛteret. MHã vt dixi nõ poſſuʒ diu exemplartenere.Scri
7 deinde ſi malueris aliũ pulcrioꝛẽ hᷣe qᷓ; munus meũ exiguñ tenet fa

ciã vt iuſſeris.Sʒ reuera nihil mẽtioꝛ dũ tibi qᷓs dixi in hac re diieultates pᷣdico

Vt aũt nõ ignoꝛes q̊bus in finibꝰme mea teneãt facta:fui hactenꝰ nauigãs inter
ſpem ⁊ metũ foꝛtune melioris. Aeꝝ nũc qᷓdriquo ſpes redire cepit: ⁊ qdẽ paulo

maioꝛ qᷓ; adhuc apud me fuerit. Hã cũ ꝓ me foꝛtuna rogaret᷑ audiui amotas eẽ
ſeras ⁊ talia ſt reſpõſa vt credi poſſit me poſſe certi q́; antea ſperare. Sʒ vale.

nã duʒz tecũ libent᷑ loquoꝛ inepte ineptiꝰineptiſſime tibi hoĩ aptiſſimo ſcribo. Ae
rũ dabis familiaritati nr̃e ⁊ mee de te fidẽtie veniã. Rome ſecũdꝰ marcij ſcriptoꝛ
iaʒ dimidiũ liꝰꝝ politicoꝝ ſe “ it. Cũ abſolutꝰfuerit tolner nr vir certe bonꝰ u-
rq babebitillũ ad te ꝑ nunciũ fidũ trãſmittẽdi. Nale.Datuʒ vtõ.Clauſis iã lr̃is

meis ⁊ illis iam nro tolner deſtinatis qͥ illas ad te deferri ceuraret: reddite fuerũt

mibi lr̃e tue date in labaco vindelico vt ſcribis oppido.xviij.febꝛu arij.Qð de li⸗

baæꝛs politicoꝝ areſtotilis ſcire optas exlr̃is meis pñtibꝰ intelliges.Ex hac cedu/
la moꝛtẽ leonardi accipies aretini ⁊ in ei? officij locũ ſuffectũ eẽ pogiũ apud illam

floꝛẽtinoꝝ democraciã. Placuit mihi ⁊ bñ ate factũ ẽ᷑:æꝙ de receptis bullis ecclie
friſingeñ.⁊ de futuro optio imꝑialis cãcellarij aio cũ id redies reſcierit aliq gra
uiter certe ſcripſiſti: laudata etiã ſũmi põtific ⁊ ſacri ſenatꝰliberalitate.ui itaqʒ
in ea apud dñm meũ. Is te vebement᷑ de mululaudauit ⁊ cuge ſe dixit re ipa oſtẽ
dere q; ſit plurimũ virtuti tue affectꝰ: ⁊ q;grate erat aio ꝙ illum ↄſtanter amas.
Quare ſi qcq̃d ex eo cupis facvt ſciat:iuenies te apud eũ nõ ꝑuũ neqʒ poſtreinũ
locũ tenere.Et qm iubes cauebo ſũmoꝑe ꝓ viribꝰne legẽ ur̃e taciturnitat obſer·
uẽ:pᷣſertiʒ cũ ſciã te multũ hãc a hieciſſę cur a me ſeruari nõ debeat.Aale. atuʒ
rome feria tercia pꝰ diẽ palmaꝝ q̃ die lr̃as tuas accepi.Ex cõte nr̃o ifinitas ⁊ gra
tias ⁊ ſalutes habe.Apud vegiũ nõdũ fui.Ad noxetanum nr̃Dm nũc ꝑgo vt ab eo

Ir̃as ad te capiã ſi paratas habuerit:q̃s cũ his meis ad tęe mittã.Aale iteꝝ. MNon

põt nõ ꝓdeſſe mibi cũ ad me ſcripſeris vt inſr̃is tuis aliqd adijcias vboꝝ quibꝰ⸗
Vot learidarui Pnes meꝰ ad mibi bñfaciẽdũ vꝛgeri a te velle videat᷑:⁊ſi
optimo ſit erga me aio. ANale vtẽ. KPPRiſ† 4
Fedꝰ int᷑ venetos ⁊ ducẽ mediolani factũ e Epiſtola .C(xxvj *
Acobus de arzimboldus doctoꝛ.Enee ſiluio poete ngularich amico. S.
p.d. Gꝛatiſſimũ fuit nuper ex tuis intellexiſſe lris te eſſe ſoſpitem: ⁊ eo di/
gnitatis gradu ꝓuectũ eſſe quo ſereniſſimus dñs noſter romanoꝝ rex di
gnũ te officio ſecretarij iudicauit.Et recte quidem vt cetera oia ꝓ ſũma ſua pꝛu/
dentia ſiue fidem ſiue doctrinã ſiue multarũ ⁊ maxima reꝝ experientiã fuerit cõ
templatus. Ego certe ita hoc augmento tue dignitatis gaudeo:acſi eodẽ mecuʒ
parente genitus eſſes:quãdo quidẽ ex ipſo pꝛeſertim tꝑevna viuentes familiari
tatẽ ⁊ beniuolentiã ldiutina conſuetudine ⁊ boneſtis autoꝛibus bauſimꝰ.Ze ſꝑ
germani fratris loco dilexi. Potes igit᷑ ſũma cõfidẽtia oĩ oꝑa mea voicũq; ſenſu
rã illã cognoueris ad auginẽtũ aut ↄſeruationẽ rei vel honoꝛis tui non minꝰ vti
qᷓ; fratre ⁊ optimo amico faceres.Ego qð de pᷣpoſitura mihi addidiſti onus libẽs
⁊ amplectoꝛ ⁊ ad exitũ vſq; ꝑducã vires aut ingeniũ mõ non deruerint. Interim
curabo ea ſarcina ꝗᷓ reliqas quaſdã mee legationis hʒ me exꝑlicare. Debinc qc⸗
qd fieri poterit qͥdue facto fuerit:opus tę meis reddã certioꝛẽ r̃is. Aale ⁊ vbi ali
uid ocij fuerit ſi res dignę occurrerint s dietim cumulatioꝛes euẽturas ↄfido
facme participẽ. Ego quid ſcribã nunc nihil aliud dignũ habeo q; eſſe deo iuuãtę
int᷑ illuſtriſſimũ dñm meũ ⁊ ducẽ illuſtrẽ ligã factã:nõ recõciliationis mõ ojum pᷣ
teritarũ iniuriarũ rubiginẽ extergẽtẽ:ſed ſocietatẽ amnicitiã:⁊ qdð ipſe ego deſpera
bã talẽ aioꝝ vditatẽ vt vniꝰincõmoda ab alter. dqnis ſecerni ñ pñt. Aale ex me
diolano diexiij.octobꝛis.Anno.M.ccccxliiü.

Epiſtolsiocoſa. = , Epiſtola.clxxvij.
DHBOhãnes pegallus ſcriptoꝛ aplicꝰ petro gemigero.S.p.d. Obiloꝛciũ quã
bic amaſti tumiqũ vẽtrẽ gerit:ſme is ventꝰẽ ſiue cibꝰnimiꝰ Johes nurẽ/
boergeñ.ſecretariꝰvtrẽ putauit illiꝰvẽtrẽ vino plenũ:aſcẽditq; ſuꝑ calcauit
ſſit oĩq; ſtudio nixꝰc vt vinũ depꝛimeret:ᷣ nibil pᷣter ventũ exiuit.O ſilacrimas
cerneres ⁊ plct? audires qᷣbꝰmiſera pꝰ tuũ abitũ ſe macerauit.erte niſi Johes
opẽ tuliſſet:aiaʒ exalaſſet miſella:qꝛ neſciũt muliercule vt viri flaãmas amoꝛis fer
re.Sʒ abijt nũc q̊ʒ iohes:neſcio qͥd actura ſit infelix:mihi ſi eẽt tbeutonicꝰ ſermo
adirẽ feiax:ſolarer ⁊ blãdis vᷣbis recrearẽ. Sʒ nihil mibi cũ viris alemanis pꝛetex
tactũ eſt. Ipſe inſipiceſt niſi ⁊ verba ſint. Subdelegabo igit᷑ michaelẽ noſtrũ qᷣ
2 Terpis Wereg factis achilles.Lu vale ⁊ mei memoꝛiã geſta.Ex baſilea. An⸗
no dñi. M.ccccxliiij. ——LLPLb 72
Petit ↄfirmari pᷣuilegia heremi camalduleñ. Epiſto * clxr X vih *
NLlobꝛoſi? camalduleñ.ſereniſſimo ac ſacratiſſime imꝑatoꝛi ſigiſmũdo ſp
auguſto:felicitatẽ ⁊ ſubiectionẽ. ferraria tãrepꝑẽte diſceſſi:ne q̃ſo negli
gẽtie aſcribat aut ↄtẽptui maieſtas tua. Fuit ei rõnabilis ꝓfecto cꝗ q̃ me
vꝛgeret ad exitũ:ſatiſq; feciſſe ⁊ officio ⁊ af ectui meo viſus ſuõ:qͥ ⁊ auguſtã faciẽ
euã vidẽ ⁊ mitti illo tuo ac ſuauiſſimo eioqͥo frui meruiſſes.Accedebat ꝙ ſinglan
amoꝛis tui vadẽ acceperã:cũ puilegiũ auguſte mẽoꝛie karoli pꝛis tui ſũptũ exma
nibꝰ meis q tatꝰille vir camalduleñ.heremũ ⁊ oꝛdinẽ ſub ꝓtectiõis ſue cura ſuſce
pꝑat imitatꝰ maioꝛeſq; ſuos ↄfirimnare:atq; inouare te velle tua ſpõte benigniſſime
pollicit? eras:cũ viciſſ dulce amoꝛis nñ pignꝰ criſoſtomi vita a me ↄuerſam ex
greco benigna ſuauitate ſuſcepiſſes:nihil edignatꝰ criguß munꝰ qð ꝓ dignitate
materie maximũ exiſtimares.His g rõnibꝰauguſte ceſarinductꝰ:cũctatꝰnõ ſuʒ
ieceffitate ipellẽte maturare ad reditũ.Lr̃as tñ dare ad clemẽtiã tuã ↄſiliuzʒ fuit
qbꝰ⁊ officioſiſſimũ i te aium meũ tueqʒ maieſtati deditũ ⁊ penitꝰ obnoxiũ declara
rez: ⁊ poſtularẽ ſupplex vt inouationẽ illã pat᷑ni punegij quã tqta libalitate ꝓmi/
ſeras accelerariigtiſq; expedire iubereſ:neq; ei vt coꝛã excuſaui argẽtũ aut auꝝꝑ m
E fn lo aplce Pauntai ̊ lr̃as illas tãgraqidultas queã redimere ſi pᷣcio taxet᷑ ea
fa.Abs te igi .
5 muneris imꝑij tui famulo digneñ elargiri:q̊ fit ⁊ pietas notioꝛ ⁊ vberioꝛ. Decet
em̃ regiã maieſtatẽ dono ſingularis libertaſj excellere id te inſtitutuʒ pᷣter ceteros
maioꝛes tuos imitari ſolitũ:atq; ãplexari magna ↄſtãtia ꝑgere: qꝛ mihi ꝑſuaſuʒ
eſt ne agã pluribꝰ vt qd cupio impetrẽ ne diffuſus videar eximie pietati tue.Se/

reniſſmũ dñm meũ trãqᷣlla romani imꝑij pace fruẽtẽ ⁊ barbarice feritatis domi⸗
toꝛẽ xpᷣs dñs nr oiĩpotens ſeruare diutiſſime dignet᷑ incolumt᷑:⁊ euo tonare fclici

⁊ ex coꝛde petimꝰ ⁊ oꝛamꝰ. HBononie.xiij.ſeptẽbꝛis. Piiſ [Pz
Littere ꝓmotoꝛiales ⁊ cõmẽdaticie. Epilſto. clxx IX.
Enʒeſflaꝰbohęmꝰ.S.p.d.canonicis wꝛatiſlauieij.ecclie.Nibil dubij apud
nos arbitroꝛ q̃n iohes ploſo vir bonꝰ⁊ frugi plenũ ius ⁊ certũ hẽat iĩ alta⸗/
ri qd ſibi reſignaui. Sũt tñ qͥdẽ adeo ſitibũdi bñficioꝝ: adeo ãbitioſi atq;

nepharij:vt nihil pacificũ velit dimittere:ſ̊ nũc hos nũc illos moleſtẽt qrũ cong
tibꝰt qto diligẽtiꝰẽ reſi Hecſiguaro iiurias fieri ab eis noſcimꝰiniqoꝛes. Idez agẽ

vos ſentio circa ecclie vẽe bñficiatos q̃̊s aduerſus moleſtatoꝛes ↄſueuiſtis:ſpꝑ tue

ri. Si tñ aliqd pᷣces mee apð vos valet oꝛo pᷣcoꝛ obſecro:vt iohis iuribꝰfaueatis:
eũq; defendai ne oppᷣmi iniuſte q̃at:q i re ⁊ ißjm ⁊ me ↄſolabimini ⁊ in imenſum

obligabit. Naetſi teneoꝛ vobis ꝓ vis i me q́plunmis bñficijs:placitũ tñ ẽ vt ẽt
iohis cã vob obnoxiꝰmaneã:quẽ veluti patrè optimũ diligo amoqʒ: ⁊ cuiꝰintui/
tu qcũq; poſt. em facerẽ. Hec plura circa boc. Hona q̃ hic fut lib ent vobis cõico.
Hic ẽ vnꝰlegatꝰ ſacri baſilieñ.ↄcilij alexander dux maʒonie i cardinalẽ ꝑ felicem
creatꝰ. Intra nõ multos dies vẽturꝰẽ aliꝰex ꝑte eugenij cardinalſci angeli.Debʒ

em in feſto aſcẽſiõis dñice de pace regni bũgarietraſigi.Eugeniꝰ ſenis ẽ rec eſfitq;

ꝑ ſerenitatẽ tuã dulcẽq; clemẽtiã peto ceſar nuicte:vt id qʒcũq;

— — —

ex floꝛẽtia cũ magna venetoꝝ ⁊ floꝛẽtinoꝝ indighatione:intãtũ vt pᷣlatos ab el⸗
curia reuocarint. Bohemi bic ſũ̃t vt ſcitis:qd egerit ab eis poſtmodũ redeũtibꝰ
ꝑnoſcetis. Rex nr̃ ad vnionẽ ecclie reintegrqdã parat?eſt:totis conatibꝰ laboꝛa/
re. Aalete optie me vt ſeruitoꝛẽ vrᷣm cõmẽdatũᷣ bure⸗ ex wiẽna.

Dolet de amici abſentia. Epiſtola. clx XX .

Aſpar no uarieñ.S.p.d.Enee ſiluio pᷣcept oꝛi ſuo. NHihil lris meis pᷣterq;
ſingularẽ qᷓndã dilectionẽ quã in te hẽo ſign ificare ſtudeo. Intellexi tñ ꝓ
. fecto vt opinoꝛ iã dudũ me tibi illã bꝛe:tãetſi nullo effectu indicaueri. Sʒ
q̃d res mea atq; ↄditio vſq; i bãc diẽ effici paſſa fuit:vt effectu ipᷣo volũtatẽ meã
patefacerẽ.Solũ hoc mihi de te ꝑmiſſuʒ fuit:vt ad te nũq;ᷓ venirẽ qͥn doctioꝛ abie
rẽ. Idcirco te ſůmoꝑe accedere ſepiꝰconabar ⁊ id niibi oꝑ epᷣciũ fuit:tuo q̊z fruoꝛ
ↄſilio vſq; oblectat ſum:⁊ me vt ita dixerim te ingro vᷣſificatoꝛẽ putẽ. Mec qͥdeʒ
receſuz tuũ vid ere mihi facile fuit q̊ͥ ⁊ ↄcilio ⁊ reipᷣa ꝓderas. Hẽepe vt pñs meni
mee ſuauiũ eras:ita abſens triſticia factꝰes.Atq; vt comici nr̃i vbis vtar. Hauꝗ
veꝝ eſt qdð vulgo dici ſolet.diez adimere egritudinẽ hoi. Mã mihi q̃tidie nõ de fi/
lio vt ipᷣe ait:ſ de te mgro ac ꝑte integraſcit doloꝛ. Anũ tñ eſt qaʒ mẽtẽ meã letat᷑:
tui videlʒ ſtatꝰ augmẽtũ:qð icõmodo meo int᷑dũ eqparo ⁊ in io mee młtis ar/
chano tibi ſtationẽ facio. Mecũ talit᷑ mãducas ⁊ bibis.Et qm̃ de tuis vᷣſibꝰ quos
indi es ſuauioꝛes facis:nuilꝰad me venit:expedit me ꝗñq; q̊s fecerl fingere:⁊ in/
de tãq; tuipſe eos feceris gaudere.Houiſſime aũt vů ⁊ ilã voco egloga feci:in ꝗͥ
m artinũ gallũ felicianũ ↄſecretariũ tuũ tecũ altercãtẽ merito q̃dẽ introduxi.Jllũ
qdẽ poſt te in mgr̃jm meũ affũpſerã:illoq; pauculos dies potitꝰ ſum q̃ cõfeſtiʒ cũ
felice nr̃o ab hac vꝛbe deceſſii.Stephauũ deinde auũculũ meũ altercationis nrĩe
iudic ſtatui.Et id duas ob cãs factũ eſt. Pꝛima eqdẽ vt nec ipᷣe arbitraret᷑ mẽo/
riã eiꝰ apud me ꝓꝛſus ꝑiſſe ſiue vilẽ effectã eſſe.Alterã vᷣo vt illos verſiculos non
tãqᷓ; a me ſed a diſcipulo tuo editos eſſe coꝛꝛigeret pᷣuſq; in alienas ꝑartes diuul/
Biſe f.Habes nũc oẽm vſq; a pꝛincipio cauſam quare hec cõdita ſit ihũc modũ
ate ⁊ opto me ama vt ſoles: atq; age vt non diu rñſum expectẽ.Si qͥd tibi 3
rei mee euenire iudices euenerit:mei memineris queſo.Cupio quidẽ tecum eſſe.

Iterum vale ex Balilea.

PHꝛates refert ꝓmotiõe ⁊ reddit certio/ 2 1 SS
ree Funere rftis nõ pñtatis. Epiſtola. clx XXI *
Artholomeꝰepᷣs coꝛnetanꝰ.S.p.d.Enee ſiluio ꝓthonotario. Jocũdiſſi
mis lr̃is tuis vir clariſſime qbꝰgeneroſi militis ac tua opa me aſſumptuʒ
eẽ ad ↄciliariatũ ceſaris pũciabas:a duobꝰmenſibꝰ rñderã ꝑ alias ſuperio
res meas l̃as quas ſi habueris letor.Cognoſces em̃ quantã ex eo mihi iocuũdita
tem attuleris:videbis ⁊ gr̃as quas huiuſce rei nobis cooꝑatoꝛibꝰofferebã ob hoc
inſigne munꝰqð noſti:qᷓto ego cũ ſtudio flagitarim duʒ vna eſſemus in germania
apud regẽ. Poſt hoc nullis alt eris tuis lris qͥcq; de te cõcepi:niſi quẽadmodum
enũciat pegallus noſterte valere ⁊ apud eũ ceſarẽindies pluris exiſtimari ⁊ ad

vtrãq; cãcellariã in ꝓthonotariũ iuſſu regio afũptũ.Quo gtuleꝛ cnpioq; vt in/

dies felicioꝛes ſucceſſus de te ſentiã. TFnde ne boc meũ deſideriũ fruſtra ſit: ſtude
pcoꝛ ſp vt ceſareis rebꝰintẽtus ſis aculli cõtinuo moꝛẽ geras.Oð ſi effeceris cręæ-
de mihi meli?ſecũdaberis ⁊ eos oẽs q̊s tibi amicos habes letos ⁊ ꝑpiocũdos effi/
cies. Aeꝝ vt ad rẽ meã regrediar:vereor ne lr̃as ſuꝑ ociliariatu qs ex lr̃is iacobi
ad me nuꝑrie obſignatꝭ intelligo:fuiſſe traditas wilbelmo de ↄſtãtia:vt illas aut
ad me mitteret aut daret:ob ipſius amiſerim foꝛtaſſe poꝛtitoꝛis iuidiã: cũ nunq;
eas ad me miſerit:⁊ qd me magis excruciat nec mittet ex cauſis qᷓs tu tecũ ipᷣe co
iectaberis. Naz ipᷣe apud ↄſtãtien. epᷣm ⁊ nos abnęgauit. Intelligis iã q̃d i ea re
actũ ſit:⁊ niſi tu iteꝝ iuuen pᷣuaboꝛ munẽ h̊ ingẽtt.Quare veli ſicq; oꝛo te:vt eag
lras vna cũ iacobo cui ſcribo renouari cures:qð facileimpetrabis.Et cũ donũad

me mittes ſecretioꝛi mõ ad man boiĩs boni affignari mãdabis:nec vſq; H ingẽs
obſequiũ oblrabũt tpa nec etates. Hulla ex regidib? italicis altera noua apð nos
fũt q̃ ad te ſcribã:niſi venetos ⁊ ſloꝛẽtinos pare maritias ⁊ terreſtres copias 5
igẽtes.ſRurſus apð põtificẽ maximũ pue pꝛactice ſũt ſereniſſimi reg arasonũ ꝓ
ad meſez ̊ fuit reuerẽdiſſimꝰ nicenꝰ ac illuſtris comit᷑ ſraciſci nũc: a miſſus
tbomas reatinꝰ quẽ noſcis ⁊ eñ vidiſti apud ceſarẽ:qᷣs tctat? ⁊ pꝛacticas põtifex
nt ex aio ⁊ coꝛde ↄplectit᷑:vt ex vtrauis haꝝ q;ñ ſperẽ⁊ quẽadmodũ res ipᷣa ſuę
cedit etiã printelliges. Rei iacobi nõ ſec?q; mee intẽtus ſuʒ ⁊ ei ſcribo vbere.. q̊
ſcire valebis oĩa:aſpicieſq; ex bullis eſuꝑ ↄfectig.Scito tñ pegallũ nrᷣm ꝓ minu
ta ⁊ groſſa pꝛieſſe dediſſe pecũias.Sepiꝰac ſepiꝰ me cõmẽdatu facias ce ari: ⁊ ite
rato gras ꝓ ↄſiliariatu ſue maieſtati reddes noie meo cui ero obſeruãtiſſimꝰ⁊ ge
neroſiſſimi noĩs ſui pᷣdicatoꝛ indefeſſus. Itidẽ ⁊ facies aps reuerẽdũ pꝛezʒ meum
chimeñ. Et tu vale ac amoꝛẽ nrjm ⁊ amicitiã obſᷣua coꝛdę.Aaleiteꝝ ex clauſano.

Gꝛatulat᷑ de ſcripto ſermone etru/ =i 1
ſco:⁊ pollicet ꝓmouere ipdiam. Epiſtola. clx XX H *
Alian angeli aplice ſedis legatus doctiſſimo viro dño

cardinalis ſancti 8 doe
Enee ſiluio de ſenis amico chariſſimo ſereniſſimi dñi regis romanoꝝ ſecre
tario. S. p. d. Optime enea nõ minꝰ iuuit me videre eplam tuò etruſco ſer
mone cõſcriptã q; ſilatina fuiſſet. Et cũ rara ſepe delectẽt qꝛ diu hmõi lĩas nõ vi
di delectatus ſuʒ in eis nõ paꝝ. Multũq; diligent cõmiſſa mihi facis negocia ma
gnifici cãcellarij. Recte agis ⁊ debito tuo facis ſatis.Dignus em̃ eſt ꝓ merit ſuis
vt ⁊ tu ⁊ oẽs alij res eius coꝛdi babeatis ⁊ eas totis ꝓmoueatis viribꝰ. Quãtuʒ
aũt ad pſonã meã attinet iq mime neceſſe erat. Cũñ em eñ vt fratrẽ viliga:negocia
ſua mea eè exiſtimo: ⁊ mea ſponte ſine hoꝛtatu cuiuſpiã illa curare merito debco.
Qð ſi hui⸗regni negocia i melioꝛi eſſent ſtatu: ⁊ maioꝛ eẽt obediẽtia erga illos q/
bus ſeruit᷑:płipi cacellario facere poſſes. Et qꝛ ſibi ſuꝑ bis plene ſer ibo ⁊ tibi in⸗
noteſcũt oĩa:nõ opꝰeſt ea repetãꝗ. Certũ em̃ ſacito ꝙ nihil eſt tagrãde qð ꝓ ipſo ⁊
eishonoꝛe nõ facerẽ:nõ ſecꝰ qᷓ; ſi meꝰgermanꝰ eẽt. Aaleę fidelit᷑.Datũ bude.

Mouitates ⁊ iocos ſcribit. Epiſtola. clxxxiij.

Aſpar ſchlick cãcellariꝰimpialis.S. p.d. Dño iuliano cardinali ſceĩ ange-
li aplice ſedis legato. Scripſit mihi crebꝛo tua dignitas ⁊ in oibꝰ qdẽ lnis
huiũanis nũc ſeria nũc iocos interſerendo qᷣb⸗ italoblector vt e faſtidijs
eurie ſtomachat? eaꝝx lectione recreer ⁊ illaꝝ pᷣſertij q̃ penultime apud me ſüt qui
bus nũc paucig reſpodebo. Dꝛimũqʒ res gues attingã:pꝰſi videbit᷑ ſatiſfaciã ſa/
libꝰ. Cria ſũt qᷓ podus hñt maiꝰ: Dꝛimũ ẽ ꝙ in factis meis actñ ſcribis:ti de vo⸗
natiõẽ ſcole reuocata:tũ de vbis pãcratio factis. Dꝛo qbꝰ rebꝰ gras agerẽ tibiex
cuius hec officina ꝓdiſſe non invig⸗ niſi ius beniuglẽtie viꝰlare videar q gras
non vᷣbis ſed factis rependi vult. Scio pᷣterea tuã dignitatẽ altioꝛem expectare
mercedẽ qᷓ; ego poſſum referre. Ham cũ rem dei agss in eo quoch ſpeʒ tuã iactaʒ
eſre qs dubitet. Hoc ſapientes faciunt quoꝝ extra numerũ nemo te ponit. Agno
ſco ego quia pꝛudenter cogitas faciſq; ſpem in dño reponẽdo. Ille nãq; abunde
retribuit nec vllũ fruſtrat᷑ pꝛemio virtutis. NHon tñ idcirco imemoꝛe me eſſe de⸗
cet erga tuã paternitatẽ cuius affectũ magis pendo q; rem. Secũqũ eſt qð litte⸗
retue depoſcunt vt aꝑpud regiã maieſtatẽ ſuppllex lr̃as impetre apud capitaneum
Jaurincñ.ne moleſtiã comiti palatino in ſuis po ſremnonib?inferat. Ipſũq; fuiſſe
⁊ eſſe amicũ meũñ ſignificas.t pꝛimo loco aꝑud ſereniſſimi pelonie regẽ baberi
Multũꝗ; expedire putas ad pacẽ bungaricã ꝑtractãdaʒ ſibi cõplacerni:cũ nauis
bee clauũ regat ⁊ quo velit ratẽ impellat.Conſona bis verba maieſtati regie!
bis. Ego tibi fateoꝛ poſtq; noui palatinũ ( que res iam eſt vetuſta me ſemꝑ eius
virtute finſſe affectu illũq; fratris loco ⁊ amaſſe ⁊ cõplexũ fuiſſe. HNec ab hoc aio

„

ſuʒ alienꝰ: inemoꝛ ⁊ ſuoꝝ erga me meritoꝝ nec meoꝝ erga ipᷣm oblitꝰ. Itaq; pꝛo⸗

— ———NU

—

— — — —

tuus fum deſider is ei q̃ad poſſus parere. ꝗ c eã ob cam regiã maieſtatẽ ſupre ſua

nõ cõibus vᷣbis bᷣ qᷣbꝰ ꝓmouerires amici ſolet ſuʒ allocutꝰ.Hec maicſtatẽipᷣam
abhoꝛꝛentẽ iueni ſᷣ auid:tuʒ palatini cõmodis ſubuenire tuʒ pᷣcibus tuis annue
re. Sõq; accerſitis mox iaurinẽſibꝰqͥbuſda qᷓ foꝛte aderãt: ſcrutiniũ ſuꝑ negocio
illo babuit repitq; nõ poſſe ſe de rebꝰq̃s poſcis ad pñs intromittere. Poſſeſões
nãq; palatini antea ſibi ſublate fuerãt qᷓ regia maieſtas pupilli noie de regno ſe ⸗
tromitteret:q̃ tpe pmiſit bũgaris ⁊ tbeutonicis ad ſuò obediẽtiã veniẽtibꝰtueri
eos i poſſeſſioibus vniuerſis qᷓs tũc tenerẽt. Hec aliqd innouare velle qd vel eis
vel pupilli iuxibꝰpᷣiudiciũ afferret. Mõ poſſet igit᷑ rex ꝓmiſſis ſuis ↄꝛius cẽ.Aer/
bũ eſ regiũ qᷓi oꝛaculũ hi:firmũq; ſo ⁊ cõſtãs dʒ eẽ. NHaʒ cãm hʒ palatinꝰaduer/
ſus regẽ qrele de geſtis añ regime ſuuʒz. Sʒ dʒ potius tolerare donec ſᷣla cõucn/
tio fiat inter reges quã tua pat᷑nitas excogitauit.Zũc em̃ aderit ipe:aderunt alij
⁊ ad ocoꝛdiã nouabit᷑ oꝑa.Et ſi pax regni ↄcludi poterit nõ deerunt mõi qbꝰipſe
palatinꝰ reddat᷑ ↄtentus. Interim maieſtas regia nibil innouarę:v cũ fratre ſuo
rege polonie bonꝗ tenere amicitiã depoſita eſt niſi fuerit vt ſepi? victũ eſt puo
cata. M ſi rẽ meã cũ bac parificare velles equũqʒ diceres:itidẽ mihi fieri rũñderẽ
nõ eſſe parẽ cãm eius q̃ bellis intfuit vt alterã ꝑte ſecutꝰ alterã impugnauit: cũ il
lo qͥ ciuili bello fragrãtiſe ſubduxit:nec vidẽ voluit igneʒ q̊ regnũ incenderet ſtu
dio pacis ſꝑ itentus. Lercio loco tuaꝝ lr̃aꝝ poſcebas comitatũ palatinũ alber
to de bonacoſſis ferrariẽſi ex regio ↄcedi munere.Sũme pᷣces tuo noie ſerenitati
regie facte ſũt.Sʒ nihil ẽ qdð ab ea difficiliꝰ impetret᷑. Nemo adhuc dignitatẽ iſtã
obtinuit niſi viri magne nobilitatis regiq; viſi ⁊ hi nõdũ q̃tuoꝛ fuere.Ault in bac
re ꝓfuſam vt opinoꝛ/ Sigiſmũdi ceſaris ↄceſſionẽ reſtricta ⁊ ꝑca donatiõe co/
pẽſare. Nec ſane ingigne. Ma ſi veꝝ fateri volumꝰ jnimis paſſim bechoneſta ⁊
ampla dignitas repit᷑ ↄcefſa.Mõ tñ ꝓpterea deſperandũ amico tuo dixeriʒ.Naʒ
ſi ↄtigerit te rurſus eſſe apud bue pᷣncipẽ nõ negabit᷑ vt eſtimo tibi qð lr̃is tuis
nõ eſt cõceſſuʒ. Idcirco rẽ hanc ĩ aliud tpᷣus differas:qꝛ nõ eſt qð eplis tuis vale.
at impetraxri aut ꝑ domeſticos obtineri. Jamq; de ſerijs ſat quoꝝ ſcopulis intro
miſſet planũ pelagus ingredimur facetiaꝝ. Jocat᷑ mecũ tua paternitas. Audio
libent᷑ iocos:idq; nõ impꝛobari a phᷣis didici:q̃ medios int ruſticitatẽ ⁊ ſcurrilita
tem iocos poſuere ac damnat extremis media ꝓbant. Jocemur igit᷑ audact᷑.Ex/
ercitus inqt indies ſtruit᷑ ſů adeo lente vt verear ne adueniẽte. Michaelis feſto
impꝛoꝑes mihi qð als wienne dixiſti vt cũ tempꝰ venerit memineris eoꝝ ꝗᷓ dixi
tibi qͥd ego dixi tibi. Nempe nõ exituꝝ haceſtate aduerſus thurcos exercitũ.Tu
cõtra tanta ſpe ducebaris:vt vix crederes tãcito budã attingere qͥn pꝛi:in armis
oĩs hũgaria ſurrexiſſet hec tibi inpꝛoꝑanitimes.Queris an potimẽdax velizʒ q;;
verus inueniri ꝓpheta. Atiliuſq; hic mendaciũ qᷓ; vitatẽ putas. MHec ego alteriꝰ

ſum opiniõis. Haãq;( vt animi mei nuclen pandaʒ cur ego nõ potius falſus cũ
vbiantkacig vtilitate ⁊ bonoꝛe velim videri qᷓ; verus cũ dano ⁊ dedecoꝛe nomis
xpᷣiani. Mõ ſuʒ tãaauarus fame mee nec rumoꝛes pono aßñ ſalutẽ publicã. Atinã
falſus vates.vtinã falſus pᷣdicatoꝛ huiꝰ rei cõperiar. Sʒ noui ego moꝛes quoꝛũ/
dam: Scio me multos hẽe amicos qͥbus carioꝛ qꝙᷓ; mibi ſum. Aercoꝛ ne illi plus
mee qᷓ; ſue cupidi fame ſint:timeo ne vt meũ nomẽ illeſuʒ ſeruent ſuũ cõmaculẽt.
Ego illis afficioꝛ ⁊ illi mihi qi pilades ⁊ oꝛeſtes. Ita ſuũ ſeruare oꝛeſtem pilades
a piladẽ mallebat oꝛeſtes cũ alteꝝ occũbere opoꝛteret. Int᷑ nos nõ fame:nõ vite
certamen eſt. Et alter alteriꝰ magis caripẽdit honoꝛc̃:⁊ ſane magis me obtinere
expediret tũ regno bũgarie tũ xpᷣiane reipub.q;latiſſima ſit: nec ego q̃ͥ ſepe in ex-
peditionibꝰbellicis aduerſus tburcos ꝓ ſalute bũgarie ⁊ facultates ⁊ coꝛoꝰ cum
effuſione ſanguinis pᷣſto fui exponere:nũc parcerẽ fame duʒ res agit᷑ eadezs. Sed
cogoꝛ inuitꝰ vt video videre ⁊ vates br̃i ⁊ pᷣdicatoꝛ vitai admirãdus qð nei hac
re fiat dũ ſupplex iteꝝ atq; i⸗ poſco. Subiũgis magnificuz iohßem vaynodã etſi

oẽs deficiãt ſolũ velle eu trãſiluanis agsredi hoſtes.IJllũq; iam eqtes curruſq;

.

bobemico moꝛe iſtructos bꝛe:ꝓ q̃ꝝ expeditiõe qᷓdragita milia fioꝛenoꝝ expoſue

rit.Ad quẽ iã iter feciſſes niſi peditũ ↄparãdoꝝ curã tibi mãdaſſet.Quos nõ fa
cile apðò nos dicis regiri. Subdelegareſq; mibi diligẽtiã hãc niſi breuitas tꝑis iin
pediret:qꝛ ſtat ſnia q;celerit᷑ caſtra mouẽ.HNec rurſus i me fidẽ habes ꝙ in rẽ eẽm
ꝓnus. Zu wineñ.times ò; tres galeas ⁊ loꝛicas totidẽ dũ ab eis recederes egre
aſꝑtari tulert. De meo aĩo iã dictũ eſt nibil ẽ qd inde dubitare te oꝑteat Crede m
ꝙ nemo poloꝝ qᷓ; ego ĩ eã rei ꝓnioꝛ eẽt. Nec wiẽneñ.obſtarẽt qñ pecuniasvber
tim afferri viderẽt. Sʒ noluer̃t ꝓ re modica ſe intromittere.i em̃ iõ tuis armis

moleſti fuer̃t:qꝛ videbãt tribꝰloꝛicis nõ poſſe europã tutari ̊ aduerſus auſtralesz

arc?tres hugaros reddituros.Qð vo de tpe iterſen:id ego iĩ Sↄꝛiũ ſuſcipio: qꝛ meã
ſolicitudinẽ ⁊ affectũ qͥ ducoꝛi boc opꝰnoſti. Mõ audes mibi madare vt pedites
ↄducã:times nãq; ne pꝛiꝰvenirẽt q;ᷓ ccteri eẽnt inſtructi exercitꝰ:excuſaniq; potiꝰ
ſuꝑ peditibꝰnõ inuẽtis q; impatis argui vis.Libet iocari:libet ridere ⁊ aium bis
comitatibꝰrelaxare. Hec int᷑ fales intẽpeſtiue nouitates erũt:tu lr̃is bꝰ ꝑ ſuꝑio/
ra ſatis rñſum ẽ narras cardinalẽ venetiaꝝ aplice ſedis legatũ ꝓ claſſe mantima
venetias aſplicuiſſe:iãq; nauare ſue cõmiſſioni oꝑas:mihi ex rõana curia lĩ̃e miſ-/
le ſũt bꝰſignificat᷑ paru ſpei foꝛe in venetis. Earũ exẽplũ cũ pñtibꝰ mitto vt ple
ne oĩa põderes.Aidet᷑ em in regẽ aragonũ ſpes ↄuerſa nauigij ducẽq; burgũdie
er nicia miſſuꝝ claſſeʒ putãt.An cuiꝰ aquẽtũ ſat ſpacij erit ad iueniẽdos pedites
ſiue apud nos eos velis q̃rere ſiue apud polonos. Opꝑtet nãqʒ ex nitia ituros in
helleſpotũ infeꝝ mare pꝑtrãſire ſcilleis ſe gurgutibꝰ credẽ:tũ creticũ:tum ioniuʒ:
tuʒ egeũ pcurrere pelagꝰ. Multi ſcopuli vitadi:ceraunia fugiẽda:radẽda epyrꝰ
circueda Paloponel us:tũ plyades hyadeſq; timẽde⁊ ſydus helene ꝑniociſſimuʒz
n auigãtibꝰ.t nihil i hyeme foꝛmidabiliꝰmari:qð qͥ ingreſſus nõ ẽ:neſcit qͥd eſt

ſic ꝑiculũ.Et fruſtra. NHeptunũ accuſat qͥ naufraginʒ patit᷑. Aides q̃ntuz tpis ad
cõducẽdos pedites tibi elargioꝛ. Mitte auꝝ mihi ſi nõ añ aduẽtũ claſſis ingentẽ

miſero peditatũ cruci me obnoxiuʒ dedo. Ex baſilea qz nobis nõ deeſt materiè

ioci. Illi em̃ cardinales qͥ tãto tꝑe autoꝛitatẽ ecclie ac generaliũ pᷣdicabãt ↄcilio
rũ vt mori ꝓ illa velle viderẽt᷑:vnis ſui regis lris qbꝰnõ moꝛs ſ̊ huatio bñficioꝝ

mãd abat᷑. Baſileꝗᷓ dimiſere.Sapiũt qpẽ fide potiuſq; plebevolũt carẽ. Mõ tñ
cul abiert apud ſolotrũ reſidẽt ſecũdos iuſſus expectãtes. Recedũt em̃ inuiti:ſᷣ

magis ſtringit burſa q; bonoꝛ. Quid em̃ ſaluis iufamia numis.re do iã ſat luſũ

eſſeiõ ⁊ nouitatibꝰ ⁊ iocis facio finẽ:ſupplicãs oia ſalibꝰ aſcribi nibil ſcõmatibus:
qꝛ ꝓcul ab his ſum:nec mihi animꝰniſi ſale cõditus eſt Cõmẽdo me paternitati

tum in noua ciuitate. M. cccclxif.
Acceptat anthoniũ luſcũ dono mittẽdũ.

tue reuerẽdiſſime ad cui? mãdata ſuʒ meo ex coꝛde iſtol ꝓmptiſſimus.Da
ola. clxxxxiiij.

Meas ſiluiꝰ.S.p.d.Frãciſco de fuſte theologo ⁊ oꝛatoꝛi optio anthoniũ
luſcũ ſuꝑ oꝛones ciceronis q;tuʒ deſideraueri baſilee vuzʒ eſſemꝰ intellexri

Epi

ſti quẽ etiã manu mea trãſcribẽſtatuerãſi ociñ fuiſſet. Sʒ obſtitit repẽti⸗

nus meꝰreceſſus.Poſtea curaui vt ꝑ aliũ mihi reſcriberet᷑. Id q̊ʒ negatũ ẽ qꝛ libe

rariꝰnuſq; apò nos perit? inuẽtus ẽ qͥ boc opꝰ recte abſoluere poſſet. Nuper vᷣo
ſcpᷣſit ad me pegallꝰvelle te mee auiditati ſatiffacẽ libꝛũq; mihi dono mittẽ. Quã

oblationẽ ſi coꝛã te eẽm nõ auderẽ ſuſciꝑe:graue ẽ em̃ hõi pꝛudenti ab his donari
de qbꝰ nihil ſe meritũ putet.Aeꝝ qꝛ epla vt cicero dicit ñ erubeſcit abñs accepta-
bo qd rẽnuiſſez pñs. Hec vereboꝛ a teꝑ lr̃as reciꝑe qð marię cupio ⁊ alit᷑ hꝛe nõ
poſſuʒ: Hec timebo ne ſuſtinere tua vł inumerabilia i me bñficia poſſim.Et qꝛ ai

E ingen ui cui multũ debeas eidẽ plurimũ velle debere:amplectoꝛ libẽs tuũ munꝰ

q apud me pignꝰerit pꝑpetuũ amicitie charitatiſq; nr̃e.Lu ſiex me aliqͥd valuen

45 poſſ ʒ pᷣſtarè nũqᷓ; fruſtra poſtul abis.MNoua q̃ apꝑud nos ſũt ex ꝑegallo cogno

SO quẽ volo tibi oĩa cõicare.Aale optime ⁊ reuerẽdiſſimo dño nr̃o cõi ac mgro

anqree ſi q; mei memoꝛ eſt me cotũ dede.Ex iẽna Khłiulij.qᷓno.M.ccccxliij.

— —

fa

2 ßMM M —7 “
— 5 „ 2 „ „ „ 5 2.
De trãſitu impatoꝛis in italia. . Epiſtola. clxxxx *
Alſpar ſchlick. S. p. v. NHicolao de azimboldis amico optio. Recepi lr̃as
tuas ꝗᷓs ſuꝑ facto plũbini ad me miſiſti petẽdo vt ꝓuiderẽ ꝙ aliqð fũda/
mẽtũ baberes q̊ mediãte tractare de feudo plũbini poſſes:ne inuanũ ind
peres. Oñdi r̃as tuas regie ſublimitati:obtinuiq; vt tibi ſcriberet᷑ quẽadmodũ
exif̃is regijs intelliges qs tibi cũ pñtibꝰmitto:ſuadẽs vt rẽ iſta inchoes videaſq;
au vꝛſinꝰ velit ſũmã quã rex petit exburſare:cui hoc ꝑſuadẽ potes pluribꝰ modis
Nã cũ dñiuʒ illud ad impi deuolutũ ſit: nõ ẽ dubiũ qͥn oẽs redditꝰ regie maieſta
ti debeant᷑. Itaq; reueret᷑ ꝓ pluribꝰ?annis.Exinde dʒ S⸗ ↄſiderare ꝙ ⁊ ſeneñ. et
floꝛctini ⁊ alij illud dñium petũt:nõ paruã pecuniaꝝ ſũmã offerẽtes.Et ſi rex il⸗
lis ↄplaceret bñ ſcirẽt ipſi poſſeſſione adipiſci.Et plura alia dicere potes ꝗᷓ aium
eiꝰmouere babeãt:cũ nulla ptas ſit diuturna qᷓ iuris careat füdamẽto.Si tñ oĩno
vides ſummã ꝑ regẽ petitã obtineri nõ poſſe.videas an. xvj.vel.xv.milia ad mi/
nus poſſint bꝛi:qꝛ ego modũ reperiã ꝙ rgia maieſtas qᷣeſcat:⁊ curabo ꝙ tibi exin
de ſatis fiat ꝓ tuis tribꝰ milibꝰ floꝛeñ:ſicut als tibi ſcripſit. Jõq; velis in bac re cu
as oꝑas ⁊ ſolitã diligẽtiã imꝑtiri qꝛ ⁊ regi cõplacebis ⁊ tue vtilitati cõſules. Nec
deſperes regiã maieſtatẽ in italiꝗ vẽtura:qꝛ hoc ſibi multũ coꝛdi ẽ: nec res italas
ſꝓnit ſᷣ videbis q;pꝛimũ res ecclie cõpoſite fuerint.Et lʒ tu putes germanicos no
curare italiã ⁊ pterea italos germaniã nihilipẽdere dicc. Alit res ſe bʒ. MHos ger
mani tardioꝛes ſumꝰaq motũ q; itali:ſᷣ vbi incipimꝰ nõ tafacile deſiſtimꝰ quẽad/
modũ itali.Hec nra natura ẽ. At boies ſũt ſic vti eis debemꝰ. Mihi ſpes eſt ma/
gna in rege nr̃o nec ambigo iꝑſum italiã petiturũ: ⁊ iura vẽdicatuꝝ imperũij ⁊ to/
tius Piapurges ꝓſperitatẽ. Lu vale ⁊ me vt ſoles ama.Oatũ wienne.xvj.octo/
bai õ ianijn5 . „
xcuſatoꝛia ducè mediolanũ nõ vocatũ iſ
ad cõgregationẽ ꝓ cõcilio decernẽdo. Epiſtola. clxxxvj *
Al/l par ſchlick impialis cãcellari?ꝰ Magnifico vnguetoni de coõtrarijs du⸗
cat?mediolani gubernãti amico pᷣcipuo.S.p.d. HNõ putabã me nuũc tuas
frᷣas ſuſcepturũ. Hã cũ regimini ducali pᷣſis:inumeriſq; curis detinearis
ſaſ᷑ eẽ ſuꝑqʒ ſatis cẽſebã int᷑ tot occupatiões rẽ meã tibi fuiſſe ſtudio:quã ſicut ex
lr̃is de azimboldis agnoui egregie abſoluiſti:ita vt pꝰ illuſtriſſimũ meũ pncipẽ do
minũ meũ ducẽ nulli mag q; tue magnificẽtie gras debeã. Sʒ ſuꝑat oeẽm hũani/
tatẽ tua benignitas:q nõ ↄtẽta ẽ deſideriũ meũ impleſſe:niſi etiã ſuauiſſimis lr̃is
ſuis me viſitet:q̃s cũ magno munẽ penes me bẽo tãq; tui erga me ainoꝛis ꝑpetu
os teſtes. Ill tñ ĩ bis mibi moleſtũ ẽ:q tue magnifictie digne regrari nõ poſſuʒ
Mãq; vt omittꝗ facta:vix vᷣba reꝑio ꝗᷓ mibi ad reddẽdã graʒ idonea videat᷑. Saʒ
ſcio tuã pꝛudẽtiã aim magis q; vires intueri:ꝗ certe talis ẽ vt nihil poſſibile ſit ne
glecturqð tibi eẽ nouerit ↄmodo vłbonoꝛi. Idẽq; veliſꝑ de me tuemagniſicetie
pſuaſũ foꝛe. Nũc eã ꝑtẽ epł tue attigã q mirari vider ſereniſſimũ regẽ nrin ceten
xpᷣianitatis Srcipi ſcripſifſe p ↄuẽtiõe ĩ feſto ſci martini iꝗ ꝓxio tenẽda ⁊ ſoluʒ
ſncipẽ ducẽ mediolani neglexiſſe:circa quã rẽ ego ꝗʒ mirat? ſuʒ illũ eẽ neglectuʒ
q int pᷣmos ⁊ noĩatos ⁊ apò regiã maieſtatẽ vilect/ eſt. Sʒ ſtupui regios apiccg
ſibi nõ eẽ redditos. Hã q; cũ ir̃e iĩ oꝛbẽ mittende ſcriberent᷑:aq; pᷣceptũ eẽt potiſſi
me pᷣfato duci ſcribi: affuit laurẽtiꝰ de rotella canonicꝰ? tridentinꝰ qͥ ſe latuꝝ regia
ſcripta ſpopõdit:⁊ intra diesg.xv.mediolani futuꝝ:reſpõſumq; remiſſuꝝ. Qui ſi
lr̃as nõ reddidit aut malo cõſilio fecit aut aliquo impedimẽto pᷣuẽtꝰfuit. Et cer/
te nos bic valdeturbati ſumꝰ rñſum nõ eẽ habitũ:cũ ille illinc circa viceſimũ die
Julij receſſerit. Effect?aũt ir̃arũ erat ꝙ ⁊ dns dur pᷣfatus ad tollẽdũ ſciſina quod
nũc viget ꝑ viã cõcilij generalis nouit cõgregãdi cũ maieſtate regia ⁊ ancipibꝰ
2 electoꝛibꝰ còcurreret:tanqᷓ imꝑij pꝛincipis ⁊ cõmunis vtilitatis elatoꝛ de ſua
intentone ante feſtũ pᷣdictũ reſpodẽdo.Qð ſi poſtea nõ babuerit pᷣfat? dux rogo

vt iſta ſuè celſitudini reſeres:ne ſe vel neglectã putet vel et icn regia maieſtas
ſibi vltra oẽs imꝑij pꝛincipes tãq; ↄſanguineo ⁊ imperij fideliſſimo afficiat᷑.Eũq;
adboꝛtari velis vt oꝛatoꝛes q̊s pelegerat trãſmittat ⁊ i facto ecclie cũ voto regie
maieſtat q purũ ⁊ ſinceꝝ eſt ad vnionẽ ecclie ꝓcurandũ ↄcurrat.Exinde cũ vi/
deã tuã magnificẽtiã rogatibꝰmeis ꝓniſſimã:nõ erubeſcã poſtq; meã rẽ ꝑfeciſti
vti humanitate tua regios ſeruitoꝛes ⁊ amicos eidẽ recõmedando.Eſt em̃ in can
cellaria nr̃a regi?ſecretarꝰ eneas ſiluiꝰſeneñ.mihi admodũ dilectꝰ⁊ regie maie/

ſtati ꝑcarus:quẽ leonardus de laſſarrata clericꝰ vercelleñ. pᷣpoſiture ſci laurẽcij

maioꝛis mediolani ſpoliauit ipᷣm baſilee figẽdo.Scripſit ꝑ pᷣfatũ laurẽtiuõ regia
ſerenitas duci:vt eidẽ enee ſua pᷣpoſitura reſtitueret᷑. Heicio qͥd ſecutũ ſit. Maqʒ

*

ſi lre alie reddite nõ ſũt:neq; iſte veriſimiliꝰ pñtate. Ideo pᷣcoꝛ tuã magnificẽtiã

vt eneã ipᷣm recõmẽdatũ ſuſcipiẽs vucalẽ excellẽtiã infoꝛmare de bac revelit ⁊ re
gie maieſtatis intuitu:q̃ iã ꝓ enea ſcripſit:⁊ meũ ob reſpectũ rogare vt pᷣpoſitura
reſtituat᷑. Mouitates vo haꝝ ꝑtiũ als i pñtiarũ ſcribẽ neqo:niſi ꝙ hic bohemi ſũt

in magno numero:petẽtes ꝙ maieſtas regia adminiſtrationẽ regni noie reg La

diſlai pupilli ſufficiat:cũ qᷣbꝰ in tractatib? ſumꝰcõcluſionẽ bonã auctoꝛe dño pᷣſto
lãtes. Aale optie ⁊ me ducali ãplitudini facias recõmiſſuzʒ qͥ ad eiꝰ⁊ tua mãdata
ꝓnus ſuʒ ⁊ ero quoad vixero. Datũ wiẽne die.xij.decẽbris.Anno. M.ccccxliij.

Suadet regni bũgarie pacẽ. Epiſtola. clxxxvij „

Alſpar ſchlick cãcellarius impialis. Magnifico viro laurẽtio palatino bhũñ
garie:veteni ⁊ pᷣſtãti amico acfratri.S.p.d. Intellexi tũ ex iris tuis mihi
NdDirtectis:tũ ex his q̃ regie maieſtati ſcribis qrimonia tuã quꝗ facis de dam
nis tibi ꝑ capitaneos laurineñn.illatis.Et ꝓ iure veteris amicitie nr̃e q̃ ime nũq;ᷓ
extinguet Enolzegie ſerenitati ſuplicaui vt ſuꝑ his vellet ꝓuidere magnificen⸗
tiã tuã ↄmẽdata ſuſcipiẽdo.Diſplicuit regi audiuiſſe damnũ tuũ ſũmeq; ſibi bec
genera iniuriaꝝ bincinde facta moleſta e rñũdit:doletq; ſe nõ poſſe vt vellet ꝓui
dere.Ait tñ in facto tuo velle ſe ſcrutiniũ hre.Et qͥcqd boni ꝓ te poſſit libẽti aio

facere.Ego aũt ſicut als ſcripſiſſe me memini video ſic res illius inclyti hungarie

regni ſe habere:vt impoſſibile putẽ ſingulares hoies pace gaudere niſi cũ vniuer

ſo regno:qm̃ hoc tꝑe duʒ iſte diuiſiões ſunt:mandata regũ cõtẽnunt᷑. Nulla obe
diẽtia eſt:ſed qͥlibet ſibi vult eſſe dñs. Qdð ego quoq; cũ magna iactura experioꝛ

LZicet em̃ ſerenitas regis polonie pancratio ⁊ ſcole mãdauerit:vt a rebꝰ meis ma

nus retraberẽet ego tñ ꝑ illos maiora indieg patioꝛ detrimẽta:nec aliqͥs ẽhis i ꝑti
bus ſuꝑioꝛibꝰ:quẽ illi magis vexent qᷓ; me:q̃i mãdata regis in ↄꝛiũ int ꝑetrent᷑ iuſ
ſiq; ſint me vnũ᷑ impetere moleſtare.pſeqͥ:extirpare.Ego tñ ſuꝑ bis nõ regi polo
nie ſuccẽſeo ſᷣ cõditionibꝰ tpis.Sic ⁊ magnificẽtiã tuã hoꝛtoꝛ facere:qm̃ alia via
nõ eſt ꝑ quaʒz poſſumus qͥeſcere niſi ꝑ pacẽ vniuerſalẽ totiꝰregni:quaʒ ꝓcurare ⁊
ꝓ nro ꝑpriuato ⁊ p cõi bono tenemur.Ad quam rem tantomagis te rogo quanto
ſcio cõſiliũ tuũ pꝛe ceteris magis audiri.Ego idipſum ex bac parte faciã ſemꝑ ad
tua ꝓmptus beneplacita.Datũ wienne die.xx.octobꝛis.M.ccccxliij.

Conſolat᷑ pꝛincipẽ infirmũ. Epiſtola. clxx xviij.
111

Aſpar ſchlick.S.p.d. Illuſtri iohi frãciſco marchiõi mãtue dño ⁊ a

chariſſimo.Affers mibi lr̃is tuis ſinglare gaudiñ q̃tiẽs ad me ſcribis:qꝛ

IAQAmoꝛẽ erga me tuũ ⁊ bumanitatẽ q̃ me ꝓſeq̃ris q̃i vidẽs in illis lego. Nel
lẽ tñ letioꝛa audiſſe de ſoſpitate tua. Mã cũ ſcribis te ſuꝑioꝛibꝰdiebꝰegrotaſſe nec
adhuc pꝛiſtinã recuꝑaſſe ſanitatẽ:nõ leuẽ moleſtiã capio:qͥ oẽ tuũ icõmodũ meũ
vico. Scio tñ neceſſariũ eẽ oẽs qͥ viuũt:nũc validos nũc debiles fieri:nec ſtatꝰ ho
mis firmꝰẽ: nec vlli dat᷑ ppetua rni alacritate. rm itaq; ẽ armare mẽtẽ oẽm
foꝛtũe unpetů: ſcire ⁊ ſanitatẽ ferre ⁊ egritudinẽ̃.Et cũ patit᷑ coꝛpꝰadiumẽta q̃
poſſumilli ↄferre.Qð maxie decet pꝛincpes facẽ er q̊ꝝ vita ſalꝰmultoꝝ pẽdet.

. 1

—

Et ꝙq; nõ dubitẽ tenihil omittere ex neceſfarijs:hoꝛtoꝛ tñ qꝛ amoꝛ ipellit vt cõ/
naleſcetie tue tãto ampliꝰſtudeas Fto gurroaſi in pſonã tus qͥ dirigũt oculos.
qs tua ſoſpitate velis reddẽ ↄſolatos. Int᷑ q̃̊s me letũ efficies qͥ optimã tuãᷓ vali⸗
tudinẽ nõ minus libent᷑ audiã q; ſentio meãa. Aide pᷣter hec quꝗ diligẽtiã fac vt
regia maieſtas de nouitatibꝰitalie reddat᷑ certioꝛ:i q̃re unius ichplaces:
tuo ſtatui tuoq; bonoꝛi admodũ afficiat. Recepi em̃ capla feden int.C. ducẽ me
diolani ac venetos floꝛẽtinos.Eaq; ſereniſſimo dño nr̃o ꝑlegi:q tibi gras agit ex
iſtructiõe bhmõi. Cupide nãq; agnoſai res italas:vt qͥ ſuo tꝑe ſpat iura impij ven
dicare. Cur aũt dux mediolani ad h̊ ↄdeſcẽderit nec ſare poſuʒ nec imaginari qͥ
c58 õ intueor niſi ad becpalã veniãt. Illetn ſapietiſſimꝰ binec pu⸗
tãdqũ eſt ci pꝛudẽtiã abſq; rõę moueri. Aliqͥd latet alios qd eſt illi notũ. Sʒ velit
dꝰvt bñ oia cedãt. Hos h̊ nõ babemꝰ alia noua niſi ꝙ bis diebꝰ magni tractatꝰ
babiti ſũt cũ bobemig qͥ buc venerũt. Res optime abſoluta ẽ:ita vt maieſtas re
via tutoꝛis noie dñs illi regni cenſeat᷑. Suꝑ faci ecclie mittunt᷑ oꝛatoꝛes ad nurẽ
bergã: int qs etiã ſi vn elignn) Etoide deo dãte cũ alijs in feſto ſci marti
ni ꝓximo.Quid ſequet᷑ ſciri adhuc nõ põt:qꝛ varie ſũt volũtates. Ibi tñ aliqͥ co
cluſio reꝑiet᷑ q̃ vtina ſalubꝛis ſit. Regic maieſtati facio ſepe de te metionẽ ſꝑ tibi
ill affectã inuenio. Me nõ expedit vt offerã:q;ꝛ iãdudũ ſum tuꝰ.M)ãdare potes
in oihꝰ parato parere.Cõmẽdo mę tibi ſupplicãs vt me ſepe de occurrẽtibꝰ inſtru
ctũ efficias.Ex wie ina die.xxiiij.Octobꝛis.Anno.M.ccccxliij.

Hoꝛtat᷑ ad pacè bungarie. Epiſtola. clxxxix.
Aſpar ſchlick impialis cãcellariꝰ.S.p.d.Marikombano ſclauonie ⁊ lau
rẽcio palatino hũgarie magniſicis fribꝰ⁊ amicis chariſſimis.Gauiſus ſuʒ
nõ modice vris ex ir̃is mihbi nouiſſime redditis internã illã ⁊ vetuſtã co/
gnouiſſe beniuolẽtiã qᷓ me ꝓſeqͥ ſolebat nõdũ eẽ extincta:ſᷣ potiꝰtpe aucta. Naʒ
id qð ex pꝑte mea ↄtigit ahpobis indies magis ac magafficioꝛ ⁊ ardẽtiſſimi amo-
ris erga vos repedo viciſſitudinẽ ſingulares vᷣtutes vꝛas tantũ amãs quatuʒ de⸗
miroꝛ. Minc certiſſimꝰſuz ſtatũ ⁊ locũ quẽ apud ſereniſſimũ dñm romanoꝝ regẽ
teneo vobis ↄplacẽ ac foꝛe gratiſſimũ.cũ optimoꝝ ſit fratrũ ⁊ amicoꝝ fraternos
optare ⁊ libent videre ſucceſſus. Nec dubitare debẽt magnificẽtie vꝛe meĩ q̃cũq;
ſtatu ad inclyti regni bũgarie pacẽ ⁊ comodũ inuigilare ⁊ oẽ meũ ſtudiũ ad eiꝰvti
litatẽ cõuertere.Haq; cũ diu illo in regno fuerim multaq; bñficia illic ſuſceperim
ingrati viri officiũ foꝛet nõ eẽ ad ipſiꝰ cmoda ſtudioſum:⁊ pᷣcipue cũ regnũ illʒ
pianitatis clipeꝰ ac murꝰaduerſus fidei hoſtes exiſtat.Exqͥ ſicut cũ bñ habʒ: oia

xpᷣianoꝝ regna fructũ ꝑcipiũt:ſic cũ oppꝛimit detr.mẽtũ ↄne eẽ videt᷑. Hoc ⁊ ma
ſeſtas nr̃i regis apte cogſcit:atq; idcirco opam dat:vt diſſenſiocs ⁊ inteſtina bel
la ex regno tollant᷑.Qð maxie poſſit fieri ↄñidit ſi ad dietq illã ꝑ ſuã ſerenitatẽ in
oↄfinibus bũganie aut auſtnie inſtitutã vtriuſq; ꝑtis barones ac pᷣlati cõuenerint
ꝓut ⁊ vocati ſũt ꝑ regiasg lr̃as:q̃ iã erãt expedite ⁊ trãſmiſſe añqᷓ; ego ad regiã cu
nã de domo mea redirẽ. Itaq; de liberationibꝰ illis neqq; interfui.ᷣ cũ rẽ vniuer
ſam intellexi iuſtimim illã ſanctifſimãq; iudicaui. Quid em vtiliꝰqᷣd reck gaue
honeſtiꝰfieri põt q;ᷓ pacẽ int xpᷣiolas ꝓcurare.HNõ latẽt vos q̃t rapine tumuitus
inccgia vaſtitateſq; in hũgaria fiãt pt bc que ꝓcbdoloꝛ oꝛta ẽ de regno diſcoꝛ/
diaã. Dalã ẽ quõ oſpidũ oppiqu ⁊ nobiles nobiles inſurrexerũt: q̊ʒ mõ inimi/
citiarũ gladij craſſent᷑ vbiq;ʒ. Quibꝰinalis obuiaturus rex nr cõnẽtũ indixit.vt
a ſcit ſe ex debito. Romane rege dignitatis oꝛpbanos ac pupillos debẽ ptegere:
⁊ vniuerſoꝝ regnoꝝ padci ⁊ tradqllitati ↄſulere:ſperas ꝑ couetionẽ ea oĩa fieni poſ
ſe ad qᷓ bono aio magnificẽtias vias audio exhoꝛtani vt ꝑſonalit᷑ venire velitis:
vobiſcũq; poteſtis qplurimos pᷣlatos nobileſq; trabere vt tanto illic melius fir
miuſqʒ bũgarie vnio:ꝑfia poſſit vt vnuſqͥᷣſq; in iuſticia ſua manuteneni q̊ plures
dignioꝛeſq; ↄſenſerint. Aos pᷣſertiʒ qͥ vnamecũ ab auo ⁊ pie dñinf̃i res Aaiſhe

⁊ bonoꝛes ⁊ beneficia imẽſa ſuſcepiſtis. Hec em̃ cõuentio eſt ꝑ quã põt regn ſᷣ il/
lud pacari ⁊ ad pꝛiſtinã reduci foꝛtunã. At nõ ſolũ reſiſtere tburcis ſed eos laceſ
ſere queat. Mec ego vobiſcñ ſentio qͥ ipter cõnctũ hinõi turbari paſſagiũ aduer-/
ſus thurcos inchoatũ dicitis. Mã lõge aliter eſt: cũ niſi cuẽtio hec fuiſſet indicta
iaã maximignis arderet in bungaria. Jãq; nõ latrocinia: ſingulareſq; cedes ſed
grauiſſima pᷣlia cñ ſeuiſſimis ſtragibꝰexarſiſſent. Sũt em̃ plurinn gerinanie baro
nes ⁊ pncipes:q̃ vidẽtes ſereniſſimũ rege Ladiſlaũ ꝓpterea qꝛ puellus ⁊ pupillꝰ
⁊ oꝛphanꝰin ſuo iure oſpꝛimi:miſeratiõe cõmoti ⁊ ta amoꝛe iuſticie qᷓ; ſanguinis
inqtate excitati:cũ validiſſimis auxilus hungariã pctere diſpoſuerãt. Silt qʒ
⁊ bobemi d iã in maximo nũero baꝛones ⁊ nobiles ad maieſtatẽ regiã in legatio
ne miſerũt:qᷓ nuc wienne eſt ab illo ꝓpoſito nõ diſſentiũt. Quos oẽs ↄuẽtiõis no
mẽ retinuit ⁊ vſq; in eius exitu retincbit:qꝛ cũ rex romanoꝝ (vt dicitis ⁊ veritas
eſt totiꝰxpianitatis ſit caput:⁊ ad eñ potiſſime ꝑtineat xpſᷣianoꝝ iniurias ꝓpulſa
re:vidẽs ſua maieſtas thurcoꝝ inſolẽtias nõ poſſe cõpeſci:niſi xpᷣiani pꝛiꝰvniti ex
titerint: ad pacẽ vt pᷣdictũ eſt in hũgaria reintegrãdã pᷣdictã cõuentionẽ indixit.
v udicio oĩ qᷓ abſq; ꝑtialitate exiſtũt paſſagio de quo facis mẽtionẽ nõ vtilẽ tm̃ ſj
penitus neceſſariã:cũ nulla potẽtia reſiſtere hoſtibꝰ poſſit niſ munita fuerit vni/
tate. Pulchꝛe ſi q̃dẽ apud criſpũ legimꝰ ↄcoꝛdia pue res creſe cũt:diſcoꝛdia maxie
dilabunt᷑. Aerũ de mantina claſſe ꝑ ſciſſimũ eugeuiũ ꝑanda facitis inctionc. Ego
ita illiꝰmentẽ fuiſſe diſpoſitã ↄcedere poſſuõ:ſᷣ doleo quã modũ executionis non
vidgeo. Claſñis em̃ ſi fieri dz venetijs parãda eſt:v iã inimicicie int eugeniũ ⁊ vene
tos oꝛte fũt: ꝓpter receſſuʒ ex floꝛẽtia factũ. Intantũ vt ꝓhibiti ſint pᷣlati veneto
rũ curiã ſequi.Que res maritimã expeditionẽ ꝓculdubio ꝑturbatura c. Exercitũ
aũt fieni vt ſcribis maximũ in hũgaria cõtra thurcos appꝛime laudo cupioq;ʒ vt fe
licẽ ſoꝛciat᷑ euentũ. Qð ſi fieri ꝑoſſet iteꝝ atq; iterũ vos oꝛo ⁊ obſecrs vt de pace
bungarie pꝛicogitãtes cõuentũ accedatis pᷣdictũlinteſtinas diſcoꝛdias vnacum
alijs qui aderũt ſublaturi, Ad quꝗ rem ⁊ ad paſſagiũ poſtea pagendũ maieſtateʒ
regiã animatã ⁊ me puſillũ paratiſſimũ ſemꝑ habebitis. Datũ in noua ciuitate.

xvij.Rl.decembꝛisAnno. MM.ccccxliij. .
Epiſtola. cxc.

Nooꝛtat᷑ ad reſcribendun. —
chardus valentinꝰſcriptoꝛ aplicus Enee ſiluio amico optimo. S.p.d.
A ãta eſt vis amoꝛis in te mei vt iterũ ad te ſcribere cogar. Qð tñ plibent
Afcio qq;s tu ad me nũqᷓ; ſcripſeris vel meis lis ꝓpulſatus vl tuo nutu mo
tus poſtqᷓ;ᷓ ⁊ ponoꝛe ⁊ dignitate ⁊ emolimẽtis ampliꝰes decoꝛatꝰ.Cui nõ eqdẽ in
uideo: ſ̊ ↄgratuloꝛ potiꝰfelicitati tue. Pꝛecoꝛ aũt ſi aliqñ ꝑ ociũ lʒ ſaltẽtua manu
ad mie ſcribas ne inter nos ꝓbani videat᷑ nr̃a in patria vulgatũ eſt. Remotus

ab oculis remotꝰa coꝛde.Reuerẽdiſſimꝰpꝛiaꝛcha aquilegieñ.q me ſuũ cõm ẽſalẽ
⁊ ſecretariũ fecit hinc bꝛeui eſt receſſurꝰad ſerenitatẽromanoꝛuz regis recta via
pꝛimo:ac deinde in regnũ polonis ac hũgarie ꝓfecturꝰ?:fũcturuſq; ibidẽqʒ legatio
ne ſua. Reqritq; me aut vnaſecũ abeam aut ꝓ quibuſdã ei?ꝰnegocijs mediolanũ
accedã. Quã ꝓfectionẽ arripiã nondũ decretũ eſt.Cũ dñatione eiꝰlibentiꝰ irem

vt in tuũ cõplexñ veniã.Attamẽ vbiuis entiũ fuero tibi penitꝰ deditus ſum. Ex
baſilea.xxj.Aprilis.Anno dñi.M.ccccxlii. · 2
De vtllitate litterar. “” Epiſtola. cxcj.
MRMegoꝛiꝰlollius ſeneñ.S.p.d. Enee ſiluio patrueli ſuo.Hieronymi vetus
agdmodũ ſnia eſt ꝓbatmimia: lr̃arũ inter ceteras hãc eẽ vtilitatẽ vt abſen⸗

tes pñ̃tes faciãt. Pꝛeclare qdẽ. Mã abſentes his loqmur videmꝰ trãſma

nmnos:ammi sur̃i cogitatio ſinevoce: notarũ picturis atq; lin eamẽtis denũciat᷑ ꝗᷓ
certe vtili?ᷣlq; aut humano generi antiquiꝰuõ facile inueſtigari poſſet. Nerũ cũ
binoi viciſſim ꝑfrui poſſum?ꝰ vtilitati aut alter? foꝛtune cõſcij letarent᷑:altero tm̃

—

— — —ʒ—

— — —

Eitis babes te. ſ.x carñ. Sʒ inlt
ſi alternas mutuaſq; exarauerisvt ⁊ tuas du legerẽ te alloqᷓrer:tuiſq; pictas no/

„ 9——7

irũ bui p̃ꝛogatũ pticipẽ. Eſtid qdẽ mivi orñ. Sʒ inlto catſius

Pes l q̊ͥ tantoꝑc obſeruaui ve filiũ tum vt piũ decet.
ebis hactenus.Aale ex ſenis. —1 mG rPrres
nbagcans acerſeans. Epiſtola. Cxcij.
Rãciſcꝰ de picqolpaſſis dei gra ſcẽ mediolaneñ.ecclhie pᷣſul. Oꝛnatiſſiino
viro dño enec ſiluio poete laurcato.S. p.d. Ingenti voluptate ⁊ gaudio

*

eeloquẽtiſſime enea mi in xpᷣi charitate vilectiſſime afficit me epla tua data
Ifeltkirchen nonis decẽbꝛis:anihi reddita idib eiuſdẽ cũ recẽſione veterũ tuʒ ꝓ
moꝛe int nos mutuarũ ſcriptionũ:tũ ipᷣa ſerie cõtentoꝝ.Cũq; ꝓ lepoꝛe ſtili ſerie

sc facultate dicendi ⁊ extimatiõe quã mʒᷣpe 9 0
tua ſcripta ſ legerim:nõ minꝰ auide qᷓ;libent᷑ ẽt vbi foꝛtaſſe nõ qñq; rñderi.Hic

—

de te facimꝰ ꝓqʒ coꝛdiali erga te amoꝛe nro

maxime nũc qñ qdẽ intelligã opante diuĩa gra eo teloci euectũ: vbi ſicut vᷣtute cõ
ſcẽdiſti ita poten ipa vᷣtut via ꝓficẽ plurimũ ad rei publice ecelieq; pacẽ glioſiſſi
moq; pᷣncipi:nõ mõ tuũ vyerũ ⁊ vniuerſoꝝ:ac plurimis tibiq; ipᷣi ⁊ honoꝝ tuo co

☛

—

ferre nõ modicũ. Atqʒ qm te nouimꝰ tuũq; igeniũ deſideriũq;: nõ te ſupuacuo ex
doꝛtamur ac ꝓ iſta trãſlatiõe tua ⁊ ai diſpone ↄgratulamur. Iteꝝ atq; iteꝝ colleł

tem̃ tibi cui ↄceſſu

ʒycex loco ⁊ officij dignitate vt te valeas demõſtrare: ſi quasda

bis oꝑaʒ fidelit᷑ ⁊ pꝛudẽt ſpoexpeto ⁊ expecto. Aio ei rne diſpoſito ⁊ diligẽt ad
bona vadẽti oĩa ꝓſpe cedunt. Juſta nqqʒ deſideria diuia ſo pietas comitat. Age
itaq; ⁊ ꝑſeuera felicit᷑ vt magno cepiſti pncipio.Exerce ad pietatẽ q̃ jm aꝑlin ad

oia vtil ꝓmiſſionẽ bʒ vite ꝗᷓ nũc ẽ ⁊ future:vt aſſeqn

.

Slaureã verã.ſ. coꝛonã iuſti/

cie eternitatꝭ. Sicas ⁊ cũ aplo ad feſtũ:Hõ inſanio optimeeſte ſ̃ vitat᷑ ⁊ ſobꝛie

taj vba eloq̃r. Ad

q̃ maximũ incitamẽtũ tibi ⁊ hõi xpᷣiano ⁊ lrato coꝛona laurea

quãꝗ aſſũpſiſti vły accepiſti.Ego vᷣo deinceps crebꝛioꝛes exꝑecto lrag tuas reꝝ iucli
ces tuiq; ſucceſſus:neq; tardus ero i reddẽdo meas:vũmò intelliga ad te poſſe de
ferri. Hac em̃ ad fortunã ſcribo:iõq;ʒ tardiꝰq; debuerã. Mõ facile em̃ ꝓducũt᷑ in·
certa ⁊ foꝛtaſſis etiã mito ſeriꝰad te ꝑueniũt:lʒ varijs ⁊ mitiplicat lſis enitamur

vt vel ſaltẽ hmõi reſcriptionũ nr̃aruʒ quicqᷓ; reddat᷑ qñq; tibi. Ma ſicut ambigui

tas fruſtrandi lab

oꝛis regdit boĩem pigrioꝛẽ ſta ꝑ diligentiꝗ ſuꝑet᷑ neceſſe ſit. Et

qdẽ libent᷑ ſcribo ⁊ ſcriptitabo intelligẽs ⁊ ↄſiderãs tũ ex epła tua tũ ex alijs cõgi
tionẽ dotis tã nature

vtuſᷣ ⁊ ſacratiimã auguſtiſſimãq; intentionẽ ceſaris nri

põtis qͥ velut nouũ qddã ſyqus emicuit:hac tẽpeſtate neceſſariũ vt ſperei?: ve
lut auguſtꝰilli ſuo ſeculo pacè reddidit ⁊ fůdauit:ſic iſtulſuo.Ego eidẽ ita im iſua
deo no incerta ſpei rõne. Eſt em̃vt in pꝛimis audio pᷣnceꝑs iſte catholicꝰ⁊ piꝰ eta
tefloꝛida: quã ſapia guitas ⁊ vite itegritas comitant᷑. Cani ſüt em̃ ſenſus hois
etas ſenectut vita ĩmaculata. Coꝛpꝑe ſtrẽnuꝰvegetuſq;ʒ ⁊ robuſtꝰ aptꝰ ⁊ patiẽsad

—

Iaboꝛes:foꝛt ↄſtãſqʒ ai ſobꝛietaſi enltoꝛ pᷣcipuꝰ.Cũ vt ſcribit᷑ i ſapia ſobꝛietatẽ em̃

woecẽ pꝛudẽtiã ⁊ iu

iciã ⁊ vᷣtutẽ abꝛ vti i nihil i vita heibꝰ.Attẽde qꝛ pᷣmittit ſo

bꝛietatẽ qᷓ buic pᷣncipi maxie inſita ẽ:cetere ſᷣnexe ſũt pᷣtutes.Et catho inqebatñn

legiſſe ſe neqʒ vidi

ehoĩez ſobꝛiũ iuadẽtẽ rẽpublicã pᷣter ceſarẽ.Audio ⁊ bůeno

ſtrũ pᷣncipẽ oppuãtiſſimũ ac ꝑciſſimũ ita eẽ tpis ⁊ vtilẽ locatoꝛc᷑:vt ne qᷣdẽ pnctũ
terat qd potiſſime pat ſobꝛietas.Eſtqʒ mẽoꝛ ſapiẽtꝭ. Mihil em̃ pᷣcioſiꝰtpe qd nec
auro nec vlla potẽtia redimi põt elapiuzʒ. Soluſqʒ ſapſẽs eo ſcit vti ⁊i ſuã redigẽ
ptãtẽ ⁊ efficẽ q̃cũqʒ mag.ẽt atq; ẽt cũ vulgo ſeu indoci ocioſus appet.Eſt pᷣterea
liberałiuxta exigẽtiã reꝝ ⁊ tm ⁊ ↄñter ꝓmiſſoꝝ ſuoꝝ tũ i re dapſili tũ ceten ⁊ ob
ſeruãtiſſimꝰ ⁊ vtilis diſpẽſatoꝛ:qd vtrũq; reqrit Fapuei pᷣncipe. Ha bñ fcta ma

le locata cicerone pbãte malefacta arbitrat enni dé. n. vi
boitolerabilibꝰſbᷣditos toꝛq̃re:qᷓ; effuſiõe ſplẽdeas ſꝑgas ⁊ diſſipes ni

Quid ẽ.n.violari pᷣdari oneri

„7

ſi glien i ma

lis: ⁊ roboaʒ filij ⁊ regis ſucceſſoꝛis ſalomois moꝛe pares ipᷣe tui ruinã. Mendax
vo omnis cũ impꝛobet᷑ vt ſcribit᷑ erecrabilioꝛ multo pꝛinceps. Juſti ⁊ magnatũ
⁊ pꝛincipis eſt verbũ tenere ſuũ vt ſcriptũ eſt. Verbũ regis verbum vᷣitatis ſub⸗

r ij

pẽſare ne cogat inijcere manꝰ i aliena qd ſp euitauit traianꝰceſar ille auguſtiſſimꝰ
atq; pijſſim?ꝰ gratiſq; ſuire in ꝛios vt facile gloꝛioſus apud alienos efficiat᷑. In
malis ſeſeq; ſil ↄdẽnet deo ⁊ mũdo mag insloꝛiꝰ⁊ impotẽs ad oia factꝰ. Impoſ⸗
ſibile nã q; ẽ vt inqt Areſtoteles i ethicł aut certe nõ facile:pᷣdara ab eo agi cui de/
ſunt facultates. Hec dubiũ qn niagno ſint adiumẽto diuitie in gerẽdis grauibꝰei
qͥ liberalit᷑ ⁊ ꝓbe ſciuerit vti:ſuiſq; locis ⁊ tpibꝰ exide diſpẽſare. Quinimo ſecus
ab oi conatu ⁊ gloꝛia inchoatoꝝ coget᷑ cũ ignominia reſilere. OQð ſiqdẽ pꝛudẽs ⁊
magnanimꝰnf ccſar euitabit vt peſtẽ tꝗ ꝗpꝛio ↄſilio q; ſuoꝝ:qbꝰvt audio coĩſter ⁊
eccliaſticoꝝ ⁊ ſeculaniũ excellẽtiu iſignin ⁊ lratoꝝ q̊s venerat᷑ ⁊ lateri ↄgregat ſuo
iuxta moꝛẽ ceſarũ ⁊ prioꝝ pᷣncipũ pᷣdeceſſoꝝ ſuoꝝ:ne ſibi obijciat᷑ euãgelicũ illð.
Ecce hõ qͥ cepit edificare ⁊ nõ potuit ↄſũmare:cũ ſit ie ꝓuidẽtiſũmꝰ atq; oꝛdina
tiſſimꝰin vita ⁊ ij oibꝰgeſtis ſuis.Que cũ ita ſint ſuauiſſime mi enea:ceſarq; opibꝰ
habũdat potẽtiaqʒ nũero hoiuʒ ⁊ copia gentiũ:etaſq; pꝛudẽtia ⁊ magnanimitas
Queniat:q pᷣcipua ſũt ad res arduas capeſcẽdas.ↄditioq; tpᷣuʒ ⁊ plima ſe offerãt
ꝗ ſuffragent᷑:nõ dubito ſi voluerit dũmõ duret ſuꝑſtes iuxta dies nature futuruʒ
i ptãte ſua vt pacẽ det eccſie:⁊ cõponat nõ mõ pᷣncipatꝰ⁊ oẽm ꝓplin xpᷣianũ ſᷣ ⁊vni
uerſuʒ oꝛbẽ ad vnicã verã fidẽ xpᷣianã ⁊ ſancta deducat ecchiaʒ ad altiſſimi dei gio
riã ⁊ honoꝛẽ ſublimitationẽq; troni ſui cũ laude ꝑpetua ⁊ et᷑na ſalute.Qð vt die
bus nf̃is ↄſpicẽ valeamꝰpietas diuia ↄcedat.Sicq; culmẽ diuine maięſtat᷑ exboꝛ
tare noie meo ⁊ me nuniũ cõmẽdatũ fac ſue clemẽtie:deuotiſſimũ Ddẽ ſᷣuulũ vir
tutũ ſuarũ ⁊ effice tãte:tãqʒ ſcẽ ſpei auidiſſimũ expectatoꝛẽ. ꝛeterea de re tua cũ
ſereniſſimo ac doctiſſimo uͤfoꝛt⸗ nr̃o ſecretario ducali:verbũ habuit nicola?tuꝰ
nrq;. Cõuenies eũ domi qͥ ſubſequent᷑ nobiſcũ fuit. Agitauimuſq; qᷓ eẽt inceddũ
via: ꝓ honeſti tui deſiderij ↄplemẽto:qͥ ita ſe pmptũ vt ire ꝓpꝛia offert.teideq;
arbitramur ſilq; arbitrati ſumꝰvt lr̃as ceſan ꝗs ei ꝓponis ipetres ad illuſtrifimũ
pncipẽ nr̃jm nec tua ↄfectas manu nec ſcriptiõe nraꝝ:⁊ mittẽ ſtudeas ad manus
ipᷣiꝰgũfoꝛti q ↄmodiꝰmãm ingrediat᷑. Meq; vel nicolauʒ ↄmonefacito cuʒ lr̃as
ipas deden ꝙ ſolicitatiõe nõ deſit nec diligẽtia. Ea em̃ ẽ q̃ adẽpta ꝑrara impetra/
ri queũt.Libꝛũ demũ tuũ dyalogoꝝ habuimꝰ⁊ penes nos ↄſeruamꝰ. e rebꝰ ita
lie accipe:q̃ ad pñs ſic ſe hñt:romanꝰpõtifex nõ obſtãtibꝰpublic edict ſeu enũcia
tionibꝰoſcripi de trꝗſlatiõe ad vꝛbẽ ro manã q̃ debuit eſſe ſeptima Januarij ꝓxie
lapſi:etiã floꝛẽtie ſedet:nec motui ſuo ſile videt᷑ qͥcq;. Rex aragonũ victoꝛi regno
neapolitano copias ↄgregat tã eàͥtes q; ꝑedeſtres: lõgo vt dꝛ nuero vigiti miliũ
eqͥrũ ⁊ peditũ iĩ opia yc⸗ ⁊ h̊ illuſtriſimꝰpnceps nr̃ etiã pꝰvictoꝛiã pcuſſerãt in⸗/
uicẽ fedꝰſeu potiꝰrenouarũt.Et manẽt veneti iuxta ↄſueta mgr̃i militie: reliqͥ vt
pꝛiꝰtã iuxta inſubꝛiã ſeu ꝑ lõgobardiã qᷓ; ꝑ picenũ ⁊ tuſciã. Duo tñ militie pꝛinci
pes abſũt vt diu ex patria iſta adinuicẽ cũctãtes ſeu male ↄcoꝛdes apud picenũ ⁊
oen ꝑuſinã ꝓxio vere detegent᷑ ea qꝗᷓ ꝓducere ↄſueuit.Dũ apð nos interiʒ bel/
a ceſſant.⁊ patria iſta italie flos reſpirat:ciuitas tua qͥeſcit.Reuerẽdiſſimꝰ cardi
nał placẽtinꝰvl moꝛtẽ obijt vłꝓpe febꝛibꝰ ⁊ etate decrepita coꝛꝛept apð caſtellio
nẽ ſuũ deſigeratũ imo heri vt oꝛdinatũ xpᷣianũ decet obdoꝛmiuit i dño.Aale felix
in dño amãtiſſime in xpᷣo fili. Oatũ mediolani.iiij.febꝛuari. M.cccexlij.

Detit reſcribere litters. Ep iſtola. cx ih.
. Obãanes de bogonia cardinalis ſci calixti.S.p.d.Enee ſiluio viro clariſſi/
mo.Trinas ſupioꝛibꝰdiebꝰ tũ ad nos tũ ad dilectũ nrjm iobannẽ peregal
fmfiũ vidimꝰr̃as tuas:q̃ nobis put ſꝑ ↄſueuerũt ſcripta tua gratiſſime fuert:
⁊rei quã dirigi felicit᷑ vterq; nr̃m exoptat nõ parũ ꝓficue.Quare ꝗꝓpter diligẽtiã
atq; vtutẽ tuãſſumoꝑe cõmẽdates:pᷣcoꝛdiales tibi agimꝰgꝗras qui ſpꝑ vt ↄſueuiſti
memoꝛ es nr̃i. Nec diſtatia locoꝝ aut vllis oceupationibꝰſen laboꝛibꝰaſcriben/
do retrahere aſſidue intimare ꝓcuras qð ad rẽ ↄducere poſſit de qua nũc agit᷑.

ditos regere ↄfouere ac tueri velut bonzpokerfauillas weceſgaleze eo oꝛdine dii
E

2

—— ——M

—— —— —.—

—=— = — — — —--—

e e — N— —

— SSS — —
—

f.

—

AZiã darimnmũ de illa quã in te eẽ nũq; dubitauimꝰſide capimꝰexꝑimẽtũ. Roga/⸗

muſq; vt quẽadmodũ cepiſti ita in poſterũ agere ꝑgas. HNeq; te retrabat ab aſfũ/
pto oꝑe multitudo ĩmẽſa laboꝝ qͥs ſubire indięs ⁊ pati te oꝑtet:qm̃ ad h̊ oẽs na-
ti ſumꝰ:⁊ eoꝝ pᷣcipue vᷣtus extollit᷑ qͥ pectoꝛe firmo pſiſtunt. Sed ne int᷑ maxias
occupatioes tuas nos h eẽ ocioſos exiſtimies mittimꝰeũ pñtibꝰgloſa aurelianeñ.
q̃ cõi ꝓuerbio dicit textui ad rñſionẽ eugenij datã regijsoꝛatoꝛibꝰ atq; alijs per
nos editã qᷓ iudicio nr̃o nõ modicũ ad rẽ facit.⁊ ꝑ quã einulis rñdere ꝑteſq; nr̃as
tueri ac als ꝓut expediẽs fuerit te iuuare poteris:publicãdo ⁊ cõicãdo eã ſicut vi
debit᷑.Alia hic occurrẽtia ꝓnũc reticẽda cẽſemꝰ: cũ nudiuſqrtꝰ ex medijs vt ita
loqmur rebꝰad te acceſſerit reuerẽdiſſimꝰcardinalis adlegien.ꝑ illas ꝑtes legatꝰ
de latere:⁊ cũ eo plures de his oibꝰinfoꝛmatiſſimi. Ex qͥ Nintelligere poteris qͥd
dbnnos agat᷑ q due de rebꝰſperanduʒ ſit. Aale feliciter. Ex baſilea. Inno.M)⸗.
Excuſat ſe ꝙ nõ ſcribat. , . Epiſtola. cxciiij.
Enceſiaꝰbohbemꝰ Johi can onico wpꝛatiflauien. amico ꝑcaro.S. pꝓ.d. De⸗
bes veniã dare occupatiõibꝰmeis ſi ad te vt cupis ⁊ ego optarẽ ñ ſeꝑe ſcri

— ☛ 2 „

bo:vix em̃ ſpaciũ ſõni cibiq; ſumẽdi habeo. Ita me ſupmꝰcãcellariꝰfatiga

tũ reddit. Int᷑ oẽs tñ laboꝛcs ſuʒ mẽoꝛ ſꝑ tui:nec vnqꝙᷓ ex coꝛde recedis meo.Et ſi

poſſem ĩ aliq̃ tibi ꝓdeſſe anbabꝰinanibꝰfacerẽ:nouitates aũt ⁊ iſta leuiaſſcribere
nec ociũ habeo nec curo.Si qͥd eẽt qð te vellẽ mei cã facẽ:ſtatiʒ rebꝛomiſſis alis
tibi ſignificare. Idẽ ⁊ facere te vellẽ erga me.Sʒ ſumere calamũ gtis cũ tota die
inuitis ſit in manibꝰnõ vidęo cur me debeas adhoꝛtari:nectñ hac vice retrogra/
dus tibi ſim hec dłe nouo adte deducã:bohemos.ſ.cũ maieſtate regia diuerſos ha
buiſſe tractatꝰtãdẽq; cõueniſſe vt i feſto ſci michaelis alia h̊ teneat ↄuẽtio cũ eis
vt res oẽs ꝑficiant᷑ qꝛ vt ſpes ẽ oĩa bñ terminabunt᷑: Oꝛatoꝛes regis polonie hic
ſũt ⁊ cũ is arainalis ſei ugel: Jachcractari de reb?bungarie hic debz. Uale ex
wienna. Anno.dũi. M.ccccxliꝗ. LPAI W r„
Excuſatoꝛia taciturnitatis. . Epiſtola. cxcv.
Icolaꝰamidanꝰ.S.p.d.enee ſiluio poete pᷣſtati ⁊ amico ſingulari.Credo
te vehement᷑ admirari enea dulciſſime ꝙ poſtqꝙᷓ; iſtinc abijſti lfſaꝝ mearũ
mnmnnibil ſuſcepis:pᷣſertiõ cũ ⁊ ego antea pollicitꝰ ſepe fuerim me crebꝛo ad te
ſcripturũ de his q̃ apud nos indies agerent᷑.⁊ tu iã pᷣde vnas admelr̃as cederis
Ego qm̃ reuerẽdiſſimꝰcardinalis ſci laurẽcij in damaſco ad ſereniſſimos romano
rũ ⁊ polonie reges legatꝰp haãc ſacrꝗ ſynodũ deſtinatꝰcraſtino mane a nobis ẽ re
ceſſurus ⁊ vna ſecũ laurẽciꝰnr̃ cui pñtes cõmiſi. Jãq; maxima ꝑs noctis effluxit
nõ poſſuzʒ excuſatiões meas ⁊ ſilentij cãs ad te ſcribere:pᷣcipue cũ multarũ rerum
plenꝰ ſuʒ ꝗs ꝑ l̃as tecũ cõicare libent vellẽ.Sʒ qꝛ ꝓbibẽte anguſtis tꝑis id efice
re vllo mõ nõ poſſuʒ:malo hoc modicũ tpis qð mihi ſuꝑeſt i alijs ſcribẽdi qᷓ; i ex⸗
cuſatiõe mea ↄſumere.Scio em̃ ꝙ tu oĩbꝰin rebꝰsgrauiſſimo ſꝑ iudicio vſus es:ſi
lentiũ meũ in bonã ꝑtẽ accipias.Qð ſi foꝛſitan ⁊ culpabilẽ ⁊ punitiõe aliqᷓ me di/
gnũ iudicaueris parat?ꝰiaʒ ⁊ ꝓmptus ſuʒ coꝛectionẽ tuã oẽm ſubijre. Quã etſi
aſperrimã aio tuo foꝛſitã ↄcepturꝰſis:eꝗ vnica pegalli interceſſõe leniri poſſe cõ
fido. Quare nõ ẽ qð ſerenitatẽ tuã multũ foꝛmidem:qñ qͥdẽ certiſſimꝰ ſum arma
datneib⸗ ſupare te facillime poſſim accipe igit᷑ ex muldbec pauca. Aale ex
aſilea. M.ccccxliij. ä
Coõmendat cauſaʒ friſingeñ.eccleſie. . Epiſtola. CX. Cvj.
mMHMſeas ſiluiꝰ.S. p.dicit. Reuerẽdiſſimo ĩ xpᷣo pꝛi ⁊ dño colẽdiſſimo Ludo
uico cardinali arelateñ. Recepi nuꝑ F̃as tuas admodũ longas: ⁊ cuʒ his
fuerũt caplła pacis ⁊ lige inter eugeniũ ⁊ regẽ õ ate. Poſt bec
ſignificabas receſſuʒ illoꝝ cardinaliũ ex baſilea q̊s abijſſe iuitos aſſeruiſti.Cupie
baſq; vt oia maieſtati regie reſerarẽ. Sʒ iꝗ oia ex italia erãt ſibinota:nec latet r
g nrᷣm pleroſq; pᷣncipes eẽ:q̊ͥ mag ſua arũt q illa q ſũt ihu xpᷣi:nõnulli tñ mirãt
r fiz

iu quoꝝ nutnero meipſus poho:qſñ galliciqͥ Er regimẽ ſicilie ptẽ alterã ſeque

bant᷑.nunc illa ꝑdita in pꝛiſtina ſnia ꝑſeuerãt.Cũ dici ſolet effectũ tolli ceſſante cꝗ
ſenſiſſemꝰnos gallicoꝝ mẽtẽ ſiiohes oſſenburgeñ.lrᷣas in frãciã deferẽdas diligẽ
ter miſiſſet. Sʒ timeo ne fuerit piger in republica qͥ ſolet in pᷣuata diligẽtiſſimꝰ eẽ
Scripꝑſit nuꝑ ſerenitas ceſarea ſacro ↄcilio in fauoꝛeʒ benrici viri optimi ⁊ lati:
vt eũ friſingeñ.ecclie pᷣficeret eᷣm.Exiſtimaui tatũ pᷣncipẽ exauditũ iri pᷣter ſpes
accidit vt pꝛeces eius reiecte fuerint. Interim electꝰ ẽ ꝑ capitulũ ſiue iure ſiue in/
iuria cardinalis ſci martini. IJs recurſuzʒ ad vos hẽbit ↄſirmatiõis cã: rurſus ſcri
bit caſareũ culmẽ vt ſuꝑſedere veliij ↄfirmationẽq; differat.Ego itidẽ ſuadeo ⁊ p/
coꝛ itidẽ ppter bonũ ſacri ↄcilij.ne ſpnatis bãc petitionẽ ſicuti pꝛimã:debetis eniz
hũc tãtũ pꝛincipẽ ad quẽ ceteri oẽs oculos dirigũt:quiq; nec muneribꝰ nec pᷣcibꝰ
ad aliqua iniuſticiã mouet᷑:vobis ⁊ ↄcilio fauoꝛabilẽ facere. He irritãtes ſuã cle
mẽtiã coga᷑ cũ iter flectere. Scis pᷣterita quãtũ apud eũ poſſit nagnific caſpar
cãcellatiꝰ qͥ ſi vobis fauerit:nibil eſt ꝙ alios timere habeat.Allicite igit᷑ bũc virũ
⁊ bñficijs deuincite:maxime hoc tꝑe qñ cõuẽtus nurẽbergeñ.inſtat ᷓ ꝑ totã xpᷣia
nitatẽ eſt vulgatꝰ:qñ ⁊ carnaial ⁊ alij inſtant vt rex ſeꝓ altera ꝑte dedaret.Et car
dinalis ſci angeli apud bungariã ꝓ viribꝰdũñm ſuũ tuet᷑: qũ eugeniꝰ nec ↄgrega/
ri aliud cõcilin nec fieri dedlarationẽ vult niſi ꝓ ſe fiat:nec em̃ ambigo qͥn rex ara-/
gonũ alit rñdiſſet in factis ecclie niſi ꝑ ipſuʒ fuiſſet ꝑturbatꝰ. Vndebit in bꝛeui cõ
uentũ fieri ad quẽ ſi rex nõ iuerit ꝓut timet᷑ ſaltẽ mittet plenũ mãdatũ ſicut eius
ir̃e in oꝛbẽ miſſe decantt.Etſi vota veniẽtiũ ↄſonauerint ad cõgregationẽ indu/
bitati ↄcilij ꝓcedet᷑. Id ſi neqat obtineri:declaratio fiet quã deꝰẽbonã det. Sʒ ad
hoc oꝑtet nos pᷣncipẽ hũcaffectũ bꝛe:eiꝰpᷣces exaudire ⁊ ſeruitores ſuos ꝓmoue
re. Maxieq; vob ẽ opꝰcqcellarij votis annuere:vt eiꝰfrat᷑ obtineat ecchiaz friſin
gSeñ.nã ſi ↄfirmatio cardiualisnõ maturet᷑: aderũt vie qᷓ vr̃am ꝑtẽ iuuabũt plu/

rime:⁊ vos poſtea ĩ ↄuẽtu nurẽbergeñ.maioꝛẽ fauoꝛẽ bẽbit᷑. Et pᷣſertim ſi eolſni⸗/
ſerit oꝛatoꝛes q ptãtem hẽant regie maieſtati ↄplacerenõ aũt vᷣba vare ꝗᷓ vetrẽ

nõ iplẽt. Qð aũt ſuades vt facta ecclie regi cõmẽdẽ:ego nõ ſuʒ tãti. In eo tñ gau
deo ꝙ buc pᷣncipẽ religioſuz video ⁊ nulliꝰmali auidũ.lectoꝛes eẽnt ĩ hãc rẽ hoꝛ
r lde ſiet fond ungie5 eneas ᷣ Venan usẽ ⁊ cuiꝰvᷣba in fumum
rãſeàât. Aale ⁊ me vt ſoles int᷑ vuitoꝛes ama.Ex gret,z. EPi ecrevi.
. Sintobas ſuas in cauſa friſingeñ.eccie. Epi. cxcvij.
ARMRMRãciſcꝰqdratiꝰ?aduocatꝰ ↄſiſtoꝛialis Enee ſiluio.S.p.d.Recepi mi enea
iras tuas lõgo tꝑe expectatas qbꝰ plectis ex eaꝝ pᷣncipio pcepi nil aliò ni
ſi te credere me falſa ꝑſuaſione vſus.verſuciſq; vacare.Ha mi enea ſi cete
xos verſutos aſpellas qͥ cũ veritate nitunt᷑ vᷣſutus ero ⁊ in bac ꝑtẽ vᷣſuciasraxi
In pñtiarũ aũt cũ ⁊ vatu nũero aggregatꝰ ſis nõ vᷣſucias ſ delie ſciam mecaptaſ

ſe excogitare debes:q̃ſiui ego illa ipa poemata q̃ mime reꝑire qui. Credo ↄeliam

oĩa traxiſſe qᷓ vt pꝛimũ affuerit lyrã reaſſumã tuãcd; gloꝛia lauree ĩmoꝛtalẽ reddã
Ceten mi enealzʒz tua epla in cã quã noſti nibil lucri aſſereret:ego tñ qpꝛimũ vidi
ſras regis ſereniſſimi a nemine pmotas:expeditionẽq; rei ꝓ cardinali futurã:ac
tres ſacras diſputatioẽs ꝓ eo in vnũ ↄcurriſſe ꝓ ſereniſſimo rege memetiʒ irre-
qſitꝰ oppoſui camqʒ ſic poꝛaui vt ibi effectũ ſit:vt expeditio qᷓ celeris credebat᷑ re
tardationẽ ſoꝛtiret᷑ indies ⁊ p? factũ totalr h ipedimẽtũ ẽ vſq; ad aduẽtũ ſfarum
ↄfirmatiõis facte ꝑ metropoliticũ.Si rõnes aſſignate ĩ l̃is reg vere ſũt:electio ⁊
ↄfirmatio nibii opitulãt᷑ oia ruũt.Quã rẽ copioſñꝰ⁊ ſerioſiꝰſcribo caſpari cnego
ciũ agit᷑. Idcirco mi enea etſi in dicta cã nullũ lucrũ ẽ:tñ reſtiti ſine lucro qꝛ non
oĩa lucrũ petũt.Sʒ illð vetꝰ ꝓuerbiũ te mibi excuſatũ reddit:neptunũ nayades
petũt in futurũ.Sis mẽoꝛ tui frãciſci qͥ te ad animã diligit. Deũ teſtoꝛ q;pꝛimuʒ
ingeniũ reaſſumã:tibi inſultũ dabo.ſecõmiſſu ̊ me velim regie maieſtati ſere/

niſſime cuime vt romanũ indies offer ⁊ ſtrẽnuo mil ti caſpari cui ad plenũ ſcripſi
ecnõ eximio artiũ medicine toctoꝛi iacobo ceſareo medico:vale ⁊ ine ama vt jo

i c——

f—

EE — = t S S= + BN — 22 EeSee

4

non
des
mu;

e

noſi

ℳ

re exiſtimẽ: apud eũ in .
⁊ intelligã.Scripſiſſem ad te crebri

les. Ex baſilea. Anno. M. ccccxliij. Ytiſ PPrißs
Cõmemoꝛat opꝑas ſuas ⁊ italas nouitates. Epiſtola. cxcviij.
L Arianꝰſoʒimꝰ Enee ſiluio.S.p.d.Olim nullas ad te dedilr̃das qꝛ nec itel/
lexi aliquẽ de te recta via veniete.Luas tñ ex gregoꝛio frequẽtes ſalutatio
nes accepi a quo etiã intellexi felices ſucceſſus tuos q̊ͥ mibi gratiſſimi ⁊ io
cũñdiſſimi extitere:felicioꝛeſq; milies expecto.Ceterũ hic ludouicus qui ſereniſſi-
mũ imꝑatoꝛẽ accedit:tui ↄgnitionẽ aſſeruit haberę:quare q̃dã tibi exponẽda cũ
eo cõtuli.Lu igit᷑ fidẽ adbibebis:meiq; amoꝛe ⁊ cõteplatione ſi illi officioſus eẽ
potes id agas exoꝛo.Ego iſto anno lecture renũciaui:qm̃ aliquãdo viuere nõ ſꝑp
degere inſtitui:ti vᷣo cogitabis ⁊ operã dabis his q̃ ab iſto ludouico mei ex partę
erunt expoſita. Poſt tui vltimuz diſceſſum tres filij maſculi mihi nati ſunt. Ex qͥ
bus duos habeo ⁊ indies alium expecto. Suꝑ decretalibus cõmẽtarios edidi:⁊

.xxiiij. tractatus cõpoſui:⁊ nouiſſime opuſculuʒ de ſoꝛtibꝰad reuerẽdiſſimũ caxr

dinalẽ nicenũ trãſiniſi q̃ oĩa ſi tẽpus ↄceſſum fuiſſet ad te dediſſem:vᷣ dabo qᷓ;pꝛi/
mum potero. Poſtremo nil aliud ſuꝑeſt niſi vt valeas ⁊ noſtri memoꝛ exiſtas:no
ueris clariſſimuzʒ regẽ aragonuʒ ⁊ victoꝛioſiſſimũ ducẽ nicolaũ ꝑicininuʒ ꝓ ſacra
tiſſimo dño nr̃o eugenio totã marchiã ⁊ ꝓatrimoniũ recuꝑaſſe.firmo atq; eſcuio
dũtaxat exceptis:ptẽq; romaãdiole:plures enim ab co cõductoꝛes defecerunt ex
bis quos fideliſſimos arbitrabat᷑:ſanctiſſimus dñs noſter.xvj.kl.octobꝛis hinc

iocundiſſimꝰ? ⁊ letiſſimnꝰ abijt:eritq; rome infra paucos dies.Aale ex ſenis.

Exbhoꝛtat᷑ ad reſpõſum reſcribenduʒ. Epiſtola. cx C(Ix.

Dam de mu lin anglicꝰ aplice ſedis ꝓthonotariꝰ Enee ſiluio poete.S.p.
d. Amãtiſime ſocie modico ſꝗ ſuꝑioꝛitꝑe delatas ad mepᷣſentiũ ꝑ latoꝛẽ
dulciſſimas eplas tuas libẽtiſſime recepi:eaꝝq; extigẽtiã ꝓ virili mea ſuʒ

ſfecutꝰ.ita ꝙ; regia celſitudo impñtiaꝝ bñ indinata ẽ:habitoq; auiſamẽto ſui ma/

gni ↄcilij:id plene ſpero fiet de qͥ aim tuꝰↄtẽtꝰerit.Aperui mẽtẽ meã latoꝛi huiꝰ:

cuiꝰ guitas ⁊ induſtria plenã vedicãt adhiberi ſibi fidẽ:quã mei ex ꝑte ſibiq̃ſo da
re velis ⁊ noie meo ab eo dignant᷑ recige burſulã ꝓuulã quam tibi mittit de manu

ſua laboꝛatã vᷣgo nobilis neptis mea.Optime mi enea ſignificare qſo dignen mi
hi adę tuo:ſi qd i anglia tibi gratũ fiendu erit ⁊ añ oia accõmoda mihi ſepe eplas
tuas q́s potero ad tui memoꝛiꝗ in ↄſpectu pᷣncipis oſtẽdere qm̃ tali adiutoꝛio di
gue ſunt. Rogo ⁊ iteꝝ rogo mihi ſepe ſcribe ⁊ vale felix optime ⁊ antiqᷓ ſose. Ex
odonijs.Anno dñi.M).cccc.xlij. üa—ͤgℳußf iſto CC
Algit gras ꝓ cõſiliariatu. —;]R 2 Ke⸗e
Artholomeꝰep̃ᷣs conctanus.S.pꝓ.d.Enee ſiluio ſeneñ.poete clariſimo ⁊
amico pᷣſtãti. Dulce mibi admodũ ⁊ ſuaue ẽ vir clariſſime ꝙ valeas dum
inõ recte velegeige te apud tuũ ceſarẽ bonoꝛe pꝛimũ ⁊ cõmodis nõ care-
ies te ob ingetes vtutes tuas ⁊ doctrinã magnipẽdi ſciã
5 V te crebriꝰ niſi ꝓuolut? viſitationi ep̃atꝰgebeneñ.quaʒ
ob grauẽ meã penuriã vt viuerẽ ſumpſi inuitꝰ.Cñ em̃ vt ſolet viſitatoꝛes ipſoin
exercitio ꝑ eã dyoceſim curerẽ diſcolus:nõ potui nec crebꝛiꝰnec plus ſcribere ad

te cui in ſcribẽdo ac oibꝰferme more ferreo ſtringoꝛ. Scias itaq; me valere cũ oĩ
tfamilia q;q; miſere: ſuſcepiſſeq; ociliariatus regij ad q́s ta tqtopꝑe laboꝛaſti: mihi
ddẽ caras ⁊ gtas ⁊ inter res alteras carioꝛes.Et ea ꝓpter ceſari tuo pꝛimũ qͥ tãta

in me humanitate vſus eſt:tibiq; ac iacobo qͥ ⁊ initiu ⁊ incepte rei finem pbuiſti

ago gras indefeſſas:nõ recuſans ſi mõ poſſiʒ vꝛis:honoꝛi ⁊ comodo pᷣbere vices

NReſtat aliu d vt cõi rei nre tractãde nũc admotis calcaribꝰ totis viribus te exhi/

4

beas in mediũ ꝓ veritate neminẽ extimeſces. Potes em̃ nunc q̊ gratuloꝛ rei nre

apprime fauẽ: ⁊ vales ad ceſarẽ ⁊ oẽs ſuos. Idcirco tãqᷓ; foꝛt athleta ac cert atoꝛi
mediũ cãpũ occurras:⁊ vt res ſucceſſerit me certũ reddas.Etſi vt gliſcimꝰſucceſ⸗/
ſerit apò regẽ ⁊ ſuos rẽ mes q tua ẽ ſinglari affectu ↄmẽdata ſuſcipiesvt ſic videõ
te alteꝝ eẽ ire mea quẽadmoqũ. ⁊i tuis agerẽ idefeſus.Aale ⁊ me ama vt ceꝑas
r iiij

„
1

licet doute zinſt es eratitican tuo humaniſſimo ceſari.Ex gebennis tercia die
octobꝛis.nno. M.cccexlifj. .
Refert quõ ab imis ad altioꝛa ↄſcendit. ⸗ iſtola. c C.
Meas dei gra ep̃ᷣs ſenẽſis dño petro noxetano eqͥti ⁊ comiti palatino ami
co ſingulari.S.p.d. PDupugerit coꝛ meũ lir̃e tue q̊s nudiuſqrt? ex oꝛatoꝛe
floꝛẽtino accepꝑi lacrimaſq; meis ex oculis nõ paucas excuſſerũt. Mã ⁊ tri
ſtes videbant᷑ miſeriã quãdã pᷣſeferẽtes ⁊ manu tua ſcripte neſcio qͥd latẽt ener
gie ad cõmiſerationẽ ꝓuocãdã ampliꝰattulerũt. Aidebar cũ illas legerẽ teipſum
videre ⁊ alloqͥ cui pfero neminẽ ⁊ quẽ añ ſex annos nõ vidiſſeʒ:Legi & ſcripta tua
nõ ſine lacrimis:q̃s ꝑtim iocũda recoꝛdatio mutui amoꝛis ꝑtim ↄniſcratio tuaꝝ
aduerſitatũ ꝓuocauit.Lacrimas nob aliqñ inſperatũ gaudiũ aliqñ inopinat me
roꝛ extoꝛquet:vtrũq; in cꝗ fuit. HN ſuauis epla tua nõ ſpanti mibi reddita ẽ q̃ ab
ſente cbariſſimũ amicũ pñteʒ reddidit:ſ te pᷣter opinionẽ meſtũ atqʒ afflictũ oſtẽ
dit. Itaq; cũ pꝛimũ tue man? caracteres inſpexi oboꝛte lacrime teſtimoniũ leticic
pᷣbuerũt.Cũ tuã cognoui calamitatẽ meroꝛi meo aſtipulate ſũt neq; em̃ cũ flente
amico nõ flere ⁊ cũ dolẽte nõ dolereę fas fuit.At poſtq; meliꝰad me redij cuʒ aiad/
uerterẽ terũñſuʒ exigere ſtatui ſatiſfacere deſiderio tuo imo veriꝰmeo. Hã quõ fie
ri pot vt ego ſcribẽti amico nõ reſcribã q neq; his rñſionẽ ſoleo negare qͥ me ode
rũt. Multa ſũt petre amatiſſime in tuis lr̃is rũſionę egẽtia qbus capitulatim an/
notatis:⁊ tibi ⁊ mibi q;bꝛeuiꝰpotero moꝛẽ geram.Ais in pꝛimis ꝑmoleſtũ tibi
fuiſſe ꝙ me alloqͥ floꝛẽtie nequeris.redo equideʒ ⁊ eo mihi acerbiꝰfuit q̃ magis
pᷣter ſpem tuo colloquio ſum pꝛiuatꝰ.Acceperã nãq; bononie te roma reuerſum
ſloꝛẽtie moꝛã agere:atq; iõ ſpe plenꝰiter acceleraui.Cũ veni florẽtiã didici ex ro/
berto martello cõi amico te valitudinis cã in villa lanari. Seripſi ad te ſi cõmo.
do tuo poſſes in vꝛbẽ redires dũ mãdata ceſaris apud magiſtratũ ciuitatis exeq̃-
rer. Demoꝛat? ſum illic bidno ſᷣ neq; tu adueniſti neq reſcripſiſti cqᷓ. Neniſſem

ad te in villa niſi putaſſem oneri me futurũ bõi qͥ cum ↄiuge ac liberis ſeceſſiſſet.

Abij rurſuʒ. oſiea cognoui martellũ cui ſr̃as credidi nõ fuiſſe i reddẽdis illis
vt ꝓmiſerat diligentẽ. Senis aũt manſi apud neceſſarios meos dies octo: neq;
me ſcripſiſti abũde rñdi. Et iterũ pꝰ rñſum alteras ad te lr̃as dedi qᷓs cõiecto tibi
fuiſſe nõ redditas qͥ nullã eaꝝ mętionẽ facis.Exiſtimaui deniq; cũ redirẽ ĩ germa
niã tevnihi nullo mõ eripi poſſe qn floꝛẽtie ↄueniremꝰ. QNale dixi romane curie ⁊
collectis ſarcinulis:ſenas repeti eo aio vt oꝛdinatis ecclie mee rebꝰad imꝑatoꝛẽ
qͥ me reuocauerat qᷓ;pꝛimũ redirẽ teq; in trãſitu floꝛẽtie viſerẽ. Sʒ qᷓ ↄſilia boiuʒ
certa qᷓ cogitatiões rate:obſiſtit votis meis cparitas patrie qᷓ diutino afflicta bel
ePace egena:detis auida alphõſum regẽ aragonũ me petere boꝛtata eſt ab eo
vt lalutẽ ſidi ipetrarẽ.Frideric q̊ʒ eadorh cũ nouiſſet iiuſto bello ſeneñ.circũ/
uẽtos eẽ mutato reuocatiõis mee ꝓpoſito ð ↄponẽdis tuſcie rebꝰmihi mãdatũ de

dit.vtq; roma ⁊ neapoliz me ↄferre ea de cꝗ iuſſit.Ego quis i me nullũ eẽt ĩ tůto

negocio momẽtũ.paie tñ nõ miſererinõ potui:neq; imꝑatoꝛi nõ obedire licebat.
Redij romã ibiqʒ mẽſibꝰqtuoꝛ ſuʒ retent? añq; binc paret᷑ exenqi facultas:nũc hᷣ
mẽſes duos ago. Meſcio qs erit reꝝ finis ſcio: qͥd vellẽ: video qð nollẽ. Sp illud

vgilianũ añ oculos mẽt mee vᷣſat᷑:bella hoꝛꝛida bella ⁊ tybꝛim inlłto ſoumatẽſan-
gnie cerno. At ꝗ iã vis bec ſyderũ tꝗ iniq̃ qͥ fatoꝝ viritas cũ qeſceret oĩs italia t
E/-

— ——

tria mea qctẽ bꝛe nõ potuit.qnqꝗ; male bellũ ſeneñ.ducut.Et ꝗᷓ ciuitas tã opul
ta ẽ q̃ nõ exhauriat᷑ exinaniat᷑ tã diutino belli malo. NHemo tã robuſtꝰẽ quẽ nõ at

terat ↄtinua febꝛiſ,. Dicat aliqs. Oabit deꝰ bis q́ finẽ. Scio ei neq; tẽpeſtas ẽ quã

ñ ſeqt᷑trãq̃ilitas. At multi percũt pᷣuſqᷓ; poſitis yẽtis ſternat᷑ ẽr. Oim reꝝ viciſ

ſitudo eſt. Yateoꝛ ſ̊ nos interea patimur. Aerũ hͥ moꝛa nõ ſolũ patrie cã m̃ mo/
leſtiſſima ẽ ſᷣ ea q̊ʒ rõne ꝙ tũc pacẽ q̃ro neq;ʒillã neq;

tũc pacẽ qᷓro neq;illa neq; te iuenire poſſis: fero tñ pa-
tient᷑ ꝙ ſine mea culpa accidit te s p ſapia tua idẽ facere velun. Sʒ ꝑgo vlterius

me tuꝰhõ ↄuenit quẽ dicis a te miſſuzʒ qͥ me alloq̃ret᷑. Cũ eẽm romępaucis q̃ ad

—

— SS E -

—
—

d.

.

mi

In tuis lr̃is dicis te oĩbꝰin rebꝰerga me vere amicitia officio fũctñ.Cõſfiteoꝛiſtᷣ
NMeq; ego me amicũ babuiſſe vnq; ſcio qͥ te verioꝛ aut ſincerioꝛ fuẽit. Mãetſi ſolẽt
res ſcde imutare hoies te tñ nulla foꝛtũe amplitudo mutauit.Fuiſti enee tuo ſp
dẽ. Neſcio qd dete alij dicãt:ego te mihi alteꝝ ſcipionẽ alterũ piladẽ atqʒ vt nñis
vtamur exẽplis alterũ ionathꝗ ſuʒ exꝑtꝰ.Quecũq; volui ex romão põtifice tead
iuuãte ſuʒ o⸗ ecutꝰ. Fores tue qᷓ pꝛe magnitudine negocioꝝ qͥbꝰ deſtinabant᷑ ſepe
cardinalibꝰobſerate fuerũt: nõ mihi tiñ verũ ⁊ in᷑nucijs meis oĩtpe patucrunt.
Cũq; ego me ſatis a nicolao papa euectũ ſuꝑq; ſatis exiſtimarẽ nibilq; vltra pete
rẽ:tibi nullꝰin me collatꝰhonoꝛ ſufficiẽs videbat᷑ q́uis epᷣs ab illo creatꝰ eſſem ⁊
int pᷣ ncipes ecclie ſederẽ.Cardinalatũ quẽ egomibi neq; arrogabã neq; optabã

—

qdẽ enee tuo cepiſti q̃rere.Cñ tuipſe credo ↄiugio alligat?ꝰ id ↄſeq̃ͥ non poſſes me
vnũ a te dilectũ eẽ q eo ꝓueheret᷑ qͥ tua te vtꝰ extuliſſʒ niſi mrimoniũ oxiſſęs.Ar-
bitrabaris igit᷑ quãtũ ſentio honoꝛẽ q̊ͥ ego fũgerer tuũ eẽ:⁊ te dici cardinalẽ ſi tuꝰ
eneas rubio pileo donaret᷑.Effectũ ẽ igr tua oꝑa vt imꝑatoꝛi a nicolao ꝓmiſſũ ſit
Mã ⁊ is me ꝓmoueri obtabat int᷑ pꝛimos qᷣ creãdi cardiales eẽnt enea nullo pa
cto pᷣteritũ iri. Idq; nicolaꝰipᷣe ceſari affirmauit ⁊ mibi. Idẽ q; duo vberrimi te
ſtes imꝑatoꝛi ſuis lr̃is aſſeruer̃t ſci petri ⁊ ſci angeli cardinales rũ ſcripta ⁊ qͥdẽ
ſignata imꝑatoꝛ ipᷣe mihi reſtituit. Sʒ obijt ille pmiſſi plenꝰ.Credidit plus ſibivi
te ſuꝑeſſe vt aiũt poete plꝰſtatuimꝰ. eceptꝰẽ nõ decepit piꝰ⁊ optimꝰpꝛ.Quẽ ꝓ
ſua integritate nõ ambigo celicolaꝝ choꝛis annũeratũ. Jaq; nõ cũ ioue illo ques
ſũmũ ceca dixit antiq̃tas.ſᷣ cũ xpᷣo maxio ⁊ ſinglari deo nectaria pocula ſiccare et
de genimine vitis ĩ regno pꝛis bibere:ſeſſurũ i iudicio.cuzʒ.xij.aplis.xij.tribus iſr
iu dicatuꝝ. At qᷓ;uis ꝓmiſia irrita ſint inuanũqꝗ; tui conatꝰ ierint: nõ ſuʒ tñ minꝰ
obnoxiꝰ.Aolũtatẽ nõ factũ metioꝛ.Teq; vt ipᷣe dicis amicitie ſcẽ legibꝰ oĩ tpe ſa
tiſfeciſſe nõ eã inſicias.Sʒ qrſuʒ h̊ mi petre:nuq; te accuſaui nũq; de te male ſen
ſi. Quid igr̃ an tu foꝛte ingratũ me iudicas qͥ nõ ſuʒ tui mẽoꝛ: qͥ cu foꝛtũa a te re
ceſſeriz. Mã cur te ius amicitie huaſſe dixeris niſi illud me violaſſe cõtẽdas. Mo⸗
lim petre ita de me opiner:⁊ipᷣe leges amicitie iuiolatas cuſiodio.Sʒ times foꝛ⸗
taſſe ne mõ i vꝛaʒ beniuolẽtia peccare icipiã:nec ſeq̃r alios q̊ tua ope inagni potẽ
teſqʒ facti nũcte ꝑſequũt᷑. DPeſſimũ genꝰhoiuʒ genimia viꝑaꝝ:ſemẽ diaboli.Sʒ
late pʒ vitiũ. In deũ pz ſios creauit igrati ſumꝰ:q̃d miri ẽ ſi hoies fallimꝰ. Fer
re nos oʒ qͥs devipᷣe ſuſtinet.Hõ ſũt oẽs accepti bñficij mẽoꝛes. Magna ꝑs boiu
eos perijſſe expetũt ex qbꝰ bñficia ↄſecuti ſũt.Sic eniʒ ſe vinculo ſolui ͥ teneref.
Neqʒ id falſũ oino ẽ qd ſigiſmũdũ imꝑatoꝛẽ frequẽti ᷣmone vſurpaſſe ferũt. De
cunie vłgratuitũ mutuũ młtos imeritos fecere. Pauci qͥs equꝰamauit iupit᷑ aut
ardẽs eu exit ad etbera vᷣtꝰbñfacti mẽoꝛes extitere. Int᷑ qs ego meũ nomen dare
baud dubito. HNãetſi młta me vitia occuparũt diua tñ mihi cooꝑante gr̃a ĩgrati /
tudinẽ tñ ſꝑ odiui:hiſq; totũ me dedi q̊s inei amãtes noui.HNũctu meiullis annũe
res q te pꝰcaſuz reliqre. Diſpar c illoꝝ ⁊ mea rõ. li tuʒ pꝛimũ te colere atq; ob⸗
ſeruare ceperũt cũ pꝛimeẽs ĩ aplico palatio:piguedinẽ mellis tãqᷓ muſce ſeqbãt
amicũ põtific nõ petrũ amauere officio nõ boi alludebãt. Mutati ſũt te mutus
abierũt vbi ceſ auit ſtillare fauũ nõ ſũt iniurij nibil ẽ qdð illis iputes.Queſiuerũt i
te magnũ ſecretariũ ⁊ cñ nõ iueniſſent alia de nocte.Cudꝰh̊ foꝛtñe ẽ ⁊ hꝰmũdi cõ
ſuetudo. At ego te dilexi añqᷓ; palatiũ igreden. Dilexi pauꝑeʒ dilexi viuitẽ:quõ ñ
diligã ad pᷣoꝛa reuerſũ:q;qᷓ; nec iſta ꝑꝛioꝛa ſũt nectu pauꝑeſ.Cur me tuꝰcaſus ali
enauerit cũ tuꝰaſcẽſus te minime traſmutauerit.Hihil apð te petre variatũ eſt.
Solida ⁊ icoꝛupta charitas ꝗᷓ tibi me ſemł ↄiũxit:nũq;ᷓ diſſoluta beniuolẽtia eſt
Sũ hodie qð olim fui:nihil ẽ iminutꝰ amoꝛ nibil ignoꝛo:nihil imemoꝛi de tuis er
ga me officijs narras.Qia ſũt añ oculos vetis ↄuerſatiõis illi cũ e plũbino ſoluẽ
tes coꝛſicã circuiuimꝰ:cũ nos penęi affricano teẽpeſtas littoꝛe illiſit. Subit adhuc
recoꝛdatio q̊ tedio int᷑ nautas apð ſpediã ⁊ i poꝛtu veneti ꝑnoctauimꝰ cũ ſentine
coꝛꝛepti ſub vumo doꝛmire maluimꝰq; ſub tecto q;uis hoꝛꝛida ſuiret byems.Ai

dimus vna genuã liguꝝ metropoliz. Sapauimꝰ apẽninũ actrãſmiſſo hado pbi
lipũ illũ inclytũ lõgobardoꝝ ducẽ apud mediolanũ ducẽ adiuimꝰ. Crãſmiſim⸗
celo vicinas alpes ⁊ formidabilẽ pontẽ ⁊ lucrinũ lacũ ⁊ cãpos eluetioꝝ. Aenimꝰ
baſil eã ⁊ ſub dñio cardinalis tuiqᷓ tũc ſcẽ marię inuiolate cognomine fuit:nunc
ſancte crucis appellat᷑. In ↄſilio magno fuimꝰ:q;dulcis ↄuerſatio nr̃a fuit qſua/
uis in oĩ foꝛtuna ſocietas:nihil mibi graue te comite videbat᷑. Memini memini
adbuc petre cũ ſimul vnocubiculo wꝛmiremꝰ q̃tiẽs mibi ad multã noctẽ vigilãt
ac nũc vnũ nũc alteꝝ poetã legẽti ſubridẽs dixeris.Quid te maceras enea: doctꝭ
eque ac indoctis fortuna ↄſulit.At cũ dñico q;uis eet is benignꝰ ⁊ optimꝰ pater
cũ pauꝑtate eo tꝑe pᷣmeret᷑ pſeuerare mime potuimꝰ.diſiũcti aliqt ãnis fuimꝰ: ſ
iteꝝ nos foꝛtña ↄinxit apud nicolaũ ſcẽ crucis venerãdũ patrẽ ⁊ oium opinione
ſciſſimũ. Qui cũ e floꝛẽtia rurſ mediolanũ petiuimꝰ ⁊ ſuꝑato iouis inoteꝑ locũ
lemãnũ tonomũ venimꝰ:mẽoꝛãdq; illq repallie heremũ introiuimꝰ. In q dux
ſabandie amedeꝰdetulit:babitu cultuq; ſcõ cuipiã heremite ſimul quẽ viri deceʒ
eq̃ſtri oꝛdine ſeqbant᷑ q ſeculo renũciãs ꝓmiſſã barbã ⁊ hiſpidũ palliñ ⁊ retoꝛtũ
bacillũ mũdanis opibꝰpᷣtulerat. Inde baſileã rediuimꝰ colonis agrippinã petetes
belgas atrebatũ venimꝰ ibi ouẽtus ille maximꝰ?celebꝛatus E. In q pace galliaꝝ
ↄſtituta philipus burgũdie dux a bꝛitanis qͥ nic anglici apellant᷑ ad rege fran/
cie defecit. Niximibi ſicuti ⁊ alibi ↄcoꝛdibus ais:nec nos lucelli cupido dviſiũxit:
qᷓ;uis ãbo idẽ ofriciũ idẽ lucruʒ ſectaremur. Inde ego in vltimã bꝛitãniã ꝗᷣ bodie
ſcocia dẽ miſſus ſuʒ:qͥ in itinere multa picula aduerſa qͥ pe ꝗᷣ duodecim diebus ĩ
pꝓfũdo occeani fui terris nuſq; appaꝛẽtib ꝰac vi tẽpeſtat in vltimꝗᷣ ag ſeptẽtrionẽ
noꝛwegiq actus vix tãdẽ bonitate dei deſtinatuz iter tenere potui. Sʒ nibil mihi
Fuiꝰvidebat᷑ qᷓ; ꝙ carebã cuiꝰↄſolatione iĩ oĩ aduerſitate leuari ſolebã. Reuerſus
ex bꝛitãnia te baſilee ↄueni neq; ibi diu nqſimꝰ p ſucuos rhenos lacũ bꝛigantinũ
⁊tridẽtin as alpes bononiã indeq; mediolanũ repetiuimꝰcardinalẽ nim ſicuti ᷓ
de pace italię int᷑ ſenatũ venetũ ⁊ mediolanẽſem pucipẽ acturus erat. Illic tercio
diſiũcti ſumꝰ ⁊ tu dẽ romanã curi ſecutus es:ego baſileã reuerſus ĩ cilio plu/
ribꝰ annis pſeueraui. Et lz int᷑ romanũ põtificẽ ⁊ baſilieũ.ſynodũ gues inimicitie
maligneq; lites intcidiſſent ⁊ tu potiſicis ⁊ ego ſynodi ꝑtes ſeqremur:nihil tñ be
niuolẽtie nfe detractũ ẽ publicꝗ illã finim?.Cuiꝰrei eple nre vltro citroch miſſe te/
ſtes ſũt in qbꝰnoſter amoꝛ expᷣſus ẽ. Itaq; nõ dubito te ↄfeſſuʒ hꝛe dũ latuimus
vũ fuim? deinbo paupes incõcuſſaʒ ſtetiſſe amicitiq nram. Lolerãt em̃ ſe facile te/
nues neq; miſeriã cognoſcit inuidia.ũ vᷣo ditatꝰes atq;ʒ in te vnũ quãtũ põt foꝛ/
tũa oſtẽdere voluit vnuſqʒ palaciũ aplicũ gubernaſti: ſcio nõ arguis me leges amni
citie reliqſe. Auis em̃ leta amici foꝛtunꝗ deſeruit. Illud vereoꝛne metibi cũ ml⸗
ta poſſes obſequẽtẽ adulari credercs.Eſt em̃ ois beniuolẽtia ſuſpecta potẽtibꝰ.
Minime igit᷑ oblitã metui fuiſſe dices cũ felix habebaris. Sʒ accuſas me foꝛſitã
qꝛ p?euerſaʒ potẽtiꝗ tuã te obſeruare deſierim: imo vᷣo nihil ẽ em̃ a me pᷣtermiſſuʒ
qd boni amici eẽt:qͥ vt pꝛimũ cognoui nicolaũ papa qͥ c creueras naturc debitũ
pſoluiſſe mox ex noua ciuitate auſtrie ad te ſcripſi bonoq; vt eſſes aio iuſſi. Ham
etſi põtificẽ maximũ foꝛtuna tibi abſtuliſſet. Yredericũ tn imꝑatoꝛc reliq ſſet apð
aeſ velles locũ te dignũ inuenires qm̃ is te maximũ facẽt. Idq; noõ ex mn eipſo
ex oꝛe ceſaris aſtruebq receptũ cẽ qͥ ita me ſcribere iuſſiſſet cũ te illicõmẽdaſſem
Meſcio an hmõi ĩe tibi reddite fuert:nã de illis nihil ſignificas.Cũ veni floꝛẽtiã
ꝗſiui de te diligẽt vt ſupꝛa relatũ . In roma vo btiſſimo calixto pape & te ditig
de viro bono ⁊ amico optio dicẽda fuer̃t.Et vbicũq; de te ſ̃mo hbabit?ꝰẽ tuas ꝑtes
egresgie defendi:q;uis pauci me coꝛã te accuſarit:ſiue qꝛ graue eſt inocẽtẽ crimina
ri ſiue qꝛ ſciũt oẽs tuũ honoꝛẽ ad me tãgi:tuãq; ledi quoqͥ mõ famã: me minime
paſſurũ eẽ. Derſuade igit᷑ tibi petre amêtiſſime dũ ſpũs hos regit artus aninuʒ
erga te meũ imutari non poſſe. Hãq; neq; tu cõmittes vt mutariopꝑteat: necq; is
ſum qᷣ qnq; ⁊ viginti annoꝛ amicitiã ſine cꝗ diſſoluã. Mec me turbatũ fugienteʒ

——. 0W

— – — –

— N

— — —

N*

L.

videbis quocũq; tuie in ſtatu foꝛtuna tenuerit. Is ero ergà teq̊ fui c eſemꝰbaſi
lee.Heq; tu dũ petrus eris:eneas eẽ deſierim. Neqʒ plura i accuſationẽ tuã dixe
rim. Sequar alias eple tue ꝑticulas.Ais te putare qᷓ cũ nicolao põtifice de me ce/
pta ſũt apud calixtũ ꝑfici debere.i.in cardinalatꝰoꝛdinẽ me ſuſceptũ iri. Jdq; cu
pis ⁊ qꝛ futuꝝ ſperas gaudes meqʒ rogas poſtqᷓ; id factũ ſit vnũ ex tuis neceſa/
rijs vti capellanũ admittã. GFoꝛtaſſe oia qᷓ ſcribis huc tẽdũt.Amico voluiſti ſatiſ
facere.Et qꝛ nõ es ea potẽtia qᷓ olim fuiſti ſcribis multa ⁊ impetres pauca. Opi⸗
naris em̃ qᷓ pꝛiꝰvno vᷣbo obtinuiſſes nũc vix pluribꝰobtineri poſſe.oc foꝛtaſſis
apud alios ita vſui euenit: apud me tua tãta ẽ auẽtas quataloi tpe fuit. Rñdebo
tñ ad hec aliqd.Cardinalatuũ ego nõ q̃ro no expecto q;uis ceſar mei cã ſolicitꝰ ſit
Si tñ ꝗqð neq̃ q; opinoꝛ id honoꝛis ſoꝛs aliq̃ ad me detulerit:nõ ẽ ꝙ roges h̊ aut il
lud. Mõ min? tibi q́; mibi mea domꝰ obediet.OQð aut arbitran i fůdamẽtis apud
nicolaũ facijedificin ſuꝑducẽdũ eẽ fallen mea ſnia.Lõge em̃ alit pᷣterita docẽt.iłlo
uus rex vt in ꝓuerbio nouã legẽ edit. Hã quot⸗ ſucceſſoꝛ inuẽtꝰ eſt qͥ pᷣdeceſioꝛis
amicos dilexerit qͥpe adeo nfos añceſſoꝛes odumꝰ vt certiſſimũ argumẽtũ putet
Huiũc põtifex amauit qͥ nouiſſime moꝛtuꝰẽ:igi᷑ huic odio ẽ qͥ viuit.Et creaſſet hũc
carꝗinalẽ ille ſi ãpliꝰvixiſet:nõ igr int eos noiabit᷑ qͥ mõ creãdi ſũt. Qð ſi fuiſſet
aliꝗ cã qᷓ me i cũ oꝛdinẽ aſſumẽdũ ſuaderet:bhec ſa ẽ ne aſſumat qm̃ ex illoꝝ nue/
ro fui quoꝝ dignitas apud nicolaũ ãplificãda credebat᷑. Qðdð aũñt mei bonoꝛis au
gmẽtũ cupias baud ẽ apud me dubin.Quis em̃ amic?ẽ ⁊ amici gloꝛiã nõ expetit
At ego mi petre ſi bãc dignitatẽ expectẽ demẽs ſuzʒ qͥ maioꝛa meis bũeris imponi
onera exopᷣtẽ q; illi ferri qant. Aidearq; nõ dico erga foꝛtunã ſᷣ erga magnificẽ⸗
tiã dei igratꝰqͥ lõge mag honoꝛat?qᷓ; par ſit nõ qeſcâ. Eteim mi petre ſupos oꝛovt
ſileã de maxio deo a quo eſt oẽ datũ optimũ ⁊ oẽ wonũ pfectũ:qͥd eſt qd ęgo de le⸗
ge foꝛtune aut fatoꝝ qᷓrar. Mã quẽ tom ſ egrediẽtẽ melioꝛi flatu qᷓ; me foꝛtuna ꝓ
ſecuta eſt. NHã q;uis annosſex ⁊.xx.natꝰ cũ darẽ iuriciuili opam:exoꝛto bello pa/⸗
triã ⁊ ſtudiũ coactus ſuʒ relinqᷓre.Acceſſi tñ grãde illud baſilien. cõciliũ inueniq;
gram ĩ oculis patrũ. Scriba ĩ ſynodo fui ⁊ lraꝝ abbꝛeuiatoꝛ:⁊ vnꝰde duodeciʒ vi
ris ꝗ mgf atus illic q̃i cẽſoꝛiꝰbẽbat᷑.N ec em̃ ſine duodeciʒ viris ad ↄſultãduʒ de
rebꝰ oſiliaribꝰ qͥſq; admittebat᷑ ⁊ admiſſi qͥ nõ inuenirent᷑ idonei bis iubẽtibꝰ cõ/
mouebant᷑.Erat in ↄcilio Feugr cauctund deputatiões appellabant᷑ de ſde et pa
ce:de refoꝛmatoꝛio:de cõibus pᷣſidẽtes.ae ſuos ſin leſinulis mẽſibꝰ elegerůt
In deputatione fidei in qᷓ erã inſcriptus ſepe Sfedn Bnt collatoꝛes q̃̊ʒ bñficioꝛuʒ

bis ſum electus. Legatꝰab ipſo ↄcilio ad cõplures pꝛincipes miſſus. Cũ põtifica

tũ amedeꝰ dux ſabandie ſuicepiſſet felix nũcupat?in ſecretariũ ſuʒ ab eo accitus.
Mec diu pꝰvocatꝰ ad fredericũ impatorẽ pthonotariatꝰ officiũ ab eo ſum adeꝑtꝰ
(ſic germani ſecretariatũ appell at dũ legatiões ceſan ab eo vniuerſaʒ ferme ger
maniã circuiui. Diſſidebãt teuthões cũ eugenio maxio põtifice.At neq; üli nech
felici obediẽtes neutrales vocabant᷑.Cõcoꝛdia pluribꝰin cuẽtibꝰ agit ata ẽ qᷣbꝰ
iubẽte ceſareſꝑ interfui. Bis cũ tractatu pacis ad eugeniũ veni:tercio nationis
illiꝰapoſtolice ſedi obediẽtiq attuli.Secretariatꝰ ⁊ ſubdyconatꝰ honoꝛẽ ab euge
nio ⁊ mox illo defãcto a nicolao ſuſcepi.uius cõclauis cum eligeret᷑ cum ceteris
pꝛincipũ legationibus cuſtodie pꝛefun. Lapſum eſt poſtea bꝛeue tempus in quo
me nicolaus tergeſtine eceleſie nibil tale merentẽ pᷣfecit epiſcopũ:quadriennioq;
abinde decurſo ſenenſis vꝛbis vnde mihi oꝛigo eſt põtificatũ ad me detulit.Ceſar
vo a quo in ↄſiliarioꝝ oꝛdine ſuſceptus eſiem neapolim me petere iuſſit. Quo ins
loco mr̃imoniũñ inter ipſuʒ ceſarẽ ⁊ leonoꝛq poꝛtugalię regis:ſoꝛoꝛẽ alphoõſiq; ne
ptẽ ↄtraxi:eandẽq; impatricẽ anno poſt nauigio vectq e piſis ad inꝑatoꝛc ſenis
agẽtẽ ↄduxi.Cũ id mibi vni cõmitteret᷑. AIn coronatiõe ceſanqᷓ rome celebꝛata ẽ
noſti ꝗ inee ꝑtes fucrit.Quippe qͥ me ſepi imꝑatoꝛio noie apð romanũ põtificez
⁊ publice ⁊ priuatim loquẽtẽ audiuiſti. Reuerſo in germaniã legatio mibi aplice
ſedis ꝑ bobemiã ⁊ oẽs ꝓuincias auſtrie ducũ coõmina eſt. In conuentu germa⸗

noꝝ q ratiſpone habit? eſt:quo⸗ pbilippꝰ burgũdie ⁊ ludouicus bauariè duces et
alu q; plures pᷣncipes ⁊ reguli couenerũt de ſalute xpᷣiane reipublice agẽtes:impa
toꝛias vices tenui. Sili mõ ⁊ in fracſoꝛdeñ.ↄcilio vbi ⁊ germanos aduerſus tbur
cos decernere bellũ dicta oꝛone ſuaſimꝰ q;uis poſtea negligẽtia ⁊ ĩſcicia eoꝝ q̊ cũ/
cta ſibi decere putãt germani tepuerũt. Moꝛtus nicolao calixtũ ſucceſſoꝛẽ eius
quẽ nũc impatoꝛio noĩetãq; ſucceſſoꝛẽ verũ xpi vicariũ recognouimus. In hiſce
nos bonoꝛibus petre verſati ſumus. Nectñ intelligimꝰ cur adeo diuina pietas
noſtrã pꝛauitatẽ extulerit:nõ doctrina:no vite bonitas bec meruit.Cognoſcinꝰ⸗

.„ „ „

impfectũ nr̃z ⁊ noſipſos ſepe cogitãtes nõ extollimur quidẽ:ſ̊ magis erubeſcimꝰ

⁊ cofundimur:qͥ ꝓ tantis bñficijs nõ ſumꝰgrati. Reſpicimꝰ aliqñ retro:⁊ quonia

„

multi viri nobilibus oꝛti natalib: virtute ⁊ Vctrin⸗ pᷣſtabiles abiecti ⁊ incogniti
iaceãt cõſideramus. Fateoꝛ q;plurimi ſunt qͥ opibꝰ ⁊ bonoꝛibꝰ añcedunt ſᷣ multo
plures ſequunt.· Pluribꝰ cõmiſereri ; inuidere poſſuʒ. Et illi quidẽ qui me digni
tate pᷣcedũt etiã vtute ſupant. Ego bis qͥ ſequunt᷑ nulla rõne ſum melioꝛ.O qt vi
ri ſũt qͥ nõ cẽtũ aureos annuis ex bñficijs ecclhaſticis baurire poſſũt. Juris diuini
atq; bumani interpᷣtes:quoꝰno eem dignocoꝛrigiã calciamẽti ſoluere. Atq; ego
ignarus hebes atq; vitioꝝ mole p̃ſſus atq; iniqtate circũdatꝰ:q aliq bñficiolo cõ
tetus extitiſes: vłmimo:ia annuos mille aureos poſſideo:qdᷣq; magis mirere dũ
germaniã petij epatũ i patria ↄſer. Maogna bec mi petre i ꝗᷣbꝰnõ mea ſolũ pui⸗
tas ̊ magna vt? qeſcere poſſit. Apud tres epos ⁊ totidẽ care inales dictãdaꝝ epi
ſiolarũ officiũ exercui. Hi tres põtifices marimi ſecretarioꝝ collegio me aſcri-
pferũt:eugeniꝰ:nicolaꝰ ⁊ felix. q;ʒuis hũc adulteriũ dixerit. Ap ceſarẽ nõ ſecreta
natꝰ mõ ſ ↄſiliariat?ꝰ⁊ ꝛincipat?bonore auctſuz. Heq; ego iſta foꝛtune imputo
qᷓ;uis neſcio cãm:ſ ipſiꝰ rectoꝛi ⁊ dñatoꝛioim deo cuiꝰ eſt in quẽcũqʒ volucrit vſũ
vaſa foꝛmarę. Neq; hũane coꝛuptiõi ſi ubiciunt᷑ qᷓ libera ſũt eiuſq; libertati gras
agere decet qͥ dat orbꝰabundant᷑ ⁊ nõ impꝛoperat. An nos igit᷑ tata miſeratione
pᷣuenti cardinalatũ anxij expectauimꝰ.atq; hũc q; nobis honoꝛẽ deberi putabi⸗
mus. Eltinã dignitati quã ↄſecuti ſumꝰ pares iueniamur: ⁊ ii⸗ q8 ſupeſt eui tra⸗

*

ducam: ne poſſit i nobis ingratitudo notari·. Doꝛꝛo cardinalatꝰfaſtigiñũ maius

exiſtnnam?q nris bumeris cõm itti debeat. Atinã ea dignatio his cre at᷑ qᷣ affer
re illi poeiꝰ q; ab ea reciꝑe gliam poſſint:qles nos eſſe nullo pacto cognoſcimug.
eſtat vltio loco de ↄſolatioe aliqd dicere.qñ ⁊ te illiꝰegetẽ oñdis. Duo fueft

vt ſcripta tua edocẽt ꝗᷓ te ↄturbau erũt:mala valitudo tua:⁊ obitus nicolai pon⸗

2„

tificis:quo cũ ipᷣe cecidiſti:qͥ in calamitate ↄſtituto nemo tibi amicoꝝ affuit. E ri

cudinẽ coꝛpis ⁊ oneroſaz tibi ⁊ moleſtiſſimã fuiſſe nõ miroꝛ. Aix em qſq; reꝑit qͥ
nõ moꝛbo ſi uccũbat doloꝛibuſqs; vincat᷑:belle qdẽ tum multi cũ valent recta cõſi⸗
lia egrotis pꝛebent:acipſi ſi doleant mente excidant. Ita natura cõparatũ ẽ vᷣbo
q; multi philoſophant᷑:reipſa admodũ pauci.Atcũq; ſit nõ opoꝛtuit vitã optare
diuturniã niſi ⁊ ſeneſcere vellemꝰ. Cũ ſenio aut circuſilit agmine facto moꝛboꝛũ
omne genus:quoꝝ ſi noia queras: pmpti expediam quot amarit ippia mechos.
Parati ergo ad hec eſſe debemus:⁊ nunc ylin ⁊ nunc capitis dolorẽ expectare: et

ad oĩa mala noſipſos armare quibus ↄtribules noſtros affligi cernimus. Si ad

minus accidat in lucro deputare: Cum vo olor incipit.non ab amicis ſed a no⸗

biſipſis ſolatia expetere. Nibil habent certi qui ſunt in aliena ptãte: que noſipſi

poſſumus nutui nro nũqᷓ; deſunt.Zibi ergo cum egrotarega teipſo ⁊ cõſiliuʒ ex
petendũ ⁊ auxiliũ requirendũ fuit qᷓ te video non neglexiſſe cum den tibi affuiſſe

oſolatoꝛc dicas. Optimꝰbic ꝓculdubio ⁊ certiſſim in omni

7

Mãq; dũ nobiſipis recte ↄſulimꝰmẽtẽnf̃am diuinitas incolit. At tu quãq;; corpe

vales nõ tñ adhuc mẽtis e ritudinẽ poſuiſti. Eſt vuinꝰadbue airecẽs ⁊ amiſſire .
gni foꝛtunã merẽs.Monſſri ſile mibi eſt: te virũ q multa legeris ⁊ mundi vices
ſis contemplatus: idcirco angi quis blandus fortune vultus tibi mutatus ſit·

le dicas⸗ egritudine medicꝰ
nõ coꝛpis tm̃ ſ̊ mẽtis morbos expellit. Eſtq; deus ſi ſenece credimus qͥſq; ſibi

fe

— 2 — — —,
☛ 2 —

— ——
=

iſe

e⸗

ſine

ſces
ſt⸗

Cogitarè te opotuit qpꝛimũ aſcẽderes. Meq; em̃ foꝛtuna queqᷓ; extollit: de quo

reijaedi ptatẽ nõ ſibi reſeruet.Hac ↄditione aſcẽdimus vt cñ illa velit e veſtigio
eſcẽdamꝰ. Nũc lõgũ tenet vua comas nũc piis vmbꝛas inqt ille. Caduca oia
ſub luna:quãto alti ertollimur: tanto piculoſius cadimꝰ. Aolubilis rota foꝛtune
eſt: nemo illi daui affixit. Incõſts ⁊ infidelis hera foꝛtuna nulli ꝓpetuo bona
eſt. Alexandrũ illũ macedonẽ quẽ mũdi dñm fecerat:in ipᷣo iuuẽtut floꝛe veneno
extinxit. Dõpeius magnꝰ cẽties vicies ſemel octuagintatria hoĩuz milia fudit:fu
gauit:occidit:in deditionẽ accepit. Maues octingẽtas qᷓdragintaſex piratarũ de⸗
pᷣſſit aut cepit.Caſtella aut oppida mille ⁊ qngẽta trigitaocto in fidẽ recepit.Ter/
ras os a meoti ad rubꝛũ mare ſubegit. Sʒ huic qͥʒ foꝛtuaſ qᷓuis ſeni abſtulit ca
put.Ceſarẽ dictatoꝛẽ in ſenatu trucidauit q;uis eiꝰductu vndecies centena nona
ginta duo milia viroꝝ in pꝛelijs interijſſent nõ cõputatis illis q bellis ciuilibꝰ in/
tenierũt. In gayo mario quatũ foꝛtuna luſerit nõ ignoꝛas:quẽ mõ victũ apð mi/
notauros Seceare ſuppliciũ:mõ victoꝛẽ truci vultu quãtũ neces impꝑaret legiſti
Magna de lucio marcello ẽ opinio qᷓi foꝛtũa huic vni ſꝑ arriſerit. Fuit em̃ bis cõ
ſul: dictatoꝛ:magiſter edtũ:elephãtes pꝛimꝰex oᷣmo punico bello duxit. In triũ/
pho pᷣmariꝰbellatoꝛ habitꝰ:o ptimꝰoꝛatoꝛ: foꝛtiſſim ꝰimꝑatoꝛ: auſpicio ſuo maxi
me res geſte:magno bonore vſus ſũma ſapietia:ſũmꝰ ſenator pecuniã magnam
bono mõ ĩuenit:liberos multos reliqᷣt:clariſſimꝰin ciuitate fuit. At is oꝛbã lumi
nibꝰ?egit ſenectã amiſſis incẽdio cũ paladiũ rapet ex ede feſte:mẽoꝛabili caſu ſed
euẽtu miſero:vt pliniꝰait.Huiꝰqͥʒ nepos metellus macedonicꝰfoꝛtũati nomẽ ba
buit qͥ a qtuoꝛ filijs illatꝰ ẽ rogo:vno ptoꝛe:tribꝰↄſularibꝰ:duobꝰtriũphalibꝰvno
cẽſoꝛio.At hi iĩ floꝛe dignatiõis ſue a ca tino labione tribuno plebis quẽ ſenatu cẽ
ſoꝛ eiecer at e capitolio ad tarpeiã raptꝰẽ vt inde pᷣcipitaret᷑. Sʒ intercedẽte alte
ro tribuno alũnę erept? alieno bñficio poſtea vixit. Sʒ octauianũ auguſtũ foꝛtaſ
ſe obijceres qͥ victoꝛ oꝛbis auis ſex ⁊ qͥnqgita impauii:qͥ ſup garamãtas ⁊ indos
culit imꝑiũ. Exẽplũ hic vnicũ hũane felicitat eẽ videt᷑.bis qͥ ciꝰſecreta ignoꝛant
multa huic aduerſa apud auũculũ ĩmagiſterio equitũ:repulſaʒ tulit 9 petitio
nẽ ei pᷣla to lepido in pᷣlio filipeo fuga notatꝰ ẽ:⁊ in palude triduo latuit. Nita eiꝰ
ſepe i nſidijs pctita ẽ:luxit liberoꝝ moꝛtes:⁊ adulteriũ nept ac filie:afflixit cuʒ re
bellio illirici:peſtilẽtia vꝛbis:varia dades:fames italię:quadriquanã inediã ſuſti
nuit:moꝛiedi cupiqꝰberede nõ ſuo filio vita exceſſt. Et vt ad nr̃a redeam ſaul re
no potitꝰ: victoꝛijs clar:ad extremũ inſanie ⁊ in pᷣlio victꝰſerui manũ ꝗ ꝑcutiat᷑
uppler oꝛat. h ouiũ cuſtodia vocatꝰ ad regnũ dauid:poſt ciaras ex boſte victo⸗

7

rnias a ſilio pellit᷑: quẽ ſũptis armis nõ ſatis intelligit vincere velit an vinci. Di
cat aliqs ſalomonę ſapiẽtẽ ac pacificũ regẽ ppetuo fortune afflatu beatũ: q vſq;
ad moxẽ qeto trãqᷣlloq; regno potitus ᷑. Sʒ neq; bic regnare ſine fratricidio po
tuit ⁊ amicoꝝ ſepe neces imꝑauit ac alremc ↄcubino ſeruicio pᷣſſus:dijs alie
nis atq; ipſis demonib; ſacr camit. In ꝗre miſcrnimũ eũ vłſuo iudicio nemo du
hitauerit. uo nr̃o vnũ oẽs felicẽ philippu mariã mediolaneñ.ducẽ iudicauunus
q nõ ſloꝛctinos mõ ſ̃ venetos ⁊ vniuerſa italiã ↄtriuit ⁊ regẽ alphõſuʒ frẽſ. cũ
vniuerſo ꝓcerũ comitatu: nauali plio ſuꝑatos captoſq; domi ſue vidit. Neri bic
añ obitũ ianuã amiſit:agri magna pte mulctatus:adeoq; venctoꝝ armis attruꝰẽ
vt vix mediolani ſeſe tucret᷑.Et q;uis vltra citraq; motes regũ auxilia im ploꝛa⸗
ret nulliꝰtñ opẽ ſenſit:amiſſo viſu:rege quẽ captiuũ babuerat:herede inſtituto de
ceſſit. Yrãciſco fuſcaro duci venetiarũ diu adulata foꝛtuna ẽ:ſub q̊ ſupꝛa qᷣnq; et
viginti qnos ſenatille pluſq; venet?mirũimmodũ auctus bꝛixeam bergamũ ⁊
maximã ptẽ gallie traſpadane in ſuã ditionẽ redegit. Sʒ gloꝛiã eivobfuſcauit:fe⸗
licitatẽq; obꝛupꝑit filiꝰob turpẽ cãm bis iĩ cxiliũ actus. Heccũ tibi notiſſima eẽnt
petre nõ debuiſti vel wolere vel admirari ſi ⁊ tecũ ſuã cõſ uctudinẽ foꝛtũa ſeruauit
q iure ſuo veteri ⁊ in oẽs etates pſcripto vſa ẽ. Nibil de tuo tibi abſtulit.qdᷣ ſ nuz
erat repetijt:potẽtiã quã ad tẽpꝰ ↄceſſerat:in eo quẽ ſtatuerat termino Verari

Quid obſecto eſt ad de foꝛtunK eõqᷓraris: Quid tecũ illa dure egit: Micolas pa/
pe vitã eripuit. t moꝛituꝝ eñ iãpᷣdẽ noueras. Illo moꝛtuo ⁊ tua potẽtia moꝛ⸗/
cua ẽ. At nicol ao cadẽte ſciebas te ſtare non poſſe . Mihil tibi aduerſi accidit qðᷣ

nõ pᷣuideris. Dꝛet᷑ ſpeʒ vo ſi recte iudicas nõ pauca bona tibi foꝛtũc bñficio: ſiue
vt meliꝰ loqmur diuia miſeratiõe relicta ſũt.Ex palatio ſaluꝰ exijſti collegiſti ſar

cinas tuas. Secretariat? officiũ cũ cõiuge cũ liben abſq; vlla ↄtũelia dimiſſus es

Hoc tu bñficiũnõ põderas:qð tãto maiꝰ ẽ quãto rariꝰ accidit. Etem̃ q̃t mẽoꝛãt᷑

— „

q potẽtes ĩ palatio pꝰobitũ põtific nõ maxias calamitates iciderit. NHepotẽ bo
nifacij noni mẽdicare panẽ nf̃a etas vidit: quẽ vt edit⸗ i lucẽ fueratiĩ calatꝭ roſaꝝ
obtulerãt patruo Martino qnto ſatis fũcto qͥ fuerũt apð eũ potẽtes:alij bonis

oĩbꝰ excuſſi ſũt:alij ĩ carcerẽ rapti:alij iĩ exilio miſſi:alnj i crucẽ ſublati: alij alio mo

necati. Heq; ego credideri oẽs d martio placuert pẽa fuiſſe dignos. Sʒ ita mos

inolcuit: odio bi ſucceſſoꝛi qͥſqᷓs anccſſoꝛi acceptꝰfuit. At te calixti clemẽtia oſer⸗/

uauit:qᷣ de te ſiniſtre credereę noluit:qᷓ;uis eẽnt qͥ te accuſarent:nõ pauciboſtes.i.
mimitui coꝛona tua ⁊ qdẽ pᷣcioſiſſima. Hoc ẽ petre ꝙ ĩteger creditꝰintact? abijſti

lãc tu laudẽ ad poſteros pene ſolł?trãſmittes:nomẽq; tui mioꝛes ex te claꝝ ha/

bebũt. Anꝰ em ex palatio põtificꝭ oĩ iudicio exiſtiatꝰes qͥ ſaluꝰ euaderes. Yateor
ñ tãta tibi erũt lucra quãta fueft nicolao viuẽtę. MHeq;ʒ i tibi aſſurgẽt hoĩes q cũʒ

ieris. Sʒ ego tibi ſatis pecũ aꝝ cẽ arbitroꝛ ſi ad vitaté nõ ad opionẽ vitã duccvo

luen. Querẽdc pecaie nullꝰẽ finis his q̊ vulgo viuãt. Creſcit amoꝛ nũmi quãtuʒ
ipᷣa vecũia creſcit. Si volumꝰeẽ diuites nõ pechie adijciẽdũ ẽ: ſᷣ cupiditati detra/

bẽdũ. Cũ phᷣa dicẽdũ ẽ. Diuitias ⁊ pauptates ne dedenis mihi ſ tm̃ victui meo
cribue nccia. Mõ babes opes coſtmni: at marcelli hẽs. Mõ eris floꝛctie pꝛimꝰ:at vł
luce vłſenis eſſe potes tuoq; cñ oꝛatio.At pᷣcoꝛ integra cũ mẽte nõ turpẽ ſenectã

—

regere nũc citbara carẽtẽ. Hec vo tu tibi ſbtractos honoꝛes dixeris.Adulatiões
iiſe nõ honoꝛes fuer̃t. Potẽtie tue nõ tibi detexit turba caput:ſepe manũ tuã oſcu

lata ẽ qᷓ tunicã illã optauit. Fumꝰille ac vẽtꝰ fuit q̊ cũ foꝛtuna nõ cũ vᷣtute decur/

rit. Ac qᷣd illa tua potẽtia miſerabiliꝰfuit qu te tatope amiſiſſe doles: Pecogi

ta obſecro qͥ er loco ſis delapſus:nõ tu ex ꝑadiſo delitiarũ cũ pꝛimo paretei terra

—

erũn oſazʒ deſcẽdiſti:ſᷣ veriꝰex ꝓcelloſo mari H poꝛtũ enauigaſti. Hã qd ẽ ro

mana curia bis qͥ ſmã tenẽt:niſi turpiſſimũ pe agy vẽtis vndiq; duriſſimiſq; te/
peſtatibagit atũ.uaricie ibi atq; inuidie ꝓcella vix quẽq; intactũ pᷣterit: laudãt

faciẽ: a kergo ciconia pinſit. Quis tela enumeret q i potẽtes iaciũt᷑. Tot tibi rhe
ol eere poſſcs Ladus cõ⸗/
trie? nos liberati ſumꝰ. HNã obitu illiꝰ carcerẽ exiuiſti. Mã curia miſerã reliqſti
nõ potẽtiã: ᷣuitutẽ poſuiſti nõ gloria:bellũ effugiſtinõ pacẽ. Eras cſn mãcipium
nicolſai: nulla tibi edẽdi nulla woꝛmiẽdi certa hoꝛa fuit. Hõ comites alloqͥ ñ exire
in lucẽ poteras. In aere tetro ĩ puluere i caloꝛe ĩ fetoꝛe latebas. MHũñc q;uis libta⸗

* 2

tia mi petre:tot inſidie tẽdebat᷑:vt moꝛtuo nicolao iure di

te tonatꝰex tuo arbitrio viuis. In hac vita nemo moꝛt aliũ felix. Bñ atq; indul⸗/

gent cñ eo agit qͥ vere dici nõ infelix pot. Hã qᷣtus Ecuiꝰnõ plura mala q; bona i/
nenias: cup leticiã nõ ſup auit meroꝛ: nẽo viuit q́ felicit optet: O? muitos afflixereę

impia q́; nultos pdidere diuicie⁊ vltis iniecere ſupplicijs. Moꝛiẽdũ tãdẽ nob

vlinuitis. Duo nobis ex hac luce migrãtib? itinera occurrũt: alto celũ petimꝰ: al
tero inferos. Illic cũ dijs ᷣ cũ ſceleratis deputamur. Jilic regnũ:H ſuppliciũ expe
ctainꝰ. Iter eligere lz dũ viuimꝰ.Ex vite merito pʒ via:poſt moꝛtẽ nulla merẽdi

facultas. Et nos amãtiſſim? petre dũ vita comes ẽ ad oꝑa pi etat ererceamur.
Abſint volu ptates:illeccbꝛa odia ſimultates. Abſit au aricia bonoꝰ imẽſa cu/

pido.ſaᷣ nobis deꝰ ipᷣe:ſuꝑqᷓ; ſatis elargitus E. NHec tu mibi cardinalatũ cupias:

nec ego tibi optẽ potẽtiã curialẽ. NHimis em̃ potẽtes ⁊ honoꝛati fuimꝰ:tu apð ro/⸗
manãũ p̃ſulẽ:è;o ap imↄ atoꝛẽ. Hã ſi vtutũ er eqᷓ q̃ vocant᷑ bona diſtribuãt᷑: nõ
tu mediũ eiꝰ qʒ obtinuiſti &cipias:nec ego rtã ptẽ eiꝰqdð mibi dina bõitas elar
gita ↄſeqr. AHale ex neapoli nonas maij. Anno dñi. M. cccclvj. Inditiõe ꝗrta
Poti ficatꝰſcſſimo ĩ xp̃o pꝛis ⁊ dñinr̃i dñi calixti pape tercij anne lccũdo.

— —

— — ——

—R—— — — ——=

–⏑ ee S

t

——— —

Enee Sencñ.tituli ſcẽ Sabine cardinałeple felicit 2 α 71
incipiũt.Gꝛates refert de pmotiõe ad cardinalatuũ. Epiſto CC .
Zuo iꝑatoꝛi Friderico auguſto dño ſuo.Eneas ſacroſcẽ roane ecclictitu
1ſcẽ ſabine pᷣꝛ cardinalis ⁊ epᷣs ſeneñ.S.p.d.Qð iã dudi oꝑtaſti pcu⸗
raſtiq; ceſar i ꝑſona mea nũc demũ ↄpletũ ẽ.Habes tota qd mẽte petiſti.
Mã qð ſcẽincoꝛie nicolaꝰpapa qͥntꝰtue mã ſuetudini ſepe pollicitꝰẽ:btiſſimꝰ põ/
tifex maximꝰ calixtꝰterciꝰiplcuit.Qui nõ meis merit:nulla em̃ me vᷣtꝰbonore di/
gnũ effecit:ſᷣ ſua ĩcredibili bõitate qᷓ vſq; ad indignos ꝓtẽdit᷑:⁊ tua potiſſimũ int᷑
ceffiõe his dicbꝰad cardialatꝰ ordinẽ cũ qnq; alus vencrabilibꝰ ⁊ magne auctis
epᷣis me ꝓuexit. Intellige quãtũ debeo tue ſublimitati:⁊ vñ ꝑſoluere poſſiʒ debi/
tũ nõ ĩtelligo.Conaboꝛ tñ dũ ſpũs hos regit artꝰ:ita me gerere/vt oẽs intelliaãt
ad hãc me dignitatẽ tuo fauoꝛe ⁊ ex tua curia ꝓueniſſe:ineq; theutonicũ maꝑ qᷓ;
italicũ cardialẽ ccẽ. Cuũ erit nihil mecũ reiniſſiꝰ agere qᷓ; pꝛꝰ. Nã cgo ꝓ tua ma/
ieſtate: p ſacro imꝑio:ꝓ iclyta domo auſtrie:ꝓ tuis qbuſcũq; caris nullos vſq; la
N——— cchigia: Aihi ei vnqᷓ; zus maſuckugint negabit᷑: qd mea opa
effici poſſit. Aale ex vꝛbe die.xxij. decẽbꝛis. M.cccdvij. =Riſte- 11
ic poſ t: Hals ervibc dic tii cc vi. EPiſto. Cciij.
Ereniſſime ipatrici leonsꝛe auguſte dñe ſue.Eneas ſacroſcẽ rõane ecclie
tituli ſcẽ ſabine pᷣſ̊ꝛ cardinalis ⁊ ep̃ᷣs ſeneñ.S.p.d. Nõ meis meritis que
nmnuiulla ſũt ſᷣ tua ac ↄſoꝛtis tui diui friderici růanoꝝ imꝑatoꝛis auguſti int᷑/
ceſſione ad cardinalatꝰ?honoẽ ſuꝑioꝛibꝰdiebus pictas aplica me puexit. Multa
extãt tua i me bñficia:s hoe maximũ ẽ:ꝙ hac dignitate me dignũ iudi caſti:⁊ vt il
lã cõſeq̃rer nibil omiſiſti.Qñ ⁊ ſũmo põtifici ⁊ ſacro collegio ⁊ auũculo tuo regi
aragonũ potẽtiſſimo me ſępiꝰ? comẽdaſti.Habes igit apud ſedẽ aplicã hoiez tue
mauitudini deditiſſimũ:qͥ p te tuoqʒ ſplendoꝛe gloꝛia amplitudinc oĩ tpe curio/
ſus erit. Neqʒ em̃ vllꝰine vnq; Suabit laboꝛ:quẽ tua cq ſuſcepenim. Tue maieſta
e einccn crit ita me yrn auracdo dũ ingẽtia q̃ mibi ↄtuliſti bñficia depoſcũt.
aqle ex vꝛbe romana die quo ſupꝛa. H —2 ρ1 Ia FPriiiis
le er endkden died o ſude⸗ Epiſtola.cCciiij.
greniſſ.ino ⁊ potentiſſimo pᷣncipi Ladiſlao bungarie atqʒ bohemie regi.
Enñneas cardinał ſeneñ.S.p.d. me ſũmꝰpõtifex his diebꝰad cardinala
tus oꝛdinẽ accerſiuerit:tua int ceſ iõe magna ex ꝑte factũ eẽ nõ ambigo:
cũ ſepenũero ⁊lr̃is ⁊ nũcijs aplice pietati me cõmẽdaueris.Scio igit᷑ me obno⸗
xiũ q̃ ad viuã ⁊ facultas adſit:tuis oibꝰ deſiderijs :noꝛẽ gerere. Heqʒ id negligam
q̃dẽ. Mã ſi qͥd ẽ qd noua dignitas mihi credita:vlłtue amplitudini:vłſubditoꝛi
tuoꝝ vtilitati ↄferre poſſit:ad tãtũ negabit᷑ quãtũ ipᷣe redrere poſtpoſuen. NHęc
mihi res vlla iocũdioꝛ fuerit q; tue voluptati ↄplacuiſſe. Luiſqʒ regnis ⁊ reliqᷣs
pᷣncipibꝰvſui aliqñ fuiſſe. Ex vꝛbe ro.die.xxij.decẽbꝛis.Anno.N.cccclxij.
Pꝛomotionẽ ſuã amico notificẽet. Epiſtola. ccv.
IMcas cardinal ſeneñ. Jacobo picholomeo.S.p.d. Diuie bõitati cnꝰ cõ
Klia nobis imꝑſcrutabilia ſũt viſũ eſt honoꝛes augere nr̃os: atqʒ i coꝛde
ſW2wuſũmi põtificis ponere vt nos ad cardin alatꝰoꝛdinẽ aſſumeret:⁊ ita factuʒ
F. Scimnꝰtibi id futuꝝ gtũ. Illud nobᷣ tñ moleſtũ ẽ ꝙ nos ipares tãto mũeri cerni
mus. Atcũq; ſit frẽm iſta ſatere nolumꝰ.Lu deũ rogabis vt qͥ dignitatẽ tribuit.
id q pᷣſtet ꝑ qd dignitati ſatiſfaciamꝰ. Inſuꝑ qm illuſtris dux mutine ſo nob ami
cus fuit ſingłaris vt nos ſibi ↄmẽdes rogamꝰ. Et q̃ poſſumꝰ aut i futurũ poteriꝰ
excellẽtie ſue pleno offeras oꝛe:qꝛ nos ſibi pleno corde cupimꝰ ↄplacere.Et hãc
inalat wiee qd hʒ ikae mag ſuã eẽ volumꝰ qᷓ; nr̃aʒ. Aale cũ ↄſorte ⁊
iberis. Ex vꝛbe ro.die.xxij.decẽbꝛis. Lriſal 5
Oc eode ⁊ ſe torũ offrtt. EPiſtola. CCV *
MMeas cardinalis iohi cardinali ſci angeli.S. p:d.Qð ãn is tò ꝑlurimis re
uerẽdiſũine pꝛ tuo filio cõcupiuiſti qſiuiſtiq nũc demũ cõpletũ ẽ:ſũma cũ

2

ↄcsꝛdia ſacri collegij calixtꝰpõtifex maximꝰ ad cardinalatus oꝛdinẽ me vocauit
atq; affũpſit. Scio quãto altiꝰeuect? ſum q;; merui:Sʒ ita ſuaſiones tue pᷣceſq; ce
fanis effecerũt. Mõ ſuʒ ego qͥ gras agere poſſũ tue erga mecharitati.nã qͥd pᷣſta-
re tãto dño ſeruꝰpoſſit volũtas mea iãdudũ tua ẽ:q̃cũq; poſtmodũ acceſſere illã
ſequũt᷑.Oui tuus cũ eẽm pauꝑ pᷣſbꝛ:neq; me manu tua epatus eripuit.Sũ tuꝰ ẽt
cardinalis.Habes i collegio ↄplures amicos ⁊ me ſeruũ :niſi me veluti mãcipio
vtan nibil in me culpe fuit.ſᷣ velut emãcipat? filiꝰ aut manumiſſus ſᷣuꝰnõ minus
agã qᷓ; par fuerit. AHale optime cx vꝛbe roma.die.xxij.decẽbꝛis.M.ccccl vij.

Meas cardiał Alpbõſo regi aragonũ.S.p.d. Serui qͥ mõ ãcũq; peculiũ
augẽt rex ſereniſſime ac potẽtiſſime iſideles dãnãdiq; fuerit:niſi dñis ſuis
rõnẽ lucri reddiderit. Eaà ob cãm cũ hodie maximꝰpõtifex calixtꝰterci me
vlł minꝰ merẽtẽ ad cardinalatꝰhonorẽ ꝓuexit:peculiũq; meũ adauxerit.Officuc;
mei eẽ putaui id tue maieſtati cuiꝰſum macipiũ qᷓ;uis inutile tñ fidele notũ efficẽ
Vt ſi qd eſt in ea dignitate mihi credita vł decoꝛis vel vtilitat:idtotũ tuũ eẽ no/
neris.Ad me laboꝛ tm̃ moleſtiaq; ſuſcepti officij ꝑtinebit. In quo tãto magis af
fligẽdũ me ſcio:quãto indignioꝛhoc muneris:ſuʒ ↄſecutus.Ex vꝛbe ro.die.xxiiij.

Decembꝛis. M.cccclvj. —2 . .
Auxilio amici ſperat Raimpoſth Ss etene. Epiſtola CCviy-
Meas cardinalł Johi cardinali papicñ.S.p.d.Si q̃ mihi voluptas eſt ad
cordinalatꝰhonoꝛẽ eẽ aſſũptũ. Inde tãtũ ẽ ꝙ tua dignatio mibi collega ⁊
pꝛ: ⁊ vdñs traditꝰẽ q̊ cũ viuẽ dulciſſimũ erat. Mũc tui laboꝛes pᷣmia ſuſcepe
rũt:nũc tue vᷣtuti qð ſuũ erat creditũ ẽ.Scio qͥd lucri accepit ſacer ſenatꝰex tua/p
inotione. Magnũ lumẽ romana ſuſcepit ecchia.Lua nohilitas tua voctrina meã
ignoꝛantiã ⁊ ignobilitatẽ obteget.Sub ſcuto tuo indignꝰcgo ſecurꝰmilitabo.Ae
ni igit᷑:ſitibũdi expectamꝰ oẽs reditũ tuũ. Jaʒ ſai alemania galliaq; ⁊ bũgaria te
tenuit. Italia nũc ⁊ ipa mr̃ oꝛbis roma te ꝑfrui vult. Miſi redien cito ⁊ ipᷣe tybꝛis
maledicet abſentie tue. Mõ fuiſti iĩ bello ⁊ viciſti.Scies q̃ pugna facta eſt cũ redie
ris. Nulli vnq; cardinales egriꝰq; nos collegiũ intrauere. Jã em̃ rubigo cardies
ita obduxerat vt verti oſtiũ ⁊ aꝑiri nõ poſſet.Arictibꝰ⁊ oĩ machinaꝝ genẽ vſus ẽ
calixtꝰpõtifex vt valuas aꝑiret domũq; arte nõ modica belli ſeratas poſtes poꝛ-
taſq; refregit. Aale ex vꝛbe romana.xxvl.die decẽbꝛis.?nno.M).cccclv.
Pꝛomotionẽ ſuã notificat amico ſingularni.· Epiſtolg CCIT *
Meas cardinalis Micolao liſtio legũ woctoꝛi.S.p.d. Muis cognoſcimus
noſipſos impares vignue cardinalatꝰad quã vocati ſumꝰ. Qua tam en
amicis oia cõicare ſolemꝰq̃ nobis accidũt ſiue ſecũda ſiue aduerſa ſint.Et
nos te inter amicos babemꝰ pᷣcipuũ hoc te latere nolumꝰ.At ſi qͥd ẽ in ea
dignitate nobis credita vel honoꝛis vłvtilitatis. Itẽeq; dedecoꝛis vel dan.iid tibi

nobiſcñ cõe cẽ nõ neſcias. H nos legẽ amicitie quis altius cuecti nullatenꝰ pᷣte

rire intẽdimꝰ. Mec nobis cardinalatꝰ aut tuã aut alteriꝰcuiuſpiã beniuolẽtiã mi/

noꝛabit. Datũ rome. xxviij.die decebꝛis. M. ccccl vñ . E iſtola. ccx.

De eodem. .
Heas cardinalł Micolao cardiali ſci petri ad vincla. S.p.d. Placuit altiſ/
ſimo ⁊ dño nr̃o pape calixto ꝑ bos dies me lõge ĩmenitũ ad caꝛdialatꝰoꝛ/⸗
Qiinẽ aſſumẽ. Aroq; ſacro cetui aggregare. Scio quãtũ põder ſ iui. Mec
video q̊ pacto credite mitiviniran ſatiſfacia niſi foꝛtaſſe tua reucrẽdiſſims prui
tas ad curiã rediret.Lũc em̃ iſtructꝰ ab ea ſecuriꝰi ̊ ꝓcelloſo mari nauigarẽ᷑. Dꝛe
coꝛ igr ſi pᷣces ſuiton audiẽde ſut vt iã demũ i patriã redeas. Mã cardinali ſola ro
ma pꝛia c. Etia ſi ap indos is natꝰfuerit:aut recuſaſſe pilleũ opoꝛtuit aut certe re
ceptũ rome geſtare:⁊ matri oim ſedi cõſulere. Meq; illa excuſatio idonea eſt. Mõ

sosõs

— W-æ—

— O

—

——

audioꝛ recta monens. Mutant᷑ enim tempoꝛa.⁊ qui olim cõtemptui fuit nũc p/

cipue bonoratur. Aeni igit᷑ obſecro veni. Meq; em tua vᷣtus ẽ qaue inter niues et
vmbeoſas clauſa valles.ſangueſcere debeat.Scio cõplures eſſe qͥ te videre audi
re ⁊ ſequi cupiũt inter quos me ſemꝑ auditoꝛẽ diſcipulũq; obſequentẽ inuenies.

Ex vꝛbe romana die vei decemdii. eccelduͤ⸗ ⸗
Pꝛomotionẽ ſuã amico notiſicat. ,„ “YD Epiſtola. ccxj.
Meas cardinalis ſenenſis Johanni varadienſi epo.S.p.d.Quod ex Hi⸗

colao pontifice maximo magnopere efflagitaſti ad noſtni bonoꝛis augnen

tum iam nũc calixtus ſucceſſoꝛ eius executus eſt. JIs em̃ pꝛoximus quatu⸗

oꝛ tempoꝛibꝰ eractis ad cardinalatus oꝛdinẽ nos aſſumpſit. Quadere longe

*

magis tuam paternitatẽ letari q; noſipſos non dubitamus. e quic
Mam nos parũ gauiſi ſumus ex hac ꝓmotione. um intelligamus bonoꝛẽ non
merenti creditũ ignominiã potius eſſe q́; decus.ua vero dignatio que me plu⸗
ris exiſtimat longe q; valeo. NHon mirũ ſi amicuʒ libenter audit ſubleuatum At
cunq; ſit id ſibi pſuadeat tua ainicicia volumus qð re ipa cõperiet nos ſuos eſſe
Mec aliã ob cauſaʒ magis cupide hanc dignitatem cardinalatus accepiſſe q;ᷓ vt
ſibi aliquando in aliqua re digna moꝛẽ gerere poſſimus.atum rome die.xxvij.

xcembꝛis. M. cccclvij. ʒ0
Epiſtola CCXij.

MHouitates..
Maeas cardinalis ſenẽſis ſenatui ſenenſi. S.p.d. Que credimus expedire
vt veſter ſenatus intelligat nõ tacebimus dum poterimꝰ boneſte ſris aut
nuncijs cõmittere. Hunc quod ſigniſicemꝰ hoc eſt. Rex aragonum graui
ter egrotauit deinde cõualuit. Mohis relatũ eſt eum recidiuaſſe neſcimus an veꝝ
ſit id. Comes tolocenꝰ pꝛidẽ moꝛtẽ obijt.q̃ res nõ nibil nouitatis paritura videt
Mã comes euerſꝰ⸗ hereditatẽ petit.Abbas vꝛſinꝰↄtra nitit᷑. Comes vꝛbinas bel⸗
lũ fert idixiſſe malateſtis.Hec ad alios ꝑtinẽt. In rebꝰvris bec ſũt. Oꝛatoꝛ ducꝭ
mediolani ↄmuicato nobiſcũ ↄſilio enixe coitatẽ vꝛam ſummo potifici comendæ
uit. Qð habuerit ab eo reſpõſuʒ ſcietis. Oñs rnibias ꝓ cuſtodia mõtis acuti petit
auręes trecẽtos Micit em̃ ſe tenuiſſe famlos plures ꝓ cuſtodia. Cui cũ dicereinꝰ⸗
nõ fuiſſe neceſſariu. Replicauit penitus opoꝛtuiſſe ꝓ ſecuritate paſcuoꝝ & qͥd ſi-
gnificet ipi itelligit. MHũc de nouo reuerẽdiſim? cardialis de vꝛſinis petit a ſanctiſ
ſimo dño nrᷣo aureos trecẽtos qͥs mutuauit ſibi tꝑe exercitꝰ Papa vo rñdit illoſ
ꝑtinere ad ratõnes vias. Scitis qͥq in hac re agere debeatis.nobis cõſultiſimuʒ

videt᷑ vt oꝛatoꝛes vẽos hic habeatis qui loqui aꝑte valeãt.nobis nõ licẽt omnia

Juuabimꝰtñ oꝛatoꝛes ipſos cũ fuerint ſumma ſide vꝛeq; reipublice qntũ facul⸗
tas tulerit nunq;; deerimꝰ.atum rome die. xxix.decebꝛis. M.cccclvij.

Refere grates et agere ſponget. Epiſtola. ccxiij.
Meas cardinalis ſenen Jobãni bichio ſenenſi. S. p.d. Sciẽtes q̃ntum
ꝓnmobis conatus es in magiſtratu tuo illo capitaneatus ꝓpli.repꝛebenſibi
es fuerüm? niſi noſipſos gratos oſtendainꝰ. Sed boc modo pꝛeſtare non
poſſumꝰ.Quippe qͥ nõ vbis ſ̃ rebꝰ redqẽdas eẽ gras nõ ignoꝛamꝰ. At ſi qñ facul
tas ſe obtulerit cognoſces nos tui amãtes eſſe ⁊ accepti bũficij memoꝛes. Munc
non ẽ aliud auod ſcribamꝰ niſi qd ꝓ republica via ceſemꝰ expediẽs apud bunc

„

põtificẽ oꝛatoꝛes vios ↄmoꝛari.Quia mita indies oceurrũt ponderoſa ⁊ veſirꝗ

—

ciuitatẽ tãgentia. Scis qꝛ nõ oĩa nobis licẽt ſ oꝛatoꝛibꝰ vris fideliteraſſſtcmus.

Ex vꝛbe romana die.xxiiij. decembꝛis. M.cccclvij.
Ingignũ officij ſe agnoſcẽs exoꝛa dail. Epiſt ola cx
pꝛo vita que tante dignitati par ſit. bneeem.e

tamus. Heq; ab re quidem.

—

Meas cardinalis ſeneñ. A. bindio ſenẽſi. S. p. ð.Creditnus vt ſcribis pꝛo
motionem noſtrã tibi iocunditati fuiſſe. Ita em̃ expoſcebat vetus amici/
cia noſtra. Mos autem ex bac dignitate neſcimus triſtari an letani dvebea/
tmus. Ham ſublime decus nõ merenti traditum oneri potius q; honoꝛi E. Nenit
in mentem illud apolinis pᷣptũ quo iubet vt noſipſos cognoſcamus. Cõſide/

ramus impfectum noſtrũ. Et dum binc paruitatem noſtra inde altitudinem di
gnit atis adepte metimur hoꝛreſcimus ettrepidamꝰ. Max quãto altioꝛ eſt aſcen

ſus tanto periculoſioꝛ caſus. Inter hectãanxie mẽtis dubia nullũ occurrit no/

vis aliud remediũ niſi ad deũ ipᷣm recurramus. ⁊ ei ſupplicemus vt q̊ dedit hono
rem cipſe còſeruet.⁊ nos eaʒ vitã ducere vonet tante dignitati par ſit. Lu vᷣo
de nobis perſuadeto tibi qm illi erga te ſumus qͥ p fuimꝰ ⁊ amicicie iura incõmi
nuta pᷣuabimus. Aale ⁊ amieos illos nros metropolitanos nfo noie ſaluere iu/
beto. antboniũ panoꝛmitam. matheũ malſeritũ.bartbolom eñ faciũ.matheũ io/⸗

α

bannẽ ⁊ relias qbꝰnos offerto.⁊ dato Ex vꝛbe ro.die.xxviij.decẽb. M. cccclvij.

Amiciciz nõ abſtulit dignitas adepta.s aucta ↄſe é W1It0. CCLrV.⸗
Meas cardinal ſenẽſis Leonardo beneuoleti ſeneñ. S. p. d. Di ⸗
acie noſire detractum arbitraris qm̃ aucti bonoꝛe videmur longe faller.
Nam verã amiciciã nulla dignitas tollit. Sumus q fuimus dum edibꝰ
ſimul peteremus roma. Si potuiſſet adici beniuolentie noſtre aliqd cardinala-

tus noſter pfecto addidiſet. Sʒ plena ã ſũt vaſcula nihil ãpliꝰadmittũt.nos igi⸗

tur erga te idẽ erimꝰ vita comite. Nec de te aliter arbitramur. Oe dño dñico pꝛe

poſito nepotetuo ſumus memoꝛes. Et qͥa bꝛeui ſenis venire nõ poſſumus cogi/
tabim? quõ rem illa h diffiniamꝰ.E muſq; illi fauẽtes qntũ fert etas qᷓ̃ comes
amicicie iſepabilisẽ. Vos viri ſenenſes moꝛe vꝛo pꝓuidi fueritis ſi hac i euria ſe/
dquulo habehitis oꝛatoꝛes. Quibꝰ ⁊ nos magna fide aſſiſtemꝰ. Qalelaurenti no⸗

ſirũ ſube ſaluere. ⁊ nos ſibi offerto ⁊ dominũ galganũ pari modo qꝛ ſcribere non
voſſumus omnibus. Ex roms die. xxix. decembꝛis. M). cccclvij.

Heeodem ⁊ ſeruatum locum pꝛo TLtmiſte f†
ſuo a quentu pollicetur. c⸗ Epiſtola. ccxvj.
Meas cardinalis ſeneñ. Hicolao piſtouenſi dwctoꝛi vtriuſqʒ iuris. S. p. ð.
Mihil nobis ẽ dubij te vtſcribis nr̃a ꝓmotioe letatũ eſſe. Quis em̃ amnic⸗
aunmici honoꝛ? non libenter intuet. Scis quo te loco babemꝰ⁊ quãti te f
cimus.Quid ni ergo leteris nos auctos dignitati eſſe. Cum ⁊ tu vna creueris.ſi
modo creuimus.etenim nobis nondum liquet an letari an flere potius debeam?
adtanteę dignitatis culmen euecti. Hã qͥd miſerius eſt q; id officij Sren cui neg
as ſatiſfacere. Onus grauiſſimuʒ ⁊ bumeris nr̃is omnino impar ſubiuinius niſi
miſeratoꝛ dñs qᷓ dedit bonoꝛẽ ⁊ retinẽdi facultatẽ pᷣheat. Intelligim?ꝰ quãtũ im/

minet ſcipiciũ atq; idcirco de nobiſipſis neſcimꝰ iudiciũ.vtcunq; ſit noſtra erga
te beniuolẽtia nunq́; minuet᷑.naʒ qte dileximꝰ in epiſcopatu in cardinalatu ma
gis ac magis amabimꝰ. JFamulos qs polliceris recpere non poſſumus ſupꝛa q;
noſtra ferat facultas onerati Libi vero Eaaß erit ĩ dmo noſtra ſeruatus locus.
ſi ſaltem dignaberis apuv nos eſſe et nos illi ſumus qui tibi vſui poſſumus eſſe.
Optamus mulã aliquas perdras ꝓ nobis et reeiras pᷣcium anteqꝙ; emas.vt tibi
bancum de miraballis pecuniam mittamug. Aale et vominũ Ambꝛoſiũ acc⸗
minũ allexium noſtrũ iubeto ſaluere. noſq; illis offerto 1 vato. Sileucio ampli
dicito ne oino fidei renunciet q;uis indies indignos ad maioꝛes aſſumi dignita.
tes aduertit.vt nobis modo factũ ẽ.nã diuina potẽtia tũc potiſſime demonſt
cũ ſubleuat q̃ ſüt minima ⁊ conſilia eius nr̃a non poſſunt ingenia attinger ee Ite⸗

3 *

fum vale. atũ rome vie xxiij decembꝛis. Anno dñt. M. cccclvj·

—

—— — —

/
no

Oset ſe pmotors quanti poſſt. Epiſtola. ccxvij.

Meas cardinalis ſenẽſis Alexio epo duſino. S.9 P. gognoſ cimꝰ ex his
q ſenas ad nos venerũt ꝓmotionẽ nr̃am tibi iocũdã fuiſie idqʒ młtis ſi/
nis monſtratũ eſſe. Multa hactenus tibi debuimus ꝓ tua erga nos ſo/

lita caritate ſ̊ nũc magis ac magis obligamur.Erimꝰitaq; tui ſemper memores

et q;uis dignitas nobis credita paruʒ merentibus onen potius ꝙ; honoꝛi ſit. Si
tamen in ea boni aliqᷣd erit id cõmune nobis cũ tua dignatõne futuꝝ eſt atq; ita
cupimus ꝑſuaſum eſſe. Vale ex vꝛbe die.xxiij.decembꝛis. M. ccclcx.

Confidit in deo qui dignitatem Pi rPPSLit
dedit:in ſufficienti vires tribuaatt. Ep iſtola. ccxviij *
IMleas cardinal ſenẽſis Jobãni epiſcopo groſſitano.S.p.ð· Si cui ꝓmo
tionẽ nram placuiſſe credimꝰ.id ꝓfecto de tua reuerẽda paternitate non
dubitamꝰ?. Scimus em̃ qꝛ nos ſolide amas.At ꝓpterea nri bonoꝛis au/
gmentũ vluti tuã gloꝛiã pucis.neqʒ falleris. Minime em honoꝛari poſſumꝰ qͥn
pticeps nobiſcũ ſis.nos tn ignoꝛamꝰ an hec dignitas nobis credita cardinala⸗
tus decoꝛi ſit ců impares ſumus tanto muneri. Cõfidimꝰ in deo qͥ dedit vt vires
tribuat ad cõſeruatõneʒ buius ſtatus. vtcũqʒ ſit tibipſi pſuadere volumꝰ nos er
ga te eſe q olim fuimꝰad emolumẽta et honoꝛes tuos omni temꝑoꝛe volentes.
Zm̃ rogamꝰ vt ſiqͥ ſint qui epiſcopatũ ſenenſeʒ deſiderẽt id ex capite conens de
trabere qm̃ viui nõ intẽdimus eccleſie ſenẽſi dulciſſime matri et ſpõſe nr̃e renũci
are Gll ex omn die. xxix. decembꝛis.Anno.M.cccclvn.
ohibet vlterioꝛẽ ꝓmotionẽ quia DDPiſtola P
mauult pauꝑ amari qᷓ; diues odin. Epiſtola. ccxix.
Meas cardinalis ſenenſis Petro cardinali ſancti Marci. S. p. d. Refe/
ro gratias hnñanitati tuę que ſe tambenigne obtulit in materia comerani
atus ſacri collegij. Aolũtatez ꝓ facto ſuſcipio.At cũ intelligã id alteri of

ficiũ baberi.ſupplico ne vlterius rem ꝓmoueas quia nulli reuerẽdiſſimoꝛũ dño/

rũ meorũ vel grauis vel iniurioſus eſſe volo. Maloqʒ pauꝑ amari q; diues odi⸗

ri. Spero tamen tuo auxilio ⁊ ſanctiſſimi dñi noſtri clementia ita mihi aliqñ ꝓ/
uiſũ iri vt honeſte vitã traducẽ poſſiʒ. Ex vꝛbe die.xxix decẽbrl.An.M.cccclvij.

—„ : ☚
HMouitates de terremotu cometa atbureis ÆPiltola. Ccxx.

Meas cardinalis ſenẽſis Oiuo Yriderico ceſari.S.p.d.Audies ex lato/
re preſentiũ q;mirabilia ⁊ incredibilia damna fecerit terremotus in re/
gno apulie. Ham multa opida funditꝰ coꝛruerũt.Alia magna ex pꝑte col

lapſa ſunt. In neapoli om̃es fere eccleſie et maxima palacia ceciderũt pluſq; tri
ginta milia coꝛpoꝛa oppꝛeſſa ruinis tradunt᷑.ꝓplus om̃is habitat ĩ tẽtoꝛijs. Rex

aragonũ qui aberat audito nouo incidit ĩ febꝛes et colicqꝗ paſſioneʒ ferebat᷑ cura
tus.nũc dicitur reciqiuaſſe ⁊ vita eius ĩ periculo ene creditur. Oꝛſi moꝛisatur tan
tus rex ( q abſit nõ fruſtra cometazʒ vidimꝰ.cuʒ thurci fugati et magna ex par
te ceſi fuzrũt gubernatoꝛ hũgarie ⁊ frater Johanes obierũt.Comes ciccilie inter
fectus occubuerit.Et pᷣfectꝰvrbis comes taglotonꝰ vita fũctus ſit. Sʒ velit pie
tas diuina tantũ regez adbuc diutius terris cõcedere cuiꝰobitꝰ magnaʒ ytalie et

„

byſpanie partẽ ↄturbaret. Datũ rome die.xxviij decebꝛis. Anno. M). cceclvij.

Pollicetur ſe pꝛomotoꝛẽ in requiſitis. KPi⸗ vola. Ccxx 9 5
Mheas cardinalis ſenẽſis Mariano zozino ſeneñ.S. p.dicit. Pꝛomotio/
nẽ noſtrã ad cardinalatus oꝛdinẽ iaʒ te accepiſſe nõ abigimꝰ.aucti hono/
repter merita ſumꝰ. Dondꝰ lõgemaiꝰ impoſitũ nobis ẽ q; ferre poſſum⸗
868

*

Siquid tamen eſt in hac dignitate hobis credita qð tibi tuiſq; cõducere queat.
niſi bere nos reqſiueris amicicie noſtre veteri iniuriã feceris. Mam beniuolætia
que veraẽ ſupueniẽte quouis bonoꝝ cumulo plus augeri qᷓ; minui ↄſueuit. Hos
te tuiſq; rebus deinceps ita vtemur quẽadmodũ olim ſoliti ſumꝰ.Lu ſi erga nos
ſecus feceris bomis officio fungeris haud recte amicicia ſentientis. Aale ex vꝛ
be die. xxx.decembꝛis.Anno.M).cccclvij.

Pꝛomotionẽ ſuam notificat. . Epiſtola. ccxxij.
Neas cardinalis ſenenſis Magiſtratui Balie. S.p.d. Non mea vᷣtus ꝗͥ
ſoo qᷓ̃tenuis ẽ ſ bonitas ſũmi pᷣſulis calixti ct intceſſio diui ceſaris Fri/
derici ad cardinalat?bonoꝛẽ bodie me ꝓuexit. Hõ ẽ cur ex hͥ me turgeat anim?.
Ham vignitas minꝰmerẽti credita oneri potiꝰ ẽ q; honoꝛi. Itaqʒ nõ veluti iacta
bundus collegio vꝛo ꝓmotionez meam ſi mifico. Sed qꝛ dignũ exiſtimo qcunq;
mibi obueniunt vobig nota efficere. Ma ſiqd enit in hac noua dignitate men vel
bonoꝛis vel emolumẽti id totũ deſugat dulciſſima patria volo. Ad me nihil niſi

„ —

laboꝛes moleſtieq; ꝑtinebũt.Datũ ro.die.xxvij.decembꝛis.Anno. M.cccclvij.

Congratulatur pꝛomotioni. Epiſtola. ccxxiij.

Ranciſcus pychonius Enee cardinali ſenenſi.S.p.d. Gratuloꝛ ytalie et
reipublice xpᷣianoꝝ ⁊ noſtre ciuitati.quibus ob tuã pꝛomotionem bũleue/

unſſſſe putaui.Commune eſt bonũ et communis dete eſt omibꝰ leticia nũ/
8 fuit hic ciuitati tantꝰ animoꝛñ cõſenſus in idem gaudium. Hec diuinitus in-
tituta credendũ eſt. Mam de ſua eccleſia deo cura ẽ. Aidet quanta ẽ homis id eſt
tue reuerẽdifſime paternitatis pᷣſtantia cui benigna eſt mens hoĩm voꝝq;· Ego
nro gaudio afficiar non poſſum lr̃is explicare. qñquidẽ vincit gaudiñ niagurn
inẽ omniũ epiſtolaꝝ. Oni de balia elegerũt me oꝛatoꝛẽ necdũ:me mittũt.Spe/

ro tñ añ feſta natalis iter arripere. Interea rogo tuã reuerendiſſimã dignitatem

digneris me auditoꝛẽ tuũ eligere. Dotes apud te hominẽ me peritioꝛẽ inuenire.
hominẽ vo deditiſſimũ tue reuerẽdiſſime pr̃nitati vt ego ſum. qͥ te tuaq; omia di

ligat inuenire nec in ytalia nec in germania poteris. Recõmendo me tue reuerẽ ⸗
diſſime paternitati. Ex ſenis die.xxij.decembꝛis.M. cccclv.

* 5 *
Motabiliter de oodem. . Ep ſtola. ccxxiiij.
Coꝛgiꝰ lollius doctoꝛ Enee cardinali ſeneñ. S. p.d. Gaudeo reuerendiſ⸗/
ſime pater domie mi ſacroſancte romane ecclie que talẽ viruz in ſacro ad/
miſlit ſenatu per quẽ res ſua ſumma in agẽdo induſtria et optiino in pꝛo/
uidẽdo ↄcilio gubernet᷑. Gaudeo reuerẽdiſſime dnationi tue.cui maximis in ne⸗
gocijs laboꝛ.⁊ ſummis in ꝑiculis fortitudo. innumereq; ac ingetes virtutes par

-

tim debitis boneſtant᷑ pꝛemijs.etſi non ignoꝛem laboꝛes cum gloꝛia augeri:letoꝛ
patrie que tantũ gloꝛie aſſecuta ẽ quantũ ferre petere decuit. 8 etiã ad ſummũ
reipubli.maxime ꝓfutuꝝ non dubitat.pꝛeſertim in hac tammaxima tempoꝛum
difficultate. Gaudeo letoꝛq; omibus bonis qbus vebemẽtius adauctã eſſe bene
agẽdi auiditatẽ qͥs non putet.Cum vᷣtutes extolli pꝛemijs adoꝛnari vidẽt.preci/
pue litteraꝝ ſtudijs dediti cũ talẽ p ſe ſtudioꝝ ſuoꝝ ducẽ intueant᷑. Letoꝛſũmo/
pere mibipſi. Eui tota ciuitas gaudet.vniuerſus plus letat᷑.ſinguliciues cong/
tulant᷑ Cateruatim domũ ventitãt qſi hec oia ipe ſim adeptus.Et id qdez iure.
Od eni maius boc in ſeculo ale no im q; ſũma glia extolli eũ.qͥ me ab incuna
bulis vſq; ſeu a teneris vnguiculis ſemꝑ atq; vnice dilexit.Cui magis q; genito/
riſ obnoxiniſi reus ſim ſũme intitudinis.q crimine apud ꝑſas nil ohm vete⸗
ſtabilius. Etſi nõ ignoꝛẽ foꝛtẽ ⁊2 ↄſtantẽ reuerediſſime dñationis tue animu. bu
ſuſmnodi iĩ rebꝰ minime efferri.ſ incõcuſſũ geri vt magnanimũ decz. Onꝰ? aũt

f — — —

cũq; pꝛo xp̃i religiõe.⁊ ſacroſancte ecdeſie ſtatu equo aio aclibẽti ſubire. Hocta
men totũ vt tibi bonũ felix fauſtũq; ſit de immoꝛtalẽ oꝛo obſecroq;.Sitq; reue
rendiſſime dñatõni tue ſenper ꝓpitius.Ego autem ⁊ ſibi ⁊ reuerẽdiſſime do.tue
cõmendatus optime ac felicit᷑ valeo.Senis.xx.decembꝛis anno. M). cccclvij.

Pꝛomotionem ſuã notificat. Epiſtola. ccxX v.
NMaeas cardinalis ſeneñ. Petro noxetano.S.p.d. Quod cepiſti apud ni/
colaum pontificẽ maximũ nũc diuus calixtꝰ ↄſũmauit ſacro collegio car
Adinalium ſumus aggregati imm eriti et indigni q uidez. Sed tũc oſtentat
principes ſuam potentiam cum ex infimis ſublimes faciũt.Quod aduertẽs ale
xander macedo.in aſia oꝛtulanũ quẽdaʒ ad regni faſtigiũ euexit.Et nos igit᷑ ſũ/

mus diũs noſter erexit ex puluere fecitq; cũ pꝛincipibꝰ eccleſie ſedere. In qua re

ſiquid boni eſt id cõmune tibi nobiſcũ eſſe volumus. Ham ſi qñ te baſilee dilexi/
mus nße mrne enns hoc te ſcire voluimus.Aale ex vrbe roma die xxviij.
cembꝛis. M. cccclvij. —
Soe reerer. Ppiltolg. ccxvj.
Neas cardinalis ſeneñ. Johãni cõpiſio epᷣo placentino. S.p.d. Audiſti
ex alijs opinamur nos cardinalatꝰ oꝛdinẽ adeptos.Et qᷓ;uis indigni boc
bonoꝛe ſumus.id tamẽ tibi gratũ eſſe confidimus. Quis enim amicus ẽ

⁊ amici exaltationẽ nõ querit.At pro meritis dices amicũ amici dignitatẽ expete

7

re. Iſtꝗ amiciciã ſtoicoꝝ foꝛtaſſe ſententia dictauit. Amicicia nr̃a ex mera phia
eſt ⁊ pingui quadã minerua res metit᷑ ſuas.Atcũq; nobiſcũ actũ ẽ:noſtrã ꝓmo/
tionẽ tibi dulciſſimã fuiſſe cõfidimus. Cũ ad nos nunciũ eius delatũ eſt.vellemꝰ

id pꝛimi enũciaſſe patri amãtiſſimo. Sed nulla lr̃arũ velocitas eſt que famã imi/

cari poſſit. Audiſti ex alijs nobis cardinalatus creditã dignitatẽ audi ⁊ nũc ex no
biſ. Et ꝑſuade tibi nos eos eẽ erga te q papie mediolani baſilee romeq; fuimꝰ.Et
nobis pꝛo veteri amicicia tʒ
cembꝛis.Auno.M.cccclvij.

. Pefert grates congratulatoꝛi. Epiſtola. ccx xvij.

q́; fratre amantiſſimo vtere.Ex roma die. xxviij. de⸗

Meas cardin alis ſeneñ.Comiti Jacobo piccinino.S.p.d. Illuſtris ⁊ ma
gnifice comes amice chariſſime. accepimꝰ hũaniſſimas lr̃as tuaꝑg qͥbꝰ de
ꝛomotione noſtra ad eardinalatũ cõgratularis. Offers officia ⁊ẽ operas
tuas ad beneplacita nr̃a ⁊ teipſum efficis nobis cõmendatũ. rogans vt negocia
tua cũ frequentius requiramur gratioſo fauoꝛe exequamur. Reſpõdebimus bꝛe
uiter hmõi argumẽta tractanti qui facta magis q; verba requirit. Oe gratulatio
ne quã ſincero ex animo ꝓdire nõ ambigim? gr̃as agimꝰideq; pꝛo tuis oblationi
dus dicimꝰ?ſentiẽtes nos ꝓpterea tue magnificẽtie plurimum obligatos.Honoꝛi

tuo ⁊ cõmodo vbi ꝑ nos aliqd agẽdũ occurrat bono aĩio fauebimꝰ. Aelleniꝰinter

te ⁊ ſeneñ. eã vigere beniuolentia queint᷑ eos clareq; memoꝛie genitoꝛẽ tuũ olim
viguit.Sic enim liberioꝛi ⁊ pꝛomptioꝛi animo ⁊ loqui ⁊ ſcribere ⁊ ſubuenire alt
alteri valeremus.Datũ rome die.xviij. Januaru.M.cccclvij.

Se cõſolatione ſuper moꝛte. Epiſtola.ccxxviij.

Meas cardinalis ſeneñ. Johãꝗni Miraballio equiti neapolitano. S.p.d.
Mon ſcripſimus tibi ſtatim cũ audiuimus dilectiſſimũ filiuʒ tuũ moꝛtem
obijſſe. Neqʒ enim conſolari magnificentiã tuam poteramus:ipſi conſo/
latione indigentes. Nihil eniʒ minus me afflixit pꝛudẽtis ⁊ oꝛnatiſſimi viri raptꝰ
qᷓ; te eius parentem.quippe tu filij moꝛtẽſ vt natura iubet grauiter ⁊ acerbe tu/
liſti nos ⁊ illius obitus ⁊ tuus meroꝛ non mediocri doloꝛèe affecit.At nũc paulu/
lum ad nos reuerſi bumanarum rerũ conditiones animo reuoluentes arbitra/
mur te pro tua ſapientia finem luctui poſuiſſe.neq; ainplius velle angi ſuper bis

X*
*

que mutari non poſſunt. Omnibus vna conditio poſita eſt tandem tmoꝛi lex na/
ture eſt imutabilis ⁊ ineuitabilis:que lʒ vnũ ꝙᷓ alterũ ſerius appᷣbendit.bono tñ
viro nũq; tempeſtiuio: putada eſt qui ex tenebꝛis traſit ad luce ⁊ ex laboꝛibus ad
quietẽ:ex miſeria ad felicitatẽ.Cũ ergo filius tuus vitã mundã atq; optimã du/
xit: cõgaudere illi debemus:quia terrena ⁊ trãſitoꝛia pꝛo celeſtibꝰatq; eternis p/
mutauit.Oꝛamus igit᷑ vt queſtibus ⁊ lacrimis modu ponẽs tibi ⁊ reliquis ſilijs
tuis hilaritatẽ ſumens conſulas:neq; em̃ nobis ⁊ ipſi pꝛoli tue quicq; gratiꝰ aut
acceptius pᷣſtare potes qᷓ; tuã vitã cũ iocunditate ⁊ leticia traducere.quod certe
facies cũ cogitabis diuinꝗ pietatẽ de donis innumerabilibus cumulaſſe. Nam ⁊
vitã longã ⁊ opes ampliſſimas ⁊ regũ grãm ⁊ ſobolẽ electiſſimã ⁊ nomẽ bonum
⁊ inter omnes italos atq; externos maximã reputationẽ deus ipſe magnus ⁊ mi
ſericoꝛs cũ ſapientiã ante donaſſet liberaliter elargitus eſt.Datũ romè die.x viij.

Januarij.inno domini.M.cccclvij.

Congratulatio ſuꝑ pꝛomotione amici. Epiſtola. ccxxix *
ODgius floꝛẽtinus Enee cardinali ſenenſi. S.p.d.Cum audiſſem pater mi
p reuerendiſſime te factũ eſſe ſancte romane eccdleſie cardinalẽ gauiſus ſum
Sanę maiorẽ immodũ pꝛout amoꝛ in me tuus ⁊ mea erga te obſeruãtia
poſtulabat. Id vᷣo maxime mihi fuit voluptati cernere eã dignitatẽ que maxia
eſt ſin te collocatꝗ: que nõ ambitu vcl gratia ſed virtutũ ſtudijs queſita eſſe vide
ret᷑. Accedit ad cõſolationẽ meã ⁊ ſummã iocunditatẽ ꝙ vir eloquẽtiſſimꝰ opti⸗
miſqʒ artibus eruditus fructũ eloquẽtie ⁊ doctrine ſit⸗ an perrare accidit oſecu
tus. In quo gloꝛiari quodãmodo mihi merito videoꝛ poſſe nr̃i quondã oꝛdinis
virũ.hoc eſt eloquẽtie ſtudijs ⁊ dicendi cxercitio pſ̃ſtantẽ eo in ſtatu eſſe collocatũ
vt ſue doctrine emulos extollere.⁊ eis pꝛeſidio atq; oꝛnamẽto eẽ poſſit. Magnũ
ꝓfecto eloquẽtibꝰviris ſuffragiũ ex hac tua aalcace ꝓPoſitũ eſſe videt᷑.cum ſint
habituri veluti certũ refugiũ in quo illoꝝ deſideria cõquieſcant. Ego quiqẽ pᷣmũ
tua tũ vᷣo mea.tuʒ eloquentiũ omniũ cauſa gratuloꝛ ⁊ exulto te tam in inſigni lo/
co poſitũ nõ ſecus ac ſi aliqua mihi ꝓſpera foꝛtuna acceſſiſſet ⁊ illũ mihi diem il⸗
luxiſſe felicẽ puto ꝙ declaratus es cardinalis cũ palã factũ ſit locuʒ eſſe pꝛobitati
⁊ doctrine ⁊ nõ ſemꝑ neglectã iacere virtutẽ.Quod vᷣo ad me attinet inagnũ re/
bus neg⸗ exiſtimo eſſe fructũ. Scio enim te maioꝛi animo ac pꝛomptioꝛi diligen
tia curaturũ que ad me pꝑtinẽt q; bi quorũ mens ⁊ voluntas remiſſioꝛ eſt in do⸗
viris ſubleuandis.Sentiat alij quod velint.virũ doctiſſimũ ⁊ oꝛnatũ virtutib:
neceſſe eſt doctos diligere ac bonos. NHõ mihi tamen tm̃ arrogo vt pꝛofitear me
doctrina ⁊ virtute pꝛeditũ eſſe. Id dicã dediſſe me operam quoad facultas tulit

vt nõ in poſtremos eſſem reijciendus: noloſ vt plures ſolent) cõmoꝛari in tuig

laudibꝰaut meritis enumerãdis:ne videar/qð viciũ ꝓcul abeſt a meis moꝛibꝰ)
adulatoꝛis officiũ aſſũpſiſſe.Hoc tñ ꝓfitear tãte dignitat tibi gradũ tãq;ᷓ; tuarũ

„

virtutũ pꝛcmiũ fuiſſe tributũ.Aale ⁊ pogij tui memoꝛ Gloꝛentie die.iiij. Yanua⸗

rij. M).cccclvij.

„ .

Suadet fedus inire cũ ſũmo põtifice Epiſtola. ccxxx.

Meas cardinalis ſenenſis Magiſtratui balie.S.p.d. Decreuerat ꝑ bos
dies ſanctiſſimꝰ dñs nr̃ certũ oꝛatoꝛẽ ſuũ ad vos trãſmittere.qͥ vobiſcum
aa iea intercedat.p que pax veſtre ciuitatis ⁊ ſecuritas libertatis ⁊ regimi
nis veſtri ſolidari poſſet. Et quatũ eius mẽtẽ capere potuimꝰ:ſua ſanctitas alie⸗/
na nõ eſſet ad certã vobiſcũ intelligentiã habendã.per quã ⁊ veſtra erga eũ deuo
tio ⁊ ſua in vos pꝛotectio cõfirmaret᷑ augeret᷑q;.Ad quã rẽ etiã nos ſuã pietatẽ

hoꝛtati ſumus. Aeret᷑ tñ ipſe põtifex maximꝰ:ne ſuus oꝛatoꝛ fruſtra de bis apbud

vos ageret:que res nõ eſſet apoſtolici ſedi honoꝛifica atq; ideo ſuſpẽdit illiꝰmiſſi

onẽ.M ſi veſtre magnificẽtie ad hboc animate ſint cupiantq;verã ⁊ efficacem ha⸗
bere intelligentiaz ců ipſo ſummo paſtoꝛeidq; nobis ſignificauerint.ſperamꝰita

s

f f f— — —☚n

te

14

eißcer? ꝙ oꝛatoꝛ. pꝛedictus ad vos tranſmnittet᷑.⁊ ad effectus pꝛedictos operas

fnas interponat. Mos aũt aduertentes animo quãtas ſuperioꝛibus diebꝰveſtra

reſpublica paſſa eſt calamitates ⁊ ad ea ſedulo intendentes ꝑ que veſtrũ regimẽ
patrie vẽe¶ vt quidẽ putamus ſſaluberrimũ confoueat᷑ ⁊ ſtabiliat᷑.nihil arbitra/
mur vtiliꝰ qᷓ; hoc tꝑe ciuitatẽ vẽſtrã cũ omnibꝰbonã amicitiã ⁊ vicinitatẽ cũ ſum/
mo vero põtifice ſpalem babere intelligentiam qua illa vos vt filios tueat᷑ ⁊ vos
cũ vt patrẽ reuereamini. Suꝑ qua re veſtrũ reſponſum pᷣſtolamur.Datuʒ rome
xxij. Januarij.Anno.M.cccclvij. L E ene

37 £
De eodẽ ⁊ credita repoſcit. Epiſtola. ccxxxj *
Meas cardinalis ſeneñ. Johanni bichio ciui ſenenſi.S.p.d.Aidebis que
ſcribimus magiſtratui balie cogita ſuper illis ⁊ nobis reſcribe.MNos ſalutẽ
veſtri regiminis in eo cõſiſtere arbitramur vt cũ vicinis omnibus bonam
amicitiã tenentes cũ ſummo pontifice ſpalem intelligentia habeatis.eteniʒ vos
cum papa patre omniũ ſpaliter colligatos nemo infeſtabit. De alijs aũt veſtrum
ſit cogitare. Pꝛeteres non habebũt locũ rebelles veſtri vnde quouis pacto vos
offendãt ſi pape vniti eritis. Aerũ hec cogitari nullo mõ queunt niſi res pecunia
ria a vobis abſoluat᷑. Suademus ne cũ illo qui vobis libertatẽ tutatus eſt ⁊ in fu
turum tueri põt.⁊ vult ſi vos voluerii de pecunia modica cõtẽdatis. Hos inſuꝑ
ſciẽtes tibi cõmiſſas eẽ expeditionẽ crediti nr̃i cõmendamꝰeam rẽ amico optimo
⁊ ſingulari quẽ ſcimꝰnobis nõ defututũ.Ex vꝛbe.xxij. Januarij.M.ccccl vij.

Deecdem. Ebpiſtolg. ccxxxij.

Meas cardinalis ſeneñ. Criſtofero gabꝛielis ciui ſenenſi.S.p.d. Scribi/
mus magiſtratui balie aliqua que credimus ad vtilitatem reipublice per
tinere. Ea videbis ⁊ intellges. Scimus magiſtratus veſtros oĩa meliꝰ in/
telligere per ſeſe qᷓ; nos cogitare poſſumus.Lamen vt hi qui patrie nre tenemur
cõſulere cogitauimus que credimus eſſe ſalubꝛia eidẽ. Rogamus examines oĩa
⁊ que vobis melioꝛa vident᷑ nobis ſignifices. Nos em̃ vbi videmus patrie vie ⁊
pñti eiꝰregimini poſſe bene cõſulere nõ deerimus. Inſuꝑ qꝛ tidi cõmiſſa eſt ⁊ ali/
quibus alijs expeditio noſtri crediti petimꝰvt tanq;ᷓ amicus noſter(de quo pluri
mũ cõfidimus oꝑas tuas impartiaris cum effeetu vt nobis fiat ſatis.qꝛ multis
ꝓꝛgemur oneribus.Datũ rome.xxij. Januarij. M.cccclvi

De eodẽ ⁊ petit reſponſum. Epiſtola. ccxxxiij.

Meas cardinalis ſenen Leonardo de beneuolentibꝰ ciui ſenenſi.S.p.d.
Sepe ſimul locuti ſumus de republica ſeneñ. Fuitq; noſtra ( ſi recte me/
mininus ſententia expedireciuitati ſeneñ.cum vicinis omnibus pacem
babere illiſq; moꝛẽ gerere vbi ſine detrimento magno id fieri poſſit.cuʒ papa vo
omniũ cõmuni patre amplius atqʒ amplius ſeſe intelligere. Hã pape collegatos
nullus italie potentatus vexare audebit.Secus ſi alterius pꝛincipis aut populi
veſtra reſpublica federibꝰ implicet᷑ ꝑſeueramus nos eoipſo in ꝓpoſito atq; ideo
dñis balieę ſuꝑ ea re ſcribimus.Fac rogamus vt reſponſum det᷑. Haq; ſi veſtros
nios ad eꝗ rem volẽtes inuenerimꝰarbitramur ſalubꝛem rẽ ꝓcuratũ ini ciuitati ⁊
patrie veſtre ⁊ potiſſime regimini pñti.auferet᷑q; veſtris hoſtibꝰ nocẽdi facultas

„

Aerũ difficile eſt de his aliquid tractare niſi rẽs pecuniaria cõöponat᷑ ⁊ que pape
⁊ que piccinino debet᷑. Nec nobis aut honoꝛificñ aut vtilevidet᷑ veſtris magiſtra
tibus cũ eo de pecunia cõtendere qui ciuitatẽ ipſaʒ veſtrã de moꝛte reuocauit ad
vitã. De ꝓpoſito tuo curabimꝰea ſieri que digna ſũt. Jamq; caplo vꝛo ſcripſimꝰ
reſponſumq; pᷣſtolamur. atũ rome die.xxvj . Januarij.M).ccccl vij. ſi
ii.

Congratulat᷑ pꝛomoto optauns ſalu/ pij 4 P ,,;
teoer et ieaereemw. ZPiſtola. ccxxriiij.
HDHiꝛaus dux mutine Enee cardinali ſenen.S. p.d.Cũ primũ nobis nun/
b ciatũ eſt cardinalatus dignitatẽ ad te reuęrendiſſime pater eſſe delatã ma
elegantia. ⁊ vite ſanctimonia nobis iam pridẽ cognita ⁊ ꝑſpecta eẽt.eam tibi iu⸗

re optimo deferri cupiebamus.Augebat buiuſmodi deſideriũ noſtrũ mutua cari
tas ⁊ ſingularis beniuolentia qua innicẽ obſtringimur. Itaq; certo teneas maio

rem ctiam quã declarare poſſumus ex tanto munere voluptatẽ cepiſſe.Sic ipſe
deus noſter a quo omnia bona ꝑꝛocedunt longeuuʒz te faciat pꝛeſtetq; vt eo bene
beateq; ſemper vſq; ad extremũ perfrui poſſis. Referente clariſſimo iuriſconſul
to domino iacobo noſtro intelleximus q;pleno coꝛdis affectu tua reuerendiſſima
dominatio nobis afficiat᷑. Et quod de ea deq; ſtatu ſuo omniũ quãtũuis ampliſſi
mo non minus q;ᷓ de nobiſipſis ac noſtro diſponere poſſemus.Et ita hac ſpe ⁊ fi/
qucia freti decctero in his que nobis rome ſemper tractanda erũt ad tuã reuerẽ/

diſſimã dominationẽ vt ad dominũ ⁊ pꝛeſulẽ in quo ſummã fidem⁊ ſpem locaui/

mus audacter recurremus.Quod vero reliquũ eſt tue reuerẽdiſſime dominatio
ni nos noſtraq; omnia pleniſſimis manibꝰofferimꝰ.ita vt eis vti ⁊ abuti poſſit ꝓ
ſua volũtate ⁊ arbitrio.qð quato liberius id fecerit reuerẽdiſſima.d.tua ſciat no/

—

bis tanto gratius eſſe futuruũ. Datũ die.xv. Januarij. M. cccclvij.

Denũciat᷑ pꝛomotio vtroꝛũq; amici. Epiſtola. ccx XXV.

Nioꝛes ⁊ gubernatores ciuitatis ſenarum Boꝛcio duci Mutine.S.p.d.
Mũucius hodlierna die nobis allatus eſt quoſdã nuꝑ cardinales eſſe deſi/
gnatos immoꝛtalis dei gratia.inter quos vnũ effe reuerendiſſimũ in xpᷣo
patrẽ ⁊ dominũ:dominũ eneã ciuem ⁊ epiſcopũ noſtrũ digniſſimuʒ. Quẽ virum
lam duduz cognouimꝰintegerrimis moꝛibꝰ.ſũma ꝓbitate.mirificiſq; virtutibus

⁊ doctrina pᷣditũ.natũq; caris parẽtibus ⁊ ex modeſtia ⁊ antiqͥſſima familiano/

ſtre ciuitatis. Quod quideʒ non modo vꝛbi noſtre verũ vniuerſe reipu.ſalutare
admodũ fauſtũqʒ foꝛe exiſtimauimꝰ. Idcirco cũ oia gae accidãt cõmunia nobis
eẽ cũ tua illuſtriſſima dominatione arbitremur:ſignificandũ duximꝰ cõgratulan
dqũ quogꝗs eidẽilli dvminationi tuequã ꝑpetuo felicẽ eẽ vebeinent᷑ cupimus.Ex
ſenis die.xix.decembꝛis.Anno. M.cccclvij.

Pollicet᷑ diligentiã ſuꝑ cõmendatis. Epiſtola. ccx xxvj.

Mleas cardinalis ſenen. Johãni frunt pthonotario coloniẽſi.S.p.d.Ac/⸗
cepimus l̃as tuas qͥbus rem tue pᷣpoſiture nobis efficis cõmẽdatã.Ama
mus te ⁊ ſemꝑ loco fratris amauimus. Hec mõ de nr̃a mẽte decidiſti nec
xecidere potes dñ fruimur aura. obtulimus pcuratoꝛi vio nr̃as oꝑas.Siqᷣd erit
qð ilie nobis expetierit baud qͥcq; fruſtrabit᷑ ſi mõ res erit ꝗᷓ vires nr̃as nõ ſupꝑet
Cupimꝰte videre atqʒ amplecti aliqñ( ſi deus dederit añqᷓ; hac luce migremus.
Ex veteribꝰem̃ veris ac ſolidis amicis q̊s baſilee dilexim ꝰ pauci tecũ ſuꝑſũt ⁊ vi/
ta nr̃a inſtar fluminis rapidi abit.Hõ poſſumꝰtenere lacrimas cũ pꝛiſce beniuo/

—

lẽtie nr̃e mẽtio incidit. IJtaq; iam vale ⁊ reuerẽdiſſimo dño colonieñ. cõmenda/

tos nos cffice.nã ſui ſumus.Zilmanno pᷣpoſito ſancti Floꝛini ⁊ Jobãni polart

nto noie ſaures dito. ſimnleß Johãni winderos noſqʒ illis ad queuis benepla
cita offerto. Iterũ vale. Pil
Oꝛates refert de ↄgratulatiõe pmotiõis ſue. biſto. ccCcxxXYvhy *
Meas cardinalis ſeneñ. Antbonio petri colleñ.S.p.d.Tamiocũde fue-
rũt nobis lr̃e tue qᷓbꝰde ſuſcepto cardinalatꝰhonoꝛę ↄgtulan q; tibi grata
rñſionẽ nr̃aʒ eẽ Ainn. Mibil nobis dubij ẽ ⁊ anthonio ⁊ tibinm omne
decus ſumoꝑe acceptũ eẽ.Sed vtinaʒ dignitati ſatiſfſacere poſſimus ⁊ ita nobis

— „ —

— 0ũ — — P† — – ẽ TT-4hh

— S — — N

— N —

————— — —

vt coll

deus agere vitã tribuat ne munus qð nobis ſplẽdoꝛi eſt ex nobis polluat᷑ qñqdẽ
ſiinpares ſumꝰ qui hoc gradu potiri debeamꝰ. San ſi deus annuerit jeſta⸗
te ꝓxima patri reuiſere.Zũq; ⁊ anthoniũ ⁊ teillic conuenire ⁊ amplecti.Quos
amamus ⁊ amabimus dũ pᷣſenti fruimur aura neq; vera beniuolentia ſupuentu
dignitatis auferet᷑. ſRogaſti vt reſcriberemus:fecimꝰnon inuiti ⁊ ma nu pꝛia qd
iaim nobis perrarũ eſt bꝛeuẽ bãc eplam exatauimus.Sumus in ſcribẽdo bꝛeues
In loquẽdo longioꝛes erimus.Aale ⁊ nomine noſtro anthoniũ valere iuheto.
Zyene die riTebzaari: umno. M. cccn.
etit inoniales ꝓ ſe deũ cxoꝛare — †
ato honoꝛe digne peſſe poſſit. Ep iſtola. ccxxxviij *
Neas cardinalis ſenen. Doꝛotbee ſanctemoniali ſue conſobꝛinc. S. p.d.
Chariſſima ſoꝛoꝛ ⁊ filia i xo amãtiſſima letati ſumꝰin tuislr̃is quas tua
vice videmus. Cõſolat᷑ nos tua vita deo/ vt cõfidimus accepta. Perge
⁊ ſeruito deo qͥ ſeruos ſuos ſui regni cõſoꝛtes facit.Cõgratularis nobis ꝓ digni/
tate cardinalatus. Gꝛaue põdus accepimꝰ⁊ magis qᷓ; nr̃i queat humeri ferre.
ancilla dei fac qd dicis roga deũ ꝓ nobis. Idẽ quoq; vt relique ſoꝛoꝛes tue faciat
Fooe enim diuina oꝑitulet᷑ gratiã non eſt ꝙ tantã ferre ſarcinꝗ valeamꝰ
onfidimꝰin tuis oꝛationibꝰ⁊ aliarũ ꝑſonarũ deo dedicatarũ. Dꝛioꝛiſſam tuã vt
noſtro nomine ſalutatã reddas volumus quã ſanctãꝗ eſſe virginẽ ⁊ matrẽ accepi/
mus ⁊ optime filias ſuas in monaſterio gubernare. Dlacet deo placet ciuitati ⁊
nobis perſeuerate.Omnis bꝛeuis eſt vita.Et q;uis eſt laboꝛ eẽ incdluſum nõ ſunt
tñ paſſiones buius ſeculi que cõparari poſſent ad futurã gloꝛiã que reuelabit in
nobis. Gꝛegoꝛius lollius fratertuus ⁊ noſter nobiſcũ eſt:⁊ bene bʒ noli eiꝰ cauſa
te afflictare. Bene vale.Ex roma die.xxij.febꝛusrij. M.cccclvij.

7

Expedire ſcribit oꝛatoꝛẽ apud ſancti -½ E .
ſ n babert ⁊ incarceratũ ihcpar. Epiſto la .CCT T XiIY *

Meas cardinalis ſeneñ. Magiſtratui balie.S.p.d. Retinuimꝰ tabellariũ
vrv'f in hanc vſq;ʒ diẽ vt ſi poſſemus )rei vie melius ↄſuleremꝰ.⁊ orca ne
gocia tritici ⁊ circa montẽ acutũ.ſed nõ potuimus aliud obtinere q; pꝛidẽ

imo neſcimus vnde pꝛocedat ſanctiſſimus dñs noſter qͥ pꝛus ait velle pecunias
ex paſcuis ꝓueniẽtes cõuerti in ſolutionẽ caſtri cuſtodieę.nunc mutatus eſt neq;
audire vult verbũ. Itaqʒ /ſicut in alijs lris vobis ſcripſunus vtile videt᷑ nobis

mitti buc aliquẽ oꝛatoꝛẽ laycũ qͥ audacter loqui poſſit. Haʒ ſua ſanctitas ſtatim
nos tacere iubet cũ de bacre loquimur.Et dignũ eſt nobis obedire. Oꝛatoꝛi vꝛo
alit euẽiet cui nos etiã aſſiſtemꝰ. Et ꝓfecto quãto plꝰhec materia motis acuti diſ
fert᷑ tanto peius eſt. Speramus ſi mittetis oꝛatoꝛẽ foꝛtaſſe dominus de vꝛſinis cõ
tentabit᷑ de paſcuis ſi tamen ꝑpꝛoueniat᷑ ſolutio eoꝝ.Alioquin de burſa pape nihil
extrabet᷑.in moꝛa periculũ eſt multis reſpectibus. Aidebitis aque ſcribit dñs no/
ſier in bꝛeui ſuo ⁊ de paſcuis mutatum eſt vt pꝛefert᷑. Oe tritico non eſt mirum ſi
haberi nequit. NHam nec per vſum ſubditi eccleſie triticum vt petebãt Jabere

potuerunt. Et franciſcus venerio ob rem frumẽtariã male adminiſtratam in car

cerem coniectus eſt.itaq; deſperata eſt buiuſmodi materia. Scripſimꝰ nuper de
domino Gꝛegoꝛio. Facietis nobis rem gratiſſimã ſi eum abſoluatis ab impoſit
ſibi calũnijs.neq; dignum eſt vt ad relationem nepharij hominis ⁊ in toꝛtura lo/
quentis ac de auditu aſ erentis.nõ de viſu vir bone fame doctoꝛ inſignis ⁊ ciuis
nõ ex vltimis dehoneſtet᷑.Cũ ſi ceteri deeſſent illð ſuffragari deberet ꝙ noſter fra⸗
ter eſt ⁊ viuit nobiſcum qui vere reipublice:nõ vulgariter ſeruiuimus ⁊ in futu⸗
rum ſi vita comes fuerit poſſimꝰaliquando pꝛodeſſe: quod fecimꝰ ⁊ faciemus
omni tempoꝛe animo volenti. Mittimus vobis quitantiam pape pen ſuum bꝛe/
ue nobis directum ⁊ comitis Zacobi per publieum inſtrumentũ.Supereſt vt de
futuris ſolutionibus in tempoꝛe pꝛouideatis.Datuim Rome die. xxij. febꝛuarij.
Anno domini.M.cccclvij.

M

Motificat ſuã pꝛotnotionẽ ⁊ offert PPiſt —
ſe ad beneplacita obſequioſunm. . Epiſtola.ccx l.
Heas cardinalis ſenenſis Lbheoderico archiepiſcopo coloniẽſi. S. p.d.
Scio ſempꝑ me charũ ac acceptũ ſuiſſe dignatiõitue poſtq; germaniã inco
lui a quo tẽpoꝛe iam.iiij.⁊.xx.anni decurrerũt Plurima em̃ beneficia plu
rimoſqʒ fauoꝛes impendiſti mibi ſed nõ valuirependere viceʒ. Quid em̃ ego ver
miculus cõtra tãtũ pꝛincipẽ pꝛeſtare poters. Mon fui tamen ingratus ¶ ſiquidez
gratia etiꝗ ſolo animo impendit᷑ colui ego dignationẽ tuã amaui obſeruaui ſu/
pꝛa ceteros noſtri ſeculi pꝛincipes ⁊ cũ aliud nibil poſſem nomẽ tuũ quocũq; di-/
uertebam.etſi nõ panbus virtuti tue.at ſaltẽ quibus poterã laudibus extollebã
Mihil eſt quod vltra tũc pꝛincipi de me optime merito exbibere quitẽ. NHũc foꝛ/-
taſſe ⁊ſi minimũ eſt quod valeo aliquid tamẽ plus dignationi tue cõferre qᷓ; pꝛiꝰ
licebit quãdo cardinalatus bonoꝛẽ nõ meis vllis meritis ſed diuina charitate et
ſummi pꝛeſulis beneficẽtia ſum obſecutus.Atq; hoc eſt qdð his ̃is tue dignatio/
ni notifica re libuit.naã ego qui tuus dericus pᷣſbyter ⁊ epᷣus fui.tuus quoq; cardi
nalis eſſe nõ deſinam. tat me igit᷑ dignatio tua neq; mihi vllo in tꝑe vllo in la⸗
boꝛe ignoſcat, nã tũc me viuere iuuabit cũ pꝛo te.tuis conſanguineis amicis be

nihelis erertebor. Darñ romne iin. ſelauarij. M. ccccl vij .—
Conſiliat᷑ amico quomodo cõſequa , rII
notabile cõmendatũ monaſteri. Epiſtola. ccxlj.
Meas cardinalis ſeneſis Roderico cardinali ſancti Micolai.S. p.d. Tri
ne iam mihi reddite ſunt lre tue ſuo moꝛe ſuauiſſime ⁊ ab amantiſſimo pe
ctoꝛe pꝛodeuntes.pꝛioꝛibus reſpõdi nõvt debui ſed vt potui.Quis enim
tatn euiſcerate charitati ſatiſfacere poſſit. Scio qͥd tebeo.facio quod valeo.Ad
vltima ſcripta pero nõ repeto quod de beniuolẽtia vltro citroq; dici poſſet.meꝰ
animus tuus eſt.dabũt aliquãdo teſtimonia nõ verba ſed opera. Sũmo pontifi
ci nõ deſino.de chariſſimo ſibi nepote cũ ſe offert occaſio loqui.nec pꝛetereo inta/
ctꝗ cancellariã.nibil adhuc ſolidi eſt manet arbitroꝛ alta mente repoſitũ cõciliuʒ

Mõ oia pꝛodit ſenex que facturus eſt.cũ negat tũc maxime cupit.Nõ ceſſabo cãũ

licebit iterũ atq: iterũ ꝑerloqui.fama bhic eſt vacaſſe epatum tulenſem. Epiſe copꝰ
eius loci monaſteriũ cõmendatũ habuit.cuius anim valoꝛ mille ⁊ ngentoꝛum
aureoꝝꝶ eſſe fert᷑ ſub ditione ducis burgundie. ñs neſter id tibi cõmendaturuʒ
ſe ait.rothomageñ.eius rei ꝓmotoꝛ fuit.Ex vſu erit illi ſeibere ⁊ rogare eum vt
reʒ pagat.Qðò ſi feceris noli me quoquo mõ noiareę atq; bec ſecreta ſint. Ita em̃
expedit. Intellexi que ſcribis de pᷣſidatu fabꝛiani. Rogo velis hoꝛtari ciues eius

oppidi vt exnũc eiigãt bartholomeũ maſſanũ illũ doctoꝛẽ ⁊ affinem meũ neptis

mee virũ pꝛo ſex menſibus ſequentibꝰamicũ magiſtri ſymonis.Electio lem̃ iolet
fieri poſt introitũ poteſtatis noui inter duos menſes. Itaq; vtile fuerit pᷣuenire
Scio illos cõplacituros dignationi tue.Sũ mus põtifer bene valet. Datarius
[vt fama eſt theſaurariꝰ ceabit᷑ ⁊ bartbolomeꝰ regnatiꝰ ꝓthonotariꝰdignita⸗
tẽ aſſequef᷑.cardinalis papieñ.infra biduñ aduenturus fert. Oe neapolitano ni
hil eſt certi cũ rex ille nõ oino cũ pictate aplica ↄſonct. Floꝛẽtini arbitrali dñi nfi
ſententia in.xviij.milibꝰaureo damnati ſunt dñis de gãbatritis ob certa qꝗᷓ itis
otpida abſtulerunt nihil plus noui eſt. Cõmendamus nos tibi cui ſeruire pꝛeſto

ſumus.Ex vꝛbe die.xxii.febꝛuarij. NH).cccclvij.

Refert grates clero ſuo ꝑ peuratoꝛẽ ſuũ de cari · Cei z
tatiuo ſubſidio ⁊ pᷣcipit ſatagere vt detẽtð emãcipet᷑. Epiſto. CC lij.

Meas cardinał ſenen. Fraciſco picholomeo.S.p.d.Accepimꝰ tuas lr̃as
triplicatas.Ad ꝑꝛioꝛes rñdimꝰ qᷣbꝰ de locatiõe epᷣatus mirari videris.

Mihil eſt ꝙ inde comouearis. Nos clero noſtro nũq; oncri fuimꝰnec vo/
Iumus ecẽ.Quippe qͥ plebẽ nõ modo clerũ affectu colimꝰ ſingulari. Mõ diſpone/

.

mus yt putam? de illo reginine añ aquẽtũ vrm.Et tũc faciemꝰ vt bonũ paſtoꝛc

— — — — —

=èð .

—, — — —

decet qui no cõmẽdat oues lupis. Placet qdð feciſti c̃ dero. Sutnuſq; de ducens
ducatis cõtẽtiſſimi ſciẽtes inopi in qᷓ eſtis. Placet qͥʒ differre ad tẽp? exactionẽ᷑
medie ptis. Nolumꝰ vt nr̃o nomie ipſi clero gras agas ⁊ dicas nos ſemꝑ futuros
ad ea que illis conducãt paratos. Miramur capitulũ in facto pᷣpoſiti nõ aliter
de nobis qᷓ; ſcribat fidẽ adhbibuiſſe.nec ſcimus an velimus hoc onus iudiciale ac/
cipere ⁊ ſtrepitũ illũ audire.cupimus leonardo beneuolenti becipſa referas · In
facto Gꝛegoꝛij laudamꝰoiligentiã tuã vtq; cõtinues hoꝛtamur donec bon? aſſit
exitus Na gregoꝛius vt vidimus ex copia citationis ꝓeſus eſt innocens. Yit em̃
q̃ eũ criminat᷑ Anno dñi.M. ccccliiij.ienſe apꝛili locutũ eſſe gregoꝛiñ cũ aliqͥbꝰ
in ſancto deſiderio. JIterum eodem menſe pulopoſt fuiſſe in vmo omnimode
bellantibus. YJterum eodem menſe paulopoſt fuiſſe. vt audiuit accuſatoꝛ ipſum
gregoꝛiũ in tomo oꝛatoꝛis veneti⁊ ibi ſcripſiſſe cũ alijs cũ iacobo piccin ino. Ni-
des cñ non ponat᷑ dies mẽſis rem ꝓtendi veriſiliter ad.xv. ꝛ.xx.diẽ aprilis anc;
ſcriberet piccinino.at gregoꝛiꝰquarta mẽſis die ex ſenis abijt ad regẽ aragonum
accuſatoꝛ inſuꝑ de audito loquit᷑. Iſta nõ coberent. Pꝛeterea velis hominẽ ino/

centẽ iuuare ⁊ potiſſime nr̃o intuitu ĩmo iuſſu.Libi em̃ pᷣcipimꝰ vt pᷣlatus tuus

ne quo pacto hãc defenſionẽ pᷣtereas.Scimus viros magnificos Johannẽ guc/
ci ⁊ Franciſcũ luctiũ ⁊ crinoferũ nantis amicos eẽ noſtros nobiſq; fauere. Hos
aũt alios adito ⁊ cura hanc cãm ꝓ nr̃o deſiderio terminari qũquidẽ nos ſemper
ad ea tendimus ã ſũt illi regimini vtuia ⁊ honoꝛifica. Aale ex roma die. xxiij. Je⸗
bag .Einno: ia cccxv. De nepte nr̃a dicito cũ parentibꝰnos manꝰlauimꝰ.
ꝛatanter ſuſcipit carmen de eius. 2i rI
pꝛeconijs anpoſtring. EPiſtola. ccxj liij *
HMeas cardinalis ſeneñ.Loduſio crebello mediolanẽſt i. S. p. d. Nccepimꝰ
carmen tuũ.Loduſi nobis amãtiſſime nõ ſine animi ſingulari voluptate
— zis nobis plura tribui vis qᷓ; debita ſunt. Scimus impꝑfectũ noſtrum ⁊
q́ᷓ; pꝛocul ab eo ſimus boie quẽ deſcribis nõ ignoꝛamꝰ.At ſi peccari erga nos ali⸗
quẽ opoꝛtet.malimus laudado qᷓ; vituꝑando metas abiillo trãſgredi.Feciſti qᷣ
amãtes cõſueuere. Sixiſti de nobis nõ que modo ſciebas verũetiã que voluiſſes
eſſe vera. Permittim ꝰoĩa dilectioni tue. Meſciebam?ꝰ ante bos dies vbilocoꝛum
eſſes vel que te foꝛtuna teneret.nũc certioꝛati ſumꝰ ⁊ tuis ſeriptis ⁊ ducalis oꝛa⸗
toꝛis verbis.eſſe te optimo loco apud illuſtriſſimũ ⁊ magnanimũ ducc mediola/
ni ab eo q; wiligi. Dd eſt ſupꝛa modum nobis gratiſſimuz. Aidemus em̃ toe vᷣtuti
quã ſp magnifecimus ſuũ locũ eẽ tributũ. Dignus ẽ ille cui puias.ſi cui hoc ße
boneſtius famulen qᷓ; ei ꝗͥ totius italie ſplendoꝛ eſſe ⁊ decus ſingulare oim iudi/
cio exiſtimat᷑ Perge oꝛamus ⁊illi vt tua ꝓbitas te hoꝛtat᷑ indefeſſe tuos pᷣbela/
boꝛes.Meqʒ em̃ ſinet ille tuã virtutẽ iacere.Cũ aũt facultas aderit nos illius ex/
cellentie cõmendatos efficies.qᷓ ꝙ ſingulari manere feremus ſiqũ aliquid accidat
in qᷓ ſibi ßuire ac ꝓdeſſepoſſimꝰ. Aale ex vꝛbe die.xvij.febꝛuarij ãno. M. cccclv.

Amicitiam ſuã notificat ⁊ ſe Se IT
cõmendari exoꝛat pꝛincipi. Epiſtola.ccxliiij „
MHeas cardinalis ſeneñ. Stephano de curtc. S.p.d. Expectanimus inſi/-
gnis eques poſt nr̃aʒ ad cardinalatũ aſſũptionẽ duos mẽeſes ſi foꝛte aliqᷣd
nobis ſcriberes. Aidebat᷑ em̃ nobis a te ſcribẽdi initiũ ſumẽdũ.ne gloꝛia
bũde nouã dignitatẽ nob creditã ſignificare videremur.neſcimꝰqᷣͥd factũ ſit.nul⸗
le ad nos tue Ire allate ſũt.nec de te qdq; audiuimꝰ.atemurnos victos eẽ ſilen
tio tuo.neq; poſſe tãdiu tacere q;diu ipᷣe taces.Fo:taſſe tibi equiꝰ videt᷑ nos an/
teſcribere debuiſſe. Credimꝰtibi ⁊ ab oꝑtimo ſingulariqʒ amico nõ egre vicimur
Habeto igit᷑ has lr̃as qbꝰnõ ꝓmotionẽ nr̃am( quã ꝑ multoꝝ cognouiſti lr̃as/ſᷣ

animũ noſtrũ erga te illũ eſſe ſcias qͥ ſo fuit. Amauimꝰ te vnice in epatu.mamꝰ

⁊i cardinalatu nõ minꝰ.tu noſti naturã ⁊ moꝛes nr̃os.nõ tumemꝰ nouis honoꝛ

bus quos nobis oneri cognoſcimꝰ:boꝝeſcimꝰ:cũ eo loco nos euectos cernimus
quẽ viris clariſſimis debitũ intelligimꝰ.Aeremurq; ne gradug nr̃a virtute altioꝛ
ad ruinã nobis ſit etq; ideo ſi vnq; amicis eguimus nũc potiſſine illoꝝ nobis co
pia neceſſaria eſt.Et quoniã te veracem ⁊ amantiſſiniũ experti ſumus:nõ poſſu⸗
mus te pꝛo veteri conſuetudine nõ colere ⁊ obſeruare.Cupimuſqʒ idẽ erga nos
teagere ⁊ eundẽ eẽ modo qui fuiſti actenus.Expectamus tuas lr̃as qͥbus de tua
foꝛtuũa ⁊ tui pᷣncipis optima valitudine atq; felicitate certioꝛes nos eęfficias. Gꝛa
tũ aũt nobis fucrit ſi noſipſos dño duci cmendaueris ⁊ quãta ſit nr̃a in eũ deuo
tio demoſtraueris.Eſt eniʒ ſiquis pꝛincipũ et italici nominis cuius ꝓſperitati fa⸗
ueamus.is vnus eſt cuius ingenti virtute ⁊ clariſſimis rebus geſtis noſtrũ ſecu/
lum illuſtrabit᷑.Cũq;ʒ ille in hac curia plurimos habeat ſeruitoꝛes nobis quidem

„*

circũſpectione:doctrina: autoꝛitate pᷣſtantioꝛes.At fide ⁊ effectu qui nos erga eũ

..

Ex vꝛbe die.iij.febꝛuarij. M.cccclvij.

ſupet neminẽ. Atq; boc te illi nomnine noſtro dicere ⁊ afirmare optamus.Aale

Congratulat᷑ pꝛomoto ex vir/

tutibus enarratis e merito. Epiſtola. ccx lv.

Mgdreas cõtrarius venet Enee cardinali ſeneñ. S.p.d. Poſtqᷓ; mibi nea/
poli allatũ eſt reuerendiſſime pater ⁊ dñe ſacroſancto collegio te aſſocia⸗
tuũ.Saneſvt debui /cõgratulatus ſum eccieſie dei. Dehinc vt tui aman⸗
tiſſimus atq; obſeruatiſſimus maximo gaudio ita me deus amet atq; incredibili
leticia affectus ſum.Tu eniʒ reuerendiſſime pater cũ pꝛo viribus de ſacroſancta
romana eccleſia nũc publice nunc pꝛiuatiʒ ſemper benemeritus ſis pꝛofecto nũc
egregie tue virtutis pꝛemia cũ ingenti laude ⁊ gloꝛia pulcerrime es conſecutus.
Pꝛeſertim cũ ſemꝑ ca de te omniũ eſſet opinio ꝓ tuis ampliſſimis atq; maximis
in rẽpublicã xpᷣiana meritis ⁊ officijs pꝛo gloria rerũ ad te geſtarũ.pꝛo tua ſũma
integritate:coſtantia:religione:ſanctimonia:pꝛudẽtia:coctrina:eloquẽtia: ⁊¶ vt
vno verbo ꝑſtringã oiuinarũ atq; bumanarũ ſcia vt ab oibus ſũmo ſacerdotio
digniſſimus habereris.Hõ ſcribo bectemere:noui aium. noui ingeniũ:noui cõſi⸗
liũ tuũ:nẽpe quãti te fecerit vir ille diuinus Hicolaus q̃ntus potifex maximꝰ qͥ
quidẽ cũ cẽt/ vt ita dicãꝗ ſpectatoꝛ ꝑſonarũ vt oibus notũ eſt. mirũ in modũ de/
lectat uauitate ingenij tui: ꝓbitate:virtute: innocẽtia atq; incredibili ſapictia.vt
te nõ ſolũ dilererit veruetiꝗà amauenit ardentiꝰ. Argumẽto ſũt ſuis in rebꝰ maxi⸗
mis ⁊ grauiſſimis ad mũdi reges ⁊ pꝛincipes tot clariſſime legationes qbus q̃dẽ
ꝓ repu.pꝛo ecclia dei ac pꝛo totiꝰxpiani populi pulcerrime.integerrime atq; ſan/
ctiſſime functus es. Quid dicã de illuſtriſſimis atq; inuictiſſimis orbis pᷣncipibꝰ
ſcʒ Friderico ceſare auguſto romãoꝝ imꝑatore:atq; aragonũ rege iclito alphõ/
ſo:quoꝝ alteri tuis pᷣſtantiſſimis rebꝰgeſtis q;carus q;iocũdus q;q; gratiſſimus
fueris.quippe ampliſſima atq; maxia iſta tua foꝛtuna atq; vignitas ded arat.Alt᷑
vᷣo ſepenumero multis audiẽtibꝰ.ita regie ita honoꝛifice:ita generoſe:ita inagni/
fice atq; ſplendide de te loquit᷑: ⁊ quidẽ cũ ſummo omniũ fauoꝛe atq; aſſenſu vt ⁊
mihi dictu foꝛtaſſis ⁊ tibi ſuaſu difficile eſſet. Sed quid ago reſpu.ſane cũ impꝛe/
ſentiarũ cõgratulationc vtendũ eẽt abundantia quedã amoꝛis mei erga te vt ti/
bi animus meus multo notioꝛ atq; illuſtrioꝛ eſſet boc tꝑe facere nõ potui quin pa
rũ d tuis laudibus ſcriberc. Aeru cõſultius eas in aliud tẽpus diſ eramus.e/
indeq; ne lõgioꝛ ſim excellẽtià tuãꝗ oꝛo.vt poſtq; fauẽte deo ĩmoꝛtali ad tãte digni
tatis culmẽ euectus es.hoc eſt ad apicẽ cardinalatus q́; humaniſſime qucadmo
dũ ſuꝑioꝛi parte ſolebas me aio cõplectare. Js enim ſlm reuerẽdiſſime pater ?
Vmine qui pꝛo mea vice:fide:charitate ac beniuolentia vehemẽter cupio excellẽ
tia videre tuã ⁊ alloqui quod bꝛeui ſpero me cõſecuturũ. Aaleat excellentia tua
Ex neapoli pꝛidie idus Januarij.⸗nno.ANd.ccccl vj.

—

⏑, —

——— — ——,,——N

—

——,— —— — — — —

— — —

—1 —

e⸗
a/
mn/
bil

5 ——èðJ
Peeodem. EEpiſtola. cclxvj.
Artholomeus factius Enee cardinali ſenenſi.S.p.d. Et lr̃as meas re-
uerendiſſime pr̃ dñationi tuea leeo ſenenſi redditas ⁊ congtulatõneʒ
meam tibi gratam extitiſſe letoꝛ. Ceq; exiſtimare magne mihi voluptati
fuiſſe dignitatis tue aſcenſionem. Ego enim nullum meum in te officium ſine ma
gna repꝛehenſione videoꝛ mihi poſſe pretenire. Tanta eſt enim tui erga meamo/
ris magnitudo vt quis maxima tibi optare atq; ãplitudini tue fuire debeã. Ha/
rete multos cxiſtimo qui dignitati tue fauesnt:quiq; te in ampliſſimo ſtatu cupi
ant. Sed certe non concedam vt eorũ quiſq; tibi aut vehementius affectus aut
bonoꝛis tuicupidioꝛ ſit. De quo plura ad te ſcribere vereoꝛ. ne dubitare videar
animũ in te meum dominationi tue non ſatis exploꝛatum eſſe. Poliotationes
tuas mihi gratiſſimas fuiſſe cito pꝛeſertim ꝙ eas ab optimo animo ꝓfectas ſcio
ac pꝛo bis domiationi tue gratias ago. Abi opus fuerit et opera tua libent᷑ vtar
et quid a te agi velim preſcribaʒ . Expectamus regeʒ bꝛeui ex a pulia beneuẽtuʒ

7

iam pꝛofectũ. Ego ad vꝛbẽ redij q;ᷓuis de fremotu nonulla adhuc ſuſpitio ſit. Ei
brum quem de viris illuſtribus ſcripſi regi dedicauiac tradidi. In auo oꝑe vt ale
quando videbis ſi non quantuʒ virtutum tuaꝝ magnitudo poſtularet.At quã
tum ingenij mei paruitas potuit quãtumcunq; res ipſa paſſa eſt tibia me tribu⸗
tum cognoſces. Siquid vero eſt quod a me agi dominatio tua cupiat iube. Ua/
le pater reuerendiſſme ⁊ domine mi pᷣcipue.Ex neapoli die. ”

Iniuſte danmatum erxcuſat. Epiſtola. ccxlvij.

Meas cardinalis ſenenſis Bartholomeo maſrano.S.p. d. Intelleximꝰ
eximie doctoꝛ et fili noſter amantiſſime que ad nos ſcribis de fratre nro
HBDrrꝛegoꝛio. non tuo exindicio pꝛodijſſe ſedalius quemp iam vt adnos ea
ſcriberes ſuaſiſſe. Reſpondebimus tamen tibibꝛeuiter. Gregoꝛium nos iniuſte
damnatum:non arbitramur modo ſed ſcimus. Si tamen pena ea eſſet que tole⸗
rari ab eo poſſet ſuaderemus collum ſummitteret et foꝛtune nouercanti cederet
Sed quid tibi vt videtur ducẽtos aureos ſoluere ⁊ vigintiannis relegari. Quo
argento papiam Gregoꝛius petet omni ere vacuus ⁊ nibilominus auro mulcta
tus.faciet qdð ſibi libuerit im Eadibie non ſuadebimus, Quod ſi patria idcirco
nobis indignabitur ſi populi ſenenſis fauoꝛe pꝛiuabimur.ſi maledictis ⁊ obꝑꝛo/
bꝛijs ſubijcemur. Mon erit hboc primum. Sufficit nobis cõſcientia noſtra. Sci/
mus indigna nos eſie paſſuros.Et id quidem verum eſt. Omnes qui pie ac iu-
ſte viuere volũt ꝑſecutones patiunt᷑.Seruiuiimꝰ hactenꝭ patrie magnis in rebug⸗
⁊ fideliter et vtiliter.nõ meremur hec pᷣmia fratrem noſtrum in domo nr᷑̃a maneę
tem virũ bonum atq; innocẽtiſſimum de re publica optime meritũ tamatroci ſẽ/
tentia oſpꝛimi. Dutabamus etiam ſi norius idem fuiſſet ob nfa tñ in patria me⸗
rita eundẽ nobis cõdonari.⁊ tu bone vir times nepopularẽ auram ⁊ plebis ru⸗/
muſculosſadmittamus. Atẽtur arbitrio ſuo ſenẽſ. Hũquid i nobis cauſam iue⸗
niẽt curnos oderint: Si gregoꝛius ius ſuum apud romanũ põtificẽ pꝛoſequat᷑ ⁊
auxiliũ petat.oppꝛeſius virẽ etatẽ habʒ pꝛo ſe reſpondebit. Hos nihil male eum
agere arbitramur qᷓ iudiciali via ſuam inocentiam oſtedere conatur. Scripſimꝰ

balie ⁊ ciuibus pluribꝰ.nihil valuere pꝛeces noſtre.patimur necꝓpterea populo
indignamur. Atlſi pplus cõtra nos ipſe mouet᷑: deꝰ inter nos diſiudicabit. tu ( vt
videris ſenis ꝑſeuerare vis pꝛocul a ꝓpoſito de quo olim locuti ſum?, ad Ste/
phanum ſcribis. Aincat tuus ſenſus ⁊ tibi habe delicias fenen.nos romectiam
ſine tetuiſq; viuemus.nũc pꝛoficiſcit᷑ ad vos epᷣus aretinus legatus pape. Jube
eum in domo noſtra recipi ⁊ ſibi cuncta miniſtrari pꝛo perſona ac iumentis duʒ

ibi mãſerit.Aale ex Roma die.iiij. Marcij.Anno.M.cccclvij⸗.

DSDeinãdat pcuratoꝛi vt legatũ ſummi põo Eeiſ‿e r- 7
tifico funstccblat et udace il aſſiitir. Epiſtol a. ccxlviij.
Meas cardin alis ſenenſis Bartbolomeo ꝓcuratoꝛi ſuo.S. p. d. Venit
impᷣſentiaꝝ ad ciuitatẽ ſeneñ reuerẽdus pater dñs Angelus epᷣus Areti
nus ſanctiſſimi dñi noſtri legatus ꝓ nõnullis rebus arduis.Et inter cete
ra etiam de Gregorio nr̃o vᷣba faciet. Uolumus igit᷑ vt eũ in domo nr̃a recpias
ſibiq; ⁊ familie ſue iumẽtiſq; honeſtas ac decẽtes miniſtrare ſtudeas expẽſas dũ
ibi mãſerit.et ita ſecũ te ⁊ cũ ſuis babexs.vt in reditu eius optimã de te relationẽ
habeamꝰ.Lu q̃ᷓ et vicariꝰ noſter ſibi in agẽdis aſſiſtetis.ita tamẽ vt non meti/
culoſe/ vt ſoletis) ſ᷑ ardenti animo. et audaci mente cauſam iuſtiſſimã gregoꝛij
tueamini et ita noſtro nomine ipᷣi vicario dices. Scripturas inſuꝑ de quibꝰſcri⸗
pſiſti nr̃as ꝑ ipᷣm epᷣm ad nos remittere poteris. cogitauimꝰ de tritico ſonitille.
vtile videt᷑ id adbuc non alienari niſi aliud ſcripſerimus ⁊ ita illi pᷣbytero iube/

„ 2 .„

dis. Datum rome die.iiij. Marcij.Anno M.cccd vij.

Scribit ne affectionem ta/ SRiſtale P
citurnitas diminuat. . Epiſtola. ccxlix *
Meas cardinalis ſeneñ. Ludouico cardinali ſanctoꝝ.iiij. coꝛonato ꝝ lega

to bononie. S. p. d. Mihil ſcripſi reuerẽdiſſime paternitati tue ab ea die
te qua binc receſſiſti vſq;nũ c. Mibil em̃ erat ſcriptõne dignz. Fuit tamẽ
animus meus erga dñationẽ tuã ſemꝑ intentꝰ memoꝛq; ſuauiſſime ↄuerſatiõis
noſtre.nec modo qᷣcq; eſt qd magnoꝑẽ memoꝛandũ ſit. Sʒ vincendũ fuit ſilenti
um ne taciturnitas affectõnem diminuatam ſignificaret.cupio noſſe qui ſint tue
reuerendiſſime dñatõnis ſucceſſus. Meq; ego qcq; audiam libentius q;ᷓ; ꝓ voto

cũcta tibi ſuccedere.Hinc qð ſcribã nibil aliud ẽ niſi ſanctiſſimũ pñm nr̃jm bene

optieq; valere ⁊ reip. ꝓ ſua ↄſuetudie vtiliterpᷣeſſe. Si ua ſint i qͥbꝰ dignationi
tue aut volũtati vtilis eſſę poſſem. cupio ꝓ imꝑio tuo me vtaris ad madata ꝑa
tiſſmũ amicũ ambroſij nr̃i Jo.de ſpannochijs digneris ↄmendatũ habere qui
ambo tui ſunt.nec plura. Recõmendo me iteꝝ atq; iteruʒ tibi.Ex roma die.viij.

„*

Marcij. Anno. M). cccclv.

Mouit ates refert ⁊ dire cũ ca ptiuo egiſſe repᷣbẽdit. Epiſtola. ccl.
AWWeas cardinalſeneñ. Magiſtratui balie ſeneſis. S. p.d. Que de Jacobo
piccinino ſcribitis accepim etiã aliũde.ſed abſq; fũdamẽto neq; putaui/
mus dignã rem eſſe quã ſcriberemꝰ. nũc q̊q; nõ arbitramur futuꝝ hipin
ſed accepimꝰ aliq̊s ex comitiua illius vẽturos in auxiliũ comitis euerſi cõtra vꝛ⸗
ſinos q;pꝛ mũ herba vireat paʒalia ⁊ neſcimꝰ.qͥs aliũ peditũd uctoꝛes miti ſũt.
dies caſſi ſũt nõ a capitaneo ſed ab ipᷣo dño nr̃o cũ nimis mła peterẽt. An hi ſũt
qui cũ uca ſclauo territoꝛiũ vim inuadere conent᷑ ignoꝛamꝰ. Atile ẽ opoꝛtũe ꝓ/
uidere ⁊ reipu.bñ ↄſulere.nos papã alloqᷓmur vt petitis ⁊ rñſuʒ ſigniſicabimꝰ.
Gaudemꝰ aduẽtu leonardi oꝛaton vr̃i quẽ viꝝ ⁊ ſolertẽ ⁊ circũſpectũ nouimꝰ.
Atilis erit eius moꝛa ĩ hoc loco.De gregoꝛio nr̃o lõge alr qᷓ;ᷓ nos ſentit. Hõ em̃
miſcditer ſʒ ſeuere ⁊ dire ſecũ egiſtis.nec ſatiſfacit ꝙ dicet:mẽſeʒ datũ ad purgati
on ſiqͥ velint ſe inocẽces oñdereę niſi id fieret i loco tuto. Aidebimꝰ tñ quõ rñde/
l oratoꝛi aplico.Et ſiqͥd valẽt dicta pape ⁊ pces nr̃e. Da.ro.viij.die Marcij.

Commẽ datoꝛia cũ clauſula credẽtie. Pi 0 9. CC 1 „*
Meas cardinal ſenenſis Sacre imꝑiali maieſtati.S.p.d. Reuertitur ad
maieſtatẽ tuã vir bonꝰ ⁊ honoꝛe dignꝰ henricꝰ ſenftlebẽ ſbᷣlimitati tue et
uiinꝑio ſacro deditiſnimꝰ.mibi ãt ſinglaris amic.Et qͥ iuſſu tuo ꝓ motiõeʒ
meã mag fide exacta ac ſinglani prudẽtia vᷣſecutꝰẽ. Mõ ẽ cur eũ tuo culmi ↄmẽ/

. rrrr — —,,U——ẽ.o

nit

te
s
d
N
eti/
P

le.

1.

de
e
js
lent
ta
ve

4

1

dem quetm ſcio acceptiſſimũ.His referet que apud nos agũtur omnia habet in
mãdatis exboꝛtari vice oꝛatoꝛis ſerenitatem tuam in expeditõne ↄtra thureos
Perſuades mibi eam rem tue gloꝛie pſuaſam eſſe. Mam ꝓfecto nibil eſt qd noi
tuo autoꝛitatiq; auguſtali magis ↄueniat q; ꝓ defenſione fidei catholice ⁊ xpᷣia
na ſalute arma ⁊ ſcutum ſumere.Cum omnes in tug maieſtatem oculos ita inten
tos habeant yt ea ꝓficiſcente ꝓfecturi. ea deſcenti àcturi videãtur. Scribo hec
fide q̃ tuo ſolio ſum aſtrictus.nihil beſitans omia in partẽ recipi melioꝛc. Ne/
rum ſereniſſime ceſar cum ego tuo munere ad cardinalatꝰ bonoꝛẽ aſſũptusſim.
nihilq; magis inibi in boc officio incumbat q; ea regereq putem glie tue condu/
cere. Reliquũ eſt vt de meo ſtatu cogitare digueris vt babeam vnde viuã. Manz
ego bactenꝰ fui diues ſatis ⁊ quãqꝙ; pauca poſideã erat tñ illa dignitati mee ſuffi
Ktis. Huc vo pauprim ſum ⁊ iam pᷣmũ qd ſit miſeria expioꝛ. Oua ſublimitas
abſq; damno ſuo inopie mee coſulere pot ſi patit aliq bnfida ex ſuis teꝛrnitorijs
me impetrare quẽadmodũ pᷣfatus HMenricus latius manſuetudinẽ tuam alloqᷓ/
tur. Cui pꝛecoꝛ in bis que noie meo direxenit pienã digneris fidẽ ⁊ benignas au/
res adbibere Ex roma dic. viij. Marcij. M. cccclxvjj.

Decima ⁊ indulgentia pᷣdicat᷑ contra thurcos. Epiſto. cclij.
MHeas cardialis ſenenſis Jobauni cardinali ſancti Angeli. S. p. d. Per
ſuaues et vt optaui p longas epias tuas redditas nobis. xj.ianuarg die
cognoui quas ↄſcribis de ictu thurco ꝝ. illũ.ſ.nõ ſine cura et diligentia
tua diuinitus datu. Mec ego ſecus qͥd arbitrabꝗr. q;uis ſcripſerim dignationem
tuam mes opinione elefere q vbi geſta resẽ nõ interfuiſti: nõ eſt ꝙ bis addane
iquid. doleo obijſſe illũ xpiani exercitus ducem vaynodam ſineſvt aiunt bu⸗
matẽ. Mam moꝛte illius bes quoq; noſtra interuſſẽ videt. Nil em raiaronne
ruʒ principes cogitare vident᷑.nemo oſponit ꝓ nfa fatute manu. Põtifex maxi
mus clamat ⁊ no audit᷑. minat᷑ ⁊ non timet᷑. Et qdð ſua.b.pot nõ ſufficit tãte be⸗
loꝝ moli. Rex poꝛtugalie aduẽturꝰ fert. Sʒ timeo ne alioꝝ deſigia illius diligeti
am impediat. Quid em ſolꝰ agat ex vitimis terraꝝ r occidetis finibus in grecio
aſiãq;ʒ ꝓĩectur?. niſi data oꝑa vt tbeutones bobemi hungari omun animo co/
pias parent. Mõ intelligo qd alij acturi ſunt. Hec dixi pfi optimo. Papieñ: car/
dinalis ex alemania decretaqʒ ſibi ꝓuincia reuerſus ait tbeutones ad expeditõ/
nem inclinatos eſſe ſua ogꝑaſi modo cõuentꝰ agere pꝑmittant᷑ ſinc⸗ uentib? nihil
putat eos acturos. Cardinalis neapolitanus apę diem in reſſurꝰ credit᷑.cũ rę/
ge aragonũ nõ ẽ ea ſinceritas quã negociꝗ nr̃a reaͤrerent. Ex francia multa refe⸗
funt᷑.que mibi ꝓ nusis ſunt.ſer vꝛ caſtelle in grauata ductur? copias dicit᷑. Pa

„ „

cit et decimas et indulgẽtias in ſuis regnis pᷣdicani. medietatẽ vecuniaꝝ inde ꝓ⸗

ueniẽtẽ ſibi in id bellũ recipit. Alterã medietatẽ cõtra tburcos pape larat. Dno
ſancti marci cardinali cõmiſſum ẽ vt de vacatõne eccleſie prageñ ſe infoꝛmet vt
ille pᷣficiat᷑ ĩ archicpᷣm datarius pape. Mec babe ex nobis ⁊ dilige tun eneaʒ vt ſo
les.tuam omnem familiam cum dignatione tua optime cupio valere. Ex vꝛbe

viu · ie marcij. M.cccclvij. „„ eer
Epiſtola.ccliij.

Meas cardinalis ſeneñ. Alrico epᷣo Burceñ. S. p. d. Reuertit ad te hen/

ntus ſenft eben vtriuſq; nſm amtiſtimꝰ. HNome cur mmulta ſcribam⸗i ſe
niia erit epla qͥ nouit animi noſtri ſecreta. Qui fuimꝰ olim erga te.illi ide,F5
ſemper erimus.nec obliuiſcemur vncq; ſuauifſime conſuetudinis noſtre necim⸗/
memoꝛes erimus tuoꝛum erga nos meritoꝝ. Cupimus ſi qua ſunt que tibi gra⸗
B tapoſſumus nenobis ienon ae onſige n a inr tul mante⸗ qui maioꝛi
afrectu tua negocia ſit acturus q; nos quis plurimi ſint tui qamantes qui plura

Fngs poſrunt. Sed quid aarnus iniutig henrico facimus dum tot ſcribimus
Ipſi omia còmittimꝰ. Illud tm̃ addimus vt nos diuo ceſari ⁊ modo ⁊ ſemꝑ co/
inendare velis.cui omnia debemꝰ cũ ab eo omia habeamꝰ.Datuʒ rome die q̃r/

to marcij. Anno. NM.ccccl vij. „
Se gratũ refert obſequia pſtare. Epiſtola. ccliiij.

MNeas cardinalis ſenẽſis Diueleonoꝛe imꝑatrici. S.p.d. MNibil ẽ ſerenii
ſima auguſta q nunc aliud velim. niſi manſuetudineʒ tuam bene valere
ct ꝓ ſuo deſidẽrio felicitate potiri. Ego qui cõſoꝛtis tui diui ceſaris rogati
bus ad cardinalatũ nil meritus ſum vocatus.debeo tanti voni tãtiq; boni omni
tempoꝛe memoꝛiã tenęre.⁊ ita facio qͥdem atq; idcirco ⁊ ſibi ⁊ tibi ſepiꝰ ſcripſi et
nũc ſcribo.ſcribatmq; frequẽter vt oꝑa mea fideliſſimi mãcipij oibus ĩ rebꝰ vta/

mini. Nam beatũ tũc me exiſtimabo cũ veſtris negocijs exerceboꝛ. Mil aliud his

Inis volui cõmendo me ſublimitati tue.quã vt diuina pietas ad vota dirigat feli
citer obſecro.Ex vꝛbe roma.die.x. Marcij. M.ccccxlvij. 1

Hoꝛtatur bono vxpᷣianitatis cõſulere ⁊D impa/- ti
toꝛẽ ad iq inducere. . Epiſtola. cclv.
Meas cardinal ſenenſis Johãni vnguardio imperali camerario.S.p.d.
Neuertitur ad ceſarẽ venerabilis vir benricus ſenſtl eben. Cui papa nõ/
nulla commiſit ceſareo culmini referenda ſuper expeditõne contra thur/
cos ducenda. ANelis ſuadere ceſari vt circa rem illam animum intendat:iſuũ quo
niam ita gloꝛie ſue competit. Omnes em̃ in ſuã maieſtatẽ oculos direxere et niſi
ſua maieſtas aliquid agat.timenduʒ eſt ne xpᷣiani plaga afnigant᷑. Inſuꝑ aliqua
noſtro nomine dicet tibi beinricus. Aelis ei benignas aures ⁊ fauoꝛes vt ſpera⸗/

mus gratos impertiri.Datũ rome die.x. Marcij. M. cccclvij.
Cubpit ſcire quo iuõ valeat.

Epiſtola. cclvj.
Meas cardinalis ſenẽſis Johãni nihili aſtronomo bobemie. S.p.d. Ex
benrico ſenftleben intelliges que apud nos agunt᷑.Et quid roꝛatus ſom
nreet in eccleſia pꝛageñ et que in tua diſpenſatõne acta ſunt.nos tui cõmo/
di ſem erimus auidi eque ac tuipſe. Derge vt nos ama et vt ſoles. Si qͥq ben/
ricus noſtro nomie ex te petierit aſſiſtito ſibi ⁊ facito ꝓ nobis vt conſueuiſti. Aa

*

le ex roma.x. Marcij.M.cccclvij.

Pꝛomotionem ſuam notificat ⁊ ſe cõmen⸗ Z;
datum haberi exoꝛꝛt. Epiſtola. cclvij.

Neas cardinalis ſenenſis Oyoniſio cardinali Strigonieñ. S.p.d.Que
fuerit mens mea.quis antebac animus erga te nõ ignoꝛas.nam ſemꝑ di/
. gnationem tuam optimi patris et benigniſimi domini loco veneratꝰ ſuʒ
Ita tua bonitas merebatur. Verũ ſi vnq; fui tuus vel filius vel ſeruus.nunc me
potiſſimũ id pᷣſtare opoꝛtet quando ad eum oꝛdinem ſine meritis ſum vocatus.
in quo tu iure optimo iamdudũ ſedes Placuit aplice pietati me cardinaliũ col/
legio nil merentẽ aggregare.Sentio quautũ ⁊ tue dignationi ⁊ ceteris reueren⸗
diſſimis patribꝰ debeo. Pꝛecoꝛ igitur meam volũtate amplectaris.Et me vetcrẽ
ſeruitoꝛẽ iam factũ nouũ mancipiũ tuum intelligas. Imperes mibi ommi tempo
re ſi quid eſt in quo tibi obſequi poſſin.nazʒ mihi voluptas erit q̃tiens videro in
tuis aut in tuo amicoꝝ negocijs me poſſe exerceri.Cupio inſuꝑ ſereniſſmo re/

Ci ⁊ domino cõmuni aliquando me cõmendes vt ſit memoꝛ ſua maieſtas que de/

uotio fidei erga ſe mee.quia omnibus meis ſcriptis. ⁊ verbis vbicũqʒ fui ius ſuũ
in regno hungarie cõtra polonos tueri ſuʒ conatus. Vlalcat optime dignatõ tua
Cui mehumillime cõmendo.Ex roma die.x. Marcij.Anno.M.cccdvij.

foꝛ
lat
tbi
pin

hos
bis⸗

Pollicet gratitudinẽ ꝓmotionis ſue. Epiſtola. cclviij.

Mleas cardinalis ſeneñ. Aaradieñ.epo.S.p.d. Scripſimꝰnuꝑ nr̃a ad
cardinalatũ aſſumptione quã tua ꝓ motione factã no ambigimꝰ quantũ

tibi teneamur id etiã tũc diximus. Mõ eſt cur modo iam dicta repetamus
Nos in hac dignitate cõſtituti quãtũ hungarie regno quãtũ regie ꝑſone quãtuʒ
dignationi tuè debeamus ante oculos ſemꝑ habebimus.uũ erit oꝑa volunta
rij bom inis vti.nobig in tuis negocijs exerceri volupta s. Interea rogamus re/
gie ſublimitati nos cõmendes.ſtudeaſq; vt de noſtra pꝛomotione ſũmo pontifi/
ci ⁊ ſacro collegio gratias agat:cũ ꝓ nobis ſepius ſcripſerit. Aale optime ⁊ nos

vt ſoles ama.nã nos dignationẽ tuam vti patrẽ colimus ⁊ obſeruabimꝰ. Ex vꝛ⸗

de Romana die.xj. Marcij.lvij.

Hoꝛtat᷑ vt rex hohem e grates referat ſüↄOno iſt Pglip
pon tifici ⁊ cardinalibus de ſua ꝓmotione. Epiſtola .Cclix.
Neas cardinalis ſeneñ. Nicolao liſtio.S.p.d.ꝛatiſſime fuerunt nobis
lIrętue quas de nece comitis cilie ad nos ſcripſiſti.nò ꝙ moꝛs illiꝰ nos le/
tificaret. neq; em̃ alicuius malo gaudemꝰ. ſed ꝙ rem geſtã ex oꝛdine nar/
raſti quã pꝛius cõfuſam accipiebamꝰ.Ecce qᷓ;vana eſt buius ſeculi pompa qᷓ;ca/
duca gloꝛia qᷓ;bꝛeuis potẽtia.Cecidit qͥ ſuo nutu maxia regna rexit.At qͥ ſangui/
nẽ ſitiuit in ſanguine perijt. Dercuſſit gladio alios ⁊ ipᷣe gladio ꝑcuſſus interijt.
nõ põt veritas noſtra mentiri que ait gladio feriẽtes gladio ꝑituros. Sed igno/
ſcat illius anime deus.⁊ reguo bungarie conſulat ne diſcidijs agitet. Scribimus
vomiuio ꝓcopio aliqua de archiepᷣatu pꝛagenſi fac vt ipſe ad nos reſcribat. Res
eſ in ꝑiculo eſt. Inſuꝑ cupimꝰ des operã vt regia maieſtas ſanctiſſimo dño nf̃o
⁊ ſacro collegio gratias agat de noſtra ꝓmotione ꝙ ad ſuas pᷣces nos extulerint
Cupimus etiã aduertas vt quãdo ſcribit᷑ de negocis hungaricis dño nr̃o ⁊ car/
dqinalibus ita efficias vt videamur ꝙ ſumus ipſi.ſ.regi etiã affectiſſimi.nam ſunt
q̃dã qui nos ſuꝑare nitunt᷑ taqꝙᷓ magis regij ſint q; nos. Putamus tñ ſuã maieſta
tem nõ eſſe oblitam noſtre erga ſe deuotionis ac ſidelitatis.⁊ eoꝝ que ſibi puero
ſcripſimus.⁊ quomodo cõtra pol onos omnitꝑeius ſuum defendimus. Jinpar
fuerit ſi noui recenteſq; locũ noſtrũ iuuaſerint. Hec rogamus agites cũ reneren/
diſſimis dominis noſtris ſtrigonieñ.cardinali ⁊ epᷣo varadieñ.qͥbus nos cõmen⸗
datos reddas. In eccleſia colocenſi fecin us quecũq; potuimus:vt plane refer/
re poterit nũcius ad cauſam miſſus. Iterũ vale. Ex roma die.x. Marcij. Anno
dñi. M.cccclvij.

Poſtular cdic p:ageff. ponſus dari. Epiſtola. cclx.

Mleas cardin aus ſenenſis Pꝛocopio cancellario bobemie.S.p.d. Per/
raro ſunt littere ad nos tue:vellemus frequentius ſcriberes qui te vnice
aamamus ⁊ tuas epiſtolas veluti appollinis oꝛacula ducimus. ſcripſimus
tibi quid egerimus in re bobemica neq;ʒ a ce reſponſum habemus. Interea tuus
roꝛatus:homo multiuolus ⁊ magniuolus ex bohbemia pꝛocurauit offerri poſtu/
lationem ad pꝛagenſem eccleſiam cuiuſdam datarij apoſtoiici boni quidem vi/⸗
ri ſed cathelani ⁊ ſermonis bohemidq pꝛoꝛſus Snan. olnmialuonc atenkt lucas
tibi notus monachus quem lucrifaſium appellare ſoles. Yinpediuimus hucuſq;
ꝓmotionẽ huius rei:ne rei noſtre nocumentũ inferret. Limemus ne diutius im
pedire poſſimus. Nam datariꝰplurimos fauẽtes babet.Et roꝛatus die nocteq;
hos illos adit:ſuadens nil regno eſſe vtilius q; pꝛomotionem hac fieri. Aelis de
bis ⁊ regem ⁊ gubernatorẽ comonefacere vt ſciant quibus in terminis res ſunt.
Et an iſta placeãt eis nos certiores facito. Mã regi ⁊ regno vio buire pᷣſto ſumus

Cupimus ds opꝑàðs vt rex de noſtra pinotione ſũmo põtifici ⁊ ſao collegio gra
tias agat. Z; q;primuʒ. Et quotiẽs aliquid emergit vt nobis ſcribat᷑ quia ma
ſeſtati ſue ſempꝑ erimus ad ſeruiendũ pꝛoni ⁊ volũtarij. Ex roma die.x. Marcij.

Anno dñi. M. cccclvj.

Spoõget facile obtinere as öſtare röt. Epiſtola.cclx J.

partim meipſum. Rogo vt illi plenã credenti 2 i
eũ fauoꝛẽ de tua ſubliniitate mibi ꝑſuadeo. Poſtremo meipſum regie maſuetu/

Meas cardinalis ſenenſis Jobani troſter theutonico.S.p.d. Ingrats ẽ
nobis cque ac tibi que te foꝛtuna exagitat. Aellemus tibi quietũ eſſe locũ
in quo tibi ⁊ muſis viuere poſſes:⁊ aliqñ nobis:nũc tñ guodanid archi⸗
em̃ ille

epᷣm ſaltburgeñ.diuertiſti:ſperamus reʒ tuã melioꝛẽ futurã.neq; eſt qui

ſuos amicos lacere ſinat. Oabit᷑ tue virtuti pᷣmiũ.⁊ poſt tenebꝛas ſequit᷑ aliauã/
do lux. Cupim ibſi archiepo cõmendatos nos efficias ⁊ offeras quecũq; poſſu/

mus ad einutũ parata.Lu vo ſiquid vides poſſe nos tibi pᷣſtare.ſcito illud fa/
cile obtentũ.⁊ pſuadetibi te nobis chariſſimũ eẽ. Johannẽ q̊ʒ Lauterbaceñ nr̃e
noiĩe ſaluũ eẽ iubeto.Ex roma die.xiij. Marcij.Anno.M.cccclvj.

Littere credentiarn. ꝗ”òꝗƷMB Epiſto. cclxij.

Meas carqinalis ſeneñ. Ladiſlao hungurie atq; bohemie regi ſereniſſimo
S.p.d. Mõnulla meo nomine referet maiſtati tue venerabilis henricus
ſenftleben decanus vꝛatiſlauieñ que cõcernũt partim regnũ tuũ bohemie

7

efidẽ pᷣſtare digneris: ⁊ in agendis

dini ⁊ do ⁊ cmendo.Ex roma die.x.menſis Marcij.vij

. Coõgratulat᷑ ꝓmotioni ſue in cardinalẽꝗ. Epiſtola. cclxiij.

—

Redericus diuina fauente demẽtia Romanoꝝ imꝑatoꝛ ſemꝑ auguſtus

auſtrie ſtirie carinthie ⁊ carniole vux ⁊ comes tirolis.Enee ſancte roma

ne eccleſie cardinali.Epo ſeneñ.pꝛincipi ac cõſiliario nr̃o chariſſimo.Sa⸗

lutẽ ex l̃is bennia ſenftleben cõciliarij nri vlrico eo Gurceñ.eti pꝛincipi ac cõ/
ſiliario noſtro pꝛidẽ ex vꝛbe deſtinatig accepimꝰpaternitatẽ veſtrã nuper in pꝛo/
ximis quatuoꝛ tꝑibꝰ ꝑ ſanctiſſimũ dũm noſtrũ papã ad dignitatẽ cardinalatus

ꝓmoeà extitiſie:de quo ꝓfecto leticiã ⁊ cõſolationẽ habuimꝰvalde ſingularẽ.pꝛe

ſertim cũ id multo ia tꝑe deſiderauimꝰ ſũmoꝑe erpectauimꝰ. Gaudemus enizʒ

poꝛꝛecta fuiſſe. M?q paternitas vra bhmõi gradũ in ecclia ſuis etiã meritis ⁊ la-
boꝛibꝰ ꝓ ſede aplica multipliciter ꝑſpectis digne fuerit cõſecuta. Optamꝰitaq;
vt ea dignitas vobis felix fauſta ac longo tꝑẽ duratura exiſtat. Sperantes per.
banc apertã eſſe viã paternitati vr̃e ad maiꝰ aliqð faſtigiũ dño ↄcedẽte ↄſcẽdẽdi
Auéadinodn ⁊ ſepius ſumꝰauguriati. HNec dubitamꝰea quidẽ dignitatẽ in pᷣmis

nos voti noſtri cõpotes effectos.at tot pᷣces ⁊ ſcripta nrᷣa nõ vſq;quaq; incaſſuʒ

ſancte romane ecclie ⁊ vobis pluriinũ decoꝛis ⁊ oꝛnamẽti.nobisvo ⁊ ſacro roma

no impio ac inclyte domui nr̃e auſtrie cuiiĩ minoꝛibꝰſempꝑ fructuoſe ⁊ vtilit᷑ pᷣſu

iſtis nõ mediocriter cõomodũ ⁊ vtilitatẽ allaturã.cũ id longemagis efficere pote

—

rit. Cõfidim? enim ac ꝓ certo tenemus paternitatẽ vꝛaʒ in ea dignitate ⁊ loco ea
ꝗᷓ pſonã noſtrã ſtatũ atq; dignitatẽ nram ⁊ ſacri imꝑi necnõ dicte iaʒ domui nre

ac nr̃jm ac nroꝝ honoꝛẽ cõmodũ atq; vtilitatẽ reſi icere videbunt᷑ ꝓ ſua ſolita in

—

nos fidelitate ⁊ cõſuetudine:necnõ ſingulari pꝛudẽtia veſtra tam apud ſanctiſſi/

mũ dñm noſtrũ:qᷓ;ᷓ etia ſacrũ collegiũ cui modo ſcripta eſt:diligent ꝓmoturam
vbicũq; opus fuerit optime defenſurã. Rogamꝰ aũt ⁊ hoꝛtamur patnitate vNam

qtenꝰ nos ſuis ſr̃is nobis ſꝑ iocũdiſſimis crebro viſitare nec ſuũ circa nos officiũ

intermittere velit. Et nos pꝛo occurrentibus ſingulis ad vos tãq; patronum

5

—

lobn
ama
a.

l.
oc

chi⸗
eſtui
Aoori⸗

timm
ſci

ꝓtmotoꝛẽ negocioꝝ apud fedẽ apoſtolhica agendoꝝ cõtinuo recurtemꝰ. Paterni

tatẽ veſtrã bene valerc ⁊ optimis ſucceſſibus pſperare deſiderantes. Datum in

„ 4

Gꝛetz die dñica.xxx.mẽſis Januarij. Anno.M.cccclv

Conſt antiã ſue amicitie refert. 2 P. LE⸗
Meas cardinalis ſenenſis Bartholomeo factio genuenſi. S. v. d. Jocun

Aliſſimi fuerũt nobis Ir̃e tue quibꝰ amicitiã inter nos apud neapolim con
tractã ex tuo latere affirmas incõcuſſam ſolidãq; ꝓmanere. Igem tibi ꝑ

ſuadeas volumꝰer parte noſtra fieri. Hęq; enim ſumus qui moꝛe adoleſcentu-/
loꝝ nũc amemus nũc odio babeamus.nõ ſumꝰin contrahenda amicitia faciles.
at neq; poſtqᷓ cõtracta eſt illã leuiter difſoluimꝰ?. Dileximꝰ?te poſtq; nouimꝰquãti
eſſes neq; decepti ſumus in eo qð de te iudiciũ fecimꝰ. Itaq; par eſt.amoꝛeʒ erga

te nr̃m dum virerimus duraturũ añ ⁊ tua virtus te minime relictura eſt. Qð ſcri
bis in eo quẽ de viris illuſtribꝰ eui nr̃i cõpoſuiſti libꝛo datñũ nobis eſſe locũ nõ me

ritis noſtnis ſed tue charitati aſcribimꝰ.Et in hoc quidẽ cõfitemur imbecillitatt

noſtrã nõ tã inuiti ſupꝛa meritũ laudamur q; vituꝑamur. Ita em natura cõpara
tũ eſt vt nulli laus oneroſa videat᷑:nos em̃ libꝛũ cu volueris cupide videbimꝰ le/

gemuſq;. MNũc qð tibi aliud ſcribamꝰnibil ſe offert. Cupimꝰ anthoniũ panormi⸗
tã illuſtrẽ poeta ⁊ matheñn malfericũ Juriſconſultũ egregin. etſi quãdo candid,
oꝛatoꝛẽ pᷣſtabilẽ offenderis nr̃o nomine ſaluos dicas.bariſſimũ quoq; fuerit li
qñ maieſtati regie nos cõmendaueris.quã ꝓ ceteris nĩi ſeculi poteſtatibꝰ?⁊ vene

ramur 2 colimus. Ex vꝛbe ro.die.xxv. Marcij. M. cccclv

Gꝛatiſſimus eſt de amicitia regis adepßta. iut igE
MNeas cardinalis ſenenſis Ludouico putio magiſtro de mõteſio. S. p.d.
. uis er vnſt⸗ ſermone ⁊ rebus biſpanicis ad nos ſcribis.plurimũ tn
oblectat nos nultu ein ſa beniuol
Sceimus nos amari a te.⁊ id quidẽ nobis eſt iocũdiſſimũ.diligimur em̃ a magno⸗

⁊ ꝓbato viro.Et ab ipſo quẽ nos pꝛo ſua ingenti virtute pꝛoq; ſuis in nos meri

is amamꝰ obſeruamꝰ vnice:qdð refers de charitate erga nos regia q;uis rñſo
egeat.reſponſum tamẽ nõ inuenit:nã quid nos vermiculi dicamus cur tqti reg
gram adepti ſumus.Suꝑat hoc nõ verba ſolũ verũetiam cogitationes. Atinaʒ
poſſimus aliquãdo vna ſaltẽ in re mõſtrare quatũ nos illi excellentiſſimovegi de
bere fatemur.Aerũ cũ ſciamꝰ nibil eſſe in nobis cur ab eo culmine diligamur.pe

timus rogamuſq; vt tu hbanc nobis gram cõſeruare ſtudeas.Et ſi em̃ indigni ſu/

mnus quos pꝛimus noſtri ſeculi rex amet:nollemus tñ non amari:⁊ tantũ bonuʒ

perdere. M ſuades eius maieſtati ſepius ſcribamus:parebimus conſilio tuo.Et
nũc quidẽ cum bis lr̃as noſtras babebis:quas regie manſuetudini noſtro nomie
xeſtituas.Eiq; nos ⁊ cõmendes ſimul ⁊ des:nã mancipij loco nos ſemꝑ babebit

e Spiſtola. cclriiij.

Epiſtola. cclxv.

jt nos lre tue:multũ em̃ ſalis ſillis multũ beniuolẽtie ad nos oñdi᷑ J

nepoti tuo nobili ⁊ modeſtiſſimo viro quotiẽs ab eo requiſiti fuerimus nũqᷓ; de

crimus nec minus in eis curioſi erimus qᷓᷓ tuipſe. Aale optime.Ex vꝛbe romana

die.xxv. Marcu.Anno.M.cccclvij.

apreſngio ora Clie .² Epiſtola. cclxvj. .

Neas cardinalis ſenenſis Alphonſo aragonũ cecilie regi.S.p.d. Si ma
ieſtati tue rarius ſcribo.nibil obſecro vel negligẽtie vel aduerſe volũtati
aAforibat᷑. Cupio ſiquidẽ frequentes ir̃as meas in manus tuas dari.nãꝗ ſie
dotẽtiſſime mẽoꝛiã mei tua maſuetudo tenatiꝰ op ſe bꝛet. Aeꝝ mo aus Hiar⸗

bere vellem nõ occurrit:que occurrit bãc ſcribere nolo:neq; em̃ tutũ eſt oĩia man
dare lr̃is ⁊ hoc pꝛeſertim tꝑe quo nec qui via recta incedũt careant ſuſpitioneę.Ce
terũ ꝗᷓ hac in curia gerunt᷑ ſũt q;plures qui tue ſublimitati ea cõſcribũt.Et nõnul
li quidem multo plura ⁊ ſecretiora q; ego nouerũt.De germania tantũ eſt ſic ar/
bitroꝛ ꝙ emulante nullo ſignificare poſſum. Curabo igit᷑ quotiẽs illis ex regioni
bus ad me aliqua referant᷑ nota digna:ne ꝑ me tuã maieſtatẽ lateat: nũc vᷣo que
habeam paucis explicabo.Alricũ cilie comitẽ apud albãgrecam quã vocant alij
albam occiſum:iam pꝛidẽ accepiſti hoc oppidũ noſtri belgradum vocitant:apud
veteres taurinũ dictũ inuenio.qui fauum flumen miſceri danubio apud thauri⸗
num tradunt. In quo loco nuncbelgradũ iacere conſtat.Occiſoꝛem comitis nõ
eſt ambiguũ ladiſlaum fuiſſe filiũ iobannis humatis:eius qui ſepe thurcos debel
lauit.Et bocanno ſuꝑbis machometis apud eundẽ locum confregit.Creditũ eſt
nõ minus filiũ ꝓfuiſie reipublice xpᷣiane in occiſione comitis q; patrẽ in pꝛofliga
tione machomeꝑ: cũ machometes ⁊ comes boſtes religiõis eſſent. Ille exteruꝰ
iſte domeſticus. Memoꝛabilis hic annus eſt quo thurci debellati ſũt ⁊ magnus
comes magni resis gubernatoꝛ obtruncatus eſt. Cometes qui viſus boc anno
eſt: opiniomi que de ſe fuit abunde ſatiſfecit. Apud thaurinũ naq; qᷓ dicta ſunt be
trauit.errã in regno tuo ſupꝛa auditũ antea ſic hoꝛꝛibiliter mouit. Impletiſq;
ciuitatibꝰſeditiones excitauit.maxime apud ſenam vꝛbẽ.vnde nõ parua ciuium
ꝑs excluſa eſt. Peſtis multis in locis bachata magnã ꝓpli partẽ ⁊pᷣſertiʒ i hun
garia deleuit.Caritas annone nõ italiã modo ſed germania gec ⁊ oꝛientis plu
rnimas regiones afflixit. Sed maioꝛa ſunt q̃ aſtrozʒu periti vel vates timẽda pꝛedi
cant. Quos vt deus ipſe mẽdaces arguat optanduʒ eſt. Sed vt ad germaniã re-/
deam:moꝛte comitis apud auſtriã cognita:nõ parua de bereditate eiug cõtrouer
ſia ſuboꝛta eſt. Que fuerũt illibona ſub coꝛona hungarie ad rese Ladiſlauʒ ſine
cõtentione ꝑtinent.Que ſub imꝑio iacent multi ſibi ꝑtinere aſferũt: alij ab inte/
ſtato:alij ex teſtamẽto heredes ſe dictitantes:vt albertꝰ⁊ ſigimmũdus auſtrie du/
ces:tuin michael comes madeburgeñ.⁊ vlrice comitis georicie fili?ꝰ.Sed potiffi
mũ ius ad imꝑatoꝛẽ ſpectare viſum eſt.Conciliũ pᷣlatoꝝ baronũq; ⁊ cuitatũ ſti⸗
rie carinthie camioleq; ⁊ marcbie ſclauonitę haberi placuit apud gretʒiũ baioꝛ2
ricum. In eo auditi ſunt oẽs qui comitis cilienſis bereditatẽ ad ſe dixerunt perti
nere. Deniq;ʒ diffinitũ eſt oppida caſtella arceſq; que comitis cilie ſub imꝑio fuiſ-
ſent immanu impatoꝛis tradi. cum ſi qs ius in illis ſibi cpetere vixerit ab eo pe
tẽdũ eẽ:atq; boc pacto pᷣfecti vꝛbiũ locoꝛũq; quoꝛũcũq; poſſeſſionẽ imꝑatoꝛitra/
didere. Ita multomelioꝛ hodie ceſaris cõditio eſt qᷓ; pꝛidẽ fuit:qñ nõ ſolũ ab ho/
ſteliberatus eſt peſſimo:ſed ⁊ que fuerunt illi vires ſibi acceſſerũt.Hec volui ſcri
bere ſerenitati tue:baud ignarus cũcta ei eſſe gratiſſima que ad gloꝛiã ceſaree ma
ieſt atis cedunt. Impatrix ipſa auguſta optimę valet. De apparatu ↄtra tburcos
in hungaria cũ nibil certi habeq nibil ſcribo. Sanctiſſimtamen dominus noſter
⁊ germanos ⁊ bungaros nunc litteris ⁊ nunc nuncijs excitare atq; vrgere conat̃
Nihi nõ magna ſpes fuerit niſi videriz celſitudinẽ tus claſſe inſtructa in magne
illius memoꝛande nauis puppe armatã:ſignũ profectionis contra tburcos dare.
Mam reliquis oꝛbis pꝛincipibus:etſi voluntas eſt:nõ adeſt facultas qua greciaʒ
inuadere poſſint. Zue ſublimitati ſi volũtas affuerit nihil xerit:neq; plura mo/
do me tue manſuetudini dedo:a cuius mandatis nunq; diſcedam. Ex roma.vj.
Kkl.Apꝛilis.Anno. M,:ccccl vij. .

RKegi neapolitano etis mendan. . Epiſtola.cclxvij.

Meas cardinalis ſenenſis Jobanni ſoletio clecto bartbinonenſi. S p. d.
Muis raro pñtia tua fruamur: eius tamẽ memoꝛia apud nos pulciſſimꝗ

eſt. quotiẽs eius cõſuetudinis que inter nos neapoli fuit recoꝛdamur: qð

.—
.

ſala⸗
0
bce
Wee
hann

ſet
n

ſuper moꝛte fili.

quidem ſepe contingit:neq; em obliuiſci poſſumus amicitie ſuauiſſime:que ⁊ lu⸗

crũ eſt quod ex neapoli repoꝛtauimus:exiſtimamꝰem̃ magni tuꝗ beniuolentiam

nos eẽ cõſecutos:cupimuſqʒ ea vt ꝓpetua ſit quis nõ aliter credere debeamꝰ: cũ
vera ſit amicitia noſtra ex honeſta couerſatiõe nata.Atmicicia vo que deſinere ho

teſt:vt Hieronymo placet nũqᷓß vera fuit:ſed de hac ſatis.Cupimꝰ nos aliquãdo
regie mãſuetudini comendatos efficias. Sui em̃ nõ minus ſumꝰ? q; illi qͥ ex ara/
gonia vł cathelania nati ſunt:q;uis quoddãa naturale ius eos regie maieſtati ob/
noxios teneat:nos beneficia qᷓ ab eo recepim ꝰ obligauerint. Verũ illoꝝ aliq foꝛ/

taſſe aeſeeeſe nibil regi debere dixerint:nos abſq; ingratitudine quod eſt vi
1

cioꝝ peſfimũ id dicerenõ valem?. Sciat ꝑ te clemẽtia regia nos fateri debitum ⁊
cupidos eſſe id ꝑſoluere etſi obligatio maioꝛ eſt qᷓ; per nos dilui poſſit. Inſuꝑ do
minũ de mõteſio amamꝰardenter qui nobis amiciſſimꝰ fie Kogathu vt illi no
ſtrã opam ad queuis eius beneplacita offeras. Loſtremo ſi quis eſt qd; tui cauſa
efficere valeamus ſcis nos eſſe quibꝰ vti ꝓ voluntate poſſis. Eccleſia bartbino/
neñ.cõfidimus tuã eſſe futurã.Etſi modo aliquid ſubeſt impedimenti:tẽpus oĩa
donat. Aale ex Roma.xxvj. Marcij. M.cccc vij.

NRepꝛebendit cõſolari nolentt

Meas cardinalis ſenenſis Johanni miraballio equiti neapolitano.S. p.
dicit. ſReferunt qͥ ex neapoli adnos veniũt:magnificent ia tuã adbucme⸗
ſtam cſſe ⁊ cõſolationẽ nullã acciꝑe de moꝛteę fili:id nobis moleſtũ eſt.Ro
gamus ne temer affligas:nõ eſt ſuper ea re dolendũ que amiſſa nequit recupera/
ri. Sunt tibi alij filij virtute fama honoꝛe pꝛeſtantes. Iſti tibi in terra ſeruiunt.
In celo ille locum parat:age:cogita:quid eſt huius mundi gloria.Caduca ſunt

omnia que in terris acquirimus:nihil ſtabile:nihil certũ:nemo ſibi hoꝛam vite ꝓ

mittere poteſt: nemo de craſtino babʒ noticiã:ſugit etas:fugit omnis terrena vo
luptas.nibil habemus niſi pꝛeſens ⁊ id momentaneũ eſt. Quid igit᷑ triſtamur ſi
pꝛiuamur momentaneo bono.Dicimus bhec ſapienti viro ⁊ qui iſta optime no/

uit. libet tamẽ dicere homini amico ⁊ bene de nobis merẽti. Pꝛecamur ne dein⸗

ceps in bac re ſcnibere cogamur: quod tũc fiet cũ magnificentiã tuã hylares atq;
iocundaʒ eſſe audiuerimus:alioquin nõ poſſumus tacere.cũ tua meſticia noſtra
ſit moleſtia.Cupimus te indulgere bone valitudini ⁊ viuere animo leto. Sic em̃
æ nos ⁊ reliquos amicos tuos conſolaberis.Albericũ filiũ tuũ optamꝰ bene va/

„

lere.Alexander floꝛentie bene valet vir magni pꝛecij ⁊ verus tuus filius in quo

* .„

tui moꝛes expſſe ſunt. Aale ex roma vie.xxv.Marcij. M.cccclvij.

RMefert grates congratu⸗ LEüEKLrwiſ
latoꝛi rohtononfs ſce. Epiſtola. cclxix.

Meas cardinalis ſenenſis Arbano epᷣo Sabineñ. S. p. d. Ex aladia ad
nos tue ſĩ̃e deuenerũt quibus de noſtra ad cardinalatũ vocationeę cõgra/
tularis:nõ eſt bona erga nos lua charitas. Scimus te nos amaſſe ab eo

tpꝑpe quo wienne ſimul verſati ſumus vſq; hodie abſq; ſimulatione: nec nos minꝰ

te dileximus ⁊ diligimꝰ. Itaq; ſi quid bonoꝛis nobis acceſſit ⁊ tibi aucta dignitas
eſt. quãdo inter amicos veros oia eſſę cõmunia vecet. Zu itaq; deinceps cardi-
nalatũ nobis creditum ⁊ tibi cõmunicatũ pꝛo noſtra inuicem charitate iudicabis
Quod ſperas amplius de nobis:rogamus ex cerebꝛo tuo ꝓcul amoueas:naʒ q;
dedecoꝛi dignitati ſumꝰ. Liberationẽ tuꝗ audiuiſſe pᷣuſq;ᷓ capturã voluptati fuit:
nam ſi pꝛius te captum accepiſſemus nõ caruiſſemus grandi moleſtia.nũc eua/
ſiſſe te periculum dulce eſt ⁊ aliquãdo ſuaue tibi fuerit meminiſſe laboꝛis. Aale
⁊nos ama vt ſoles.Ex roma. t tij

buc euecti ſumus plus eſt qᷓ; meruimus.Et vtinã nos Srarn⸗ auxiliante deo ne

W

Zaudat induſtriã ⁊ nouitates reſcribit. Epiſtola. cclxx.
WWeas cardinalis ſenenſis Roderico cardinali ſancti Micolai. S. p. dicit
Quod nihil tuarũᷣ lrarũ iampꝛidem acceperim:cm eſſe arbitroꝛ ingẽtes
ac grauiſſimas occupationes tuas ⁊illarũ terrarũ ꝑiculs.Ego tñ gaudeo

c in aduerſis ⁊ arduis rebus tua virtus elucet.nã qui ex agro piceno venit: tua

cura:diligentia:ſtudio:⁊ ſingulariſſimo ingenio ex grauiſſimo diſcrimine ſeruatã
ꝓuinciã aiunt. In ſenatu aplico magnifice ſummi ſacerdotis verbis tua digna⸗
ho commendata eſt. Senatus ſes e omnis ſe obnoxiũ pꝛobitati tue fatet᷑ cuʒ tua
opera ciuitas eſculana ſaluata ſit:qua perdita:nõ marchia ſolũ ſed omne patri/
moniũ beati Petri ibat peſſum. Perge igit᷑ incũbe cõmuni cure:intende neruos

ꝙ coſeruatione rerũ eccleſiaſticaru vt facis.Hinc em̃ gloꝛia binc ſempiternuʒz de⸗

cus.non tue ſolũ dignationi ſed vniuerſe burgioꝛũ familie redundabit. Dꝛotho/
notarius tuus allocutus meeſt tuãq; erga me charitatẽ mibi quidem notiſimã
conatus eſt amplius atq; amplius incnicare.Sed ita mibi pſuaſus eſt amoꝛ tuꝰ

vt ꝑſuaderi magis nõ poſſit: ait ille cupere dignationẽ tuã huc reuerti.vtinam id

detur ⁊ q;celeriꝰ. Etenim vtiliſſimus eſſet reditus tuus.Cõſolareris grandeuuʒ
illũ ſummũ pontificẽ patruum tuũ:qui aſſiduis curis intentus nullum babet le/

uamen. Pꝛeſentia aut tua in primis letificaret eñ:neq; em̃ ſine dulcedine quadã
mæétis ⁊ anime:ſuo ſanguine ſanguis beret. Exinde partez curarũ ſuſciperes nec

oꝓpoꝛteret illũ omnia ſolũ ſubire onera.una qͥ vniuerſa tuo aduentu exultaret
babẽs hoiem ad quẽ poſſet vꝛgẽtę neceſſitate recurrere:nã modo multi fruſtrant
nõ valentes aditũ habere põtiſicis: q;uis audientie die nocteqʒ; ſua ſanctitas ſi-
ne intermiſſione intẽta eſt. Meſcio auid deliberabit᷑ de tuo reditu. Ego quidem ſi
id in eã rẽ potero nõ ero deſes. Scripſerã vſq; huc cuʒ tuę nibil lre reddite ſunt
eloquio plene ſuauiſſimo. Mirabar pꝛius nõ te ſcribere:nũc demiror in tanta re
rũ mole qua pꝛemeris id ocij fuiſſeyt ad me dare lr̃as potueris.Sed nihil ẽ amã
ti difficile. Omnia vincit amↄꝛ:nullus grauis laboꝛqͥ nõ leuiſſimꝰei videat᷑ qͥ ex

amoꝛe opat᷑. Intelligo igit᷑ eſſe nõ vanã opinionẽ meã qͥ me amari a te arbitroꝛ

2Z mihipſi ꝓꝛſus ſuadeo:ſed d hoc foꝛtaſſe nimis inter veros amantes. Queris
ꝗ̃ apia nos nouitates eas reſcribã ⁊ dicã bꝛeuitqð audeo. Jacobus piccininus
ad võtificẽ miſit q̃ ſe purgarẽt in eſculanis inſidijs nihil a ſe pꝓdijſſej. bene re/
ſpõdit id magno regi aragonũ ſuadẽdũ eſſe qui eiꝰ expꝛomiſſoꝛ fuit. Sũt qui pu/
tat comitẽ iacobũ velud indignabundũ( nã ei ſtipẽdia negata ſũt aliqd noui pa
traturũ incendij.Alij referũt eũ ad maieſtatẽ regiã pfecturũ:ſiue vt ſe expurget
ſiue vt aliqua exquirat in rẽ ſuã. Atcũq;ʒ ſit vigilandũ eſt ne qͥd detrimẽti ager ecͤ⸗
cleſie patiat᷑. Inter comitẽ euerſuʒ ⁊ vꝛſinoꝝ dñm feruet diſcoꝛdia.Cõcoꝛdia ſe
pius agitata in lucem nõ pꝛodijt. Hocte ante hanc diẽ tercia tranſiuerunt copie
comitis euerſi ꝑ hanc vꝛbem deceptis poꝛtarũ cuſtodibus. Dꝛemiſerũt enim qua
luoꝛ viros qui ſe germani tuiilluſtris capitanei famulos dicerent:ſumptis veſti/
hus que fidẽ facerẽt ad moꝛẽ eoꝝ qui capitaneo ſeruiũt:⁊ hi intromiſſi captis cu
ſtodibus ianuas aperuere vehemẽti exercitui comitis euerſi. HMe aũt copię ꝑꝛofe
cte ſunt ad oppidũ cui mõticello nomẽ eſt illud cũ arce ferunt᷑ occupaſſe. Mõ ha⸗/
bemus rem comꝑtã.Sepe em̃ plura referunt᷑ in bac vꝛbe que ab ipſo vero ꝓcul

ſunt.Et id quidẽ viciũ late patet apud oẽs gentes.De thurcis bec ferunt diſpo/

tus raſcie ſenioꝛ moꝛtẽ obijt:filij eius ad thurcos defecere:thurci magnss parant
copias rurſus hungariã inuaſuri. In hungaria nõ eſt paratus exercitus:nec au/
xilia expectant᷑ ex alemanis ꝗᷣ cito illuc pergere poſſint. In gallia ⁊ ſuꝑ rbodanũ
triremes fiunt bꝛeuiq; armãde credunt᷑ vt in tburcos eant. Rex poꝛtugalie n ꝓ
poſito ꝑſeuerat:neſcio tamẽ quid facturus ſit vbi viderit paucos ſecũ pꝛincipes
Nuros. Oyjs noſter ꝓ ſuo moꝛe feruet deſiderio exterminãdi machometicã ſuꝑ/

—— —

ns
eninus
a⸗
uen/
i
er
ii⸗
oee
n
n
tisa
oeſe

nho/.
Nant
/
anu

ſpes
o/

cella

Ritionẽ: ? que ab eo peydent ſumina cura pſequit᷑. De benelicije ſum cunioſus7

tibi ⁊ mibi cõſulã. Sed decipimur ⁊ fallimur faiſis rumoꝛibus. Mis qͥ nup apug
nurembergã obiſſſe ferebat: ꝓximis diebbic fuit ⁊ meci pꝛanſus fuit. Similiter
⁊tulleñ.eps qui apud nouã ciuitatẽ auſtrie defunctus vita affirmabat᷑. ad ducẽ

burgundie incolumis redijt. Ero tñ attentus ſi quid vacet iſ. ed tua dignatio bʒ

epeinn pehraror dñm noſtrũ ſanctiſſimũ.Et puto iã tibi aliqua monaſteria cõ
mendãda eſie ꝑ curatoꝛẽ cuiuſdã ꝓthonotarij de monte ferrato ad quãdam ab/⸗
batiam ditiſſimã. Spero etiã cũ rege aragonũ ſi vera ſint aue ferunt᷑ concoꝛdia
fiet dignationi tue admoduʒ vtilis. Hec plura modo.Cõmendo me dignationi

gue cui cupio cõplacere omnitꝑe.Ex roma die. j.apꝛilis.M. cccclvij.

Refert ſummũ pontificẽ bene valeee. Epiſtola cel 1X.
IMHeas cardinalis ſenenſis Johãni cardinali ſancti angeli. S. p.d. Muis
nihil modo ſcriptione dignũ offerat᷑. ne tñ ſine meis lr̃is ad te nuncij ex 5
loco ptingant: ſcribã p auca exbis que apud nos agunt᷑. Summus ſacer
dos coꝛpe ⁊ mente ita valet vt ante cõplures annos. Animus illi ad extermina/
tionẽ machometice ſecte magnus eſt ⁊ ardes. NHibil ab eo ptermittit ex his aue
ſuo arbitrio pendent. Acinã pꝛincipes eius deſiderio ſatiſfacerent. Sed qid ger⸗
mani: galli:Piſpani:pungan: poloni: faciat tu melius q; ego nouiſti.italia ipa pa
ce fruit duob tin in locis fremũt: apud genua liguris caput. Et circa no nten co
mitẽ euerſui ⁊ familiã vꝛſinoꝝ.Queęſita cõcoꝛdia noncũ eſt inuenta. BGuũmitñ
pontificis ſa pientia hanc rẽ optimo ſedabit termino. Comes iacobus piccininꝰ

bis diebus delatus eſt ad põtificem tqᷓ; eſculũ furto voluerit occupare. JIs ſeſe

multis argumẽtis purgat nondũ tñ põtifici fidẽ fecit. Limoꝛ eſt ne quies italica
turbet᷑:nimis em̃ diu quieuimus:⁊ a nr̃o moꝛe pꝛocui fuimꝰ. Hec eſt italia.Cu/
pio dignationi tue ita bene eſſe vt cupis.Scio durũ eſſe ꝓuinciã tuã neq; aliud
ab initio putaui:nunq; iudicio meo res hungarica bene a thurcis defendet᷑ niſi ⁊
imꝑatoꝛ vnũ ſapiat.Pereant qui diſcidij ſunt auctoꝛes.Hec volui ſcripſiſſe. Na
le optime ex vꝛbe ro.ł.aprilis.Anno.M.cccclvi·

Suaget regem bobemie ꝑoſtulare vt c⸗ tiſ . ,
riõſuus ecclie pꝛagen. eps piciat. Epiſtola. cclxxij.
Meas cardinalis ſenenſis Micolao liſcio volaterano. S. p. d. Soripſimꝰ
ad te iampꝛidem. Itidẽ pꝛocopio cancellario de re bobemica:exinde ſpe/
rauimus non nibil in eo negocio fieri poſſe:nibil audiuimus. Miramur
æferemus moleſto animo tot nos incaſſum ſubijſſe laboꝛes: perijſſeqʒ ſalutife-
rum ⁊ neceſfariũ opus.oꝛtaſſeita deo placitũ eſt.ide pꝛagen.eccleſia:multi ſer
mones babiti ſunt: admittenteqʒ; roꝛatu noſtro cauſa comiſſa fuit cardinali ſan⸗
cti Marci:vt plebi bobemice datarius pape pꝛeficeret᷑ epiſcopus. Et ille qu idẽ
vir bonus 1 doctus ⁊ quẽ dignũ hoc honoꝛe putamus:nobis tamen nõ eſt viſu⸗
ad talẽ eccleſiam quẽqᷓ; ꝓmou eri niſi cõſulto rege. Ideoq; quoad potuimꝰdiffer
ri ꝓmotionẽ conati ſumus.Lu bec procopio dicito ⁊ curato vt reſponſum ba-
beamus:vellemus regia ſublimitas pꝛo ipſo cacellario inſtaret. Arbitramur em̃
non fruſtra conaret᷑: Que nobis de comite alie ſcripſiſti cognouimus ⁊ cõmuni
cauimus non ſine tua laude. DPlurimum optamus ſepe ad nos ſcribas ⁊ uihil ſub
ticeas de tburcis ⁊ de rebus alijs cognitiõe dignis. Apud nos timoꝛ helli eſt futu
ri. Credimus tamen ſummi pꝛeſulis ſapientia obuiam ibit. Rogamus pꝛocopiũ
regie maieſtati nos emciat commendatos. Tu vo reuerediſſimis dominis Stri
goneñ.cardinali ⁊ varadienſi epiſcopo comm endabis.Ex vꝛbe roma.kł. Apꝛilis

Anno dñi. M. cccclvij.
t iin

Admonct cõmiſſa diligenter exequi. Epiſtola. cclxx ij.

Meas cardinalis ſenenſis Henrico ſenftleben. S. p.d. Credimꝰ te ad cu-
riã ceſaris incolumẽ pueniſſeę. Idq; cupimus. Rogamꝰ igit᷑ imperatoꝛie
maieſtati nos cõmẽdatos efficias. Ceſar enim eſt quẽ in terra vnice coli/
mus.⁊ illi pꝛe ceteris qui viuãt obligati ſumus:loquere ſecũ de rebꝰcomiſſis dili
gentie tue. Maxime aũt hoꝛteris ſus excellentiã ad bellũ cõtra thurcos gerẽdũ
Excitandoſq; germanie populos qm̃ ipſe pꝛimꝰ eſt quẽ xpᷣiani reſi piciũt. Hic em̃
rumoꝛ eſt nõ ſine auctoꝛe certo:magnas apparere copias thurcoꝝ dñm vt rur/
ſus hungariam inuadat. Quod niſi theutones pᷣſidio fuerint: actuʒ de regno illo
nõ dubitat᷑. Hec agito cũ reuerẽdiſſimo patrenr̃o epo Gurcẽſi ⁊ ſingulariſſimo
amico pꝛepoſito friſingenſi quos noſtro nomine iube beneualere. ſRem varinien
ſem curabis ꝓ tua pꝛudẽtia expedire:neſcimꝰ quomodo ad aures pꝛocuratoꝛis
dilata eſt pꝛutenoꝝ:ille tamẽ nõ oſtendit ſe credere:moꝛa piculoſa eſt. Nos ſi dif/
ficultas eet in reſeruatione tere quia in cardinalatu ſumꝰ offerimus apoſtoli
cas lſas obtin ere quibus reſeruatio auferat᷑:quẽadmodũ ⁊ plures alij fecere car
dinales in gallia ⁊ alemania. Reliqua cõmittimus pꝛudentietue. Aale optime.
Ex roma.iiij.Apꝛilis.M).cccclvij. L

Offert opam fuã quoad pꝛot. Epiſtola.cclxxiiij.

Meas cardinalis ſenenſis Alrico epᷣo gurceñ.S.p.dð. Que ſũt apudnos
nouitates ſcribimus ceſari: nõ repetimus que illis in lfis videbis. Dꝛcca
mur nos ceſareo culmini cõmendes:eiq; contra tburcos expeditionẽ ſua/
deas. Ita em̃ expoſcit xpᷣiane religionis neceſſitas. Dilationẽ a creditoꝛibꝰ tui pᷣ
deceſioꝛis obtinuit henricus ſenftleben ſicut ab eo relatũ tibi nõ ambigimus.Si
ua amplius ſunt ꝗͥ cupias ex nobis.tantũ aderit voluntas quãtũ ſinet poteſtas
imus em̃ nos tibi eſſe obnoxios ⁊ cupimꝰaliquãdo partẽ debiti ꝑſoluere.Aa⸗

7 . .

le ex roma die.iiij.apꝛilis.Anno dñi.M.cccclvſ. è
Detit ceſarẽ induci ad bellũ ↄtra thurcos. Epiſtola. ccxxv.

Neas cardinalis ſenenſis Alrico ridrer. S.p.d. Henricus ſenftleben tuꝰ
noſter apudte eſt: ⁊ que ſunt apud nos ſcitu digna tibi expoſuit. Mõ eſt
ccur fatigemus aures tuas:cñ poſt eius abitũ nihil noui emerſerit ſcitu di⸗
gnũ. Rogamus vt exhoꝛteris ceſarea maieſtatẽ ad bellũ cõtra tburcos. Ita eniʒ
ſuus bonoꝛ ⁊ reipublice xpᷣiane ſalus expoſcit.Nã thurci vt fama nõ vana eſt p/
xima eſtate rurſus hungariã ſunt inuaſuri. Si qua ſunt que cupias ex nobis ſcis
nos eſſe tui amantes ⁊ cupere volũtati tui moꝛẽ gerere. Aelis nos magiſtro ca/
mere cõinendatos facere. Et arthongũ noſtro noie ſaluũ dicere.Ex vꝛbe die.iiij.

.„

apꝛilis.Anno dñi.M.cccclvij. , .
Mouitates italie ſcribit. Epiſtola. cc lx. XVj *
Meas cardinalis ſeneñ. Oiuo frederico imꝑatoꝛi.S.p.d.Que nũc ſcribã
pauca ſunt.fama hic eſt:diſpotũ raſcie ſenioꝛẽ obijſſe moꝛtẽ:filios eius ad
tburcos defeciſſe. Jaq; xpᷣianis inſidiari.ſi ita eſt credimꝰ non latere ma-
ieſtatẽ tuꝗ. Accipio illoꝛũ ſoꝛoꝛẽ eſſe in caſtro cilię que fuit vxoꝛ comitis.Cauẽdũ
eſt ne mulier fraternã labem ſequat᷑. At puto ſublimitatẽ tuam id non negligere
Quia tamen ali⸗
partibus motus eſt futuri belli.Et multa eius rei ſigna ſunt:deus meliꝰconſulat.
Ciuitas ſeneñ.diſcoꝛdijs ciuilibus agitat᷑. Rex aragonũ ſuo more venationibus

qui iuſſerunt me hoc ſcribere:non fuit conſilium vt reticereʒ. In

11„

du⸗
toꝛie
coli⸗/
sdli
eici
iceß
t fur⸗
nolo
ſſino
ninien
ons
ſioff⸗
okoli
ear
mme.

1

dyos

iſig⸗

ſas
6,
g,

*

opam dat:fuitq; ( vt aiũt in periculs ꝓximis diebus ne per apꝛum interficeret
cũ ceodiſſet in quo ſedebat equus.Rex poꝛtugalie venturus cũ claſſe affirmatur
menſe ꝓrimo.quod mihi nõ fit verc ſimile cu necterreſtris ꝑ bungariã paret᷑ ex
ercitus.nec ex italia claſſis alia paranda putet᷑ niſi aplica. Indigemns dei auxilio
ſi bene optamus noſtras res dirigi. Coõmendo metue ſublimitati ad eius manda

„⸗

ta ꝓmptiſſimũ.Ex roma die.iiij.apꝛilis.Anno.M).ccccl vij.

Infoꝛmat amicũ de geſtis in rebꝰ ſuis. Epiſtola. celxxvij.
Meas cardinalis ſeneñ Johanni hinderbach.S.p.d. Ex fratre tuo cre⸗
dqimus te noſſe q hic agunt᷑:nos rẽ tue pᷣpoſiture accepimꝰapud dñm no⸗
ſtrũ: de pᷣbenda ratiſpaneñ.faciemꝰ que poterimꝰ. Sed durus eſt aduerſa
rituus: ⁊ fauoꝛẽ babet cardinalis omereñ.quẽ noſti dñũm eſfe imutabilẽ nos tũ
vt amicũ decet tuas pꝛeces iuuabimꝰ:nouitateſq; apud nos ſũt ſcribimꝰceſarivi
debis lr̃as noſtras:nõ eſt cur laboꝛẽ ſumaminanem. Atinã annus iſte pᷣterito ⁊
detioꝛ ſit ⁊ melioꝛ:mẽdaceſq; vates ⁊ aſtrologos faciat:quoꝝ iudicia raro aliq̃d
boni pᷣſagiũt.nos ea tꝑa optauerimꝰq aduerſa ſint ꝓhᷣarũ ⁊ aſtrologoꝝ indicijs
Cupimus amicos nr̃os iacobũ de lodrano nobilẽ equitẽ.iohannẽ nihili aſtrono⸗
mũ pᷣſtabilẽ nr̃o noie ſaluos dicas. Impꝑatrici aũt auguſte nos humilime cõmen
datos facias:cui parẽ ⁊ volũtarij ⁊ accincti ſumꝰ quoties nobis aliqͥd imꝑauerit
qð in nr̃a fuerit facultate.Aale ex roma die.v. apꝛilis. Vnno.M.cccclvy.

Pꝛeconia regis aragonũ enumerat. Epiſto la. cc lxxviij.

Meas cardinalis ſeneñ. Yohãni ſoletio.S.p.d. Pergrate fuerunt nobis
lIre tue quibꝰponã valituginẽtuã ⁊ animũ tuũ erga nos cũ eſſe qui pꝛius
fuit abunde intelleximꝰ. Illud quoq; nobis iocũdiſſmũ fuit ꝙ regiã ma
ieſtatẽ paruitatis nr̃e memoꝛiã tenere:⁊ nos amare aſſeueras. Mihil eſt eniʒ qd
magis cupiamus q; inter ſeruitores ſuos ewerari⸗ Mouide ipſe rex vnus eſt
nr̃m exoꝛnat ſeculũ. Anꝰaũt inter pꝛincipes doctus eſt. ⁊ terrarũ cultoꝛ:vn?li/
beraliſſimus:vnus in armis ꝑitiſſimus.Anus qui domi belliq; magnus euo nro
videri poſſit. Anus deniq; qͥ religioni indefeſſe Puiat.O ſi animũ ad perdenduʒ
thurcoꝝ ꝑfidiã intenqeret:vt ſepe pfeſſus eſt: nõ modo qͥ nũc viuũt regibꝰ pᷣferẽ
dus erit: ſed oẽs ꝓculdubio antecedat quos pꝛiſca ſecula inclytos comęmoꝛant
viros.Eſt igit᷑ nobis dulciſſimũ cñ tanti regs ſeruitores ſumꝰ⁊ credimuf. Se re
tua nõ minus cupidi ſumus q; tuipſe:imo vel tantomagis quãto tu ꝑp humilita/
tem tuas virtutes extenuas nos per veritatem illas magnificamus. Scimus em̃
que ſunt merita tua que tibi debeant᷑ pꝛemia ⁊ que poffunt tihi dignitates com
mitti. M ſi aliquando vt ſperamus res tua in medium adducet᷑:audient cardi⸗
nales quale de te iudiciũ faciamus. Nullus tamen eſt qui ꝓbitate ac toctrine tue
nõ ſit affectus. Alud ſolũ impedimeto eſt ꝓmotionitue: ꝙ alia negocia non cõ⸗
ponunt᷑.Atq; ita fit vt vtile per inutile vicict᷑ qd leges abboꝝere ſolent. Duta⸗
mus tamẽ his rebus bꝛeui modũ imponi ⁊ honoꝛi tuo coſultũ iri. Suadenduʒ ẽ
ſublimitati regie vt in pꝛomotionibus ecdeſiarũ ea media cõplectat᷑ que tolera
ri poſſunt. Valde aũt cõducit xpᷣiane rei bos duos pꝛincipes eſſe charitate con⸗
iunctos. Et qui diſſidiũ querũt neutrum amat. Audimus libenter que ſcribis de
voluntate regia erga ſenenſes.Alteruʒ vo quod ſubnectis vt ſenenſes:ipſi cauti
ſint neqʒ ſeipſos implicent malis.quibus cũ velint explicare nequeãt:ſalubꝛe cõ⸗
ſilium eſt. Sed nos multũ illi reipablice timemꝰ:tum ꝙ ciuilis diſcoꝛdia populũ
exagitat: tum ꝙ pꝛeſidia querunt qualia fugienda eſſent. Sed ipſi viderint nos
patrie ⁊ ſi bene volumus iũlli tamẽ conſulere non poſſumus.qꝛ nobis non creuit᷑
Cardinalis ſancti angeli ſcribit thurcum pꝛoxima eſtare in hungariã maioꝛi co
natu qᷓ; pꝛius venerit rediturum. MHon eſſe bungaros ad reſiſtendum potentes

—Rð
S

ui ſiexterna babeãt auxilia. Petit daſſem apoſtolicã augeri ⁊ifeſtare maritimas
thurcoꝛuzʒ oꝛas:noſtro iudicio regis opus hoc magis q; pape fuerit: nec ꝑlura
modo. Rogamus ſublimitati regie iterum atq; iterum nos coimmendes.Et do/
minum de monteſia ſingularez amicũ noſtris verbis ſaluere iubeas.Ex roma die

v. Abꝛilis.Anno dñi.M.cccclvij.

Recitat metũ de tburcoꝝ feritate. J Epiſtola. cclxxix.

Meas cardinalis ſenenſis Alpbonſo aragonũ regi cecilieq;. S.p.d. Hac
ipſa die rex incyte ac potentiſſime allate ſunt lr̃e ex hbungaria ſummo po/
Aülfici:oẽmq; curiam cõturbarunt. Referunt enim machometẽ thurcoꝛug
ominum cum foldano egypti:cum caramanno cilicie: cum tarcaro ſcichie inito
federe coactis ingentibus copijs rurſum ad bungariã pꝛopeꝛare albam: q alij
caſtrum belgradum vocant ſummis viribus obſeſurum. Jamqʒʒ iter accepiſſe:
nec dubium eſt quin diebus quindecim cum toto exercitu ante oppidũ ſeſe collo/
cet. Ferunt quoq; iuraſſe eum etiam ſi aſie maioꝛẽ partẽ amiſſam audierit nõ ſeſe
retro abiturum. Hec albenſes legato apoſtolico ſcribunt pleni metu. Quipe q-
bus ſola ſpes de celo eſt:neq; em tãſecuri bomines dei:quin humanum expectãt
auxilin. Incredulũ eſt mortale genung neq; illud ponderat quod ſcriptũ eſt in ſa⸗/

cris eloquijs maledictus homo qui cõfidit in homine. Sed miſera ndũ illis eſt. ſi

femei diuinitus liberati rurſus piet atẽ diuinã temꝑtare verent᷑. Percuſſit de ce⸗

„

lo deus hoc anno thurcos:neq; em̃ humana victoꝛia fuit que apud albam parta
eſt. NHoluit experiri deus quidnã reges agerẽt: ceteriq; xvpᷣiani populi rectoꝛes P/
fligauit boſtes:occidit qui ferocioꝛes videbant᷑. Abſtulit inni merabiles machi⸗/
nas:ſpaciũ dedit quo ſi vellent xpᷣiani poruli ſeſe accingerent: redituroq; thurco
armati occurrerent. Sed quãtomagis indulget deus:tanton egligentioꝛes ſumꝰ

abutentes ocio. Ecce redit bo ſtis nemo eſt gui laboꝛanti hungarie opem ferat

2 vereoꝛ ne bungaria peſſumeat: ⁊ nobile illud regnum hoſtilis gladius euertat.
Quod ſi deus tulerit cadit murus noſtre religionis. vitinere plano per carnos ⁊
foꝛum Julij in italiã thurcoꝛum turme decurrent. Ad bec accedit filioꝛum olim
gubernatoꝛes bungarie captura:qui per regem in arce budenſi depꝛebenſi cuſto/
diunt᷑. Cuũq; bis non parui nominis pꝛelatus intercepiuz eſt Jobannes vara⸗
dieñ. epiſcopus. Feruntq; ⁊ alijs pleriſq; nobilibus inclyta vincula. Incomper
ta eſt adbuc cauſa:ſed vero ſi imile eſt necez comitis cilie hoc peperiſſe. Infelices
chꝛiſtiani quos tanta cecitas exagitat vt nec pꝛemẽtibus hoſtibus domeſtica de⸗
ponant odia. Surgat igitur tua ſerenitas:⁊ quod potuerit huic periculo reme/
ium adbibeat. Ceteri pꝛincipes in tuã ſublimitatè cu ncti fere ontoquent ocn
os:eam ipſam quicquid ęgerit ſecuturi. Neq; eniz rex eſt in oꝛbe chriſti pe
quem plus auctoꝛitatis q;ᷓ apud te ſit:qui regnoꝛn potentia: rei militaris peritia
erxperientia rerum multaꝝ: ⁊ incredibili ſapientia ceteros europe pꝛincipes ante/
cellit. Hec per me ad tuam manſuetudinẽ fide dicta ſint. Datũ rome die ſeptima

Apꝛilis. ).ccccvij. —
Refert noua reg ſcripſiſſe. Epiſtola. cclxxx.
NMeas cardinalis ſenenſis Jobanni ſoletio. S. p. d. Scnbimus aliqua de
thurcis ſublimitati regie:que cupimus ſibi offeras legaſq;. MNiſi enim ipſe
liaboꝛanti chꝛiſtiane religioni opem ferat. id ĩminet diſcrimen ex quo vix
alius liberare non poſſit. Munc opus eſt arte ingenio viribus vti. Mec apud
eum niſi inueniamus vbi perquirenda ſint ignoꝛamꝰ. Aale ex roma die ſeptima
Apꝛilis. M.ccccl vij.

iano apòͤ

— f T

1/

.
m⸗

beo. Ex vꝛbe die. iiij. Julij. Annno.M. cccclvij.

Eguo animo fert foꝛtuneludum. Epiſtola.cclxxxj.

Meas cardinalis ſenenſis Yobanni hinderbach.S.p.d. Ad nos de ſtatu
curie ceſaris nouitas peruenit. Ita ſe humane res habent:nunc iacemus
nnunc in alto ſumus: deo laus qui ceſarem omni periculo liberauit. Dole/
mus vicem gurceñ.epiſcopi noſtri amici optimi: cõmilerati ſumus ⁊ vnguodio
cui non dubitamus admodum nocere diuitias. Facta ſunt hec que fieri potuere
executoriales miſſe littere:: modo nuncius aplicus eo pergit ſacre theologie pꝛo
feſſoꝛ laurencius rauarella:qauem tibi cõmendamus ſi euʒ videris.Ambꝛoſio no
ſtro diximus que miſiſti. Expectabit adbuc aliquantulũ. Etſi moleſiũ fert tãdiu
ſuſpenſum teneri de pꝛepoſito barteſcadeñ.expectabimus quid agas.upimug
ſi quod monaſterioꝝ vacare contigerit id nobis ſignifices vt tandem aliquid cõ
ſequi poſſimus quo leuioꝛ fiat noſtra paupeftas. Fn cauſa pᷣbende tue vexamur

maxime ob dominum zamoꝛeñ.qui tuũ aduerſarium tuet᷑. Juuamus tamen te
quoad poſſumus. Aale ⁊ ſenatuitergeſtino epiſcopoq; ac pꝛepoſito piſini noſtro
nomine ſalutes dicito.Ex vrbe romana die.iiij. Julij.Anno dñi.M.cccclvij.

☛

Mouitates italie. Epiſto. cclx XX ij.

Meas cardinalis ſenenſis Johanni cardinali ſancti angeli.S.p.d.Scri
pſi nuper reuerendiſſime pater ⁊ dmine mi colendiſſime non paucas lit/
teras dignationi tue:neſcio an potuerint ad te penetrare cum audiuerim
⁊te poſtea dimiſſa hungaria boſnam petiuiſſe.nunc pauca ſubijciam ⁊: caſui mea
ſcripta cõmittam:nam que littere tot montes:tot flumina tot barbaras natiões
niſi caſus inopinatus pertranſire iubeat. Scripſiſti mibi de pꝛageñ. eccleſia tuo

moꝛe pauciſſima verba:ſed pꝛeter conſuetudinẽ moꝛdentia. Sicis enim nos bic

omnia bene expedituros: nec dubium eſt quin ſermo tuus ironicus fuerit: non
dicam amplius:etſi opinoꝛ quorſum ea verba tendant me non ignoꝛare.Ego ꝓ

mei animi libertate ſemper aperte cum dignatione tua ſum locutus.Et ita faciã

ſi quando redieris quod deus bꝛeuiſſime concedat cum ſoſpitate ⁊ bonoꝛe.Tũc
ſi quid erit quod mihi velit tua paternitas obijcere: audiam patienter. Et veſ ob
lecta purgabo vel petam veniã:niſi quod pleriq; agunt alta mente arcdanũ tuũ

includere volueris. Etſe hoc ſatis. Nudiui vt dictum eſt de tuo tranſitu:credo fu

iſſe vꝛgentem cauſam. Sed doleo armis plenam eſſe bungariam quibus non in
thurcos ſed in ſeſe barones eius terre depugnent. Illud quoq; moleſtiſimum eſt
ꝙ inter impatoꝛem ⁊ hungarie regem vetuſte contentiones reuireſcũt. Mallem
tua ſtudia huic morbo mederi: ⁊ que ſunt i viſceribus noſtris auferre mala cona
ri potius ꝙ;ᷓ que cutem attingunt.Sed cuncta optime nouit pꝛudentia tua cuiꝰ
iudiciũ nũq; meo poſtpoſuerim. Aenio ad res italicas. Dominus noſter bñ va⸗
let ad cruciatã totis intentus animis.Apud eſculum latrones cum ioſia 2 octa/
uiano arcem munitiſſimaʒ eccleſie occupauere.Legatus adductis eo copijs oẽs
in deditionẽ accepit. Aꝛſini cuʒ comite euerſo contendũt.⁊ colũnenſes qui hacte
nus quieuere:nouiſſime ſe bello miſcuerunt. Rex aragonum cum genuenſibus
bellum gerit.Oe pace nullum verbum. Oux mediolani quieſcit ⁊ Aleneti q́uis
nuper nonnulli ciues in exiliũ acti ſunt:⁊ aliqui manus amiſerint. Senenſes in/
teſtino moꝛbo laboꝛant.piccininus regis hbomo eſt nec putat᷑ hoc anno arma ſũ/
pturus.Ex rheno audiuimus aliqua que non placẽt:neſcio an erunt vera: papa
nuper interrogauit cur non impedires:reſpondi vt ſoleo libere ſuam ſanctitatẽ
cũ eſſet in biſpania:italica negocia curare nõ potuiſſe:tuã rcuerendiſimã pater⸗
nitatẽ in boſna valde a rheno diſtare.Camerarius legatꝰ ouẽtis duos pape ne
potes in vincula cõiecit qui cypꝛum populati fuerant. Que ſcribaʒ glig non ha⸗

4

Pollicet rogatu opam dare. Epiſtola CCxxY h.
Meas cardinalis ſenenſis Illuſtri pᷣncipi ludouico duci bauane.S. p. d.
eddite ſunt nobis littere tue bumanitatis ⁊ beniuolentie plene. quibꝰ
frogas vt illuſtri pꝛincipi ruperto nepoti tuo ad conſequẽdam eccleſiam
atiſpanen. noſtros fauoꝛes impertiamur. Reduciſq; nobis ad memoꝛiain clare
memoꝛie genitoris tui erga nos eharitatẽ: ⁊ tũ illã quo ſimul habuimus in no⸗
na ciuitate conſuetudinẽ. Aidimus libenti animo epiſtolã tuã ⁊ mirati ſumus
ſubſcriptionẽ ꝓpꝛie manus. Scribis enim optime quod eſt in tanto pꝛincipe val
de laudabile. ſ ecoꝛdamur quotiẽs in curia ceſaris ſuaues habuimus ſermones
inſimul ⁊ cũ de lapide inuiſibilitatis inquiſitionẽ faceres. Lenemus menoꝛie in
ditione tua poſſediſſe nos eccleſiam biſpaceñ.⁊ fuiſſe a genitoꝛe tuo benigne tra
catos. Scimus qᷓnobiliſſima eſi indyyta domus bauanie: ⁊ q; illi ſedes apoſtoli
ca tenetur. Intelligis vti confidimus nos non eſſe ingratos.de nepote tuo ſunt
egregia teſtimonia quia tamen cõmiſſarij ſumus in cauſa buius eccleſie ratiſpa/

neñ.non poſſumus aliud dicere niſi ꝙ inuenies nos verã relationẽ feciſſe ⁊ para

tos eſſe nunc ⁊ in futurũ vt tue voluntati moꝛem geramus. Datũ in vꝛbe roma/
na die quinta Julij. NR— „„„.
Mefert bella italie. Epiſtola.cclxxxiiij.
Meas cardinalis ſenẽſis Micolao miſſio vollatriano. S. p. d. Audiuimꝰ
vario relatu inclytũ hungarie regẽ wiennam rediſſe.Et nobis placet pꝛo
3 quiete illius regis vt ſit extra turbinẽ hungarie. Dolemus tamẽ regnum
nlud inter ſe diuiſuzʒ effe:veremurq;ʒ ne xpᷣiani inter diſſentiones thurcis aperiãt
ſianuas. deus melioꝛa permittat. Hos in italia magnis etiam afflictamur malis.
MRex aragonũ cum genuenſibus bello implicitus eſt. Magnam romani agri par
tem vꝛſini ⁊ comes euerſus vaſtant.Seneñ diſcidiũ indies augẽt:nouiq; indies
lues aut plectunt᷑ aut in exilium agunt᷑.nec videmus quo pacto quieſcere poſ-/

fint. Aiunt cancellariñ ad vos ex bobemia redijfſe dicito illi multas noſtro nomi

ne ſalutetz. Qommendamus tibi laurenciũ rouarellam nuncium apoſtolicũ qui
bas tibi reſtituet:non fuit in auſtria pꝛius. ommonito euz atq; inſtruito in agẽ/
dis. Si non eſt dimiſſus epiſcopus varadienñ. pꝛo eo verbum faciet ? litteras af/
fert: quarum nos pꝛomotoꝛes fuimus pꝛo veteri amicitia ⁊ quia innocentem eẽ

confidimus. Aale ex vꝛbe die.iiij. Julij. M.ccccl vij.
Cominendat᷑ nuncius pa/

pe captos redimendos. . Epiſtola.cclxj XX V.
. Meas cardinalis ſenenſis Henrico ſenftleben. S. p. d. Dominus noſter
ſanctiſſimus mittit laurenciũ rouarellam qui bas litteras ſecuʒ affert ad
ſſereniſſimuin bungarie regem. Mon fuit homo als in auſtria. Meceſſaria
erit ei inſtructio ⁊ directio tua. Cõmmendamus eum tibi.donus vir. eſt: doctus
theologus. Cura eius erit vt captiui imperatoꝛis dimittant: varadieñ.relaxet᷑.
Et pax ſi fieri poteſt illas demum partes inſpiciat. Ab eo intelliges italicaruʒ re-
rum ⁊ huius vrbis ſtatum. plus mali qᷓ; boni audies. Meq; enim italia quieſce/
re conſueuit.voſq; germani didiciſtis moꝛes noſtros ⁊ non modo vicinos ſᷣ fra/-
tres atq; ipſos parentes bello pꝛemitis. Mibil eſt vſq; tutũ. Damnoſiſſimum eſt
ſpere indyta domꝰin ſeipſa diſcidiũ hʒ. Oeus illos ͤncigen aliqñ melioꝛi re/
iciat oculo. Et quos fecit maximos faciat amiciſſimos. In c varimen.elpe-
ctamꝰ qͥd ſequat᷑:qꝛibi multũ ſpei collocauimꝰ:alioqᷣn ad mẽdicitatẽ redacti ſu/
mus. Sʒ ſi qd in partibꝰillisgvacat qu obtin eri poſſe cofidas:velis nobis ſigniſi⸗
care:gratias agito regie maieſtati ꝓ lr̃is miſſis pape regratiando de mea ꝓmo⸗/
nione. Bene vale. Ex roma die quarta Julij.Inno. M.cccclvij.

— —

SM — 5 . . „
Meas cardinalis ſenenſis Johanni inhili.S. p.d. Que ſcripſiſti de curia
poſtri ceſaris iam pꝛidem noueramus. Yuit nobis res permoleſta agimꝰ
DDoo gratias qui perſonam ceſaris cuſtodiuit. Credimus impatricem ani-
mo conturbatã eſſe.eiuſq; cõpatimur adoleſcentie:que ad calamitates in germa
niam venit ꝑferẽdas. Putamus tamẽ eam ipſam ſibi cõſulere:⁊ cõſolationes qᷓ
rere.oſflictiones hungarie didicimꝰ:omnia ſunt ad churcoꝝ potentiã augẽda:
ferenda ſunt que deo volente fiunt. Ille ex malo bonũ elicit. Si dabit᷑ aliquando
facultas cogitabimus de te non aliter q; de noſtro fideli ⁊ ſingulari amicol. Lau⸗
renciũ rouarellã qui cũ pꝛeſentibus ad te veniet nunciũ apoſtolicũ tibi cõmẽda/
mus vt aſſiſtas ei ⁊ cõſulas ſi qua er te queſierit.Cu quoq; ſi aliqd monaſteriuʒ
vel pᷣpoſiturꝗ bonã vacare ꝑceperis fac nos qᷓ;primũ certos. Potes ꝑ venetias
mittere lras. Illinc em̃ frequẽtes ad nos currunt tabellari mercatoꝝ:querenda
ſuffragia ſũt. Nale ex roma die.iij. Julij. M.ccccl vij.

De eodẽ ⁊ cõſolat᷑ ſu moꝛte amici. Epiſtola. cclxx xvij.

NUeas cardinalis ſenenſis Pꝛocopio rabenſteyno.S.p.d. Ex wienna tu
s accepimus lr̃as cũ bohemiã peteres.Heſcimꝰ an redieris. JRudiuimꝰ
inſignẽfratrẽ tuũ ⁊ amicũ noſtrũ ſingularẽ iobannẽ equitẽ extremo die fũ⸗
ctũ.Credimus teturbido ⁊ amarulento eſſe aio. HNã ⁊ nos tali ſocio pꝛiuati non
wlere vebemẽter nõ poſſumꝰ.Sed qͥd agamtrita eſt bec via:aut no naſci opoꝛ
tet:aut natũ moꝛi. NHos paretes pꝛeire:fratres ſoꝛoꝛes amici: pauci admodũ ſũt
cũ quibꝰiã viuere delectet.Hã etate graues:parare nouos amicos neſcimus. Et
veteres paucis demptis moꝛs abſtulit. NHec mõ aliud cxpectamus: niſi aut eripi
nobis eos quos amam? reliquos:aut nos auferri ab illis. Atqʒ qñcũq; dies illa
venerit nõ erimꝰ inuiti vt olim:quibꝰaꝗ maioꝛc amico ꝝ cumulũ erit eundũ.Cre/⸗
dimus te iſta etiã meditari nec egere coͤſolatione.ideo pᷣte rimus hec. Accepimꝰ
turbulẽtas eſſe res germanie neq; imꝑatoꝛi bene eſſe cum rege hũgarie.Dolemꝰ.
Nã res peſſima eſt ⁊ noxia nõ modo auſtrie ſed vniuerſe reipublice xpiane. Deꝰ
melioꝛa ꝑmittat. Cupimus de rebus bohemicis fieri certioꝛes: ſed ⁊ quid ſperan⸗
dũ ſit.Laurenciũ ronarellã qui bas ad te defert. Cupimus tibi cõmendatũ eẽ fra⸗
ter eſt archiepi rauennatis tibi amiciſſimi cõſiliũ tuũ optabit in rebus atendis.
Nẽ deſit ſibi rogamus pꝛudentia tua. Aale ⁊ nicolaũ noſtrũ ꝓ tua cõſuetudine
come uael̃ be Er vꝛbe die.iij. Julij. M. cccclviij. H
.Detit ad poſſeſſionẽ ep̃atus voa⸗ ENiſłala PPPE
rimeñ.ꝑ ꝓcuratoꝛes ſuos induci ple/ Ep iſtola cclxxxv j.
riſq; capiãs beniuolentiãà reigs.
Illeas cardinalis ſeneñ. Caſimiro regi polonie.S. p.d. Cũ vacaret nuper
EcgbQggclia varimeñ.cõueniẽtes canonici eiꝰin glogonia maioꝛi ⁊ cogitãtes de
ffuturo põtifice:vota ſua in me direxerũt poſtulãtes a ſũmo põtifice vt ec
deſiã illã mihbi ↄmitteret. Idẽq; feccrũt ſereniſſimi pᷣncipes dñi imꝑatoꝛ ⁊ rex bũ
garie atq; bohemie cõſanguinei ⁊ affines tui.Annuit btiſſimꝰpõtitfex pᷣcibꝰeoꝝ.⁊
fũmo cardinaliũ ↄſenſu ecchaʒ illã mibi cõmedauit. Mittã pe diẽ ꝓcuratoꝛes
meos ad ſerenitatẽ tu cũ l̃is aplicis:q̃oꝰ pᷣcoꝛ vt ad poſpionẽ capiedã neceſſari
os vel imꝑtiri fauoꝛes.Scio em̃ qꝛ ſine tua oꝑpa paꝝ. ꝓficerẽt.cũ iã pꝛuſcia i mãu
tua pene tota eẽ ferat᷑. Intelligo me magno munere vonatũ a tua mãſuetudine.
ſi mei ꝓcuratoꝛes vt nõ ãbigo tuis adiuti pᷣſidijs ecclie poſieſſionẽ ↄſequant᷑.Fa
cies rẽ gratiſimã ſimo põtifici ⁊ ſacro collegio:ſimulq; imꝑatori ⁊ regi hugarie
uos nõ dubito maieſtati tue ꝓ me ſcpᷣturos eẽ.Ego vᷣo conaboꝛ nocte dieq; oĩ
cudio ⁊ diligẽtia tue ſerenitatime gratũ oñdere: atq;ʒ ita efficere vt mibi ꝓfuiſe

tuãqᷓ elemẽtiã nõ penireat. Jacq; ꝓ ttiea virili in ſacro collegio honoꝛẽ tuũ tutare ce
pi. Maãq; cũ ageret᷑ de culmine eccleſie pꝛo qua ſcripſeras.eratq; qui omnino illaã
cõmittẽdã eſſe dicerent pꝛocuratoꝛiimnasni ima ſtri oꝛdinis beate marie teutho
nicoꝝ. Ego pꝛoꝛſus reſtiti: ineaq; ſi uaſione factũ eſt vt res ſuſpẽſa ſit.cũ tue maię
ſtatis pꝛeconia:ſimulqʒ genitoꝛis tui ⁊ germnani qui pꝛo fide catholica in bello cõ

tra thurcos obijt clariſſimas virtutes retuliſſem. Quibus auditis ſedes apoſto-
lica que pꝛius inclinata erat ad pꝛomouendũ pꝛocuratoꝛẽ ordi nis: mox ſentẽtia

mutauit:decreuitq; ſu perſedere. vt interea tꝑis aliquid de cõcoꝛdia ⁊ paceę illarũ

partium tractari poſſit:⁊ medio tꝑe rectoꝛẽ aliquẽ ſiue adminiſtratoꝛẽ illi ecle-⸗

ſie dare:qui tueſ. erenitati merito diſplicere no debeat. Aeruzʒ ego pꝛo ca qua tuo
culmini euotionce afficiot 1 alere
mul cũ illis de terra pꝛuſcie oꝛatoꝛes ſuos ad ſedẽ aꝑlicam mittere q;totius ſtu.⸗
deat:viros pꝛeſtabiles ⁊ autoꝛitate in ſignes:qui offerẽtes via iuris ac concoꝛdie
cũ aduerſarus coꝛam ſanctiſſimo dño noſtro cenſuras eccleſiaſticas in terra pꝛu/
ſcie quomodolibet fulminatas aut tolli aut ſi uſpendi petant. Spero em̃ eo modo
res magnifice ad bonoꝛẽ tue ſublimitatis ⁊ illarũ partiũ trãquilitatẽ cõduci poſ-
fe:cum ſanctiſſimus dñs noſter ad hec optime ſit inclinatus.Et multi ſũt in ſacro

collegio cardinales reuerẽdiſſimi qui maieſtati tue ſunt affectiſſimi. Inter quos

eſt reuerendimꝰ dñs rotbomageñ. Ego vᷣo minimus int oẽs nibil omittã ex bis
que ad auginentũ ſtatus ⁊ gloꝛie ptineãt tue ſublimitatis.Cui me humillime re⸗

cõmendo. Ex roma die vltima auguſti. ).cccclvijj.

Recòmendat iliis eccleſſe Epiſtola. cclxxxix.

ratiſpaneñ.pꝛouentus. 741 .
.: MHeas cardinalis ſenẽſis Ott oni ⁊ ludouico bauarie ducibꝰ. S. p.d. Ob

tinuiſtis tandẽ eccleſiã ratiſpan eñ. reuerendo patri ruperto filio ⁊ nepoti
veſtro comendari. Satiſfactũ eſt deſiderio vꝛo. Merebat᷑ inclyta domus
veſtra exaudiri in ſuis pᷣcihus. Meęc talis eſt ecclia ratiſpaneñ.que vel ꝓbitati vł

nobilitati eiuſdẽ ruꝑti ſatiſfaciat. Ouo tñ obſtabãt petitionibꝰ vꝛis.etas ſcilʒ ꝓp-
mouẽdi mino? 2 capituli ipſiecclie deſideriũ a quo erat ali⸗ electus nõ indignus

neq; ignobilis. Sed cũ reperiſſet pietas dñi nri electionẽ ipſam minꝰ canonicam
eſe ⁊ binc ruꝑti merita libꝛaret.pᷣtulit nobilioꝛc. Nec putauit in etate momentũ

—

eẽ facieſdũ.quã tante domꝰ claritas cõmuniſſet. Eſt igit vr̃m recognoſcere h̊ be

neficiũ ab ipſo dño nr̃o ſanctiſſimo.Qui etſi fecit qd debuit.honoꝛãdus eſt tñ iu-/

uandus ⁊ extollẽdus qͥ hboctꝑe nobilitatis cultoꝛ ⁊ cõſeruatoꝛ exiſtit. Nerũ cum
eccſiam ratiſpaneñ.qᷓ olim floꝛẽtiſſima fuit ⁊ a ꝓ enitoꝛib? vꝛis fundata magnis
opibꝰ abũdauit:iã pauꝑem:ac pene tente ⁊ vndiq; lacerã eẽ intelligamꝰ: nobili

tatẽ vꝛam rogamus obnixe. vt poſtq; ad man? vias redijt ⁊ caro vꝛa illi pᷣeſt.ita

efficere velitis vt palã oibus fiat vos nõ vᷣbo ſed opꝑe ipſius ecdleſie ꝓtectoꝛes?
aduocatos exiſtere. Sit vobis comendata deni libertas:date opain vyt diſtracta

⁊impignoꝛata bona ipſiꝰecclie abſq; grauamine deri recupent᷑. Sit ipſe ruptus .

ouiũ ſuarũ nõ lupus ſed paſtoꝛ:ſit canonicoꝝ ⁊ alioꝝ clericoꝝ nõ tyrãnus ſed pa
rer Meminent ꝛ iuber an u⸗ vt nõ dñemur in clero:ſed tãq; foꝛma facti gregis
ecclie pᷣſideamꝰ. N

rupertus ⁊ qui res ſuas gerũt nõ inſultẽt ſed cõpatiant᷑:nõ iniurient᷑ ſed feueant
potius ⁊ ipſum ament.ſt em̃ vir bonus cuius nobilitati ingenui coꝛeſpondent
mores. Etenim manifeſta eſt nobig eius ꝓbitas. Mã lʒ multain eũ queſita ſunt

teſtimonia ad eius famã denigrandã.nemo tamen repertus teſtis eſt qui eiuspo

æt vtraxerit. Daſſus eſt vir bonus nõ modicã iacturꝗ. Aenit romò cũ graui⸗

fficior: audeoſſuadere: idq; vtile arbitroꝛ. vt tua ſerenitas ſi /

ouerit nõ ſe ecclie ſed eccliam ſibi cõmen ata eſſe. Comenda⸗
mus deniq; etiã excellẽtie veſtre venerabilẽ henricu de babſperg. cuius electio nõ
ſuis demenitis: ſed ꝓpter omiſſas iuris ſolẽnitates reiecta eſt. dignus eſt certe cui⸗

„ =mà —☛—☛h-

/

nt
t

b0

bus expenſis.fuit bic ea ꝑte anni qñ eſt ardentioꝛ ⁊ ꝑpiculoſioꝛ aer.⁊ ppeſſus ẽ cõ/
plures laboꝛes:⁊ tandẽ ſuccubuit. DPꝛoſequebat᷑ cam ſuã.queſierat bonoꝛẽ quẽ
ſibi debitũ exiſtimabat.Fecit quod ceteri moꝛtales agunt. Mã quis eſt qui elcctꝰ
in epiſcopũ alicuius ecdleſie nõ conet᷑ electionẽ ſuã tueri:⁊ a ſummo põtifice con
firm ationẽ ſuã obtinere. Qui epᷣatum querit inquit apoſtolus bonũ opus que/
rit. Aerũ ea vſus eſt modeſtia:ea grauitate in ſuo iure pꝛoſequẽdo.vt nulli vnqᷓ;
bonoꝛi detraxerit.nullius fame pᷣiudicauerit.nullius ꝑſonã in diſcrimen adduxe/
rit. Idẽ fecere ⁊ qui cũ eo miſſi ſunt a capitulo.Teſtes nos ſumus coꝛam quibus
cauſa agitata.Lantũ eſt q;uis in electũ ipſum ⁊ eligentes nõnulla erimina obijce
rent᷑ per pꝛocuratoꝛes ruperii. Ipſetamen electus ⁊ ſequaces nibhil aliud queſi/
uere qᷓ; ſe purgatos atq; innocentes oſtendere. e ruperto nibil vnqᷓ; repꝛeben⸗
ſione dignum dixere. Sed tam ipſuʒ q; pgenitores ſuos ⁊ excellentias veſtras:
ipſamq; bauarie domũ cũ magna veneratione cũ ſumma reuerentia ⁊ ſingulari
quadam maieſtate no:ninauerũt.Quibus ex rebus iuſtum ⁊ ſupꝛa q iuſtum eſſe
putamus vt eundẽ benricũ ⁊ qui cũ eo venere cõmendatiſſimos ſuſcipiatis.eiſo;
fauentes ac conſilijs aſſiſtentes ⁊ auxilijs quod eſt vere nobilitatis erga eos oſtẽ
datis:que viciſſe contenta non inſultat victo ſed victum ſepe iacentem eleuat et
in partem felicitatis aſſumit.Hec pꝛo noſtra erga vos charitate ⁊ indytã domi
veſtram affectione dixiſſe volumus: q;uis ſciremus nobilitatẽ veſtrã quod ſcri
pſimus per ſeipſam id fuiſſe facturam. Datũ Rome die quarta ſeptembris.An⸗
no. M.cccclvij. “JMMW

De eodem. M Epiſtola .CCXC.
Maeas eardinalis ſenenſis Ottoni ⁊ Ludouico bauarie ducibus. S.p.d.
Annuit ſanctiſſimus dominus noſter pᷣcibus veſtris ac ratiſpaneñ.ecde/
ſiam reuerẽdo patri dño ruperto filio ⁊ nepoti veſtro cõmendauit. Vo/
luiſſet apoſtolica pietas eam eccleſiam multo maioꝛẽc ⁊ ditioꝛẽ fuiſſe:⁊ talem que
nobilitati ⁊ moꝛibus ipſius ruperti ſatiſfaceret.Sed qliſcũqʒ eſt recipi debet ala/
cri animo:⁊ habende ſunt ingentes gratie eidẽ dño noſtro:qui valde libere deſide
rio veſtro ſtuduit complacere.Cõmendamꝰigit᷑ excellentie veſtre eccleſiaʒ ipſaʒ
⁊ clerum eius:q;uis certi ſumus fundationẽ pꝛogenitoꝛũ veſtroꝛum in manibus

veſtri ſanguinis conſtitutam felicibus incrementis augendam eſſe. Inuiper qꝛ

venerabilis vir henricus de babſperg qui fuit electus a capitulo in pꝛoſecutione
iuris ſui modeſtiſſime ſc habuit:idemq; fecerunt qui cum eo miſſi fuerunt ad con
firmationem eęlectionis petendam.dignum cenſemus vt eos benigne recipere ⁊
tractare velitis.non permittentes eis aliquãlinferri moleſtiam vel iniuriam. Ma
cum ipſi tam de pꝛefato Ruperto qᷓ; de vobis ⁊ incdlita domo bauarie cum ſũma
ſemper veneratione locuti ſint. pꝛoſequendi ius ſuum honeſtam modeſtiaʒð pbg
buerunt.non eſſet pꝛopterea iuſtum eos iacture aliquid ferre. Scimus bec per ſe

nota eſſe pꝛudentie veſtre ideo non plura ſcribimus. Zm̃ rogamus vt ſi qui ſint
qui eos in conſpectu veſtro criminari voluerint tanqᷓ; litigando in hac curia ho/

noꝛi veſtro detraxerint:nolite illis crcdere:ſed nobis potius fidem pꝛebere corã

quibus eſt cauſa agitata ⁊ qui vobis ſcripſimus. Datum romce die.vij.ſeptẽbꝛis

apotld. vtione ⸗„
ꝛates refert de pmotione ⁊? ef/ TTPLRi —,
flagitat iterum pꝛomoueri. Refert Epiſtola. ccx C *
etiã nouitates vꝛbis.

Meas cardinalis ſenenſis Imperatori frederico. Salutem plurimam di
cit. Accepi ſuperioꝛibus diebus litteras tuas ſuper negocio concernen/
te reuerendum patrem epiſcopũ laurieñ. Introduxi ad ſanctiſſimũ dñm

no trũ nunciũ tuũ.obtinui lrᷣas fieri im deſideriũ maieſtatis tue quas idem nun
cius appoꝛtabit. Supplico ſerenitati tue digueris ita facere vt capitaneꝰ in voꝛch
cenſteyn non ſit nimis oneroſus illi ecclie laurieñ.qꝛ reuera muleum exoꝛbitat ⁊

rauat clerũ. tua maieſtas ſꝑ pia fuit ⁊ ſacre religiõi affecta. Cõtinuet᷑ in hac ſua
gloꝛia tua pietas nec patia a ſuis officialibꝰvexari cleruũ quẽ ſp miſericoꝛdit tra/

ctauiſti. HMec dico qꝛ cupio ſp bonoꝛi tuo bñ cõſultũ eẽ.Accepi ⁊ alias lr̃as q́s in

Scto ratiſponeñ. ecclie trãſmiiiſti.ruꝑto fauẽtes iꝗ ille ꝓmotus erat ad ipᷣaʒ ec-
deſiam qꝛ repta fuerat electio capituli inualida.Cã mibi cõnuſſa erat. Et ego in
ↄſiſtoꝛio relationẽ fecerã. Doſtq; dñs nr̃ ↄſiderauit ſeripta ꝗ pꝛiꝰ tua maieſtas
miſerat fundata ſuꝑ electiõc canonica. nõ dubitauit qn ea reꝑtꝗ inualida ꝓmo/
tionẽ ruꝑti cõmẽdares qð ego etiã ita putaui futurũ.Et ita coplacitũ ẽ illi nobi⸗
liſſme domui. Inſupꝑ gras ago maieſtati tue ꝓ lr̃is ſanctiſſimo dño nr̃o ⁊ ſacro
collegio ſuꝑ facto varien. ecche in men fauoꝛẽ miſſs. Mũc cũ idẽ dñs ni eccliam

illã mibi comẽdauit. ſuplex oꝛo vt digneris ̃as opoꝛtunas i bona foꝛma ſcribe
re ad ſereniſſimũ polonie regẽ.ſubſcribẽdo illas manu.ꝓpꝛia:vt maioꝛ videat᷑ affe
ctio: rogãtes eũ vt ꝓcuratoꝛibꝰineis poſſeſſionẽipſiꝰecclie aſſignari faciat. Aeni
et em̃ infra paucos dies vnꝰex ꝓcuratoꝛibꝰipᷣis ad ſerenitatẽ tuã ꝓ lris accipien
dis auẽ cupio celeriter expediri. Se nouitatibꝰbaruʒ ꝑtiũ hoc tmm̃modo ſcribere
poſſuʒ. Rex aragonũ maximã ⁊ potẽtiſſimã hʒ in mani daſſem minat᷑ genuẽſibꝰ
Sʒ alijs q;pluribterroꝛ incutit.Comes iacobꝰpiccininus cũ excrcitu regnuʒ
apulie exiturus eſt pe viẽ. Dicit ſe vtraſt igiſmundũ maleteſtã arma ſumpturum
ſut tñ qui ſenẽſibꝰ ⁊ qui eccfie romane timedũ putt.Orſini ⁊ comes euerſus int
ſe cõtendunt. nec finis pot inueniri diſcordie.Cardinalis de vꝛſinis quaſi papaʒ
timeret ex vrbe iam pꝛidẽ receſſit:⁊ inde ſimultates nõ pauce exoꝛte ſunt in t᷑ iðᷣm
⁊zromanũ pᷣſulem. Mifſus eſt tñ mõ ꝑ collegiũ cardinalis ſancti marci qui eum
apłce pietati recõciliet. Meſcio quis fructus ſequet᷑. Hõ ſumus ſine ꝑiculo inte/
ſtini belli ſi vꝛſinoꝝ domus implicata remãſerit.Ex oꝛicte nouitas allata eſt fra⸗
trem cardinalis poꝛtugalieñ. veneno perijſſe in cypꝛo: qͥ regnaturus eo ꝓfectus
erat ac filiã regis duxerat.Lhurcoꝝ claſſis mitbelenã inſulam conatu vexatura
fert᷑:ſʒ auxilio illi erit legatus aplicus cũ triremibꝰſuis ⁊ rhodiẽſi manu. Alia qᷓ
ſcribã nõ babeo. Cõmẽdo me humillime ſu blimitati tue ad cuiꝰ mandata ſꝑ ere
paratus. Ex roma die. xj.ſeptẽbꝛis. Anno dñi. M. cccclvij. 2ðè
De ecodem. . Epiltola. ccx. Ch.
Meas cardinalis ſeneñ. Ladiſlao regi bungarie. S.p.d. Que ſcripfſiſti mi
bi ſuꝑ negocio vꝛatiſlauieñ.electi.curaui atq; diligent pegi: q;uis res eet
difficilis T pecuniaria. Geſtus eſt mos tue ſerenitati ⁊ remiſſa electo ma/
gna pecunie ꝑs.Laboꝛauivt ſatiſſicret deſiderio tuo circa ratiſponeñ. eccham 2
obtẽeta ẽ tug golũtas. Pꝛefect ẽ em̃ üli ecclie illuſtris pᷣnceps ruꝑtꝰ bauarie dux
cõſanguin? uus:fui ego in ea cqᷓͥ cõmiſſariꝰ:⁊ quẽadmodu debui conatus ſuʒ eã
relationẽ facere qᷓ cũ veritate eidẽ ruꝑto vtilis ect.eci id libent᷑ qꝛ intelligebam

me ſuhlimitatitue.ſimul ⁊ indite domui bauarie côplacere:⁊ ecclie illi bñ ↄſulere
nec de ̊ plura. Aerũ ſereniſſime rex cũ tua pietas dignata fuerit dño nro pape /p

mę ſcribere atq; inſtant᷑ ſupplicare vt ecclia vannieñ mihi com ẽdaret᷑.idq; iã fa-
ctũ eſt rogo ⁊ ſupplico vt ceptũ cõtinuãs bñficiũ:ſereniſſimo regi polonie ſoꝛoꝛio
tuo vꝛgent᷑ ſcribere dignen ꝓ poſſemõe ipſiꝰecclie meis ꝓcura toꝛibꝰ dãda quł-
admodũ henricus ſenſtleben decanus vꝛatiſlauieñ.tue ſublimitati latius declara
bit neceſſariũ eſſe. Idẽ etiã celſitudini tue nouitates baꝝ partiũ quas ſibi ſcribo
ſerioſius exponet. Mec aliud impᷣſentiarũ niſi ꝙ metue ſublimitati ite ru atq; ite
rũ cõmendo ad eius ſemꝑ mandata paratũ. Ex roma d:e xj.ſeptẽbꝛis. Anno de
mini. M. cccclvij.

che

nus
feie
ſor

hint
ate
Po
adſ⸗
mitt
nis:
pert
hoe
ſon
ſnu
teri
col⸗
au;
tur.
dicti
den
cſup
Anno

ſat
mue
mman
taſu
hoſit
conſe
iga
citiz

mo⸗/
num

haleſ.
itat
ſioti
ahes
nnpre
i⸗

Hoꝛtat᷑ vice ſua pꝓmotiones pꝛin/ ZARiſEae ASE
apum ad regẽ polonie impetrare. Epi tola. ccx Ciij.
MHeas cardinalis ſenẽſis henrico ſenftleben. S. p. d. Scripſiſti nobis bis

diebuofequentee Erer gn e ibus gratias agim tibi: qui veri opti
mi amici officium imples. Intelleximus illarũ diſturbia partium. Dole/

mus pancipes veſtros non tam ſe beniuolentia q; ſan guine contingere. Euius
rei cauſam non ipſis aſcribimus ſed illis quoꝛum voces pꝛe ceteris audiunt. In
foꝛtuniũ eſt bocnoſtri tempoꝛis vt tunc potiſſime dunſi ſimus cñ expediret ma⸗
xime eſſe vnitos:ſed dabit deus bis quoq; finem Pꝛo electo vꝛatiſſau ieñ. laboꝛ a
uimus diligenter: tandẽ confecimus quod petebat᷑. Ham tria milia ſerme dun⸗
catoꝝ remiſia ſunt. In qua re intelliges ex wenceſlao que fuenint partes noſtre.
NRogamus velis eſſẽ cum maieſtate regia ⁊ ab ea litteras opoꝛtunas impetraxe⸗
ad ſereniſſimũ polonie regem ⁊ alios vt opus eſſe putabis duplicatas. NHam ipe
wenzeſiaus offert ſe iturum nomine ſuoꝝ vominoꝝ in poloniam: ⁊ nos ſtatim
mittemus bartholomeũ canonicũ varinien cum litteris ⁊ pꝛocuratoꝛijs opoꝛtu
nis: neceſſariũ eſt ꝙ ambo babeant litteras regias. Nam nos eiſdem ducibus
per bos dies non paruũ obſequiũ fecimus:qui pugnatibus fere ceteris cardina

libus:ſanctiſſimo dño noſtro ſuaſimus conſanguineuʒ eoꝛum rupertum ad rati-

7

ſpaneñ eccleſiam pmouendũ eſe:cum eſſemus cõmiſſarij alterius electionem
inueniſſemus non valere. Mittimus tibi litteras credentiales anaru vigoꝛe po
teris eis ſupplicare vt tibi amſſtant ad regias litteras impetrãdas oropio unt
colao ſcribimus quos arbitramur ſuos fauoꝛes non negaturos. ardinalem ſci
anseli vellemus apud ſe eſſe vt cius ſumma pꝛudentia lites auſtralice cõponerẽ
tur. Rogamus vt noſtras litteras ſibi tranſmittas. Et deniq; cures vt veniẽtibꝰ
dictis wenzeſlao ⁊ bartbolomeo littere que neceſſarie ſunt in pꝛomptu babeant
De nouitatibus harũ partium pauca ſunt que ſcribere poſſumꝰ.Eac ſunt bmõi
vtiſupꝛa in littera imperatoꝛis. Aale optime ex roma die ſeptima ſeptembꝛis.
e enwmoeo piſtola. ccrciiüj.
1 it patrocinari vt m — * 8 N——— »— 27 15
regs imetrerur. õ Epiſtola.ccxciiij.
Meas cardinalis ſenenſis Dꝛocopio cancellario bobemie. S. p. d. Muis
raro nobis ſcribis. Ex nicolao tamen ſimulq; benrico ſenſtleben intelligi⸗
mus te veterem erga nos beniuelenti ret inere omni officio veri amici
fatiffacere:nõ repetiinus que pꝛo nobis feciſti. Sunt ef plurima: nec nos bi ſu/
mus qui referre gratias valeamus. Illud tamen quod poſſum facimus: reda/
mamus magnincentiã tuꝗ: ⁊ animũ babemus paratũ omnia facereque tibi gra-
ta ſunt ⁊ nobis Poſibilia. Ja oſtendemus ſi quãdo ꝓ venerabili german otuo ß
poſito vice gradeñ.aliquid acciderit quod ſibi vtile futurũ putemꝰ ⁊ in nr̃a ptãte
conſiſtat. Interea rogamus te vt pſeueres in officio charitatis ⁊ tui enee ſemper
memineris. Inſuꝑ qꝛ mittemus pꝛopediẽ pꝛocuratoꝛes noſtros cũ ̃is apo oli
cis ad capiendã poſſeſſionẽ varinieñ.ecclie ſi ſaltẽ haberi poterit. Rogamꝰ? ami/
citiam tuã vt eas litteras impetrare velis a regia maieſtate gae Penici⸗ pꝛedi
ctus dixerit opoꝛtunas. Nam tantũ pondus buiuſce rei con equende in ſereniſſi
mo rege ipſo bungarie atq; bobemie c ſiſtit: 2 qui cegit perficiat. Erimus ineter
num ſue maieſtati ⁊ tibi obligati.Quiſpe qui eccleſiam eam ſuo ⁊ tuo fauoꝛe ob/⸗
tinuerimus. Conati inq;ᷓ ſemper ſumus nos gratos oſtendere. Credimus cardi⸗/
nalẽ ſancti angeli iam apud vos cõſtitutũ eẽ. Quod ſi ita eſt cõmẽda nos ſue di⸗
gnitati tãqᷓ; patri veneratu diguiſſimo.Que ſũt apud nos nouꝗʒ ſcribimꝰ ipſi hen/
nco tibi cõicanda. Feruet apoſtolica mens deſiderio exterm inãdi thurcos ſᷣ̊ pꝛin
cipes xpᷣiani inrer ſe diſcidentes pium pꝛopoſitũ pꝛoꝛſus deſerunt. Deus melio⸗
ra pꝛebeat:quod ſperamus. Aale optime. Ex roma die. xj. ſeptembꝛis. Anno do⸗
mini. M.cceclyij. „

Hoꝛ k oncoꝛdie imperatoꝛis 2, wre
äz Eipſtola. ccx CV.

MMeas cardinalis ſenenſis Jobanni cardinali ſancti angeli.S. p. d. Bꝛe/

ues moꝛe tuo ſcripſiſti ad me nuper epiſtolas. Aidi eas libẽter quia ſigni
ſlſicabant te ex boſna reuerſum prope bungariam degere: ac bene valere
quod pꝛe ceteris mibi iocundiſſmũ fuit:Spero hec ſcripta mea repertura eſſe in

auſtria perſonam tuam:inter mitioꝛes gentes. Atinã ita fiat. Nað pꝛeſentia tua
fnturum opinoꝛ vt pꝛincipes illarum partium pꝛoꝛſus componant᷑.Ait em̃ car/

dinalis papieñ.ſe cum anno ſuperioꝛi ageret in auſtria omnes lites inter imꝑato

rem ⁊ regem hungarie adeo attenuaſſe:vt parum ad integram concoꝛdia ſuper/

fuit.Compoſuiſſet omnino partes ipſas vt eſt opinio: niſi coactus fuiſtet nurẽ/

bergam aſcendere.Exiſtimo igit᷑ haud dubie dignationẽ tuam fide debito termi

naturam quod ille infectũ reliquit:ſi tamen ita eſt vt compoſitionitamparua vt
teferunt res defuerit. Atcũq; ſit elaboꝛandũ eſt eo negocio. Nec minus erit coö/

poſuiſſei:nperatoꝛem ⁊ regem ꝙᷓ thurcũ deleuiſſe. Et ego quidem banc coꝛonaʒ
tue dignationi auguroꝛ ⁊ opto. Houitates harum partium non dubito intelligis

ex alioꝛum litteris.Ex me tamen bec pauca habe. Rex aragonum maxim am ba
det in mani claſſem galearum ſupꝛa.xxx.magnarũ onerariarũ ſeptem: minoꝛum

nauigioꝛum q;plurium. Oicit ſe iturum in catholouiã vt inde foꝛtioꝛ redeat con
tra thurcos. Inde factum eſt vt rex poꝛtugalie aduentum ſuum ſuſpenderit. Ge=-
nuenſes hanc resis claſſem contra ſe armatam putant:ſimulq; cum eis floꝛenti⸗/
ui ⁊ ſenenſes timent:certitudo nulla eſt quid tandem rex intendat.Comes iaco⸗.ä

bus piccininus cum exercitu circiter duoꝛum milium bellatoꝛum exiturus bellũ
fertur. Cerritat eccleſiam ſimulq; ſenenſes:cum ſe contra ſißin mu ndũ maleteſts
pꝛofecturum nninat᷑. Arſini ⁊ comes euerſus adhuc inter ſelitigant.Cardinalis

de vꝛſinis iam pluribus diebus e curia receſſit:veritus ne quid ſibi ſiniſtri accide
ret:cum papa exercitum miſiſſet aduerſus fratres eius. Hunc rex aragonum vꝛ/
ſinoꝛum familiam in ſuam pꝛotectionẽ recepiſſe fertur. Timoꝛ eſt ne romanus

ager nouis inuoluat᷑ litibus. Miſſus eſt cardinalis ſancti marci ex parte collegij
di ſum dominum de vrſinis vt ſi poſſibile e controuerſie cõ ponant᷑. Domin
noſter ſanctiſſimus iterum duas galeas c pecunia ad legatũ mittit in oꝛientem
facit tᷣus ſater quod põt.ſed relinquit᷑ a pꝛincipibug nec ſolus poteſt tanti belli
molem ſufferre. Impatoꝛ thurcoꝝ contra mithelenã miſſurus claſſem fert᷑ non
modicam: ſed dñs inſule ſpe legati fretus ⁊ auxilio genuenſiuz nauale bellum in⸗/
ſtupiqus inanet. In albania dicunt ſcanderberchium magnalia ppetraſſe cõtra
thurcos. Quod ſi verum eſt melius tua paternitas reuerendiſſma que perid tẽ/
poris ꝓpe fuit exploꝛatũ habuit:Cupio vt tandẽ redeas nec velis trienniũ com/

„

oni tue ad eius mandata ſemper paratum.Ex roma die.xj.ſeptembꝛis. Auno

4 . „

Neas cardinalis ſenenſis Micolao liſtio. S. p.d. Gꝛate fuerũt nobis lit/

tere tue quibus germanica negocia nobis ſignificaſti vtinã melius ſe res
baberent. Sed ferenda ſunt que nobis tempoꝛa dant᷑. Faxir deus vt pꝛin

ecipes illi veſtri aliquando cõcordes ſint:ne qui ſunt ſanguine pꝛoximi odio diſiun

ant Saulemus mocobimn conualuiſſe ⁊ noſtri memoꝛein eſte.upimug nos
entie

ue maguific hius efficias comed atos. Scribimus regie maieſtati ⁊ ſibi de
litteris neceſſarijs a obtinendã eccleſiam varinieñ. Rogamus in ea retuo moꝛe

ſis vigil.Et ita efficias quẽadmodũ henricus ſe expetierit qui ↄditiones

iilius patrie nouit: noſter eſt fideliſmſimus amicus. Ab eo ſcies que ſunt bicnoua
Fluctuamus ⁊ nos moꝛe bominum nauiga utin. rater tuus vulterras repetiſt

blere niſi pꝛincipes contra tburcos excitari poſſe cõfidis. Recòmendo me digna

Phuitagſi elit pmotenesinperet. EPilſtolq. ccxcvj.

1
u

ii
ne
be
tor
ſbil
glin

luin
po
cun
inen
cni⸗
tunne
tbus
fuertt
ſurn

N

ſicenr

Cart

wuiti

pius ſcribe. Datuz rome die,xſ. ſeptembꝛis.Anno dñi. M. cccclvij.

Pollicek pecuuid cõccder Enieten -rreoc.
920 redimendis litteris. Epiſtola CCXcCvij.

italia multis in locis peſte laboꝛat:ſed potiſſime fena. Maʒs que bello afflicta fuit

⁊caritate annone: nunc quod tercium erat moꝛbo langueſcit. ANale ⁊ nobis ſe⸗

.„

Meas cardinalis ſenenſis Ulrico ridrer. S. p.dicit. Recepimus litteras
tuas quas reddidit nobis iacobus imperatorie maieſtatis nuncius.Agi
mus tibi gratias pꝛo litteris ſcriptis in facto eccleſie varinieñ. Scimus
enim te eas dictaſſe ⁊ expediri feciſſe.Nunc opus eſt vt alias iterum expediri fa-/
cias ad ſereniſſimum regem polonie ⁊ alios pꝛout opus fuerit: latius te admo/
nebit pꝛocuratoꝛ noſter quem ſtatim mittemus ad poſſeſſonem capiendaʒ. Su
per facto laurioneñ. expediuimus litteras iuxta deſiderium maieſtatis impera.
toꝛie:quas ipſe Jacobus ſecum appoꝛtabit. Rogauit enim nos vt concedereinꝰ
ſibi pecunias.Conceſſimus primo ſex aureos. Et deinde iterum rogauit nos vt
alias ſibi pecunias mutuaremus pꝛo reditu neceſſarias. YFecimus ſibi illas per
bancum oncegi cobliganlinus nos pꝛo eo intuitu maieſtatis imperatoꝛie cui
ebemus omnia. Aoluiſſẽmꝰ ꝙ ipſe babuiſſet aliqua ſcripts vel maieſtatis eiu
dem vel tua. Libentius ſibi ſubueniſſemus:tamen quia nuncius imperatoꝛis:no
luimus eum derelinquere ſicut ab eo intelliges. Rogamus des operam cum co
poſtq; redierit vt nobis ſatiſfaciat. Intelleximus de diſpenſatione tua: erimus
cum coꝝectoꝛe:⁊ videbimus quid faciendum ſit:ſcito ꝙ littere nulle poſſunt ob/
tineri gratis ab iſto papa:niſi pꝛo perſona im peratoꝛis.Si vis ꝙ exponamus pe
cunias pꝛo te ſcribe nobis ⁊ libenter id faciemus: q;uis pauperes ſimus: adbuc
tamen pꝛo te inueniemus centum aureos cum opus fuerit. Mabebis cum pꝛeſen
tibus litteras ad Jobannem binderbachiuzë. Rogamus eas ſibi mittas vbicucq;
fuerit. Et nos ſublimitati imperatoꝛie comendes ad cuius mandata paratiſſmi

ſumus. Ex vꝛbe die.xj.ſeptembꝛis.Anno.M.cccd vij.
Signifi cat cõcoꝛdiã factã ⁊ exoꝛat au· Epi ſi7
xilio ESg poſſeſſione ecclie aſſequẽda. Epiſtola.ccxcviij.

Meas cardinalis ſenenſis Johanai binderbachio.S.p.dicit. Laboꝛaui
mus diu tui cauſa aduerſus aduerſariuʒ tuum ſuper pꝛebẽda ratiſpanen’.
2 deinde peperimus tibi pacem. Obtinuimus nanq; pꝛebendam pꝛouiſi
ratiſpaneñ.dari domino humanno vt tibi quies eſſet.Et ita factum eſt. HNoc ſcri/
bimus ad conſolationem tuam. Rogamus vt nos imperatoꝛie maieſtati cõmę/
des iuues nos ad poſſeſſionem habendam eccdleſie varinieñ. Aale optime.Ex
roma die.xj.ſeptembꝛis.Anno.M.cccclvij. “”UDẽ

Credentiarũ littere. Epiſtola.ccxcix.

MMcas cardinalis ſenenſis Ludouico bauarie duci.S. p. dicit. Nenietad
excellentiam tuam venerabilis vir benricus ⁊ aliqua noſtro nomine refe⸗
rret. Cui rogamus vt plenam credentie fidem preſtare velis.Et in his que
vice noſtra petierit benignũ impertiri fauoꝛem quemadmodum de tua erga nos
charitate plene confidimus. Ab eo etiam ſcies negocium eccleſie ratiſpaneñ.pꝛo.

tuo deſiderio exrpeditum eſſe. In qua re fecimus quod vires noſtre potuere vt ho

noꝛi tuo ſatii

nn fieret. Ex Roma die vndecima ſeptembꝛis. Anno domini. M.

22

V 1

ALittere cöõmendatoꝛie. Epiſtola. ccc.
Neas cardinalis ſeneñ. Ludouieo duci bauarie.S.p.d. Sigiſmũdꝰ?ſchbꝛe/
tel bonęindolis adoleſcẽs pᷣmus huc venit in cauſa ecclieratiſpanen. Dꝛi
muſq; ir̃as tuas nobis reggidit. Zuſtirit die noctuq; diligentiſſime labo.
rans vt deſiderio tuo ſatiſfieret. Cũ res ſit ad votũ expedita dignu s eſt qui digno
fauoꝛe tractet᷑. Rogamus igit᷑ vt ruperto adminiſtratoꝛi ratiſpaneñ.conſangui⸗
neo tuo eñ cõmendare eigar te efficere vt de pᷣmo beneficio vacaturo ⁊ cõ/
uenienti:ſibi omnino pꝛouideat᷑. Reddes enim mercedẽ condignam ſuis laboꝛi-/
bus:⁊ nobis ſin gularẽ cõplacentiã facies:qui eum iam pridem nouimꝰ: ⁊ ꝓ ſus

virtute dileximus. Datũ rome die.xj.ſeptẽbꝛis.Anno dñi.M.cccclvij.
Coõtra negãtes auctoꝛitatẽ ſũmi Ep ſtola cccj
pontificis a xpᷣo inſtitutã eſſe. 2 1 in. J.
Meas cardinalis ſenenſis Martino mayer.S.p.d. Sunt nõnulli natio/
nis tue boies parũ ꝑpenſi habẽtes:qͥbus romani põtificis auctoꝛitas neq;
sſseeceſſaria eſſe videt᷑ neqʒ a xpᷣo inſtituta. Cõtra quos bãc eplłam ſcribere
⁊ tibi trãſmittere decreuimꝰ:vt ſi qñ tales homines te adierint:habeas ex nobis
quo gladio eoꝝ temeritatẽ cõfodias. Ha qñ eos nõ ſolũ ſcripta iura reuellunt ⁊
auctoꝛitas ecclie longe lateq; diffuſa:ſed eE naruralls rõ eis aduerſa eſt:que
lex nature imobilis ⁊ inuariabilis adeo fixa eſt:vt neq; epicheiã ferat.Audi ergo
quo modo iſtos reuincimus:reucilimus: ꝓſternimus:cũ xp̃ianis nobis queſtio ẽ
i euangeliũ recipiũt ⁊ xpᷣm filiũ dei ꝓ noſtra ſalute incarnatũ ⁊ paſſum fatent᷑.
Hi nobis haud quaq; negabunt ſacramenta in ecclia ab ipſo filio dei inſtituta:q/
bus ad ſalutẽ noſtram vtimur:baptiſmi:confirmationis:ecuchariſtie: penitentie

eꝛdinis:matrimonn ⁊ vnctionis extreme:quoꝝ vnũ quod eſt pꝛincipaliſſimum

ſcx oꝛdinis alioꝝ duoꝝ que potiſſima eſſe vident᷑:euchariſtie ac penitẽtie myſte/
ni in ſe continet. Ha ſacerdotes bac potiſſimũ cã ſunt inſtituti.vt purgantes ꝑ
penitentiã hoĩes a kecele ſuis ⁊ in gratiã dei redeũtes:idoneos faciant ad coꝛ
pꝓus xpi participandũ. Deinde coꝛpus xpᷣi conſecrantes illud eis adminiſtrent.
Aidemꝰ aũt natura ita cõꝑatũ eſſe vt oĩs ptãs que ad pꝛincipalẽ aliquẽ oꝛdinata
euſt effeęctũ:inferioꝛes oꝛdines ſibi ſubſeruientes babeat ꝗqdð maxime in artibꝰalpa
ret. Mam arti Jhe foꝛmã materialẽ inducit alie ſubſeruint que materiã diſponũt
Et rurſus ars illa que foꝛmam inducit alteri ſeruit ad quã pertinet finis perfecti
operis.MNam qui ligna cedit arti nauifactiue veſeruit. Et bec rurſus gubernato/
rie illa vᷣo militari vel icono mice quẽadmodũ ad diuerſos oꝛdinant᷑ fines. Cũ g
poteſtas oꝛdinis in eum finem conſtituta ſit vt purgatis hominibus coꝛpus xpᷣi
miniſtret palam eſt inferioꝛes oꝛdines ei deſeruire:ea Pderan tes que ad hoc opꝰ
neceſſaria ſunt. Et infimi quidem oꝛdines ſacerdotali deſeruiunt populũ prepa
rantes.Oſtiarij quidem arcendo infideles a cetu fideliũ.Lectoꝛes inſtruendo ca
thecuminos elementa fidei tradentes:pꝛopter quod eis ſcriptura veteris teſta/
mẽti legenda cõmittit᷑.Exoꝛciſte vᷣo eos purgant qui per demonioꝝ vexationes
a ſacramentoꝝ perceptione grpeciunk Brc; ita hi tres oꝛdines diſponendi po/
bunlt curã habent. Eſt ⁊ quartꝰ accolitoꝝ oꝛdo:cui vaſa nõ ſacra credita ſunt in d
us ſacramenti materia pparat᷑. Subdiaconi vᷣo miniſteriũ habent ſuꝑ vaſa ſa/
cra ⁊ ſuꝑ diſpoſitione materie nondũ conſecrate.Diaconi vᷣo vlterius pꝛocedũt:
adminiſtrant em atq; contingũt materiam iam conſecratã xpᷣi ſaguinem populo
diſpenſantes. Sub= eruiunt autem hi oꝛdines ſacerdotali etiam pparatione po/
puli.Mai diaconibus cõmittit᷑ euãgelica doctrina pᷣparanda po pulo. Subdia/
conibus epiſtola.Accolitis luminis eõmiſſa eſt cura.quod ad ſolẽnitatẽ doctri⸗/

ne kaaagio PercnetQeq ita bi ſex oꝛdines ad ſeptimũ referunt qui ſacra/
mctalis aſpellat᷑. At cũ oꝛdinũ hoꝝ collatio cũ ſacramento quodã pficat᷑.ſacra/
mæenta aũt eccleſie diſpẽſatoꝛes rerunt idoneos:neceſſariũ eſt ſuꝑiorẽ aliquam

ptãtem eſſe in eccleſia altioꝛis miniſterij que oꝛdinis ſacramẽta diſpẽſent. Hane
aũt maioꝛes noſtri epalem appellauere:que quis in cõſecratione coꝛpis tpi ſa/
cerdotalẽ nõ excedat:ſuꝑat tñ in his que ad regimen populi ꝑtinẽt. Hã ⁊ ipᷣa ſa/
cerdotalis ptãs ab epali diriuat᷑. Et qᷓ ſunt ardua circa populi curã ep̃is reſerua-
tur. NHec ſacerdotes ipᷣi dũ coꝛpꝰ xpᷣi còficiũt rebꝰalijs vtunt᷑ qᷓ; ꝑ epᷣm cõſecratis
vt altari caliceę veſtibꝰ.Eſt igit᷑ manifeſtũ ſummã regiminis að in populo xpiano
gerit᷑ ad epᷣalẽ ꝑtinere ꝑtãtem. Aerũ q;uis poꝑuli ꝑ diuerſas dioceſes ac ciuita/
tes diſtinguant᷑:ſicut tñ vna eſt ecclia ſponſa xpi:ita ⁊ vnu opoꝛtet eſſe populum
xpᷣiann. Et ſicut in vno pplo ſpali vnus requinit epᷣs ad quẽ ſũma rei deferat᷑: ita
⁊ in toto populo xpᷣiano ꝑneceſſa riũ eſt vnũ eẽ totiꝰeccleſie caput:vnũ pᷣceptoꝛe⸗ꝭ
atq; magiſirũ ad quẽ maxia queqʒ ⁊ difficilia referant.Cũq; ad vnitatẽ ecclie con
ſeruãdã illud potiſſimũ requirat᷑ vt vna ſit oiuzʒ fides:circa ea vo qᷓ fidei ſũt que-
ſtiones varias ſuborin cõtingat:vnũ eſſe pꝛincipẽ vnũq; caput opoꝛtet ⁊ ſupbmũ
iudicẽ qui qſtiones ipbᷣas diſſoluat.Alioquin ſniarum diuerſitas eccleſiaʒ ipᷣas di
uideret atq; ſolueret vnitatẽ Quẽadmodũ factũ eẽ videmꝰ ante ↄſiliũ nycenum

vũ ſibi qͥſq; viuebat ⁊ ad romanã ecdleſiã ꝑuus babebat᷑ reſpectus.Et nos quidẽ

palã videmus oẽs qui tempeſtate noſtra pegrina in uenerint dogmata:⁊ erroꝛes
pᷣdicãt illud in pꝛimis ſibi vſurpare vt romane eccleſie auctoꝛitatẽ ⁊ pncipatum
diffiteant᷑. At cñ xpᷣs deus nr̃ ſpoſam ſuã eccliam taferuẽti amoꝛe dilexerit vt ſan
guinẽ ſuũ ꝓ ea effuderit crucis toꝛmẽtũ ꝑpeſſus.HNequaq;ᷓ credendũ eſt eñ in bis
que neceſſaria ſunt eccleſie nõ opoꝛtune coſuluiſſe:cũ de ſyna goga yſaiam dicat
quid vſtra facere debui vinee mee ⁊ non feci. Itaq cum neceſſe ſit ad pꝑfectũ regi
men vnũ pᷣeſſe a quo ceteri ependeant:minimę dubitandũ eſt quin ex oꝛdinatio
ne xpᷣi vnus eccleſie pꝛeſit.Et nos hũc romanũ pᷣſulẽ appellamus:vulgus papam
nominat. Inſuꝑ cum cccleſie regimeu ab eo inſtitutum ſit ꝑ quẽ reges regnant ⁊
legis conditoꝛes iuſta decernũt: non eſt ambigendũ quin eccleſie regimẽ optime
ſit oꝛdinatũ. Optimũ aũt multitudinis regimen illud eſt quod ab vno regit᷑. Jd
aũt ex fine patet.Nã finis optimi regiminis pax eſt ⁊ vnitas ſubditoꝝ. Anitateʒ
aũt que pacis eſt nutrix nemo dubitauerit longẽ meliꝰ ab vno ſeruari qᷓ; a pluribꝰ
Anus em̃ dignitati cõgruit. Ob quã rẽ nõ eſt ambiguum quin eccleſic regimini

tãqᷓ; optimo pᷣſit vnus. HMuc accedit að in apocalipſi Jobannes ait ſe ſqz vidiſſe

bieruſalem deſcendentẽ de celo. Et moyſi mandatũ eſt vt omnia faceret ſin exem
plar ei monſtratũ in monte. Quibus ex verbis quid aliud colligimꝰ q; militantẽ
in terris eccleſiam: inſtar eſſe trinphantis eccleſie in celo.At cũ in illa vnus ſit dᷣ
minus dicente eodem iobanne rurſus in apocalipſi ipſi populus eius erũt: ⁊ ie
deus cum eis erit eoꝝ deug. Quis non intelligit eccleſie militantis vnũ eſſe pꝛin-
cipem opoꝛtere. Recte igit᷑ oſce pꝛimo ſcriptum eſt. Cõsregabunt filij iuda 7 fili⸗
iſrabel pariter ⁊ ponent ſibimet caput vnu. Oñs quoq; apud iobannẽ ait. Fiet
vnum ouile ⁊ vnus paſtoꝛ.Et ad epbeſios doctoꝛ gentium paulus.Soliciti inqt
ſitis ſerua re vnitatẽ ſpiritus in vinculo pacis. Anũ coꝛpus ⁊ vnus ſpũs ſicut vo/
cati eſtis vna ſpe vocationis veſtre. Anus dñs:vna fides:vnũ baptiſma: vnus
deus. Sed dices foꝛtaſſe vnũ caput:⁊ vnus paſtoꝛ eccleſie xpᷣe eſt qui eſt vnus et
vni?eccleſie ſponſus:⁊ bic cũca gubernat:nec opus eſt aliũñ adhibere pa ſtoꝛem.
Aana eſt argumẽtatio tua. Nam cũ omnia eccleſiaſtica ſacramenta xpᷣs ipᷣe pfi/⸗
ciat. Ipſe eſt enim qui baptizat ⁊ peccata dimittit:ipſe eſt enim verus ſacerdos
qui ſeſe obtulit in ara crucis:⁊ cuius virtute coꝛpꝰeius quotidie ↄſecrat᷑:poſſemꝰ
dicere minime neceſſarios ſacerdotes quod quate ſit abſurditanequaq; te latet
Scimꝰem̃ vxpᷣm cũ ex hboc mundo trãſiturus eſſet ad patrẽ: cũ coꝛpoꝛe affuturus
erat:elegiſſe miniſtros ꝑ quos ſacramẽeta fidelibus diſpenſaret.Eadẽ em̃ ratione
neceſfariũ fuit aliquẽ eligere cui vniuerſalis eccleſie curam cõmitteret quod fecit
Dixit enim petro ante aſcenſionẽ ſuatm. Paſce oues meas ⁊ ante paſſionẽ tu in-/
terim cõfirmꝗ fratres tuos.Et rurſus petro ait. Libi dabo claues regni celoꝛuʒ.
Temys

Quibus verbis palã oſtendit poteſtatẽ clauiũ ꝑ petrũ ad alios diriuandã vt ec-

deſie ſeruaret᷑ vnitas. Hec fas ẽ dicere bac dignitatẽ petro datã ad ſucceſſoꝛes

eius non diriuari. Hã vpᷣs ecclęſiaʒ vſq; ad fine ſeculi duraturã inſtituit ſᷣm illud

„

Iſaie.ix. capitulo. Sop ſoliũ daiu ⁊ ſuꝑ regnũ eius ſedebit ⁊ ↄofirmet ⁊ voꝝobo
fet in iudicio ⁊ iuſticia ãmodo ⁊ vſe; in ſempiternũ. Mã ptãs apud eos qͥ cũ xpᷣo
vixere:ita inſtituta eſt vt bogege ae pꝛo vnitate eccleſie vſq; ad finein
ſeculi.Et boc eſt qꝗð ipſe ſaluatoꝛ ait Mathj vltimo.Ego vobiſcũ ſum vſqʒ ad cꝗᷣ
ſummationẽ ſeculi. Itaq; liquet vnũ eſſe potificẽ qui pꝛeſit eccleſie vniuerie.Et h̊
poſt xpᷣmi petrus fuit: illo aũt vita functo ſucceſſoꝛes eius vſq;ʒ ad calixtũ tercium

xp̃ᷣi vicariatũ tenuere. Nec pot did aliã quẽpiꝗ eccleſã hoc pᷣrogatiuo gaudere.
ec ipſa quidẽ hieroſolomitana in qua fuit officina noſtre ſalutis:⁊ cui iacobus

trater dñi magnus pꝛefuit aplus. Mam xpᷣs cum vicariũ ſuũ petrũ elegit: ei loco

hanc dignitatẽ conceſſit quem petrus ipſe ſuo ſanguine conſecraret. ieroſolo

mitanꝗ autẽ eccleſiam q;uis nycena ſynodus ab omnibꝰbonoꝛandã eſſe volue/
rit ſaluũ tamen eſſe decreuit ius ceſaree paleſtine:que tunc eius erat metropolis

mana igit᷑ eccleſia vt ſacri canones aiunt caput omniũ eſt: que pꝛincipis apo-⸗

ſtoloꝝ ⁊ ctoꝛis gentiñ ſanguine dedicata ibi apud ſe celeſte regnum habere mę

ruit:vbi terrenũ vſq; ad ſummũ creuerat imperius. Mam ſicut romulus ⁊ remꝰ2

mitiũ ibi moꝛtalis imperij fecere:ita petrus ⁊ paulus celeſte regnũ fundauere.

Pꝛeconizatſcripta eius. Epiſtola. cccij.

Meas cardinali ſenenſis. Epo oneteñ. S. p. d. Litteris tuis ⁊ letati ⁊ ob

iliectati ſum. Yctati quid t FPon uolftd daris fioꝛere ingenijs ⁊ vims
innt Euere paſſum creſcere atq; ac

res vti nouiſti. Eſt em̃ ſimile boc ſli qnod de virgilio legimꝰ:qui cũ crimini ſibi da

2

tet᷑: ꝙ bomeri verſus openi inſereret ſuo. At boc uiquit quod vituperatis laude

pᷣcipua pignum eſi:tanq; ego dauam ex manu berculis arripuerim. Moc itidem

Enos wotho ingenio vicmus. Herge gik a oꝛentes eloquu tui vires ſepe exer⸗
Ee. Sic enim erit inter diſerros oꝛatoꝛes
Er bumilitate ſe indiunng

gardinalatu confert. “ Epiſtola.ccciij.

Meas cardinalis ſeneñ. Leodriſio cribello. S. p. d. Affecerunt nos baud

modica voluptate pꝛeſtans vir ⁊ amice

AUiiolano.xvi. kl ſeptembꝛis ad nos ſcripſiſti:legimus iohannis criſoſtoni

ępłam:quam ex athica romanã feciſti.Heſciebamus te ante greci ſermonis gna/
rum eſſe:pꝛius tranſlationẽ hanc vidimus q;te grece toctum audiremꝰ. Tanto
te magis extimamus quanto magis eſt vuas S qᷓ; vnã noſſe. Mon eſt no/
bis iudiciumi ve grecs. At quod latine ſcriptũ eſte ge
ſentimus admodñ laudabile eſt: terſum:ſnaue:nitidum. Gaudemus te huic do-

ctrine pꝛofectum vt laudari ab omnibus tua ſcripta debeant. At quod de nobis

7„

iudicium facis. Longe maius eſtqᷓ; noſtra exigant meri

fallimur cum laudamur. ad cardinalatũ euecti ſumus diuine miſerationis eſt

*

non noſtre virtutis. Nec omnia conſilia dei

„

Sepe ad noſtraʒ ruinã tendũt que nos quaſi felicia vel cupimus vel admiramur

7

Meq; dignitas cardinaliũ tantũ in ſe boni habet quantũ pꝛe ſe ferre videt᷑: ⁊ qui

dem nob's quitante gloꝛie impares ſumus inſtar eſt potius miſerie q; kelicitatis
Itaq; pꝛobe ad nos epiſtolã de cxilio militis miſiſti vt ſolamen noſtre calamit.

exteras penetrare nationęs animaduer
blectati autem ꝙ in epiſtola tua multũ lepoꝛis: multũqʒ ſalis inuenimꝰ
Et cũ omnia que ſcribis grauia dignaq; philo ſopbo pꝛoculdubio ſint:tum nobis
illud pꝛecipuã quandã exbibuit voluptatẽ: ꝙ in exemplis ietro ⁊ moyſe quibus
iimnpugnabaris: quaſi armaturis tuis quibꝰ ⁊ defeudereris ⁊ aduerſariũ tuũ feri/

nõ vulgare nomen tuũ. Aale quanti cs.

ſingularis littere tue quas ex me-

ex greco verſum: ſi quid eſtqad

ta:noſcimus noſipſos nee
bumana põt inueſtigare cogitatio.

— –– — —

—

15

afrerres aliqð: egemus em̃
cum cetui admiſcent᷑ pꝛobatiſſimoꝝ:

mendant faciunt magis quo
uarieñ.ad quẽ ſcri .
teiüle ⁊ amat pꝛoculdubio in paradi
abit:mec; viri boni ⁊ ſtephano pares adinſc ren⸗
recta via celum petunt ei ſeruituri:eoq; fruituri a quo receperunt eſſe. Ex vꝛbe ro
mana die. xxij. octobris. Anno dñi. M) cccclvii.

amatos in mentetua. Accepimꝰmodo litteras tuae nibus amie
bis cõmendas. Erit nobis cure cauſa ſua:⁊ intelliget ſi opus fuerit tua

ſñ cõſolatione nõ parua.N am ſicut pᷣſtantiſſimi patres

inter viles exulant boies:itaq; ignari noſtriq; ſimiles auaſia patria fugati ſunt
Idq; nobis accidit in ſacrũ collegiũ accerſi/

s viuimus. Faxit deus vt ſi non implemus opiniones homi⸗/

tis in quo tremente . inon us opinie i⸗
fundamus eos qui de nobis bona pꝛedicant. Airi pꝛeſtantes

num:at ſaltẽ ne con .
⁊ euo noſtro ſingulares NHicolaus arcemboldus ⁊ ſcenacoꝛtenſis dum nos com

dᷣ ſe decet q́; quod meremur. Stephanus cacia no⸗
ibcbas diez obit. Hos loco ſuo tuas legimus litteras.Amauit
ſo viuens. on em̃ perit aſa cum a coꝛpoꝛe
dinferos migrant:dum ſatis fungun ſed

Sponget cõmendato ꝓficere.

S5 Heag cardinalis fenc. Micolao arimboldo. S. p. . Mille annis ſita/

cuiſſes nibil ad me aut de me ſcribens:nibil tñ de noſtro erga te amoꝛe di⸗

minuiſſemus. Heq; em̃ nos latet quocũq; in ſtatu fimus nes caros eſſe ⁊
cũ comariũ no/
s cõmẽda

tio nes ſibi fuiſſe vtiles. Hic cardinalatus quẽ ſine vllis meritis cõſecuti ſumus:

nulla in re nobis voluptati eſt: niſi vt aliquãdo prodeſſe poſſumꝰ amicis noſtris

inter quos tua pꝛobitas pcipuũ babet locum. Luum eſt igi vyt opera noſtra cõ/
fidenter vtaris. Cupimus tibi conſoꝛtiq; ⁊ liberis bene eſſe. Nale optime? ⁊ no
quando facu ltas ſeſe exhibet domino duci comendatos eff e.Ex roma die. xxu.

cheis Anno. Merrcdeueã glunñ V N. “r
* riſius crebellus ad eneã ſiluiuũ carch⸗ SeE „
ualẽ ſeneñ.in eplam iohis criſoſtomi plog⸗. . Epiſtola. cccv.
Dpatrem reuerentia cultuq; digniſſimũ dñm eneam ſiluiũ epiſcopum ſe
neenſem ⁊ ſacraſancte romane eecleſie pꝛeſbyterum cardinalẽ benemeri/
tiſſimum leodriſius c ehbellus. S. p. d. Exiſtimo diguiſſime pꝛeſul ingen/

tem iam eſſe litterarũ aceruum:earum que ex omni italig germaniaq; ⁊ ab opti⸗

mo quoq;ʒ viro ſtudio congr atulandi per bos menſes ad tuam dignita tẽ ſunt cõ
ſcripte. Et q;uis virtutes alias:alia merita: ſpes etiam in futurum vbkrioꝛes ſin
gillatim 2 faale ⁊ vere:ex magna copia vt cuiuſq; animus tulit etſi non iſdem
verbis jannotauerit: eandem tamen ſcriem eancſemq; voluntatẽ videre videor
om nes imitatos eſe. Quo num ero cñ ⁊ ipſe fuerim ab amplitudine tua nõ ab in
genio meo vires capiẽs:ſtatui impꝛeſentiarũ:nouo ac diuerſo ſcemate fe icitatẽ
tibi tuã ⁊ diuinc maieſtatis pitiũ numen ante oculos ponere. Hec eſt epiſtoia io
hannis criſoſtomi:qui cu ex pontificali tbꝛono ſuo pulſus ⁊ exilio damnatus eet
amiciq; exinde ſui ſeq; ſcitatis ⁊ eloquij diuini cultoꝛes meroꝛe ⁊ quciatibꝰ? affi⸗
cerent᷑: ad ciriacũ epin ⁊ ip exilio danatũ bc eplam luctus ⁊ miſeriarũ pꝛimo:
deinde ↄſolationis plenã ſcripſit. Quã ego du e greca latinã feciſſem ſtatui pᷣſtã⸗
tiſſime dignitati tue: ea poti wa à dorer tin⸗ ligas quãto melioꝛe ↄditione te
cũ diuina pietas agat. Alũ em vira ſapiẽtia ⁊ ſciĩtate pꝛiariũ:inimicoꝝ fraus po/
tẽtiaq; peſſundedit:tu oiuʒ aduerſantiũ iuidiq mirabili ingenio ⁊ vite cãdoꝛe ſu/
paſti. Ale ex pꝛia cudelit᷑ pulſus Etuaremolregidil⸗ uis ibi etiã felict dege⸗
res feliciꝰtñ in pꝛiaʒ es reuocatꝰ. Ale de tbꝛono ſuo eiect)e:tu ad maioꝛẽ ſublima
tus es. Illiꝰ ruina ſuos oes miſerabili calamitate iuoluit:tua⸗ vo felicitas tũ cete
ris oib? amicis ⁊ cliẽtibꝰtuis:ti mihi maxime pbennis leticie mam pbuit. taq;
leges bec diui criſoſto mi ſcripta non ingratis oculis. Sed ita tamen vt ſcriẽtis
grauitas interpᷣtis nouitateno ledat᷑. Zuꝗ vo reuerẽdiſſimã paternitatẽ diutiſſi
me bñ valere pcibꝰ pcoꝛ: culus grg uifimi pcones: nicola? archembolqus ⁊ ſeen⸗
emnbegis vreſn

—

curtenſis non in boc clariſſimo ſenatu tm̃ ſed in omniitalia pꝛimarij viri eidem
ſeſe ſũmo affectu coõmendant. Mediolani.xvj. kl ſeptẽbꝛis.
Johannes criſoſtomi archiepᷣi conſtantinopolitani in exilio cõſtituti ad ciria-
cum epᷣm ⁊ ipſum exulem Epiſiola e greco in latinũ traducta a leodiſio crebello.

Epiſtola. cccvj .

Se rurſus exhauriã merorem tui vultus ⁊ diſſipabo cogitationes q̃ hanc

nu bem efficiant. Quid em̃ eſi q cõtriſtans ⁊ meres:qꝛ graus eſt ꝓcella 2
acerhbi naufragin quibus eccleſia ꝑturbat᷑.MHec ⁊ ego ſcio nec quiſqᷓ; infi/

ciabit᷑. Sed ſi velis harũ tibi rerũ imaginẽ fingam: mare cum videt᷑ ab ymo fun

do ventis cõuelli:nautas vo ipos ⁊ cſauis 2 remis manꝰ genibus complicare: ⁊
APter tempeſtatem deſperatione deficere:non celũ aſ picientes:nõ pelagus: non
arida: ſed ꝑ tranſtra iacẽtes lamẽtari ⁊ flere:atq; bec quidẽ in mari ꝓueniũt. Mũc

aũᷣt in nro mari peioꝛ tumultus peioꝛes etiã fluctus:pꝶ tu roga dñm noſtrũ iheſuʒ

xpᷣm qui nõ arte ſuꝑat tẽpeſtatẽ:ſed ſpuſancto ꝓcellã diſſoluit. Et q́;uis rogaue-

ris neq; cxauditus ſis ne deficias animo.mõi cm̃ cõſuetudinẽ ſeruat benignus
deus:nec em̃ ille tres pueros liberare nõ poterat ne in foꝛnacẽ ignis mittcrent᷑:

cũ captiui facti eent ⁊ in barbaroꝝ regionẽ depoꝛtati:nudati inſuꝑ pat᷑na beredi/

tate: ⁊ ab omnibꝰderelicti:nihilqʒ eis reliquñ ſuꝑeſſet:tũ ſubito xpᷣs verus deꝰ re⸗
peutino miraculo diſſipauit ignẽ. Cũ em̃ ſcòꝝ virtutes ignis no pferret:exilijt fo
Ias: 2 quotquot circa foꝛnacẽ inuenit chaldeoꝝ abſumpf t. Eccleſia igit illis fuit
foꝛnax:ipi vo creaturã oẽm inuocabant viſibiliaqʒ angelos ⁊ ptãtes atq; ita oia
colligẽtes dicebãt. Bñdicite oĩa opa dñi dñm. Aides vt ſcõꝝ patiẽtia ⁊ignẽ ⁊ ro
ſe mutauit: ætyr anuũ cõuertit. Eris em in vniuerſum oꝛbẽ dimims: magnꝰ inqt

ſydrach miſac ⁊ abdenago.Quãtã inſu 13 q;q; acerbã penã impoſuit ſi qͥs verbũ

„

aduerſus eos ꝓtuliſſet:publicet᷑ ei?dvm oiſq; ſubſtãtia diripiat᷑. Ne igit᷑ deiecto

atq; puſillo aio eſto. Ma ⁊ ego cũ a ciuitate expellebar nibil hoꝝ nõ cogitabã ſed

mecũ ipᷣe dicebã.Si quidẽ voluerit:imꝑatrix me exilio daͤnare dãnet. Oñi ẽ ter⸗

ra ⁊ pꝓlenitudo eius:ſi mediũ ſecari voluerit. Secet. Iſaiã habeo in exemplũ.Si

in pelag?me ꝓijci iubeat:ionã reminiſeoꝛ. Si me velit in foꝛnacẽ mitti:tres pue/

ros habeo boc ꝑpeſſos.Si me vultferis obijcere danielẽ in fouca leonibꝰappoſi9

tũ eeoꝛcgr. Si me lapidare voluerit lapidabit: ſtepbanꝰ mecũ eſt ꝓthomartyr.
e

SDi capu?᷑ auferre auferat:habeo ioheʒ baptiſtã. Si facultates arriꝑe arripiat:nu
dus eriui de ventre matris mee ⁊ nudus reuertar. Hoꝛtat᷑ me apls dicẽs. Perſo
nã hois deꝰnõ accipit:pᷣ ſi boibꝰplacerẽ xpᷣi ſeruꝰnõ eẽm. Armat me dauid inqẽs.
Loqbar in ↄſpctu regũ ⁊ nõ cõfundebar. Multa aduerſuʒ me ↄfinxerũt dicẽtes

7

me in cõionẽ qſdã accepiſſe poſtq́; iã comediſſent. Odð ſi qdẽ a ine factũ ẽ: deleat
nomẽ meũ de libꝛo aploꝝ:neq;ʒ ſcribat᷑ ĩ libꝛo fidei oꝛthodoxe. Hã ſi hmõi q̃piã a
me factũ ſit eijceret me rpᷣs de regno ſuo.Si vo maxie bec dicẽtes ↄtendũt: cõdẽ
nẽt ⁊ paulũ qͥ cena facta integrã domũ ba tizauit: odẽnẽt ⁊ iᷣm xpᷣm qͥ poſtqᷓ; ce
naſſet aplis cõionẽ dedit:dicũt me cũ muliere iacuiſſe nudate corpus meũ ⁊ inue
nietis mẽbꝛoꝝ meoꝝ moꝛtificationẽ. VHerũ hbec oĩa liuoꝛe impulſi fecerũt. Lu au
tem valdę cõtriſtaris ciriace frater pꝛopterea ꝙ bi quibꝰauctoꝛibus in exiliũ pul
ſi ſumus ſumma fiducia ꝑ foꝛum ambulant ſtipati ſatellitũ turba. NHerũ ⁊ tu rur
ſus diuitẽ ⁊ lazaruʒ memoꝛia repete:vtri eoꝝ in pꝛeſentiſeculo afflictionis vtri
gauclia cõtingent. Quid illi nocuit paupꝑtas nunqd velut athleta ⁊ victo: in ſinu
abꝛabe depoꝛtatus eſt. Quid aũt illi ꝓfuere diuitie in purpura ⁊ byſſo ſupbienti

vhi lictoꝛes:vbi ſatellites:vbi in aureis frenis equi:vbi paraſiti ⁊ regalis menſa?-
Munqᷣq taq; latro ducebat᷑ ad monumentũ nudq aiam de mungo efferens ⁊ ex-
clamat inani voce· Pater abꝛabã mitte laʒarũ vt irriget extremũ digiti ⁊ refrige/
ret mibi linguã. ANroꝛ em̃ vebementer. Ouid patre vocas abꝛaham cuiꝰ vitam

„

non es imitatus. Ille vmus ye chctis bominibꝰhoſpiciũ pꝛebuit:tu aut nullius

+ —

— —

sðs

— —Bð

⏑☛ ⸗ð

h h fh f— .

Ttãqᷓ;

paupis vnq́; curã egiſti. Mon eſt ꝙ lugeam? aut deſleamꝰ.Maʒ qui tantarũ erat
diuitiarũ ↄns:aque gutta digaus nõ fuit.Cũ participẽ micarũ nõ faceret paupe
rem:guttã aque nõ Peene Zabreme nõ ſeminauit miſericordiã venit eſtas et

nõ mefuit. Et bec dñi eſt diſpenſatio qui ex aduerſo ſtatuit ꝑditionẽ impijs ⁊ iu⸗
ſtis retributionẽ:vt ſeſe reſpiciãt ⁊ inuicẽ cognoſcant.Tũc eteniʒ qͥlibet martyr
Apꝛiñ cyranni cognoſcet:⁊ tyrannꝰ ꝓpꝛiũ martyrẽ quẽ afflixit:s nequaqᷓ; bec mea

verba ſunt.u audi ſapientiã dicentẽ.Lũcin multa fiducia ſtabit iuſtus in con

ſpectu tribuſãtiũ ſe. Quẽadmodũ em̃ viatoꝛin eſtu ꝑambulãs ſitiq; argẽs ſi lim
podiſſimũ inuenerit fontẽ: ⁊ multa coꝝeptus fame ſi ad mẽſam omnibꝰ repletazs
Abarijs ↄſederit:ꝓbibeat᷑ aũt a potẽtioꝛe aliquo menſam nerinere aut cibis ve

ſci toꝛqbit᷑ vebemeti animi doloꝛe: ⁊ affliget qm iuxta fontẽ cõſederit aque vſus
neset᷑. Sicin die iudicij videbnt impij exultãtes ſanctos:a regalis aut mẽſe frui/

tcionęe acerbunt᷑ ⁊ bona tm̃modo videntes eoꝝ vſu carebũt. Etem̃ cũ vellet deus

vlciſci adam:fecit e regione paradiſi terrã:vt ꝑ ſingulas boꝛas ad illaʒ reſpiciens
optatã regionẽ vnde exierat animi doloꝛe toꝛqueret᷑.Sic ⁊ nos bic inuicẽ nõ con

gredimur:ulic em̃ nullus nos a mutua cõuerſatione ꝓhibebit. Aidebimꝰ autẽ il/
los qui nos in exiũiũ deqerũt quẽadmodũ laʒarus diuitẽ ⁊ martyres tyrãnos ſu/
os. Ne igit᷑ deſperaueris ſed recoꝛdare ꝓpbete dicẽtis:ſubſannationẽ hominum

ne timneritis ⁊ eoꝝ contẽptu ne vincamini. Sicut em̃ lanaa tinea ſic coꝛodent
1 tãq; veſtis inueteraſcent. Aiaduerte aũt ⁊ ibſum dñm quẽadmoduz ſtatim ab
incunabulis ꝑſecutionẽ patit:⁊ in barbarã terrã eijcit᷑ is qui mundũ cõtinet:exẽ
plũ nobis factus ne moleſte aduerſa feramꝰ. Memoꝛia repete ſaluatoꝛis paſſio
nẽe quãta obpꝛobꝛia ꝓpter nos ſuſtinuit. Quidã em̃ eũ ſamaritanũ vocabãt:qui/
dã vo demoniacũ ⁊ guloſum ⁊ pſcudo ꝓpbetã.Dicũt em̃.Ecce homo edax ⁊ vini
Porazeo: ⁊ qui in pꝛincipe demonioꝝ demonia eijcit. Quid aũt cũ eum ad patibu/

*

lum ducerent. Quid etiã cũ aceto ⁊ felle potarẽt eum. Quid cũ caput eius arun

dine ꝑcuterent. Quid inſuꝑ cũ clamidẽ induerẽt ⁊ ſpinis eũ coꝛonarẽt ⁊ ꝓciden
tes en illuderẽt:oeimnq;ʒ in illũ cõtumelie ſpeciẽ exercetes.Cũq; circũducerẽt illuʒ
ſanguinarij illi canes:tũc cũ nudus ad paſſionis locũ cõduceret᷑. Cũq; illum oẽs
deſeruiſſent diſcipuli:⁊ vnus quidẽ ipᷣm negauit:alius vᷣo euʒ ꝓdidit:ceteri fuga
ſeſe occultarẽt:⁊ ſolus ſtetit in inedio turbe illius:dies em̃ feſtus tũcoẽs ongre/⸗
gauerat.tãq maleficũ in medio ſceleratoꝝ eũ crucifixerũt.Cuũq; inſepultus pen/
deret.non ante eum a cruce depoſuerũt q; im quidꝗ epern t:qm̃ ſepultura cum
ceteris dignꝰ nõ videbat᷑:cũ tamen nullã in eũ culpãa adinueniſſent.Et dixerunt
ꝙ nõ reſurrexit ſed furati ſunt eũ diſcipuli eius. Recoꝛdare rurſus ⁊ aplos qu⸗
admodum omnibꝰex locis ꝑſecutiones patiebant᷑ abſcondebant᷑q; ꝑ ciuitates

cũ nõ poſſent in publicũ pꝛodire quẽadmodũ petrus apud ſimonẽ coꝛiaꝛiũ latuit

dum aũt omnia plana facta ſunt eis. Lu quoq; non triſteris.Audiui em̃ ⁊ ego de
illo delirante nectario:quẽ conſtituit imperatrix in thꝛono ꝙ fratres ⁊ virgines
aff lixit:qui cõicare ſecũ noluerint:multi etiã eoꝝ ꝓpter me in carcere moꝛtuĩ ſunt
Etem̃ ſub ſpecie ouis lupus ille figurã oſtendit epi. Mechus aũt cxiſtit. Sicut
em̃ mulier adultera eſt que viuente marito alteri iũgit᷑:ſic ⁊ ie adulter eſt nõ car
nis ſeq ſpũs:viuente me eccleſie meethꝛonũ inuaſit.ec em̃ tibi ſcripſi a ſyracu⸗
ſo eecilie vbi nos regina mandauit exulare. Multe vᷣo tribulationes in via no/
bis acciderũt:at nos nullius curã fecimꝰ.Cũ aũt veniſſemus in regionẽ capado
cũ ⁊ in thauro ceciliã:coꝛee inqᷓ; nobis obuie fuerũt patrũ ſanctoꝝ viro ꝝ: nec ſo
lũ hi ſed multitudines monachoꝝ ⁊ virginũ imoꝛtales lacrimarũ fontes effu/
dentiũ.Flebant cũ viderent nos exiliũ abeuntes dicebãtq; ſecũ vtilius ſolis ra/
dios obſcurari qᷓ; a Jobannis oꝛe ſilentiũ agi.Hec me perturbauerũt ⁊ afflixerũt
cñ viderem omnes flentes circa me qui cetera omnia paruifeceram. Aalde autẽ
benigne nos ſuſcepit epᷣus ciuitatis buius multãq; in nos charitatẽ oſtendit vt

⁊ paulus apud venditricẽ purpure mulierẽ. Hec em̃ diuitibus fidebãt. Poſtmo

ctiam ſi poſſibile eẽt tbꝛonũ ſuũ nobis oceſniſtet niſi nos lege teneremur. Obſcaro
. ungenu⸗ 3 3 Fo obteſto: dio⸗ huius meſticie luctumi ꝓ nobis memoꝛiã ba
pẽs ad deũ. At h̊ nobis ſcribas obſecram?ꝰ. Di OI
BDaiꝛeconiʒat ſcripture oꝛnat. . Epiſtola. cccvij *
Meas cardinalis ſeneñ. Dosio floꝛẽtino. S. p.d. Rure datas pogi aman
tiſſime lr̃as tuas accepimꝰq̃ nobis ⁊ iocũditati⁊ voluptati fuerũt. MNeq;
eenim eſt ali? quiſq; hoium cuius ſcripta libentius q; tua legamꝰ. Eſt enim
in eis ⁊ dicendi oꝛnatus ⁊ ſine quo ſacrif cin veteres fieri noluerũt debiti ſalis cõ
dimẽtũ. Gaudeinꝰte bñ valere.Et int ruſticãdũ philoſophari. Ztinã ⁊ nos par
vita teneret. Sũt qᷣͥ egreferũt inter ruſticos vitõ agere ex aͤbus nibil aueãt diſce/
re. Mobis aũt moleſtũ eſt int eos verſari quos nibi wocercpoſſumꝰ. Ledet ſem
per diſcere ⁊ mgr̃i voces oĩbus boꝛis auribꝰinculcati nris. ſi alterũ eligenduʒ
cſt: audit oꝛes ibentiꝰqᷓ; voctoꝛes feremꝰ. Ma ſi pueris moleſtũ ẽ ſo audire:qͥd ſe
nes agãt. Poeta inſignis in oꝑis ſui initio. Semp ego indt auditoꝛ tm̃ nũq; ne
xcponã veratus totiẽs rauci tbeſeide codri. Multi ſunt bodie ⁊ codri ⁊ traſones
quos audire inuite cogimur ⁊ nibil diſcẽtes diſcere. NHos igit᷑ te felicẽ picimus
apud eos euũ traducis qͥ te plane ſapiente fatent᷑ ⁊ audiũt ꝑcupide.Muis alio
loco fueris idẽ tibi accidat neceſſe e: cuiꝰ etiꝭ apud patres nros nomẽ laudatiſſi/
mũ fuit. Ad oblationes tuas nibil mõ reſpõdemꝰ. ñ pꝛioꝛibꝰlr̃is ⁊ quo te loco
habeam? qles erga te ſumꝰ abunde a nobis ſcriptũ fuerit. Credimꝰ te arbitrari
nos ⁊ tibi ⁊ tuis eẽ deditiſſimos ꝙ ſi eo es aio nihil fallens. Mos oia de te nobis
pſuademus. Aale ex vꝛbe. xv. Rl. decẽbꝛis. Anno dñi. M. cccc vij. ,

Refert nouitates italie. Epiſtola. cccviij.
NMeas cardinalis ſeneñ. Johani cardinali ſci an eli. S. p. d. Ex buda iteꝝ
. Iras tuas accepi pater colẽdifmime. Ex quibꝰ vidio nõ coperto cõuentu au
iſirales reges dignationẽ tu cũ iaurinũ veniſſet retrocemſſe. Mõ eſt mihi
dubiũ quodcũq; facis optimo ↄſilio fieri. Lurbines illarũ partin nõdũ eſſe ſeda
tos: ⁊ pubſica ⁊ pꝛiuata cauſa moleſte fero. Sʒ nouit deus ſine cuius nutn nihil
agit᷑ quid rei xpᷣiane expediat qð redeas in germ aniã pꝛagãcq; petes ⁊ ꝓbo ⁊ lau
do. Qb times in re bobemica: credito nihil ego temptabo: ſileo ⁊ ſilebo cdiu vo
lueris nõ tñ adulaboꝛ.Mõ ſum in opinione tua vt icandalizari teutbones illa in
re putem. Sʒ q;uis mibi nõ pſuadeas. Hõ tñ plus mibi qᷓ; tibi credo. Cedo ⁊ ca-
ptiuo ingenin meũ: ⁊ vbi nõ eſt rõ auctoꝛitati coõſentio. Illud tñ vaticinoꝛ. Muq;;
vel tua dignatio vel mea paruitas bobemiã ex integro apoſtolice ſedi vnitã vidę
bit. Atq; ego vtinã fallax ſim vates ⁊ inueniqr in hac ꝓpbetia ignauus. De reb?
nfis nihil eſt aʒ ſcribã memoꝛatu dignũ. Arſini cũ comite euerſo ficut heri ⁊ nu⸗/
diuſtercias bello ſeſe agitant. Cõcoꝛdia ſepe qſita nũq; inuẽta ẽ. Cardinalis eiꝰ
familie abeſt neq; ſe tutũ rome arbitrat᷑. Aplica pietas eo ẽ vultu q̊ fuit dũ abijſti
Pꝛefectus vꝛbis e grauiſſima febꝛe cõualuit. Piccininꝰe regno neapolitano cuʒ
copijs ſuis in agrũ picenũ ꝓfect? ſigiſm undo malateſte bellũ intulit: caſtellaq; nõ
nulia ei ademit. Genuẽſes a regis claſſe admodũ oppꝛimunt᷑. Iegat?marchie in⸗
dies 5äs ſcribã non habeo plu ra. Cömẽdo me
iſſime dignationi tue rogãs vt ſi regẽ bungarie adeas. Apud eũ cãm ec/

reuerẽ
cieſte mee varinieñ. adiuues. Ma is cũ regẽ polonie plurimũ pott..
mMefert grates de reſcriptis ma⸗- Epiſtola CcCcCix.

teriã ſcribẽdi querens.

Ogius floꝛẽtinus Enee cardinali ſeneñ.S. p.d. Cũ quererẽ aliguod epi⸗
ſtole argumentũ pater ⁊ dñe mi reuerẽdiſſime nihil ſane occurrebat quod
aut mea ſcribere aut tua ſcrre maxime intereſſet. Et tñ cũ ſcribere cupiaut

recurrã ad illud qð teipſum credere arbitroꝛime penit? tuũ eẽ tibiq; ſatiſfaciendi
cupidũ:ſi qua in re mea tibi cura ſtudio oꝑe diligẽtis opꝰ eẽt: qᷓuis bec mnea polli

——— ☛ )

ſius adbuc bello ſe vexant. Comes iacobus picci

da vi ⁊ tractatu cepit. Papa ſoſpes rcũ fer
ſurgit. Ex oꝛiente certũ eſt nunciũ allatũ tburcos apud mitelenã bello yictos fu-
gatoſqʒ eẽ. Hha nõ occurrũt. Facio me cõmẽdatũ ſublimitati:tue ad eiꝰſemꝑ mã
data paratũ. Ex vꝛbe. xxu. deeembꝛis. Anno. cccclvij. MZ

citatio inanis eſre videt᷑ cũ rure habitẽ vbi nec mihi anidẽ videoꝛ latiſtacere pol/
ſe:nedũ alijs meã operã polliceri.Receſſi iã dudũ cũ familia ab vꝛbe: declinandi
moꝛbi gra. Abi ſuffultus libꝛis inter bos ruſticos aliquid mihi ſapere videoꝛ: le/
gens tamen ſepiꝰ mitigo ſolitudinẽ que hoc tpe videt᷑ eẽ ſalubꝛis:ſed legendo aſ/
equoꝛ vt minime videar eẽ ſolus ſed in pᷣſtantiſſimoꝝ viroꝝ cetu quoꝝ vocibꝰ

*

melioꝛ fio: ⁊ ab inani appetitu remotioꝛ. Aerũ qð in pꝛimis ſe cribi opoꝛtuit:poſtre

mũ erit. Ago tibi gratias quãtas poſſuʒ maximas ꝓ lr̃is qͥbꝰ mee eplłe tãelegant
tãbumaniter tãamice reſpõdiſti atq; adeo ſuauit᷑ ⁊ beniuole vt ne filio quidẽ pa/
rens aliq̃s tanta charitate ac beniuolentia ſcribere potuiſſet. Hec ſcripſi paucis
tecũ loquẽdi materiã q reo. He foꝛte mea taciturnitate antiqᷓ erga me beniuolen/
gie liteſear. Dale diu 3 faiir 2 mert ſoles ama. Die tercia. NHouẽbꝛis rure.
Cõquerit᷑ de odio cãcellarij inꝑialis? EZtf
petit ꝓmotiones ꝑ cãcellariũ auſtrie cõmitti. E iſtola. ccCCX.
Meas cardinalis ſeneñ. Friderico imꝑatoꝛi. S. p.d.Accepilr̃as a bartho
lomeo canonico varinieñ. ꝓcuratoꝛe meo:qͥ ſcribit mihi ſecirca uegociuʒ
meũ bemgmſſimũ ⁊ bumaniſſimũ babuiſſe reſoõſum. Mam vt retulit ſibi
henricus riedreritua maieſtas litteras requiſitas ad ſereniſſimuʒ regem polonie
mei cauſa ſcribi iuſſit. Yecit tua clementia vt conſueuit erga me ſeruulũ ſuũ cuiꝰ
auxilio atq; fauoꝛe ad cardiaalatũ eleuatus ſum. Sed ſeruauit etiaʒ ſuam in me
conſuetudinem cancellarius vlricus qui togatus ⁊ interpellatus multis vicibꝰ
quas iuſſus erat litteras expedire contempſit. Erhectaue pꝛocuratoꝛ meus ſex
diebus ⁊ tandem ſine litteris tue maieſtatis receſſit.Ob quã rẽ negociũ meũ ma
gnũ patiet detrimentũ cuʒ videbor tuo fauoꝛe pꝛiuatus. Heſcio cur me ille adeo
ſequat᷑. Hã ſi ego illã eccleſiã nõ obtinuero nõ tatẽ aliquis amicus ſuus eam
adipiicet᷑. Supplico igit᷑ vt tua clementia ꝑ aliã cacellariqͥ lrfas requiſitas erpedi
ri iubeat. Et deinceps ſi quid occurrat mea cauſa ſcribendũ:in cãcellania auſtrie

dignet᷑ manſuetudo tua id cõmittere expediendũ. Nam ego vlrici gram inuenixe

non poſſum neſcio ſua an mea culpa. Ego bis diebꝰſuum cõſanguineũ apud põ⸗

tificẽ maximũ adiuui ⁊ cuz illi deeſſet pecunia in domo mea alui donec expediret᷑

—

Deus ſibi melioꝛẽ mentẽ pᷣbeat.HNoua iſtarũ partiũ bec ſũt. Aꝛſini ⁊ comes euer
18 bello t 1 cininꝰ ſigiſmundũ malateſtã ar/
mis laceſſit. Rex aragonũ genuẽſes claſſe pꝛemit:⁊ in riparia genue pligra oppi/

eſt ⁊ in rem eõtra thurcũ feruentioꝛ indies aſ

—2
Excuſatoꝛia ꝙ pᷣpoſiturã uõ impetrauerit. Epiſtola. cccxj.
mMeas cardinalis ſenenſis Jovᷣi nihili. S. p.d. Accepimꝰ lr̃as tuas quibꝰ
rogas pᷣpoſiturã bꝛumeñ.tibi impetremꝰ. Aoluiſſemꝰ nõ pᷣuẽtã amicitiã
tuã. eciſſemꝰ ꝓ te qʒ; noſtre vires potuiſſent. Nã te ſincere amamus et

„

fratrig babem loco.Sed ia circiter mienſes tres elapſi ſunt:ꝙ dñs viceſlaus bo/
bemꝰ: cũ bic eẽt oꝛatoꝛ dñoꝝ de roſis:eã in noſtra pᷣſentia a dño nr̃o petiuit ⁊ pgꝓ
pa nobis cõmiſit vt adueniẽte tꝑe ſibi ad mẽtẽ deduceremꝰ. Itaq; nõ poteramꝰ
fidẽ non ſeruare.Heri ea pᷣpoſitura viceſlao collata eſt q;uis maiceſtas regia reſer
uari illã poſtulato cuperet.Rogamigit᷑ vt equo animo feras qð factũ eſt. NHos
deinceps curabimus pꝛo viribus tuc voluntati moꝛeʒ gerere:ſi quid occurrat in
quo poſſimus tibi adiumento eſſe. Hã certe anxij ſumus ꝓ tua virtute tibi nõ eẽ
ꝓuiſum. Si obtineremus varinieñ.eccleſiã ibi aliquid pingue tibi ↄcederemus.
Sed res longa eſt atq; ꝑplexa. Agimꝰtibi grãs ꝙ nonitates illarũ partiuʒ nobis
ſepenumero ſcribis. Zqqʒ vt ſedulo facias rogamus.Datũ rome.xxij.die nouẽ⸗
hbꝛis. Anno. M. cccclvij. ,,

rkeu⸗ Epiſtola. cccxij.

„

AMeas cardinalis ſeneñ. Johi hinderbachio.S.p.d.Acceꝑim ꝰex litteris

„

bartholomei canonici varinieñ. pcuratoꝛis nr̃i lras in cauſa nr̃a petitas

qᷓ;uis a ceſarea maieſtate ↄceſſas:nõ tñ obtentas fuiſſe:qi cãcellariꝰ cas

expedire ſuo modo neglexiſſet. Ob quã cãm bartholomeꝰ qꝙᷓuis ſex diebus expe/

ctaſſet ſine illis receſſit.Et lʒ artongus illas ad nouã ciuitatẽ deferre debuiſſet ni
bil tñ factũ eſt. Hõ miramur de cãcellario. Ille em̃ erga nos ſeruat ſuã merncli
nẽ. Sʒ miramur te paſſuʒ eſſe res nr̃as in manꝰ illius Eucnilſe aul noſti: ⁊ nos ⁊
illũ. Poteras inſuꝑ cũ eius ꝓcraſtinationẽ videbas ceſarẽ accedere ⁊ rei nre alio
modo cõſulere. Hos hic nullã babemꝰcuram aliã qᷓ; ceſari ⁊ ſuis moꝛẽ gerere: et
ſcimus nos id obnoxios facere nec ceſſabimus vita comite.Equũ tñ putamalit᷑

„ *.

nos in curia ceſarea tractari.Et cũ nõ dubitemus pᷣncipis gr̃am nos bꝛe:nõ poſ/

ſumus nõ vebemẽter admirari cẽita noſtrã eſſe neglectq. Ceterũ cñ pᷣterita rep
bendi facilius qᷓ; coꝛigi queãt. Regamꝰ dei nceps nõ patiaris:quod nos tãgit ad

impialem deferri cqcellariã ⁊ cũ nos hic veſtri ſimus vos illic nõ ſitis nobis alie

ni. Si videt᷑ aliq̃ via ꝙ adhucIr̃e mitti ad regẽ polonie poſſint: facito ꝙ amico

credis eẽvtile ⁊ purga moꝛã. Aale ex roma die.xxij.octobꝛis.Anno M).cccclvij.
NHoꝛtat᷑ in rebus ſuis nõ Ep ſtola. cccxi j
cta negligenter agerr. ——à —& .
Meas cardinalis ſenenſis AUlrico ridrer. S. p.d.Lr̃e ceſaree ad regẽ polo-

nie noſtri cã ſcribende vt ex bartbolomco ſumus edocti q;uis a ceſare cõ/

ceſſe benigne:obtineri nõ potuerũt. NHeſcimꝰan vel vlrici culpa rẽnuit cx/

peditionẽ an tua qui bomini nobis parũ amico expeditionẽ cõmiſiſti. Mos certe

nõ ſine grandi dãno fruſtrati ſumꝰ. Si quid a nobis eſt ꝓpter q ita debeamus in
curia vra tractari rogamꝰ nos certio:es efficias. Etſi peccatũ nr̃m eſt id emẽda/
bimus. Mos certe qui a ceſare veniũt ſũma eos diligẽtia ꝓſeqmur: ac nõ ſolum
verbis ſed etiã pecunijs adiuuamꝰ.velit deinceps tua amicitia negocia q nos cõ
emꝰ.Et lr̃as nr̃as ceſareo culmi

cernũt ad aliã deferre cãcellariã vbi amicos hab

.2

ni Eieo. Deig rome.xxij.nouẽbꝛis. M. ccccl vij.
0

onquerit pmotiones ſuss Epiſtola.cccxiiij .

9O ccellasio neglecas. —PIIIͦ L .
Meas cardinalis ſeneũ. Alrico epᷣo gurgen. S.p.. Gaudemꝰ de reditu
tuo ⁊ ꝙ maluiſti magnã pecuniã q; coꝛpꝰnegligere

„

aagiumẽéto id quidẽ cupide egiſſemꝰ:neq; negleximꝰ qð in nobis fuit q;uis

ꝓfuit nibil. Ita nũc res ſe bñt:neqʒ bumana neq; diuina iura põdus habẽt.Sed

putamꝰ adbuc illũ daturũ penas qͥ tãtu admiſit ſcelus. Hũc qð ſcribamꝰ non eſt
aliud niſi qd tecũ cõquerimur nõ potuiſſe nosin curia ceſarea ir̃as obtinuiſſe ad
regẽ polonie cõmẽdatiuas.Qd quidẽ nõ de ce ſare diamꝰ nẽ ſua mãſuetudo be-
nigne ãnuit ir̃as ſenbi debere. Sʒ cacellaria impedimẽto fuit.Cuiꝰrectoꝛ ꝓcxaſti
nado negauit expeditionẽ ⁊ ꝓcuratoꝛ nr̃ deluſus abijt ñ ſine dano magno nfo:q̃
lr̃as ceſareas nob admodũ ꝓfuturas arbitramur. Rogamꝰte vt ceſareo culmini
cxponẽ veł.Et ſi qͥs ẽ puidẽdi modꝰrei mee ↄſulito.Ex roma die. xxij.nouẽbꝛis.
Etſi ſe tanta laude indignũ ſciat E 4 ola cccCxv .
mauult laude q; vituperio tranſgredi. P 1 ReoeeeVe.
MHeas car.ſenen.frãciſco philepho.S.p.d.Lras tuas frãciſce amatiſſime
⁊qᷣdẽ ſuauiſſimas accepimꝰ mediolani ad.viij.Kł.nouẽbꝛis ſcriptas.Cũq;
beis dulce carmẽ ſale cõditum oprimno Priotg⸗ nobis reddite fuerãt ⁊
vᷣſus imꝑes ex officina taa piocũdi terſiq;:q̃bꝰiapꝛidẽ reſpodimꝰ. Hũc pauca ad
noua ſcrnipta dicemꝰ. Jobᷣes papa terci ⁊ viceſimꝰcũ plꝰequo laudaret᷑:ſcio inqᷣt
me ludi: falſa qʒ laus inę delectat. Idẽ ⁊ nos dixerimꝰ: nõ ſut nĩe s nob ateri/
buis laudes.Scimꝰqᷓ pede claudicamꝰquẽ olemꝰdentẽ.audari tñ falſo qvero

Si potuiſſemꝰtibi eſſe

——,—

—

b
ſee
t

— ffffcſcſ——— —. —

SISe hf ☛

== —

—

— — r—r— — —

Excuſat quarenò ſeripſerat. Epiſtola. cccx viij

vituꝑari malimꝰ. ibi gras babem?q̃ nos ĩmoꝛtales facis. Libꝛũ tuũ iam dud
in cathaloniã abijſſe putamus. Mibil eſt 5 de illo ſperes. Nacua bibliotheca eſt
ſter verboſas leges nibil bʒ::ʒenophõtẽ filiũ tuñ optimũadoleſcẽtẽ ⁊ tuis imbu

tũ diſciplinis ĩ familiã nr̃am recepiſſemꝰ⁊ ſui ⁊ tui cã libent ſi facultates ur̃e tuliſ
ſent. Sʒ nõ ſũt opes nreqͥ lõgũ ferat famuloꝝ oꝛdinẽ ⁊ curiã ſplẽdidã. Aiuimꝰte
nui tmnẽſa ⁊ int᷑ vltios hꝛi cardinales ſat᷑ eẽ putamꝰ.Aale ⁊ nos ꝑge amarc:qñqdẽ

id recipꝛocũ ſit. Ex vꝛbe romana.vij.ł.decẽbꝛis.Anno dñi.M.cccclvij.

een ronesiis Piſtola. ccCxvj.

Meas cardinalis ſeneñ. Hẽrico ſenftleben. S.p.d. MHegligẽter factũ eſt ꝙ;
lre imꝑiales nõ ſũt hite. Ita illi amici ſũt nos alit᷑ cũ eis agimꝰ.urandũ
eeſt ne deſint. Yoꝛtaſſe ita placet deo:regi tñ ſumꝰ obnoxij. Scimimꝑato/
rẽ nõ eẽ in culpa cuius benignitatẽ exꝑti ſumus:vlrici ea malignitas eſt.Cura ex
periẽde rei tua ẽ.QScũq; mãdatũ ꝓcuratoꝛibꝰ nr̃is dederis:id volumꝰ ratũ eſſe.
Credimus tñ neceſſe erit paulũ eo ꝓficiſci:alioͥn parũ ſperamꝰ cũ te buc reditu/
rũ audiamꝰ.Alia q̃ mõ ſcribamꝰ ñ occurrũt:italia ita ſe hʒ ſicut heri ⁊ nudiuſter/
cius. Hepos pape adhuc egrotat ⁊ putat᷑ euaſurꝰ.Legat ex marchia ꝓpediẽ re/

„

diturus expectat᷑. Vale optie.Ex vꝛbe romana die.xxi.nouẽbꝛis.

dꝛepoſiturã amico unpetrauit. Epiſtola.cccxvij.

Meas cardinalis ſeneñ.imvenceſlao bobemio.S.p.d. Seruauimꝰqð ꝓmi
ſimꝰ ⁊ annuẽte dee ſatiſfecimꝰtue volũtati. Pꝛepoſiturã bꝛumeñ.ↄſecutꝰ
es ⁊ munẽ aplico ⁊ nr̃a potiſſimũ ſolicitudine qͥ iuuãte reuerẽdiſſimo dño
rothbom agenſi cardinalẽ papieñ.alteri ↄſulentẽ vicimꝰ.Luũñ nũc eſt vt poſſeſſio/
nẽ aſſeqͥ ſtudeas ⁊ ꝓ nobis in eccha varimieñ.tuas opas imptiaris in q re noue
indies difficultates emergũt. Faciũt dñi de roſis rẽ nobis gtiſſimã ſi bac de cã ad
regẽ polonie te miſerint.Aale.Ex vꝛbe romana.viij.l.decebꝛis.

„„

O
Meas cardinalis ſeneñ. Latino cardinali de vꝛſinis. S.p.d. Muis nõ ſcri
prlſi hactenꝰ pꝛnitatitue:nõ tñ minꝰilli ⁊ deditꝰ ⁊ affectꝰfui.Sʒ cqm meeta
liturnitatis tua ſingularis pꝛudęẽetia ꝑ ſeſe optime nouit. Mo ſũt ea tpa qᷓ
miſſitationes lr̃aꝝ expoſcat. HNec vidi meig r̃is aliqð afferri poſſe pᷣſidiũ rebus
tuis qd ſi vidiſſeʒ etiã cũ ꝑiculo ſcripſiſſes. Ita em̃ dignatio tua de memerita eſt.
Mũc vo taceo ⁊ ſimul ſupos oꝛo vt finẽ aliqñ tuis tẽpeſtatibꝰtribuãt:⁊ reddant
nobis ꝑſonã tuã:q̃ nõ ſine incõmodo ſacrũ colleg ũ caret. Mouitates nullas ha

beo ſcribẽdas q́s nõ putẽ dignationi tue notas:niſi foꝛte germanicas:ſᷣ impliciti

bello ꝓpꝛio hoies nõ ſolẽt externa curare.Hec ſcripſi ne ꝑpetuũ ſilẽtiũ meũ accu⸗
ſares q;uis ſcio tuã circũſpectionẽ ita me ſuũ ſeruitoꝛẽ amare:vt nibil in ſiniſtrã
otẽ recipiat. Cõmẽdo me iteꝝ atq;ʒ iteꝝ paternitati tue ad eiꝰmãdata Ratiſſimuʒ

266.

Er vꝛbe die. xxvj.mẽſis nouẽbꝛis.Anno.M.cccclvij.

Coõſulat᷑ cõquerẽtibꝰ grauami/ 2AI .
na vꝛbis cõtra alamanos .R ſtola. cccxix.
Meas cardialis ſeneñ.Lheoderico archiepo colonier. S.p.d. Ex lr̃is q̃s
mihi cſemo dño nr̃o ſcripſiſti ſerenitatẽ tuã erga ſcam romanã pꝛi
imnaqʒ ſedẽ plane cognoui:neq; ambigo vbi tua dignatio ſit:ibi nihil ↄclu
di poſſe nõ iuſtũ ſanctũq;.Ago gras benignitati tue qᷓ palã mihi dignata ẽ agire
qð ſentit. Veꝝ qꝛ certiſicatꝰe dñs nr in ouẽtionibꝰq i germania fiũt aliq tractati
qͥ bãc ſedẽ cõceruũt.Oꝛo ne tua circũſpectio bis aures adhibeat qͥ nouitates ef-/

ficere cupiũt vt vel ſicemergãt. Mãq; ſi romane ſedis autoꝛitas depꝛimeret᷑ cre/

dito qꝛ nec tua nec alioꝝ epoꝝ ſalua manebit.Audito tñ que cõſulis vt hic quoq;
es refoꝛment᷑ q̊ odiũ tue natiois pariũt:⁊ ego ſi mea vox audiet᷑ ad id oꝑaʒ dabo

Mam ⁊ bic aliqua cõmittunt᷑:que nõ laudo oia.Aerũ illud falubꝛc puto vt ſuper
grau aminibus que veſtri allegat ad rom anũ põtificẽ recurſus habeat᷑: qui nõ ne
gabit aſſenſuʒ iuſta petẽtibꝰ. Mihi ea cura eſt vt ea ſꝑ agꝗ que natioi tue de qua
quodãmodo vnũ me puto ⁊ honoꝛi ⁊ vtilitati ſint. In rebꝰ aũt q̃ tue ꝓpꝛie ſũt ita
me babeo ⁊ habebo quoad vixerim tãd; inęeſint. Scio em̃ quãtũ dignationi tuę
debeo cuiꝰhũanitas multis me affecit beneficijs.Ceterũ qꝛ pᷣpoſitura ſautenſis q̃ᷓ
nũc mihi cõmẽdata eſt in dioceſ.ac dominijs tuis ſita ẽ:placeat patẽtibꝰlr̃is mã⸗
dare vt officialibꝰ meis quatinꝰcõſuetũ eſt apſq; cõtrouerſia pareęãt: ita vt gau/
deat ea dignitas ſe mibi cõmiſſam eẽ.Et cardinalẽ ſeneñ.apud pᷣſulẽ:colonieñ.in
telligat no eſie in vltimo loco.Hec alia modo.Cõmẽdo me tibi ex romana vꝛbe
auen nona cv Auno- WM. ccdvi. . è
ſe ceſari cõmendatũ fieii PRiſtoela rrerr
ob neglectas litteras ꝓmotoriales. 8 Epiſtola. cccx X.
mMeas cardinalis ſeneñn. Alrico epᷣo Fargef O. d. Suſcepjis n⸗ tuis vo
cauimꝰad nos cueſtigio ꝓcuratoꝛẽ berfoꝛdenſiuʒ cũ quo plura locuti ſu⸗/

mus. Illud ab eo tandẽ obtinuimꝰvt in cã illa teſtamẽtaria nõ ꝓcedatur

nobis inſcijs: Et pautamus eũ quieturũ iuxta deſideriũ tuũ donec adueniat noſter

ſenſtlieben.Eſt em hic ꝓcuratoꝛ vir bonꝰ⁊ infoꝛtunio tuo cõpatit .Solũtimet ne

vncipales ſui eũ tergiuerſari ſuſpicent᷑. Nec alia mõ rogamꝰ vt nos maieſtati ce/
ſaree cõmẽdes ⁊ nos in gra ei retineas qꝛ ipe eſt cui pᷣ ceteris qͥ viuũt obligati ſu
mus. Diſplicet nobis nõ habuiſſe nos illã foꝛtunã vt ꝓ nobis ceſarea maieſtas
regi polonie ſcripſerit in cqꝗ varinieñ.ecclie. Fecit hec vet? vlrici ↄſuetudo q grazs
ceſaris nobis impediuit. Id nobis eſt nõ pano ſolũ ſed etiã infamie.Hã qui nos
annis.xv.ſeruiſſe ceſari ſciũt noſtrã paruifaciũt exiſtimationẽ:cũ lr̃as cõmẽdati/

cias ex curia eivobtinere neuerimꝰ. Deinde rogamꝰ? aliter agat᷑ nobiſcũ qͥ dies
nocteſqʒ; ceſari ſeruire ⁊ ſuis curialibꝰmoꝛẽ gerere ſtudemꝰ. Aale optime.Ex vꝛ⸗

be Lommian i⸗ Eo Rcebvg. muno. M). ccclvij.
Sdenegatã diſpenſationẽ vt in TLPP —Pf
ſacris cõſtitutus nubat ſignifictt. Epiſtola. cccx TI *
Ieas cardinalis ſeneñ. Johãni frunt. S. p.d. Affecerũt nos lr̃e tue non
paruo gaudio vir pᷣſtas ⁊ amice ſingularis:qñ nude ſcribis ⁊ interna ani-
m tui pãdis. Credimꝰte vti nõ inſulſo ↄſilio ſi cũ neqas ↄtinere cbiu

ꝗris q́;uis id pꝛius cogitãdũ fuerat añq́; initiareris ſacris oꝛdinibꝰ. Sʒ nõ ſum/
dij oẽs qͥ futura ꝓſpicere valeamꝰ.Qñ huc vẽtuz ẽ vt legi carnis reſiſtcre neqdas
meliꝰeſt nubere q; vri:nõ tñ hec põtificis ſnia vt diſpẽſandũ cẽſeat:ſtat i ſua ſere/

nitate:nec putat vni cocedendũ qð multos in noxiñ vertat malũ:⁊ vnũ pati pꝛo

mulij nõ incõucniẽs arbitrat᷑.Expectãdus eſt & vt tute agas alteriꝰaplatus q mi
tioꝛ ſit. Neſcimꝰtũ an vita tãdiu comes erit. Ha ſepiꝰagni pᷣmoꝛiunt᷑ ouibꝰ.Cu
quã de nobis geris opinionẽ vt deponas rogamꝰ:neq; em̃ nos hi ſumꝰ qs arbi /
traris. Atinà ita viuamus ne cardinalatũ indigne videamur adepti. Cupimus

nos ſepe reuerẽdiſſimo pꝛi dño nr̃o colonienſi facias cõmẽdatos cuiꝰvitã diutur
nã cupimꝰ⁊ ſue dignatioi rẽ gratã facere optamꝰ. Pꝛepoſito ſci floꝛini ⁊ tilmãno
vt nos offeras petimꝰ quos inter amicos obſeruamꝰ. Hec ſecꝰ de iohane polart
dicimꝰ. Sumꝰem̃ oibus obligati. Aale ⁊ ꝓcuratoꝛes nr̃os vthliqd cõſcquamur
adiuua. Datũ rome die.vij.decẽbꝛis.Anno. M.cccclvi

Coͤmittit diligentiã ꝓfectus “ 1. .
eSreirer Kpiſtola. cccrxyj.

Meas car.ſeneñ. Johi tolner. S. p.d. Que ſcribig oia cũ voluptate legi

mus aduertẽtes q̃ nos aĩ ſinceritate ⁊ amoꝛe ꝓſeqᷓrl. Lua nobis ⁊ fides
ꝓuidétia magno emolnmẽto ẽ. Circa rẽ ppoſiture expectamꝰ decanũ.ꝓ⸗/

—

curatoꝛẽ. Sʒ ille foꝛtaſſe iõ tardioꝛ eſt qꝛ ſperat nouis qᷓ cudũt᷑ legibꝰ ſeſe magnũ

ſieri. Atinã magnꝰſit cũ reipublice ytilitate xpᷣiane.Intelligimꝰ eccliaʒ quã nob

—ꝑ

2
— —

— – E le —r

ti
eſ

in

ad

bee
tr

o

ꝓpᷣpoſitura dimittere intẽdit domũñ bẽe ruinoſaʒ qu palatinꝰ comes ecclie fum

ptibꝰrepari vult.Oð ſi foꝛte redditꝰ pluriũ annoꝝ in eã ↄferant᷑id nobis eẽt one
roſum. Rogamꝰigit᷑ attente iſta penſes ⁊ cũcta nobis reſcribas. Pꝛo ecclia col/
legiata impetrauimꝰſeptẽ annoꝝ indulgẽtias plures obtinere nequiuimꝰ⁊ illas
Ar. annos duraturas.Si volũt expedire poterunt hi quibus ea cura cõmiſſa ẽ
Nos q̃ poſſumꝰcũ honeſtate ꝓ eccha varinien.efficere volũtarij ſumꝰ.Cõinẽda

nos epᷣo ⁊ decano ac iohãni de pakenſtein amicis optimis.Et vale in dño ſemper

Er roma die. vij. ſeptembꝛis. M. cccclvu.

Notificat animũ de ſe ſentientin. Epiſtola. cccxxiij.

Neas cardinalis ſenenſis Johãni cardinali ſci angeli.S.p.d.Accepi ex
laurino las tuas.Scripſiſti nos hic oĩa bene agere. Putaui id yronice d-

ctũ eſſe:nũc yroniaʒ oẽm abfuiſſe cõtẽdis.Cedo vincentiq; do manũ. De

re altera bobemica nõ eſt ꝙ mõ diſputemꝰ:libꝛis nõ lr̃is eẽt a genda ⁊ tãdem ſua

cuiq; ſnia remaneret. Aelle dignatio tua ĩ germania daruſc̃ in hũgaria degeret

Idq; putarẽ vtiliꝰ.Res ꝑnicioſe agit ant᷑:q cõtra nos ſũt gallicanã appetũt ſan/
ctionẽ q̃ nobiſcũ ſentiũt papatũ ex aplłica ſede reqrũt.Lua pꝛudẽtia multũ vtilis

eſt ad obuiandũ pꝛiuſq; vulnꝰ infligat᷑. Sũt quidã de hic ſtantibꝰ qͥ ſe oĩa vno
omog . tes illas emitterent᷑. Sʒ ita ẽ humana cõo
ditio oĩs pluris apud noſipᷣos q;ᷓ apud alios ſumꝰ.Cum xba fiũt de tua ꝓuiſione

bo modificaturos aiũt ſi cũ imꝑio ad

apud põtificẽ maximũ abũde ſe ſua ſanctitas tue dignatiõi neceſſaria miſtrare af
firmat. De bñficijs biſpanicis ſcis nõ dubito meã vocẽ eẽ tenuiſſimã qͥ nec ſenen
ſia impetrare valeo, Houa ſũt apud nos ſicut heri ⁊ nudiuſterciꝰ. Rex ara gonũ
claſſe ingẽti liguribꝰminat᷑ ⁊ tuſcos t᷑ritat. Jacobꝰpiccininꝰobſidionẽ tenere fer
tur ↄ ꝑgulã ſigiſmũdi opidũ.Sʒ metꝰeſt maximꝰne ſigiſmũdꝰ⁊ ipᷣe ſiml ↄueniẽ/
tes iuſſu regis ſenã ꝓficiſcant᷑ diuiſionibꝰlaboꝛãtẽ. Hã finito octobꝛi nõ ẽ iaco

bus ampliꝰ ſenẽſibꝰobligatꝰ.Hec alia mõ.Cõmẽdo me reuerẽdiſſime pꝛnitati tue

—

ad eius madata paratũ.Ex roma die.ij.nouẽbꝛis.Anno.M.cccclvij.

2

eSerEEPiltolg. cccxriij.

Meas cardinalis ſeneñ. Pꝛocopio de rabenſtein. S.p.d. Pꝛeſiptio nr̃a
foꝛtaſſe eſt ꝙ tibi in patria inter neceſſarios int᷑ dulces amicos conſtituto
lr̃as dãtes abillis te vertere ad ſcripta nr̃a ↄfidimꝰ Sʒ nos ſumꝰetiã ami
ci ⁊ timemꝰne int᷑ delicias tuas obliuioni demur:ꝙ ſi pᷣſumimꝰnimis:pᷣſũptioneʒ

charitas pepꝑit.Libi certe non erit facultas qͥn viſo epigramate nr̃o ad interioꝛꝛ

trãſeas inqͥréda. Scis em̃ qꝛ nõ fruſtra ſolemꝰ ſcribere. Sʒ qͥ dẽ dicis magnũ eſt

Scis quãto laboꝛe ↄcluſionẽ i re bobemica deduximꝰ:ſcis qt ſint aduerſantes ⁊

magni ⁊ rubꝛi capit. Mũctẽpꝰ ẽ neruos intẽdas tuos ⁊ opam naucs dũ rex apꝭ
te ẽ: cudito ferrũ dũ calet ⁊ nobis q;celerrime ſcribito qͥ nũqᷓ; in facto illo deerimꝰ
Meſcimꝰan cardinalis ſci angeli pr, optimꝰ ad te vẽturꝰſit quẽadmodũ papa ſibi
mãd auit:credęremꝰ dignationẽ tuã vtilẽ eẽ in tãto ↄuẽtu qd deꝰↄcedat. Roga⸗
mus te vt in cã varinien.ęos fauoꝛes nobis pᷣbeas q̊s ſperamꝰ.Nã lukoibi no/
tus nobis aduerſat᷑ ⁊ hʒ fauoꝛẽ regis polonie:italia ſatis qcſcit. Sʒ metꝰmaximꝰ
eſt ne finito menſe octobu:rex aragonũ etruriã infeſtis ſignis terra mariq; petat
Den ⁊ daſſem habet ingentẽ: ⁊ iacobũ piccininũ cũ exercitu miſit in marchiaʒ
æꝰinelioꝛa ꝓmittat. In cã olonunerenſi faciemꝰcõtẽplatione tui quecũq; pote
rimus. Tu aũt deinceꝑs curato vt ir̃e regie ad papã dirigende in cauſis epᷣalibłs
ad nos trãſmittant᷑.Et ſichoterimꝰmagis pꝛodeſſe. NMam cauſe illis cõmitti ſo⸗
lent qui lr̃as regias pñtant.Et ita nũc factũ eſt cũ dñs papieñ.illas habuiſſet.Ex
pedit igit᷑ poſt hec cõſiderare qui ſint illi quibꝰlr̃e cõmittunt᷑ afferende.Cupimis

⸗

Ex roma die.ij.nouem bꝛis.Anno.M.cccelvij.

vt nos maieſtati regie ⁊ magnifico gubernatoꝛi ſepius cõmendes. Aale optime

laoꝛtat vt rer ouerſet ſides Epiſtola. cccxxv.

bis quos lõga expientia nouit. , .
Meas cardinalis ſenen. Henrice ſenſtleben. S. p. d. Are tue. xxvij. ſeptẽ/
bꝛis ſcripte bodie nobis reddite ſũt. Cognouimus ren geſtaꝝ apud vo⸗ʒ
. oꝛadinẽ. Omnia placẽt pᷣterꝙ diſcoꝛdia que pꝛincipes exagitat. Sed poſt
bellũ erit aliquãdo paci locus.Rouarella ſi cõmẽdauit amicũ nõ miramur. am-
bo galliant: ardet bomo incredibili deſiderio: vt tbeutonicus videat᷑ ⁊ theuto⸗

nice rectoꝛ. Rer ſi ſapiat his vtet᷑ cũ quibus ſalis comedit modiũ. Cardinalẽ ſci

angeli pꝛobatiſſimũ patrẽ cupimus albania reuiſere ⁊ conſulere rebus agendis:
mitto ſibi litteras apoſtolicas ſuper facto varinieñ. eccleſic in fauoꝛẽ noſtrum et
contra lutikonẽ curato vt ſibi q́;celerrime tradant᷑: ne noſtri pꝛocuratoꝛes impe
diant᷑ circa poſſeſſionẽ ſi às ꝑ mendacia regẽ detineret: ſcribẽdo ꝙ papa ſpez da⸗
ret pꝛo lutikone: cõmẽdamus tibi paulũ legendoꝛff vt iuues eũ in adipiſcẽda poſ
ſeſnione decanatꝰglogouie maioꝛis quã ſibi cõferri fecimꝰ:bonus vir eſt ⁊ omnif
uoꝛe dignꝰ. Si placuiſſet tibi olomũzeñ ecdeſia. dq; tuis lris intellexiſſemꝰ? omiſ⸗

ſemus ad bonoꝛcẽ tuũ ꝓcurandũ ſed viſum eſt reuerentiã tuã non habere in ea fe

annmũ:ideo ſupſedimus ne credentee. placere diſpliceremus. Hicnon ſunt noua
memoꝛatu digna niſi ꝙ piccininus iam eſt in marchia ⁊ obſidet locũ cui nomẽ eſt

Egula Sigiſmũdi malateſte. Dꝛer̃ectus vrbis egrotat ſed cõualitu rus creditur.

ale optime. Ex vrbe romana die.ij.nouẽbꝛis.Anno.M.cccclvij.

De eodẽ ⁊ petit resis nuptias eẽ fauſtas. Epiſtola .cCccCCxxvj.

Heas cardinalis ſeneñ. Johanni rhode ſecretario regio. S. p.d. Facis

be ꝙ ad nos ſepe ſcnbis. Oſtẽdis em̃ te noſtri amicũ:⁊ voluptate nos a
ciis oꝛnati
pꝛudenter agere.Zum qꝛ ſua natura in bonũ fert. Tum quia ſtipatus eſt cõſilia/
rujs optimis. Cupimus eius nuptias fauſtas eſſe ⁊ oꝛbi futuras quales ſperant
Cõmendaſſe rouarellam in ſuo receſſu bominẽ de quo ſcribis nibil miramur am
bo pariſius ſtuduere:ambo gallixat.ſed maior ille rectoꝛẽ ſe germanie ⁊ patrem
regis videri vult. ſeegia vo maieſtas ſi moꝛe patrio vtet᷑ illis ſe credet quibus cũ
ſalis mealium edidit ⁊ amicitias veteres repoet nouis. Gaudemus te cõſecu/
tum eſſe beneſicin ⁊ iam deniq; obligatum eccleſie:videbimus te ꝓculdubio ma/
gnũ ſi vixerimꝰ.Es em̃ apud eũ regen qui tue vtuti debita no denegabit pꝛemia:
tm̃ perge vt cepiſti ⁊ ab optimo regis latere nũqᷓ;ᷓ diſcedito.Cuiiſi nos aliquando

cõmẽèdaueris facies:qd de tua crgà nos charitate nõ dubitamꝰ. Datũ die.iij.n

uembꝛis: ꝓluno. M. cccclvij.

Cõmẽdat ſe foueri in cauſa Epiſtola. cccxxvij. .

varinieñ.epᷣatus.

Meas cardinalis ſen eñ. Micolao liſtio. S.p.d. Credimus te miro pfrin
gaudio in bobemiã reuerſum. Rogamꝰ ne viuitie pꝛagenſes memoꝛiã ti⸗
bi noſtri auferãt:ſed cures potiꝰ quõ res inchoata cõcoꝛdie ſuum teneat

curſum ⁊ nobis reſcribas perſepe.Cauſazx quoqʒ varinieñ.ecdleſie tãq; tuã tibi cõ

mẽdamus:neq; em̃ nobis ſine reſuriſe erit:ſtude vt frequẽtibus litteris ex ca
eſſionẽ capiendã miſſi iuamẽ habeant:⁊ co

ria regis pꝛocuratoꝛes noſtri ad po ndar m c
fundant᷑ tuo patrocinio qui nobis aduerſi ſunt:videbis que ſcribimus magniti/

co cãcellario.Cura ita fieri vt cupimus ne plus apud regem videant᷑ valere qui

F „

iunioꝛes ſunt in eius gratia. Credimus te plane intelligere que dieimus. Moſtra
italia nũc quieſcit:ſoli genuenſes cũ rege aragonũ lites babẽt ⁊ Sigiſmũgus ma
lateſta quẽ miſſus eſt iacobꝰpiccininꝰſed magnus timoꝛ eſt ne ſigiſmudus ipſe
cũ comite iacobo cõueniẽs aduerſus etruſcos noſtros incẽdiũ vertat ⁊ regia clat
ſis thelamonẽ aggrediat᷑.Mã id iã hoĩes auguriari vident᷑.Ccetera apud nos qᷣe⸗

ſcũt. Aale optie ⁊ ſerenitati regie ſiſq; gubernatoꝛi nos aliqñ cõmẽda.Ex roma.

„

ſrimo dicẽdi genere regiã maieſtatẽ nibil credimus nõ iuſte non

— — ⏑ — — ͤ— — — — *
☛ 2 —– — .

.

=

E E S

N.

facultas adeſt. Yui

liqua om mia quieſcunt. Hec imperatoꝛie maieſtati ſignificare po nolchz
Spenae ad eius ſemꝑ mãdata paratũ.Datũ rome die.ij.nouembꝛis.Anno
LL. ccCCQK«yU.

9 9 *&
—
Petit creditũ reſtituu. Epiſtola. cccxxviij.
Meas cardinalis ſeneñ. Alrico riedrer. S. p.d. Miramur nõ eſſe reuerſũ
eũ cui mutuas ineeſeculige cũ in cã laurimeñ.ab imꝑatoꝛia maieſta·
te fuiſſet miſſus. Si qͥd de eo audiueris velis ꝓcurare vt nobis fiat ſatiſta

ctio. De tua diſpenſatione faciemꝰ cũ dño coꝛꝛectoꝛe quãtuʒ erit nobis poſſibile-

qꝛ cognoſcimus nos eſſe obligatos in oibus moꝛẽ gerere voluntati tuc quãtuti
1 iſſet tamẽ neceſſe vt alias cũ de pꝛioꝛibꝰ diſpẽſationibꝰ noticiã
nõ habeamꝰ. In cꝗq varinieñ.credimꝰiã te expegiuiſi⸗ enunciũ nrm:ſi qͥd fiendum
deinceps eſt cam illiq amicitietue comẽdamꝰ.Haudemꝰ reuerendũ patrem dñm
rcen.libertati reſtitutũ eẽ. Sed dolemꝰgraui eũ pecunia mulctatũ:ſue ſapiẽtie

„

uit equo aio tolerare buiꝰmũdi còſuetudinẽ in quo nihil eſt certi. Cupimꝰ tandẽ

pacẽ eſſe inter ceſarẽ ⁊ regẽ quã deus ipᷣe largiaat᷑. NHos bic alia nõ habemꝰ noua.
niſi ꝙ rex aragonũ comitẽ iacobũ piccininũ cõtra ſigiſmũdu malateſtã miſit.ſed
multoꝝ opinio eſt illos duos duces int ſe cõcoꝛdiam habituros.iunctis viribus

ↄtra ſenã ituros. Heſcimꝰ de futuris iudicare.Claſſis magna regis:tyrenũ naui/
gat equoꝛ:⁊ dum genuenſibus minatur.genueñ.⁊ floꝛentinos ſimul territat: re/

eſtati ſignificare poteris.noſq; ſibi

Creditũ repetit vt fideiuſſoꝛia libereł. Epiſtola. cccxx X.
Meas cardinalis ſeneñ. Johᷣi binderbach.S.p.d. Accepimꝰ ſr̃as tuas qᷓ
nobis gratiſſime fuęrũt.Cõgaudemꝰtibi bñ ſuccedẽ vtinꝗ ⁊ pacẽ in cõi ba
beres.Expectamꝰfratrẽ tuũᷣ vt qᷓ;cito redeat ⁊ ambꝛoſio ſatiſfagiat:q nos

ſepe in cã pecuniaria moleſtat. Expectamꝰ tandẽ aliqd grati audire. Cõmenda-
mus tibi ecchas nr̃as in greczʒ:⁊ in birninge vt tuo fauoꝛe iuuent᷑ ⁊ nobis deniq;
vtiles eſſe poſſint. Silr ⁊ iacobũ nr̃jm ſucher tibi cõmẽdamꝰin agẽdis ſuis.Cupi

mus vt nobis ſepe ſcribas ⁊ nos imꝑatoꝛie maieſtati vmẽdes. In pᷣpoſitura tug

vſq; mõ nibil ſentunꝰ aduerſi:ſi q̃d ſenſerimꝰ erit nobis amici cura vt dꝛ. Alia nõ

ocrit. Zale gpeſne Si roma die.ij.nouẽbꝛis. M.cccclvij. “”
Coõgaudet redẽpto ex vin⁵gà DPLiſoela rürrerr
lis ⁊ ſe totũ Pollickk. H Epiſte la. ccc. XX.

Neas cardinalis ſeneñ. Alrico epᷣo gurcenſi.S. p.d. Muis pindleſtum
nobis eſt ꝙ audiuimꝰde magna pecunia tibi impoſita. gaudem? tũ ꝙ car⸗/
cerẽ euaſiſti ⁊ tandẽ libertas parta eſt. Si qua fũt q̃ tui ca facere poſſumꝰ

pabes nos in oẽ deſideriũ tuũ ⁊. ꝓnos ⁊ volũtarios.⁊ illi ſumꝰin amicitia qͥ ſemꝑ
fuimꝰ. Rogamꝰ vt equo aio feras foꝛtune nouercãtis impetu.q⸗ hic eſt mũdi cur
ſus:⁊ is recte vtit᷑ eo qͥ minꝰ inouet᷑ aduerſis.Aale oꝑtime.Ex roma vt ſupꝛa..

H Pelli cet pmotionẽ. MMB Epiſtola. cccxxxj.

„

Ueas cardinalis ſeneñ. Johinibhili. S.p.D. Jocũda ſũt nobis oia ſcripta

tua qbus germanica negocia patefacis:q;uis nõ ea ſũt qᷓ vellem. Deus
aliqn finẽ im ponet diutine calamitati ⁊ ↄpſanguineos reges nõ ſinet inter

„ 2.

ſeodijs amplioꝛib? deflagrare. Italia nr̃a non minus q́ᷓ; germania diſcoꝛs eſt:vbi

ſemp aut viget bellũ aut belli metus inſtat. De beneficijs poſtulati olomunzeñ.

no videmus quid ꝓ te fieri poſſet cũ poſtulato reſeruata petant ob eceleſie tenui

tatẽ. Curauimus conferri tibi iam pꝛidẽ canonicatũ vꝛatiſlauieñ.quod tibi wen/
ceitaverpoſuiſſe debuit. Si varinien.cõſequimur eccleſiã erimꝰ tui in pꝛimis me

moꝛęæs ⁊ dices nos te ꝓculdubio amauiſſẽ. Aale ⁊ ſereniſſime imꝑatrici cõmen/

datos nos facito. Datũ rome die.ij.nouembꝛis.

Erculat ſe de gelt s cõtra varadieñ Piſtola. cccxxxij.

*

Meas catdinalis ſeneñ. Jopᷣi troeſter. S. p.d. Scripſimꝰtibi ꝑ nicolaumn
creul quid fecerimꝰin rę varadieñ.patris optimi.Rñdiſti nobis oia bene
D ſæ habuiſſe fuit nobis id gratũ. Sed accepimꝰ poſtea rouarellã vᷣbis ſuis
ĩa in bonoꝛẽ alteri?ꝰtrãſtuliſſe que noſipſi feceramꝰ põpoſuʒ illũ ventoſum ac
fumo plenũ quẽ optime noſti oim rerũ auctoꝛẽ dixiſſe credimꝰpatrẽ illũ ſapiẽtex
nõ plus credere q neceſie ſit: ⁊ optime noſſe ꝗᷓ ſit natura galloꝝ quos neceſſe eſt
cacumina petere:vt indę clamãtes meliꝰ audiant᷑. Sʒ iſta quoꝛſum velint ꝓrũ⸗
paãt dilabantk qz. Mos q9 fuimꝰid erimꝰ erga varadieñ.Tu cura vt valeas ⁊ nob
ſhanne ſcribas cuiꝰlr̃as ſcimꝰveraces eẽ. Datũ rome eodẽ die quo ſuꝑio es.

õmiſeret᷑ cõpatit᷑ meréti Si rrrpPPin
Srrmnaeanne n Epiſtola, cccxXLiij.
mMmMeas cardinalis ſeneñ. Andree vicecomiti. S.p.d. Accepimꝰhodie litte
raua83 tuas antea vo nullas.Obitũ reuerendipatris epᷣi nouarieñ.vna tecũ
txeploꝛamus:deus illi miſertus ſit ⁊ locũ pacis dederit. Aellemꝰ audire de
te melioꝛa ⁊ oia tibi ad votũ ſuccedere. MHã te loco fratris amamꝰcuiꝰ nobis ami
cLitia quoundꝗ dulciſſima fuit:⁊ nũc gratiſſima recoꝛdatio. Miramur magnificuʒ
ſcaraum nõ te fraternis oculis intueri. Scribemꝰſibi ⁊ ꝓ virili nr̃a hoꝛtabimur
ne carnẽ ſuãꝗ veſerat. Laudamꝰmagnificũ alexandruʒ qui tibi non veeſt ⁊ nomini
ſuo ſatiſfacit cuius eſt eſſe liberalẽ. Hos ſi qũ pinguioꝛ foꝛtuna reſpexerit:nð da/
bimus obliuioni andreã nr̃m cui ⁊ ꝓ ſua virtute tenemur.Et qꝛ ex ills domo natꝰ

cſt ul deneunoia beneßeſs que inde accepimus.Aale.
Diſpẽſationẽ ſuꝑ bigama LStiſtoe PrYPYPPiif,
obtinere nõ potuuiut Epiſtola.cccxxxiiij.

Ieas cardinalis ſeneñ. Johi de liſura. S. p. d. Mõ potuimꝰ diſpẽſationẽ

ptso amico tuo obtinere ſup bigamia. ifficilẽ hanc rẽ ſumm potifex arbi

Moſtro mandauit ſua ſanctitas vt vocato iudice cauſe pꝛeciberemus ne vlterius
ꝓcederet᷑. Judex erat bernardus de buſco quẽ noſti:vocauimus eum ⁊ volunta
tem ſummi pontificis notam ſibi fecimus. Is pariturũ ſe ait:vbi cõſtiterit illum
contra concoꝛdata vexari.⁊ nunc id diſcutit᷑. Quantũ noſtre facultatis erit non
violahit᷑ concoꝛdia nationis pꝛo cuius honoꝛe ſemper pugnabimus. Per vigan
dum ſecretarium moguntini miſimus tibi alppabetum ⁊ nunc duplicamus ſi foꝛ
ſitan iud non recepiſti:poteris ſcribere mentis tue conceptũ: ⁊ conſulere eccle/
ſie neceſſitati. NHotũ eſt nobis acumen ingeni tui multũq; tuo iudicio deferimus
Zaboꝛe tuo noſtroq; quietã cõſecuta eſt eccleſia noſtris diebus apud germanos
Faxit deus ne lacerari videamus quod aliquando reſarciuimus,. Multa rumoꝛ
affert ⁊ germanos fierigallos imitatione contẽdit. Hobis illa via ſalubꝛioꝛ eẽ vi

la inuenient. Hec facile ſua in dyoceſi quiſq; pontifex ꝑapatũ babebit: ⁊ ſunt qui
querunt ⁊ eius rei cauſa nigrum in candida vertunt. Sed tu benę vale. Audies
vocationem oꝛatoꝛis pꝛincipum que bic facta eſt. Atinam ea aliquid boni pa/

Epiſtola. cccxxxv.

riat. Satum rome.iij.die nouembꝛis.
Hollicet᷑ ſe germanice pficere.

uMmleas cardinalig ſeneñ. Johãni tolner. Accepimꝰ ir̃as tuas pꝛo quibus

gatias tibi agim? qui noſtris in rebus ſideli ſolicitudine vteris: grauamꝰ
S teſec non poͤr fien auin amicoꝝ vtamur opera. Et nos aliquado ſi deus
dabit aliquid pꝛo te faciemus:Erpectamus cyriacũ qui veniet in facto pꝛepoſitu
re ⁊ quantũ in nobis erit cõcoꝛdabimꝰcñ decano.qꝛ poſtiq; pmiſſum eſt nolumꝰ
retrocedẽ.i e pᷣbenda woꝛmaciẽſi ſcripſimꝰ vt petro moꝛeʒ gereres.babita aliqᷓ
recopenſa.nęſcimus quid ille fecerit tecũ. Idẽ quo q; de pᷣbẽda collegiata ſentire
gupimus quõ ſe babuerit ilie cni pꝛominmus cedere. Quod nouiſſime accepta ſit

tratꝰ eſt.pꝛo eo qꝛ contra cõcoꝛdata vexari dicebat᷑. Fecimus verbũ dño

detur qua patres noſtri ambulauere. Si noua tentabunt᷑ itinera nouaq; pericu/

ini
vt
ſtian

os

alia pᷣbenda noĩenr̃o nõ placet. Aolumꝰeẽ in pace cũ iſtis paruis beneſicijs: nec
intẽdini ſi poſſumꝰcuipia eẽ moleſti.bñficio q̊ ↄ cõcoꝛdata nolumꝰacceptare id

eſt monaſteria:⁊ vtinã poſſemꝰfacere etiã ſine pᷣpoſitura:qꝛ nolemus illi nationi
q̃uis mõ diſplicere:ſᷣ neceſſitas vꝛget ſi ſtatũ tenere debemꝰ cõuenietẽ ⁊ reoutam2

nos eẽ germanos qᷣ tanto tꝑe illi nationi ſeruiuimꝰ.Qðò ſi natio illa nos ꝓꝛſus ex

dudere vult:eqͥ feremꝰaio:nec minimũ bũficiũ ampliꝰin illa qᷓremꝰ.Qð de beni

gnit ate illoꝝ pᷣlatoꝝ nõ arbitramur eẽ. Aale ex roma quarta nouẽbꝛis.

Waagnifacit renia ex amoꝛe mitten /- Eriſt. rre „
tio n Rer Kaeg obdns enn Piſtola. cccxxxvj.

— ₰ℳ₰

Meas cardinalis ſeneñ. Ludouico beatoꝝ qᷓtuoꝛ coꝛonatoꝝ cardinali le
gato bononieñ.S.p.d.Et oliuas ⁊ tutera quibꝰmę honoꝛare voluiſti cuꝰ

pigdiſnme accepi:tũ ꝙ hoc genꝰalimẽti hic rarũ ⁊ pᷣcioſuʒẽ.Zũ ꝙ id genꝰ
alimẽti ex amãtiſſimo ⁊ mihi pᷣcipuo ⁊ benefactoꝛi ſingulari venerit.A quo que/
cũq; venerint nõ poſſint mibi nõ eẽ gratiſſima:⁊ xenia qdẽ tanto acceptioꝛa ſunt
quato is qͥ mittit amãtioꝛ ẽ.Qua rõne nõ potuiſſent munera tua apud meeſſe io
cũdioꝛa q; ſũt quã ⁊ me amari a dignatiõe tua nõ vulgarit᷑ ſum erptug 2 ego tue
reuerẽdiſſime patnitati tãqᷓ; pꝛi optimo ⁊ dño benigniſſimo ſuʒ affectꝰ. Aellẽ aũt
ea i me facultas eẽt qᷓ poſſem me gratũ oñdere nõ vᷣbo ſ̊ facto. Scio tñ pꝛudẽtiãẽs
⁊ mãſuetudinẽ tuã ex me nihil ampliꝰcxpectare qᷓ; poſſim ⁊ in redditionẽ bñficio
rũ aĩ tm̃ inſpicere ꝓmptitudinẽ.Sʒ me muli dignationẽ tuã moꝛer qð ſemel di/

— ₰ — — . —

nalatũ ꝓmotiõe:nũ qᷓ; ex aio meo illa cadet:nec vnqᷓ id cõmittã vt tãti bñficij i/
memoꝛ dici poſſʒz. Qð ſi nõ ſcribo ad tuã benignitatẽ nõ mioꝛẽ mea deuotio nec
minꝰ amo. Id tua reuerẽdiſſima pꝛnitas experiet᷑ ſi q̃ i re mihi poſſibili mea oꝑa

„ 722

vti dignabie, Mecpiuta i. Batu rome dig vi: marqij. Anuo. . eccel vij. .
Excuſat ꝙ cõtra cõmendatt u LPhiſtola rürrrrronii
ſniam ꝓtulit iuſticia extigetntte. Epiſtola.cccx XXvh.
Mleas cardinalis ſeneñ. Latino cardinali vꝛſino. S. p.d. Redcdite fuert᷑t

ctũ eſt id nuq;ᷓ indictũ erit. MNo ſti q̃ fuerũt int᷑ nos xᷣba dñ ageret᷑ de me adcardi

nobis lre tue qbus gundiſſalui familiaris tui cẽm cõmẽdas.Legi tua ſcr/.—

pta nõ ſine iocũditate cũ plena eſſent charitatis ⁊ beniuolẽtie. Illud aũt

moleſtũ fuit ꝙ deſiderio tuo moꝛẽ gerere nõ potui. Mã iudex in cã ↄſtitutꝰ ſolum

verũ ſeqͥ deb ui.neq; fas fuit ad dextrã vel ad ſiniſtrã declinare quoad tñ liehit ꝑ/

tẽ familiaris tui iuuare nõ deſtiti.Accerſiui ad diſcuſſionẽ negocij tres ex rota vi

ros pᷣſtabiles quos ꝑtes ipſe delegerũt cũ his fuit ⁊ auditoꝛ meꝰ ⁊ iohes de ceſari

nis nõ indoctus legũ interpꝛes.viderũt bi regiſtra:⁊ pluribꝰinter ſe diebꝰde meri

tis cauſe cõſultarũt. Poſtea coꝛã ↄſtituti retulerũt familiari tuo haud quoq; ius

còpetere. Jdgq; pꝛeter vnũ oẽs affirmauere. Aolui ⁊ ipſe cognoſcere cqam ne li

pis oculis iudicarẽ. NHeq; bis cõtentus ſeoꝛſuʒ aduoca vialiquo⸗ iuriſconſultos
2 deniq; nemo fuit qui gundiſſalui partes tuendas diceret. Eapropter interpel-
latus ꝓ ſententia feci quod iudicis fuit.Si tua reuerendiſſima paternitas iudex
fuiſſet.haud aliter ſeſe babuiſſet qᷓ; ego. AUnũ quod potui nõ obmiſi. Induxi autẽ
partem aduerſam ndeipelari dimiſſionẽ:ſi familiaris tuus nõ appellauerit.Hec-
acta ſunt per me in cau E Doleo n :ſecutin⸗ u⸗
dicia collectoꝝ auditoꝝ. Scio dignationẽtuãꝗ non plus ex me velle qᷓ; ferat hone

ſtas. Oe reliquis que apud nos agunt᷑ nõ ſcribo paternitati tue quia nibil hic /fi

quod te fugiat.De germania credo audiuiſti mathiam vaynode ſiliũ in regẽ ele/
ctum bungarie annis.xviij.natũ q;uis in bobemia eſſet captiuus:ſed quinquagi/
ta milibus aureis redimit᷑. Bohemie regnum adhuc pendet ⁊ ſtatus auſtrie a
bobemiam aſpirat ſimulac dux ſaxonie wilbelmus:⁊ gubernatoꝛ regni geoꝛgiꝰ
diſpotus raſcie moꝛtuꝰeſt. Cardinalis auinioneñ:reuerſurus bꝛeui creditur. Ati -
nam idem facercs cum tuo honoꝛe ⁊ cõmodo tuipſe poſſes.Ex roma die.ix.mar/
cij. Anno.M..cccclvij. 5
n eer 2 ge i

a gundiſſalui. Ooleo nõ fuiſſe ius pꝛo eo:ſecutus ſum iu

„7.

De moꝛte dini ladiſlairegis. Epiſtola. cccxxxviij.
002

Meas cardinalis ſeneñ. Johi roct. S. p.d. Calamitatẽ ülã lugubꝛẽ dep
randãq; regis ladiſlai moꝛtẽ: alioꝝ officio tue dignationi inotuiſſe autu-
mo. Ob quã reꝓ tua erga ipʒ deuotione iã plene inueterata.icredibili te

2.

coloꝛe affectũ eẽ certũ ſao. Mũc aũt te praga ad qua infauſto totiꝰoꝛbis auſpicio
cñ regia celſitudineę ↄceſſi wiennã remigraſſez putaui mibi de hacre ad te aliquid
ſcribedũ eẽ:conãtẽ tñ id facere ſuſpiria lacrime ⁊ ſingult?ita impediũt:vt mibi ex

ea moꝛte ↄceptꝰ doloꝛ nõ mõ renouari:ſᷣ augeri videt᷑. Quid auᷣt potiſſimũ i hac

—

publica clade explicẽ neſcio. Magna ẽ vanetas ſermoni q̊ genere moꝛt fatũ ob
ierit. Ego vo etſi ſcio nemini ꝓꝛſus me cedẽ oꝑtẽ habitudine noticie huiuſcę rei:

q;creberrime apud regẽ etia egrotãtẽ ſim verſat:tñ ſilendũ potiꝰ eẽ dico h̊ tꝑe
q́; loquẽdũ:ſciã rẽ illa indies magis clareſcere.An adoleſcente regẽ robuſtiſſimũ
nullũ pꝛſus vei doloꝛis indiciũ ſentietẽ: cũ quo die lune pᷣtereunte moꝛtẽ:vſq; ad
noctis hoꝛã terciã ſũma poſtrema ⁊ facili leticia fui.xxxvij.hoꝛaꝝ interuallo ali/
qd genꝰmoꝛtig naturalis ꝓſternere potuiſſet añ quẽ vel minimꝰ qͥſq; ex eiꝰ fami-
lia neq; poſt eũ vllus:ctiã eoꝝ qͥ ei egrotqti quotidie aſtetimꝰ.aut alioꝝ qͥſpiã mi
nime ſoꝛtis:hoc genere moꝛtis interijt. Sed repꝛimã o me ne doloꝛi nimiũ idui
gere videar. Scio ꝓcopiñ ⁊ nicolaũ tuũn alit ad te c iſſe abus certe nibil cedo
hbuiꝰ rei noticia. Ha neuter ęoꝝ regẽ egrotatẽ als vidit.Et vt qͥſq; optime de bo-
bemis ſentit:ita bãc rẽ maxie diſſimulat. Oe hoc ſatis ego pic ago dies admodũ
moleſtos:ita ⁊ legatiilli qͥ oẽm fracia petierũt ꝓ regio thalamo. Legati illi qͥ infe
lici boĩ frãciã petierũt ꝓ regio thalamo ad nuptias ſepulcbꝛũñ cõperirẽt. O ianes
nr̃as cogitatioes.O caducaã fallacẽq; ſpẽ ex tato ⁊ tamagnifico nuptiarũ appatu
⁊ ſplédoꝛe:taincredibilẽ meroꝛẽ ſubito interuenire poſſẽ qͥs credere quiſſet. Sed
illa dadẽ qua totus oꝛbis ꝑculſus ẽ in ſalutẽ inutare nequiuimꝰ. Et tantũ de pu/

blico detrimẽto. Oe pꝛiuå rebꝰnibil ẽqd magnoꝑe tue pietati ſcribere queã.Fa

q̃ mihi nũc ſcribis de electo olomunʒeñ.curare vt mibi mos gerat᷑. magna volu/
ptate ꝑcepi. Oeꝰfaxit vt ſedulitas tua voto potiat᷑. Dux albert bic agit expectãs
poꝛtionẽ bereditat ex regia moꝛte ad ſe deuolute.ſatis modeſtus ẽ in petitiõe ſua
quãtũ ad ſe ptinet. Ceſar in noua ciuitate expectat. Doſt bec de ipſis cõponẽdis
cardin alis ſci angellaget ⁊meditabit᷑. Qm̃ ſigiſmũdus dux in itinere eſſe dicitur
ego rõnibꝰ meis ita pibiciã vt regia moꝛtenõ oino attenuat? aut fractus videar.
ue dũ ↄfecero nõ patioꝛi

ſime in columẽ cõſeruare dignet᷑:in quã etiã ſpes mea nitit᷑. Ego ad ecdeſiq meã

me recipiã donec turbationũ auſtraliũ euentũ ſerenitas illuxerit ego quoq; emer

sa wieunne diectiDas. Anno. )ccrelyi RR.0ůů ê
NHoꝛtat᷑ circa plura de 2
dierte ckcr PPiſtola. cccxxix.
ijeas cardinalis ſeneñ. Henrico ſenftleben. S, . d. Gꝛatiſſune fuerul no
bis l̃e tue quibꝰregiũ in bohemia tranſitũ ſigniñicaſti ⁊ nuptias excellen⸗
tes in pꝛaga futuras. Retulim ſingula ſanciſſimo dño qui mox litteras
ſcribi iuſſit ad cardinalẽ ſancti angeli legat manzgel vt eueſtigio hugania poſt
habita ad regiã maieſtatẽ ſe conferat eius nuptias honoꝛaturus. Mittim tibi
ſitteras ipſas ſiue bꝛenia ſunt rogantes ne graueris q;totius eg ſibi tranſmittere
qꝛ pondus babent in ſenõ modicũ de roꝛam nr̃o fecimꝰ verbũ aplice pietati ne-
gat ipe dñs nr̃ decimarũ aliqᷓs bullas illi cõceſſas ecẽ.Laurentio rouarelle bñ a te
Palia aurili Pſtita aht en charitati tue mag magiſq; cõmẽdamꝰ. Rẽ vꝛatiſia
uieñ. epi opoꝛtune abſoluimus ſicut ex venccſlao cognoſces: reſtat epiſcopum
ipſum nobis in agendis noſtris fauoꝛabilẽ foꝛe. Audiès ex bartholomeo canoni⸗/
o noſtro quid actũ ſit in eccleſia varinieñ.. Rein totã ſuis comiſimꝰ humeris vt

4
E⸗

ab eo ſinis habeat qui dedit initiũ. Gandem? cc de reqicu cogitare. Sʒ pꝛius cu⸗

dtuã dignationẽ diu latere quꝗ̊ imoꝛtalis deus diutiſ

.

— s̃DʃEZlb E

.

ſen⸗
res
Schi
te
ine⸗
te
tiſis
umm
oni/
t

cte pecunie ꝑtineãt. Scimꝰem̃ abun

pimus negociũ nr̃m epᷣatus abſolui qᷓ; redeas.að facile fiet ſi quadmodũ fſama
eſt rex polonie ad ꝑꝛagẽ ſe ↄtulit.Cura int᷑ cetera vt ea obligatio habeat᷑ in qᷓ ma
gnꝰ ingf pꝛuſcie añceſoꝛi nro in qnq; milibꝰ floꝛenoꝝ quos mutuo recepat ſeſs

obnoxiũ fecit quẽadmodũ bartholomeꝰpᷣfat? plene iſtruct:c. Houa alia h̊ nõ ſũt
niſi ꝙ int vrſinos ⁊ comitẽ euerſuʒ heri treuge vſq; ad ãnũ ꝑmãaãſure indicte fuer̃t

⁊ab vtra q; ꝑte recepte að ſaluberrimũ ⁊ rebꝰ agẽdis ampꝛime ↄducit. Inter re-
S aragon ũ ⁊ ſigiſmũdũ malateſtã ↄcoꝛdia tractat᷑:q̃ ſi quereret᷑ vt ſpes ẽ res ita

le admodũ ietahi Klale Freine di⸗ pꝛima octobꝛis.
Almonet ꝓmotionẽ regis ſpõſi exigere ad PQi .
rege Porocteve epᷣatũ Jatch ecacat, Epiſtola.cccx l.

—

Meas cardinalis ſeneñ. Hicolao liſcio.S.p.d. Jocũde fuerunt nobis lr̃e
tue quibꝰ regiã maieſtatẽ in bobemiã traſiturã eẽ cognouimꝰ pᷣclaras ibi
nuptias ꝑacturã. Atinꝗ oia pijſſimo illi ⁊ ſereniſſimo regi ex ſnia cedant.
Credimꝰcõueniẽete ſecũ potetiſſimo rege polonie ⁊ adueniẽtibꝰpꝛincipibusvt fa
ma ẽ cõpluribꝰ:i eo cuẽtu aliqͥd tractari debere qð religioni xpᷣiane ſaluberrimũ
ſiat.Legatꝰaplicus ſicut ſibi mãdatũ eſt ad vos ſi ↄualebit pꝛſus ſe ↄferet:quo cũ

— — — „ — .

ſapient erit d re tibi nota tracãdũ nã ei nõ oia q̃ alijs placet.Rogamꝰrẽ nri epᷣa

tus varinieũ. ſi rex Boio nie affuerit curãda ſuſcipias.nq vbo vno ſublimitas nr̃i
regis eã abſoluet. Stude vt magnific?cancellariꝰhocipm coꝛdi habeat: nibil eſt
em̃ 4 dubitemꝰfieri nõ poſſe:in quo ſua magnificẽtia neruos intẽderit ſuos.Cõ
mẽda nos ꝓbitati ſue: eiuſq; bone valitudini ↄſule. Hã eiꝰſanitas ⁊ nr̃a ⁊ multo
rũ ꝓſperitas ẽ.Cõmẽda nos etiꝗ veteribꝰamicis ⁊ pᷣſertim varidieñ.ſi affuerit gu

bernatoꝛi dñis de roſenberg ⁊ dñis de cleua:ſilrq; ſelenchoni ⁊ alijs illius regnip

„

ceribꝰquoꝝ cõmoditatibꝰiꝑ ſtudere ꝓni erimꝰ⁊ voluntarij. Bellũ qdð in fonbus
vrbis huiꝰaccuſabas tãdiu imãſiſſe:beri ꝑ inducias qnales ſublatũ cẽ interea pax

integra cõponet᷑.Turbide fucrũt res nr̃e bactenꝰ nũc ſereneſcũt ⁊ vie ſecure fiũt
Jaco bus piccininꝰin marcbiã petit traſitũ ſigiſmũdo malateſta illaturus belluʒ

Sʒh̊ qʒ incẽdiũ extinguere a mittit᷑ potifer maximꝰqdð ſi ꝓ ſpe fecerit tota ferme
italia cõguieſcet:⁊ ad eutandũ cõtra thurcoꝝ ꝑfidiã verã xpᷣi religionẽ liberiꝰ in/
tendere poterit.Hec ꝓcopio ⁊ cardinali ſi aſſit cõicata eſſe cupimꝰ.Zu vale pꝛo
tug⸗ Seeudine noſtri Ppeinor r v:be tercio kal.octobꝛis. .
ndignat᷑ papa epᷣo berbipoleñ. pter vctiſi g 5
pecuniã ſublatã:⁊ heſler iniuriatt. Epiſtola. cccx lj.
Alixtus eps ſeruꝰ ſeruoꝝ dei Theoderico aꝛchiepᷣo moguntino. S. 2.a.
Ex lr̃is tuis quas in fauoꝛẽ venerabilis fris noſti Yobis epi berbipoleñ.
uuper ad nos miſiſti.plane pꝑcepimꝰfraternitatẽ tua de geſtis ipſis epᷣi alit
inſtructã eſſe qᷓ; veritas ipſa requirit:nũqᷓ; em̃ tua moderationis integritas tam
efficaces apud nos pᷣces ꝓ eo ꝑoꝛꝛexiſſet.ſi facta ipſius aperta tibi cognitaq; fuii
ſent. Intolerãda naq; ⁊ deteſtda ꝓꝛſus eſt ei ꝰpꝛeſumptio:qui pecunias aucto
ritate aplłica collectas ⁊ apud fideles manus recõditas:auctoꝛitate pꝛia violent
eriꝑe ⁊ in vſus ſuos cõuertere nõ erubuit.Et cñ nr̃o nomine ad reſtitutionẽ ipaꝝ

pecuniaꝝ requireret᷑:nõ ſolũ mãdata nr̃a cotempſit:ſed in nos quoq; pꝛobꝛa ia/

cere ⁊ maledicta cõferre nõ vubitauit:nũcijs q̊ʒ noſtris quos honoꝛare tenebat

minas inferẽs eos ex territoꝛio ſuo nõ tã recedere qᷓ; fugere cõpulit:cũ nr̃a ⁊ apo

ſtolice ſedis iura requirerẽt. Nec eſt cur ſub coloꝛe chariſſimi in xpo filij nri regis
cipꝛi ſlluſtris cſatige Pieda Non ; ad illũ ex oꝛdinatione nri pᷣdeceſſoꝛis di-
eãt noeñ le qd cũ ipſo rege ſit agendu: nec quiſq;ᷓ eſt
tamparum habẽs ingenij qui romanũ pontiſicẽ d talibꝰ pecunijs libera habere
diſpoſitionẽ ignoꝛet que cum ita ſint:tolerauimꝰ tamen iam ſeptẽ menſibus epᷣi
contumaciã ⁊ rebellionẽ:expectantes non ſine maſuetudine ſi foꝛſitan ad coꝛ re
uerſus cũ debit a humilitate erroꝛẽ ſuũ recognoſcẽs opoꝛtune ſatiſfaceret:vᷣ quã/
to mitius ſecũ agimꝰ:tanto durioꝛẽ eius cõtumaciã experimur.Miraremur cer⸗
*D zzl in

cCe ſiquiſq;; alius epiſcopꝰ eo modo erga nos ſe haberet. Sed multo magis in iſto
miramur quem noſipſi pꝛomouiinus. Et niſi fallimur pꝛimus epjs eſt quẽ nos in
pontificatu noſtro pꝛonunciauerimꝰ. olemus tales eſſe pꝛimitias noſtras: euʒ
potiffime nobis infeſtum eſſe quem noſtri bonoꝛis pꝛe ceteris cupidiſſimũ eſſe de
cebat. Omittimꝰiuramentũ ab eo nobis pꝛeſtitũ ⁊ verba que ſui ꝓ curatoꝛes no-
bis de eo fecerunt:cum pꝛeſulatũ cõmiſimus:longe aliter ſeſe babet q; vt putaui⸗-
mus vel nobis de ipſo perſuaſuʒ fuit. Aeruz q;uis pꝛo tanta ⁊ tamnotoꝛia dicti
epᷣi rebellione merito ad vlterioꝛa ꝓcedere ⁊ couenientis aiaduerſionis in eũ cen
ſuram extendere deberemus.vt tamen pꝛecibus tuis quãtum cuʒ deo poſſumus
deferamus. ⁊ quanto maioꝛ eſt dicti epi contumacia:tanto cementia noſtra luci
dius oſtendat᷑.mãdauimus in cã ipſa ſic pędetentim pꝛocedi: vt poſſet interim:
ſi velit tua fraternitas dictũ epᷣm ad debita ſatiſfactionẽ inducere.ipſe vo ſeſe coꝛ
rigẽs cũ camera nr̃a ſicut tenet᷑ cõcoꝛdare. aũt cãm aliã dilectũ filii tobannex
hebßler: ⁊ liberos ei cõcernentẽ ad partes alemanie remitti petis.nõ eſt ꝙ tuo de
ſiderio ↄcedere valeamꝰ. noſti em̃ vt arbitramur qᷓ;ure qq; acerbe ſeuitũ eſſe di
cit᷑ ꝑ dictũ epᷣm in ſcultetũ vxoꝛc ⁊ liberos.Quos poſtqᷓ; diris carceribus manci
pauit: ⁊ aliq;diu grauioꝛibꝰ afflixit moleſtijs:vix tandẽ cñ ꝓmiſſione vt ad mãda⸗/
tũ ſuũ redirent extra territoꝛiũ ſuũ dimiſit:bonis oibus excuſſos pauperes ⁊ mi
ſeros:nulloq; niſi amicoꝝ leuamine ſuſtẽtandos.quibꝰ q;difficile ſit in partibus⸗
illis cũ tali ebpo iudicialit᷑ cõtẽdere nõ ignoꝛas.Sʒ agit᷑ cà ipſa coꝛã iudicib? rote
noſtre inter graues ⁊ optimos iuris interpᷣtes:qͥ tã pauperi q;ʒ diuiti iuſticiã mini
ſtrare cõſueuerũt.apud quos nõ potẽtia vel gra ſed ſola veritas valet. Si iuſta ẽ
ep̃i cã poterit ꝑ ꝓcuratoꝛc idoneũ ſe defendere:ſi minus tolerandũ erit iudicium
qð rite ꝓculdubio in hocnegocio ſtatuet᷑. Hos aũt fraternitatẽ tuꝗ exboꝛtamur
vt pᷣmiſſis ↄſideratis ipi epᷣo ea ſuadeas q̃ ſibi ad ſalutẽ ⁊ honoꝛẽ cedant:uec ve-
lis eioꝑa qualiacũq; ſint ita tueri vt illi magis errãti ꝙᷓ nobis ⁊ aplice ſedi recta
monẽti fauere videaris. Datũ rome die.xv.ctobꝛis. M.cccclvij. Dictata ꝑ enã.
Littere credentiarrr. Epiſtola.cccxlij.
Mleas cardinalis ſeneñ. Jodoco electo wꝛatiſſauieñn. S. p. d. Cõmiſimꝰ
aliqua paternitati tue referenda nro noĩie bartholomeo canonico eccleſie
onfe varinien.ſuꝑ rebꝰeccleſiã ipam ⁊ anteceſſoris noſtri bona ↄcernètibꝰ
Rogamꝰigit᷑ vt ſibi Binque noſtro noie dixerit plenâ credentie fidẽ ⁊ in agen-
dis opoꝛtunum fauoꝛẽ pꝛeſtare velis: ſicut de tua erga nos ſingulari charitate ple
ne confidimus. MHos ad beneplacita tua omnitꝑe parati ⁊ voluntarij ſumus.Ex
roena bicr aceobꝛiß. zcat cde gia „„.
CLaudat diligentiã legati ⁊ madat cocoꝛdia Wae
inter bngato regẽ hungarie conari. Epiſtola. cccx liij.
Alixtus eps ſeruus ſeruoꝝ dei. Oilecto filio iopanni cardinali ſancti an-
geli apoſtolice ſedis legato. Salutẽ apoſiolicã benedictionẽ. Er litterig
tuis diaci. xvij.iulij datis intelleximꝰte in partibus illis moꝛaturũ per ali⸗/
quod tempus.vt quid thurci agant quidue parent faciliꝰ intelli as:ac nobis ⁊ fi⸗
ho Oariguno noſtri regi bungarie qᷓ;celerrime ſignifices: Intel xiuns v anea
g

eris in regno boſne. Laudamus opa tua ⁊ oĩa ꝑ te geſta pꝛudenter ⁊ accurat

recognoſcimꝰ. Cõmendamus quoq; circũſpectionẽ tuꝗ ⁊ animi ↄſtantiã ac boni
tatẽ que dum xpᷣi dei nfi negociũ agit.nec laboꝛe frangit᷑: nectimoꝛe deijcit᷑: neg;
periculo vllo a ſancto pᷣpoſito detinet᷑. Multa tibi debet apoſtelica ſedes. ⁊ dde
pꝛo ſingulari virtute tua,pꝛoq; grauibus laborib? quos perpeſſus es ſcimus nos
plurimũ tibi obligatos:conabimurq; vita comite ꝓ tuis meritis pſonã tuam ho
noꝛare.nũc tñ neceſſe eſt vt perſeueres in ſancto oꝑe:pſonãq; tuãs laboꝛe cepto
non retrabas:ſᷣ ꝓ tua excellẽti pꝛudẽtia ĩ bis cõtinues q ſalus ecdeſie ex te depo

ſait. Cũq; ad res fidei cotra thurcos pſpecte pirigedas maximme neceſſarii ſit yt

— 9 —, f eeeeee ———-—ʒ

2

ſe

ziſe
8
euz
e&
ho⸗
ui,
ti
dci
ns
lug
rit:
ece

cbariſmnmi in xpo filij nr̃i.fridericus impatoꝛ romanoꝝ:a ladiſlaꝰ pũgarie atq; bo
bemie rex inter ſe cõciliati.in thurcos arma cõuertant. ſitq; modo quedaʒ dieta
inter eos indicta a tractandã: in qua dilectus filiꝰnobilis vir ludouicꝰ ba/
uarie dux tanqᷓ mediatoꝛ futurus aſſerit:vtile nobis videt᷑ ⁊ quodãmodo neceſ
ſariũ.vt ⁊ tu quoq; eo te conferas in tãſancto opere noſtro nomine tuas parteg
adbibiturus.Eapꝛopter madamus tibi vt niſi alia cauſa magis neceffaria in bũ
garia te retineat ad imꝑatoꝛẽ ⁊ regeʒ pꝛefatos greſſus tuos q;totius dirigas eos
ad pacẽ ducere coneris ⁊ oĩa facias que tibi viea ebunt᷑ ad recõciliationẽ ipſoꝛum
principũ neceſraria. Eteni videt᷑ rebus agendis omnimo conducere ꝙ tu dictos
pꝛincipes adeas.ſiue peripſum ducẽ antetuũ aduentum pax cõcludat᷑ ſiue non.
nãq; ſi pacẽ factã inueneris qd deus pꝛo ſua miſericoꝛdia largiat : habebis expe
dità viã qua pꝛincipes ipſos ad ducendũ contra thurcos exerciti efficaciter in/
uitare poſſis: ⁊ alia multa ſunt in alemania gerenda que tuã pꝛeſentiã expoſcũt.
Sin vᷣo quod abſit concoꝛdiã nondũ factã inuenenis.laboꝛandũ tibi erit totis vxi
ribus vt eam perficere poſſis.Hiſi em̃ pꝛincipes ipſi depoſitis inter ſe diſcoꝛdijs
ad cõmune bonũ vnanimes fiant:nõ videmus quid per hũgariã cõtra thurcos
patrari poſſit laude dignũ aut exiſtimatione.Aerum quia ſepe occurrũt in quibꝰ
perſonaliter adeſſe nõ vales ⁊ tamẽ tuã diligenti expoſcunt: miſimus adte di⸗
lectum filiũ laurentium rouarellã ſacre theologie pꝛofeſſoꝛẽ ⁊ ſubdyaconũ nimn
quẽ mittere poſis ad ea loca que tuipſe adire non vales. Is enim ſicut in mãda
tis a nobis babet quicqͥd iuſſens exequet᷑: ⁊ tua voluntate nuliatenus deuiabit
Inſuꝑ vt intelligas que nũc in partibꝰrheni ꝑ electoꝛes imperij tractant᷑:facimnꝰ
tibi copiã ir̃arũ nr̃arũ quas im patoꝛi trãſmittimꝰ:vt m ſcripta noſtra ⁊ tuã ſin
gularẽ pꝛudẽtiã eo te meliꝰgererevaleas.quo fueris de ſingulis occurrẽtibꝰ pleniꝰ
ifonnaue. Barn ro die. vl. occobꝛis. M. cccgvi. ickar⸗ enãs.
e liberatione babita α
rebonderepollcet Epiſtola. cccxliiij.
Aiixtus eps ſeruꝰſeruoꝝ dei.Chariſſimo in xpᷣo filionr̃o karolo regi fran
coꝝ illuſtri. S. ⁊. a.b. Audiuimꝰea que dilectus ſiliꝰ nicolaus parui ſecre⸗/
Annius tuus ex parte tua ſerioſe nobis expoſuit.ſuꝑ nõnullis negocijs ve/
nerabilẽ fratrẽ noſtrũ wilbelmũ epᷣm rataneñ: ⁊ quendã iobanuẽ de albie mili⸗
tem nouateñ. dioceſis ac nõnullos officiales tuos cõcernentibꝰ. Intellexim uſq;
pliane deſigeriũ tuũ eo intendere vt pᷣfatus miles ſimulq; victiof cialestui a nõ
nullis excoicatiõis ⁊ alijs cẽſuris eccleñiaſticis ꝑ dilectũ filiũ iobꝗnẽ tinctoꝛis cau
ſarũ ſacri paiatij noſtri auditoꝛẽ ⁊ capellanũ noſtrũ:ad inſtantiã dicti epᷣifulmi/
natis abſoluant᷑: ⁊ nibilominus aduerſum dictũ epᷣm cã cõmittat᷑ ſu Fnonultts
excemibus:q̃ ab eo ſiue eius ꝓcuratoꝛe in ꝑſonis executoꝝ quarũdam lr̃arũ nr̃a/
rũ ad petitionẽ tuãvenerabili fratrinr̃o archiepᷣo turoneñ.directaru cõmiſſi ⁊ p⸗
petrati dicunt᷑:voluim ꝓ nr̃a infoꝛmatione etiã ipius epi ꝓcuratores quid dice

rent intelligere ⁊ cõſideratis omnibꝰ hincinderelatis.q;uis cauſa nobis pplexa

videat᷑ ac dimicilis.ſerenitati tamen tueque de nobis ⁊ aplica ſede plurimũ meri
ta eſt cõplacendũ duximus quẽadmodũ ſecretario tuo pᷣfato plene reſpondimꝰ
Datũ rome.iiij.ls decembꝛis. Anno.M.cccclvij. Dictamẽ enee.
HDHoꝛtat᷑ rõnibꝰ notabilibꝰ ad ↄcoꝛdiq cum imꝑatoꝛe E j cccxI .
⁊ excuſat ſemmoꝛibgagguatiie germanice natiõis. P * V „
Alixtus epᷣs ſeruus ſeruoꝝ dei.Chariſſimo in xpo filio ladiſlao regi bũga/
rie iliuſtri. Salutẽ ⁊ apoſtolicã benedictionẽ. Intelleximus non ſine gra/⸗
uii diſplicentia mentis noſtre ⁊ amaritudine coꝛdis.ꝙ adbuc inter chariſ⸗
ſimu m in chꝛiſto filium noſtrũ fridericũ romanoꝝ imperatorẽ auguſtum ⁊ tuam
ſerenitatem. nõ ſolũ diſcordia ſed apertũ bellum perdquret.⁊ hineinde ſubditi ve
ſiri verant᷑ lacerant᷑. Que res tanto moleſtior nobis ẽ quãto maꝰexinde xpᷣia⸗
ne reip. detrimentũ reſultat. Eſt ꝓfecto res deteſtabilis æ vos qui vng exfamai
x

nati eſtis primi ſanguine:fratreſq; patrueles:tantis adinuiceʒ odijs feruetis vt

etiã armis decertetis. Oolendũ eſt ꝙ opulentã ⁊ nobilẽ patria veſtrã nunc ferro

nuncigne diſſenſio veſtra deuaſtat: ⁊ illas vires inter vos conſumitis quas debe

retis in hoſtes fidei ꝓ tutela xpᷣiane religionis effundere.Et qᷓ;uis imꝑatoꝛi pꝛe/
fato tanqꝙᷓ; pꝛimo inter ſeculi pꝛincipes aduocato eccleſie ⁊ pꝛotectoꝛi fidei catho

Iice potiſſime incũbat:pace in ſuo imperio ꝓcurata:totis conatibus in eos mili/

taria ſigna trãſferre qui nomini xpᷣiano inſultare nitunt᷑.ibi tamen non minoꝛ
cura eſie bet ad hoſtes fidei pꝛopulſandos: ⁊ maxime tburcos qui regno tuo
hungarie latiſſimo ⁊ quondam fioꝛentiſſimo non ſolum vicini ſunt: illiq; mole-
ſtias indies inferunt: ſed etiam non paruas eius pꝛouincias ſibi vſurpvauerunt.
olemus certe ⁊ angimur vebementer:cũ indies ex illo regno xpᷣianos capi ⁊ in

hbarbaricã deduci captiuitatẽ accepimus:miramurq; te non maioꝛi ſtudio teneri

pꝛo defenſione ipſius regni q́; videamus:qui dum in auſtria cuʒ patruele tuo co⸗

tendis pꝛefati regni cura poſtpoſuiſſe videris:tãq; plus doleas vnã tibi ꝑ xpᷣia⸗
nos viliam auferri qᷓ; ſi perthurcos vna pꝛouincis ſurripiat᷑.Certe illud palam ẽ

ꝙ cum tu ⁊ dictus imperatoꝛ inuicem diſcordes eſtis ⁊ domeſtico bello impliciti

non ſolum bungaria ſed tota fere xpᷣianitas in periculo ponitur.nam quomodo
gallici ⁊ hiſpani vel anglici contra thurcos exercitum ducere curabunt in remo/
tis agentes.quando vos qui pꝛope eſtis.⁊ quoꝛum potiſſime res agit᷑: inter vos
diſſidentes nihil cogitare videmini.ſuper bis que tburcoꝝ perfidia gens aduer/

ſus chꝛiſtianos indies molitur. Eſt igi᷑ ſuper q; dicere poſſumus periculoſa hec

veſtra diſcordia:nec vidimus quin mala infinita pꝛoꝛum pant:niſi q; celerrime tu
⁊impecratoꝛ pᷣfatus ſimul conaliemini.Audiuimus tamen vnũ quod nobis con

ſolationi eſt:dilectum filium nobilem virum ludouicuʒz bauarie ducem in auſtriã

deſcendiſſe.concoꝛdiam inter vos tanq; cõmunem amicum pꝛacticaturum:nos

autem dilecto filio noſtro Johanni cardinali ſancti angeli apoſtolice ſedis lega/

to:qui iamdudum pꝛo ſalute regni tui hungarie.pꝛoq; cõmuni chꝛiſtianoꝛum
vtilitate non ſine magnis laboꝛibus ⁊ expenſis ibidezcõmoꝛatus eſt:litteras de⸗
dimus vt ad imperatoꝛẽ ⁊ tuam ſerenitatem confeſtiʒ ſe conferens:omne ſtudiũ
ſuum ad id conuertat vt tandẽ lites veſtre tollantur ⁊ penitus ſopiant᷑:redeat
ea inter vos beniuolentia quam pꝛopinquitas veſtra requirit: ⁊ nos deſiderat
Poefre⸗ dilectus fülius laurentius rouarella ſacre theologie pꝛofeſſoꝛ nunaus ⁊
ubdyaconus noſter.ſimul cum dilecto duce ad eam pacem pꝛo viribus ſe agita/
bit. Aelit igitur tua ſerenitas ad ea que pacis ſunt animũ inclinando ita ſe babe/
re:vt iam deniq; finis imponat᷑ domeſuce diſſentioni veſtre:nec velis audire eos
qui fomenta ſuggerunt diſſentionum.ſed modos quoſlibet idoneos perquire:vt
in auſtria ceterũq; tuis wminijs paoficatꝰad defenſionẽ hungarie pꝛedictoꝛũq;

thurcoꝛum exicium inſurgere poſſs:⁊ita efficias vt imperatoꝛ tuam erga ſe cha

ritatem intelligens vna tecum vocatis ex alemania ſubſidijs exercitum pꝛo tutę
la fidei ⁊ rcgni tui ſalute ducere inuitet᷑. Inſuper quia nonnullos per genna
rumoꝛes eſfe audiuimus tanqᷓ; nos nationem ipſam diuerſis modis aggrauem

mittimus copiam litterarum noſtrarum quas imperatoꝛi dirigimus tam ſuper
ace tecum habenda qᷓ; ſuper rumoꝛibus huiuſmodi:vt ſi foꝛte ad aures tuas ob
locutiones iſtiuſmodi peruenerint. habeas ex nobis vnde ſerenitatem ⁊ innocẽ/

tiã noſtram tueri atqʒ oſtendere poſſs: bec ſcribimus tibi pꝛo ea charitate que
perſonam tuam pꝛoſequimur:qui poſtq; te hic rome in minoꝛibus conſtituti vi
dimus: ⁊ tuam indelem adbuc in etate tenera conſiderauimus: ab illo tem po-

reperſonqᷓ tuam tamſingulani quodam affectu dileximus:⁊ exiſtimantes te pPꝛo
magno aliquo xpᷣianitatis bono ad maxima reſeruari.de bona valitudine tua ag

felici ſtatu ſemper curioſi fuimus.Luuʒz nunc eſt que a nobis ſcribunt᷑ bona mẽ
te recipexe.⁊ ſpem quaʒ de tua pꝛobitate concepimus adimplere. Datum rome
Anno/M.cccavii. ictamen ener.

———U0 — Upcu„„„··˖⁵ ᷑ ᷓßüÿü5 ½ –

gyt
be

eͤ

lli⸗
1o2
ole⸗

t.
in

u.

S=

W

2õ

Se— ee ☛ ς

Conſulat᷑ melioꝛẽ eſſe. pce· 2PRi PP
certam q; deſperatã victoꝛias. Epiſtola. cccxlvj *
Heas cardinalis ſeneñ. Sigiſinũdo malateſta.S. p.d. Fuimꝰ hoc mane
cũ ſanctiſſimo dño nro duʒ cãcellariꝰtuus audiret᷑: ⁊ intelleximꝰque dicta
lſiut taʒ ꝑ ſanctitatẽ dñi nri qᷓ ꝑ ipᷣm cãcellariũ ſuꝑ cõtrouerſia ꝗᷓ inter ſere
niſſimũ regẽ aragonũ ⁊ te eſt: circa quã rem ctiã ſeoꝛſum dñs nr̃ nobiſcũ locutꝰ ẽ
In ſüma videmipᷣm dñm nim affectũ eſſe ſtatuitno velletq; ei ſo bene cõſultuʒ
ee. Oboꝛtet tñ ſuã ſcitatẽ babere reſpectũ nõ modicũ ad pᷣfatũ regem aragonum
⁊ habere oculũ ad terras ecclie ⁊ iõ neceſſe eſt vtpꝛudent ſe habest:nec põt ſo oia

7

facere que vellet. Quibꝰex rebꝰↄſideratis oibus ꝓ directione reꝝ tuaꝝ ad euitã

„

dũ ꝑicula que poſſunt emersere:videt᷑ nobis conſultũ eſſe ꝙ tu de ſumma pecu-
niarum quas regia maieſtas a te petit offeras illã quantitatẽ ſine vlla dilatione
Pſo nere que liquida eſt. Oe parte aũt alia ſuꝑ qua pᷣtendis nõ teneri:pᷣbeas mẽé/
am in qua dicta pecunia parata ſit ad requiſitionẽ regis caſu quo ſanctiſſimꝰ do⸗
minus noſter decerneret te obligatũ eſſe: ⁊ affirmes te velle ſtare determinallõi
dñinr̃i. Et hec videt᷑ nobis via rõnabilis.nec putamus alio mõ rem bene ſopii
poſſe. Rogamꝰvt ↄſideres oia ⁊ recipias ↄſilia eoꝝ qui te amãt:nec velis ꝓ mo⸗
dica pecunia te in ꝑiculo ponere:qꝛ non eſt paruus aduerſariꝰ tuꝰ nec res bellicae
ſo ex opinione ſuccedũt. Melioꝛẽ muſto certa pax q; deſperata victoꝛia. Scimꝰ
te nõ libent audire ↄſilia. Quia tñ periculũ ꝓuincie timemꝰ nõ poſſumꝰ facẽ qͥn
ea qᷓ nobis vident᷑ vtilia ſignificemꝰ.Tuũ eſt in bonã partẽ recipere que a nobis
nngen enee ——— rome ſexto kl. decembꝛis.
adiuuari ad cõſecutioo I
nem epᷣatus varinieñ. . Epiſtola. cccx lvij *
NMNeas cardinalis ſeneñ. Jacobo lodonio medico.S.p.d.Habuimꝰex fer
raria lr̃as tuas libentius te vidiſſemꝰ ꝓ charitate qua ſumus tibi affecti.
Det dey vt aliqñ ſimul repꝑiamur. Faceremꝰlibent᷑ oia que poſſemꝰ ꝓ tuo
bonoꝛe ⁊ vtilitate.ſᷣ nõ videmꝰ mõ cõmoditatẽ tpa em̃ mala ſunt:x ſi quid occur
rat nõ erim? tui imemoꝛes. Roganiꝰ? vt cõmendes nos imꝑatoꝛie maieſtati ⁊ iu/
ues latoꝛẽ pñtiũ ad expeditionè ſuã ĩ facto nr̃e ecclie varinieñ.quã ſi obtinere po/
terimꝰ.nõ erit qn vtilitas tibi redundet. Salutes exꝑte nr̃a vlricũ ridrer ⁊ walte
rum ʒebinger ac cãcellariũ imꝑialẽ ⁊ alios amicos nfos. Dolemꝰmultũ de captu
ra epi gurgeñ.⁊ iobãnis vngnad ⁊ alioꝝ vtinã poſſemꝰ eoꝝ liberationẽ ꝓcurare
nihil omitterem? ex nobis poſſibilibus. Jobannẽ binderbach cupimꝰnoſtro no
mine ſalutari.ſimulq; dilectũ filiũ nr̃m fridericũ cũ cõiuge tua honeſtiſſima. Aale
in xpᷣo penn e Efi msene nnae xr ſoles. Datũ rome.vij.kl. decembꝛis.
Emittunt᷑ ꝓlura apoſtolica ſcripta ↄtra mur/
murantes & grauamine nationis germanice. iſto. cccxlviij *
Heas cardinalis ſeneñ.CLaurentio rouarelle. S.p.d. A latoꝛe pñtium re
fipies quatuoꝛ bullas apoſtolicas ⁊ vnũ ofnciũ tranſtigurationis.Ex bul
lis vnã reddes impꝑatoꝛi ſimul cũ officio ⁊ bꝛeui ſibi directo. Alias bullas
curabis mittere tribꝰpꝛincipibꝰelectoꝛibꝰ ſimul cũ bꝛeuibꝰſuis. Extant ⁊ alietres
bulle apoſtolice ſimul cũ duobꝰofficijs ac tribꝰvꝛeuibus. Officia dirigent regi hũ
garie ac dño legato.bulle quoq; eiſdẽ:tercia vo ſtrigoñ. ied bec oĩa mittimꝰ ꝑ aliũ
nunciũ qui poſt biduũ recedet. Si te inueniat in curia regis hungarie afſign abit
tibi ea ſinaũt tradit per ſeipſum regie maieſtati que ſibi dirigunt᷑.Alia vᷣo curabit
tranſinitti arcbiepo ⁊ legato. Hec alia crca bec. De negotijs rbeni multa referũ
turnõ bona ꝓpteꝛ que necefſariũ erit vt q;pꝛimũ cũ conſilio imꝑatoꝛis ⁊ cum lr̃is
ſuis ad partes illas tetraſferas ⁊ laboꝛes iurta cõmifſonẽ tibti traditã. Interen
bonũ eſt vt ꝓcures ꝙ imperatoꝛia maieſtas ſcribat archiepiſeopo magdenbur⸗/

geñ. ſimulqʒ rigenſi. ⁊ in pꝛimis treuereñ.⁊ ſaltzburgeñ:vt ſi querant᷑ ad aliquã

cõuẽtionẽ in factis ecdleſie nõ cõſentiãt.ſed ad ſeiſam oia refarant ã arũtur.Et

ſuadeat vt ſi quifunt qui nouitates querãt illis nõ affentiãt qꝛ periculũ eſt in mo
ra. Habebis mox alias litteras dni nri qui lenius de bac materia ad te ſcribet ⁊
intelliges rei grauitatẽ ac periculũ bonũ eſt etiã laboꝛare apud ducem bauarie lu
douicu: vt ſeribat palatino rbeni cõſanguineo ſuo ne ſe implicet cõuẽtionibꝰ eoꝝ
at cõtra ſedẽ apoſtolicã aliquo modo moliunt᷑:pſuadẽ nbig naleo facilin⸗
lij pꝛincipũ ꝓmouebunt᷑ per ſedem aplicam qᷓ per capitula vel oꝛdinarios.Et
bocbene cura in auribus principi cõculcare qꝛ veritas eſt. Asle ⁊ ſcribe ſepius
au tibi ſprerchat Daec rome.viij.Rl.decembais.
Hoꝛtat᷑ ad excuſationẽ graun TLe . .
minis germanice nationis. . Epiſtola. cccxlix.
Alixtus eps ſeruꝰ ſeruoꝝ dei. Dilecto filio henrico leubing notario nr̃o.
S. 7. a. b. Intellexim? veridico relatu nõnullos eẽ pꝛincipes germanie na
tieonis eccleſiaſticos ⁊ ſeculares qui de nobis ⁊ de nra curia murmurantes
nationẽ germanicã nimiũ per nos grauar pᷣtendunt. Id faciũt moꝛc hominuʒ
fepe bonũ quod babẽt nõ cognoſcut:nec ſub alicuiꝰregimine quatũcũq;ʒ optimo
quicſcere poſunt. Scimꝰte deuotũ eẽ ſancte ſedi aplice:⁊ noſtri honoꝛis cupidũ
nec placere tibi ea que pᷣter oꝛginẽ fiũt. Eapꝛopter m ittimꝰ tibi copiã nõnullaruʒ
lr̃arũ quas chariſſimo in xpo filiꝗ noſtro friderico romanoꝝ impatoꝛi ſemꝑ au⸗/
guſto ſuper hac materia direximꝰvt intelligas pleniſſime mentẽ nr̃aʒ. Et babeas
ex nobis quõ bis reſpõdere poſſis qui nobis detrabũt.Hoꝛt amur etiam ꝑꝛo delo
quẽ geris ad romanã eccleſiã:vt ſum pta opoꝛtunitate venerabili fratri nr̃o archi
epᷣo magdeburgeñ.qui ſicut accepimꝰad nouitates mutat᷑.que imperatoꝛi pᷣfato
ſcribimus: aut litteris aut verbo cõices: ipſumq; boꝛteris ne peregrinas ſequat
opiniones:ſed moꝛe pᷣdeceſſoꝝ ſuoꝝ in ſolida ſancte ſedis apoſtolice doctrina cõ
quieſcat. Idem etiã facies apud dilectũ filiũ nobilem virum fridericũ marchio/
nem bꝛandeburgeñ.ſacri romani imperij electoꝛẽ apud alios vbi videris eẽ ne

Datũ rome.
HNoꝛtat᷑ au
Allixtus
rie illu

ceſſariũ. In 1 renõ ſolũ nobis ſed ipſi deo cuius res agit᷑ plurimũ cõplacebis.

ictata pereneam. Pr
ire ſuo noie lohuentẽẽ. Epiſtola cccl.
s ſeruus ſeruoꝝ dei. Chariſſimo in xpᷣo filio ladiſlao regi bun/

q quantũ cũ deo potuimus ⁊ vt ſemꝑ in animo gerimus: deſigerio tuo ſatiſſecimꝰ
Dirximus eidem quanto deſiderio cupiam tec chariſſimo filio noſtro fridenico

romanoꝝm imꝑatoꝛe reconciliatũ ad ea tendere ce⸗ pꝛo defenſione fidei catbolice

⁊ tui regni hungarie tutela neceffaria eſſe vident Et quãto cum ardoꝛe cupimus

regnũ illud bobemie ſub tuo regimine extirpatis bereſum dogmatibus ad vnio/

nẽ verã ſancte matris eccſie reuerti: ſuꝑ quibus rebus velis ipᷣſum menceſlaũ no

„

ſtro noie loquẽtẽ audirę:⁊ ſicut Netua in cõe bonũ affectione cõfidimꝰ.nos tandẽ
in pᷣmiſſis ↄſolari. Datũ rome Kl decẽbꝛis. M. cccc. lxvij. Her eneã dictata
Excuſatoꝛia grauaminis M Epiſtola. ccclj.

germanicenationis.

Alixtus epᷣs ſeru?ſeruoꝝ dei. Dilecto filio nicholao cardinali ſci petri ad

vincula. Salutẽ ⁊ aplicã benedictionẽ. Conſiderauimus diligerer ea que
nobis ſcripſiſti ſuper pꝛacticis quas nõnulli pꝛincipes ac pꝛe ati in parti/
bus rheni tenere dicunt᷑ in negocijs eccleſie: perpe mꝰ quoq; cõſilium tuũ ſalu⸗
bꝛe ⁊ optimum eſſe.Eapꝛopter ſcripſimꝰ cbarifſimo filio noſtre frederico roms/⸗

noꝝ impatoꝛi ſemꝑ anguſto:ſicut ꝑ copiã pꝛeſentibꝰ inſertã videhis.cuius teno⸗
re ꝑlecto habebis ex nobis quõ bis obuiare poſſis qui nrjm ⁊ apoſtolice ſedis bo

noꝛẽ confundere nitunt᷑. Hoꝛtamur igit᷑ vt ſcripta nfa vbicũq; neceff ariũ efſe vi⸗
deris publicari ⁊ mentis nfe ſerenitate ſicut teueris ⁊ de tug in cõe bonũ affectio⸗

ne nõ dubitam? manikeſtari ꝓcures. Datũ ro. Der eneã dictata⸗

Salutẽ ⁊ apoſtolicã benedictionẽ. Audiuimus ea aue dile/
lis filius wenceſlaus canonic? vꝛatiſlauien. tuo nomine nobis Peſin

= — — — ——ẽZM

—

☛— - –—

ris agat vitã: ange

☛ —= — — — — —

Wurmur grauaminis germanice nationis Ep 4 3
reſerat᷑ ⁊ notabilibꝰrõnibus enerue. · iſtola. ccclij.
Mless cardinalis ſeneñ. Martino cãcellario arcbiepi mosuntini.S, p.d.
Suit nobis epiſtola tua non minus iocunda q; grata: ex qua valitudines
tuã ſimulqʒ coniugis tue bonã eſſe cognouimꝰ ⁊ natum tibi eſſę filiũ quẽ

archiepᷣs moguntinus pꝛo ſua benignitate de ſacro fonte leuauit quod tibi ⁊ bo/

noꝛi eſſe ⁊ vtilitati nõ dubitamꝰ. Faxit deus vt filius ſuꝑſtes ſit:⁊ tue virtutis he

res atq; doctrine. Audiuimus deinde que vir pꝛobꝰ ⁊ modeſtus vigãdus eiuſe

archiehi ſecretarius tuo nomine nobis expoſuit:que duo pꝛincipaliter fuere. DPaꝝ
mo em̃ que fiunt apnud moguntinũ de ſauctiſſimo dom ino noſtro ⁊ ipſiꝰ curia in/
dies querele narrauit ex oꝛdine.Secũdo retulit quo animo ſit idem moguntinus
contra romanã eccleſia ⁊ ipʒ ſanctiſſimũ dñm noſtrum: ⁊ quõ ad obuiandũ ꝑer.
uerſoꝝ bominũ machinationibꝰ neceſſariũ tibi videt᷑ intelligentiã quandaʒ fieti
inter ſanctiſſimũ dominũ noſtrum ⁊ ipᷣm archiepiſcopñ. Intelleximus etiã per q̊
media eandẽ intelligentiã recipiẽdã eſſe putas.Sunt nõ parua que nobis ſigni/
ficas neq; ũ lotis attingenda manibꝰ.Jacis nobiſcũ vt amici cũ amicis ſolent:li

bere atq; aperte loquenis ⁊ cõfident᷑ qᷓ geris in aio patefacis. Id vᷣo ex amoꝛe fie-
ri cognoſcimꝰ teq; veteris amicitie memoꝛẽ antiquũ ſeruare moꝛẽ aiaduertimus

Cũ ſimul in noua ciuitate degeremꝰ? nihbil tũc tãaarduũ fuit: nihil taabditũ atq; ſe/
cretũ quod alter ntẽĩᷣm non cõicaret alteri:facis pꝛobe qui lõgo licʒ locoꝝ interual/

lo diſiunctus nobis nibil putas reticendũ eſſe. Yaciemꝰ⁊ nos idẽ erga te.Aperie
mus tibi omni ex parte animũ noſtrũ atq;( vt amicitie noſtre cõouemtſuũma cuʒ
libertate loquemur. Cõſiderauimꝰ igit᷑ in pꝛimis que dicunt᷑ ↄtra ſũmũ põtificẽ

apud germanos fieri murmura. Hec miramur ſiquidẽ nulius vnq; locũ beati pe
tri tenuit qui nõ latrantiũ dentibꝰimꝑeteret᷑. Hec magnũ putamus ſiqͥs detrabit
calixto cũ mgr̃o eius ſciam ꝰdetractũ fuiſſe xpᷣo.Aerax eſt cm̃ ſaluatoꝛ ipſe nec ps
terit veritas nr̃a mẽtiri qꝛ nõ eſt diſcipulus ſuꝑ mgrm necſeruus maioꝛ dño ger/

mani tãſi veꝝ fateri velint / ſimiliterq; reliaui xpiani nibil habẽt cur d calixto

murmurare poſſint.niſi ꝙ eũ põtiſicẽ tradidit nobis de? quo digni ñ fuimꝰ. Neq;
em̃ huiꝰ ſanctiſſimi ßcs moꝛes plebi ſue cõſoꝛmes exiſtut: qui cũ diuinã in ter/
ri is potiꝰdebuit pᷣfici qꝙᷓ; hoibus Mihil pius pater quod ſuum ẽ
rit.cogitatus ſuos oẽs iactauit in dño.honoꝛẽ vpᷣi ſaluatoꝛis nr̃i:deſonſioneʒ fi-
lei: xecus eccleſie: ſalutẽ plebis toto conatu:toto ſtudio:tota mẽte ꝑquirit. Niſi
fuiſſet exacta ipſiꝰſolercia ⁊ incredibilis ad cõe bonũ iã thurcoꝝ fenitas nõ hũga
riã modo ꝓtriuiſſet:ſed iſ̃am quoq; alemaniꝗ infeſtis arinis petẽs:xpianis om/
nibus terroꝛẽ ſimul aclaboꝛẽ in cuſſiſſet. Nã ſi victi apud hungariã ⁊ ꝓſtrati ſũt
masgni thurcoꝝ exercitus:non eſt cui poſt deum alteri gratias q; calixto xpᷣiani de
beant. Ipſe em̃ ſolus fuit qui toꝛpentibus acpene doꝛmientibꝰ xpᷣiani oꝛbis pꝛin
cipibꝰ legatũ in bungariã miſit hungaros cũ thurcis induciaruʒ federa queretes
probibuit:labentes animos erexit: copias ↄgregauit:bellũq; illud cõmittere ſua/
ſit: in quo pꝛimum etate noſtra thurcoꝝ dñs turpiſſine fugere viſus eſt: ⁊ ſalus

xiano popule parta. Lacemus que geſta ſunt in oꝛiente ꝑ daſſem aplicã: ⁊ que

in albania ⁊ alijs q;pluribus locis ipſius dñi nr̃i pecunijs ꝓ tutela fidei indies ge
runt᷑. Mihil aliud ſua ſcitas ĩ aio gerit q;ᷓ ſuo tꝑeita inimicos ſalutifere crucis hu
miliare.vt tandẽ vocatꝰa dño creditã ſibi eccleſiã in ſtatu ſecuro ac traqͥllo relin/
quat.Ob quã rẽ neſcimꝰ ꝓfecto qᷣd ſibi velint qͥ tãſanctũ pᷣſulẽ ⁊ tm̃ de cõi vtilita
te ſolicitũ calũniari pᷣſumũt. Nã ꝙ auꝝ a vobis extoꝛqat inig ꝓꝛſus accuſatio.
Mihil em̃ pᷣter ↄſueta iura recipit niſi foꝛtaſſe ſpõte ſua nõnullii claſſeʒ cõtra tbur
cos offerat q̊s pauciſſimos eẽ cõſtat. Atinã tot eẽnt qͥ tãte rei ac neceſſarie opti/-
me ſubuenirẽt, Eccleſiaꝝ electiões canonicas qͥ dicũt a ſua ſcitate ↄtẽni.aut ecde
ſias metropoliticas ſeu catbedraies ĩ alemania reſeruari lõge a veritate recedũt.
Nulla electio reiecta eſt quam conſtitit fuiſſe canonicam pontiſicalis eccleſia in

alecmania nulla reſemuata eſt:ſpeclaliter a dño nr̃o contra concoꝛdata veſtra.nec
eſt eius ꝓpoſitũ neq; fuit hactenquicq; agere.Et q;uis nemo imputare poſſit ſi
ſua ſanctiꝑas dignitates pꝛincipales in collegiatis eccleſijs ſiuę pꝛimas poſt põti
ficales reſeruauerit:neq; em̃ cõcoꝛdata in hoc aduerſant᷑ nõtñ inueniẽt᷑ facile re
ſeruationes beneficioꝝ niſi ꝓ cardinalibus aut aliquibus foꝛtaſſe maximis viris
ab eadẽ ſanctitate emanaſſe. Itaq; neſcimus roed quo oꝛe qua deniq; auda
cia pᷣſumant aliqͥ ſanctiſſimo pᷣſuli noſtro detrapere.tãq; nationi vie oneroſus ex/
iſtat.qui ꝓfecto nõ tantñ nationi biſpanie vnde ſibi oꝛigo eſt: quantũ germanice
affectus eſſe videt᷑:⁊ qui diuinitus nobis datus eſt vt hoc ꝑiculoſo tpe ab infide/
lium incurſione maximeq; thurcoꝝ impetu oꝛthbodoxam xp̃i religionẽ non ſoluz
tueret᷑ ſed etiã eleuaret ⁊ pagaret.Laudamꝰigit᷑ ⁊ omni bonoꝛe dignũ reputam
archiepᷣm mogũtinũ:qui reiectis malignãtiũ inſidijs apud ipᷣm dñm noſtrũ ſan/
ctamq; ſedem aplicã omniũ fideliũ matrẽ atq; magiſtra ꝑmanere decreuit.Facit
qgʒò doctũ qò pꝛudentẽ qò bonũ pᷣlatũ decet:qui peregrinas reſpuens opiniones:
in ſolida ſanete romane eccleſie toctrina:⁊ in ipᷣa xpᷣi petra pedes figit. Yacit mõ
qð fecit duz als eadẽ quererent᷑ que mõ tentant᷑.Hũqᷓ; em eugenio ſancte memo
rie ſummo pontifici defuit:q;;uis multi ex germanis in illum deſeuirent.nouit ois
noſter pontifex:eiuſq; ꝓbitati miro mõ afficit᷑.nec vnq; eius nois abſq; ſingula/
rilaude meminit:ita vt certiſſimi ſumꝰnñqꝙᷓ ipſiꝰpetitiones in cõſpectu buiꝰpꝛeſu
lis vanas foꝛe:que digne audiri videãt᷑.Ceterũ að ſecũdo loco ſecretariꝰ antedi
ctus expoſuit:nobis alienũ viſuʒ eſt ꝙ ex viro docto ex iuris interprete ⁊ magnis
verſato cauſis pꝛodire debet:nouiſti em ro manũ pᷣſulẽ vnicũ eẽ pꝛincipẽ cui oẽs
obedire tenent᷑:petri ⁊ pauli locũ tenere qni ſedet in aplico thꝛono:xpᷣi vicarius ẽ
qui romane preſidet vꝛbi.nõ eſt igit᷑ cur ſe cuipiã intelligentie nominę vel federis
obliget neq; ſubditoꝝ eſt cum dñis ſuis federa querere: nec tñ foꝛtaſſe ita loque/
ris vt romanoꝝ pꝛeſulem ex intelligentia keras obligare qd noſti quantuʒ iura
ꝓmittant. Sed aduertimus que petis intelligentie iã magna pꝛofecto ⁊ que nos
aliquantulũ de tua cõꝑulerint admirari. Scimus quia cum amico oĩa confiden/
teragis. Idem ⁊ nos facimus. Atimur reſpondendo ea fiducia qua tu interro/
gando es vſus. Equideʒ indigna putauimus què nomine archiepᷣi peterent᷑.nec
arbitramur eos bene agere qui archiepo ea petenda ſuadent:q;uis nec ſue men-/
ti que ſenſ modeſtiſſima fuit talia credimꝰeẽ ꝑſuaſa.Sue nãq; dignationi id ſa
tis eſſe debet vt anteceſſoꝛibus ſuis equalis exiſtat. Neq; illa querit que ante cen
tum annos nullus obtinuit archbiepᷣs. Rectũ ⁊ laudabile fuit poſitũ eius: ſi neq;
romanũ pontiſicem minoꝛẽ nec ſe maioꝛẽ ſuis anteceſſoꝛibus eſſe velit. Illud qʒ
attente cõſiderabit quiſquis eccdleſie moguntinc pꝛefuerit vt neq; romana ſedes
conculcet᷑ aut quouis modo damnet᷑.Certum eſt eniʒ quia languente capite ne/
ueunt mẽbꝛa conſiſtere:neq; poſſunt riuuli non areſcere fonteiſccato. Salus ec
eſiarũ omniũ pꝛofecto ex romgne ſedis pꝛecellentia ⁊ ſumma auctoꝛitate depẽ
det.Quibus ex rebus nõ eſſemus auſi ea quoquo mõ aperire dño noſtro que no/
bis pꝛo intelligentia oontrabenda ſignificaſti. Sunt enim eneruatiua apoſtolici
ſiuris ⁊ non minus pꝛofecto pꝛeiudicij pꝛe ſe ferentia.Et illa pꝛeſertim que de con
ſirmationibus pontificaliũ eccleſiarũ attigiſti: non ignoꝛas vt credimus qualis
ſit ivpſe dominus noſter:quanta eſt in eo circũſpectio.quanta omnium rerum no/
ticia: quanta grauitas atq; conſtantia.Etſi enim omnes laudandi ſunt quos no-
uimus romani pꝛeſules:bunc tamen omnibus pꝛeferendum putamus.qui cum
vite mundiſime ſit ⁊ omnia gerat cõmendatione digna:tum vo bis conditioni/
bus pꝛeditus eſt vt falli non queat.Eſt enim etate grandeuus. Aerſatus eſt in ar
duis ⁊ magnis negocijs. Doctrina ea pꝛefulget cui ſimilis nemo eſt qui audierit
in antece ſſoꝛe fuiffe. Itaqʒ nõ facile decipiẽdus qui tum multa ꝑ etatẽ viderit: tũ
cõſcientie lumen cum reruũ magnarũ experientia cõiunxerit.Rideret nos ſua ſan
ctitas ſiquid ei pᷣponeremꝰdoctiſſimis eius auribꝰquoquo modo indignuʒ:atq;

——

— —— — —— — WG

„

—— — ☛ S

ob hanc cãm nõ preſumpſimus ea ſibi referre que tuo nominc xpoſita ſũt.Neq;

em̃ ſua pietas eos ꝓbare ſolet qͥ res minus iuſtas ſibi pꝛeponũt. Herũ vt ad gra

uamina nationis vr̃e redeamꝰ:ſi quid eſt qdð emẽdatione egeat laudamus id ſan
ctiſſimo dño nr̃o ſignificari. Nec dubitamꝰ? quin ſua ſcitas debito modo ꝓuideat
Fllud aũt nobis exploꝛatiſſimũ eſt.archiepᷣm.ſ.pᷣfatũ in optima reputatiõe apꝭ
anctiſſimũ dñm nrm eſſe:fauoꝛẽq; ſibi ⁊ opoꝛtunũ pꝛeſidiũ ab eo nũqᷓ; defuturũ
Certo ſcimus aduerſus oẽs qui ſibi moleſti fucrint:qꝙ ſi eoꝝ oꝛatores huc vene/

rint reopient᷑ ꝓfecto benigne ⁊ humaniter tractabunt᷑.nec duras inueniẽt apo⸗

ſtolicas aures in his que cõceſſu ignn petierint. Qð vo dicis ſereniſſimũ impꝑa/
toꝛẽ ⁊ iᷣm archiepᷣm ſi ſe cᷓ ſancta ſede aplica intellex erit facile impedituros ad/
uerſantiã machinamẽta. Id quidẽ credimꝰ⁊ ita factũ eſſe nouimus in ſuꝑioꝛibꝰ
annis.At cũ imꝑatoꝛ pꝛefatus cũ ſanctiſſimo dño nr̃o vnanimis ſit: nec vnqᷓ; ab
huiꝰſancte ſedis deuotione declinauerit:curandũ eſt vt ipe archiepᷣs idem agat.
In qua re cũ multa tua cõſilia poſſint:rogamus vt in hoc tuos intendas neruos

veliſq; doctrine tue nomẽ i defendẽda romãe ecchie auctoꝛitate potiꝰqᷓ; impugnã

da daꝝ facẽ.ſic em̃ ⁊ mogũtine ecdlie recte cõſules:⁊ tibi ⁊ tuis amicis vtilitates
creſcẽt ⁊ aceumulabũt᷑ honoꝛes:atũ rome.xij.l.octobꝛis.Anno.M.ccccl vu.

aeisſf EPiſiola. ccciiij.

Alẽxtus epᷣs ſeruus ſeruorum dei. Dilecto YJohanni filio cardinali ſancti

angeli. S.⁊.a.b.Ex litteris que de partibus auſtrie ad curiam noſtram in/

dies deferunt᷑:intelligimus dilectionem tuam cã littere ille ſcriberent᷑ ad/

buc fuiſſein hungaria:de qua re plurimũ adnurati ſumus:cũ iam pꝛidem tibi ſcri

pſimus vt ad partes alemanie te conferres:eam diſcoꝛdiã pꝛo tua facultate ſeda

turum:que inter chariſſimos filios noſtros fredericuim romanoꝝ imꝑeratorem:
⁊ ladiſlaum hungarie ⁊ bobemie regem verſat᷑:que quantũ periculoſa ſit ⁊ quã/
tũ reipublice chriſtiane damnoſa pꝛo tua ſingulari pꝛudentia nõ ignoꝛas. MHeſci/
mus que te res tamdiu retardauerit: cum non lateat non minꝰ vtile foꝛe dictos
pꝛincipes adinuicem reconciliare qᷓ; tburcoꝝ pernicioſis obuiare conatibus. Si
quidem noxioꝛa multũ ſunt inteſtina bella qᷓ; externa:⁊ fruſtra bis qui foꝛis ſunt
reſiſtimus ſi alijs qui intus ſunt vulneramur. Itaq; voluiſſemus te q;pꝛimũ re/
cepiſti litteras noſtras ad imꝑatoꝛẽ ⁊ regẽ pᷣfatos iter arripuiſſe.quod oeuidẽ fuiſ⸗
ſet noſtro iudicio expeditiſſimũ.Aerũ cum nouiſſime nobis relatũ ſit dictum hũ
garie ac bobemie regem circa feſtum ſancti martini pxime futurũ decreuiſſe bo/
bhemiã petere:vt ſibi ſponſam ſuam chariſſimi filij noſtri karoli regis francie na/
tam cõduci faciat:⁊ cũ eadẽ ibidem ſolẽnes nuptias celebꝛet:pꝛo qua iam fertur
oꝛatoꝛes miſiſſe. Cõmittimus tibi ⁊ harũ ſerie mandamꝰ:vt omnibus alijs poſt
babitis ad ipſum regem q;celcrrime te cõferas:eiuſq; nuptias tam ſui qᷓ; dicti re
gis francie cõſideratione nr̃o ⁊ apoſtolice ſedis noſe vt dignũ eſt tua pᷣſentia ho/

noꝛes.Erũt em̃ vt fama eſt he nuptie plunimũ excellentes ac magnifice tã reſpe/
ctu pſonarũ inuicẽ cõtrahentiũ qᷓ; pꝛincipũ qͥ cõuenturi eo dicunt᷑:cũ nõ ſolũ di/

lecti filij nobiles viri bauarie ⁊ ſaxonie:duces marchioneſq; bꝛandeburgeñ.cum

cõiugibus.Etiq̃ chariſſimus filius noſter caſimirus rex polonie:ſimulq; conſoꝛs
eius regina earũdem nuptiarũ celebꝛationi aſferant᷑ interfuturi.Conſideramus
autem ꝙ in tantoꝛum conuentu principum multa tractabunt᷑:in quibus erit tua

pꝛeſentia nedum vtilis ſed etiam neceſſaria:per quos religio noſtra contra thur⸗

coꝛum impetus defendat᷑ commode tractare.Et cum ſint ibi nõnulli male de fi⸗
ge catholica ſentientes eoꝛum malitia ne quid in tanta cõgregatione nocere poſ⸗

ſit opoꝛtune obuiabis.Quibus ex rebus neceſſe eſt vt eidẽ cõgregationi pꝛoꝛſus
intereſſe cures:⁊ ita nos dilectioni tue irerum atq; iterum cõmittimus ⁊ mãda/

mus:reſponſum tuuʒ ſuper his q;celerrimũ cxpectantes: atũ rome die pꝛima

octobꝛis. Der eneam dictsta.

Horeatguj Yedeter Epiſtola. ccclüiij.

nuptias regis adire.
Meas cardinalis ſenenſis Jobãni cardinali ſancti angeli. S. p.d. Cogno

*

——

rem qᷓ;uis nõ puto neceffariũ dignationẽ tuã adhoꝛtari vt ꝙcelertime eo ſe con
ferat:quia tamẽ eius rei vtilitatẽ nõ ſolũ animo ꝑcipio ſed manibꝰ quodãmodo
vtita loquar palpare videoꝛ:nõ poſſum facere quin tãq; ſeruitoꝛ ⁊ filius tuus eaz
ſcribã que bonoꝛẽ tuũ cõcernere aĩaduerto. Sane quis pietas dñi noſtri id iugdi
ciũ de tua dignatione faciat. qauod de viro pꝛudẽtiſſimo ⁊ optimo habendum eſt:

qᷓ;uiſq; oia que ꝑ te facta ſunt miro modo cõmendet. Illud tamẽ plurimũ adini/
rat᷑ ꝙ diſſidentibus inter ſe ſereniſſimis paincipibromanoꝝimpatoze ⁊hunga/⸗
rie rege nõ ſtatim te ad ſedandas eoꝝ diſcoꝛdias ſepoſitis alijs negocijs ppara/
uiſti. cñ certũ ſit illis inter ſe ctendẽtibꝰ nõ ſolũ nobilẽ illꝗ auſtrie ꝓuinciã ↄtur/
bari: ſed etiã thurcis visã pꝛeberi qua faciliꝰad xpianitatis inuaſionẽ ꝓꝛũpere poſ
ſint. Nidet᷑ igit᷑ mibi admodũ expediens ꝙ tua dignitas ad pᷣfatas nuptias iter

ſuñ acceieret.que vt extimat᷑ mẽſe ianuario aut tardius febꝛuario celebꝛabunf.

Erit conuẽtus ille celeberrimꝰ in quo duo reges ⁊ tot pꝛincipes cõparebunt. Mõ
dubito quin magna ibi tractent᷑:⁊ vt arbitroꝛ quin pꝛincipaliter agitabu nt᷑ in co
loco negocia.naq; cũ lites imꝑatoꝛis ⁊ regis nõdum compoſite ſint: erit cura illo
rũ pꝛincipum in pꝛimis illas ſedare. Inter polonie regem ⁊ fratres ſancte marie
teutbonicoꝝ aget᷑ de concoꝛdia. Bobemi de ſuis articulis curioſi erunt. Illi qui
ſunt in rbeno ⁊ res nouas cõtra ſedẽ apoſtolicã practicare nitunt᷑ nõ omittent ꝑ

oꝛatoꝛes ſuos ex conuentu aliquid attentare. Poſtremo ctiã de defenſione fidei

contra thurcos vt mea fert opinio inter tantos pꝛoceres ſerino fiet. Magna ſũt
hec ⁊ ꝓfecto tuã pꝛeſentiã merito exi ãt. Itaq; tãdq ſeruitoꝛ tuus ſuadeo ne quo
pacto ei congregationi abſis:quod eſet inboneſtũ ⁊ incõmodũ aplice ſedi.ꝙ ſi

interfueris coplacebis ꝓculdubio non ſolum regi bungarie:ſed etiaʒ regi francie
cuius filie nuptias bonoꝛabis:obuiabis malis que per nonnullos ꝓcurant᷑. ECt
multa bosa opera ꝓcurare poteris tam ꝓ pace xpianoꝝ cß; ꝓ defenſione fidei ʒ

₰ 2 „ „

inimicos crucis xpᷣi. Diumq; ſanctiſſimi dñi noſtri deſiderin boc potiſſimum mo

do adimplebis. Et rem facies tua virtute dignã. Duabuſq; maximis nationibꝰ
gallice ⁊ germanie ſimulq; duobus maximis pꝛincipibus hoc eſt imꝑatoꝛi ⁊ pa⸗
truelis ſui:⁊ regi franciein filie ſue honoꝛatione rein gratã faciẽs demulcebis ca⸗

„

pita. Datũ rome diepꝛima octobꝛis.Anno dñi.M. Cccclvij.

Sre etaderr EPaſolg ccclo.

ſuperfluis curis angi velle.

Meas cardinalis ſeneñ. Detro noxitano. S. p. v. Si nõ ſcribimus adteſe

pius id facit negocioꝝ muſtitudo quibꝰ deſtinamur: ſimulq; tua humani⸗
tas qua nõ veremur abuti. Extant apud nos ſcripta tua quibus ſatis eſſe

dicis ſi quater tibi ſcribamus in anno. Moc nos pigros reddidit: dabimus ſex
⁊ octo eplas in annos ſingulos amicitie tue:nunc hec pꝛima ſit anni huius q̃ᷓ nos
bene valere ⁊ animo ⁊ coꝛpore intelligas q;uis multa indies emergunt que con-

turbare cuiuſuis hoĩis mentẽ queant: ſed nolumus affligere coꝛ noſtrum quãdo
nihil eſt quod meſticia noſtra reipublice proſit. YFaciemus quod noſtris ſubeſt
viribyꝰreliquũ deo relinquimꝰ:cuius eſt ⁊ nos perdere ſi velit:⁊ ſaluare haneipam

mũdi machinã quã de nõ eſſe in eſſe ꝓduxit:cũ dubiũñ nõ eſt ei cura⸗ʒ eſſe operum
queſue fecerunt manus. Mectibi pauca ſen pſiſſe voliimus rogantes vt tu q le
to animo id vite traducas quod ſuꝑeſt.Optamꝰtea

ne vale.Ex vꝛbe romana octobris.

ſces ex litteris ſanctiſſimi domini noſtri qᷓ;neceſſaria ſit pᷣſentia tua in nu-
ptijs quas ſereniſſimus rex hungarie celebꝛaturus eſt in pꝛaga. Ob quã

liqñ viſere atq; amplecti. Be ðDJUB

ſpt
ſe

ne
u

G
ten

—

2

.

☛n — —

modo quod ſcribamꝰ nõ habemus niſi obijſſe ſtepbanũ nouarieñ.
amicũ:quo cũ magna pars amicitie a nobis abijt. Afficit nos incredibili meroꝛe

Megat ſe altioꝛẽ gradũ ambire Eaiſtala -grlez
collahdat poctſeenetrificants Epiſtola.ccclvj.

Meas cardinalis ſeneñ.ſrraneiſco philelpho militi ⁊ poete.S.p.d.Car⸗
men tuũ inſignis eques ⁊ optime poetaruũ accepimꝰ ſimulq; lras maturo
ſcriptas eloquio. Fuerũt vtrae; iocũda ab ainico miſa ⁊ cõdita ſalibꝰ.vn
carmine plus aliquid eſt q́; nobis cõueniat:nũqᷓ; iq ſomniauimꝰ qd tibi de nobis
polliceris:neqʒ; grandia hec ſine pᷣſagio vel fatũ vel ſomnioꝝ ſolent euenire.nr̃a
ſoꝛs maioꝛ eſt virtute noſtra:ſtulti ſumus ſi volare altius ambigiamꝰ. Sed ineſt
tuis verſibus incredibilis ſuauitas que nos etiã adulando delectauit. Quod que

ris de para rellis plutarci:vanũ eſt perierũt oia.nemo ẽ qui de his loqui noꝛit nau

fragiũ ꝑaſſe ſunt littere:⁊ quidẽ apud rboduzʒ vbi neq; reliauias relegere nautas
licet.Zu ſi moꝛe tuo ſapias amiſſo libꝛo nõ adijcies vt aĩm crucies.Apud reuerẽ

difſimũ cardinalẽ de colũna vidimꝰ⁊ legimꝰ foꝛſiadam tuũ:opus terſuʒ ⁊ dignũ

auod pꝛiſcis poematibus annumeret᷑.Et tu franciſci ducits geſtas res decantare
dignus eras:vt illius virtutitus muſa debebat᷑. Si tamẽ dignis ille te pꝛemijs ꝓ
ſequitur ⁊ egere vetat.ſi ſecus hoꝛtamur fiſtule vt cerã amoueas:nam magisilli
tua taciturnitas q; ſibi tenacitas detrimentũ pꝛeſtabit. Nale ⁊ nos ama vt ſoles.
Exv ve die rxv. octobais. “èñêẽ
Moeſtus ex moꝛte amich Ltiſtala rrglonß
conſolat bis mecs. Epiſtola. ccclvij.
Meas cardinalis ſeneñ. Johi cãpiſio epo placentino.S.p.d.Si nõ ſcribi/
mus ſepe dignationi tue das veniã nõ ambigimus.nã ⁊ nos vegio poete
ignoſcimꝰ? q́;uis nunq; nos adicrit nec nobis quicꝙᷓᷓ ſcripſerit poſtq; car/

dinalatũ ſuſcepimus.Sumus memoꝛes legis noſtre quãdo cõmẽdas nobis ali-

„

quos buc venientes:⁊ ſi nõ reſpondemus operas tamẽ noſtras illis offerimus:
eſtq; nobis iocundiſſimũ liteeras tuas legere ⁊ illas audire quea te venientes bo
nam valitudinẽ tuã nobis enunciant. Cupimus te aliquãdo hic videre etſi parũ

ſpei ſuper aduentu tuo habemus qñ iam ſedem flegiſt ⁊ vite ſimul ⁊ mnoꝛti. Hos
anũ catiã nouarieñ.cõmunẽ

ſuus obitus:illud tamẽ cõſolationi nobis fuit ꝙ fortẽ eũ in tranſitu cognouimus

——

nũq;ᷓ em̃ eiulauit: nũq; verbũ admiſit nõ xpᷣiano nã ſapiẽte viro dignũ eccleſiaſti

cis ſacramẽtis deuotiſſima mente ſuſceptis ad extremũ vſq; anbelitũ intellectũ
⁊ verba pꝛudentis hominis retinuit.Sepultus eſt apud boſi pitale ſancte marie

teuthonicoꝝ die.xj.huius menſis. Aale optime ⁊ amici aiam in oꝛationibꝰ tuis

₰

recõmendatã habe.Oatũ rome.xx.octobꝛis.Anno.M.cccclvij.

Moꝛtẽ amici denun ciat. Epiſtola.ccclviij *

Neas cardinalis ſeneñ.ſcene. Salutẽ plurimã dicit. Stepbanus noſter

catia nouarienſis. communis amicus anim aʒ creatoꝛi reddidit. Hec ſcri-

bimus vt non doleas amici obitum qui moꝛe cbꝛiſtiano ⁊ vt ſa pientem

xcuit oꝛdinatis rebus ſuis ex bac luce migrauit.ſed vt congaudeas illi ad melio

rem vitam pꝛofecto:nobiſq; compatiaris tali orbatis ſocietate:cogiteſq; aliquã/
do de nobis qui hoc in pelago ſine velis remiſq; nauigamus. ⁊ fluctuantes ab
ſpſo naufragio non longe abſumus. Aellemus hic eſſes ⁊ rerum noſirarum cur-

ſus intuerenis. Sed quid querimur ferenda eſt foꝛtuna quã deus mittit: neq; em̃
dubitandum eſt quin deo ſit cura huius mundi quem ſue condidere manus ſi cu

rat igi᷑ quecunqʒ accidunt aut volente illo aut permittente fiunt. hoc nos conſo
latur ⁊ equo iubet animo expectare tempus in quo ⁊ ad ſtepbanũ ⁊ ad reliquos
aqui nos pꝛeceſſerunt amicos euocemur. Se retua audiuiſti que ſit põtificis ſen⸗

tentia: nõ eſt que modo alia queras.deus ipſe operã ferat iobãni caimo optimo

viro amico tuo noſtroq; diximus de ſcutifero nos eſſe facturos að tua iuberet
amicitia nec mnutauimꝰopinionẽ: rogamꝰte pꝛincipi ſimulq; nicolao aʒimboldo
nos cõmendes: cuius benignas Ir̃as his viebus accepimꝰ:nec dubitamus euʒ ꝓ
veteri cõſuetudine nos amare. Aale optime.Ex ro.die.xx.octobꝛis.M.cccclvij.

Pollicet᷑ oꝑas ſuas amico ?ꝰ piPala rrceli
olce oas omco? EPiſtolq. CcCclix.
Meas cardinalis ſenenſis Martino mayer. S.p.d. Scribimus tibi non
ſ ne fiducia ſingulari litteras bꝛeues.non ſcimus dare inania verba. Ama
mus ex coꝛde amicos ⁊ bis adulari neſcimus.Crede optimo coꝛde loqui/-

„

mur:ſi facuitas aſſit nunqᷓ́; eerimus votis tuis ⁊ id certo certius habe.quia ve-
tus amicitia noſtra ſolida eſt. In facto ecdeſie romaneillud tibi dicimug quia no
leditur caput ſine membꝛis: nos hic curabimus ne concoꝛdatis deroget᷑. Dein/
ceps non credimus nationem veſtrã habere cauſam querele ſi pacta ſeruentur.
De gratia noſtra ſiue reſeruatione ſeripſimus a nunc repetimus: non eſt animꝰ
noſter verare auẽe; occaſione illa nec intẽdimꝰ ↄcoꝛdatis per gratias noſtras in
aliquo derogare. Aale ⁊ nos vt ſoles ama.Ex vꝛbe die. xx. octobis.
Denũciat deſiderijs amici ſatiſfa ctů. Epiſtola. ccclx.
Meas cardinalis ſenenſis Cheoderico archiepo maguntino. S. p. d. Ex
vigando ſecretario tuo accepimus litteras dignationis tue.Cognitis bis

„

que cupiebas mox adiuimus ſanctiſſmum dominum noſtrum qui leto

gnimo votis tuis annuit. Mouit ſua pietas quo animo quene opera tua digni

tas ſuperioꝛibus annis romanam adiuuerit eccleſiam: ⁊ vbi occaſio detur mon/
ſtrabit ſe diligere tuam virtutem. nos autẽ in quacũq; re poterimus enimus ſem⸗

per ⁊ voluntarij ⁊ pꝛoni deſiderijs tuis moꝛem gerere. Datum rome die viceſi ⸗

ma octobisq . 2
Dollicet᷑ ſexingentos floꝛenos amic Epiſtol F
pꝛo dote aut ingreſſu religionis. Epiſtola.ccclxj.
Meas cardinalis ſenẽſis Jacobo picholomeo. S. p. d. Litteris tuis quas
de montamia ⁊ andrea filijs tuis nepotibus noſtris ad nos ſcripſiſti: re/
ſpodimus ſemel ⁊iterum:neſcimus an noſtra ſcripta in manus peruene/
rint tuas. Ideo hec pauca repetimus vt non putes mente noſtra excidiſſe quod
illic immobiliter ſedet. Oe moͤtamia ob res que geſte ſunt difficile eſt rectũ ferre
conſilium. Intelligimus em̃ eam monaſteriũ abhoꝛꝛere:matrimoniũ aũt reperi/
re fua conditione dignũ difficile eſi:nos igitur reiinquimus tibi hanc pꝛouinciaʒ
vt ſibi perſuadeas ꝙ in rem ſuaʒ ſit pꝛudens. Si eſſemus pecunioſi: ⁊ moꝛe quo⸗/
rundã cardinaliũ abundaremus: daremus illi ⁊ virũ ⁊ dotom. At cum tenuis ſit
conditio noſtra:volũtatẽ poteſtas impedit:vtcũq; ſit ex paupertate noſtra ſexin
gentos illi aurcos ſpondemus quamcũq; viã ingrediat᷑. Scriptoꝛiã apoſtolicaʒ
andree tuo ⁊ ſi optamus acquireretamẽ nõ valemus: nem o em̃ eſt qui abſq; mil
le aureis eam conſequi poteſt. Opoꝛtet igit᷑ illas ingredi vias: nos vbi poterimꝰ
non deerimus neceſſitati tue. Et ſi deus dabit vt poſieſnonẽ varimieñ.eccleſie con
ſequi poſſimus:ita nos geremus vt intelligas nos amantiſſimi fratris locũ tene⸗
re. QOatum rome viceſima octobꝛis.

Befert motẽ amici ⁊ ſecõmendari oꝛat. Epiſtola.ccclxij.

MNeas cardinalis ſenenſis Latino equiti cipꝛio. Salutem plurimam di
cit. Ouabus epiſtolistuis gratias nobis egiſti ſuper bis que tui cau/⸗

Efercnus. Cognoſcimus nos nec pꝛo debito: nec pꝛo voluntate ſati

Eciſfe: ſed tua benignitas parua pꝛo magnis accipit. Gaudemus obtigiſſe tibi
deſiderium tuum:nam ⁊ tua virtus maio ꝛa meretur. Afficit᷑ tibi ſummus pon/⸗

1 tifex ⁊ deſiderijs tuis vbicũq; poterit faciet ſatis. Amicus tuus ⁊ noſter ſtepba/
8 nus cacia:cuius fine lachꝛimis non poſſiinus meminiſſe creatoꝛi deo animꝗ red
idit: rogamus te vt eius nepotes apud illuſtriſſimũ ducẽ cõmendatos habeas
N. quibus beneficia ſua collata ſunt.Et nos etiã vnam pꝛepoſiturã tenuẽ obtinea/
mus:velis nos lpꝛincipi ⁊ ↄſoꝛti ei ?cõmendare qͥ ad eoꝝ beneplacita ſemꝑ inue/
nn niemur attentiſſimi.Datũ rome.xx.die octobeis lsllsIl
VG Cõcoꝛdatis ecdie opꝑpam dare Ep DAIa rrrglriit
uae, pꝛomittit ne violentur. iſtola. ccclxiij.
ano Meas cardinalis ſeneñ.iohannileſurè. S. p.ð. Amauimus ꝓbitatẽ tuaz
an, ante pꝛomotionem noſtrã ⁊ nunc potiſſime colimus obſeruamuſq;. In
ut, uenimus em̃ in te ⁊ veritatẽ ⁊ pꝛudẽtiã.Credimusvlene illud eſſe ſcʒ ali-
in quos qui vulnerent:vt medęendo lucrent᷑:ſᷣ nõ patiet᷑ caput ſine doloꝛe danoq
vn⸗ mẽbꝛoꝝ.Mittimus tibi cũ pᷣſentibus alpbabetũ quod optaſti:quod ſignatũ re
L cipies:poteris illo vti nobis que grauioꝛa erũt ſignificare: habebiſq; reſponſa
1 ex nobis que res ipſe exiget. Decet bonos viros curare ne vnitas eccleſie magno.
. parta laboꝛe iteꝝ ſcindat᷑.Oe cõcordatoꝝ obſeruatione ſoliciti ſumus.damuſqʒ;
operã ne violent᷑. Amideus pꝛo quo ſcribis ſi iueniet᷑ fuiſſe in poſſeſſione tẽpoꝛe
8his cõcoꝛdatoꝝ habebit pacem:idq; dñs noſter nobis cõmiſit inquirere:vale opti/
n me ſenbe nobis frequenter.naʒ litteris tuis quaſi ꝑſona tua tuemur. Ex roma
lon/ Erxrcuſat ſe cõtra concoꝛdata ecchie feciſſe. Ep iſtola. ccclxiiij.
n- Meas cardinalis ſenẽſis petro knoꝛen doctori.S.p.d.Gꝛate fuerũt no
⸗ bis littere tue quibus nouitates ermanicas ſignificaſti ⁊ dietarum inſti
, tutiones. Scimus nos eſſe tibi charos qui omnia vt amico communicas
Eſtqʒ nobis nõ parua voluptas te tenere memoꝛiã veteris amicicie:vellemꝰ na-
tionẽ tuã vti ſano conſilio non repente ad nouitates ꝓꝛumpere: multo laboꝛe
parta eſt pax eccleſiaſtica:facile rumpet᷑ ſi volueritis.At erit non nobis ſolũ dꝗ⸗
s noſa ſed etiam vobis.Cuz volueritis reſarcire nõ poteritis leuiter. Quod nobis
e dicis imꝑutari de reſeruationibus ac penſionibus:neſcimus quid id ſib? velit.ni
hene, ſi fortaſſe de vno monaſterio pꝛope conſtantiã quod impetrauit ꝓthonotarius
vol de lapide: de quo nobis penſio centũ floꝛenoꝝ aſſignata extitit: id ille aiebat pla
ene cere pꝛincipi patrie:nec erat contra concoꝛdata cum electio ibi canonica non fu
peri⸗/ iſret. SGe alia penſione nunꝙᷓ; nos intromiſimus. De reſcruatianibus eſt veruʒ
cia; habemus bullam pꝛo duobus milibus floꝛenis. Credebamus nationem illam

non egreferre ſi nos qui in ea nutriti ſumus tantũ in beneficis haberemus. Et

leſt nihilominus diximus pape:⁊ ſeipſimus archiepiſcopis moguntino:treuereñ.⁊
let colonienſi:nos illa bulla nullatenus vti velle:vbi concoꝛdatis cum nationead
len uerſaret᷑. Itaqʒ neſcumus cut nohtg aliqulch imputari poſſet. Cõmendamus tibi
* vnionem eccleſie vt facias quemadmodũ couſueuiſti quia nihil pace melius.Cõö
DH tra pꝛutenos ſedes apoſtelica vſa ẽ ſuis armis:reſtat vt veſtris vtamini,. Si qug
ℳ in re natio ipᷣa grauet᷑ poteſt recurrere ad ſedem apoſtolicã. Credo non Wernent
ot⸗ preces ſue.Fuimus locuti ſanctiſſimo domino noſtro de iuramẽtotuo.ſanctitas
ſuua viue vocis oꝛaculo nobis dixit ꝙ iuramentũ illud ſuſpendebat ad effectum
4 vt poſſes romane ecdeſie vtilius ſeruire.Et ita poteris affirmare te non eſſe ob/
h. noxium iuramento. Age igit vt cõſueuiſti:nos ſemper inuenies paratiſſimos ad
4 ea que tibi grata ſint ⁊ inclyte nationi vtilia.Cupimus vt nos commiſſos facias
mndi pꝛincipi marchioni alberto cuius eximie virtuti omnis debemus. Dale ex roma
c ⸗ die. vij. nouembꝛis.

y

Captata beniuolentia peett PSPpiſ 2
amſenſrononane ancir V Epiſtola. c cclxv. i

iut
Meas cardinalis ſeuenſis YFranciſco duci mediolanenſi ſlluſtri. S. p.d.
Muis in curiaſſercniſſimi inperatoꝛis ⁊ alijs in locis vbi moꝛam traxi: ſn⸗
ſem per bonoꝛis ⁊ gloꝛie tue cupidus fuerim:illiſq; pꝛo mea virili conſule Au
re ſtuduerim:vt teſtes ſunt magniſicus eques ſcena de curte ⁊ alij quos tua excel e⸗
lentia ad im perialẽ naienate Troinand curiam aliquãdo tranſinittit:fateoꝛca/ .
inen me nunqᷓ; aliquid egiſſe pꝛopter quod pꝛeſumere debeaʒ gratiã quãtũcũq;
minimã ex tuà manſuetudine depoſcere:ſed audaciã petenti quã mea nõ pᷣſtant M
merita tua liberalitas ⁊ in omnes beueficia concedit: que cũ vel ignotis ꝓdeſſe “JBM
ſolet:mihi vt exiſtimo non claudet aures:neq; ego illam imploꝛare audereʒ niſi Hn
me neceſſitas vrgeret:ſed cum vocatus ad cardinalatus bonoꝛẽ eos nõ babcans in
redditus qui buic diꝑnitati cõueniant: cogoꝛ ad eos recurrerę quos ꝓ ſua ſinguaꝛ· 8
lari bonitate mibi bene velle arbitroꝛ. Inter quos excellentiã tuã veneroꝛ.nam
⁊ amici quos mediolani habeo hec mibi ⁊ littenis ⁊ nucijs indies cõſirmãt. Qui let
bus ex rebus cõmiſi pꝛefato ſcene integerrimo amico meo:vt aliqua meo nomie lo
. manſuetudini tue exponat. Cui pꝛecoꝛ ⁊ benignas aures impertiri ⁊ pꝛeces ſuas i
quas vice mea attulerit bono auimo exaudire velis:nam ⁊ opus pietatis exerce/
bis ⁊ me ſeruitoꝛẽ tuũ magis ac magis obligatũ babebis.Ex roma quarto nonas 8
ä “ lp
Inſtruit de mente ua Lepi rrr. 1.
apud pꝛincipẽ exeguennga. “ Epiſtola.ccclxvj.
Uleas cardinalis ſenenſis ſcene de curte. S. p. d. Raphaelem capinũ no
bilẽ adoleſcentẽ quem ad nos miſiſt i recepimꝰin familiam noſtram: - og
tuui cauſa ⁊ ſui libenti animo:nain ⁊ nos tibi obnoxij ſumus ⁊ in omnibus tyis⸗
moꝛem gerere cupimus:⁊ ipſe pꝛe ſe fert modeſti ⁊ pꝛudentis indolem iuuenis. do⸗
Altinam bi ſimus qui virtuti ſue ſatiſfacere poſſimus. Quod ꝓmittis teapud ſaris
illuſtriſſimũ ducem ꝓcuraturũ noſtri cauſa non eſt apud nee dubiũ:nouim? ani Uus⸗
mñ erga nos tuum ⁊ amicũ verum te eſſe nõ ambigimꝰ.Si bona pꝛincipis mẽs unus
in ea rę fuerit tua non deerit opera. Ita nobis ꝑſuaſum eſt. Scribimus excellen N
tie ſue ſttteras quaꝝ exemplaria cũ pꝛeſentibꝰ ad te mittimꝰ. Si putas redden⸗ ſde
das eſſe reddito:ſi minus vtere cõſilio tuo ⁊ rem nr̃am pꝛo tua circũſpectiõe cu/ ne
rato:uos tantũ volumꝰ quantũ licet. Pauperes natiſumus ⁊ in bãc vſq; diez vi⸗ a
rxrimus tenues:nũc ſi aucta eſt dignitas non tamẽ accreuerũt opes:Confidimus iur
in bonitate ſũmi vt qui nos nunq; deſtituit neq; in cardinalatu deſeret:quãdo nõ mma
hi ſumus qui maria mõteſq; cupimus. Satis nobis fuerit nõ egere. Quod illu⸗ pe
ſtrimimi ducis auxilio futurũ cofidimus ⁊ tua ſolicitudine.e maxima ills conꝰ lupt
cubina non eſt quod mirere:lata eſt romana curia ⁊ omniũ rerum capax: boni⁊ nece
mali apud nos verſant᷑ bic ſuꝑbia ⁊ bumilitas:bic auaricia ⁊ largitas: hic luxuꝰk ptat
rxria ⁊ frigiditas:hic libido ⁊ continentia.bic ſumma virtus ⁊ ſummum viciũ.Sa
gena bec eſt in mari miſſa omniũ genere piſciũ plena.Triticũ adbuc ſimul ⁊ pa-
ea in area eſt: ⁊ magna fatuitas ⁊ ſumma ſapientia ſimul habitant. Quid miruʒ
ſi opera aliquando pꝛeclars efficimus digna laude:aliquando ſic agimus vt repᷣ HW
veii pels ns valfamus. „ „„ 4
De palatio budeñ.⁊ aliquid fR7— Iar. .
contra baſilienſe cõciliũ. Epiſtola. ccclxvij. las
NVbꝛoſius camalduleñ. Reuerẽdiſſimo ac ſacratiſſimo unpatoꝛi ſigiſmũ en
do ſemꝑ auguſto fidelitatẽ ⁊ ſubiectionẽ᷑. Habeo gratias ingentes maie/ un
ſtati tue Kanenllemevanerp beiuſe; pannonia diſcederẽ pulcerrimi giſ
⁊ magnificentiſſini omniũ quod vnc; videnim ſpectaculi te eſſe participem voln e
iſti. Inſpeximus ſũma cñ admiratione pꝛecipuoq; ſtupoꝛe ediſicatñ abs te pala Rn

gri:
gſvle

znil

ciũ tantaq; occurrunt ſingulariter miranda v
Pdicare debemꝰnõ occurreret.Laʒ multa ad

tquod magis mirari quod pꝛimũ
ſe trahebãt atq; in ſe rapiebãt ob/

tutũ affectũq; noſtrũ.Deniq; ſtructure moles taʒ vaſta eſt vt nullam toto oꝛbe
maioꝛẽ reperire poſſe arbitremur. Eius oia mẽbꝛa adeo magnifice tãdecent᷑in
ſtructa ſunt vt ad grãm a polit accedere:ſinguleq; vt dictũ eſt partes ſecum
1

de pulchꝛitudine ⁊ magnific

hꝛitudine ificétia certare vident᷑ vt quod pꝛimũ admiremur non
occurrit:niſi ꝙ ſinul oia inſpecta excedunt oẽm admirationẽ:vixq; arbſtremur
Bernes illã foꝛmoſiſſimã regijꝗ dequa tam multa pᷣdicant᷑ huictue coferẽdã.Lra⸗

imus ad cõtuendqũ peripatũ illum ſpacioſiſſimu ꝓſpectũ omnino mirabilẽ ple
rũq; voluptatis. Heq; bis contenti piſcinas quoq; ⁊ oꝛtos circuire plena occur
rebant oculis. Dauca de multis que me mouent in vnũ congreſſi execratione di⸗
gna tueq; ſerenitatis oculis legenda ſubiecti.Equidem cõñnderatis ſcandalis qᷓ

indies ex buiꝰ perpetuatione cõcilij pꝛodeũt bui ſentẽtie ſum vt
abez nihi a tua pietate poſſe fieri vel deo gratiꝰ vel accextiꝰ ſeculo ve
matri vtiliꝰq; huius eneruationẽ abhominationis pꝛo viribus moliaris.Et oꝛo

0 ⁊ rato
lo vel ecdleſie

ne tua me pietas temeritatis arguat ita ſentientẽ. Mã ſi ex babũdãtia coꝛdis os

loquit᷑ ego iſtam ſiiam ex altu coꝛdis eructo. Oeus autẽ noſter omnipotens ſe-

renitati tue que ad pacem ſunt inſpirari dignet annoſq; tuos benedicere relisio 4

ſiſſime pꝛinceps ⁊ auguſte pijſiime.Ex wienna

Anno.M.cccclvn.

ECuomendat cam ſuam ⁊ ſpodet Epiſtola.ccclxviij.

operas ſuas in recipꝛocũ. “

Uſeas cardinalis ſeneñ. S.p.d. Gum forto iuriſcõſulto ac ſereniſſimi dñi

ducis mediolani ſecretario. Ex leponſijs hac pᷣterita byeme ſupꝑ re pᷣpoſi-
ture mee litteras ad te dedi vt illuſtriſimo principi duci mediolani ꝓ me

ſpei habeo. Fiam voti campos ſi meiuueris. Sin deſeras nil eſt q; ſperem.
moꝛes curie veſtre ⁊ aliarn. Memo aliquid obtinet niſ magnis fultꝰ amnicis. Ego
2ſi iuſticiã ꝓſeanar:niſi te habeã ad quem recurrã habeo nemmeʒz. ec te quo
iureteneam video qui nullis ben eficijs mibi obligaris. Sed confido in tua bu/
manitate: Similiterq; ſtudia ⁊ officia quibꝰdediti ſumꝰ paria fiduciam pbent vt

loquereris te rogãs obſecrãs:nihil exinde reſponſi a te ſu ſcepi: quod non tibi ᷣ̊
tuis occupationibus imputo. Scripſit aũt mihi paucis ante diebꝰqᷓ; moꝛeꝛet᷑ me
diolaneñ.antiſtes de tua erga me optima voluntate dixitq; tuũ eſſe cõſiliũ vt ce/
ſaris lr̃as ad ducẽ impetrarẽ. actũ eſt vt ambo ſuaſiſtis. LFas defert vir vꝛba/⸗
nus ⁊ tuus meiq; amantiſſimlaurentius de rotella cõcanonicus meus tridenti
nus. Is te alloquit᷑ ⁊ meã agitabit cãm. Pꝛecor illi cõſilio ⁊ auxilio vt ſis. Atqʒ
repꝛobes quod eplis de te mibi pᷣfatus repꝛomiſit antiſtes. Habeo in te

opera conſilio:auctoꝛitate ⁊ gra tua amice vtar. Ego ſi quid intelligã aut ad vo⸗

—

luptatẽ aut ad cmodũ:aut ad amplitudinẽ tuã ꝑtinere:etiã nõ rogatus faciam
nec ad me vnq; ꝓ tovel ꝓ tuis fruſtra ſcribes:ſi mõ quod petieris in mea fuerit
ptãte.Aale ⁊ ſpem meã imple.Ex vꝛbe ſexto idus vPullli.
Ercu ſatio pꝛecũ nõ exauditaaz.
Meas cardinalis ſeneñ.pꝛepoſito ſpirẽſi. S.

quibꝰrogas vt ius nr̃m inj pᷣbẽda eccleſie maioꝛis woꝛmacienſis in nepo⸗/-

iſtola. ccclxix.

d. Accepimꝰlitteras tuss

tẽtuũ traſferre velimꝰ. Cõplacuiſſem? certe tibi cui libenti aſo tõq ſingu⸗

„

tes.quibꝰinducti aim inclinauimꝰ ad cõplacẽ

dicamus intruſo. Naim q;uis ſoꝛeti fuenimus

ari amico ⁊ homini virtuoſo genimꝰmorẽ:niſi puẽti fuiſñemꝰ. Scripſerũt em̃ no
bis. Decan? ⁊ cantoꝛ woꝛmaciẽſis:qͥ negocia
pᷣbende hmõi:multñq; ſuaſerũt vt ius nrm illi dimitteremꝰq ꝑ capitulũ ad poſ
eſſionẽ quis de facto erat achniſſus:cui iã ppoſiturꝗ nfaz arendauerqt. Seinqe
atiã ſuꝑuenerũt Ir̃e ſlluſtris pꝛincipis coinitis Ealaeint eodẽ dictã pbedã petẽ
cẽ

poſiture nf̃e gerũt de vacationeę

ñ pꝛefato poſſeſſoꝛi: ſiue vt rectiꝰ
capitylo: quia fi genin ktigioſi
SS z2

vtile nobis ſit dictam pꝛebendã obtinere m ſtatuta ecdleſie:neq; diſpenſari a

Mos ſi eam pꝛebend ol snon Pte olgre 1.
ſemus aut aliquod vobis afferre grauame: ſe d iuxta cõſiliũ tuũ feciſemus:⁊ cõſi
dimus ꝙ non fuiſſet capitulũ veſtrũ de nobis male contentuʒ. Nerñ vtcüc; res
ſe babet: quis cò ſiliarius. Dalatini nullum ius habeat in pᷣdicta pᷣbenda ⁊ nobis

nis reſignabimus. Doſtremo

in partibus illis:neſcimus an pꝛopter nos ⁊ grstia ne 2 fiat. E
dẽ ſupꝛa.xxiiij. annos in alamania ſeruiuimꝰ ⁊ ſemper bonoꝛem illius nationis ꝓ

non ſumus: decreuimus bonů ꝓ malo rependere. Rogamus aũt te vt equo aio⸗

„ — —

feras:ſi bac vice pᷣcibꝰtuis nõ annuimꝰ:cñ ſicut pᷣdiximus alioꝝ ſcripta pꝛeuene

iint: einceps ſi quid occurrerit qð tui cã facere poſſimꝰ:nõ erimꝰ requiſitiõi tue

quoquo modo aduerſi. Sedq quantũ vires nf̃e tulerũt ⁊ tibi ⁊ amicis tuis cona/
bimur rẽ gratã facere.iatũ rome die. xxij. iulij. M. cccc vij.

it pꝛecibꝰ⁊ petit ſe excuſare łꝑe& j „
H germamcs maconts. Epiſt la. ccclxx .

Meas cardinalis ſenenſis decano woꝛmacienſi. S. p.d. Cognouimꝰ que
ſcripſiſti de pꝛebenda que nuꝑ vacauit in eccleſia woꝛmacienſi. Suades
nenos de ſũla intromittamus ⁊ ius noſtrum poſſeſſoꝛi tradamus:cũ nacß
ℳ

„

uerſus ea cõſuetum ſit. multũ tribuimus cõſilio tuo:⁊ erede qꝛ non eſt mens nr̃a

grauare eccleſiã nlangee litigioſi ſumus vt velimus ſupꝛa modum cõtendere.
aà obtinuiſſemus non wreren wglar ſtatuta veſtra voluiſ⸗
:e cõſi

„

—

ſpꝛetis in es ſe intruſerit:tamẽ auia vir nobilis eſt ⁊ illuſiris. Palatinus pꝛo eo

„ „

ſcribit: tuq; pluriniũ id ſuades.⁊ iobannes tolner etiam boat᷑:erimus contenti

tranſtferre ius noſtrũ iij pꝛedictũ coſiliariũ ſi cũ eius pꝛocuratoꝛe qui hic eſt cõue⸗
nerimus:⁊ deniq; confide quonia ecdeſiam veſtrã iuuare atq; extollere: non de/

pꝛimere aut quoquo modo ledere intendimus. AHerũ quia capitulũ ecclie ſancti

andree animo deliberato nobis ſi pꝛetis ⁊ litteris noſtris contemptis ad poſſeſſio

nẽ pꝛebende pernos acceptate aliũ intruſit. intendimus experiri de iure:quis ſit
potioꝛ. Itaq; rogo ne mireris ſi litem pꝛo parua re ingredimur. auia cõtem ptũ

botius & pꝛebendã animo metimur: duã eti ſi obtinuerima alteri eiuſde nario⸗

ſcribit nobis iobannes tolner querimonias factas
eruationibus cardinaliũ quas babẽt

̊ noſtrã is rumoꝛ fiat. Hos qui

eſie apud aliquos germanie pꝛelatos der

„

virili voſtra pꝛomouimus: ⁊ nunc ad cardinalatũ cᷓuis inſufficientes vocati: id
conamur:id ſtudemus:id tota mente querimus:quod illi nationi vtile decoꝛijes

eſie putamus.cum nonnullis aliquãdo vebemente contendentes itavt in ſacro

collegio nos magis germanũ q italum eſſe dicant. Quibus ex rebus non ſumug

*

arbitrati germanice nationi futun odioſum. ſibeneficia in ea pꝛo duobus milib?ꝰ

ducatoꝝ in annuis redditibus obtinerimꝰ?. Et q;uis in bulla reſeruationis noſtre

fiat mentio de monaſterijs.nũqᷓ; tñ intentio noſtra fuit ad ea monaſteria litteras

5.

trabi que ꝑ cõpactats reſeruan nõ poſſent: ⁊ ita ſanctiſſimo dño noſtro diximus
adcientes ꝙ pꝛo nullo monaſterio vnq; litigaturi eſſemus: ſed ſolum id recipe/

remus quod cũ bona gratia pꝛincipũ iniquoꝝ territoꝛio eſſet babere poſſemus.
Ita ꝙ nõ exiſtimamus aliquos pꝛelatos occaſionẽ habere vt de nobis conqueri
poſſent.Quapꝛopter rogamus te dui ſoles cũ pluribus cõuerſari: vt mentẽ no/⸗

—

ſtram omnibus declares: 2 pꝛeſertim archiepo mogũtino: apud quẽ nõ dubita⸗

mus nos baberi cõmẽdatos:cũ ⁊ nos ſui ſtatus ⁊ bonoꝛis quãtũ vires noſtre fe⸗

₰

ruc ſemp vefenſoes ſum?. Datũ rome die. xxij iulij. Mcccdyvi.
Fru ra conat᷑ ipetrare vt cler? coĩtat ſenen. p ↄfir. E 1 ccclxxi
mãtiõe ſtudij vlis ↄtribuat ⁊ auiſat de cxercituↄgresato. *ELE
Meas cardinalis ſeneñ. Balie ſeneñ. S p. d. Que ornameto ſpledoꝛi gio
rieq; iſti auitati veſtre patrie nie eẽ poſſent: nũcß tedio nobis ect aut g⸗
res. aut ſi in ptate nra eſſet exhibere. Ea ꝛopter cñ nuper nobis ſeripſiſſci
vt ꝓ ſtudio legũ aliarũq; facultatũ in vꝛbe ve ra refoꝛman o. Sanctiſſimo dus

—

— —

nr̃o verba faceremus vtq; cderus vr̃e ditionis ad eã rem certã pecunte quãtitatẽ
cõferret impetrare conaremur. Suimꝰ eueſtigio cũ eodẽ ſanctiſſimo dño noſtro
Oꝛatoꝛe veſtro ſpectato viro leonardo ad id accerſito. Deroꝛauimꝰ cqm:vt ar/
bitrati ſumus opoꝛtere:ſᷣ nõ exoꝛauimus.quõ aũt pietas dñi nr̃i ad eã rẽ rũde-
rit nõ ambigimus leonardũ pᷣfatũ collegio veſtro ſigniſicaſſe. Itaq; non eſt cur
lura circa bec dicamꝰ. Illud adijcimꝰ qð noſſe magnificẽtias veſtras nõ inuti/
e arbitramur: Modie lr̃e ex neapoli aduenerũt:qᷣbug certioꝛ fama ſit.Comitẽ ia/

—

cobũ piccininũ ab inclyto rege aragonũ pecunias nõ paucas accepiſſe:quibꝰco/

pias ſuas inſtruere poſſit ad regni metas exire.Yerũt eum aduerſum ſigiſmũdũ
malateſtam arma motuꝝ inſtante vrbinate comite. Sed mille ſunt hominũ in⸗
ſidie:nec ſagitta ſeimper eo tendit qui directa videt᷑. Oapiũt magnificentie veſtre
⁊ quod ex vſu fuerit cogitabũt. Hos pꝛo debito nr̃o hec reipu.veſtre ſignificãdo
Batgeniercenis tranquillꝗ quietem indeſinenter optamus. Datũ rome die.xxij.
ulij. M. cccclvij. 1... i⸗
Petit ꝓ captiuo vt benefacta ců male Piſtola rrrlrri
factis penſatis liberum eimnittant. Epiſtola. ccclxxij.
NMeas cardinalis ſeneñ.balie ſeneñ.S.p.d.Accepimus lr̃as veſtras qͥbꝰ
caognouimus que de comite iacobo piccinino ⁊ eius tranſitu ſuſpicaminj.
Fuimus ſepe cũ ſpectabili oꝛatoꝛe veſtro de eadem re locuti ⁊ eade vide
bant᷑ nobis foꝛmidanda qᷓ vobis ſi homo ille regnũ exiret. Nũc ſcriptis vris cõ/
moniti ſtatuimꝰde re illa certioꝛẽ põtificẽ facere. Sʒ cũ podogra nos impediret
ne pꝛeſentiã dñi noſtri accedere poſſemus: ſecripſimus q̃ nobis videbant᷑ aplice
maieſtati: ⁊ rogauimus vt oꝛatoꝛi veſtro audientiã pꝛeberet qui latius loqueret
Plene id clemẽtie ſue. Oꝛatoꝛẽq; veſtrũ mox poſt cedul noſtrã audiuit: ⁊ita
ſemꝑ oĩbus rñdit quẽadmodũ de patre optimo ⁊ diligẽtiſſimo conſeruatoꝛe vẽe
libertatis ſperandũ erat. Scribet oia ſerioſius ſenatui veſtro leonardus oꝛatoꝛ.
Itaq;ʒ non eſt cur nos ea reꝑetamus. Sumus ⁊ erimꝰ ſoliciti in his q̃ veſtre rei⸗
publice trãquillitatẽ reſpiciũt. Doſtremo qꝛ franciſcũ patriciũ in vinculis conie-

ctum accepimus:virũ fama clarũ ⁊ qui oꝛnamentũ ciuitatis vr̃e nõ parũ hactenꝰ
fuit:Rogamus in eius iudicio bñfacta cũ malefactis pẽſare velitis.⁊ hoiem i vi
ta relinq̃re qͥ ſuis ſcriptis vꝛam vꝛbẽ illuſtrauit ⁊ in futuꝝ ſplẽdoꝛẽ ei maximum
adijcere põt: Quod ſi feceritis oẽs collegiũ nr̃m cõmendabũt in quo ꝑlus bene/

„

ficije aurierecoꝛgatio valuene. Datürome die. xxiiij. Julij. . cccclvij.
Captat beniuolẽtiã ⁊ offer 2
cõmendatũ nepotẽ ſunn. Epiſtola. cc clxxiij.
IMleas cardinalis ſeneñ.epo tridẽtino.S.p.d. Redeũtẽ in alemaniã nico
laũ crewi capellanũ nrjm ⁊ cõpatriotã:tñ cũ tridẽto trãſiturꝰ ſit: noluimꝰ
. ſine nr̃is ad te lr̃is dimittere:q;bus intelligas nos veteris amicitie ⁊ quõ
ſiład ſacros oꝛdines ꝓmoti fuimus:memotes eẽ.cupidoſq; magnoꝑe aliqñ ali/
q̃ͥd agẽ qð tibi gratã exiſtat. Reliqua de nĩ̃a erga dignitatẽ tuã volũtate ⁊ de ſta/
tu romane curię:idẽ nicolaus plenius referet:cui velis tãq; nobis plenã creden/
tie fidẽ pᷣbere. Inſuꝑ qꝛ nepos noſter frãciſcus gram expectatiuã bhabet in ecde
atua Rogamus vt in euentu vacationis alicuius pᷣbede auxillo ſibi eſſe velis
ad obtinendã poſſeſſionẽ:quẽadmodũ de tua erga nos beniuolẽtia ⁊ amicitiave

„

teri plene ↄfidimꝰ. Datũ rome kał.auguſti. P. cccel viijj

7 . 3 °%%
Refert noua italie ⁊ vꝛbis romane. Epiſtola. ccclxxiiij.
Meas cardinalis ſeneñ. HNicolao cardinali ſancti petri. S. p.d. Reuertit᷑
ad ptes germanie. Capellanus meug nicolaus crewl: aue in ageẽdis ſuis
diguationi tue quãtũ valeo ↄmẽdatũ efficio:din nihil noui de tua dignita
te accepi. duto eã bñ valẽ qñ ĩ ↄtrariũ mhil accipio. De pᷣlatis germanie ⁊ diet
coꝝ multa bic dicunt᷑ nõ bona,.Luõ dignationẽ nibil latere opinoꝛ. Miſi tua cir⸗
y in

cũſpectio illis obuiet rebꝰ:neſcio qs alius occurrẽ poſſit. Ego tß te in hac curia

pñtẽ potiꝰeẽ vellẽ.qᷓuis parũ eſt ꝙ cardinales reipublice ↄſulẽ poſſint. Sʒ iuua⸗

ret me ſepe in pñtia tua cc.⁊ ꝓ veteri moꝛe dulces miſcẽ ſermões.Foꝛtaſſe aliqñ
nõ tederet dignationẽ tuã in curia moꝛã traxiſſe.Quis ſit ſtatus harũ ꝑtiũ non

dubito ꝑ familiares tuos dignationi tue ſcriptũ eẽ. Referã tñ paucis quõ res ſe

habeat. Oñs nr̃ in pꝛimis bñ valet. Roma qͥʒ pᷣter ſolitũ hucuſq; ſana eẽ videt᷑.

Obijt cardinalis neapolitanꝰ incuria potius medicoꝝ q; aeris grauitate. Arſi⸗/
ni ⁊ comes euerſus adbuc inter ie armis ↄtẽdũt: q̃ res facit vt annus vberrimꝰ

ſterilis videat. Huc accedit indignatio quã põtifex õ vꝛſinos accepit:tractat᷑ cõ
coꝛcdia neſcio q; facilẽ hẽbit exitũ.Comes iacobꝰ piccininꝰ qͥ hactenꝰin regno fuit
nũc ſuſcepta a rege aragonu magna pecunia exiturꝰregnũ dꝛ.⁊ ſigiſmũdũ ma⸗/
lateſtã quẽ rex odit anma moturus.qͥ cũ ꝓfecturꝰ ẽ comes vꝛhinas.alij arbitrãt
hec fingi ↄ malateſtas:vt impꝛouiſi ſenẽſes inueniant᷑. Quicqͥd egerit piccininꝰ
ſi regnu exierit:arbitranẽ oẽs totꝗ italiã rurſus in arina tuiturã. Atq; h̊ mõ ge/
ret᷑ bellũ cõtra thurcos:nec meliꝰin germania res ſe hñt:qñ imꝑatoꝛ ⁊ rex hun/

arie ſicut noſti inter ſeſe acerrima cõtentione depugnãt:deꝰecclie ſue meliꝰ ↄſu-
at. Cõmẽedo me dignationi tue ad eius mandata omni tpe paratũ. Ex roma kł.

Auguſti. M. cccclvij. 2
CLõmẽdatoꝛia ſingulariũ unico . Epiſtola. ccclxxv.
Meas cardinalis ſeneñ.arcbiepᷣo ſaltzburgeñ.S.p.d. Micolaꝰ crewl ca/
pellanꝰnr dilectꝰvẽturꝰeſt ad dignitatẽ tuã quã rogamꝰ iĩ agẽdis ſuis co/
mnmẽdatũ bꝛe velis ab eo ĩtelliges romane curie ſtatũ ⁊ quõ resitalie ſeſe ha
beãt. Itaq; nõ eſt opꝰde his aliqͥd ſcribamꝰ. MHõ ſumꝰimemoꝛes bñficioꝝ q̃ a di-
gnatione tua ꝑcepimꝰdũ ĩ germania eſſemꝰ:⁊ quõ ĩ ſaltzburga ſepiꝰ a tua digna
tiõe gratant accepti ⁊ bonoꝛati fuſmꝰ:ob quã rẽ erit nobis ſꝑ cura vt tibi ⁊ eccle
ſie tue ꝓ nr̃a poſſibilitate vicẽ repẽdamꝰ. Inſuꝑ qꝛ duo ſũt ĩ fua curia nobis a lõ
go tꝑe dilectiiohes lauterhachiꝰ ⁊ iohes croſter viri boni ⁊ fideliſim:eos pigna
tioni tue quoad poſſumefcimꝰ ↄmẽdatos:reputaturi nobis impenſuʒ qͥcqdi
eoꝝ u bon * te collatũ hen⸗ Datü peme Kl. auguſti. M. cccclvij. „
Gꝛatulat᷑ & liberatiõe epᷣi varadieñ.cuiꝰ i TP
noie regi ſcpᷣſit ⁊ ab aplico ſcribi ĩpetrauit Epiſtola ccclxxvj.
Meas cardinalis ſeneñ. Jobãani troſter. S. p.d. Feciſti pꝛobe ꝙ nobis ex
bunsgaria wiẽnaq; ſingula ſcripſiſti q̊ tum gerebant᷑:audiuimꝰinuiti illa/
rũ partiũ tribulationes velit deus vt tandè pᷣncipes inclyte domꝰ auſtrie
inter ſe reconcilient᷑: Illud aũt libent᷑ intelleximꝰ qð de epᷣo varadienſi viro opti
mmo ſignificaſti:cuius inocẽtia libertatẽ ↄſecuta eſt. Nihil ꝓfecto h̊ tpenobis io/
cundius ſignificari poterat:tu de nobis ſibi oia vera vixiſti. Mã cũ audiuimꝰ ca⸗
pturã eius vehemẽeter ꝓbatiſſimi patris foꝛtunio cõmoti fuimus. ſcripſimuſqʒ

„

mox regie maieſtati q̃ᷓ nobis de patre ſincero ⁊ optime merito teſtificãda videbã

.⸗ — ₰. . —

tur. Rogauimꝰ etiã põtificẽ maximũ vt lr̃as ad regẽ varet quibus relaxationes

epᷣi peteret:eaſq; big obtinuimꝰ. Dꝛunas ꝑ caſualẽ quẽdã tabellariũ miſimꝰ.Se

cũdas vᷣo ꝑ laurẽtiũ rouarellã Bitannnz ngaus püeus ad regẽ ꝓfectus eſt:
q̊ quis tarde binc venerint teſtim oniũ tñ pᷣbebũt nr̃e in epᷣm charitaſ. Doſtre/
mo q̃ ſuades fecimꝰ. Cõgratulatoꝛias em̃ eplas eides epᷣo ⁊ miſimꝰ ⁊ mittemus.
taq; nõ eſt cur verear officiũ nr̃m requiri poſſe. De rebus curie nre ſupſedinꝰ
cribere: cũ nicolaus nr̃ crewl te cõuẽturus ſit:ex quo cũcta vel minima ꝗᷓ in ſta
lia gerunt᷑ babũde cognoſces: Reliquũ eſt vt bene valere ſtudeas.archiepoq; ſi-
deliter ſeruias apud quẽ tua obſequia nõ erũt ſine pᷣmio. Hos aũt ſꝑ tui memo/
res crimus. Aale ⁊ ſi iacobus lotronus iſtic oſt:mille ei ſalutes nr̃o nomie dicito
Ex vrbe xoma hauguſti.M..cccd vij.

Familiaris vt bene voleat. Epiſtola. ccclxxvij.

,—. —— —

2 — —–

— —

=—☛

mia nõ negabit. AHale igit ⁊ nos eidẽ archiepo ita offeras vt intelli
placẽdi cupidos eẽ. Datũ rome kl.auguſti. M. cccel vij.

Coõſolatoꝛia ſuꝑ moꝛte filij. Epiſt la. ccclxxviij.

te feras.⁊ qð reſtat eui cũ reliqᷣs ilijs dulciter ac ſi ucas H
nobis ſupꝛa qᷓ; dicere poſſumꝰ acceptũ. Diligimꝰem̃ ſũmoꝑe ꝑſonã tuã:nec obli

. bisgegetlefg plengaghidere Peis. Datũ rome kł auguſti. M. cccclvij.
Poſt regiã maieſtatẽ recõmẽdatã re· Erpi
fert grates epi varadieñ.d emãcipatiõe. Epiſto g. cccłexxix.

Meas cardinalis feneñ. Johi lauterbachio.S. p. d. Ex nicolao nr̃o creml
tibi amic ſſimo cognoſces qᷓ apud nos gerũt᷑ ⁊ nos in te aio ſumus. Nã
B ugadmodqũ te iapꝛidẽ dileximꝰ:ita ⁊ nũc amamus: cupimuſq; tibi bñᷣ eẽ
⁊ ſi q aliqͥd ꝓ te facẽ poſremus:nõ eẽt in nobis mora:ↄfidimus tibi bene futuꝝ

uapud archiepᷣm ſaltzburgeñ.Qui ꝓ ſui ſingulari vireute ſeruitijs tuis debita pᷣ-

— *

gat nos ſibi cõ

9 *%

MHeas cardinalis ſeneñ.dño de roſanberg. Sp.d. Magno meroꝛe gffece

rũt nos lre amicoꝝ qͥbas clariſſimũ ⁊ ſpectatiſſimũ filin tuũ henricũ dieʒ
clauſifſe extremũ cognouimus. Doluimꝰcerte illũ in floꝛe ſue iuuentui ex
bacluce migraſſe:cũ multa ⁊ p domo tua ⁊ ꝓ inclyto regno bobemie facẽ pote-
rat:tũ vᷣo iſtud moleſtiſimũ fuit ꝙ ſenectuti tue ⁊ haculi ⁊ ſolamẽ ereptũ eſſe vi

debamus. Sʒ cu cogitamus ai tui ſapiẽtiꝗᷣ:nõ dubitamꝰqͥn ↄſolationẽ ipſe rerũ

moꝛtaliũ vſus tibi ſbest Frcquge accidũt hec:ſepe filij patres i moꝛte pᷣcedũt

raro eſt ſenex q̃ plures ex ſuis filijs nõ pᷣ miſerit.Zolerãda ſunt hec:nec doloꝛe cõ

ſũiũ eſt: vbi doloꝛ nihil affert pᷣſidij. Acdeſcendũ e diumce volũtati oĩa deus ĩ vſnʒ
melioꝛẽ ↄuertit:ni bil ipᷣe ꝑperã:nihil temẽ agit.lle ſapiẽs hõ ẽ qͥ ea vult ꝗᷓ vlle
deñ nouit. Mos filiũ tuũ i eo ſtatu in eo tꝑe vocatũ a deo nõ ambigimus: in q̊ illi
melius fuit exuiſſe beſem. Itaq;ʒ q;uisnõ nubitamusimagnificẽtia tuã qᷣeto eſſe

aio: ⁊ eawelle que deus voluit: tñ ꝓ nro offlcio rogamusvt hechumana equa mẽ
s tuis filijs dulciter ac ſuauiter traducas. Id erit

uioni dare poſſumus quãta nos charitate in wiẽna quõda cõplectebaris: ⁊ de-
niq; ſp nobis ante oculos eſt humãitas illa atq; vꝛbanitas:quã nodis ⁊ ꝓcopio

rabenſteyno oñdiſti in crũmenam:ita em̃ nos ardẽti charitate ⁊ vt ait euiſcera
ta dilectione ſuſcepiſti:vt oi tpe nos ⁊ tibi ⁊ natis tuis ⁊ bis qͥ naſcent᷑ ahillis ob

norxrios eẽ putemꝰ:2 B guidẽ oñdemꝰ ſi vnqᷓ; ſeſe facultas obtulerit. Reliqᷓ referet

nicolaꝰ crel capellanonfr̃ dilectus quẽ tue magniſicẽtie cõmẽdamꝰ:cuitqq;ᷓ no/

AMHjeas cardinalis ſeneñ. Ladiſlao regi hũgarie. S. p. d. Cũ ſuꝑioꝛibꝰ die/

bus iohes varadienſis eps apud budã in vincula ↄiectus eſſet. Idq; tuo
iuſſiu factũ diceret᷑:egre id nubi duplici de cꝗ fuit. Hã ⁊ pᷣſulis integerrimi
ac mihi amiciſimi infelicitati cõpatiebar:⁊ honoꝛẽ tuum parumper obnubilari

volebam:cũ epᷣm de tua ſerenitate optime meritũ ⁊ doctrina preditum ſinguiari

—

tua ſublimitas in carcerẽ retruſiſſe affirmaret᷑. Scripſi itaq; mox excellẽtie tue q

mibi in ea re faciẽda videbat᷑ ꝓ gloꝛia tua:quẽadmodũ fidelcs famuli benignis
dñis ſuis cõſulere aliquãdo ſolent. Scripſit etiã ſanctiſſimus dñs nr ſemel atq;
iterũ. Mã qui varidienſem pontificẽ ⁊ ᷣtute ⁊ noĩę optime pꝛeditũ intellexiſſet:
nõ poterat ei/ cũ indigua ferret/ nõ opitulari. MHeſcio an bmõi lr̃etuã ſublimita
tẽ adierint. Illud nuc relatũ eſt ꝙ tuꝗ hãc curiã gaudio repleuit nõ ſine pꝛecipua
zingenti laude tue ſublimitatis. Hã cum epᷣs idem nõ tuo motu: ſed aliquoꝛuzʒ

2

potentũ impulſu: quibug nõ facile reſiſtere poteras in captiuitatẽ ductus affir
maret᷑:nũc illud plane xꝛ qd innocentẽ pᷣlatũ quẽ alieno impulſu ceꝑas:tua ſpõ
te ſolũmõ relaxaſti: ex qᷓ re patefacta eſt animi tuiinnata ꝓbitas ⁊ epi innocẽtia
liquefacta. Quippe ſanctiſſimꝰ dñs nr̃:totuſqʒ; cardinaliũ cetꝰ rectitudinẽ animi

tui ⁊ ſingularẽ pꝛudentiã magnis extollunt pꝛeconijs.Ego vᷣo qui eundem epᷣm

iamdudũ virum pꝛobatiſſimũ eſſe cognoui:eiq; ſingulari amicitia ſum cõiũctus

nõ ſolũ laudo circũſpectionẽ ⁊ bñficẽtiã tuã:b gr̃as is poſſuʒ tue ſerenitati ago
y ünrz)

ꝓ ſalute hoĩ amiciſſimo reſtituta. Intelligẽs nõ me minꝰ ea de c̊ tue gloꝛie ob/

ligatũ qᷓ; im epᷣm.Erꝗ etiã ante ſeruitoꝛ ſublimitat tue multis de cauſis obno/

xius:ſᷣ accedẽte h̊ heneficio:nibil eſt a iã mibi reliq ſit:qͥn totũ qd poſſuʒ maie/
ſian tue bez:E a nonis gugu M.cccvij.
aptat beniuolentiã ⁊ capellanũ — -
ſuum cõmendatũ faciaat. Epiſtola. ccclxxx *
MHeas cardinalis ſeneñ.Electo vꝛatiſlauiẽſi. S.p.d. Reuertit᷑ ad partes
iſtas dilectus capellanꝰnr nicolaꝰcreml:canonicus vꝛatiſlauienſis:tibi iã
Ppridẽ notus ab eo ſenties qcũq; apud nos gerũt:⁊ qs aius nr̃ erga te ſit:
̊ ⁊ tibi ⁊ domui tue nobiliſſime tato mnagis afficimur: austo indies pꝛis tui fra
trũ ? tua erga nos merita magis recolimꝰ. Itaqʒ nõ erimus in ſcribẽdo lõgioꝛes
Tantũ dignationi tue nicolaũ ↄmẽdamꝰ. Rogates ſiqua ſũt q̃ ꝑ nos tui cã fieri
poſſint:ita denobis 5KAr: ansadmod veri amici iut᷑ ſe ↄſueuerũt.Datũ romne
nonis auguſti. M.cccelvij. — ο& — .
ASaegntien en Epiſtola. ccclxxxj.
MNeas cardinalis ſeneñ.benrico ſenftleben.S.p.d. Per nicolaũ nr̃m ca/
nonicũ vꝛatiſlauiẽſeʒ qꝗͥ nũc in alamanio reuertit᷑:nõ putamꝰneceſſariui
, eEẽ multa ſcribẽ. vta em̃ repẽte facturꝰeſt iter vt multi eũ pceſſuri ſint. Ai-
ſitabit em̃ quocũq; i loco ſuo ex moꝛe còpatres atq; cõmatres.lHec dubitamꝰ euzʒ
cũ ad te venerit qͥn volũtates italicas meliꝰ referre qᷓ; ab eo diſcere valeas. Itaqʒ
parcimus vᷣbis.Lſñi rogamꝰ vt in reilla varimẽſis ecclie ſi qͥd ei cõmittedũ videt
id ꝓ tua pꝛudẽtia facias.Eſt em̃ vꝛatiſlauiã petiturus vt ait:⁊ a nobis hebit lras
ad epᷣm illũ credẽtiales:vt ſi opꝰ fuenit eis vti poſſint. Reliqua ex eo audies quẽ
foꝛtaſſe licentiatũ in decretis habebis. Nale ⁊ amicis nr̃is nos effici cmendatos

. .2

Deenrorn nanis zugſt. Mccccvit, —
Refert noua italie ⁊ ſequantulus ZRiſ- „ 55
ſit in toto pollicec. —. .. . Epiſtola. ccclxxx .
Meas cardinalis ſeneñ.iohi cardinali ſci angeli.S.p.d. Que ſuꝑioꝛibus
diebꝰapud nos geſta ſũt:ea iã ꝑ alias r̃as tue dignationi ſignificaui. Nũc
fſflſlſubijciã qᷓ ſecuta ſũt:exinde ſcies qd ſperãdũ ſit:qdve timẽdũ cõi xpᷣiano/
ri cauſe.Oñs noſter ſanctiſſinꝰ nõnullã aduerſus vrſinos indignationẽ induit
adeo vt iã nepotẽ ſuñ eccliſtice militie ducẽ cõtra illos miſerit:caſtrũq; ſcĩ gre/
goꝛij ab eis extoꝛſerit:nũc ↄcoꝛdia tractat᷑. Expectamꝰexitũ rei pacẽq; magnoꝑe
cupimus.Mã bella huic ciuitati charitatẽ annone nõ ꝑpuã inducũt.uit ipe ſan/
ctiſſimus dñs nr̃ his diebus aliquãtiſꝑ egrotꝰ:nũc diuino munẽ ↄualuit:cuiꝰ pꝛu
dẽtia nõ ẽ dubiũ:qͥn reipublice ſalubꝛit᷑ ↄſulat. Mepotes eiꝰ q pꝛiarchã legatũ in
oꝛiẽtẽ ſecuti fuerãt:atq; ibi ob qdã malefacta cõpᷣheſi nudiuſqrtus redire.vtqʒ ſe
crimine purgẽt patriarcha criminant᷑:ſ dño nr̃o ⁊ ſacro collegio cognita ẽ illius
legati integritas atqʒ ↄſtantia:nęc ſiniſtri qͥcq; de eo facile credit᷑. An autẽ nepo
tes ipᷣi culpabiles ſint vt legati nũcij traqũt.id alij inueſtigẽt.Ego ⁊ accuſatoꝛes
⁊ excuſatoꝛes eoꝝ eqs auribus accipio.Rex aragonũ bellũ habet cõtra ianuen/
ſes acerrimũ:⁊ nuc vna nũcaltera ꝑs naues in mari ꝑdit: ipſa ianua miro affli
cta eſt.q̃ nõ regis tm̃ ſ̃ etiã ſuoꝝ exuium arinis pᷣmit᷑ Dermus dux eius magno
vir aio ⁊ manu ꝓmptiſſimus:miſeros ciues territat:qͥ ſe nõ alio mõ qᷓ; moꝛte im
periũ poſiturũ affirmat:⁊ nũc bunc nũc aliũ ciuẽ ad necẽ rapit:qui ſuis conſilijs
aduerſat᷑.Rex aũt ꝑ hos dies vt fama ẽ inſigne opidũ.Scarlinũ noie in tuſcia lu
cratꝰeſt:ſi veꝝ eſt qd hodie mercatoꝛibꝰſcriptũ ferũt. d erat in ptãte dñi plũba
nẽſis. Ob quã rẽ ſut qͥ arbitrant᷑ nõ q etuꝝ regẽ niſi ⁊ plũbini dñio potiat᷑.Quod
ſi obtinuerit locũ hẽbit opoꝛtuniſſimũ vñ ſeneñ.ſfloꝛetinos acianuẽſes cũ velit la
ceſſere poſſit:atq; vtinã nõ ex hͥ pax italica ↄturbet᷑:boc eſt italia. Que aũt i ger-
manis gerunt optime nouit dignatio tua.Cupio ſcire vbi locoꝝ atq; gentiu⸗ ſis

ob/
lo⸗
le⸗

l.
nen
blij
eſt:
f
u
fen
ne

,

1/

⸗
5

e

ne

☛ ,☛ =& ω☚ S

q̃d agas ̃bene Haleas ⁊ qᷓ ſpes ſit rebus agẽdis. Sũt em̃ qͥ dignationẽ tuã egro
tantè ſe reliquiſſe affirmãt q̃ res mibi moleſtiſſima eſt.Ea ſpter ſuadeo boꝛtoꝛ z
obhſecro vt ſanitatis curã geras:cureſqʒ vt aliqñ reuertaris hucletus ⁊ ſoſpes:qdᷣ
oẽs amici tui maxie cupiuũt.Ego vᷣo nibil magis deſidero q; te in dmo tua rome
ſepe videre ⁊ alloqᷣ:ac ꝓ veten cõſuetudine mãſuetudinetuꝗꝭ ⁊ benignitate ꝑfrui
MHõ offero me dignationi tue:aut᷑ familie tue vel amicis aliqd apud ſũmũ põtifi
cẽ ꝓcuratuꝝ. Ma ⁊ mimũ eſt qð poſſuz ⁊ vignatio tua potentiſſimos cardinalęs
bʒ qͥ eius negocia fideliſſime gerũt: Itaq; nõ ẽ cur mea indigeas oꝑa.Ego tñ qn
tulus ſum ⁊ tuus ſꝑ fui ⁊ ero.Ex roma nonis auguſti. M.cccclvij.

Excuſatio cõtra murmur gra SRIP
naminis germanice nationis. RM Ep ſtola. ccclxxxiij.
B Meas cardinalis ſeneñ. Martino mayer. S.p. d. Jocũde nobis fuerunt

lretue:quas in cã decani mogũtini ad nos ſcripſiſti:erãt in eis plures par
tes quibus bꝛeuit᷑ rñdebimꝰ. dgaudes de nr̃a ad caminalatũ ꝓmotione
nõ eſt ea res nobis dubia.Siqdẽ noſter bonoꝛ tuus honoꝛ eſt:⁊ hãc dignitatem
nõ minus tibi creditã q; nobis eẽ:equũ eſt te arbitrari qñ int nos vera eſt ⁊ ſtabi
lis amicitia que iubet inter amicos oĩia eſtimari cõia. OQuiſppe ſi qñ aliqͥd occurre/
rit in quo vel tibi vel Sſan uiners aut amicis tuis ꝓdeſſe poſſumꝰ oñdemus nos
memoꝛes e veten beniuolẽtie ⁊ dulcis vſure quꝗ ſimul in mult locis habuimus.
Que ſcripſerũt nobis pᷣncipes electoꝛes:⁊ tu etiã ꝓ decano mogũtino nõ obau/
diuimus: ngetſi ppoſiturà woꝛmacieñ.apud nos libent retinuiſſemus:cõcoꝛda/⸗
uimus tñ cũ ꝓcuratoꝛibꝰeiuſdẽ decani de pmutatiõe vt t dictis pᷣncipibꝰ q; tibi
⁊ipſi decano quẽ igãdudũ cognouimꝰ⁊ amauimus:rẽ gratꝗ faceremus damꝰnũc
oꝑam vt l̃e exgediant᷑ opoꝛtune. Illud aliquãtulũ duꝝ eſt q in calcelr̃aꝝ tuaꝝ
ſcribis q̃relas.ſ.magnas fieri de romana curia qᷓ nationẽ germanicã muli incõ/
modet modis. Quatuoꝛqʒ capita tãgis. Anũ eſt ꝙ decręta cõſtantieñ.⁊ baſilier.
cõcilioꝝ cõpactataq; natiõis mime obſuent᷑:⁊ qᷓuis in h articulo oia cõtineri vi-
deant᷑:tñ ſpecificas ꝙ electiones canõice facte nõ ↄfirmẽt᷑ ꝙ magna vis pecunia

rũ ab bis qͥ beneficia ↄſequũt᷑ extoꝛquet᷑ ꝙ ſub coloꝛe indulgẽtiarũ ⁊ decimaruʒz

varijſq; modis ex alamania pecunie bauriũt᷑:⁊ deniq; ſubiũgis de gr̃a nr̃a quaʒ

obtinuimus de bnjficijs in cõmẽdã habẽdis quã inſolitq eſſe aſñeueras.Cogimur

ad beę nò nibil rũdere:⁊ in pꝛimis qdẽ fatemur ꝙ ſcribis inclytã.ſ.nationsvr̃am

olim fuiſſe floꝛentẽ ⁊ ſuis virtutibus romanũ imperiũ meruiſſe.Adijcimꝰ tñ ⁊il/⸗

lud excellentiſſimã beati petri ſedẽ poſtq; ille martyrio coꝛonat?eſt:ſꝑ rome fuiſ
ſe in qua qͥ ſederũt: vicariatũ vpᷣi tenuere: claueſq; ligadi atq; ſoluẽdi penes ſe ba
buere:ſiue greci:ſiue itali:ſiuę germani aut ex alia gente fuere:nec nũqꝙ regni cele
ſtis introire ianuã potuiſſe qͥ romanoꝝ pontificũ auctoꝛitatẽ cõtumaciter cõtẽ/
pſere:nec hodie illis gloꝛiãdũ eẽ d auctoꝛitate ꝓpꝛia leges ſibi ↄſtituũt.q̃bus pꝛo
ſuo libito romane ſedis iuſſiones ſpernẽ poſſint. Hos em̃ catholica veritas niſi
reſipuerint ante obitũ.ignis eterni mãcipio ſine intermiſſõe deputat. Fatemur
inſuꝑ aliqñ in romana curia quã regũt hoĩes aliqua fieri que digna eſſent emẽda
tionẽ.nec dubitamus ipſos romane vꝛbis pᷣſules etiò inquãtũ boies falli errare.

labi ac decipi poſſe. Sed vt ad querelas tuas veniamus dicimus tibi:dignũ eẽvt

cõpactata cũ veſtra natione ſeruent. Idq; ſemꝑ pᷣdicauimꝰ ⁊ in futurũ pᷣdicare
nõ omittemꝰ.Siqͥdẽ nationi tue a ꝗͥ plurimũ ſumus honoꝛati:nõ minus q; nfe
afficimur. Aeꝝ cũ dicis decreta baſilieñ.ↄcilij nõ cuſtodiri. Idqʒ putas iniurio/
ſum eẽ nationiindignã dicimus eẽ qrelã tuã. ꝛopter decreta em̃ baſilieñ.ↄcilij
inter ſedẽ aplicã ⁊ nationẽ vꝛam diſcidium cepit:cu vos illa pꝛſus tenẽda dicere
tis aplica vo ſedes oĩa reiceret. Itaq; fuit deniq; ↄpoſitio facta:ĩ qua nos imꝑa
torio noie interfuimus:eæa certã legẽ dedit deinde inuiolabili᷑ obſeruãd:pꝑ quay
aliꝗqᷓ ex cretis ↄcilij pᷣdicti recepta vident᷑ aliqua reiecta. Itaq; nõ iuſte agis:ſi
ꝑ oia fuãda eẽ decretaↄtẽdis. Sʒ venio ad electiones quas paſſim cõtẽni refers

poc nos nõ inuenimis ita eſſe vt aſſeueras:hã poſtq́; ex alatnania huc venimus
plures eccdleſie cathedrales eiuſdẽ nationis vacauerũt:in quibus vel poſtulatio
nes facte vel electiones fuere. De poſtulationibꝰ nibil eſt qd obici poſſit: na ille
ex gra pendẽt etiã vetuſto iure.libeꝝq; eſt põtiſici maximo eas admittẽ vłreijcẽ.
Electiones añt ſi canonice fuerint cõpactatoꝝ vigoꝛe cõfirmationẽ merent᷑.nec
repelli pñt:niſi de vtilioꝛi ꝑſona.Romanꝰpõtifer de ↄſilio fratrũ ſuoꝝ ſancte ro
mane eccleſie cardinaliũ duxerit ꝓuidendu:ßᷣ neq; hic eſt aliqͥd qð rep hendi me/
rito poſſit. Oe tꝑe dicimus quo ro.curiã ſeqmur. he em̃ ¶iã biennio tm̃ eſt ꝙ
bic ſumus vlla electio buc allata eſt:q̃ rite ⁊ canonice factaſcõꝑta ſit. Maʒ tra-
iĩectẽſis electio de qua magni rumoꝛes babſiti ſunt:in pſonã excõicatã ceciderat.
Alie vᷣo alios defectus habuere. Itaqʒ vides nõ eẽ cur vr̃a natio circa clectiões
iuſtâ qᷓrelã babeat. Qð deindę ſubiũgis extoꝛq̃ri multũ auri ab his ꝗ dignitates
vel alia beneficia aſ equunt᷑: nõ eſt cur de bac ſede cõqᷓramini: potiꝰde cupidita
te ⁊ ambitione vroꝰ hoim:q̃ currẽtes ꝓ epſᷣatibꝰ inueniẽtes cõpetitoꝛes:bisg qui
bus palatiñ patet certatim pecunias offe rũt. Illi vᷣo qͥ alloqᷣ potificẽ pñt: nõ ſũt
oẽs ſiles angelis:ſ̊ quales in almania. Galliaq; multos reꝑias.recipiut em̃ qð of
fert᷑ nõ extoꝛquẽt:romanꝰaũt pᷣſul ſolus in tbalamo ſuo nuc bos nũc illos audit
2illos ꝓmouere ſolet qͥ magis cõmẽdant᷑:nec ſcit nec etiam arbitrat᷑ pecunie cã
bos aut illos cõmẽdatione pᷣferri. Mec ſibi plus auni dat᷑ q; cõcoꝛdata ꝑmittant
niſi foꝛtaſſe aliqñ occaſione expeditiõis thurcos:aliqñ ſuꝑ annata recepit: qð
ſibi ꝓfecto nõ fuit in tãta necemſitate negandũ: habes & in hac ꝑte rñſionẽ nr̃am
pecunijs indulgẽtiaꝝ miramur fieri q̃relã. Maã ille poſtq;ᷓ collecte fuerãt Pfe⸗
cco romani potificis arbitrio nõ alteriꝰerat diſtribuẽde. Se deamis ʒz credimꝰ
nõ eſſe indignũ quod refers. Mã ſi alie nationes ꝓ expeditiõe cõtra thurcos ha⸗
bbẽda decimas exbibẽt:nõ videmus cur etiꝗ theutones nõ cõtribuant. Laudamꝰ
tñ in ea re debitos adbiberi modos.Ceterũ cũ tota queſtio de pecunia vertat᷑.di
cimus bãc vetuſtiſſimà eẽ querelã:q̃ nũqᷓ; auferri potuit ſꝑ em̃ ſũt hoĩes pecunia
rũ auidi:⁊ quodãm odo inſatiabile:qͥ cũ multa lucrari velint exponẽ aliquid ſacri
legiũ putãt: nec vlla gẽs eſt que aĩo equo ex regione ſus aſpoꝛtan aurũ ferat HMũ
gari alamanos ea potiſſimũ cã deteſtant᷑:q in regno ſuo negociates multũ auri
aſpo:tãt. Eadẽ querela eſt polonoꝝ.eadẽ danoꝝ. In alamanisa q̊ʒ q; plures gen
tes reperiemꝰ quaꝝ altera incuſant alterã quaſi argẽti ſui extoꝛtricẽ:uec curieve
ſtroꝝ põtificũ accuſationibꝰcarẽt. Datet itaq; lõge lateq; B̊ͥ genus querelarum.
ANerã qꝛ dicis germamiã viam quondã ditiſſimã fuiſſe:nũc vo ꝓꝛſus exbauſtaʒ
⁊omni ere vacuã eſſe:nos cõtra ſentimꝰilludq; audacter dicimus: nũqᷓ; germa-
niã vitioꝛè fuiſſe q;ᷓ hodie:nunq; oꝛnatioꝛẽ:nũq; armis potentioꝛẽ:ſi vni dño pa
ruerit. Mq; ſi legamus vetuſta tꝑa:inueniemus germanos olim ritu vixiſſe bar
baro:veſtibus vios laceris. Elenatiõi tm̃ ⁊ agroꝝ culture dediſſe opam: feroces
quidẽ homines ⁊ belli appetentes:ſed argenti ꝓꝛſus inopes:qbus qpe nec vini
vſus erat. Ipaq; germaia intra mare ⁊ danubiũ:rurſuſq; intra rhenũ ⁊ albini cõ
tinebat᷑:nũc vo quzẽtũ trãſgreſſa ſit ſuos limites nõignoꝛamꝰ.Nam plus fere eſt
extra nacti eſtis in gallia: retia:notico:vindelico atq; in ipa ſcithia ſeu ſarma-
tiaq qd intus habuiſtis. Quid meinoꝛemꝰ nobillſſimas vꝛbes vr̃as ⁊ ſplẽdidiſſi
mas: ditiſſima templa opulentiſſimos pꝛincipes ac pᷣlatos:certe nõ vi emuꝰ ꝓ/⸗
uinciã eſſe ꝗᷓ cõputatis oibus vꝛam ſupet:ꝙ ſi reſurgeret aliquis illoꝝ theutonũ
qui tpe iulij ceſaris vixit:germaniã peragraret:vt arioniſtis:ꝓfecto diceret non
eſſe eam terram quã olim viderat:negaretq; ſuã eẽ patriꝗ:cũ vinearũ ⁊ arboꝛuʒ
fructiferaꝝ cõſitiones: veſtitus hoim:vꝛbanitatẽ ciuiũ.ſplendoꝛẽ vꝛbiũ:tantãq;
nitidã politiã apud vos cõtueret᷑. Aerũ bãc mutationẽ qͥs fecit in vobis niſi re/
ligio xpᷣi. Cultus quiſpe xpᷣiane religionis a vobis barbariem oẽm expulit: atq;
ita expoliuit: vt iaʒ greci ipſi barbari:vos autẽ recti latini appellari mereamini.
Cultũ autẽ ſalutifererreligionis ſi veꝝ fateri vultis. Roma vobis ⁊ aplica ſedes

iinus
latio
laͤlle
ce.
k.nec
ſero
ice⸗
ſieſt
St,
ſhert.
toes
ſtates
bidttr
ggi
ſüt
pvof
ndit
ſeca
ttant
105
nfnm
pfe⸗
in⸗
ba⸗
?

CLongratulat eo varadieũ.
ęæ vinculis emãcipato.

dedit que pꝛedicatoꝛes ad vos mittẽs idoloꝝ relinquère cultum: ⁊ verũ de co/
lere tocuit. Dlus eſt boc martine ꝙᷓ aurum ⁊ argentum:plus eſt quod accepiſtis
ꝙᷓ quod datis: Itaq; decet vos accepti beneficij memoꝛes eſſe:quod quide tati
eſt vt nulli poſſit theſauri cõpenſari.ranſimus modo ad eã eple tue partem ꝗᷓ
nos concernit:vicis nos ⁊ alios pleroſqʒ ſancte romane eccleſie cardinales inſo
litas apud nos reſeruationes habuiſſe:indeq; multos exoꝛin rumoꝛes. Mos et
metenſem olim cardinalẽ: ⁊ alios nõnullos ſilibus vſos gratius comptum habe
mus:⁊ ab illis lrarũ noſtraꝝ foꝛmã extraximus. Repᷣhendis ꝙ helre cõpactat⸗
aduerſari videant᷑:dicimus nihil in eis eſſe cõtra ea que cõcoꝛdata vocant᷑: niſi
foꝛtaſſe illud recenſeat᷑:ꝙ etiã monaſteria reſeruari vident᷑:in quibꝰ electionilo⸗/
cus eſſe debet. Hos de hac parte abunde ſatiſſecimus dno nro. Duo em viximꝰ
eius beatitudini. Dꝛimũ ꝙ nullius monaſterij electionẽ impedire vellemꝰ. Alteę
rum ꝙ nullũ monaſteriũ acceptaturi eſſemꝰ cotra volũtatẽ eius pᷣncipis in cuiꝰ
ditione ſitum eſſet: ⁊ ita ꝓcuratoꝛibus nr̃is dedimꝰ in mandais. Quod ſi putas
etiã collegiatarũ pᷣpoſiturarũ electiones cõfirmãdas eẽ: neqʒ debuiſſe nos earu
reſeruationes acceptare:longe falleris:nã cõcoꝛdata ipſa dignitates pᷣmas poſ
põtificales ⁊ in collegiatis eccleſijs pꝛincipales aplice ſeqis diſpoſitioni ermit
tunt: in alis aũt beneficijs inferioꝛibus habet ipſa ſedes ſuos menſes ꝙ ſi ſuper
hbmõi beneficijs ac dignitatibus reſeruationes obtinuimꝰ: accepimus a ſummo
pontifice quod nobis còcedere potuit ſine cuiuſpiã iniuria. Sed arbitraris foꝛ-
taſſe beneficia e in germania ſunt:germanis potiꝰ cõmitti debere q; erxtraneig
nec nos aliter ſentimꝰ. Sed cũ nos iq annis ſupꝛa.xxiiij.germania incolucrimꝰ:
nõ reputamꝰextraneus exiſtimari debere:cũq; imꝑatoꝝ ipſiq; nationi longo tẽ/
poꝛe fſma fide magnis laboꝛibꝰſeruierimꝰ:⁊ nũc ad cardinalatũ recepti: ea cu⸗/
remus que nationis ipſiꝰponori atq; vtilitati ↄducant:⁊ ita ꝓꝛſus agamꝰ vt na/
tioni germani potiꝰ qᷓ; itali putemur. Mõ iudicauimꝰtribꝰillisg ꝓuincijs mosun
tine:colonienſi:treuerenſi:indignũ videri aut graue cenſeri:ſi annuo duo milia
ducatoꝝ in eis obtineremꝰ ex illis beneficijs ſedes aplica ↄferre haberet. Du
tauiſſemus etiã maioꝛa in eadẽ natione cui ſꝑ ſeruiumſponte ofrerri:ſed nõ fu-
mus nos inſatiabiũes. Cõtentamur eo qð pꝛo debiti ſtatus ↄſeruatione ſufficiat
nec plura circa ̊.Oꝛ auũt opas tuas ad i⸗ offers vt grenr̃e fructũ cõſedmur: agi
mus tihigra ꝗᷣ ꝑtes amici nõ negligis. Idq; rogam? vt interueniẽte caſu opoꝛ/
tuno ꝓꝛſus efficlas. Scis ꝗᷓ ſit mens nr̃a ⁊ quõ gram nr̃am reſtrictã eẽ volumꝰ:
ſi quà p poſitura vacauerit aut ecchia parocbialis magni reddit velis ita efficere
vtad coplemẽtũ grenf̃e puenire poſſimꝰ. eniq; redᷣnis an aliqᷣd dicẽdũ facien-
dũuce ſit circa eã ptẽ q̃ nationẽ vꝛam ⁊ apicꝭ ſedẽ cocernit. Rudemꝰ futurũ eſſe
ad pᷣncipes electoꝛes nũciũ aplicũ lauretiũ rouarellã cum eo poteris ſuꝑ bac re
pleniꝰlod:ſibiq; cũcta cõicareę q ꝓ ſua circũſpectione nõ ignoꝛabit: qua via ſit in
talibꝰ incedendũ. Nobis tñ illud ↄſiliũ videret᷑ ꝙ pᷣlati ⁊ pꝛincipes vꝛi ſi qua ire
grauamina ſibi nõ digna inferri putãt: legatos ſuos ad romanũ põtificẽ mittere
nõ poſtponerẽt. Et ꝗᷓ ſunt illa in qbꝰgrauarent᷑ exponerẽt. peteretq; debitᷣ fieri
refoꝛmationẽ. MHã ſedes iſta en ua inſita maſuetudine vꝛis votis qᷓ dẽ rõe ſub
nixa eſſent nũqᷓ; denegaret aſſenſuzʒ. Mos aũt etſi parũ valeinꝰ:ſtudia tñ nr̃a ſpʒ
in eo dirigẽmꝰ:vt inclyte nationi germanice dum equa poſtulauerit mos erat.
Vale optime arcbiepᷣo moguntino cui ꝓ veteri noticia umꝰaffectiſſimi effice cð
mẽdatos.Ex roma die.viij.auguſti.M.cccdvij.

Epiſtola.ccclxxxii

NMeas cardinalſeneũ.epᷣovaradiẽſi. S.p.d.qntũ de captiuitate tua ecz
⁊ acerba doluimꝰtãtũmõ deliberatiõe gauiſi ⁊ ſũmoꝑe exhilarati ſumus.

QGBuiſpe nõ ſolũ dignationi tue cuiꝰ bonitas acinocetia magnifice patefa-
cta eſt. ven etiã fereniſſimo regi ladiſlao ↄgaudemꝰ cuiꝰ bñficentia ⁊ aĩ rectitudo

indies magis ac mag eluceſcit. Mãq; ſicut nobis relatũ ẽ:cũ ꝑſona tuaĩ arce bu.
deſi retẽta fuit:mime aimꝰ regiꝰad ea rẽ inclinatꝰ erat:ſ ſeduxer̃t eñ eoꝝ ↄſilia qͥ
tue vᷣtuti iuidebãt:nec rex adbuciuuẽculus ⁊ i regno nouꝰmagnis pſt ultoꝛibꝰ ad/
uerſari audebat:ceſſit furoꝛi loco ⁊ tpi.Illudtñ cauit ne qid ĩ coꝛpꝰtuũ emuli tui
molirent᷑. Sʒ nũc qᷓ ſua mẽs fuerit aꝑteliqt. Ma q alieni ↄſilio atq; ipoꝛtũitate
dignationẽ tuꝗ in carcerẽ piecit:idẽ ſuapte ĩgenio libertatẽ tibi reſtituit. Oquaʒ
rẽ nemo ẽà nõ telligat captur tuã ab emulis tue ꝓbita.Liherationẽ vᷣo ac ſa/
lutẽ a ſolo rege ꝓceſſiſſe.Eſt igr qd ⁊ tu ſerenitatiregie quẽadmodũ bactenꝰfeci
ſti: ita ⁊ ivoſteꝝ ſũma cũ tegnitate ſuias.Hos aũt ⁊ ceteri qͥ te amamꝰgẽas refe
ramꝰqð nos qdẽ mime negligemꝰ.Eramꝰbactenꝰ occupati vt liberationẽ tuam
iris aplicꝭ ⁊ nrñis ꝓcuraremiꝰ qs bis regio culmi trãſmiſimꝰ.q̃ᷓ pᷣmas moxitelle
cta nouitate trãſmitti curauimꝰ.Altas po laurẽtiꝰrouarelia nũcꝰ aplicſecũ at/
tulit. Cui ẽt bo ꝓcuratio tue ſalut nobis amtẽtibꝰ ↄmiſſa fuit.Sʒ ĩtelligimꝰ euʒ

tuã dignatõnẽ iq reſtitutã libe tati ſuẽtux qð qdẽ gratiſſimũ ẽ nã ⁊ regratiari re

gic⸗ ſupplicare lõge ẽ pᷣſtantiꝰ⁊ honoꝛ tuꝰmaioꝛ ꝓculdubio reddit᷑:cu nõ pᷣcibꝰ
innocętie libertatẽ tuã ↄceſſaʒ eẽ manitfeſte liqueat. Rogamusigf veiceps bo/
no aio ſis ⁊ iocũde viuas de nobis vo tãq; de veteri ⁊ fideli amico fiduciaʒ obti-
neas ſciẽs ꝙ votis tuis ꝗᷣ ae nf̃a in ptate fuerit nũq; deerimꝰ. Vale ⁊ reuerẽdiſi
mis patribus ſtrigoniẽſi ⁊ ſq angeli cardinalibus aplice ſedis legat ſi qñ cũ eis cõ
uenies memoꝛiã nr̃i facito. Datũ ro.die.x.auguſti.M.cccclvij.

Excuſatoꝛia de grauamine nationi —=2PPi + „—
germanice illate ⁊ pᷣcat᷑ pacẽcũ ladi⸗/ Epiſtola.ccclxj XX V.
ſiao inire ⁊ contra thurcos gladiũ vibꝛeer.
Mlixtus eps puꝰfuoꝝ vi.Chariſſimo ĩ xpo filio friderico rõnnonimpato

riſp auguſto.ſ.⁊.a.b. Muis aplice ſedi ſicut placuit altiſimo pᷣſidẽtes:ea

nos ſꝑ cura tenuerit:vt inelyte nationi germanice ꝓ nr̃a poſſibilitate cõ/
placeremus: ⁊ oibus illicad nos ↄcurrẽtibꝰfaciles ac benignas pᷣbeamus auſes
Mup tñ ſicut nob relatũ ẽ:nõnulli ex venerabilibꝰfribus nr̃is ac dilect filis no⸗
bilibus viris roani impꝑij eicctoꝛibꝰ ⁊ alij pleriq; pᷣncipes ac p̃lati natiõis eiuſdẽ
dieta qdã ſine ↄuẽtu int ſe celebꝛato oꝛatoꝛes ſuos ad te miſert: qͥ de nob xeniqʒ;
curiqir̃a nõ ꝑu qrela faciẽtes int᷑ ceta expoſuiſſe ferũt ꝙ nos diuerſis mõis na
tionè ip̃az agãuãtes q̃ int᷑ te noie nationis ⁊ añceſſoꝛẽ nrm felicis recoꝛdationis
nicolaũ papa.v.ↄcoꝛdata fuert:mime adimplẽ aut obſuare curemꝰ.Quibins ex
rebus ⁊ ſi ñ dubitemꝰ ſerenitatẽ tnã ꝓ ſua erga rõanã eccliaʒ eximig deuotiõę: il
loꝝ q̃relas acrit᷑ ac debite ↄfutaſe:dignũ tñ putabimꝰſuꝑ bis qᷓ nob obijciũt᷑ ſin
ceritatẽ ⁊ inocẽtiã nr̃ax tue ſublimitati ꝑſpicuã ac maifeſtã efficẽ vt ſi qũ poſthac
ſiles qᷓrimõie ad tuas aures deferãt᷑:babeęs exnr̃is itz ad murmuratibꝰac detra⸗
bẽtibꝰhoibus rñdẽ atq; obijcẽ poſſis.Eqͥdẽ cñ nos oẽs vpᷣiani oꝛbis natiões beę/
nigne qntũ cñ deo poſfumꝰ tractare curemꝰ:pᷣcipue tñ germãicos pᷣncipes ac pᷣla
tos ſinglari q̃dã charitate ⁊ pᷣcipuo ꝓſecuti ſumꝰaffectu. Meqʒ em̃ nos latet quo
fauoꝛe ainplectẽdi ſũt eccłiaꝝ pᷣſules:⁊ ſetuli pᷣncipes honoꝛe pᷣuenidi. vt illos
fratꝝ ⁊ iſtos filioꝝ loco ſua cuiqʒ dignitate ſuata hꝛe debemꝰ. Sũt euã gelia ſacra
ſp añ oculos mẽſinre:ſcõꝝq; patꝝ decreta ſedulo in gaio voluimꝰ. Nouimus quid
epis liceat:qͥd pᷣncipes deceat:qͥd oficio ſũmi ſacerdoi incũbat. Heq; coꝛdi nro
qcq; tenatius beret qᷓ ita ſacros canones obſuare.vt idoneimiſterioꝝ xp̃i diſpẽ/
ſatoꝛes ſueniamur. Hota ẽ oſbus aplice ſedis auctas: maſfeſta cuiq; pᷣme ſedis
digta s:vulgata ꝑ orbẽ vicarij dei ptãs. Cui dictũ ẽ a dño. Paſcę oues in eas: ⁊2 q8
cũq; liga uen ſuꝑ trã:erit ligatũ ⁊ i ceſ:⁊ reliq bus i euãgelio:Rõani pᷣſul emine
tia diuinitꝰ declarat᷑. Quibus ex rebꝰñ c:cur aliqͥs opa nr̃a crimiani poſſit tãq; la
tius euagemur qᷓ; nobis liceat aut tqãqᷓ; in aliena meſez falcẽ mittẽ videãt᷑:cũñ nõ
buius aut illiꝰ ꝓuicie ſᷣ vniuerſi oꝛbis pᷣſulatũ i apłlice ſedis ſpecula ↄſecuti ſumꝰ

.

ãqcũ ita ſint.ſdmcñ eos qᷣͥ vocati ſũt i ꝑtẽ ſolicitudinis nõ ee turbqdos: ſuamcʒ

ebu⸗ euissz iuriſditionez niſi foꝛſitan abutant᷑ ſeruãdã eſſe nõ igno:am. Eatꝛ0 pterita
nos gerere in hãc vſh die curauimꝰ. ne qᷓ de nobis cuiuis hoim qrela copæętę poſ

liacq di cuiuis
3 ſit. nec putam? aliqs eẽ qᷣ ſe leſos aut ſpꝛetos a nobis dicãt.niſi foꝛtaſſe alidqͥ fuerit
litui q̃ deſideria ſua nõ recte metiẽtes.tũc ſe cõteptos ac guatos arbitrant᷑: cũ petitio
tate nib?eoꝝ iniuſtis nõ ãnuimꝰ?. Sʒ audiuimꝰrumoꝛẽ eẽ tãq; nos aux ex natiõe tug
auaz ſupra quã deceat extoꝛqamꝰ. Iniuriant᷑ ꝓfecto nobis: 22 vero lõge recedũt:qui
cſe⸗ talia dicũt nihil vnqꝙᷓ nro noic ab his extoꝛtũ ẽ.qᷣbꝰbñficia ↄtulimꝰ vt illi garriũt
iſeei Mibil exactũ:nihil petitũ:pᷣter annata vetuſto iura debitã. At ſi q Z thurcosg pecu
greſ⸗ niaria nobis ſubſidia obtulerũt:no recuſauinꝰ nec recuſare quidẽ debem?: p tꝗ
tuamn ta xpᷣiane religiõis neceſſitate. Decunias aut hmõi ⁊ als vndecũq; venietes: no
ſcle vſurpam? nobis. Mõ recõdimꝰ in arcba:nõ exponim?in iocalibꝰ:nõ ↄſuriimꝰ in
cat⸗ delicijs:pᷣ in defenſionẽ fidci ↄuertimꝰ? in oppſſione pfide thurcoꝝ gent ad nr̃Dm
aß eerterminiũ ſo intẽte. Junum erabiles ſůt intolerabiules nobis qs indies ſi. ubim?
me expẽſe: nũc in oꝛiẽtẽ legato claſſis nre:nuci albaniã ſcanderbechio ſoꝛtiſſimo vpᷣt
d; athiete indefeſſoq; bellatoꝛi:nuc legat ⁊ oꝛatoꝛibꝰin diuenſas mũdi ptes emiſſis
0, nũc iſtis nũc illis ꝑ greciã ⁊ aſiã laboꝛatibꝰ:ne deſtituti piclitarẽt pecunias mit-
ei⸗ tim ꝰ:nec fuerũt inanes huiuſ. cemodi ſũpt. Licz oqm̃ nobis in dno gloriari d ꝑ mi
d uiſtros ſuos toꝛpẽtibꝰac peue doꝛmiẽtib' cũctis ferme xpᷣianis pꝛincipibꝰ no bis
tm̃mõ inſtãtibꝰ atq; vꝛgentibꝰtburcoꝝ ſupbiſſims coꝛnud 2 inſolétiſſimas acies,
doc sapud hugariã oↄfregit:magnuq; illũ ⁊ potetiſſimũ exercitũ ꝓſtrauit: q̊ ſibi nõ b/
gariã modo:ᷣ germaniã totã gallig atq; italiã ꝓterere: legech xpi fungit? euertẽ
r. ꝓmittebat. Itaq; liberauit vns lolm ſuũ ſub pᷣſulatu nro:plcbẽq; ſuã er e g/⸗
amodoe faucibꝰ cudelifſimi ſiue imaniſſimi dꝛaconis eripuit:nuc ʒ dafſis nra
rhodũ tuet᷑.Cyprũ mithilenẽ chium 70esi oꝛiẽti xpiani noĩs inſulas qꝗᷓ ſine tali
ad ſidio haud quoq; thurcoꝝ ina uibindies incurſantiboreſiſiere potuiflet quodq;
eg laudabili? eſt ac diuino nobis munere ↄceſſum: nõ tm̃ q́s dixim inſulas:legatus
b⸗ noſfter ſua pꝛudẽtia ⁊ armoꝝ roboꝛe tutateſi: alias pleraſq; tburchoꝝ dño ſer
s uiẽtes:ad aplice ſedis deuotionẽ obediẽtiãq; redegirnoniſfunees nõ pauca eo/
to⸗ rũdẽ tburcoꝰ nauigia ad Pugnice⸗ xpianoꝝ inſulas exeuntia:votent inuaſit:
dehbellauit:ĩ ptãte recepit. ec albania ingruẽtes barbaroꝝ impet? ꝓximis die⸗
nic bus indinare potuiſſet: niſinr̃aꝝ intueniſſent pecuniaꝝ auxilia:q ſchaderbechio
ieN miſimꝰ. In bis nos rebꝰ pecunias ↄſumim:in his pꝓfudimꝰ dcd vndęcũq; coꝛ
tonis radere poſſimꝰ auri vĩ argẽti honoꝛ? deino nrm q̃rimꝰ: p ſalute ꝓpli nobis cõmiſſi
hns e D laboꝛamꝰ:nõ ꝓ pꝛiuata vtilitate nra. Curam? nę nr̃o tꝑe xpᷣianũ nomẽ ſpurciſſi/
töe:l mi thurcoꝝ pedes ↄculcare poſſint. Sʒ ud ſũt h̊ onera q̃ nos ſoli poæare gam:
itſin vel ſedes aplica valet ꝑ ſeip̃am tolerare: facimꝰtñ qð poſſiunꝰ: ⁊ qeſcentibꝰ? alijs
ofba qͥ nobis auxilio eẽ deberẽt: inſtam? accelerain?: ꝛgemꝰ: nibilomittimꝰ ex his ꝗᷓ fa
detra⸗ cultates nr̃e pꝑmittũt. Mecęſſaria nobis detrabim? vt incũbẽti neceſſitati ꝓ pte
sbe⸗ nobis poſſibili ſubueniamꝰ. Que ci lta ſint audẽt tñ nõnulli paꝝ qͥd religioſi 2
ed ad cõe bonũ min? intẽti nos redarguere ꝙ ab bis pecunias recipimꝰq pmouent᷑
teteo uis ſpote ablatas in daſſem thurcos eniſſaʒ. Qd q; iniꝗ agunt is plane pꝛo
Verſics ſpicis. Sʒ aiut pleriq; ↄcoꝛdata de qbꝰ mẽtionẽ ſupꝛa fecimꝰ ꝑ nos mime obſer/
gaſm uari: affirmãtes electides.Epoꝝ alio qso platon nos puipẽde: ac pꝛſus abiſcere
useni að pari mo neq; vere neq; iuſte nobis obicit᷑.neqʒ em̃ electiões platoꝝ ĩ germa
coro nia factas q̊nis pacto ↄtenimꝰ:neq; ex cõcoꝛdat oes paſſim electionęs ofirmare
faße, tenemur:5 illas tiñ mõ ꝗᷓ canonice expiunt᷑: qd qdẽ a nobis diligent cuſtoditũ ẽ
elci⸗ Müch em̃ aliquã electionẽ repim qua repim ee canonicã. Airos aũt Pbiutes il
ned lis ecckijs ſiue mõaſterijs pfecimꝰ? in bꝰ elecietis minꝰ canonice pᷣten ebat. O?⸗
eni ſi aliq fũt ͥ ↄfirmationẽ petẽtes nõ obtinuerit: ſt añt pauciſſimi: ſciat ſe ilarco
tüchl erx ſua petitione ccidiſſe: aꝛ nec canõica fuerat eoꝝ. electio nec ꝓmotio ecclijs ad
chn qs vocabaut᷑ fuiſſet vtilis. Ptate aut illa nobis ex diuino atet huano iure ſilq;
iſnü ↄcoꝛdatis ex pᷣdictis cõpetit ꝓuidẽdis ee ijs de pſona magis idones eriã ſi ca⸗

nonica in illis electio facta repiat᷑:adhuc nõ ſumꝰ vſi:nec vti ponimꝰ:niſi ex ma
gna ⁊ vꝛgentiſſima cã. Suꝑ reſeruationibꝰ aũt ceteriſq; bñficioꝝ ꝓuiſionibꝰ de
bus ſiliter accepimꝰqrelas coꝛã tua ſerenitate fuiſſe ppoſitas: nõ ſumꝰ memo⸗
res aliqq a nobis eẽ cõceſſum õ cõcoꝛdata pᷣdicta.O. ſi d tale factũ eſt vt ſepe ĩ
multitudine lrarũ ac negocioꝝ aliqua trãſeũt:neq; bene geſta neq; bñ reuiſa:nõ ẽ
intentioni ne aut oꝛdinarioꝝ mẽlſibꝰ derogare:aut cõcoꝛdatis ipſis ↄtrauenire
Quinimo q;uis liberrima ſit aplice ſedis auctoꝛitas: nulliſqʒ debebai pactionuʒ
vinculis cohereri:ex mera tñ liberalitate nr̃a:ex elo quẽ gerimus ad pacẽ:ex eba
ritate qua tetuãq; nationẽ ꝓſequimur:ↄcoꝛdatis ipᷣis locũ eẽ voluimꝰ:nec pa/⸗
tiemur ea temere violani vñ romana ſedis gubernacula retinebimꝰ. Si qͥd pte/
rea eſt qad ipſi nationi moleſtũ videat᷑:ex bis q̃ ꝓdeũt exnr̃o ſolio. Zdqʒ foꝛtaſſe
dignũ emẽdatione cenſet᷑:poſſumꝰ em̃ ⁊ nos vt hoics aliqñ labi atq; errare ĩbis
maxime qꝗᷓ fati ſũt non decet epos aut alios quoſuis moꝛtales ſuꝑ aplicã ſedẽ au⸗
ctoꝛitatẽ ſibi vẽdicare:aut illos imitan S= peſſmo moꝛe deteſtabiliq; ex/
emplo in ꝑniciẽ eccliaſtice ieraxchie in cofu ſionẽ myſtici coꝛpoꝛis xpᷣi in aiaꝝ ſug
rũ ruinã:leges ſibi cõſtituũt:pꝑ q́s licitũ ſibi eſſe arbitrant᷑ apłice ſedis mãdata cõ
tẽnere:ae ꝓ ſuo volũtatis arbitrio eccliaſtica viſponẽ ſpũaliaq; negocia. NHaʒ qͥ
talia pᷣſumũt alieni ſunt:deũ patrẽ ſuũ appellare nõ pñt:q̃ͥ matre eccſiam recogno
*ſcere nolũt:ſ tãc; mẽbꝛa vel putnida vel arida a reliquo coꝛpe recdi debẽt. Nulli
em̃ pmiſſa facultas eſt:vt romanã eccliaʒ oĩm fideliũ mattẽ ac mgr̃eam recalci/
trare poſſit:vel ſe ab illiꝰimpio ſi ubtrabere. õmendãdus eſt vna in domo paſca
lis agnꝰ:manere opoꝛtet in archa regnate diluuio: cui cura eſt ne pereat. Tnꝰ deꝰ
vVna fides:vnũ baptiſima. AUn?ꝰ xpᷣi vican?ꝰ in terris ẽ: qͥ celos bñ merẽtibꝰ apit clan
dit aũt malignãtibꝰ. Si qͥs añt arbitrat᷑ ſecũ nðõ bñ agẽ aplicq ſedẽe:recurrẽ ad eẽ
P5: grauamẽ ſuũ ex ponẽ:remediũ petẽ:nũq;; pia mĩ̃ filioꝝ deſiderio deerit.qdð vi-
erit ad ſalutẽ eoꝝ ꝑtinẽ. Et tu & ſereniſſime impatoꝛ:ſi qͥd arbitraris tue natio-
nis pᷣlatos bie qd ꝑ nos emẽdani debeat:admone eos: boꝛtare ⁊ vꝛge vt ad nos
veniẽtes ſuas nobis neceſſtates exponat:grauamina referãt: deſideria ꝓferant
Mã votis eoꝝ qᷓ a rnis tramite nõ diſcoꝛdẽt:tãtolibentiꝰannuemꝰ: qͥnto conſt
detiꝰ eos ad nos recurſuz bꝛe videbimꝰ. eteꝝ qꝛ chariſſimũ in xpo fiũ nrjm la
diflañ hũgarie acbobemie regẽ illuſtrẽ nõdũ recciliatũ tibi eẽ ꝑcepimꝰ:v adhuc
int te atgʒ iñm lites eẽ ferunt᷑ pingẽtes:q;uis nõ dubitamꝰ ꝓ tua te ſapia ea dũta
xat ſeu qrere ſeu velle q ſint eqtati ac iuſſicie ↄſona:qꝛ tñ diſcoꝛdia vra tãtomag
nõ angit:quãtomagis xpᷣiane reipublice danũ reſultat. Serenitatẽ tuã rogamus
X ante tuos ponas pᷣmũ cũ quo ↄtẽdis:⁊ vbi ↄtẽdis:ꝛ cũ carne tua:cñ ſanguie
no: cũ fratre tuo: ⁊ in domo tua.in agris paternis:in bereditate auita belluz ge/⸗
ris:in quo nec ꝑdere nec vincere tutũ eſt. Cõſidera ꝙ tu impatoꝛ es aduocatꝰ ec-
cleſie:ꝓtectoꝛ fidei catbolice: pꝛim int᷑ ſeculi pᷣnepes. Pꝛimꝰqͥ arma ꝓ defenſio
ne religionis nr̃e induere debeas.Cõſidera ꝙ tu ille es in quẽ oĩm xpᷣianoꝝ oculi
Ziecti ſũt:qᷣ ſi( quẽadmodũ tibi ex officio incũbit aduerſus impij tburcoꝝ gen
tẽ arma. pmoueris:vniuerſos ferme reges ac pᷣncipes vt te ſequãt᷑ ꝓuocabis la⸗
bentẽq; rẽ xpᷣianã magnifice ſubleuabis. Sin vᷣo domi mãſeris alijs occupatꝰ? cu
ris:nemo erit q bell xp̃ᷣi gerere velit: eriſq; tuipſe cã cur nr̃o tpe fides catholica
negligat᷑. Intellexiſti qᷓ fecerũt thurci ſupioꝛib annis:vt cõſtatinopolim oꝛienta
lis imperij caput:ac tocius grecie colmẽ inuaſerũt:vt vꝛbes q;plimas incẽderũt:
yt xpᷣianũ ſanguinẽ effuderat:vt altaria euerterũt:vt ſcõꝝ reliquias canibu s ob/
iecerut:vt imagines dei nri gloſeqʒ matris enaut lanceis effoqerũt aut ſputis lu
toq; deturparũt. Scis qᷓ nũc cogitat ꝗᷓ parãt qᷓ molliunt nullũ iilis ſtudin arden⸗
tius:nulla cura ꝓpẽſioꝛ eſt q;ᷓ vt ea agũt ꝑ q̃ poſſint xpᷣianã gentẽ funditꝰ pdẽ:vin/
cula:verbera:neces:fidelibꝰoibus cõminat᷑. Hꝛo pe ceoꝝ gladius ⁊ adeſſe feſti/
nat tꝑa:⁊ tu interim ac patruelis tuus.arma qᷓ merito in boſtes fidei verterent᷑:
S ſubditos ⁊ vaſallos vꝛos exercet. Dices foꝛtaſſe äeuiſſem niñ me magna neceſ

ſr

nn

ſitas impuliſtet: parate fuerũt inſidie mihi:bereditas mea in piculo poſita eſt.
Coactus ſum arma ꝓ defenſione capeſcẽ. Inuitus pugno cũ ſanguie meo:poſſi/
bile eſt qd ais nibil inficiamur age:ſint vera qꝗᷓ refers oia ſit iuſtiſſima tua cã: at iu

ſtius eſt ꝓ xpᷣo pugnare ⁊ maioꝛ neceſſitas eſt bereditatẽ vpᷣi q;ᷓ tuã defedere. Si

tua perit eſt adhuc vbi ſalueris. Si perit xpᷣi hereditasſ qð tñ nullo ꝑpacto futuꝝ

putamꝰ ) tuã bereditatẽ perire opoꝛtet:⁊ xpᷣiane reiꝑublice tũdamẽta coꝛꝛuerc

Cogita igit᷑ de cõi ꝑiculo pꝛius ⁊ maloꝛa minoꝛibusanpone.Exqrito oẽs vias
bus cũ patruele tuo quatũ ſanguine iungeris tantũ dilectione ⁊ gffectu ſincero
copuleęris:nec illi imputes quoqnõ q ꝑ alios etati tenere ſubgerunt᷑.Audiuimus
dilectũ filiũ nobilẽ virũ ludouicũ bauarie ducẽ inter te ⁊ ibpſum patruelẽ de pace
actuꝝ in auſtriã deſcendiſſe. Credimus ⁊ dilectũ filiſ noſtrũ iobannẽ cardinalem
ſancti angeli aplice ſedis iegatũ qauẽadmodũ ſibi ſcripſimus eiſdẽ tractatibꝰ int
futurum.Age flecte animũ ⁊ amplectere bona mente cõcoꝛdis:noli omnia que
tibi debent᷑ exquirere:eſto contẽtus his que potes obtiners Mec graueris ꝓ bo
no pacis de tuo iure pauca dimittere. Deus ꝓ cuiꝰ cã paceʒ accipies:maioꝛa tibi
retribuet. Cõmẽdabunt oẽs tuã ſapientiã que furoꝛi temꝑantigꝗ arrogãtie humi
litatẽ: duriciei mãſuetudinẽ: tenacitati largitatẽ obiecerit. Sit finis aliquãdo ci-
uilis ⁊ inteſtine diſcoꝛdie vt tandem cũ patruele tuo recõciliatus:⁊ tu ⁊ ipſe cetxe.
riq; germanice terre ꝓceres quoꝝn conſueuit in armis eſſe innicta virtus vnii is

viribus ac cõcoꝛdibus animis in tburcos militaria ſigna feratis. Infelices xpᷣia/

nos qͥ ꝑ greciã captiui merent᷑:a uugie ſeruitutis eximatis:ac regiaʒ ciuitatẽ que

de cõſtantino ceſare nomen babet q;turpiter pꝛidem amiſſa fuit:tam gloꝛioſe re
cuperetis.Hec ſcripſimus tue ſerenitati nõ ſine fiducia ſingulari.ꝓ ea qua tibi ⁊
inclyte nationi tue ingenti charitate ſumꝰaffecti. Luum eſt vt hec tam bono aio

recipias q;ᷓ ſunt a nobis optimo coꝛde ꝓlata. Oatũ ro.apud ſanctũ petrũ pꝛidie
Kk. Septẽbꝛis. M. cccclvij. dictata ꝑ eneã cardinalẽ ſeneñ. “”MMl

ola. ccclxxxvj.

Neas cardinalis ſeneñ. Bartholomeęo etenſi artium ⁊ medicinę doctoꝛi
pbiſico archiepᷣi moguntini.S.p.d. NReddidit nobis ula us lr̃as tuas
que gratiſſime fuerũt tuã bonã valitudinẽ indicantes.

l. Eindi afef
tioni tue moꝛẽ gerere:ſed nos non decet cõtra pꝛimarias pꝛeces imꝑato: aliäch
attemptare:quia illas impetrauimus ⁊ ſepe defendimꝰ: ⁊ imꝑatorie maieſtatis

bonoeẽ tueri debemus qui ab illa ꝓmoti ⁊ magnificati ſumus. Si qua alia in re
poſſemus tibi complacere eſſet id nobis veluptati. Aale ex roma die.xxviij.octo
bꝛis. M. cccclvij. L Ee

Lertioꝛem reddit amicũ larkeag Cpjj rr
Artioꝛem ed dic amic lꝛai Cpiſtola. ccclxxxvij.

Meas cardinalis ſeneñ. Nicolao arzimboldo.S.p.d.Muis raras ad te
lras dederimus. Hã be ſecũde ſunt:poſtq; cardinalatus honoꝛẽ cõſecuti
fſſuinus. Mibil tñ minꝰte amamꝰ⁊ reueremur.Eſt indelibilis memoꝛia il/
lius dulciſſime ↄſuetudinis quã ſimul floꝛẽtie babuimꝰ.Recoꝛdamur qnto fauo

re nos mediolani duʒ legatione ceſarea fungeremur: ꝓſequebaris. Heq; obliti

lumꝰeoꝝ ꝗᷓ rome in coꝛonatione imꝑatoris vna agitauimꝰ. Que oia ſuauiſſimaã
mihi reddũt recoꝛdationẽ tui nois.Ad bec accedũt ampliſſima in me merita ca/
ſparis ſchlick cãcellarij ceſarei.ꝗqᷓ ſuis neceſſarijs ⁊ amicis mirnimmodũ nos ob
ligatos tenẽt. Hec ſcribimꝰſemel ꝓ multis vicibꝰ:vt ſcias nobis aim eẽ cõplacẽ/
di ⁊tibi ⁊ tuis oĩibus. MHã quotiens tuo noſe requireremur:totiens in memoꝛiã

chariſnimi amici non ſine voluptate quadã reuocamur. Ex te aliud nihil petimꝰ

niſi vt nos ames ex veteri cõſuetudine:⁊ illuſtriſſimo pꝛincipi duci mediolani cõ

mendatos efficias. Cuius clariſſima virtus oẽm inuidia ſuꝑauit. Nale ex vꝛbe
ro.iuij:nonas decembꝛis. .cccclvij. —. “”U

Rõdet francoꝝ regi upd YLPL , Aessen N
inateria ep̃atus toꝛnàace. Epiſtola. ccclx XX en
Pne epᷣs ſeruꝰſeruoꝝ dei chariſſimo in xpo filio karolo regi frãcie illuſtri let
ſalntẽ ⁊ aplicã bdictionẽ Que ad nos de cõditionib toꝛnaceñ.ciuitatis u,
tua ſerenitas ſcripſit: nõ diſtitemur ita eẽ vt ſcribis:abũdãs em̃ multit· 5
do ipl'i eſt in regni tui cõſinibꝰ:q̃ maſit in tua ⁊ ꝓgenitoꝝ obia ſeculis multig: pᷣ⸗ 8
betq; tibi opoæunitate loci cõmoda pmulta ⁊ magna.Qð vo adiungit ecciam
ipᷣam ꝓmiſſazʒ tibi in pſonã cardinalis ↄſtatieñ.fuiſſe in eo vel tua maieſtas infoꝛ Uw a
mata vere nõ eſt. vel q de ea nos cõ ellarũt rñſa nr̃a interpᷣtati bñ nõ ſunt. Viuẽ eul
tiũ bñficia cuiqᷓ;; ꝓmittere mos noſternõ eſt. nec fuiſe in bũc diẽ( adiutoꝛe deo) 1
meminimꝰ. Recoꝛdamur oꝛatoribꝰvixiſſe cũ vacare illã ↄtingeret: rẽ facturos
xx qua cõtentari merito poſſes:daturos aũt cui velles eã ecclias necdiximꝰ vnq; in
nec cogitauim. Adueniẽte tñ obitu trã ſiati ci facẽ maieſtati tue rẽ gratã in aĩſõ G
geſſimꝰ pobitũ nõ Mcauit. Sener gradeuꝰ incomoda multa pferre in ea ciuita,⸗ ð?
te nõ vales:pᷣcatus ẽ illuc robuſtioꝛc traſferri. uit iuſta ⁊ pia eiꝰ petitio. Rare HM
vel nulle ſupplicationes bmõi a ſede apłica ſolẽt repelli. Si doles hoiem duc bux·
gudie ſubditũ illic eẽ pᷣpoſitũ:iminoꝛ culpa bec nr̃a eſt qᷓ; fuerit pdeceſſon nfoꝝ q ſed
* plures burgũdos illic ſtatuerũt. Mos rem nouã nõ fecimꝰ:veterẽ ⁊ vſitatã ſum ien
ſecuti.Hoc qʒ ad trãſferendũ tulleñ. ꝓnioꝛes nos fecit.ꝙ ſicut ſerenitas tua intel Nn
ligit. tota toꝛnaceñ.dioceſ ſub dñatu ẽ burgũdoꝝ:nec putamꝰvideri incõueniẽs E
poſte: ſi exr tominio illo daret᷑ eps. intra cuiꝰ limites maioꝛ ẽ ⁊ amploꝛ iunſditio n
nis illius ꝑs. Hã ꝙ tus ſerenitas qnit᷑ 2⁊ bis ⁊ alijs rebꝰſe cernẽ cõmoda regni tui mmor
⁊ coõſanguineoꝝ tuoꝝ nobis paꝝ coꝛdi eẽ. In boc credimꝰeueniretibi qd nobis: ene
vt em̃ tu cõplaceri tibi a nobis ſepe non putas.ſic nos ſepe exandiri a te vota nfa an
nõ cernimꝰ. Mõ tñ apterea de tua in nos volũtate ſiniſtrũ aliqd credimꝰ: cogita- altt.
mus ſ. cauſas tibi aliqs ee ten quas uon foꝛtaſſe poſſes q̊ voſumꝰ.Accuſamꝰ n
neceſſitatẽ mẽte: ⁊ aio equiſſimi ſumꝰ. Par officiũ a te req̃rim chariſſime fili nee cpor
veilem? quotiẽstibi obtemꝑatũ nõ eſt:totiẽs de aio nr̃o iudiciũ faceres. Memi⸗ or
nimꝰ in graz tuã multa feciſſe honoꝛe tuo multa młtis dediſſe. Si ſꝑ nõ dedimꝰ ñ in
ſemp eẽ apiica ſedes põt vt vult. Multa illã circũſpicere opoꝛtet: multa metiri. Nuu
Ita ſwacliones ſuas dirigẽ:vt reddẽ illaꝝ rõeʒ deo ⁊ hoibꝰpoſſit. Poſtremo Necch
nobis denũcias te pꝑmiſſurũ nõ eẽ vt idẽ tulleñ.toꝛnaceñ.ecclie pᷣſit. Nibil in boc wiſe
aliud rñ̃demꝰ.niſi maieſtatẽ tuã ſane intelligere qð regẽ catholicũ deceat.Et nos catd
oſtanter ſperare te ſi factũ nrm diligentius cõſiderare volueris: nibil diſſimile a abſ
daris ꝓgenitoꝛib?tuis eẽ facturũ:qͥs nõ minus vencratio in eccliam dei obediẽ even
tiq in ſanctã ſedẽ aplicã q;; cctera gloꝛioſa facta illuſtrarũt. Ipᷣaʒ aũt trqſlationẽ cauſis
cũ facta ſolẽniter ſit:mutare ſine reppenſione nõ poſſumꝰ. AUnũ a te petimꝰ cha⸗ oore
riſſime fili:vt detractoꝛibꝰſedis aplice ſemꝑ nõ credas:multa illoꝝ paſſionibꝰ tri eſen
buas ꝓ certo babeas nos ſerenitatẽ tuãᷓ amare. lli cũ poſſimus obſcqui cupere itoz
nec pᷣtermiſſuros vnq́; occaſionẽ aliquã eẽ in qua tuc bonitati placere cũ deo poſ 7gran
ſemus ꝙ ſi in aliquo piudicatũ tuis iuribꝰputas:parati ſumꝰ tue celſitudini iuſti lantet
ciam cũ omni benignitate adminiſtrare: Oatũ ro.ix.decembꝛis anno.lx.pontiſi/ velt
catus noſtri.anno tercio. ”ôè dae⸗
Ad eundem in eadem caun. Epiſtola. ccclxxxix * len⸗
us eps ſeruꝰſeruoꝝ dei charifſimo in xpᷣo ſilio karolo regi francie illuſtinrn laſpoſe.
S. 2.2. b. Miſi tua ſignata manu ⁊ tua fuiſſet impᷣſſa ſigilio:nũq́; tuj puta lon
uiſſemus eplam quam tuo nomine michael ſecretari? tuus nouiſſime ancd Phſatl
nos detulit. Multa em̃ cõtinet qᷓ a tua pꝛudentia ⁊ tuo ſcribẽdi moꝛe vident alię tige
na. Sʒ neq; poꝛtitoꝛ neq; ſignũ neq; ſubſcriptio patit᷑ vt tuas lras eẽ dubitemꝰ ſeevei
quetãqᷓ; abs te miſſe reddite ſunt:eas ob res cogimur rñdere ⁊ nr̃azʒ ercuſare in/ ie
Nocentiã. Heq; enim nos ſumus qui vel tu ſerenitatem vel aliũ quẽpiam odio gig

162

ii.
uſti
tatis
titu⸗

pſeqmur.aut odij cauſa aech agamꝰ. Mos qdem tuas manſuetudinem ama⸗
£

uim.ſp magnificauimꝰ.ſp obpᷣnauimꝰ. Cũ ꝓpt᷑ maioꝝ tuoꝝ gliam ⁊ magnifica
geſta. um ꝗpt᷑ modeſtiaʒ ⁊ religionem qᷓs in te ſitas didicimꝰ. Meq; ſane vnch;

inm aio nro fuit qcq; agere qð tibi aut incõmocdũ eẽt aut moleſtũ. alſ tibi pſuaſu,5

eſt vt ſcripta tua oñdunt tam nobis q; ſacro collego nro directa. Jgnoſcat bi=
ina bonitas qͥ talia ſe ernr a maghum erf tm̃.ſummaliniqͥtas. mala mẽs.
maluꝶ animꝰ. Aloꝝ eſt qᷓ tuam excellẽtiam aduerſus nos irritare aut ↄmouere

nitunt᷑ ſumiles illis ſunt qͥ filium euñ a te alienauerat.illi em̃ carnalem pꝛi filium

abſtulerũt.hi nobis ſpũalem auferre nitunt᷑.Sõᷣ minime obtiuebũt ſi tuam ↄſtan/
tiam ⁊ moderatõz retinebis.⁊ nr̃is vocibꝰ auſcultabis ꝗᷓ non tam nf̃e ſunt qᷓ dei
Zfilij eiꝰ xpi cuiꝰvicariatũ nõ nris merit ſ ſua diſpẽſatoe in terris gerimꝰ. Hudi
&Onos fili ⁊ in charitate accipe qᷓ ad tua ſcpta rñdemꝰ.Scribis de toꝛnacẽſi Eccha
ad quam tranſlatũ eſſe.tullen.epᷣm haud eqͥ animo fers.putaſq; tibi iniuriam fa
ctam ꝙp̃ces tuas nõ exaudiuerim?ꝰqᷓs ꝓ cardinali ↄſtantie ad nos poerexiſti.?
plurima ſubiũgis qᷓ paulopoſt capitulatim attingemꝰ.ſ puſq;; boc agimꝰ rẽ ge⸗

ſtam accipe.ſic em̃ ⁊ tua ⁊ nr̃a cqꝗͥ meliꝰcognoſcet᷑.uerũt oꝛatoꝛes tui vel bis v

ter pᷣuſq; vacaret ecclia toꝛnaceñ.dixerũtq; nr̃im anteceſſoꝛẽ eccliaʒ ipaz diſponi
ſue repuaſſe.vt ↄtingente vacatõe illi ꝓuid eret de pſona tibi accepta. petierñũtq;
vt nos idem efficeremꝰ.cũ tue ſolẽnitat plunimũ inteſſet in ea ciuiate qᷓ tua eẽt.

epᷣm pᷣſidere tue maieſtati fidum ⁊ acceptũ. Idem egere nobiſcũ duc burgundie

legati nõ ſemel ſ̃ iteꝝ atz iteꝝ.dicẽtes dioceſim toꝛnaceñ.fere totaʒ ⁊ reddituuim
maximaʒ ptem in ptãte ipſiꝰ duc ↄſiſtere.ad quẽ magnope ptineret epm toꝛna
ceñ.eum creari qͥ ſibi amic char?ect. pt mnagna ⁊opuletas ſlandrie ciuitates
vicinas anglicl.in qbus ſtatꝰ ſui robur otinet᷑.adnciẽtes retroactis tpibꝰ maxie

——

a. Ixx.annis citra nunq; in ea ecclia pfuiſſe.Dᷣ nõ ex charis duc? burgundie fuiffet.

⁊ ꝙ vnꝰalr ꝓmot ab eugenio tãdem trãſlatꝰ extitit ad ecclisgʒ narboneñ.cũ pace
illic potiri nõ poſſet. Intellexim? rem vtcũq; arduaʒ atz pplexaz. nec vel tuis vr
duc oꝛatoꝛibꝰqcqᷓ certipmiſim.ſᷣ negãtes nr̃i moꝛis eſe ꝓ aliqͥ noĩatim eccle⸗
ſiam cathedralẽ repuare. rndimꝰ ↄtingente vacatiõe nos ecclie illi ita ꝓuiſuros
vt nulli cã qrele merito eẽ debeat.Cũq; tui oꝛatoꝛes ꝓ oↄſtãtieñ. cardinali rebßua
ri ecchiaʒ peterẽt.burgũdi pᷣo ꝓ epᷣo traiecteñ.diximꝰa pte nulli duas eccliag cõ/
miſſuros ꝓut ipſi efnagitabant.Hec ſunt ꝓmiſſa nr̃a.̊ acta vobiſcũ ſunt ꝗq va
catõð.eratq; nrjm deſideriũ vt nunqᷓ; h vacatio nro te intcideret.cũ videremꝰ
abſq; turba ⁊ moleſtia huic ecclie ꝓuideri nõ poſſe. Aeꝝ nobis ſenas ex mãtua
reuerſis reqdita ſunt autẽtica ſepᷣta ⁊ madata.ꝑ q toꝛnaceñ.⁊ tulleñ.epᷣi ex iuſtis

nos reſignatões.⁊ trãſlationes fecimꝰ de frata nroꝝ ↄſilio. Oeinde cuʒ viterbij
eſſemꝰ.antecq;ᷓ trãſlationes pᷣdicte effectũ ſoꝛtite fuiſtent.nũciatꝰeſt nobis obitus

cauſis deſiderabãt inuicẽ ecclias ſuas deſignare.⁊ ad altutra traſferri.admiſimꝰ

epi toꝛnaceñ.ↄmiſimꝰcãʒ vt fit vni cardinali.⁊ facta eſt relatio in ↄſiſtoꝛio libere

⁊ grauit᷑ oẽs frẽs nf̃i ſnias ſuas dixere.placuit oibꝰ tulleñ.epᷣm ad eccliazʒ ſic va⸗/
cantẽ trãſterri.nihil ſine ↄſilio ⁊ matura deliberatõe fratꝝ egimꝰ.oia eis apuimꝰ.
q̃ vel tui vel alij oꝛatoꝛes in haccã expoſuerãt.quãcq ꝑ ſeſe cũcta noſ ent. fecimꝰ
hanc trãſlatõz ſuadẽtibꝰ fribꝰ qꝝ aliq affirmaueft tulleñ.olim epᷣm tue ſerenita⸗/
ti ⁊ fidelẽ ⁊ acceptũ eſſe.ac ꝑ eiꝰmediũ tibivt duci urgüdie ↄplacitũ iri.Cũq; pꝛ
ille antiquus ii unzer annis cũ laude toꝛnaceñ.admiſtraret ecclie.in extremis vi
teiſpõſe ſue xe hac gſona ꝓuidẽdum eſſe cenſeret.nõ videbat᷑ eius vel votum vi
ↄſilium ſonẽdum.Yecimꝰ ꝗ̊ hanc puiſionem.nec vidimus aut frẽs nr̃i. viderunt
penſata loci ⁊ tom qlitate vtiliꝰpoſſe ꝓuideri.ꝙ ſi h tue ſerenitati nõ placent nõ
eſt tñ ꝙ ea in tuam ↄtumeliazʒ facta eſſe diiudices.cũ nos te amemꝰ ⁊ bonoꝛatũ
ſo eẽ velimꝰ. Sʒ iaʒ ad ꝑtes tue epłe reuertamur eiſqʒ; q̃ad poguen ſatiſfaciam?ꝰ
Dicis impmis te nunq; ceſſatuꝝ quſq; tua depcatio exau iat. non opoꝛtebit te
diu otẽdere ſi ęa petienis ã cum honeſtate ↄcedere valeamꝰ. eſt em̃ lucꝝ nrm cñ

5

tibi ceteriſq; regibus iuſta petentibus ↄplacemꝰ. Dicis te loqui de retui cominij
Juriſconſulti duplex do minium tradunt. Alten directum. alteꝝ vtile. Ciuitas
vt aiunt vtroq; iure ad te ptinet. dioceß dircio tin. MHam vtile onc eſt að mul
tipluris faciunt.nec tuꝗ excellẽtia epatibꝰ hactenꝰvim fecit q in ducatu burgun 3
die vacauerũt q;uis aſſeras ⁊ vere aſſeras pᷣncipatum illum ſicut ⁊ flandriama
tua coꝛona dependere. Dicis te inſtare ꝓ cardinali ꝓ pſona digna ⁊ benem ereti
Mibil 5 pſonam eius dictum eſt. Haudamꝰ hoĩemẽ quis honoꝛe dignum cenſe.
mꝰ.cui cardinalatꝰ inſignia m iſimꝰ. RPubꝝ pileum. quis egrefenimus. ſi vene ſit
q aliq retulere eum.ſ.in tua curia nõ vti cᷣ rdinalatꝰ inſignibꝰ qſi non accipet
cum bonoꝛe decẽti. qð ſi ita eſt. decet tuam excellẽtiam ꝗᷓ dicit ſe cardinales ama/
re in bac re ita ꝓuidere.ne dignitas cardinalatꝰ in tua curia minoꝛ vel abiectioꝛ

qᷓ; in alijs videat᷑. Dic nõ decere cardinalem pati repulſeẽ am.nõ patiet᷑ ſi ea petic
rit qᷓ abſq; alteriꝰ nnlnd cũ dei bñplacito ↄcedi pñt. Dicl ecchaʒ fuiſſe rẽuataʒ

zrem banc a pdecſſoꝛe nr̃o calixto pᷣconceſſam.cum calixtꝰ obijt oia eiꝰ ꝓmiſſa

intierũt.ſi vixiſſet in banc diẽ tui mos geſtus eſſet.nũc de eo nibil poſſumꝰ iudi⸗/
care. ſciunt tocti reuatões ſuas ad nra tꝑa non extendi. Dicl tuos oꝛatoꝛes im

patient᷑ a nobis auditos fuiſi?ę ⁊ vacuos remiſſos. Si legati nr̃i ita in tua curia

benigne vigerent᷑ ⁊ audirent᷑ ſicut tui in nrᷣa.multo freqntiꝰ qᷓ; faciant nũcij'nri

ad te accederẽt. tui qtiens volũt die noctuq; nos adeũt ⁊ qᷓ volunt dicunt.nri

vix pluribꝰ in mẽſibꝰ tui copiam hñt. nec a tuis curialibꝰ benigne viſunf.quaq;
tua maieſtas in oi andiẽtia modeſta eſt ⁊ ppumana. Meſcimꝰqs ille eſt q ſe dicat

a nobis impatient auditum. Ouo cardinales ex tua natõe inffuerunt añ vltimũ
in hac re oꝛatoꝛem audiuimꝰ TRothbõgeñ.⁊ auinioneñ.ipſi teſtari ꝑñt qꝛ vſq; in fi

„

nem omni cũ mãſuetudine hoſem audiuimꝰ.q;cq; rñdendo aliqᷓ eius vᷣba parum
moderata repbendimꝰ. Remiſimꝰ illum vacuu in peti
q; ſuas audiuiſſemꝰ. rei difficultas nõ patiebat᷑. Ille cñ ſatiſfacere tibi nõ poſ/
ſet ſatiffecit ſibi.⁊ imemoꝛ accepte gre nos criminatꝰ eſt. Dicꝭ neq; adrianũ Raro
li magni neq; leonem ottonis ita intceſſiones rẽnuiſſe.vt nos tuas repulimꝰ ⁊ G

nemo oſecrabat᷑ epus niſi laugat? ⁊ inueſtitꝰ a tuis pᷣdeceſſoꝛibꝰ. Quid feciſſent
illi doo romani pontifices iu h̊ caſu neſcimꝰ.qð fecimꝰipſi ſcimꝰ ⁊ facti nr̃i rõen

reddere poſſumꝰ.Rarolus ⁊ otto romani impatoꝛes fuere.⁊ B pᷣuilegius a roma
na ſede obtinuerũt qð refers ꝓpt᷑ ingentia merita. ⁊ qꝛ ita tꝑa poſcebant ⁊ arria/

noꝝ aliovq; bereticoꝝ factiones qs impatoꝛis malleo ↄterere opoꝛtuit.vᷣ cum

pᷣuilegium vᷣgeret ad noxam reuocatũ eſt.⁊ ſucceſſoꝛes illoꝝ imꝑatoꝝ illi renũ/

ciauerut in Zuentu voꝛnatieñ. Naz ſicut ezechias ᷣpentẽ eneum amoyſe erectũ

beremo abſtulit.idq; ↄflauit qm̃ ydolatriaʒ inducebat. Ita ⁊ pᷣuilegia auferẽda

ſunt ꝗᷓ ꝓpt vtilitatẽ publicam ↄceſſa inueniunt᷑ eſſe damnoſa. Subiũgis ꝙ nech
calixtꝰneq; nicolaꝰneq; alius ſimile aduerſus te agere attentaſſet ei? qd nos feci
m. De moꝛtuis nõ eſt ñm iudicare qͥd facturi fuiſſent in bumanis agetes.nog

certe aduerſus te nibil ex poſito egim?. nectibi aduerſi ſumꝰneq; acta nr̃a attẽ/
tata dici dñt q̃ fiunt in ſei

—

nobis reſiſtũt. ⁊ decreta nr̃a impugnãt ⁊ aplicis aduerſant᷑ mqdatl. Dicis pᷣter

pẽ tibi eueniſſe ꝙ in re tam boneſta aduerſantẽ romanuʒ pontificẽ ⁊c. Aide da

dicas. ſi tu id vis ꝙ papa nõ putat faciẽdum.nõ romanꝰ põtifex tibi aduerſa

tu ei aduerſan ⁊ pii acmgro tuo ↄdicl. cuiꝰ eſt de honeſtate iudiciũ longe magis
i tuum. Dicis ſi tandẽ ita fiet vt cepti eſt. te nõ ab re putatuꝝ aduerſus tece/

„

ptum odium. abſit a tua bonitateiſta ̊ cogitatio.qᷓcunq; agem? in iuſticie truti-

na ſuſpẽdemꝰ.⁊ nos nõ vnqᷓ aut odium aut gra ex tramite recto deturpabit. mit

te bas ſuſpitões.neqʒ his aures adbibeto qͥ peſſimũ virus tuis aurib? inſtillare

conant᷑.velis cũcta pẽſare.neq; boibꝰ ſue rei affectatl neq; etias tibipſi credito.

t m. Remiſim illum ⸗ 1petitõe tua.ᷣ plenum in ſuis
Maʒ grãs qs a nobis petiuit cũctas intuitu ſerenitat tue ↄceſſimꝰ.libenti?tuas

ata vici vñt qᷓ fiunt in ſenatu aplico.in loco quẽ vñs elegit in pᷣma mũdi ſede in
heati petri auditoꝛio.in ipᷣiꝰ ſaluatoꝛis tribunali. Aideãt ne ipſi attẽtatoꝛes ſint

Pni
uitas
aömul
uroun⸗
gram
emereti
meenſe
ſvenck
acapet
legama
bieco
leapene
chntn
iſt
udi⸗
Ebinm
ti
aiinf,
t.fi
la;
ſedictt

„

leini
Gins
run
ſuis
s
pol⸗
4ro
N
int
iden⸗
alons
auma
Saum
ni
eckea
ſſerica
nech
nosſec
teonos

Audi viros deum timentes.⁊ an liceat tibi iudicare ſedis aplice iudicia.plene co

gnoſces ⁊ intelliges.nibil nos in tuã ignominiaʒ aut molitos eẽ aut moliri velle

Adijcis tandem bona ⁊ digna bono regi vba.Abſit inqͥs int quos decreta patx
pacem ⁊ charitatem ᷣuari volũt ſcintillam creſcere diſſidij. Idem votũ nos faci

m.nec nr̃a culpa int᷑ te noſq;.vnqᷓ; ſuboꝛiet diſſidin. axit dina pietas ne caſtaʒ
tuam ⁊ piam mẽtem delatoꝛes eludãt.⁊ ne tibi falſa ꝓ veris onñdant.Dic te ob/-
ſeᷓntiſſimũ ⁊ obedientẽ ſancte ſedis romane filium. G̊ petimꝰ ne moleſte pauca
feras patris vba. audies vᷣba charitat ⁊ fidei neq; mouęan.ſi amaritudinis ali-

qd hñt.dulcia fient ⁊ ſuauiſſima ſi bono coꝛde audient᷑.Dic te fiium obedientẽ

ꝓce fili ſi hoc paꝝ ꝑnegamꝰ.ſi filiꝰobediẽtie es.cur pragmaticamſanctionẽ tenes

atz defendis. Eugeniꝰ te boꝛtat?eſt vt illam dimitteres ᷓ nõ eſt m deum. Idem

petũt nicolaꝰ. ideʒ rogauit calixtꝰ.tres romani põtifices ſancti ac venerãdi pꝛes
mõ nũcijs ⁊ legatl.nãc lr̃is terogauere.vt pꝛagmaticã relinqres magni in ecclłia
diſfidij ac mali.tñ nunqᷓ; audiuiſti in bac ꝑte vocẽ ecclie romane. Abi gtua obe/

dientia vbi deuotio vbi religio. plus regni tui alibus pᷣlatisæ; rõne fidei auſcul

taſti. odᷣmur cñ fiducia ſine felle ſine arrogãtia. amoꝛ in te nr loqͥ vrget. de in t⸗
ris ꝑ filium ſuũ ihᷣm xpᷣm crucifixum apncaz ſegẽ erexit.⁊ pmũ ac ſummũ tribu⸗/
nal eſſe voluit.nulla ptãs eſt qᷓ̃ huic eqri poñit.h de oibus hoibus ac dignitatibꝰ

iudicat. eaz ſolus iudicat deꝰ. Hon eſt de grege dñico qͥ romanũ pontiſicẽ ſuum

eẽ Raſo negat. Audi qͥd dicat dñs.qͥ no colligit mecñ diſpgit Certe cñ xpᷣo nõ
colligit qᷓ cum vicario eius nõ ſeminat. Pꝛagmatica ſanctio quazʒ tui ſubditi ob

Fuant.no eſt ex aplico ſemine.qpe q̃ neq; auẽte aplica neq; ↄſilij generalis alicꝰ

aucte firmata eſt. NHametſi decreta aliqꝝ ↄſiliom in ea inſerta ſunt ⁊ pontificum

ſanctiones.nibil tñ ita reptum eſt vt ꝓmulgatũ fuit.ſ̊ vel additões facte ſunt vel
mutilatões. qd pᷣlatis tui regni facere haud q̃qᷓ licuit ⁊ ſine damno aiaꝝ ſuaꝝ il
lis vti non pñt.acemꝰ ꝙ multa laicaſibꝰ manibꝰpꝛagmatica ↄcedit.q̃ neq; bu
mana neq; dina iura ꝑmittũt. Datere h̊ vici fili.neq; inuit? audias veritatem.tui

aliqñ anteceſſoꝛes pꝛagmaticam ferme ſilem oꝛdinauerũut. videntes id ſine ſede

—

apiica facere nõ poſſe abſtinuerũt. Seqre veſtigia maioꝝ tuoꝝ.⁊ dimitte hanc

9

pꝛagmaticã quaʒ xpᷣianiſſimi tui anteceſſoꝛes ignoꝛauerũt.⸗ ſiqd eſt qað refoꝛmã
dum ſit in eccliaſtico regni tui ſtatu.ↄſule aplłicam ſedẽ qᷓ tuis honeſtis deſiderijs

nuncq; deent atz hic mo filium te obediente ⁊ obſeꝗntiſſimũ appellare veriſſime
neſtas. mutant᷑ toa ⁊ negadas reddũt mult ex cauꝰ.⁊ multa faciem honeſti hñt
alisgft inſpecta iniuſticiam ↄtinet. Addis te ad iniuriam receptuꝝ niſi ᷓ po/
ſiules impetres. Iniuriꝰeris ipſe.ſi ſine cᷓ te paſſum iniurias dixeris.⁊ pᷣſertim
ab ea ſede q̃ mr eſt iuſticie ⁊ eͥ tatis. Doſtremo ꝑ amicitiazʒ ꝑ cbaritatẽ ꝑ pacem
quaʒ erga te uare debemꝰ multope rogitas.vt pcibus tuis annuẽtes toꝛnaceñ.
ccchaʒ cardinali ↄſtantieñ. ↄmittamꝰ.⁊ tulleñ.epi tranſlatõʒ reuocemꝰ.Mõ ege
inꝰ tot adiuratõibꝰ aut tot pᷣcibꝰ.noſtrapte natura tibi moꝛc gereremꝰ.ſi res ipᷣa
ferret ſᷣ audiuiſti quõ res geſta eſt iax tulleñ.tranſlat?eſt ex ↄſilio vniuerſi ſena
tus aplici.⁊ ſue ecclie alter pfectus.quõ fiet qð petis ſine iniuria. Yam vo ventũ
eſt vt pti q̃ſitum ius ſit.id ſine cauſe cognitione auferri nõ dʒ. ꝙ ſi (vt oꝛatoꝛes
tui dixere ⁊ lr̃etue ſonant pᷣiudicium tibi factum putas.⁊ hanc tranſlatõʒ iure
eſtimas reuocandam.iudiciũ tibi rectum equũq; offerimꝰ. Cauſa h̊ de maioꝛibꝰ
eſt ⁊ ad ſedem rom anam ptinet.pſuade tibi.⁊ nullatenꝰ dubites.ſi cã cognita in
uenerimus ita eſſe vt arbitraris. faole obtinebis ab bac ſede qᷓ voles. Mihil em̃
magis optamus qᷓ tue ſerenitati ꝑ iuſticiax oplacere. Mec ad tuꝗs lrãs. ad ea qᷓ

poterimꝰ.ſimulq; tibi ↄſules ⁊ re o. Dic te runch Fees poꝛrexiſte nob naſi ho/

ſecretarius tuus expoſuit nõ cenſemus rñdendum. Ea em̃ dixit qᷓ de tua mente

nullo mo eſſe putamus. Oatůͦ rome. apud ſctm̃ petrum. Anno incamatois dñi/
ce. M. ccccxj. viij. kal aplis pontificat? nri anno.ij.

tak burgundie ducem oꝛatoꝛibꝰ pꝛincipũ aſie i
heat aſtn de paſſagio ð thurcos cſe Epiſto. cccx c.

Zus epus pᷣuus puoꝝ dei.Dilecto filio nobili viro pbilipo duci burgun

die. S. 7. a. b. Inualeſcente magno thurco fidei xp̃iane aduerſario.⁊ inſi
mnitos benerianos ſaluatoꝛis nr̃i ihᷣu xpᷣi ſanguine in cruc patibulo ab/
unde eſfuſo liberatos in ſuam ſuitutẽ redigente.felic recoꝛdatõnis pᷣdeceſſoꝛes
ur̃i.maxitne Micolaꝰqͥntꝰ⁊ calixt?terciꝰcuram aſſumpſerũt.ne thurcꝰ iſte puale/
ret ꝓ viribꝰ puidendi.⁊ qꝛ ſpabant in europa poſſe tantũ efficere.ꝙ reges ⁊ pᷣn
cipes xpᷣiani ſe volũtarios ⁊ ſideles ß⸗ milit es in ̊ neceſſario tꝑe oñderẽt.qͥſq
eoꝝ ad aſiam ⁊ oꝛientis ꝑtes miſit dilectũ filium lodouicũ de bononia.frẽm oꝛdi
nis minoꝝ de ebbᷣuãtia regulari.vt is ꝓ ſua pꝛudẽtia reꝝ locoꝝ boiĩmq; noticia
xpᷣianos oꝛientis ⁊ alios łpᷣianoꝝ anucos excitaret.ad faciẽdum ſimilit᷑ arma ʒ
thburcum. Mos aũt cũ in pᷣdeceſſoꝝ pᷣdictoꝝ laboꝛes dina oꝛdinatõeę ſucceſſimꝰ
mãtuaʒ accedeñ.ſunili ſpę ibidem xpᷣianoꝝ exercitũ adunandi. eundem frẽm lu⸗
couicũ miſimꝰcũ inſtructõibꝰopoꝛtunis xpᷣianos ⁊ amicos xpᷣianoꝝ ↄcoꝛdandi
æ vt in thurcos eos vires ↄiungerẽt incitandi.bdata ei ſpe nos in europa nullate/

nus defuturos.accedẽs frat᷑ ludouicꝰ oia ſibi ꝑ nos ↄmiſſa diligẽtiſſime ⁊ pꝛudẽ/
tiſrime eſt executꝰ.qͥ vt optimaʒ illoꝝ regum ⁊ pᷣncipum obedientiam ⁊ deuotõʒ

quam hñt ad hanc ſedem aplicam intelligere poſſemꝰ curauit ſecũ aduenire dile
ctos filios michaelem imꝑatoꝛis trappeſſundaꝝ nicolaum regis ꝑſaꝝ coſtopam
duc geoꝛgione mãnethem aſſenbech ſoldani meſopotamie moꝛathum vᷣbꝛecht
in armenia dñm.oꝛatoꝛes ⁊ nũcios.qͥ nobis lrãs attulerũt ſuoꝝ dñoꝝ.expᷣmen

tes fauoꝛein ad pᷣſumptuoſiſſimi thurci deſtructõʒ ⁊ ſimul motiuaʒ nroꝝ deſide
rioꝝ executõz;. Qm̃ vo talium regũ ⁊ pᷣncipum ↄcluſiones ad honoꝛẽ dei ⁊ fidei
nr̃e tuitõʒ tendunt.iõ volumꝰtuaꝰ ſerenitatẽ ꝑticipem fieri ipᷣiſq; iniũximꝰvtxcũ

pfato fratre ludouico nũtio ⁊ oꝛatoꝛe nr̃o adtuam veniãtcelſitudinc.⁊ ſingula

qᷓ nobis vᷣbo ⁊ ſcpᷣtis rñderunt plene referãt.Deſideramꝰ? itaq; a tua excellentia

vt taʒ ipᷣm ludouicũ qᷓ; ſos oꝛientaliũ oꝛatoꝛes etiam nr̃a ↄtemplatiòe ad tuaʒ

admittas audiẽtiam. ⁊ ſuoꝝ dũoꝝ ad ea q̃ x̃i ſunt deuotõʒ attente ↄſideres.at/⸗
tendatq; tua nobilit as.ꝙ nõ minꝰ qᷓ; oꝛientis reges obligat᷑ ad ſimilia ⁊ maioꝛa i
ↄñis hoſtis deſtructõz ꝓ viribꝰimpẽdenda.⁊ de hoc nos ac ipᷣos ſimul ⁊ totam
ecchiem ratam ⁊ ↄſolatam reddes.eoſdẽq; ntotiꝰad nos remittas votiue expe/
ditos. Cõmiſim aũt dicto fratri ludouico vt nr̃o noĩe celſitudinẽ tuam reddat
certioꝛc.nos in oibnus mãtue oꝛdinatꝭ ꝓnos ⁊ ꝑatos ſine defectu futuros qntuni
ad nos attinet qnetiam vltra qᷓ ibi ↄcluſa ſunt ⁊ nos ↄcernũt omnia nobis poſſi

bilia i dei laudẽ adijciemꝰ.Datũ ro.apud ſcem̃ petꝝ.anno incarnatõl. M. ccco.

k uchu ianuarij põtiſicatus nr̃i anno.iij.ſic ſignatum A d birſpato.
oꝛtat᷑ ↄ thurcum agere bellum ⁊ refert qᷓnto auxilio Epi cccc 5
potẽtiſſime ibꝛim obtinere ⁊ eñ regẽ terre ſctẽ ↄſtituere. * V *
Auſtriſſime pux burgundie.Ego dauid imꝑatoꝛ trappeſſundarum poſt
plurimam ſalutem.libenter ad te ſcribo de his q̃ hic apud nos occutrunt
vt cum certioꝛ factus ꝓ tua regilione ⁊ amoꝛe erga ſigem nr̃am poſſis de
liberaꝛe qͥd tibi agendum ſit. Nuper em̃ ego ⁊ reliqͥ xpᷣiani pᷣncipes qͥ in iſtis ſum

mis regionibus fedus atz ligam iniecimus inter nos.beilum genbnch Sthurcos

⁊ ego filiam cathoianis fris ⁊ pᷣdeceſſoꝛis mei vxoꝛem dedi aſambech qͥ filiꝰ fuit
carailuch potentiſſimi pᷣncipis.Et boc feci vt ipe firmus ſit ⁊ fidelis in liga quã
nobiſcum fecit.⁊ vt ꝑſeueret in bello gerendo ) thurcũ q̃ tenet ↄſtantinopolim
cũ quo bellũ iam gerereincepit in caſ ult regiones ⁊ opida pugnando cepit ã
pe ↄfinia ſua erant.nũc vᷣo reuerſus eſt in pꝛiaʒ ſuã. Itaq; nos ⁊ ipᷣi ꝑati ſumꝰ⁊
expectamꝰ aduẽtum vim infideles quẽadmodũ dñs papa a nos ſcpᷣſit ⁊ ꝑ ſu
um oꝛatoꝛẽ nobis ſigniſicauit.ꝙ vos aena es debeatl inire ↄſiliũ in ciuits/
te mãtuang vt faceretis exercitum ↄ infideles.Quod ſi fadetis nos ꝑati ſumus

5
.
iburgun
bulo ab/
eeſoꝛes
Geöenle
et
.

derit.
ſinen
ig notia,
ltamnz
ceſin
fünlu,
orhaudi
nulote⸗
tpuce⸗
duotoʒ
viredie
oſtopam
etonen
dige
lic
Mi
l
nti⸗
tua;
36 /
ui
ue
e
ridtt
cſtun
dhoſt

ℳ.

(v.
net
curru
poſſod
ei
chun
n
eyt
ſumde
tio
naults/
jſummns

nibꝰ.vt cõibꝰ copijs thurcũ qͥ tenet ↄoſtantinopolim inuadan

Ego cutm. xxx.biremibꝰ ⁊ cut.xx.milibꝰhominuʒ.Aſambech ꝓmptus eſt exi
af bellum iſtud cũ qͥnqginta milibꝰ hoim ad beliãdam⸗ ſuben gengiam 6 gn⸗
⁊totam nataleam.Quapꝛopt᷑ rogo illuminatiſſimaz tominatõʒ tuam vt place⸗
at tibi dare aliqð pᷣncipiũ huic bello ex ptibꝰ hũũgarie. Nam ſi vos aliq impedi
mentũ etiaʒ guum thurco inferetis.vt ipᷣe ad diuerſas ꝑtes diſtrabat᷑ nos adeo
ſpᷣm vrgebimꝰex latere nr̃o vt facile deſtruiꝛ debellari poſſit.Et ſi dñatio tua de⸗
liberat ad ̊ intenderę ⁊ venire ⁊ aliquẽ tuoꝝ mittexe.nos oẽs oꝛientales pᷣnci⸗
pes Senirun⸗ tibi pᷣſtare omne auxiliũ opem ⁊ qcqd in nobis erit ad recuꝑan⸗
daz ihꝛlin. ⁊ te illi xregem ↄſtituemꝰ. Et vt ſcias qͥ ſuinꝰ q ↄfederati ſum⸗ 2⁊ tibi
ꝓmittimꝰ.Ego in pᷣmis qͥ ꝑat ſumſ vt dixi cũ.xxx.biremibꝰ.⁊.xx.milibꝰ hoim
Deoꝛgi⸗ rex las Funnneſt cũ.lx.mmilibꝰ hoĩim.oꝛgoꝛa dux geoꝛgiane ꝑatꝰ? cũ
xx.milibꝰeqtum Bendian rex mirigrelie cũ ſuo Rlio pinpezeif cũ. x. milibꝰhoim
qð illi facile erit. Rabia cũ ſuo fratre ⁊ ſuis baronib?cũ.xxx.milibꝰ hoim. Hatio
gitboꝝ ⁊ aranoꝝ.ꝓmittũt militare ſub vexillo geoꝛgij regis ꝑſaꝝ. Sardebech
dñns armenie minoꝛis cũ.x.milibꝰ hoĩm.Aſambec affinis meꝰ ¶ vt dixi ſinfideł
ꝓmiſit nobᷣ vare trãſitum ⁊ pſonalit᷑ venire cũ qͥnginta milibꝰ hoim. Sunt etiã
nobiſcũ ↄfederati duo alij inñdeles dñi.Caꝛomanꝰ ⁊ dñs Sinoppi qͥ ↄtinue q⸗
runt quõ poſſint ſe vindicare de thurco ↄſtantinopolitano ⁊ terras ſuas recupa
re.aliud impñtiaꝝ ad dñationẽ tuam nõ ſcribo.niſi ꝙ pmendo tibi michaeleʒ deꝰ
algeoꝛij baronẽ ⁊ oꝛatoꝛẽ meum quem ad te mitto.cui fidem plenam ſup iſtis re
bus adbibeas ꝗ vᷣbis oẽm intentõeʒ ⁊ deliberatõz nrãm exponet. Iteꝝ te oꝛo vt
ne ꝑmittas h̊ nrm pium negociũ ⁊ inceptũ fruſtra fieri.qĩ a deo factũ credimꝰ.
Ego ex illo tꝑe q̃ amicitiã pxi cum hoibus tuis q ad has ꝑtes ꝑuenerũt.ſꝑp mibi
agnit?es.tuiq; honoꝛis.⁊ dignitat fautoꝛ ſꝑ fui eroq;. AUale in xpᷣo. ata trap/

peſſunde in palatio nr̃o reſidẽtie. Anno dñi.M. cccc.lix.die.xxij.apiis.

Aſſertio pᷣmiſſoꝝ.⁊ declarat ligam — 76
oꝛientalium pncipum tburcum. Epiſto la. cccxcij.
Lluſtriſſime dux burgudie.Ego . goꝛa dux geoꝛgiane mitto ad te plu-
rimam ſalutẽ. Qm intellexi te eẽ fideliſſimũ xpianum ⁊ deſideraſſe ſꝑ ali⸗/
qͥd agere qð honoꝛi ⁊ amplitudini eẽt ſancte fidei nr̃e ſicut tui fecerũt anteceſio
res. Ideo multũ deſidero tuaz hůe amicitiam. Naʒ ego xpᷣian ſum ⁊ ꝓ defenſio⸗
nę ⁊ amplitudine illiꝰ ſanctiſſime fidei moꝛi cupio:nec cc, libẽtiꝰ facio q; belluʒ
cñ in fidelibꝰgerere.maioꝝ meoꝝ.veſtigia ⁊ ↄſuetudinẽ imitando. Doſt em̃ obi/
tum pꝛis mei multa cũ illis bella geſſi.⁊ ſepiſſime gra dei de illis victoꝛias bhabui

multas ciuitates ipoꝝ debellando cepi.⁊ niſi his ſupioꝛibꝰannis bella q̃dam int᷑

me ⁊ aliq̃s pᷣncipes xpᷣianos finitimos meos oꝛta fuiſſent.maioꝛa pfecto infi/
deles geſſiſſem. Sed ipñtiaꝝ qm̃ mandato dñi vicʒ ludouici nr̃i baftdeen⸗
feci cũ omnibꝰ xpᷣianis finitinis meis.oino decreni oẽm meam facultatẽ ⁊ vires
oẽs aqhibere thurcos⁊ quẽadmodũ ꝓmiſi dño patriache nr̃o.ego pſonalit᷑ cũ
xx.milibꝰedqtum ad boc bellum õ infideles aggrediar qdð vt faciliꝰ ſieri poſt.nõ
ſolum pacẽ ſ̊ fedus ⁊ ligam feci cum oibus pncipibꝰ xpianis in iſtis ſunt regio
b . lant 1². Confederati em̃
ſumus ego ⁊ geoꝛgiꝰrex ꝑſaꝝ auid imꝑatoꝛ traſpeſſunde.bendian rex mirigre
lie.Rabia dux anocaſie:Hedebeth dñs annenie minoꝛis.⁊ alij dñi oꝛiẽtales.ba/
bemꝰetiaʒ nobiſcum in nra ↄfederatiõe.iij.potentes pᷣncipes infidelcs qͥ tburci

——

ↄſtantinopolitani ſunt inimici.caramanũ.ſ.⁊ iſmailberch filium q̊ndam diſpen

diarij.⁊ aſſembech filium qͥndazʒ carailuci.qͥ afembech cũ ↄfinia hẽat exiſta nr̃a

ee cum thurco ↄſtantinopolis ꝓmiſit nobis dare aditum ad inuadẽdum nata
ſan nobelen ghonalit venire cũ omni ſua potẽtia.⁊ in pᷣmis cape ciuitatẽ bur
ſie.⁊ illam poſſideat ꝓ ſe ⁊ potiat᷑ oẽs nos capitulis ⁊ pactoibꝰ ↄcluſimꝰ cũ hac.

L.ↄditione.vt ipſe ſit ſy amiciſſimꝰ xpᷣianoꝝ.Et ſi vos latini pᷣncipes ⁊ ſpli venie/

lns ad recuꝑandam tomum ſanctaʒ ibim.ipſe debeat pᷣſiare vobis omne quod

3 in

potuerit aurilium ⁊ fauoꝛem. hobꝛez nos bec omnia pacem acligam expate

n ia fecim que a qngentis annis citra in his ur̃is regionibꝰ nõ ſunt audita.idq
fecimus ꝑſuaſi.tum autoꝛitate dñi patriarche nr̃i.tum lr̃is dñi pape quibus 14
nos ſcripſit ſe.⁊ omnes pꝛincipes latinos in ciuitate matue debere ↄuenire. ibi
ↄgregato ↄſilio in exercitum pꝛeꝑare ʒ infideles. Mos vo qꝛid vebeinenter cu/
pimꝰ. vt poſſimꝰ vos vna nobiſcum vnire ad banc rem ꝑſficiedam mittimꝰ niog
oꝛatoꝛes cum dño patriarcha nio.ad vos om̃es pꝛincipes latinos.⁊ pᷣſertim ad
te qm̃ accepimꝰ te ⁊ omnes de domo tua diu multũq; deſideraſſe terram ſanctaʒ
recuꝑare.⁊ vt poſſitis rloſaufis oꝛatoꝛibꝰ intelligere quem animũ habeamꝰ
omnes ad boc negocium fidei.⁊ dd ꝑ nos actum ſit hociꝑe. Cupim? etiam ⁊ ro
Famue vt nꝛos oꝛatoꝛes certioꝛes faciatis vt ipſi poſtea referre poſſint an pati
ltis ⁊ pmoti ſumere boc bellum iuſtiſſimũ vt ſciamꝰ qͥ tpe ad arma ꝓgredi de/
beamꝰ.Hoc vnum vobis pollicemur in vna eſtate debellare ⁊ auferre totaʒ na-

4

taliam ⁊ qcqͥd dnñs omoniano ꝝ.i. ipſe thurcꝰ ↄſtantinopolitanꝰ poſſidet ex nr̃o

latere. Alteram vo ptem tominij ſui ꝗͥ grecia eſt quam mare euxinũ diuidit vob

expugnãdam relinqmus.q vobis fadile erit. nam ipſe thurc in medio poſitus

vuo erer ſtn cu reſiſtere minime poterit cito ſuccumbet.⁊ nomen ſuũ e ter
ra delebimꝰ. Quas ob res te ante omnes alios pᷣncipes latinos oꝛo.vt ſuꝑhoc
velis cogitato curam ſuſcipe.⁊ non ſinas banc ↄmoditatem quaʒ vobis offe⸗
rimꝰ pᷣterire. nec dedigner nos imitari omnibꝰ rebꝰpoſtpoſit fidei vtilitati in⸗
tendimꝰ ⁊ vacamꝰ. Quod ſi hanc rem(qð abſit / neglexeris.nibil a nobis actuin

eẽt. nam bac ↄditõe nos obligati ſumus ad hoc hellum ſi vos dñi latini vna no/

biſcuin eritis. Alioqᷣn ſoluti ſumꝰ ab iſta liga ⁊ ↄfederatõe. Omnia em̃ nrᷣa ↄcilia

2 rones depenqent a l̃is pni pape.ꝑ vnñ̃m patriarcham ad nos allatis.qᷓs veras
eẽ pᷣſuppoſuimꝰ Et finalit᷑ hoc vno ↄſiderato ꝙ ſi hoc tꝑe cum a nobis ſitis.iuua

ti adiuti nibil faoet. biciniqſſimus tburcus interim tantas vires animos ſu

met. vt añ ipſi reſiſtere volueritis.nullo mõ poteritis. ⁊ om̃es nr̃i conatus ſi vos
non rñdeatis inanes foꝛent.eritq; fere impoſſibile iteꝝ nos in iſtis regionibꝰ tam
pꝛonis voluntatibꝰ vnir ſiout nuc ſumus. Multa eẽnt dicenda ꝗ p meum oꝛato
rem poteris agnoſcere.cui fidem indubitatam pᷣſtare poteris.habeaſq; eum oꝛo

ↄmen tum. Aale in rpo. Data in carceche anno. Nd. cccclix.nouẽbꝛis.

Aaertosdtoogx. Ebpiſtola .cCcCCxciij.

Auſtriſſime dux bur ndice. Ego geoꝛgi? rex ꝑſaꝝ te plurimum ſaluto.?

vt intelligas ꝗᷓ res geſte ſunt impntiamꝑ nos in oꝛiẽtè iſtas lrãs ad te ſcri
bo. Scias igit me ⁊ omnes pꝛincipes xpᷣianos ꝗq moꝛamur in iſtis regio/
nibus feciſſe int nos pacem ⁊ fedus acligam.⁊ ↄiuraſſe inuadere cum omninẽo
conatu ⁊ potentia thurcos.ſ pᷣſertim illos qᷓ ſunt in ↄſtantinopoli.qm̃ ſunt xpᷣiʒ
noꝝ inimiciſſimi. In q qdẽ liga nos ſinguli apparatum ⁊ copiaꝶʒ nias obtulimꝰ
Ego ꝓmiſi ꝑſonalit exire cum. xi.milibus boim.hauid impatoꝛ traſpeſi undan
obtulir ⁊ patas bzʒ.xxx.biremes cum vinginti milibꝰ homini. Bendian rex mi/
nigrelie omnem ſuam potentiam erhibuit. Gogara dux geoꝛgiane pſonalit ve/
niet cum. xx. milibus eqtum. Rabia dux anocaſie cum ſuis fratribus ⁊ baronibꝰ

ꝓmiſit nobiſcum.⁊ ipſe veniet cum omni ſua potẽtia. Berdebech dñs in arme

nia minoꝛi pollicit? eſt ad banc noſtraʒ expeditòz. xx. milia hominum. Sunt eti⸗
am in dicta liga.⁊ alij ppli githiarani ⁊ ſaſoni ⁊ tres vñi potetes thurci.qᷓ ꝓmpłiſ
ſimi ſunt mouere bellum domui othonianoꝝ hoc eſt thurco vño ↄſtantiuopolis
qn vnus eſt Garamãnus. alter Iſmailbech filius andam ſtipendiarij. terci ali⸗

„

embech rex meſopotamie filius qndam carailuci.qᷣ ⁊ potẽs ⁊ capitalis inimicus
omnia ſuꝑꝛadicta int nos capitulis penis ⁊ alus vinculis pmmiſimꝰ. ratac feci/
mus hac.ſ.ↄditione adiecta.ſi vos latini vos mouebitis ⁊ nobiſcũ vna eritis ex

thurci ↄſtantinopolitani eſt paratiſſimꝰ adimplere oinnia q̃ ꝓmiſit. Que aden

— —

f2242 2 — — —

veſtris ptibus bellum tdurcis inferendo.alioquin ſi vos non intẽditis hoc bellũ
ſuſciꝑe.nos ad exoluenda ea que ꝓmiſimꝰnullo modo ſumus obligati.qᷓ;obꝛem
rogo vt omnibus rehꝰpoſtpoſit.velis ad hoc bellũ intendere.necte diſtrabant
aut diuertant a tamſancto ꝓpoſito alia q̃cunq; ſint obſtacula quemadmodũ ego
feci.q̃ ſi difficultatibꝰ q̃ᷓ mibi occurrebant cendere voluiſſeʒ.nunqᷓ; dño patri/
arche nr̃o paruiſſem.cuiꝰ oꝑa ⁊ mandato ̊ noſtra liga ⁊ ↄcoꝛdia int᷑ nos facta ẽ.
Munc vxo licet in qᷣbuſdam rebus tꝑalibꝰ mihi damno h ↄcoꝛdia fuerit.tñ ↄten
tiſſimꝰ ſum illud pegiſſe. cum ſpnale a deo pꝛemiũ ꝓpt hoc expectem. Impñtisꝝ
aliud ad te non ſcribo ꝗm̃ mitto ad te oꝛatoꝛem meum vnacum dũno patriarcha
nr̃o cuiꝰ vᷣbis fidem adbibeas.qm̃ ex ipſo omnia poteris cognoſcere habeaſq; eũ
ↄmendatũ.⁊ vt des illi tuas lrãs rñſionis te oꝛo.vt poſſim intelligere tuã ſniam
⁊ opinionem. Aale in xpᷣo.Dats in caſtris nris ꝓpe tentoꝛium. Anno.M.cccc.

lix.die.v.nouembꝛis. , . J Priiiz
Oꝛatio legatoꝝ oꝛientalium pꝛincipum Ep iſtola. cccx Ccinj.
ad ducem burgundie ad bellum tburcum ↄgregandum.
CLce magi venerunt ab oꝛiente ad ſtellam quam viderũt in occidente. Si
hodierno die xpᷣianiſſime pꝛinceps de pꝛiuatis rebus gut paꝝ neceſſaris
eẽm apud tuam dñationem vᷣba facturus.nõ auderem ꝓfecto ſine animi
ↄmotione qᷓdam aut foꝛmidine dicere. Hon em̃ ignarꝰ ſum qnta tue celſitudiniſꝰ
diuina ſapia toto terraꝝ oꝛbe celebꝛata ac diuulgata.⁊ mee tenuitatis minime
ſum oblitus.Ceteꝝ quotiens bꝛeuis buiꝰoꝛonis nf̃e neceſſitatem ⁊ publicam ſan
ctiſſime religionis vtilitatem mecum ↄſidero.totiẽs animi timoꝛem atʒ foꝛmidi
nem abijcio. Aellem nr religioſiſſime pᷣncens.vt dignitati ac magnitudini reꝝ de

●—

ſbus impñtiaꝝ agit᷑ par ect oꝛo ⁊ ingeuium.Sʒ qm̃ neceſſitate muner mibi in/
iuncti id recuſare nõ potui.fretus incredipili benignitate ac ſapientia dminatio
nis tue. que acumineæ ingenij ex paucis multa ꝑcipere ſolet.vtcunq; potero di/
cam.Et dicam bꝛcuiꝰ qᷓ; tanta res dici poſſit.qc.ſ.afferant dd petant hi clariſſi-
mi oꝛientalium Pꝛmeißien oꝛatoꝛes.quos apud dominatõʒ tuam aſtare vides.
⁊tuam pñtiam auguſtiſſimam intueri.Magnificꝰ dñs michael de alguri oꝛatoꝛ
ſereniſſimi dñi dauid npgroderaſheſ undaꝝ excellẽtiſſimꝰ ↄſul. Hicolaꝰoꝛa/
toꝛ geoꝛgij allexandri magni regis ꝑſaꝝ diligẽtiſſimꝰ in rebns agẽdis.machome
tus machometiſta oꝛatoꝛ aſſerimbꝛech thurcumani regis meſopotamienfide-
lis ſtrẽnuus miles.Cuſtodam oꝛatoꝛ bellicoſiſſimi goꝛgoꝛe ducis geoꝛgiane lite-

ratiſſimꝰ.moꝛatꝰ vaut bercb armenie minoꝛis oꝛatoꝛ.Et in pᷣmis religioſiſimꝰ

pꝛ ⁊ dñg dñs frat ludouicꝰpatriarcha anthiocenꝰ.oꝛatoꝛ ſanctiſſimi dñi nr̃ipa⸗/
pe.qͥ qm̃ ab ineunte etate in regionibꝰ oꝛient vᷣſatꝰ ſit.tanto vſu reꝝ diuinaꝝ ⁊
bumanaꝝ pollet.vt ↄſilio ⁊ aunctoꝛitate ſuaq̃ plurimum valet) apud illas exte
ras nationes effecerit.vt omnes vniuerſalem pacem ⁊ vnitatem amplecterent᷑.
⁊ hniꝰ legatõis potiſſima cauſa fuerit. Sʒ qꝛ ꝓpt᷑ moꝛam diuturni tꝑis q̊ apud ii
las gentes vᷣſatus eſt.nõ recte tenet vſum ⁊ ↄiuctudinem latini ſᷣmonis.licet in
alijs linguis ſit peritiſſimꝰ.⁊ ipſi oꝛatoꝛes ſint latine lingue penitus exꝑtes. Id/
circo voluit ⁊ mandauit vt ego vice oim mea voce latine eoꝝ ſniam explicarem
mibi vo cqam aduentꝰ eo ꝝ ad.d.tuam diligentiꝰ ↄſideranti.nimiꝝ illud euangeli
cum dici poſſe videt᷑. Ecce magi venerũt ab oꝛiente ad ſtellam quam viderũt in
occidente.nõ auꝝ non thus.nõ mirramq̃ caduca ſunt lafferentes.ſᷣ alia qdam
multo maioꝛa deferentes.pacem.ſ.⁊ vnionem cum occidentalibꝰ denunciantes.
xpᷣianos ad ↄmunem fidei nr̃e defenſionem ⁊ amplitudineʒ exhoꝛtantes.⁊ te ad
decus ⁊ ad gloꝛiaʒ ⁊ immoꝛtalitatem tue domꝰ illuſtriſſime exuſtitantes.Ad ſtel
Iaim inquã veniunt occidentalem hoc eſt ad tuam.d.q̃ cum fidei lumen vpᷣianiſ-

Amum ſempꝑ extiterit.tum vo iſtis diebꝰ tanto ſplendoꝛe effulſit.ad oꝛientẽ vſq;

choꝛuſcans.tum fama puulgatiſſima oĩm gentium ⁊ nationum.tum pᷣdicatione
Rd. patriarche vt oꝛientales pꝛincipes ⁊ nationes illuminans. noua conſilia

inire nouaſq; tes moliri ꝓ amplitudqine ſanctiſſime fidei xpᷣiane docuerit ⁊ oꝛato
res ſuos clariſſimo lumine ad tuã vſq; pñ̃tiam auguſtiſſimã pduxerit.⁊vt ſpa⸗
mus Jampliſſimo lumie vniuerſum oꝛbẽ illuſtrabit. Mon em̃ caſu aut repẽtino
q̃dam ↄſilis vel temeritate aliqᷓ vucti hi oꝛatoꝛes ab illuſtriſſimis pncipibus eox
⁊ pplo miſſi veniũt ad.d.tuatn.ſᷣ matura de iberatõe ⁊ dina diſpoſitõne ducunt᷑.
a3 quẽadmodum magiiilli ab oꝛiente ad ſaluatoꝛem nrm deñ ven 2 autoꝛem
religionis xpiane puenerũt.initium ipiꝰ ſurgetis fidei ſignificantes. ſic ex hiſdex
regionibus ncipes ad te dei nri veꝝ imitatoꝛem pium pacificum ⁊ religioſum
ncipem patronũ ⁊ ↄbuatoꝛem illius ſanctiſſime fidei ↄfugiunt.ꝓclamant.⁊ in
uitant. vt 1 vetuſta ↄſuetudine tua vna ſecũ non ſolum illam tuean q̃ a barban
ignominole verat᷑ ⁊ lacerat᷑.̊ exonerare ⁊ amplificare velis ⁊ domum ſanctam
ibꝛlin a fediſſima infidelium vᷣuitute liberare.quẽadmodũ eam ſuꝑioꝛibꝰ tpibuſ
reiigioſisvin coli inbabitariq; curauiſti. Haʒ l nõnullipᷣncipes xpiani pace eoꝝ
dixerim regio noie ierdſolomitano ſoleãt inſigniri. tu tñ ne vbis ſᷣ re illum titulũ
iam pᷣdem tibi attribuiſti ac vendicaſti.tum aſpera ʒ infideles gerẽdo bella. tum
ianos hoĩes i bi degẽtes ac ↄmoꝛãtes opibus annuiſq; ſumptibus ſuſtentado
5 cum hᷣ luce meridiana clarioꝛa ſunt.⁊ in oꝛe oim Fentiuin ⁊ nationũ vᷣſent᷑.ñ
ero impñtiaꝝ in hbis exponædis occupatus. Aeniã ad ſanctam diamc delibera⸗
tõʒ pᷣncipum oꝛientalium q ſuꝑioꝛibus annis tum ꝓpt antiq odia ꝗ int᷑ ſe exerce
bant acerrima gererẽt beila. tuʒ autoꝛe ⁊ ꝑſuaſoꝛe. d. patriarcha pacẽ? vnio
nem expetiuerut. ſedus acligam oẽs iecerunt. ⁊ tum 2 ceteros xpiane religionis
inimicos. tum maxime ò turculẽtiſſimũ ⁊ inaniſſimũ thurcum oↄſtantinopolita
num xpᷣiani nominis inimicimimũ.admirabili qdam ↄſenſu ↄiurauerũt.q facile
ſe deliberaturos boctꝑe ꝓ ↄpto hñt.ſi modo er iſtis occidẽtis ꝑtibus bellum vł
garuumn illi mou eat᷑.Cogitantes igit᷑ ipſi ᷣncipes diu multumq;.ad quem potiſ
imũ occidentis pᷣncipem ꝓ tanta re ꝑagenda mittere deberẽt. occurrebat in pꝛi⸗
mis illuſtriſſima.d.tua ꝗᷓ multa ꝙ fide xpianoꝝ vtilitate ↄmuni clariſſima ſan
ctiſſimaq; facinora pegit. Itaq; omuni oim vtilitate atz ſnia poſtq; rem matu⸗
re int ſe examinauerũt. munibuſq; copijs maximum exercitum Opauerũt. non
nulliſq; pᷣncipibus inſidelibus thurci tñ ↄſtantinopolitani inimiciſſimis onera
lecum adſcitis. ac ↄfederatĩ. decreuerũt tandem mittere ſuos oꝛatoꝛes cum lfis
⁊ nuncijs ad omnes pᷣncipes occident:.ſ in pᷣmis ag illuſtriſſimam potẽtiſſim/
q;.d.tuam tanq; ad autoꝛem ⁊ pᷣnapem huiꝰ belli felici auſpicio gerẽdi. Manda
uerũtq; ipſis oꝛatoꝛibus.vt pᷣmo denũcient tibi q̃d ipſi pᷣncipes in ouente ꝑfece/
rint. Deinde te oꝛent ⁊ ꝓteſtent᷑ vt cum ſis ſacri baptiſmatꝭ fonte renatus.⁊ xpᷣi
ſaluatoꝛis noie inſignitus.⁊ int᷑ xpᷣianos pᷣncipes maximꝰac potẽtiſſimus.tante
ↄmoditati tibi diuinitus oblate deeſſe noli. imo ad defendendum ⁊ amplifican-
dũ xpᷣianũ nomẽ cũ ſumma laude ⁊ glia nois tui te ꝓmptiſſimũ ac beni niſſimũ
pᷣbeas.laec magnanime pᷣnceps oblatio ñ eſt pfecto ↄtemnẽda.nec vllo pacto
negligenda. in tanta pᷣſertim aioꝝ gentium oim oꝛbis terxaꝝ cupiditate atʒ ardo
re belli ſuſcipiendi. impijſſimos boſtes ſaluatoꝛis nri Bu xp̃ᷣi ⁊ violatoꝛis gen⸗
tium. Fleꝝ.qꝛ xpianum nomen eterra delere ⁊ penitus extinguer e omm conatu
viribuſq; nitunt᷑.nęc aliud ↄmodius tpᷣus expectare oʒ.cce remotiſſime gentes
a nr̃o climate ſe offerũt. oꝛant.obteſtant q; ¶ q nunq; auditum nec lectum ſupio
ri tꝑęg auſim affirmare teip̃m eligunt oꝛictales. iut tot pucipes occidentꝭ te om⸗
nes pᷣncipes.te omnes ꝓpli ⁊ nationes occiduaꝝ ꝑtium ſeqnt᷑.ce dxenicq; oes xpia/⸗
ni ſitibundo pectoꝛe ⁊ accincti armis expectant. tm̃ pᷣncipio opꝑus eſt. Aaeo em̃
xpᷣianoꝝ oĩm animi q̊s audiuimus ad boc uſtiſſimuʒ beilum ſuſcipiendum ſunt
parati atz infiamati. vt ſi ncipium aliqð fiet. ingens ⁊ incredibilis hoim multi⸗
tudo cõfluet ad inilitandum ſub foꝛtiſſimis ſignis ac yexi llis illuſtriſſime.d.tue.
Quid oicam de ſanctifſimo no pontifice pio.ij.pomine( vt omnibus pſpicuum
eſt ingentis animi ac ſapientie.qᷣ ꝓ ſuis in repub. xpianaʒ meritis.nuc in terris

— –— – = —

—, ☛ E –.

ꝓ altero colit᷑ deo.pfecto dies nocteſq; nil aliud cogitat.nil aliud molit᷑ niſi quo
mõ.qvia.qbus medijs tburcum ip̃m imaniſſimum aggredi poſſit.cuiꝰqdem rei
teſtimonio ſunt ⁊ dariſſime legatoes.qͥs vt pᷣmum pontifex maximus declaratꝰ
eſt ad omnes oꝛbis terraꝝ pᷣncipes ⁊ natõeęs diligentiſſime miſit.⁊ ipſe pᷣter va/⸗
litudinem ſuam aſꝑrimo hiemis tꝑe dimiſſa vꝛbe mãtuam ſe ↄtulit.qͥ faciliꝰ ibi
celebꝛato ↄſilio.ↄpꝑatiſq; ſinguloꝝ pncipuʒ ⁊ ꝓploꝝ copijs õ conatus impijſthur
ti inſurgeret. Pꝛincipio itaq; opus eſt.qͥ igit᷑ h̊ pᷣncipium faciet nõ pᷣncipium tm̃
ſ̃ totaz rem pfeciſſe vʒ. Sʒ h ⁊ bmõi illuſtriſſime pᷣnceps.v.tue tua ſingulari ſa
pientia ↄſiderãda relinqͥ. Reuertar nũc ad oꝛatoꝛes nꝛos.nihil ipſi poſtulqt.neę
pecuniaʒ nec ſubſidium regionum ſuaꝝ.v vt tu quem occiqentales ſeqnt᷑ ex bũ
Krt oꝛis atz ↄfinijs thurco ↄſtantinopolitano bellum inferas. Jpſi vo oꝛiẽta⸗
es ex alio latere thurcieſ quam nataliam alhelaf Jipᷣm vrgebunt adeo vebemẽ

tiſſime. vt vᷣtute duoꝝ exercituum ex diuer lateribus pᷣſia ceruice manusvictaſ
pᷣbere cogat᷑.S de ̊ ſatis. Ham qͥd ipſi petat qͥd offerant qd polliceant.q;ᷓ etian⸗
res ſit facilis.ſi mnõ aliqð pᷣncipium iaciat᷑ ſat certioꝛatam.d.tuam ⁊ lris ⁊ vᷣbis
arbitramur. Itaq; ne idem ſepius recẽſendo aures tuas in rebus arduis occuꝑa
tas videar obtundere.illa ↄſulto pᷣtereo. Illud vo qð pꝛium eſt hui oꝛonis nre
⁊ votum ac deſideriũ oim xpᷣianoꝝ minime pᷣtermitto oꝛare.ſ.⁊ obſecrari vt ani
mitui religionem ⁊ pietatem erga deum nrjmquaʒ ſꝑ in pluribus difficilibuſq;ꝰ
rebus oñdiſti Inũc gloꝛioſe pᷣnceps ꝓ fide. ſalute oim xpᷣianoꝝ aim oñdas.ſu-
ſciꝑe patrocinium fidei ſanctiſſime. Sẽtiant ⁊ male expiant᷑ hoſtes.crucl poten
tiam ⁊ felicitatem tuam in re militari.Et vt finẽ aliq faciam. cum nullus ſit pᷣ/
ter te cui huius belli gerẽdil puinciaſſit dmãdanda.qͥ pietate.religionę.qͥ nõ mi/
nus foꝛtuna ⁊ potentia qᷓ; ſapia.⁊ ingenio atð magnitudine exceiſis.qͥ deniq; rei
militan Sria omnes facile ſuꝑas qͥ ſcis paci imponere ſinem ⁊ ꝑcere ſubiect!.⁊ de
bellare ſuꝑbos. Incumbe oꝛamus ꝑ imoꝛtalem deum ad boc ſuſcipẽdum.defen/
de religionem ⁊ fidem xpᷣianaui ab incurſibus barbaroꝝ. Vindica ſanguinẽ tot
xpᷣianoꝝ humi ſparſum.⁊ qd magis dolẽdum animas tot fidelium vpᷣianoꝝ in
ſpurciſſimam ac fediſſimã ſectam. Machomceti ꝓlapſas atz impoſteꝝ euẽturas
ad fidem ſanctiſſimam reuoca barbaricũ impetu ac rabiẽ inauditam.q ritu fera
rũq; omni humanitate ſublata in xpᷣianos turculẽtiſſime ſeuitum eſt.ↄpeſce ats
ↄtere. Heq; eo aio aduerſus alios boſtes pugnare ſoles.ſᷣ cũ indignave qdaʒ
atz ira.velut ſi vuos tuos ↄ.d.tuam repetere videres. Alciſcere etiam aliqũ pᷣn
ceps iuſtiſſime tantam ignominiã imiſſaʒ xpiano lło ⁊ ſaluatoꝛi ⁊ deo nro.qͥ vt
nos redimeret pᷣcioſiſſimũ ac ſanctiſſimũ ſanguinè effunqere nõ dubitauit᷑.in di⸗
reptõe inclite olim vꝛbis ⁊ nũc infeliciſſime ↄſtantinopolis.Expugnata em̃.⁊ in
buitutẽ redacta ipſa vꝛbe.q̃ fediſſime ac crudeliſſime geſſert truces canes.qnta
cedes ⁊ cruoꝛ manauerit dictu icredibile ẽ.boies pti trucidati.ꝑti acerbiſſimo ᷣui
tut iugo ſubacti ſunt.tẽpia dei religioſiſſima polluta.⁊ tetro machometi ritu fe
data. ſanctoꝝ ſtatue i fruſta diuiſe. Imagines vo ꝑietibꝰ depicte ꝑti luto ꝑti ſter

coꝛibus deturpate.⁊ in pᷣmis ipſius beate Marie vᷣginis ⁊ mf̃is.vt fidedigno te
ſtimonio accepturus es imago.pꝑ g̊ nefas ignominoſe tractata. altaria diruta.re
liqͥe martirum poꝛc obiectẽè.ſacerdotes occiſi.matrone ⁊ puellę ipſeq; ſacre vᷣ⸗

gines rapte. Hobiles vꝛbis int᷑ vina ⁊ Baskün rlion duc crudeliſſimi iu⸗

gulati.ſinulacꝝ ſaluatoꝛis nfi in cruce pendęt.in deriſionem atz ꝑtemtũ ſputo.
luto ac feditate iactatũ. O fides. o pietas.qᷣs h credet. Sunt tñ ⁊ H. ⁊ multone/-
phandioꝛa in obpꝛobꝛium fidei nr̃e ab illis canibus geſta.nec qͥcqᷓ; augẽde cu⸗
delitat? ↄfictum eſt cã. Sʒ ſic ſe res babuit.vt ab bis qͥ tantꝭ facinoꝛibus intfue/
runt fidelit᷑ eſt relatum ſanctiſſimo.d.nro ſummo elſic ⁊ ſacro collegio cardi⸗
naiinum. Sʒ qͥd vetera recenſemus.qᷓſi deſit aliqd indignum recent᷑ ⁊ nudiuſter
cius ab ipſis ppetratũ.q̃tidie de xpᷣianis triumphat.nouas villas opidaqʒ; naci⸗
ſeunt᷑.no em̃ ↄtenti ſunt victoꝛia miſerrime vꝛbis ↄſtantinopolis.vbiõð ius ſaſa⸗

ſupꝑbe impant. crudeliter dñant᷑. ſ in nos nephanda dictu moliunt᷑ noua ↄſilia⸗
in pectoꝛe ſuo volutant.vt ꝓpꝛiũ ſibi ↄſtituant imꝑiuzʒ.leges ↄmutãt.⁊ ſua ſanxi
unt. oĩa iura dina humana ꝑuertũt atʒð ↄtaminãt.xpᷣi vo cultoꝛes ⁊ eius moꝛte
2 ſanguine redempti ad dec?⁊ ad libertatẽ nati.⁊ aio q̊ victi eẽ ſolent.qᷓ;turpiſſi/
meꝑ vim ꝑ arma ſub ᷣuili atʒ ĩtollerabili iugo pᷣmunt᷑.Quas ob res inuictiſſime
nceps ſi furoꝛem ⁊ rabiem inſurgas.pᷣmũ a deo imoꝛtali cuiꝰres agit᷑ ſupꝛa q;
um ana lingua dici poſſit.mirũimmodum gloꝛificaberl. Deinde amicis tuis.⁊
bis qͥ ꝓ tua celſitudine te colunt. ⁊ obſeruant charioꝛ indies efficicris. Inimicis
vo tuis(ſi q̊ foꝛtaſſe ſint terroꝛem ⁊ foꝛmidinem nõ paruaʒ incuties.Et demn
deo nibil acceptiꝰ.nibil in terris pᷣſtantiꝰ.⁊ maximo xpᷣianiſſimoq; pᷣncixi digniꝰ
agere poſſes.qᷓ; omnia miſſa facere ⁊ omni cura ⁊ cogitatione de omni republica
xpᷣiana bene mereri.Omnes ꝓfecto xpᷣi cultoꝛes qᷓ ſunt.quiq; futuri erũt vt gra
ti vt memoꝛes vt iure o ptime eẽ debebunt.gloꝛie ac ſapientie tue fauebunt.⁊ ꝙ
reipublice xpᷣiane tantũ ↄſilij.ingeniʒ tui oñderis.in tanto ac tamcoõmuni bono.
ſimoꝛtales atz ingentes grãs habebunt.nomenq; tuum ad ſydera tollent. Adde
etiam ꝙ ſi iutta pboꝝ ſniam omnibꝰ qͥ patriam ↄpᷣuauerint adiuuerint. auxerit.
gertum eſt in celo diffinitum locuz eẽ.vbibeati ſempitno euo fruant᷑.qͥd tcibi pi/
iſſimo ac xpᷣianiſſimo Snept ꝓ maximis atʒ ampliſſimis meritis in rempu.debe
vit᷑.ꝓfecto ĩmoꝛtalia atz ſimul ꝑpetua vtriuſq; vite pᷣmia ↄꝑabis.Et ſtella q̃ in
occidente clariſſima viia eſt.q̃ ſemꝑ in fide xpᷣiana reꝑlenduit.oꝛientales illumi
Rawrt⸗⸗ rgeozibus la⸗ ahaetin penni lumine vniuerſum terraꝝ oꝛbem illuſtra/
it ꝑ infinita ſeculoꝝ ſecula Amen. . . 2
Conat᷑ ducem burgundie inſtigare palatinum Ep l. CcCX (V.
reni ⁊ eᷣm magũtinum Apt᷑ trius pꝛincipum captiuuitatem.
u8 Sie ſeruus ſeruoꝝ dei. Dilecto filio nobili viro duci burgundię.S.
⁊.a.b. Scripſeramus ſuꝑioꝛibus menſibus chariſſimo in xpᷣo filio.Fride
nco romanoꝝ imꝑatoꝛi auguſto qᷓ́; potuimus accurati. vt cauſam defen
fionis eccleſie moguntine amplecti vellet ac oꝑam daret liberationivenerabilis
fratris noſtri Geoꝛgi epi meteñ.⁊ dilectoꝝ filioꝛuz karoli marchionis badeñ.⁊
vdalrici comitis mirtenburgeñ.qui ſuꝑioꝛi eſtate rebꝰ aduerſe geſtis a friderico
comite palatino reni capti extiterunt. Reqͥſiuimus ſuam ſerenitatem vt aggre/

di velletepec oꝑa in quibus ⁊ laudem ⁊ gloꝛiam ſibi parare poſſet.Reſcripſit no

dis nupꝑ ſua ſublimitas animumq; ꝓmptum qͥdem ⁊ optime diſpoſitum demõ/
ſtrauit. Adiecit autem int᷑ cetera nonnulla de puerſo ꝓpoſito palatini pᷣdicti. eũ/
qʒ; accenſum contra honoꝛem nr̃m ⁊ apoſtolice ſedis eẽ ſignificauit.ꝙq; poſt in/

„

ducias nurẽberge initas inter ipſos idem palatinus aſtu ⁊ dolo nonnullis pꝛin/
cipibus ⁊ pᷣlatis ac ↄmunitatibus ſe ↄiungere ⁊ colligare nixus eſt eo conſilio.vt
apoſtolicaʒ imꝑialemq; dignitatem ꝓ damnabili ſua libidine ↄfundere ⁊ peſſun

dare poſſet. Suadet imꝑatoꝛ obuiandum eẽ tante iniqͥtati. ⁊ ad conſeruatiõem

vtriuſq; dignitatis pꝛe ceteris vnam ⁊ expeditam viam nobis obtulit.qua via
vna oꝑa occurri poſſit malignitati palatini ⁊ ↄplicum.⁊ liberatio epi meteñ.aii/
oꝝq; captiuoꝝ ꝓcurari.Ea ẽ vt nos ſimul cum ipſo imꝑatoꝛe ↄmuni nomine no

blitati tue aut dilecto filio karolo nato tuo.õ palatinum ⁊ ditbeꝝ de yſenberch.

2 comitem de katzenbelleboge.⁊ illis adberentes ac ſequaces.capitaneatum cõ
mittamꝰ.lraſq; apoſtolicas cum cenſurxis ⁊ penis eccleſiaſticis ad coercẽduin re

belles ⁊ hoſtes ↄcedamus. Placuit nobis ⁊ placet imgꝑatoꝛis ↄſilium.idq; am/⸗
plecti sanimo decreuimꝰ. Sʒ qꝛ neſcimꝰ que ſit in bac re intentio tue nobilitatis.
deliberauimus Bs adte ſcribere vt nobis ſigniſices quid intendas. Nam ſino/
uerimꝰ tibi coꝛdi hanc rem eẽ alacri animo.capitaneatum hmõi.vt im ꝑatoꝛ cen
ſet defereimnus. Hobis em̃ gratum ſupꝛa moduʒ futuꝝ eſt. vt nobnitas tua aut fi/
lius tuus onus ipᷣm aſſumat.⁊ vt aſſumere volet affectuoſe boꝛtamur ac reqͥri-
mus. Id etiaim poſtulantes vt ſuꝑ eam rem tuam intentõʒ nobis notam faclas

————————

—

ie

i⸗

uun
en
/
eno
ach.
mn
inte
an⸗
s.

an
Gth⸗
iri⸗

tue laudẽ ⁊ gloꝛiam

tionis dñice. M. cccclxij.xiiij.kal. Febꝛuarij.pontificatꝰnf̃i anno q̃ͥnto.

ſi eam acceptandas duxeris nos confeſtim irãs apoſtolicas ad te tranſmittem⸗

Confidentes nibilominꝰ ꝙ pt boc non deſeres religionem xpᷣianam. quin ei õ

tburcos (vt ſepe pollicitꝰes auxilia opoꝛtuna ipſe pᷣſtes.Erit igit᷑ p:udentie tue
examinatis rebus id ↄſilij càpe.qð dignum ſit tanto pꝛincipe.⁊ a& tibi ⁊ domui

afferat.Ceteꝝ ex ipſis imꝑatoꝛis lr̃is leto animo accepimꝰ

eum decreuiſſe. nr̃a pᷣſtim ↄtempiatione ocedere tibi regalem inueſtituram.ſuꝑp
quo in tui fauoꝛem ſepiꝰad celſitudinem ſuam ſcripſiſſeę meminimꝰ.Et nõ ſolun

boc facere deliberaſſe.ſᷣ etiam affinitatem tecũ ᷣbere rõne filij ſui ⁊ filie tui nati.

ac tibi vicariatum imperij in terris gallicanis vltra renum ↄcedere ſtatuiſſe. 5

ꝓfecto nobis eſt gratiſſimum. Idqʒ ſerenitati ſue ⁊ generoſitati tue ꝓſpeꝝ ⁊/

lix eẽ optamꝰ.ad pacem ⁊ ꝑpetuam ↄſolatõʒ vtriuſq; vim ac ſedis aplice ⁊ xpᷣia/

ne religionis ↄſeruatõʒ ⁊ augiientum. Datũ ro.apud ſctm̃ petꝝ.anno incarna/

Moꝛtat᷑ ducem burgundie vt voto ⁊ ꝓmiſſis Epiſto. cccCxcvj .

ſatiſfaciat.⁊ ſecum bello int᷑ſit thburcoo. —

Jus epus ſeruus ſeruoꝝ dei. Oilecto filio nobili viro Dbilippo vuci bur⸗
gundie. S. ⁊.a.b. Rumoꝛad nos delatus eſt nobilitatem tuam qᷓ magno
2 alto animo. Italiam petere cum valida claſſe ac deinde in expeditioem

g thurcos immanẽq; beluam machomet em xpianum ſanguinem ſinefine ſitien
em nobiſcũ pficiſci ꝓmiſerat. mutato ↄſiio dvmi remanere.certumq; bellatoꝝ

numeꝝ qͥ tuam vicem impleant mittere. Dubia res nobis eſt nondum veritatę

ↄdpta. neicimꝰ an qð refert credere debeamꝰ.fidem expoſcit ſcribẽtis auẽtas.de q́

⁊ timoꝛ exoꝛit᷑ qͥ ⁊ magnꝰeſt ⁊ bꝛe ſe grauia teſtimonia dieit.Concreſcat oſtãtia
tua ⁊ votum ⁊ ꝓmiſſio ⁊ bonoꝛ ⁊ ipſa reꝝ neceſſitas.nounim?te ↄſtantem eẽ ac ꝑ/
ſeuerantẽ in ꝓpoſito.diu meditan ſoles ac deliberare anteq; aliqð magni decer/

nas. decretũ incõcuſſum ſeruare. Hon eſt veriſimile qð de ꝓfectoe tua iam pᷣd

ↄſulto ſtatuiſti nũc mutatũ ire. Scimꝰaũt multos ⁊ nagnos viros poſtq; audi⸗/

nere te ventuꝝ conatos fuiſſe tuam fectõem impedire.multaſq; tibi vel rõnes
vel cãs expoſuiſſe curnõ eẽt veniendum. Inter qͥs ⁊ ſoꝛoꝛ tua nobiliſſima? cha⸗
riſſima ⁊ amantiſſimꝰ filius tuꝰ vt relatum eſt) diſſuadentes iter pba feccre ve
bementibꝰ pᷣcibꝰ teneras lacrimas ac ſuſpiria miſcentes.nec te tñ flectere potue
runt. Manſiſti penes tuam ſniam ſolidus ⁊ imutabilis ſicut annoſa qrcus bo/
realibus fruſtra ↄcutit᷑ ſpiritibꝰ.aut aſpera cautes aſſiduis incaſſum agit᷑ ꝓcel/
lis.nec ioco ſuo dimouet᷑. Ita ⁊ conſtans animns tuus eo pᷣncipe dignus. ſua/-
ſionibus qᷣbuſcunq; reiectis vſq; in hanc diem ꝗpoſitum ſuum tenuit. Mon eſt
credibile pſeuerantiam tuam nunc perijſſe. Accedit votum publice factum qadʒ
ſui natura inuiolabile eſt tanq; deo debitum. Aouete indt ſcriptura ⁊ reddite.
MHon eſt fallendum numen dei. Si ſeruanda eſt hominum fides.qᷓntomagis deo
pſtringere vota impune non cedit. Ipſe deus vñs eſt ⁊ iudex. nec decipi poteſt.
tua nobilitas non conſueuit bomines fallere verax ⁊ dicti ſui tenax. MHon eſt cur
credamꝰ te modo in voto tamſolenni.tampublico.tamſancto a tua bonitate re-
cedere ac mutare naturam. Obſtant 2 Pmiſſa tua ferrarieñ.epᷣo nomine noſtro
ad te miſſo facta. Lenes memoꝛia qᷓ uli dixiſti. cum te lectulo decumbentẽ ⁊ egri
tudine laboꝛantẽ inuenit. affirmaſti ſanitatem cũ illo ad te miſſaz ⁊ omnia factu

ram tuam nobilitatem ꝓ defenſione ſidei.miſſuramq; in bꝛeui legatos cũ ptaãtẽ

ↄdudenditam de tranſitu tuo q; de rebus alis ad expeditõem neceſſarijs. Ve/

nere legati tui viri pᷣſtantes ⁊ in Oſilio tuo pꝛimarij.qui nos tybure ↄuenientes.

int᷑ pᷣma colloquia ꝑcunctati ſunt a nobis.an adhuc PEc eſſemus quod tibi
p ferrarienſem epiſcopum fuerat ſignificatum.boc eſt an pſonaliter contra thur
cos in beilum ꝓfecturi eſfemus. Reſpondimꝰ nihil nos eſſe mutatos.venturoq;
tibi pculdubio futuros comites.q dicto ſubintulere legati ſe be in mandatis vt
aſfirmarẽet nobis excellentiaz tuam aut venturam ad uos eẽ.⁊ iu ſancta ꝓfectõe

ituratn aut in itinerè moꝛituram. Credidimꝰ oꝛatoꝛibus tuis.⁊ adhuc credimus
Secuta eſt ꝓmiſno in ↄſiſtoꝛio publico facta.aſſeruerũt oꝛatoꝛes tui in magno
ↄuentu rome coꝛam nobis te ꝓꝛſus ventuꝝ.nec vllo pacto remanſuꝝ domi.niſi
tale impedimẽtum interit qd toto mũdo iudice legitimuʒ eſtimet᷑.vulgata eſt ꝑ
oꝛbem fama nobiliſſimũ ac potẽtiſſimũ burgũdie ducem ſtatuiſſe vna cum roma
no pontifice bellũ thurcis inferre.totiſq; conatibꝰ defenſionem religionis ample
cti. Audiuit tota xpᷣianitas hãc tuam ꝓmiſſionẽ, erexere exinde aĩios veneti.atʒ
in thurcos multo q; pᷣus audatioꝛes effecti ſunt. Anganſpes pulcerrima iniecta
eſt. ꝗᷓ ſe tandem de imaniſſimis hoſtibus vlciſcant᷑.regnumq; ſuũ ꝑpetuo thurco
rum moleſtia liberet᷑. Gꝛecia tota omnis illyricus tractus de libertate cogitare
cepit.thurcoꝝ aios nõ paruus inuaſit metus.Lanta eſt nomis tui eſtimatio.qͥs
nuc arbitret᷑ generoſitatẽ animi tni ꝑoſt tot ꝓmiſſiones ac ſpem tantaʒ de re pᷣ/
ſtitam velle mutare ↄſilium.triſteſq; fideles piptb reddere.⁊ letoſq; cruc ho
ſtes. Mullum intceſſit impedimẽtum qð mũdus legitimũ iudicat.imo nec tuipᷣe
excuſatõʒ vllam iudicaſti ſufficiẽtem.qͥpe ꝙ neq; ſenium neq; debilitatẽ tui obij
ceres atzʒ idcirco te remẽoꝛari conatibꝰ aſſeruiſti Hũc te ob has cãs aut alias re/
manſuꝝ putet.qͥ excuſatum ſenſerit nõ excuſante mũmw.Abi bonoꝛ vbi eſtima/
tio tua remanet.q̃d dicet pplus. Mõneilluſos ſe om̃es xpᷣiam cenſerent. Inclita
FTrancie domug honoꝛẽ ſꝑ ceten rebus antepoſuit.nec tu francie ſanguis vnqᷓ; fu/
iſti ꝓdigus. Munqͥꝗ aduerſus honoꝛẽ ſepe facere magne ſubũſti ꝑicula.aut nũe
potiſſime ꝙ hactenꝰ ↄſtantiſſimꝰ ⁊ ꝓmiſſi victiq; tenax atʒ obſᷣuautiſſimꝰ fuiſti
Mibil apud te iuuenẽ honoꝛe chariꝰ fuit.nõ eſt ꝙ moto in etate matura ⁊ cñ maʒ
xime ſapis bonoꝛis ↄtemptoꝛẽ putemus.cuiꝰnobis ſola vel ꝑauc alijs relicta ẽ
ſp voluptas.ↄfidimus pᷣterea te ꝓ tua pꝛudẽtia nõ ignoꝛare.q;ꝑiculoſa ſit tua do
mi remanſio.qᷓ;tum rebus gerendis noceat.q;tum xpᷣianos debilitat.qᷓ̃ntum ro
bur aduciat boſtibꝰ. Ham qꝛ audito aduẽtu tuo ext᷑riti erant. coguita remãſiõę
roꝛnua erigent.⁊ in ſctm̃ ęguangeliũ ferocius inſultabũt.nobiſq; amãaãtiſſime ſili ſi
veꝝ fuerit qð arbitrari nõ poſſumus mutati ↄſilij tui fama haud paruam afferet
Mam ꝙ de victoꝛia belli ſpẽ e certã ↄceꝑpamꝰ.te nobis deficiente rem dubiam
cernimꝰ. leremur ne tuũ exemplũ ſeqntes ſocij remiſſioꝛes efficient᷑.atʒ qᷓrent
cũ hoſte ↄditões vt eſt nã moꝛtaliũ regni q; fidei tenatioꝛ Mec tua auxilia ſine te
tuũ ſatis implere offm̃ poterũt.nullus exercitꝰ tuus tantus eſt qnti tuipſe.nihil
tantũ valet in bello q; auẽtas ⁊ ſepe iam vincit opinio. Lu ſi nobis deſis cuius
nomẽ eſt apud foꝛmidãdos ⁊ apud nr̃os honoꝛatiſſimũ.facile intelligis qtũ re/
bus gerendis officias.Mõ eſt igi᷑ cur oppꝛimente ↄſilio mutato velle dmi ma/
nere.q ſepe dixiſti.⁊ſi tibi moꝛiedum eẽt in hac ꝓfectõe ventuꝝ te.tñ q;uis ſi ve
nias (vt ↄfidimꝰ in dño vita tua lõgioꝛ erit ⁊ validi coꝛꝑis.⁊ redibis cuʒ gloꝛia
Vinũ victoꝛ boſtiũ.xpᷣiane religionis ↄſᷣuatoꝛ. In domo timẽda eſt ira dei. ſcis
qtiens infirmitates q̃ſi monitòes q̃dazʒ te inuaſeft.tu teipᷣm monitũ dixiſti fuiſ
ſe.vide qd agas.caue ne monitões vdñi irritas facias.nec pᷣferas hũana mãdata
Binis. HNos qdem niſi aliud audiam ꝰexpectamus excelletiaʒ tuâ cũ deſiderio.⁊
te veniẽtẽ ꝑcupide vidębimus ⁊ amꝑlectabimur.tecũ ꝓficiſcemur in hoſtes qͥbꝰ
tota italia comes erit.Decretũ em̃ nrj̃m & decimis viceſimis ⁊ triceſimis ⁊ idul
gentijs ab oibus italie potẽtibus receptũ eſt.⁊ oẽs auxilia ꝓ ſuis facultatibus ꝓ
mittũt.nec floꝛẽtini deſunt viri pꝛudẽtia potẽtes ⁊ opibus.q;uis de his aliqñ fue
rat dubitatũ.nũc certũ eſt eos egregie i thurcos de expeditõe laturos opẽ. Mobi
lis vir frãciſcus Sfoꝛtia dux mediolañ.vnũ ex filijs ſuis ſe nobiſcũ ꝓmittit.⁊ cũ
eo eqͥtum peditũq; validum. Succeſſura ſunt oĩa te venturo quẽadmodũ ſpera
mus ex voto.qd ſi deo ꝑmittente pt᷑ pctã noſtra tuus aduẽtus fuęrit impedituſ
non tñ iter noſtrum retardabimus.Et q;uis non fuerit ꝓfectio nr̃a ꝓmiſſa niſi
te veniente.ibimus nibilominus nec fraudabimus ſua ſpe ꝓplin xpᷣianum, facie/
mus qð ꝓmiſimꝰ ⁊ vltra qᷓ; ꝓmiſſũ ẽ.lHeo dicturus ẽ.H̊ ꝓmiſit pius põtifex ⁊ i

— ✕4 PͥJU—B——————— .. .A⏑4Vu w——

——— ——N

1

fecit. Iturum ſe dixit ⁊ non iuit. Magnifica verba ꝓtulit ⁊ non compleuit. Ibi
mus autoꝛe dño marę iutrabimus.in hoſtes nauigabimus. ꝓ victoꝛia nominis
xpᷣiani.ꝓ defenſione fidei totis viribus nitemur. Mõ grauis etas nos retinebit.
nõ impedita moꝛbis arteticis mẽbꝛa·nõ ꝑſimonie ecclie cura.non ꝑicula maris.
nõ moꝛtis metus.Scimus moꝛiẽdum nobiseſſe.nec honeſtiꝰ vndq;ᷓ vitam ſiniri
poſſe qᷓ; inexercitu ꝓ xpᷣo ſaluatoꝛe ⁊ eius lege decertante.Si vxpiani pᷣncipes pꝑl
qʒ auxilio fuerint.neqʒ ꝓ fide laboꝛantes depuerint.nibil eſt qð de victoꝛia deſpe
remus.Si minꝰ nõ cenit vt ofidimus.ipſe deus ⁊ ſaluatoꝛ ihs xpc cuiꝰres agit᷑.
Conſueuit em̃ diuina pietas in ſe ſpantes haudquaq;ᷓ deſerere.cui tam facile eſt
cum paucis q; in multis vincere.⁊ ibi cepit diuinum repetitum pᷣſidium.vbi hbu
manum deſicit auxiliũ. In deo ſpem nr̃aʒ collocabimꝰ.ipſe ſi vult victoꝛiam no/
bis elargiet᷑.Etſi alit maieſtati ſue placuerit.ſatis erit nobis ꝓ defenſione religio
nis qᷓ;tum facultatis datum fuerit eo ꝓceſſiſſe. Juſtus eſt dnñs deus.nec vltraq;
pñt homines exigit.NHobis cauendum eſt ne piuine voluntati aduerſemur ⁊ ne
Plos illuſiſſe videamur.Cunqʒ vulgata ſit nr̃a ꝓfectio.dabimus oꝑam vt opi⸗

nioni hominũ ſatiffaciamꝰ.diuineqʒ voluntati ꝓ nr̃is viribus pareamus.tuam
nobilitatem exoꝛantes.ac ꝑ viſcera miſcdie dñi noſtri ihu xpi in charitate vera

ꝑfecto coꝛde obſecrantes.vt ⁊ tuipſe idẽ faciasnec ꝓmiſſis tuis doo maxime no
biſʒ factis deficias. Memineris dñi dei tui ⁊ qnta ſuſceꝑis ab eo bona.nec ve⸗
lis ingratus videri nec vᷣba cuiuſpiain pluris ꝑñicias qᷓ; dei mandata Conſule ho
noa tuo ⁊ anime tue.nec expeditionem fruſtrare quam fideles xe te ppli bñt.no
li auferre ſpem quam nobig pᷣbuiſti.ↄſolare nos ⁊ vniuerſam plebem xpᷣianam.
vt deus ⁊ pater dñi noſtri ihᷣu xpᷣi ⁊ deus totius ↄſolatiõis ↄſolet᷑ te in omnibus
aduerſitatibus tuis feliciter. Et qð reliquum eſt tꝑis in hoc ſeculo deo offer ⁊ cõ
ſecra. vt tandem in altera vita ſui regni ꝑticipem te faciat. Cupimus ſuꝑ hbis t
l nann nols fngens. Dattatn ſenis.viij.Ral.apꝛilis. Anno.M).cccclxiij.põ/⸗
ificatus noſtri anno ſexto. .
Ruet excuſationi ⁊ minis palatini. ola. cccxcvij.
us epus uus ⁊c. Hobili viro Friderico comiti palatino ſacri imperij
ectoꝛi ſalutem. O te dilectum de moꝛe filium non vocamus neqʒ bene⸗
dicimus tibi.faciunt oꝑa tua q̊ ⁊ ecdeſie maguntine bonaad te detrabẽs
aduerſus aplice ſedis mãdata ditero pᷣuato ⁊ anathematizato iungerenrma nõ

es veritus.eavlterius publica edicta ponere neſs lrãs noſtras in tuis tentoꝛiis

vel publicare vel exequi audeat.moꝛtem ei ↄminatus qͥ ↄtra fecerit. quod nibil
nobis.ipſo tñ iure excõmunicatus es.⁊ extra xpᷣi eccleſiam fa
filius aſpellari potes.neqʒ benedictionis capax haberis.nec tua te tuent᷑ edictgꝗ
nec inbibitiones àbus aplica decreta ꝓbibes ad te deferri.Mon ſlumina.nõ mõ
tes.non muri aut alie quis munitiones excõmunicationis ad te aditum impedi
re pñt.dei fulmen eſt aplicum anathema.cui nulla pñt arma reſiſtere.Lulongaʒ
eplam ad nos ſcpᷣſiſti vt excuſares qð feciſti.ſ̊ ꝗnti momẽti ſint q̃ dicis deus no
uit ⁊ tuipſe ſcis.nec ignoꝛamus.iudicat te ↄſciẽtia tua.q̃ te cauſa mouerit ditero
tuo pᷣus inimico auxilium pᷣſtare ò iuſticiam: omnes intelligunt. Potes multa
dicere. veritas in ſus loco manebit. Petis.ne credamꝰ mimicis tuis.neue cãzʒ
tibi demus querendi remedia qͥbus aeeo ns.2 arroganter aliqua ꝑ minas
ſubnectere videris. Nos ſolum oꝑibus credi .
poſſumus non credere tua offenſio notoꝛia eſt ⁊ manifeſta rebellio.Si te volue⸗
ris emendare vt bonum filium decet apficis obedire pᷣceptis.vtemur pij patris
officio.nec redeuntem filium aſpernabimur.qͥn potius vitulum ſaginatum ap/

eſt aliud q; pᷣme ſedis ⁊ ihu xpᷣi vicario rebellare.Quibus Krebug nong
S8. Heqʒ dilectꝰ

ponemus.ſicut in euangelio erga filium ꝓdigum feciſſe legimus bonum patrec⸗
familias.ꝙ ſi ꝑges apicam ſedem impugnare ⁊ eius decreta ↄtẽnere.ſenties o·
manaʒ eſſe maioꝛe eccliaz / vel tu ſis ve qcunqʒ alius qᷣ tivi opem offerrexo

mus.⁊ ea que palamvidemus non

.

.
te.
to/
;

i⸗
.

ni⸗

e⸗

7

l.
lu
ev
Pris
40 d
ſ
r
i,
Nten

ba/
eis
tted/
Pius
N

bent pꝛincipes terre grauem ſibi ducere laboꝛẽ ab illo ſuſceptum amplecti.Ha⸗
bitus es chariſſime fili deuotiſſimꝰ pᷣnceps fidei.⁊ religiõis nre pᷣcipuus.nec ime⸗/

rito ob xpianum nomen egregie a ꝓgenitoꝛibus tuis defenſum. nomen vpᷣianiſ⸗
ſimi ab ſllis bereditarium babes.Accedit potentia ſingular qᷓ iqeo omnipotẽg
deus inſiguiri te voluit.vt eẽt qͥ tꝑe neceſſario ũle nunec iminent.illam ad ꝓtectõ
nem ſui gregis ↄferret. Eriti vt in dño ↄfidimus Jaduẽtus tuus maxime ad boc
ſalutare opus vtilitatis.non eo ſolum ſapienti ↄſilio tuo dirigere tantam mo
lem gloꝛioſiſſime poteris.ſᷣ q: gentes ⁊ regna audientes xpᷣianiſimũ regem frã
coꝝ relictis ſedibus ſuis ad augendam 7 tuendam ↄmunem cãm altiſſimi cũ ro
mano pontifice ↄueniſſe.erubeſcent ipſi exemplũ tuuz nõ ſectari.vt pene ob hoc
ipᷣm plus momenti ceteris omnibꝰ allaturus appareas. Dꝛo deo igit chariſſime
fili. ꝓ ↄmendatõe et᷑na nois tui. ꝓ ↄpaſſione fidelis ꝓpli ↄtinue feritati thurcoꝰ
ſanguinẽ ſuuʒ fidelit᷑ dant.exaudire clement᷑ velis pias nr̃as hmõi pces.⁊ fletua
⁊lacrimis oppꝛeſſoꝝ nobis impoſitas. H̊ em vera ſunt oꝑa regum. h̊ campꝰ in q̊ᷓ
boneſte decertare ⁊ triumphũ vere ſalutis repoꝛtare cũ gloꝛia pñ̃t.Cetera fluxa
ſunt ⁊ caduca. vix ſolide laudis in ſebñtia. etiam ꝑſepe in grata. Oꝛ ſi caſu aliquo
qð deo non placeat carẽdam nobis erit tua pnñtia.⁊ p oꝛatoꝛes ↄplere h munuſ⸗
ↄſtituas.req̃rimꝰeo caſu celſitudinẽ tuam.vt cũ pleno mandato illos trãſmitte
re velis.nõ ad decernẽda ſolum ea qͥꝝ cã vocat es.ſᷣ ad oↄponẽdaʒ pacem vel inꝰ
dicendas treugas cũ illis cũ qͥbus eſſet tibi foꝛſan ↄtentio.vt demũ pacat vtiq;
fi delibus ↄcoꝛdius ceptũ opus ꝓſeq poſſumꝰ.Speramꝰ tñ ↄceſſuꝝ omnipotẽ⸗
tem deũ. vt tua ſerenitas potiꝰꝑ ſeipam q;ᷓ ꝑ oꝛatoꝛes ſuos ſit affutura. Attento
ꝙ; mãtuanaʒ ciuitatẽ tui potiſſimũ cã delegi mꝰ. vt vel ſerenitas tua qd pᷣmũ ex/
petimꝰ. vel ſaltẽ ncipes alid de latere tuo illuc accedere facili⸗ valeant.Moꝛta/
mur q̊ʒ ⁊ redrimꝰ.vt 4 ſtem nũcium velit ſublimitasxua optatũ nobis rñſum
vas eob — ſen. petꝝ. IAnno incarnatõis pñice. M. cccc.lviij.tercio
vydus octobꝛis.ponficatus nr̃i anno pᷣmo. Ja Ee ——„
Mũſio regis franrie . iſtola CCCC.
Eatiſſime pater pacis abbinc diebus beatitudinis veſtre lrãs p latoꝛem
pñtium ſuicepimus.earumq; tenoꝛem attente intelieximus.Et qͥdem in

pᷣmis ꝑſoluende ſunt ipſi pietatis fonti gratiarum actiones ampliſſime

q̃ hoc tempoꝛe foꝛte triſtiſſimo.ad reſartiendas ecclie ſue ſponſe ſnmmanulzee.e⸗
tes labefactas eandem beatitudinem vocarę dignatus eſt. Attollendum qz plu
rimũ ꝓpoſitum eius ſalutifeꝝ ⁊ pie expoꝛtatões ſincero animo amplectẽde.e⸗
rum cum bec res qᷓ nulla maioꝛ ꝓ ſeipſa ſatis exoꝛare videat᷑.⁊ pᷣncipes catholi
cos ad id ꝑſuaſos nimiꝝ eſſe credamꝰ.matura ⁊ ſalubꝛi deliberatione ↄcilij.non
paxꝝ egre S Fiar ↄuocatõʒ ſolennem pᷣlatoꝝ pᷣncipum ⁊ alioꝝ viroꝝ notabili⸗
um eccleſiaſticoꝝ ⁊ ſecularium regni nri intra dietam aſſignatam facere.⁊ tunc
q̃ deliberata ↄcluſaq; extiterint.ꝑ nr̃os ſolẽnes oꝛatoꝛes debita ptate ſuffultos.
eidem beatitudini patefacere plane decreuimus. Doꝛro aſi in rebꝰ humanis ſlu
xis àdem ⁊ caducis pſepe ſoleant turbatões acoidere. In uli tñ miſericoꝛdia *
pietate ſperandum eſt ꝗᷓ neſcit abeſe pie ſperãtibus in ſe.qᷣq; tantaʒ eccleſie ſue
dedit ptatem. vt qᷓntograuiſſimis pſecutoibus inpion ſeuius unongnak⸗rote
poſtmodum ipſi?miſeratione adiuta. potentioꝛ ↄſurgit in aduerſis. Beatudinẽ

vꝛam cui boc ſanctum ꝓpoſitum pie credimus celitus foꝛe inſpiratum.ad eccle/

„

ſie ſue felix miniſterium dirigat ⁊oſeruet is cuiꝰvices in terris geris pius ⁊ miſe-
ncee arir tolll ione pragmatice aſtni
ollaudat de colliſione pragmatice ↄſtõönis. Epi Rai rrrri/,
⁊ hoꝛtat᷑ ↄ thurcum bellum inir. . Epiſtola.ccccj.
Jus epᷣus puus ſeruoꝝ dei.chariſſimo in xpᷣo filio Ludouico regi francie

ſalutem ⁊ aplicam bñdictõʒ.Accepimꝰex iris venerabilis fris noſtri ꝓ
bannis epi attrebateñ.quanta eum charitate oplexus ſis.⁊ q;pium ergs

nos ⁊ romana ecdiaʒ geras affectuz. 1 q;ᷓ ad tollẽdum de regno tuo ↄſtitutõem

—

ſilam ꝗᷓ pragmatica dicta eſt. volenti ⁊ erecto ſis animo. Landamꝰ deũ⁊ ſue ma⸗
ieſtati benedicimus.qui talem tibi mentem dedit. Mam quid aliud dicere poſſu-
mus.niſi ꝙ dei beneficio ex maximis ꝑiculis liberatus es.⁊ in bec tꝑa reſeruatus

vt eſſes qui ſuſcepto regno paterno.ſublatis erroꝛibus libertatem ſancte roma/⸗

ne eccleſie inſtaurares atʒ reſtitueres.⁊ maioꝝ tuoꝝ ae gloꝛig xpᷣiano nomi
ni quietem fundares. Benedictus dñs qͥ tue ꝑſone cuſtos fuit ⁊ ſpm̃ tuuz erexit
vt cogitares que pia ⁊ omni laude digna ſunt. Sic magnus ↄſtantinus. ſic duo

ctcbeodoſij.ſic kaꝛolus magnus.⁊ plures ex tuis ꝓgenitoꝛibus.imoꝛtale nomen⁊

inextinguibilem conſecuti ſunt gloꝛiam.qꝛ romanam eccleſiam matrem ſuaʒ de
bito ſunt honoꝛe ꝓſecuti.quoꝝ te veſtigijs inberentem⁊ diligimus totis pꝛecoꝛ/
dijs. 7 laudamus.⁊ omnis te poſteritas celebꝛabit. Illud autem inter cetera cõ/
mendamus.qꝙ abſq; conuentu ⁊ ↄſultatione multoꝝ pꝛagmaticam auferre con
ſtituiſti. quemadmodup idem epᷣus nobis ſigniſicauit. Sapis certe ⁊ regem te
masgnum oñdis.qui nõ regaris ̊ regas.Optimus em̃ pᷣnceps eſt.qui ꝑ ſe recta
cognoſcit ⁊ operat᷑.qualem te eſſe confidimus. Hec Kſkeut que ait.vbi multa
conſilia ibi ſalus multoꝝ multitudinem requirit.Sᷣ conſilioꝝ maturitatem ⁊ di/
Eianern ue res in paucis magis qᷓ; in multis reperiunt᷑. Meqʒ; em̃ aut hone/
sO aut iuſticia multitudini facile ſi ogets gue varijs affectibus agitata ad ꝓna
frequenter indinat confuſioni.ſubita eſt ↄſulentium multitudo. neqʒ bene res ſe
habet.vbi ſuffragia numerant᷑.non ponderant᷑.Sepe em̃ fit vt maioꝛ pars me/⸗
lioꝛem vincat.Facis que te xent.dq ſciens pragmaticam eſſe abſqʒ deo.eam de
regno tuo eliminare decreuiſti. HMec vis in ceptationẽ ducere an fieri debeant
que tuipſe faciẽda nouiſti.Hoc eſt keßenm eſie ⁊ bonũ regem.⁊ quem boni amẽt.
mali timeant. Ham qͥ ꝑ alios regunt᷑.necꝑ ſe intelligunt q̃ ſunt agenda.contẽ/
ptui ſunt.Dꝛobamus igit᷑ ⁊ omendamus admodũ que de tua liberatione circa
pꝛagmaticam epᷣus attrebateñ.ſcribit.hoꝛtamurq; vt q ꝗꝓpoſuiſti in animo.cito
eſfectu facias.neq; cum poſſis hodie benefacere cras faciam dicas. Hilarem da

toꝛem diligit deus qᷓ iuſta ⁊ boneſta ſunt nolunt moꝛas.Fac tuam ſapientiam ſi

cut nos cognoſcimus.ita ⁊ mũdus omnis q;pꝛimum cognoſcat.neq; aliqͥs dice
boce diu noluit.qꝛ diu deliberauit.M ſi plati tui ⁊ vniuerſitas alidqd ex nobis
iderem.te mediatoꝛe ad nos recurrant.naʒ ſi ůs vnq; pontifex fuit gallice na
tioni affectus vt multi fuerunt.nos certe inter pᷣmos reꝑiemur.qͥ nomen ⁊ gen/
tem bmõi honoꝛemus ⁊ diligamus.ne vnqᷓ; poſtulatis boneſtis aduerſabimur.
ſcimuſq; dignum eſſe vt fratribus nr̃is coepiſcopis in multis differamus.eoſq;
honoꝛemus.pariterqʒ viris doctis ⁊ qͥ docti eſſe cupiuut invniuerſitatibus lrãꝝ
ſtudia ſectantibus ſubueniẽdum eſſe non ignoꝛamus.Ab his em̃ catbolica fides
defendit᷑ ⁊ doctrine lumen ꝓpagat᷑.Age igit᷑ fili.pfice quod in animo genis.⁊ con
fide nos tibi ⁊ regno tuo animo ↄceſſuros.que ratio ⁊ boneſtas ſuadebit.Cete/
rum quia regina Cypri ad nos ex regno ſuo deiecta ⁊ ex teriis ꝓfecta eſt.⁊ ad tu
am credimus ſerenitatem ꝓficiſcet᷑.ↄſilium ⁊ auxilium petens.nazʒ regnum eiꝰ
ſoldani egiptij gente occupatum eſt. Et qꝛ(ſicut aceepimus mabometus tbur
coꝝ dñs greopin ⁊ trapeſuntem ⁊ multas alias in aſia ciuitates ac ꝓuincias de
nouo ſihi ſubiecit ⁊ in europazʒ victoꝛ ac tumẽs eo ppoſito reuertit᷑ vt xpᷣianitatẽ
ꝓterat ⁊ ↄculcet.ſerenitatẽ tuam rogamꝰ ⁊ flẽtes petimꝰ.vt reſpicias in qͥ ſtatu
eſt catholica fides.quõ ex vno laterèe thurci. ex alia ſaraceni vrgent. Pone ante
oculos lamẽtabiles 1ianoꝝ voces.qͥ ꝑ aſiam ⁊ greciam in medio natõis ꝑuer/
ſe ↄſtituti miſerabilibꝰmodis affligunt᷑. Cogita in qͥ loco eſt ſacrum dñi ſepulcꝝ
quod inſpicere abſqʒ mahometoꝝ voluntate non poſſumus. Sancta terra que
nobis lucem fidei pꝛebuit nunc in tenebꝛis eſt. totus oꝛiens plenus eſt ſpurcicia
maboinctica.que etiam in europam ſuum virus efudit.inde grecie. hinc hiſpa/
nie ꝑte occupata. nec dies eſt in mille xpᷣianoꝛum anime pereant. Rhodus in

g⸗

1
4/
ni

li motꝰ ſuſtinẽ.iec ẽ qͥ ↄſolet᷑ eo̊:time nachom e
viribꝰ auctũ.iimemſane illi gẽti:timemꝰ⁊ glijs qͥ ſũt in boſtiũ circũitu:necnos

rrei ducẽ ⁊ caput.HNec dubita cũcta erũt tibi ꝓſpera:hẽ negociũ te dig 1
glia ſeruata eſt. Mihil eſt in qͥ te laudabili? exercere poſſis:hereditaria hectibi ꝓ
uincia eſt. Mã pugnare ↄ thurcos ⁊ vincere ⁊ terra ſanctã recuꝑare:⁊ fidẽ ſalua
re: romanã ecchaʒ boneſtare: francoꝝ regũ pꝛiũ eſt: ⁊ bectu comodiſſime pꝛe-

piculo ⁊ nobilis inſula maris quõdã dicta pelopõneſus in ptãte thurcoꝝ eſt pau
cis excepi locis. Epirus tota ad eos cõſluxit bulgaria walachia ? rauẽna ex ꝑte
thurcis parẽt. Hũgaria vulnꝰ? expectat:qꝛ multi afflicta cladibꝰ nõ põt tatos bel
met victoꝛẽ machometẽiã ſpolijs oꝛieni ⁊ aſie

ſumꝰ qͥ ſuccurrẽ poſſumꝰ:voluimꝰ oculos nros mõ buc mõ uluc: ⁊ luſtrat oĩbus
xpᷣianoꝝ puincijs nemo regũ nemo pꝛincipũ nobis occurrit q tãte rei ſubuenire
poſſit:niſi tu ſolꝰ quẽ pide⸗ ui pyli ſaluatoꝛ? vt ↄfidimꝰ bucuſq; ſaluauit incolu
mẽ:nec ꝑmiſit ĩ manꝰ te ꝑſequetiũ incide. ZLu dei ope hereditaniũ regnũ in pace
ↄſecutỹes moꝛtuo pꝛe. Pbilippꝰburgũcdie dux clarꝰ ⁊ potes tibi obſequẽtiſſimus
eſt. ⁊ cet᷑i duces ⁊ comites regni glant᷑ ⁊ tibi ſine ↄtrouerſia parent. A angliaſi
voluen nibil tibi aduerſabit biſpaniã bẽs amicꝗ.Oẽs ꝑ circuitũ te venerant ⁊ꝛ
colũt ⁊ legationes ex lõginqs ꝑtibꝰac ex F italia te honoꝛatũ ⁊ ſalutatũ veniũc
Magna e gloꝛia tua.magnũi ẽ dei donũ. Intellexit diuia pieras cogitatiões tuas
⁊ mita coguit in aĩio tuo poſita eẽad cõẽ bonũ:nec vubitamꝰejn ci eẽs exul qͥda/
mõ a regno tuo tecũ ſepe dixeris. O ſi paterno in ſolio aliqñ ſedeã:q̃nta facia tibi

degrata. Certe nõ patiar tuã hereditatẽ thurcoꝝ inſania laniari. Audiuit te deꝰ
2 0ola tibi aduerſa repulit: planauit iter tuũ: ⁊ te i aucto regno collocauit excelſuz ⸗

ᷣ regibꝰterrę. Oia tibi traquilla dedit ſiqd aliqñ intra te deo ꝓmiſiſti id ſuato:ſi
nõ ꝓmiſiſti( q nõ ẽ viſilæ recognoſce bnficia qᷓ accepiſtia dno veo tuo:q te filiũ

regẽ creauit:⁊ ragnũ cũ diu ex terris fuiſti ſũma cũ gloꝛia reſtituit:oñdqe te gratuxʒ

diuie pietati:⁊ ꝓ tantis bũficijs vicẽ repẽde:tolle vt factuꝝ oꝛatoꝛi nio ſpopõdi

ſti pꝛagmaticã ↄſtitutionẽ.⁊ ̊ facto qd nõẽ dimale:erige te totũ in exiliũ xpianę

religois thurcos.Stude vt expeditio aduerſus hoſtes xpᷣi fiat. Exhibete buiꝰ

H ẽ negociũ te dignũ:tibi hec

ſtare potes:vera frãcoꝝ ſoboles ſapia.⁊ reꝝ expiẽtia pᷣditus: Ruleto ⁊ paciſico
⁊ potẽtiſſmo regno ſublimatꝰ.Oim oculi in te reſpiciũt:oẽs afflictite inuocqt:
znos pᷣter te nõ videmꝰqͥ hbec poſſit pᷣſtare. Jð ad te vnũ recurrimꝰ xpᷣiaꝑe fidei

defenſoꝛc. Zu ; a nobis ⁊ a toto xpianoꝝ populo rogatꝰ:⁊ in ᷣmis a deo cõmo

nitus: ppara te buic ꝓuicie ad qus felicit dirigẽd oĩa obtinebis a nobis ꝗᷓ a iu/
ſto ⁊ pio xpᷣi vicario ⁊ beati petri ſucceſſoꝛe obtincri debeãt. Datũ ro.xxvj.octo/

bꝛis anno. M.cccclxj.põtificatus nti anno.iiij.

Reſponſio ludouici regis franteite. Epiſtola.ccccij.

VAadouicus dei gra frãcoꝝ rex Tibi ſanctiſſimo ⁊ beatiſſimo patri nĩo pio
pape.ij.Obediẽtiã filialẽ ⁊ plenos deuotionis affectus. Deũñ ſolũ ſcietes
eẽ: cuiꝰ ꝓuidẽtia bñ cõſulit᷑ rebꝰbumanis:meliuſq; regna ⁊ vꝛbes religio/
ne cingi atq; defendi qᷓ; armis ⁊ mẽbꝛis:te vicarin dei viuẽtis ea venergtione pꝛo
ſeqmur: vt ſacra pᷣſertim in ecchaſticis rebꝰ tua monita veluti vocẽ paſtoꝛis audi
re:iliiſq; parere pꝛompta mẽte velimꝰ. Quapꝛopter beatiſſime pater ⁊ ſi ↄſtitu/
tio quedꝗ in regno nr̃o quẽ pꝛagmatiea vocat:magno pᷣlatoꝝ ↄuẽtu:magna tẽ/

— .

poꝛis deliberatione ↄcluſa fuerit ⁊ iã callũ obducta quietũ pꝛope fixerit ſtatũ: tu
tñ tuis ad nos lr̃is illã a regno nr̃o auferri explodi:abꝛogariq; flagitas:nobis qʒ
dilect? fidelis ↄſiliariꝰnoſter iohes epᷣs attrebaccñ.quẽ cñ ptqte legati de latere
ad boc nrjm regnũ miſiſti. cmemoꝛauenit ea ad 1 ipᷣm tibi nr̃o nomine pollicẽ
da:vouẽda:et ꝓmittẽda:nos añq; reynn ſuſcepiſſemꝰ religionis inſtinctꝰqdam
dequxerat: nos nr̃a ꝓmiſſa exeq accedẽte moderatrice reꝝ eccleſiaſticavtus au-
ctoritate ſiudemꝰ ac volumꝰ. Et id quidẽ tanto volum?ꝰaio ꝓpẽſioꝛi quato nobis

rægnũ frãcie ſioꝛẽs ⁊ bello vacuũ tuet de ⁊ ꝓtegit. Oibẽ ioch victimis porloꝛc

obeclientiã intelligẽtes.aſſenſi ſumus hise tuo noie nobis aptꝗ fũt:ipam.ſ.pꝛa⸗
gmaticã ſanctionẽ. tibi tueqʒ ſedi eẽ infenſaʒ:vtpoteqᷓ in ſeditiõe ⁊ ſciſmai tꝑe:
atq; ꝑ ſeditionẽ ſectioniſq; a tua ſede figurã nata ſit:⁊ q dum tibia q̊ ſacre leges
oꝛiunt᷑ ⁊ manãt qntũlibet eripit autoꝛitatẽ:oẽ ius ⁊ oẽm legẽ diſioluit. Illud em̃
exoꝛit᷑ qd idẽ ↄſiliariꝰnf noietue ſcitatis aſtruxit:vt dũ ꝑ pꝛagmaticã ipam ſũme

in ecchia tue ſedis auctoꝛitas minuit᷑: duᷣ pᷣlatis in regno nr̃o qdaã licẽtie tẽplũ ꝑ

illã ꝑſtruit᷑:dũ cõgruẽs vnitas ad alia regna ↄfoꝛmitaſq; tolli videt᷑ zabꝛoganda

ſit ipa pꝛagm atica pellẽdaqʒ; a regno nr̃o.Quiſpe q̃ aduerſus tuà ſedẽ oĩm eccie

—

ſiarũ matrẽ ab inferioꝛibꝰpᷣlaulata ſit taq; vt ſcniptura ioquit᷑. Qu ſi eleuet᷑ vir⸗
ga õ leuantẽ ſe:aut baculus qͥ vtiq; lignũ eſt.q̃ ddẽ beatiſime pat᷑:lʒ pleriq; do⸗
cti bomies ofutare niterent᷑ atqʒ diluere:multaqʒ nos deboꝛtarent abꝛogare ſan
ctionẽ ip̃am.Te tñ pᷣncipẽ toti?ecclie te antiſtitẽ ſacroꝝ:te dmalgre s paſtoꝛex
ꝓlitemur ⁊ ſcimꝰ: teq; iubẽtẽ ſeqmur. Cibi ⁊ btiſſimẽ petri catbedre ↄſentin⸗
⁊ iſgimur. Itaq; ſicat mãdaſti pꝛagmaticq iſaʒ a nro regno nroq; vienneñ.del-
pbinatu ⁊ oĩ ditidenfr̃a pꝑ pntes peilimꝰ: deijcimus:ſtrepituſq; abꝛogamꝰ.Et quã
qualẽue añ pꝛagmatice ipiꝰeditionẽ circa eccligrũ beneficioꝝ atiaſnan rerñ ſpuna/
lũ diſpoſitione eſurã: moderationẽ i regno nro oimq; ditione nfa tui pᷣdeceſſo⸗
ris. Martinꝰ.v. ⁊ eugeniꝰ.iiij.romani põtiſices habebat ⁊ exercebãt:talẽ eùdẽq;
nro adiutoꝛi beatiſſimo petro tibiq; ipſius ſucceſſoꝛi reddimus ſams ⁊ reſti-
tuimus cũ ſũmo impꝑio:cũ iudicio libero,cũ ptãte nõ coartata.Lu em̃ cum ſcias
d autoꝛitate diuinitus tibi tradita poſſis:qs ꝑ regni nri ⁊ eccliarũ in es traqili
tate poſtulabimns nõ negliges res neceſſarias poteriſq; ſx Soermi fuerit iudi
are.MNtere igi᷑ einceps in regno nr̃o ptãte tua vt voles:atq; illã exerce.na⸗
boim mẽbra nulla cõtentione capite vno atq; vna mente ducunt᷑: ſic tuis ſacris
ecrecit ecdeſie pᷣlati in regno nr̃o ⁊ delpbinatu cõſonantiã ⁊ obedientiã plenaʒꝝ
refundẽt.Quod ſi foꝛte obnitent᷑ aliqui aut reclamabũt:nos in verbo regio pol
licemur tue beatitudini atq; ꝓmittimus exequi facere tua mãdata.oĩm appella/
tionũ aut appellationis obſtaculo: ꝓꝛſus excluſo:eoſq; qui tibi cõtumacesꝶ fuerit
ꝓ tuo iuſſu cõpꝛimemus ⁊ refrenabimus. Satuʒ turonis ſub magno ſigillo nr̃o

die. xxvij.menſis nouẽbꝛis. M. cccdixj.⁊ regni noſtri anno pꝛimo. Sic ſignata p

egs pmaa ol verope illre l „
Dałr᷑ pꝛiuilegia trãſeũtibꝰ ꝑ terras ⁊ vo/ .
minia pꝛincipe vt ſint liberi a grauaminib?ꝰ Epiſtola. cccciij.
ƷZus eps c. Franciſco foꝛcieę duci mediolaneñ.ſ.v.a.b. Bene cognitũ pu
tamus rnenohiaer Pin ſanctug Pgarn nrm ſuccurrẽdi fidei catho⸗
liceæ: populi vpᷣiani tutele còſulendi. d vnũ opus mente agimus:id toi
ſenſibus ſumu s complexi ⁊(qð antea inauditũ eſt/ ꝓpꝛiu coꝛpus ꝓ ſalute oumiʒ
nobis cõmiſſarũ exponere decreuimus. Inuitauimus xpᷣi fideles toto xp̃ᷣiano oꝛ

be:imiſimus Ir̃as cũ plenifſmis indulgentijs:pᷣmia vite cterne ꝓpoſuimus ſequẽ

tibus nos ad boc certamẽ diuinũ. Quo fit vt ↄfidamus de benignitate dei qplu⸗
res xpᷣiaunos dndequac cõuẽturos:qui pᷣſulẽromanũ paſtoꝛẽ oꝛbis: patrẽq; aia
rũ in bella ꝓ xfenſioue ſancti euãgelij vadentẽ ſeauent᷑. Decet nos ad hac par/
tẽ pie etiã reſpicere ⁊ curã gerere:vt qͥ crucẽ tollentes iuxta Peebti vñi vias no
ſtras ſecutuni ſi nt ꝛhumaniter ⁊ benigne recipiant᷑:⁊ vt ipſi bene ſuſceptos ſe vi
deat ⁊ ceteri ad id auxiliũ veniendũ aient. HMoꝛtamur itaq; nobilitatẽ enã:cui nõ

dubitamus hoc ſanctũ opus coꝛdi eẽ vt in terris ⁊ dominijs tuis bas facias o-

dqinationes:madeſq; diligẽtiſſme obſeruari. Dꝛimo vt peregrini oẽs ſiue cruce
ſignati fuerint ſiue no:qͥ ad hanc expeditionẽ venturi ſunt:in oibus terris ⁊ locis
tuis omni humanitate ⁊ gra tractent᷑:⁊ ſub grauibꝰ ⁊ foꝛmidabilibus penis neę-
mo pᷣſumat eos dicto vel facto ledere ſeu moleſtare. Monete eoꝛũdẽ venientiũ

2

taluree q;ᷓ argentee ⁊ erce:expendant᷑ ⁊ recipiant᷑ videlicet ꝓ valoꝛe ⁊ pᷣcio ⁊ bꝰ
gere earũ:neca quoq; poſſint vei devęotrecuſari. Rictualia cuiuſcuq; generis ae B

g exerce.naʒz vt

8

„

Nu6

t
fo

ſo

HMUD Copia cuiuſdã bꝛeuis adeundẽ.

pãni ⁊ alia vtẽſilia bumano vſui neceſſaria.vẽdant᷑ ſolito pᷣao:nec cariextimẽt᷑
ꝙᷓ bactenus oſueuerut. Necrigalia gabelie nõ exigant᷑ ab eiſdẽ. necpaſſus flumi
nũ aut poꝛtarũ ſeu poꝛtuũ ⁊ ſcafaꝝ ſoluere cõpellant᷑. Deniq; oi gra bumanita
te ⁊ benificentia eos tractari facias. ecet em fideles adt qneceſſarin belium ꝓ

xꝑpᷣo vadentes oi auxilio ope ⁊ fauoꝛe ꝓſequi. Datũ petrioli dioceſis ſeneñ. Don

ficatu anno. vj. Pr 14½
cena noſenl arn Epiſtola.ccccuij.
Alecte fili intelleximꝰea ſsniſiezt⸗ nobis tuo noie fuerũt ꝑ dilectũ filiũ
ottonẽ oꝛatoꝛẽ tuñ.ſ.nobilitatẽ tuã iã adeptꝗ e ciuitatẽ ianueñ.qð nobig
. ſingulare attultt leticiam. Qu c⸗ em̃ tue generoſitati ⁊ ꝓſpera ſuccedẽ
intelligimꝰ:nõ minoꝛi gaudio nos afficit qᷓ;ᷓ ſi nos ad ipſos ſpectarẽt. Oꝛamus
deñ imoꝛtalẽ:cuiꝰbenignitate tue felicitati oia aſpirãt:vt noua hec dominija
ſio felix ſit ⁊ fauſta:tibi liberiſq; tuis ſtabilis ⁊ diun hmanes: vt quo potẽtia tua au
ctioꝛ erit eo ⁊ gloꝛia ⁊ felicitas ſit qplioꝛ ⁊ maioꝛa fidei xbiane labati ſubſidia im
pẽdere poſſis:ac exinde vniuerſe italie totiuſq; xpᷣianitatis paci ⁊ quiet cõſulat
Mos em̃ nõ ſine diuino numine bectã leta tibi venire arbitramur:xt doptimꝗʒ
ꝑtẽ geris ad amplectẽdũ defenſionẽ ꝓpli fidelis:opes ⁊ facultates habeas: quibꝰ
poſis ea q̊ pclare cõcepiſti exeqͥ ⁊ adim plere. Ceterũ vt ꝓxime tibi ſcripſimꝰ ſio⸗
rẽtini lente admodũ ⁊ cũctant ſe hñt in executione eoꝝ er tua declaratione pol.
liciti ſũt: boꝛtamur tuã nobilitatẽ cui ſcimꝰeos merito p mũ tribuẽ. illos coboꝛ/
teris ⁊ indueas:vt ſine dilatiõe faciãt ꝗᷣ ꝓmiſernt: Anguſtia em̃ tꝑis 2 ſũma ne/⸗
cemitas qᷓ inſtat nibil ſegniter aut tarde fieri poſtult. M
Co pia cuiuſdã bꝛeue ad epᷣm vintemilieñ:guber/ iſto ccccv.
natoꝛẽ peruſi quẽadmodũ exigat ſtewrã abillis. = * Ve⸗
Ariſnime in xpᷣo fili noſcit ſerenitas tua:quo metis feruoꝛe quo ardoꝛe ai
amplexi ſumus tutelã ppſi xpᷣiani vt eti⸗ qd pꝛioꝛibus ſeculis inau ditũ ẽ
Apꝛiũ coꝛpꝰ q;uis ſenio moꝛbis affectũ: ꝓ ſalute nobis cõmiſſi gregis la
boꝛibus ⁊ piculis obiectare nõ foꝛmidemus:ſᷣ magno aio pin ſanctũch poſituʒ
iãdiu publicatũ adimplẽ oino integimus.Cuq; res opoſa ſit: ⁊ nemini dubiũ eẽ
debeat magnã molẽ ſuptuũ nobis ſubeñda eẽ: ad quà nequach ſubſtatia nfa eſt
ſuffectura:quꝗqᷓ anãtacũq; ſit:cũᷣ coꝛpꝑe ſirequo aio exponẽ decreuimꝰ. Reqſiuimꝰ
a xpᷣianis oibꝰ ⁊ pcipuea nnis ⁊ ap cæ ſedis ſubditis opoꝛtuna ſubſidia. Int᷑ qͥs
reqᷣſiti peruſini polliciti ſunt certꝭ pecunie ⁊ frumẽti ſũůmã impẽdere in tubſidiũ
cq;uis maiora ab es ciuitate expectan &buiſſent:q̃ opulẽta ⁊ potẽs ⁊ interalias
nfra ⁊ eccleſie romane maxima ſingularia bnicia ⁊ indulta ↄſecuta ẽ. Contẽti tñ
eramus eo qð poiliciti erat arbitrates bona fide eos adimpleturos in tꝑe q xpᷣo
obtulerât. Sed multũ nr̃a decepta opinio eſf:⁊ c tempus adimpliẽdi ꝓmiſſi in/
ſtat: cernimꝰ paruſinoꝝ dicta factis non reſpodereę.vt appareat eos ſimulate no/
biſcũ egiſſe ⁊ verba dari voluiſſe ?. Cũq; eoꝝꝶ ꝓmiſſa certis fucatis coloꝛibus ⁊ ex-
quiſitis velainẽtis palliare conent᷑: rẽ in lõgũ ꝓtrahbũt:vũ labat᷑ ts vt vel nibil
aciant eoꝝ que ꝓmiſerũt vel parũ ac pene nullũ fructũ afferqt oꝑi. Sʒ nos non
hbi ſumus qͥ veros filios a falſis ⁊ vera deuotione ſimulata nõ cognoſcamꝰ. Do
lemus tñ vt par eſt ⁊ angimur aio ꝙ peruſini quoꝝ vt eos decet pᷣcipuũ ſtudium
in boc ſcõ opere futurũ opinabamur:nõ bona fide nobiſcuʒ inceſſiſſe videant᷑
nihi agũt. Cũ deo res agit᷑ qᷓ falli nõ pot: vtᷣ ſcrutatoꝛ coꝛdiũ pᷣmia diligẽtibꝰ
ſe in veritate:penã vᷣo repꝛobis ſtatuit. Et qꝛ cauſa a nobis ſuſcepta talis eſt vt
p eius auxilio xpianos oẽs ob periculi magnitudinẽ nõ ſolũ inducere ſeꝗ cõpel/
ere etiã merito debbeamus:pꝛeſertim ſubditos noſtros. Et ne peruſini ſe nobis
verba dediſie iactẽt. volumus vt eis iteꝝ cõmemoꝛes beneficia ⁊ priuilegia aue
a ſede aplica pꝛe cetenis eccdleſie ciuitatibus obtin ent oſtendas quatũ deo immoꝛ
tali debeant qui eos i ſũma felicitate ⁊ quiete locauit. Aperias neceſſitateʒ fidei

catholice demonſires fanoꝛem noſtrum. Deniq; e; q nobis vPmiſeriſt obſernare
93

2*

vt vſq; ad medin mẽſem maij inſtãtis qndeciʒ milia ducatoꝝ auri de camera ſol

uiſſe debeãt. Qð ſi recuſauenit vel diſtulerit: declares ipſo facto. ſingulares pſo⸗
nas Pius ciuitatis excoicatas:⁊ ciuitatẽ eccliaſtico ſubiacẽ interdicto.Et nibilo⸗
min? decernimꝰ⁊ madamꝰvt pſone dicte ciuitatis earũq; bona vbilibet cõſtituta
tãlimo bilia q; imobilia in nris ⁊ dicte ecclie cuitatibꝰ⁊ terris capiant᷑ ⁊ detineqt᷑
que exnũc huicopi applicamꝰ⁊ cõfiſcamꝰ.Lu vᷣo hãc rem toto pectoꝛe ↄplectar
atq; ita te erigas vt intelligamꝰ te nõ pati vt bonis verbis ⁊ pollicitationibꝰ po
ſis ach San petrioli . upz. llicek , .
eſponſio ducis mediolani ⁊ pollice 2 avrrrr
in ꝑſona pꝛia cõtra thurcũ rre. Ep iſtola CCCCvj *
Itteras luas beatiſſime pẽ vt grauiſſimas ⁊ ornatiſſimas ita ardentiſi/
mi deſiderij plenas xpᷣianeq; reipu.ſtudioſas nõ minoꝛi delectatiõe qᷓ dolg
. re: ſũma tamẽ cũ reuerẽetia vti par eſt legi atq; accuratiſſme bplegi. In q́
bus cũ tapie atq; elesant᷑ xpᷣiane religiõis fideiq; catholice calamitatẽ nõ mõ vt
iris ſat erat narratã: veꝝ ſculptã effigiatãq; aduerterẽ:nõ potui nõ vebemẽt wo⸗
lere ⁊ angi. NHã o tm nroꝝ ignominiq ſingularẽ. O ppetuã etat nr̃e infamã.O
execrabile apud poſteros nomẽe eoꝝ qͥ viuunt. NHi popuii q̊s cyrus vniuerſa aſia
ſubacta in citerioꝛẽ ſcytiã pꝛimꝰducere auſus eſt:qͥ verea thamari vidua fuſi pꝛo
ſtrati ⁊ ad interemptionẽ deleti ſi ut:regis capite i vtrẽ ſanguinis miſſo.cũ ex pꝛo/

bꝛatõne illa:ſatia te humano ſanguie quẽ ſitiſti. Quos inde poſt tꝑm ſpacia a ꝑſe

maioꝛi cũ apparatu. m aioꝛiq; exercitu terra mariq; in greciã ductos qᷓ aᷣſq; alius
quarũuis añn ſe aut poſt ſe etatũ nationũ gentiũ duxerit:temi odes ꝑua manu vi
cit:fudit: ⁊ in aſiã redire coegit:alexãder macedo ſubegit. Et q̃ nõ modo a roma/
nis olim reꝝ dñis:verũetiã a q̃buſuis alijs imꝑatoꝛibꝰ nõ ſecus ac femine fuga/
tiin ptatẽ acti ⁊ pecoꝝ moꝛe domiti ſunt:eoſdeʒs plos eſſe dixi. NHã etſi tburci illi
pꝛiſcihis ſe populis imiſcuerũt.eoꝝ mollicies ⁊ vetus patrie ↄſuetudo atq; habi
tus deſides illos effeminatoſq; reddideft:ita vt nomẽ dũtaxat tburcoꝝ apð eos
mãſerit virtꝰmox ẽt i ſecũda generatiõe extincta E.Quotiẽs em̃ poſt ea tꝑa a fini
timis victi ſũt. Et ne lõga exepla petamcũ patrũ nroꝝ mẽoꝛia: eius q̃ hac etate
thurcis imꝑat auus:ſepiꝰ a taberlano fuſus.tandẽ captꝰ ⁊ cathenis nudus inie/
ctus eſt nũc tãdẽ pꝛochdoloꝛ nõ mõ in europã trãſire auſiſ ut:verũ nobiliſſimaʒ
illi?part ⁊ apud quã imperiũ olim fuiſſe ferũt cũ pleriſq; alijs non ignobilibꝰna⸗

tionibus occuparũt:viripuerũt.ferro igneq; vaſtarũt:tepia dei ſanctiſſima 2 ve⸗
tuſtiſſima ꝓphanarũt.cũ maxima nõ populoꝝ mõ:verũetiã ꝓcerũ ⁊ iboꝝ q̊ʒ pſfu
cipũ imaniſſima ſtrage.cũ grauiſſima ⁊ ignominioſa nois dñᷣi nri ihu xpᷣi iniuria

velut ſcĩtas tua diſtinctiꝰ copioſiõſerioſius ſcribit. Errata dehinc mea exillis cuʒ
facile recognouerim: ⁊ ꝙ multis me deus optimꝰ:maximis donis gratijs bñficijs
guxerit:nullo eñ grato ſtudio fuerim ꝓſecutꝰ.Et qð :nibi grauiꝰſuccenſenduʒ fo

re exiſtimo:cũ cõtumax illi vt ais rebelliſq; fucrim:multaq; in legẽ ſuꝗ ſuꝑbe deli
querim:q neq; negare poſſum ⁊ facile fateoꝛ:nullo ſaltẽ digno opꝑe ſatiſfecerim

wolui quidẽ:atq; vebement᷑ ingemui.Cũ tñ quibꝰꝓcellis qͥpuſue periculis petri
nauicula agitet ĩe tue me attetũ reddiderũt:etſi pleraq; alia bog vnũ vel maxie

lenito doloꝛein ſpem parit delectationẽq; me vtit q intelligaʒ te q̃ſi celo ad hbanc
re dimiſſo rectoꝛe ad ſalutis portũ:⁊ qͥde incolumẽ eã reducere foꝛe. Accedit ad

hoc potentiſſimi illiꝰpꝛincipis philippi ducis burgũdie votũ inſupabile laudeq;

imoatali digniſſimũ:cuiꝰvirtus potetia auctoꝛitas ad ſpem ipᷣam plurimũ confe/

rut. Nerũ ne eple modũ excedà: ad eã partẽ me cferã:vñ ois l̃arũ tuarũ videt
oꝛiri intentio.Hoꝛtat᷑ me ſanctitas tua:acmuli ⁊ quidẽ robuſtiſſimisłeq; ipᷣo di
guiſſimis argumenũ:ſuadet pia atq; iuſta arma ꝓ ſalute publica in machometẽ
moſtrũ ſpuraſſimn caꝑe:inagnanimiq; philippi imitari exẽplũ.Et vel in pꝛimis
ſupᷣmã maieſtatẽ tuã ſequi:q̃ ⁊ eternã filij dei repᷣſentat ⁊ vices illiꝰgerit in terris

t
* S

vel negligãt vel ↄtẽnũt:ne ſe nos ludificaſſe gloꝛiẽt᷑:volumꝰcis maͤdes nro nol

— – . — ————

cie

raſol
ſo⸗
bilo⸗
intt
meat
lechan
Who

Muſ/

hoͤnt

ſ

cione afficioꝛ ꝙ etas nr̃a tãta ⁊ tã iſigni ignominia notata ſit.

Jateoꝛ btiſiime pꝛ nullꝗ eẽ ad eternã felicitatẽ aut expeditioꝛẽ aut certioꝛẽ viaʒ
aut fama ⁊ glia dignioꝛẽ q; qdð ſuꝑeſt mihi vite ꝓ noĩe ⁊ glia illi?exponẽ q bũanã
ſe induit carnẽ.⁊ moꝛi elegit quo bũanũ genꝰnõ moꝛtale mõ ꝓ pctõ:ſᷣ̊ moꝛtuuʒ
factũ ad vitã reduceret ſempitnã.ateoꝛ me philippo maioꝛẽ natu nõ eẽ. Aeruʒ
rei militar ſcia vᷣtute auctoꝛitate felicitate ꝓpꝛijſq; neceſſarijſq; impatoꝛis mũe/
ribꝰnõ mibi mõ.ſᷣ oibꝰmultaꝝ etatũ imꝑatoꝛibꝰpferẽdũ eẽ. Mũera clariſſimas
eiꝰvictoꝛias:gẽtes domitas:natiões ſubactas:xlos ſub imꝑiũ miſſos:⁊ tãdẽ re/
rũ ab eo geſtaꝝ gliaʒ an oculos pone.qꝗrũ teſtis ẽ germãia. teſtis gallia. teſtis bꝛi
tãnia.qᷓ;q;ᷓ ſcitati tue lõge notioꝛes eẽ q; mihi certioꝛ ſint.Et facile inde intelliges
eũ dignũ eẽ ĩ quẽ moles tãti ⁊ tqaamplimmi imꝑij deferat᷑: ⁊ cuiꝰ auſpicijs xpᷣiana
arma ⁊ ſigna militaria moueãt᷑.uaniſſimũ cũ atq; modeſtiſſimũ pᷣncipẽ ⁊ di/

—— —

gnitatẽ tuã clemẽtiſſimã ac ſapiẽtiſſimã ſcio.Sʒ vereoꝝ ne vires meas pace vtri
uſq; dixeri ſupꝛa modũ exiſtimates opinione fallann. Moliz tũ btitudo tua dictũ
H̊ opinet᷑:q equũ huᷣeris meis fugiã onꝰiponi.quoue parẽ tibtfoꝛtaſſis recuſem.
Parebo em̃ ibo q̃ iuſſeris:⁊ oĩia ꝑagã q̃ vvᷣianũ hoieʒ ⁊ tue ſcitatis ſtudioſiſſimuzʒ
cet.tũ ob reuerẽtiã clauiũ:timoꝛe dei ⁊ pietatẽ i pximũ.tũ Znare qdã idigna
oea tata ⁊ ta iſigni ienominig notata ſit. Opinar ne btiſfſimeę
pꝛ qͥcq;ᷓ vel nature mee cõmodiꝰvl ↄſuetudi aptiꝰq; erxrercitiu caſtrẽſe:pᷣptim in qͥ
ab adoleſcẽtia mea educatꝰſuzʒ ⁊ vſq; ad hãc etatẽ vᷣſatꝰ. Pax m fateoꝛ ⁊ in pᷣmis
italica placet: ꝓ qᷓ edificada ↄſeruãda ãplificãda:nullã oꝑaʒ:nullũ ſtudiũ: nullã
iduſtriꝗ aut p̃rermiſi aut pᷣtermiſſurꝰſuʒ. Elerũ ociũ tãd; nature mee inimicũ ab

boꝛꝛẽdũ ſꝑ fugiẽdũq; iſtitui:q̊ velut ſcribis teſtãt ꝙ medici ihãc nouiſſimã q̃ me

ad exitiũ pe inuaſit valitudinẽ incidi. Meq; vxoꝛis igit᷑ aut natoꝝ blãdimenta:
neq; delectatio pᷣncipatꝰ?:neq; deliciaruũ mollicięs i ociũ me cõpellũt:neq; laboꝛes
⁊ ꝑicula qᷣbus aſſuetus ſuʒ a capeſſendo bello h̊ abborrebũt neq; neceſſarioꝝ aut
amicoꝝ ↄſilia mẽtẽ ab inſtituto diuertẽt.qn xpᷣi crucẽ ſequar: qͥn facultates oẽs
meas ⁊ ipᷣaʒ q; vitã ꝓ xpᷣiana religione tuẽda exponã.Sʒ ſuꝑ oia ꝓ eterna feli⸗
citate adipũceda:quã ꝑ ꝓpbetas pᷣmũ deꝰ?:inde ꝑ filin:nũc ꝑ te bis oibꝰ ꝓponit:cqᷓ
caput ſuuᷣ õ blaſphematoꝛes ⁊ inimicos fide catholice deuouerit.Cõſueui btiſſi
me ab anis etiã minꝰgrauibꝰfidelia amicoꝝ ⁊ neceſſarioꝝ cõſilia:⁊ qdẽ attẽte
ſtudioſe diligẽt᷑ audire ĩideq; ꝓ pᷣuat ant publicis negocijs:qð melt? arbitrasꝰſuʒ
eligẽ deliberare diſponẽ:facẽ.Niũ qᷓᷓ ſat apud me ꝓbata ẽ eoꝝ ↄditio:qͥ cũ apud
eos ſũma imꝑij vł regimis ſit regi malũt cq; regẽ.Exiſtiat ne clemẽtia tua apð me

æẽ quẽqᷓ; qͥ i e furoꝛẽ vł demẽtia vᷣgeret qͥ dignitat mee curaã qͥ ſalui publice ſtu/

diũ:qͥ felicitaᷣ deſidcriũ diſſuadẽ auderet:aut metaãte foꝛtaſſis ignauie:vecoꝛdie
deſid ie vt tafacile i falſoꝝ ſuaſo ꝝ ſniaʒ trabẽt:deꝰa me piꝰhãc metis ſtupiditateʒ
auertat:ncq; ſtatꝰẽt mei iacturã foꝛmido.Eſt mihi vt tu dicis vxoꝛ vᷣtute ac rerũ
exꝑiẽtia pᷣdita:ñ minꝰdilecta q; deſiderata a ꝓplis.Eſt ⁊ galeacipᷣm ogẽit meꝰiã
Eendis ⁊ ſupꝛa etatẽ pꝛudẽs.Gũt ⁊ veneti nõ federe ſoluũ mibi ᷣ amicitia ſinglari
eniuolẽtiaq; ↄiũcti.Florẽtinos eo loco bẽo qᷣ tuipᷣe dicis.A xpᷣianiſſimo fracoꝝ
rege in oẽm caſuʒ fauoꝛẽ rebꝰmeisauxilia:ſubſidia:pᷣſidia:pᷣſtolarer.Cũ ceteris
vo finitimis nulle mihi ↄtẽtiones nulle ſimultates nulle inimicitie ſũt. Et ſuꝑ oĩa
dei mihi filiũ ſpero ꝓ cui?glia ⁊ noie pugnaturꝰſuʒ optimũ defenſoꝛc. Itacq; neq;
etas neq; molliũ deliciarũ cupiditas.neq; domi reꝝ meaꝝ metꝰ: neq; pecũiaꝝ de
fectaqͥbus te iueniẽdis optimã oꝑaʒ nauatuꝝ exiſtio:a ſciſſimo me deſiderio tuo
atq; ab inſtituto meo diuertẽt. Vereoꝛ tñ btiſſime pꝛ ne circa puo nos bꝛeuitas
eßis vꝛgeat:⁊ ꝙ ad tãtũ apparatũ terra mariq; diſponẽdũ quqtꝰhuic maxie expe
itionis moli neceſſarius ẽ:paꝝ ad ver vſq; pꝛimũ ſpacij datũ eẽ cxiſtimẽ:⁊ ꝙ qꝛ
pleriſq; malis pᷣſtine egritudinis reliquijs teneoꝛ.qᷓ niſi quotidie magno ſtudio
7 diligẽtia curarent᷑ ĩ inaximũ me ꝑiculũ traherẽt. Inſtituerũt medici adhibito
masgni exam is ↄſilio balneis illas curareatq; ↄſumẽ pollicẽt q; illis me ad ſalu/
brẽ ⁊ integrã valitudinẽ reſtituere.að ſi factu vt ſpero fuerit aliaq;(H qð de? auer⸗
93 i

tat legitima cꝗ nõ aduenenit: inftitui tũ ſupeſt mihi vite defendẽda tpiano/
rũ religiõe:ꝙ fide catholica ampligda ꝓ dei euãgelio ↄſeruãdo:ꝙ machometis

idolatria ex ſciſſimis dei tẽplis ia nõ ſolů ꝓphanatis ſᷣ adulteratis:peſſundad: di/

rutis: exꝑellẽda deducere. Mã ſi decius pariter ⁊ decij filꝰ:ꝓ ſenatus ꝓpliq; ſui
victoꝛia:ſi pleriq; alij romani ꝓ patria:ſi innumerabiles pene oim etatu gentiuz
nationũ ꝓ moꝛtali vñtaxat gloꝛia ſeſe xeuouerũt:dd nobis faciendũ:qbꝰ celeſtis
glia ac beatitudo eterna ꝓpponit᷑. Ibimꝰ ꝓfecto in expeditionẽ hãc:⁊ ꝑtẽ nrfam ꝓ
incoꝛꝛuptibili coꝛuptibile: ꝓ celeſti terreſtrẽ: p eterna moꝛtalẽ ꝓp ꝑpetua caducã
exponemꝰ.Et qq; ꝓ tus ſingulari pꝛudẽtia magnaq; reꝝ expientia opoꝛtunete

deſideraſſe exiſtimẽ:q̃ ad bãc maximã expeditionẽ neceſſaria ſint:tua tũ ſingula⸗

ri bonitate ⁊ clemẽtia fretus:velut qᷣ rei bellice ſtudioſiſſimꝰ fui dicã quid ſentio.
Pꝛimũ qð in bellis ſuſcipiẽdis ↄſiderãdũ eſt:⁊ magno cõſilio exploꝛandũ:quan
ta ſit inimicoꝝ potẽtia: quãtꝰ ⁊ qlis exercitꝰ:q̃ ſit eoꝝ militãdi diſciplina atq; in-
duſtria:q locoꝝ ſieus:qbus vel ſe valeat exreris pᷣſiqijs auxilijſq; tueri vel impu
gnare boſtẽ atqʒ; repellẽ. Oebinc ita ſe ad belxzparugxe optia ſpes de victoꝛia

hbabeat᷑.Lhurcoꝝ quidẽ potentiã adeo ſpernedã.vt qᷓ ad victoꝛiã neceſſaria ſũt

negiigamꝰnõ cenſeo:neq; vt ab inferẽdo bello deſiſtamꝰtimẽdã. Aide dd captla

iſtinc ad ine traſmiſſa: dehinc illa eadẽ diligentiꝰ ac maioꝛe ſtudio a virisſ vt par
ecredẽ ſinimicaꝝ viriũ ⁊ facultatũ exꝑtis:exam iata atq; digeſta oñdãt.recẽta
tmilia militũ thurcoꝝ imꝑatoꝛẽ̃ ducturũ foꝛe affirmãt: pleroſq; deinde alios ma
chomete ſecte reges:tuʒ ob coꝝ pfidiã:tuð ꝙ ſibi ac rebꝰ ſuis gentibꝰpopulis re-
gnis timebũt:thurcoꝝ ruinã deſolationẽq; paſſuros nõ recte exiſtimaãt. Ad quę
ſretue eos populos inermes ęffeminatos imbelles eẽ rñũdent.Yateoꝛ qʒ beatiſſi
ine pater maxias eoꝝ pte eiuſinõi cẽ. Aeruʒ in armis belliciſq; expeditionibꝰ vtci
facile meminiſſe poſumꝰ multos etat nr̃e annos cũ maxia xpᷣianoꝝ ſtrage verſa
ti ſint:arma bñt ad eminꝰcõminuſq; pugnãdũ. Nꝛo eoꝝ lege atq; imꝑatoꝛe non
mõ parere imꝑio ſ̊ moꝛi qs docti atq; parati ſut. Hñt p̃terea ⁊ aq inuadẽdũ ⁊ ad
fugiẽdũ equos agiles coꝛpaq; eoꝝ agilia. Adde etiaz caſtris ſexdecim vt plures
affirmãt pugnatoꝝ milia qͥs danectarios vocat robur firmamẽtũq; militie pha.
langis. inſtar armis aſſuetos: rei bellice exptos viuerſaꝝ nationũ diuerſarũe gẽ
tiũ isercede ↄductos. Muic ſicut nõ timẽdo ita nõ ſpernẽdo exercitui qles ꝓ adi
piſcda victoꝛia vires opponẽde ſint.qleſq; exercitus ↄducẽdi:⁊ ſi cñ philiſpo ce
teriq; in tuis iag aiatis ſatis erit gentiũ italicaꝝ eaꝝ.ſ. in bãc expeditionẽ vn
cent᷑ ad mõſtruʒ ̊ virulentũ ⁊ fetid ↄculcãdũ:te nõ pᷣuidiſſe mõ ᷣ ꝓuidiſſe cer-
tioꝛ ſum, Moui em̃ ſicut acumẽ ingenij ita ⁊ maxiaꝝ rerũ expientia: ita ſingularẽ
acpe diuinã ſapiazʒ tuã. Itaq; aliarũ te nationuzʒ xpᷣianarũ pᷣncipes potẽtatuſqʒ;
ad ſuſplẽdas exercitꝰtui vires aut vocaſſe aut vocatuꝝ nõ dubito.Et qᷓ;q; cõmo

nitiones bas pᷣſumptione certe nõ carere ꝙ minerua inſtrui velim plane cosᷣſco
ſidelit᷑ tã benignitati tue dictas pie atq; humane ſuſcipias oꝛo.Si igit᷑ vt ſoles ce
tera oia:ita bec q̊z recte inſtituiſti:nõ mõ europa machometeã idolatriã depelle⸗
mus: verũ xplana ſigna in aſiã traducemꝰ:irlin dei ſacrariũ recupabimꝰ. Jhu no
mẽ fidẽq; catholicã ſanctũq; euãgelin i ea loca reſtituemꝰ: in qbꝰpꝑ aplos tradita
oliʒ atq; pagata fuerãt: deſideratu triũphũ romꝗ ad ſedẽ tuꝗ reportaturi. Capi
toliũ q́ obliterata laurea barbaricis oꝛiẽtaliũ xloꝝ ſpolijs cingemꝰ quibꝰ tandẽ
lateranñ.petriq; baſilicã exornabimꝰ. Aeꝝ qm̃ buic expeditioni pñtia tu pᷣſtatu
rũ affirmas:cogitãti mibi atq; ipᷣin accurate penſanti:quid vtilitatis ad hac rem

gerẽdã.qͥdue detrimiẽti ea ipᷣa afferre valeat:multis hinc atq; inde argumentis.

⁊ dẽ firmiſſimis agitata:mens nedt nõ trabi in varias diuerſaſq; ſnias: H vaũ
auietẽ mibi iham ſpeiq; optime plenꝗ reddit ꝙ intelligã rẽ hanca te mature vt
eiꝰmos expoſcit grauit ſtudioſe diligẽter ↄſideratã. Itaq; qᷣcqͥd a te excogitatux

deliberatuue fuerit: id mibi nõ bumano diuino ↄſilio facti eè ꝑſusdebo. Datũ

mediolani.viij.kal.nonẽbꝛis.Anno.M.cccc lxxvii.

„ .

Porwar rönlby ue virum JMMdU᷑,N Epiſtola.ccccvij.

ꝓbibeat ire cõtra thureõö.

Jus 5e Fuus uoꝝ dei. Silecte filie nobili mulieri blance mediolani du
caſſe. S. 2. a. b. Nir tuũ aduerſus impios thurcos arma ſumẽ iubet deus
boc em̃ ei ſcribimꝰ vide ne obſtes. Dericuloſuʒ ẽ diuine volũtati reſiſtere

» .

Periclitat xpᷣiana religio. Iu foꝛib?boſtes aſſunt. Dꝛope ad radicẽ poſita eſt ſe
curis.niſi vigilam?:niſi foꝛti aĩo reſiſtimꝰboſti:actũ eſt de nomine xpᷣianoSpes⸗

magna ſalutis in tuo viro ſita eſt ſi ſumpſerit arma? ſcutũ ductoꝛẽq; ſe xpᷣianis hᷣ

buerit: liberabit dñs in manu eius populũ ſuũ jimaniſſimũ draconẽ ↄteret.
ſi ꝓuinciã hanc recuſauerit:nec dunne vocationi paruerit:ceteri quoq; ſe ſubtra
bent: impediet᷑ q; ſua culpa xpᷣiane fidei erpectata defenſio: qð de ſua inagnani/
mitate baudquaq; putamꝰ: cui magna ſemꝑ ⁊ pᷣclara coꝛdi fuerũt. Leipſaʒ vere
mur ne viri ꝓpoſito aduerſeris ne retetes ire volentẽ:obijcieſq; moꝛe mulierum
mille pericula amantis eſt ab amatono poſſe diuelli.Concedimꝰ iſta cõiugio nec

miramur acerbã tibi futurã eius abſentia: ſic maritalis expoſcit affectio:̊ maio?⸗
eſt xpᷣi charitas. Si plus virũ q; deũ diligis nõ es deo digna. In euãgelio b leaiſti

Deo nibil negari pot. Cauene tui amoꝛis cꝗ virũ a deo ſeiungas. Odire boc eẽt
nõ amare. Moli eẽ impedimẽto bis qᷓ diuina maieſtas oꝛdinat. Recoꝛdare quot
accepiſti a deo bona:nec velis ingrata videri. Deus bũc tibi quẽ diligis virũ de/
dit: audebis ne ꝓ paruo tpe repoſcenti negare. Cõceſſuz in multos annos:pai
cos menſes ↄcedẽti nõ pmittes. Cane ne celeſtẽ maieſtatẽ offendas: in cuiꝰ ma/
nu eſt virũ tuñ auferre cũ velit. nibil ei negandũ eſt qͥ põt cogere. Siue veniat co
lunx tuus vt ea faciat q iubet.ſiue deleat peccata ſua boc itinere ⁊ ſue ſaluti cõſu
lat:eris tu q̊ meriti ſui particeps:ſi ꝓ ſeruitio dei mariti abſentiã equo aio tule-/-
ris, Pꝛopone tibi ⁊ coiugi monendũ eſſe aliqñ: ⁊ etate ꝓuecti ambo viu ſimu
in h̊ ſeculo eẽ nõ poſſitis.Fugit vita mortalis ⁊ qi fumꝰ cito euaneſcit:q̃rẽda Eal
tera qᷓ neq; moleſtias habet neq; finẽ. Illic theſauriandũ eſt illuc aſpirandum.
Si virũ tuũ in ꝓuinciã ſibi dec etã iuſſeris ire: aut ire volentẽ nõ impediueris ⁊
illi ⁊ ſibi optime ↄſules:ambo poſt banc vits⸗ cũ xpᷣo regnabitis:alioqn ⁊illi ⁊ ti-
bi timemus. Hortamur igit᷑ ne viam viri impedias:ne abſentiã parui tpis inui/
ta ſuſtineas. Redibit ne dubita cito ad te gloꝛioſus.gaudebiſq; ⁊ tui ⁊ ſui cã.xm
bo in hoc opere celeſtis vite pꝛemia cõſequimini:⁊ qui fuiſtis in hoc mumdo feli

ces:in altero eritis beati pius ⁊ miſericoꝛs deus in alo tuo ponat que ſue ſunt be⸗

——

nepigars volnuezer Haen ander
NHandat electũ epᷣm aſſumere PAa Tre 1r
a nullis aduerſis cõtraire. S Epiſtola. ccccviij.
Jus ⁊c̃. Dilecti filij. S. ⁊. a.b.Cõmiſſa nobis deſuꝑ cuncton fideliũ cura:
nos vigilare cogit:ne ſathan diuiſionis auctoꝛ aduerſariꝰnr̃ pualeat:⁊ cre
AQitas nobis oues aut mactet aut diſſipet. Hinc ꝙ cauſe eccliaſtice liber/
tatis ⁊ iuriſditionis cõſeruande ↄtra vos ꝑ dilectũ filiũ electũ leodieñ. dñm vꝛm
mota:æ ob boc ecclaſticũ interdictũ poſitũ:offeratiſq; vt intelleximꝰea qᷓ a⸗ hui?
differẽtie ſublationẽ oportuna credunt᷑. Dignũ arbitrati ſum? vt vices noſtras ĩ
ea cauſa taliter interponamꝰ ꝙ ecclia leodieñ.releuet᷑ ⁊ diuinus cultus reſumat᷑
atq; inter vos ⁊ ipᷣin dñm vim bons pax⁊ cõcoꝛdia fiat ⁊ ↄpſeruet᷑. Ob quã rem
feliciter ꝑagendã mittemꝰde ꝓximo virũ ꝓbatũ ſufficiẽti de hac ptate fulcitum.
Quapꝛopter vos in charitate boꝛtamur:atq; aplica auctoꝛitate diſtricte pᷣcipiẽ/
tes mãdamꝰ ne ꝑ vos aut ꝑ vẽos ſcu aliũ queqᷓ; dicto dũo vro electo.ſeu alijs q/
buſcũq; in bac cã aduerſarujs moueatis guerras: aut via facti cõtra ipᷣos quic
attentare pᷣſumatis:ſᷣ venturũ ad vosgnoſtri ex parte expectetis:ne ſanguinis ef/
fuſioſſi qd abſit interuenerit de offendat ⁊ cãm ipſam difficilioꝛẽ deſperatãch
reddat. Satum rome apud ſanctũ petr um ſub annlo piſcatoꝛis die.ij. Janua/

rij.Anno.M/Cccclxiii.
ga üij

D

Denitet olim cõpoſuiſſe tracta/ 2
u. de duobus ſe amatibus. .— Epiſtola. cCcCcCix.
NPactatũ de amoꝛe olim ſeuſu pariterq; etate iuuenes cũ nos ſcripſiſic re
colimus karole hii dilectiſſime penitẽtia imodica pudoꝛq; ac meroꝛ aim
noſtrũ vehenmnenter excuciant. quiſpe qui ſciamus quiq; pteſtati expꝛeſ-
ſe fuimꝰ duo contineni in eo libello:apertã videlʒ ſed heu laſciuã nimis pꝛurien-
temqꝗ; amoꝛis hiſtoꝛio: ⁊ inoꝛale quod eqᷓ conſequit᷑ edificãs dogma. Quoꝝ pꝛi/⸗
inũ fatuos atq; errantes video ſectari q;plurimos.Alterũ beu doloꝛ pene nul/⸗
los. Ita imnpꝛauatũ eſt atq; offuſcatũ intelix moꝛtaliũ genus.e amoꝛeigit᷑ qua
ſcripſimus olim iuuen es cõtemnite:eo mo:tales atq; reſpuite:ſequimi que nunc
dicimus ⁊ ſeni magis q; iuueni credite. Nec p:iuatũ honiimnẽ pluris facite q; pon
tificem. Eneam reijcite: Pium ſuſcipite. Jilud gentile nomẽ parentes indidere
naſcenti: hoc chꝛiſtianum in apoſtolatu iuſcepimus. oꝛꝛ0 ſi quem deſcripſimꝰ
curiali lucretieq; amoꝛem deuoti vt accepimus.O mũieri:çh inſipiẽtes perlegi⸗
tis huic pꝛo penſius iamiam accedite. Quando quidem non duoꝛum modo:
omnii:m amoꝛeiinmo vt poete fingunt deum amoꝛis cupidinem quanto vale-
mus iugenio quanto poſſuinus artincio deſcribemus. Si artem queritis o ſcri:
ptorum noſtroꝛum curioſi lectores:plus artis pꝛofecto bic q; ibi reperietis. Si
fructum:ſi compendium:ſi oꝛnatũ bic totus eſt rructus compendium totum:de

oꝛnatu alioꝛum detur iudicium.

Idimus effigiem laſciui nuper amoꝛis
Que nimium mentem mouit imago meaz
Nec barbã malis:nec coꝛꝑe tegmen habebat
Mudus terga manus pectoꝛa crura pnecdeos
At bumeris ale ſuberant ⁊ flexilis arcus
KRuimina ſub tenero ceca ſupercilio
Cur puer imberbes nulla lanugine malas
Qur melius nulla coꝛpoꝛe vceſte tegat
Luinine cur careat pharetram cur gcſtet ⁊ arcuam
Cur habeat pennas calliopea refrer
Sic Co. Sic retulit queſitas ilico cauſas
Maxima pegaſei calliopea choi
Qui ſapit euitat maleſana cupidinis anma
Et tm̃ pueros intrat ineptus amoꝛ
Siue c eſt pucro ſimilis qui cepit amare
Et perit mente.pingitur inde puer
Pingit᷑ ⁊ nudus.nullum ſeruare pudoꝛem
Et meminit ſimplex ⁊ manifeſtus amnans
Leingitur ⁊ cecus quia non bene cermnit honeſtũ
Miec icit quo virtus quo ferat erroꝛ amans
Vel quia que peccet credat ſecreta latere
Cuncta nec in ſeſe lumina verſa videt
Sic eſt omnis amans ſic ſe ſic om nia neſcit
Conſilium famam federa iura doos
Aurea ꝙ curuo toꝛquebat ſpicula coꝛnu
Nungere coꝛda ferus ſignificatunamoꝛ
Mleuibus volucres humeris ſuſpendeat alas
au ſa eſt:hucilluc ꝙ leuis errat amans
el ꝙ amoꝛ curſum non ſemꝑ ſeruat eunden
Nunc abijt ⁊ paruas poſt redit inde moꝛas
ixcrat ⁊ pꝛeſſis ominutuit oꝛſa labellis

/.

— —— — ——

s E

=

r.

ſere
Stt
neſ⸗
en⸗
pi⸗
nul⸗
kaua
nune
on
lae
lin⸗/
3
e⸗
1

Erudi tales pꝛotinus oꝛe ſonos
Nuã vidi effigiẽ pbaretrã geſtabat ⁊ arcũᷣ
XFaxtamen in dextera non fuit vlla ſua
Sed quoniã veterum fini cre poemata vatũ
Quos ego quid temere cõmemoꝛaſſe putem
Pie quare nam tedas fertur geſtare cupido
ic pꝛecoꝛ armiatas cur habet igne manus
Queſitam verbis reſpondens muſa duobus
Sic leuiter cauſam reddidit. Arit amoꝛ
ccipelaſciui quenam ſit amoris imago
Carole cypꝛiace gloꝛis magna ſoli .
At melius miſcrù caueas dum noꝛis amoꝛẽ
Et redeas ad te dum mea metra leges

On inſule igitur vt eſt apud lactantium quidam poeta triũphum cupidi
nis deſcribens non modo potentiſſimũ deoꝛum cupidinẽ ſed etiaʒ victo/
rreum facit. Enumeratis em̃ moꝛibus ſinguloꝝ quibus in poteſtatem cupi
dinis ditionẽqʒveniſſent:inſtruxit pompam in qua iupiter cum ceteris dijs ante
currum triumphantis ducitur cathenatus.Eleganter id quidem a poeta figurſa
tum:ſed tamen non multum diſtans a vero. Qui enim virtutis eſt expers:qui
cupiditate aut libidinibꝰ vincitur malis.non cupidini vt ille finxit ſed moꝛti ſubꝰ
iectus eſt ſempiterne.Stultus aũt marcuſtullius inquit lactantius qui gayover
ri adulteria obiecit:eadem enim iupiter quem colebat adiniſit qui pelodio ſoꝛo⸗
ris inceſtum. At illi optimo maximo fuit ⁊ ſoꝛoꝛ ⁊ coniunx.Quis eſt ergo taʒ cx-
cors qui hunc regnare in celo putet:qui ne in terra quidem debuit. Aſpice quoq;
pbᷣos vite magiſtros moꝛeſq; eoꝛum ⁊ vitam diligenter inquire:⁊ inuenies pau/
cis exceptis iracundos:cupidos:libidinoſos:arrogantes:proteruos:⁊ ſub obtẽ
tu ſapientie ſua vicia palliantes:cum domi faciant es qᷓ in ſcolis arguiſſent. Mẽ/
tioꝛ foꝛtaſſe accuſandi gratia. Monne idipſuzʒ tullius fatet᷑ ⁊ querit in hec verba
Quotus quiſq; phoꝛum inuenit᷑:qui ſit ita moꝛatus:ita animo ⁊ vita inſtitutus
vt ratio poſtulat qui diſcipiinam non oſtentationẽ ſcientie legem vite putet: qui
obtemperet ipſe ſibi ⁊ decretits pareat ſuis. Aidere licet alios pecunie eupidos:
alios gloꝛie:multos libidinũ ſeruos:vt cum eoꝛum vita mirabiliter pugnet oꝛa/
tio.Hec cicero.Qua de re coacti ſunt q;plures:hi vᷣo maxime qui ſequunt᷑ in ve
nerem.inq; libidinoſos ⁊ molles:immo in bꝛutales veneris mundiq; amatoꝛes
taliter exdamare.

Pꝛudentiius MD
Ma venus ad nutum trabis om nia numina celi
Aſtra moues alioq; rotas erroꝛe planetas
Accendis gelidam ſub fratris lampade pbebem
LZu fera:tu ceca:ceci tu ianua leti
Coꝛpoꝛa tu maculas animas in tartara mergis
Abde caput triſti: ism feruida peſtis abyſſo
Occide pꝛoſtibulũ:manes pete:claudere auemo
Inq; tenebꝛoſum noctis detrudere funddin·
Archbitrenius WW
Combuſſit frigium paſtoꝛem pergama grecos

A veneris ſurgens faculis amoꝛ ignis ⁊ira

Canduit alchides venens meſſiq; fauilla
Hoc ſale ſal hominũ ſalomon inſulſos amari
Demeruit:moꝛẽ qui amaro gcſſit amoꝛi

Juuenslis S=
Sunt qui vicia berculis inuadũt ⁊ de virtute loquuti
Ciunem agitant ego te ccuentem ſexte vereboꝛ
nfamis varillus ait:quo deterioꝛ te MUĩ
oꝛipedẽ rectus derideat etbiopem albus òèMUã
Zactantius. Igit᷑ qui docent tm̃ nec faciunt:ipſis pᷣceptis ſuis detrabũt pondus
Quis em̃ obtemꝑet cũ ibi pᷣceptoꝛes doceãt nõ obtẽperare. Bonũ eſt recta ⁊ bo
neſta pꝛecipere ſed niſi ⁊ facias mendaciũ eſt.Et eſt incongruẽs atq; ineptũ:non
pectoꝛe ſed in labijs babere honitatct. “
Seneca in eplis. lcriq; phoꝝ tales ſunt vt ſint deſerti in conuiaũ ſuũ. Quos ſi
audias in libidinẽ in auariciã in ambitionẽ peroꝛãtes:iudiciũ ſuũ ꝓfeſſos putes
adeo redundant ad ipᷣos maledicta in publicũ miſſa. Quos no aliter intueri de⸗
cet qᷓ medicos:quoꝝ tiguli remedia babent Palaes venen. Boſel⸗ vo nec pu
doꝛ tenet vicioꝝ ſ̃ patrocinia turpitudinis ſue fin gũt: vt eti boneſte peccare vi⸗
deãt᷑. Faciet em̃ ſapiẽs qᷓ nõ ꝓbabit vt etiã ad maioꝛa trãſitũ inueniat.S kalinge
moꝛes bonos ſᷣ tꝑi aptabit ⁊ quibꝰalij vtunt in gloꝛiã aut voluptatẽ vtet᷑ agẽde
F ca. Lactanti? inſtitutionũ libꝛo tercio ariſtippo cirenaicarũ mgro cuʒ thaide
obili ſcoꝛto fuit ↄſuetudo.Qðd flagiciũ grauis ille phie doctoꝛ ſic efendebat vt
diceret multũ int ſe ⁊ ceteros thaidis amatoꝛes int eſſe ꝙ ipſe haberet thaidem:
alij a tbaide baberent᷑.O pclara ⁊ bonis imitãda ſapiẽtia. Huic viro liberos in
diſciplinã dares:vt diſceret bꝛe meretricẽ. Alidd int ſe ⁊ nditos inteſſe dicebat:
illi ſua bona gderét ipᷣe grat luxuriaret᷑. In quo plane ſapiẽtioꝛ meretrix fuit
qᷓ ſic pᷣm habuit ꝓ lenone:vt ad ſe ois iuuẽtus doctoꝛis exemplo ⁊ autoꝛitatę
coꝛupta ſine vlio pudore cocurreret. Quid & interfuit quo phs ad meretricẽ ſa
moſiſſimã cõmearet:cũ eũ populus ⁊ riuales ſui viderẽt oibus pditis neauioreʒ
Mec ſatis fuit ita viuere ſ etiã docere libidincs cepit:ac moꝛes ſuos delupanani
ad ſcolas trãſtulit:diſſerẽs voluptatẽ coꝛpis eſſe fümũ bonũ.Que doctrina exe/

cra e apudenda n n ocrde id in Miumeretricſg eſt uarn.
eſerat thurco fidei noſtre veritatẽ ⁊ col/ — PPPY
lidit erroꝛes machometi atq; ſectã ſuuam. Epiſto. ccccx.
. Jus ep̃s ſeruoꝛum dei. Illuſtri macbomęti pꝛincipi tburcoꝝ.Timoꝛem
diuini noĩis ⁊ amoꝛc. Scripturi ad te aliqᷓ ꝓ tua ſalute ⁊ gloꝛia.pꝛoq; cõi
multaꝝ gentiũñ cõſolatione ⁊ pace.Hoatamur vt benigne audias verba
nra nec pꝛius damnes qꝙᷓ iudices:nec pꝛiꝰiudices qᷓ ſingula dil Gen intelligas
Accipe que ſcribimꝰ in bonã partẽ ⁊ vſqʒ in finẽ patiẽter audi.Si bona ſunt que
ſuademꝰamplectere.ſin mala reſpue ⁊ in ignẽ mitte. Meq; idcirco eplaʒ reijcias
qꝛ xpᷣiam bois eſt: ⁊ eiꝰxpᷣiani qͥ ceteris peſt. Mõ em̃ te odio pſequſmur:neq; tuo
inſidiamur capiti q́;uis nr̃e religiõis hoſtis exiſtas: ⁊ armis xpᷣian⸗ vꝛgeas plebẽ
opibus tuis nõ tibi ſum? infenſi: dili myiubẽte dño inimicos nos. P pferuto⸗
ribꝰnfis oꝛamꝰ. Sapientibꝰ⁊ inſipiẽtibꝰdebitoꝛes ſumꝰ⁊ oẽs cupimꝰfieri ſaluos
grecos: latinos: iudeos: ſaracenos:oibus optamus bona. Sʒ ſcim? verg bona ne
minẽ affequi poſſe. qᷓ extra euã geliũ degit: ⁊ a xpo dño nro eſt alienus. Moliaũt
aures claudere aut oculos auertere:cũ xpᷣm noſamꝰ quẽ machometea lex in qua
natus es ⁊ virũ ſanctũ ꝓham magnũ:⁊ virginis filiũ:⁊ miraculis claruz dicit
Nyulta tibi p eũ ⁊ marima bona aduenient ſi ei credideris ⁊ eius ſacris initiari
volueris.Hoꝛ:eſces hec cũ pꝛincipiũ accipies:ᷣ audienda eſt tota lex.deinde iu-
qiciã pmendũ.Audi:quo tendimꝰ. Multa tibi ⁊ tuis ꝓ genitoꝛibus cũ xpianig

bella fuerũt. Multus ſanguis effuſus eſt. Multe vꝛbes delete. Sacre edes incẽ

ſe. Rapte virgines. Aiolate matrone. Aaſtati agri. Scelera ppetrata ſunt.que⸗
cũqʒ in mentẽ venire poſſunt duz thurcus ⁊ xpianꝰ vter impet gladio contendit.
Tibi vt fama ⁊ oꝑa ipa loquunt᷑:ingens deſigeriũ rbio ub iugũ mittere:
⁊unperiũ latini noĩs obtinere.Et ſunt foꝛtaſſie qui boc facile ſuadent: ⁊ oĩa tuis

'ʃ &lã ⸗öÄ»———ͤ, „ —.—. — . C¶„ ——— —

— — — — — ——

r. .—

— —

—f f

— —. S

— —– —-

PTꝓx–VV—

arimis peruia dicunt:⁊ alij tuas vires ain ——R;R;R;— attenu ant.alij in di
uiſionibus ⁊ odijs que gentẽ noſtrã excedũt ſpem col ocant:haud diffcile exiſti-⸗
mantes eos vinci ab exteris poſſe:qui domi diſſident. Hos nõ ita ignaru te credi
mus nr̃arum rerũ.quin ſcias quanta eſt rpiane gentis potentia q; valida biſpa/
nia: q;bellicoſa gallia:q;populoſa germania:c;ſoꝛtis bꝛitãnia:q;audax polonia:

—

qᷓᷓſtrénua bũgaria:q;diues ⁊ animoſa ⁊ bellicarũ perita rerũ italia. Sola hunga

ria diu pgenitoꝛes tuos ⁊ teipſum fatigauit. Octuageſimũ iam annũ aduerſus

bungaros thurcoꝝ ſigna ferunt᷑: ⁊ adhuc circa ſanum ac danubiũ herent. vna te
gens tuaſq; vires agitat: quid facias ſi tibi cuxitalis aut gallis aut germanis res
erit ampliſſimis ⁊ robuſtiſſimis populis. oꝛtaſſe eſt qui dicat iuſtinia nu im/
eratoꝛẽ conſtantinopoli ſedentẽ miſſo in italiam belliſario: eũ parua manu mi⸗
tum perditã romam a reliqua loca vſqʒ ad alpes recuꝑeraſſe: nec te iuſtiniano
minoꝛẽ eẽ. Caue ne te fallant adulatoꝛes: domeſtica regn ⁊ aſſidua peſtis.facile,Zʒ
pamepegnsene e leieir r ꝛeſtant atq; idcirco ſepe decipiunt. Ra⸗
rus eſt qui non ſe vero maioꝛẽ credat. Juſtinianus vniuderſc grecie ⁊ illirici ⁊ aſię
?libie dñs erat:⁊ italiã nõ acquiſiuit:ſed recens perditã recuꝑauit:⁊ a gothis gẽ

te barbara:non ab italis abſtulit:nondũ amoꝛimpij romani in mẽtibꝰitalis refri

guerat:neqʒ vllus erat qui barbaricũ iugum equo animo ferret:cuncti arma pꝛo
imperio ⁊ pꝛo patria magnis animis ſuſceperũt.nec tam belliſarius italis liber/
catem reſtituit q; itali ſuum decus vendicarunt.Tui proßent oree nũqᷓ; aut poſ/
ſederunt italiam aut viderunt:nec tibi ius vllum in ea eſt ꝙ ſi pergas italiam in·

nadere.ſenties tibi cum viris bellum eſſe. Yatemur res claras tui maioꝛes egere

nectua minoꝛa ſunt opera qui conſtantinopolim expugnaſti:⁊ peram e regione
ianuenſium.coloniã ⁊ peloponeſum:magna ex parte in deditionẽ accepiſti: ⁊ ix
raſtia ⁊ in walachia non paucum agri adeptus es:⁊ ſepe tuos boſtes fadiſti.⁊ H
anno. Synopem vetuſtã vꝛbem metis eupatoꝛis patriã ⁊ eius tyrannn cepiſti:
⁊trapegunte direpta incolas eius ⁊ imperatoꝛein in captiuitatẽ abduxiſti.Et io
bannem caſſanum pꝛelio congredi auſum ſuperaſti. Magna bec tibi vident᷑ nec
nos parua dicemus. At iulius ceſar cum de victoꝛia pontica triumpbaret in cur
ru quo vebebatur hbęc verba iufſit inſcribi. Aeni: vie vici:imbelles eas gentes
⁊ parui momentiexiſtimans.quas pompeius pauloante doinuerat: ⁊ tu bac eſta
te ſuperaſti. Alia eſt italoꝛum natura: alie vires: alia ingenia: alij aninei. neſciunt
ſubeſſe qui ſoliti ſunt preeſſe:⁊ nunc tota italia armata eſt equis ⁊ bominibꝰ ple/

na.nec pecunia caret:que neruus belli dicit᷑. NMõ pugnabis contra feminas: aut
italiam: aut bungario: aut aliam in occidenti pꝛouinciaʒ ingreſſus: ferro hic res
gerit᷑ nõ aſiaticis ſudibꝰ calibeꝰ toꝛax pectoꝛa tegit.equi ſil ⁊ hoies tecti pugnãt
ordines ſeruant: nec vano metu pauent. Foꝛtioꝛ ſit neceſſe eſt manu ꝓmptioꝛ
⁊ animo pꝛeſtantioꝛ q̊ eos loco depellat. HNec chꝛiſtiana diſcidia deſidenio tuo cõ
ducere putes: aut in bis conſidas:vnient cbꝛiſtiani omnes:ſ. quando te audiant
interioꝛa xpᷣianitatis accedere:nec tu melius chꝛiſtianoꝝ paci conſulere potes:
qᷓ;validis ⁊ magnis copijs rpᷣianitatem inuadens:ceſſabũt pꝛiuata odia vbi pu/
blica ſenſerunt: ⁊ cõiunctis viribus aduerſus cõmunẽ hoſtẽ arma ſument᷑. Mec
tu neceſſe arbitreris ad pulſandas tuas incurſiones ad cõpꝛimendũ tuũ impe/
tum: tuaſq; vires elidendas: totam xpᷣianitatẽ vniendã eſſ. e: qd fatemur difficile.
Sed vna ex quatuoꝛ nationibus ſatis fuerit ſuꝑq; ſatis tuas copias pꝛofligare.
Atqʒ vt de alijs taceamꝰ qᷓplures eſſe in tuo palatio arbitrant᷑ qui terrã italiã liu
ſtrauerũt: ⁊ vires ⁊ ingenia noſcũt:ipᷣos audi atqʒ iterroga:an equari tuis viribꝰ
italia poſſit. an vinci tuis armis.an tuo unꝑio ſubijci. Plus negocij romãis fuit
italiã acdqrere q; oꝛbi reliquo frena imponc. Dicet aliqs að ſi⸗ tetigimꝰ inte/
ſtina odia que nr̃am gente exagitant: introitũ tibi in italiã poſſe pꝛebere etſi vnd

pꝛincipum te excludat:alterum incluſurũ daturumqʒ aditum. Sũt diuiſiones ſa
ne ⁊ inimicitie ⁊ ſimultates inter italos plures ⁊ graues ⁊ꝑiculoſe:⁊ vtinaʒ non

eent. Sʒ nullus ẽ ꝗͥ dñm pati nõ xpᷣianũ velit oẽs ĩ fide oꝛthodoxa moꝛi volunt.
Mulli animꝰẽ a religiõe recedẽ. Mõ bicinuenies qd tui maioꝛes apð grecos qͥ cõ
tendẽtibus de imꝑio duobꝰ:nũc vni nũc alteri minꝰpotẽti auxilia miſtrauere do/
nec ambos eneruatos ⁊ exhauſtos eiecẽ:⁊ ſibi pꝛincipatũ arripuere.Alie ſũt ita/
lie potẽtie:alij regũ oculi:alia ciuitatũ ↄſilia venetoꝝ reſpublica ſapia diues ⁊ au
ro:xpᷣo deuota:vi nr̃a fert opinio prius euertet᷑ funditꝰ q; hoſtẽ religionis in ita-
liã patiat᷑ intrare.atq; hec qdẽꝑ ieſe qñ ſtatuerit nullis adiuta vicinis tuas opes
euertet tantũ terra maꝛiq; põt.An floꝛentine vꝛbis magniſicentiã ignoꝛes ⁊ vi-
res ⁊ opes et qutus ẽ in ea religõis cultus:quãta erga ihm reuerẽtia: quantus
amoꝛ:credis ne fieri poſſe vt hec ciuitas italiã diuerſe religiõis hoibus aperiri ſi
nat:Sũt alie multe vꝛbes inſignes:multi pᷣncipes clari et magni.Nibil de regno
ſiciie dicimu”ꝶ qd armis bac tepeſtate ↄcutit᷑:nõ poſſumꝰmulta nobis de illo ꝓ/⸗
mittere:lʒ tũ boc aſſerere ꝙ q;q duo reges de ipſo litigẽt et bello decertẽt:malue⸗
rit tñᷣ vterq; regno pꝛiugri qᷓ; tuig auxilijs victoꝛia potiri ꝙ ſi ad te alter ↄfugerit
totiꝰitalie in ſe odia cõcitauerit. In gallia cis alpina qᷓ et ipᷣa pars ẽ italie du?x me
diolanẽſis in armis exceilit et potẽtia:par regdꝰbꝛ. Hec parue ſũt ducis mutine
vires aut ianuenſis qui liguribus pᷣeſt mari.Hõ ↄtẽnendus ducis ſabandie opu
leus et validus in italia pncipatus.deſt marchio matuanꝰ.Sũt alij cõplures
vꝛbiũ dñi.qͥbus nihil põt eſſe moleſtius qᷓ; nobilè italiã vane ſuꝑſtitionis nitu fe
cari.ide nobis et eccle romane auitatibus et ꝓuincijs taccmus.qñ nr̃am tibi ꝓ
feſſonẽ haud ignotã eẽ ↄfidimꝰ:quibus ſola cura eſt ſeru de et ampliande fidei
dñi nñi ibeſu.Hec ſi accepiſti ab alijs gaudemus.veritatem em̃ accepiſti. Si mi-
nis boꝛtamur hec diſcutias et verũ veſtiges:inuenies nibil nos eẽ mẽtitos. Hõ
foliũ ſibille vt quidã ait de euãgelij pagina recitamus.Difficile eſt atq; adeo dif
ſicile vt impoſſibile dici queat:te tua in lege ꝑpmanentes:voti cõpotem fſieri ſi vt
aiunt imperiñ xpᷣianoꝝ veſideras.Dices q;plurimos tibi xpᷣianos ſubeſſe: et de
reliquis idẽ ſperas:nõ eſt par rõ.pauaſſimi ſub tuo imperio xpᷣiani ſunt:qͥ ad ve
ritatẽ ambulent euangeli. Omnes aliquo ſunt erroꝛe imbuti. Muis vpin co/
lant armeni:iacobite:maronei:et alia quedã nomina greci a romane eccleſie vni
tate aberant.cuʒ tu conſtantinopolim inuaſiſti:neq; adhuc decretum florentinũ
acceperans et in erroꝛe ab⸗r neh de ſancto ſpiritu:ncq; de purgatoꝛio igne cõ
ſona recte fidei ſen tientes. Pauci foꝛtaſſe inopes veri xpᷣiani:neceſſitate nõ vo⸗
luntate tibi obediũt.At vꝛbes italie potetiſſimas nõ eſt tuus cogere:validioꝛes
ſunt q; tuis queant exercitibus ſuꝑari. NHoſti que tibi acciderũt cum taurinũ in/
uaſiſti:qd noſtra etas belgra dũ vocat. Hauci cruce ſignati innumerabiles tuas
copias pꝛoſtrauerunt. MHõ eſt de italis ſperanda victoꝛia quibus aduerſa fuit in
bungaris pugna. Quocirca vt eo tandẽ veniamus quo noſtra feſtinat oꝛatio et
id dicamus quod ad ſcribendũ cõpulit:tuame;ʒ gloꝛiã et tuam ſaluteʒ tibi deniq;
oſtendamus.Adbhihe bis paucis animũ.Si vis inter chꝛiſtianos tuum imperiũ
pꝛopagare et nomen tuum qᷓ;gloꝛioſum efficere.non auro:non armis:non cxer/
citibus:non claſſibus opus eſt. Parua res omniũ qui hodie viuunt: maximum
er pogentiſamum et clariſſimũ te reddere poteſt. Queris quc ſit non eſt inuentu
difficilis neq; pꝛocul querenda:vbiq; gentium reperit᷑ id eſt aque pauxilluʒ quo
baptiſeris et ad chꝛiſtianoꝝ ſacra te conferas et credas euãgelio. Hec ſi feceris
non erit in oꝛbe pꝛinceps qui te gloꝛia ſuperet: aut equare potẽtia valeat. NHos
te grecoꝝ et oꝛientis imꝑatoꝛẽ appellabimꝰ:et qð iõ vi occupas et cuʒ in iuria
tenes:poſſidebis iure xpiani te oẽs venerabunt᷑ et ſuarũ litiũ iudicẽ faciẽt.Op⸗

pꝛefſi vndiq; ad te veluti cõe patrociniũ cõfugiẽt: ex toto fere oꝛbe ad te ꝓpuoca/

bit᷑:multi ſponte ſua ſeſe tibi ſubijciẽt:tribunalia tua ſequent᷑:et tributa pᷣſtabũt
Licebit tibi ſurgẽtes extiguẽ tyrãnides.iuuare bonos:oſpugnare malos:nec ro
mana ecclia te arguet recta viavadẽtẽ. Eadẽ enit erga techaritas pᷣme ſedis qᷓ ice
teros reges:et tqto maioꝛ qnto eris ipᷣe ſlimioꝛ.Yacile h̊ pacto ſine ſãguie ſine

=☛π .

—

——

— —

—

arinis multa poteris nãciſci egna.mladiſlaus lituanie pᷣnceps vituldi frat᷑ cum·
aſpiraret ad regnũ polonie:ęctq; infidelis vt voti ſui cõpos fieret:xpᷣianꝰ effectꝰ
E ⁊ regnũ obtinuit:nũc fili?caſimirus regnat:alt filiꝰ q etiõ apð hügaros regna
uit in bello Z genitoꝛẽ tuũ geſto ſupatꝰ occubuit.Quid reris de te fiet xpianis ini⸗
tiato ſacris. Magnꝰerit ad te cõcurſus ⁊ felicitat genꝛexiſtimabit᷑ int ſubiectos
tuos qnum erari.Quiſpe vt arbitramur ſi xvᷣianꝰfuiſſes:moꝛtuo ladiſlao hũga/
rie acbohemie rege:nemo ppᷣter te ſua regna fuiſſet adeptꝰ. Speraſſent hügart poᷣ
diuturna belloꝝ mala ſub tuo regimie pacẽ ⁊ illos bobemi ſecuti fuiſſent. Sʒ cuʒ
eẽs nr̃e religionis hoſtis elegerũt bũgari viri foꝛtes ⁊ fideliſſimi: religionẽ potiꝰ
cũ bello cetinẽ q; ea ꝑdita pacẽ ↄſeq· Quot ſũt in epiro:i pelopõneſo macedo⸗
nia:i reliqᷓ grec a:i dalmacia:i inſulis.ęgei:carpacij ⁊ vonij maris:q tuũ imꝑiũ nõ
alia de cã refugiũt:niſi qꝛ alien? es a xpi ritu.⁊ bi mõ ad nos mõ ad alios recurrt:
opẽq; petũt:extreima oia ſbᷣituri pᷣuſq; te circũciſũ ⁊ alienigenã:dñʒ ferãt:⁊ nos
eos aliqñ argẽto aliqũ frumẽto aliañ rebꝰ alijs ſubleuamꝰ.Od ſi baptizatꝰ eẽs ⁊
nobiſcũ ambulares in domo dñi cum oſenſu: necilli tuũ imꝑiũ tanto tꝑe foꝛmi/
darẽt:nec nos eis aduerſus te ferremꝰ opeʒ. Sʒ tuũ potiꝰ bꝛachiũ in eos implo⸗
rarem⸗ꝰ:q iura ecclie romane nonũq; vſurpat: ⁊ ↄ matrẽ ſuã coꝛnua erigũt.Et ſi⸗
cut nr̃i an ceſſoꝛes ſtepbanꝰ adrianꝰ lco aduerſus haerſtulphũ ⁊ deſideriũ gẽt lõ.
gobarde reges pipinũ ⁊ karolũ magnũ accerſiuerũt.⁊ liberati de manu tyrãnica
imꝑiũ a grect ad ipos liberatoꝛes traſtulert. Ita ⁊ nog in ecclie neceſſitatibꝰtuo .
pꝛocinio vteremur.⁊ vicẽ redderemꝰ accepti bñficij. O qnta eẽt abũdãtia pacis
quãta xpᷣiane plebis exultatio:quanta iubilatio in omni terra. redirent A i
te4:2 q poete vocãt aureꝗ ſecula renouarent᷑. Hitaret pardꝰcũ agno:⁊ vitulꝰ cũ
leone. BGladij verterent᷑ i falces i vomeres ac ligones rediret oẽ ferrũ:excolerent
agri:euelleret᷑ aſpera pumꝰ:terra niteſceret:vici reparent᷑ ⁊ vꝛbes reſurgerẽt tẽ
pla deo ſacrata qᷓ cecderũt emergerẽt:collapſa mõaſteria ⁊ plena viris religioſis
diuĩs oia laudibꝰ oſonarẽt. O quata tibi redũdaret felictas q̃ ad eterni paſtoꝛis
ouile cũctas redigẽs oucs.O quãatũ te oes amarẽt: obpuarẽt: extollerẽt: qͥ cois
oĩm pacis ⁊ ſalutis fuiſſes auctoꝛ.Dicet alis hãc pacẽ bãc vnionẽ bãc cõem le⸗
ticia hĩi ꝑoſſe ſub tua lege. Errat ͥ h̊ cẽſet: multos reges młtos populos vnitos
eẽ Anſeßtug legẽ vbie diſſemines:nec ſi vnias coꝛꝑa vnies aios:ſciũt xpᷣiani
ſuã legẽ ſanctã eẽ ⁊ verã ⁊ ſalutare:nec dimoueri ab ea pñt.qᷓ;uis gliqͥ au libidie
ducti aut auaritia tracti:aut voluptati illecti:aut metu moꝛt attõitiaut cruciatu
ſuꝑati.nõnũqᷓ; crcũcidant᷑:⁊ ĩ tuos rit ↄcedãat.qꝝſi coꝛda poſſes inſpicẽ:itellige
res neminẽ eẽ qͥ libent ↄſultoq; receſſerit ab euãgelio.Ondimꝰ iupꝛa qntũ pcel⸗
lãt xpᷣiane gent vires.Et q;difficile ſit totnationes xpᷣm coletes euiccẽ. Mõ ẽ qͥ pa
cẽ ſperes ſublege machomethea:ĩ qᷓ nõ ẽ ſalꝰ.diſticultates expimeniipᷣe vides q
etſi muli us hiſq; oino nõ veris imꝑas:mime tñ eis tuã legẽ gſuadẽ potes
minꝰꝑſuadebit᷑ veris q̃ nõi argunetationipecondu: iſolo ferro fũdata ẽ:⁊ q̃ vi /
cere diſputãdo ñ ſperat: ⁊ vici foꝛinidat. Mõ ſat xpᷣiani qͥ vel bello ſuꝑari poſſnt
vel diſt uraerdh Veibi⸗g ⁊ar nis excellũt ⁊ rõnibꝰmunitiſſmi ſũt:nõ ſolũ diui⸗
ne ſcripture:ſ ẽt phice. Impoſſibile eſt ſub lege machomethea vnionẽ fieri. ſub
xpᷣiana facile fieri põt.Et id mas ex ꝑtei tua volũtate cõſiſtit. Tu vnꝰ ſi annuas:
thurci oẽs annuẽet. Mec ſyri aut egyptij aut arabes aut libies aduerſabunt᷑:tecu,3ʒ
qcqͥd ẽitra belleſpotũ ⁊ euphꝛate ⁊ qᷣcqͥqd poſſides i europa ↄuertet᷑. Quid faciet
baculꝰegyptioꝝ arũdineꝰ.qũñ xpianũ te viderit efectũ.Quid imbellis arabs qd
nudus aſcr. Oibus his ethiopes iminẽt:pbꝛo iobãni parẽtes.qͥ xpianus eſi non
poterũt ⁊ illis ⁊ reliqs xpᷣianis obſiſtere. Mili curſuz retinere poſſũt etbiopes.?
Ogregata aqua dimitte qᷓ rüpat aggeres.Et totã inundet egyptũ.atq; ſubinerget
cu ſy-dus aparet arcturi hyſpani ⁊ ſiculi facile mauritamaʒ inuadũt A4 catbalani
cũ ianuẽſibꝰ.Scis quãtũ valeãt occidue claſſes.⁊ quãtus eſt terroꝛ vel tirijs v
alexandrinis vel ceteris oꝛiẽtalibꝰqñ xpᷣiane triremes ad eos nauigãt.Zua certe

.
5

SHHñ

anctoꝛitas ⁊ ai maguitudo:⁊ in bellis felicitas apud oẽs ammirationi eſt qͥ ma/
cbhometeã ſequũt᷑ lege. M ſi te nobis adiungeris bꝛcui totus oꝛiens reuertet ad
xpm: vna tĩ volũtas pacare oꝛbẽ põt.Et ea tua eſt ſi ad baptiſmi gram fe cõuer
tat. In te eſt crudelibꝰbeliis imponẽ finẽ ⁊ tantũñ pᷣſtare moꝛtalibꝰbonũ quantũ
effari nõ poſſumꝰ.Queret aliqs quõ quieſcet oꝛbis thurcis ad xpᷣm cõuerſis.ꝗñ
necipſi xpᷣiani inter ſe ↄcoꝛdes exiſiũt.⁊ multa italiã germania galliã: ⁊ reliqᷣs
uincias deſeuiũt bella. Oiximꝰ diſſidere inter ſe ↄcoꝛdes cxiſtũt.Et multaꝑ ita
liã germaniã galliò nre gentis boics nõ negamus ⁊ pluribus in locis ferro con-
tendit᷑ diuino olim cõſilio ſub octauiano ꝓpter reueretiã ſaluatoris qui tunc ᷣm

carnẽ natus eſt ea pax in oꝛbe fuit qᷓ nec antea nec poſt ea viſa c. Difficile eſt ⁊ ꝓpe

modũ impoſſibile quieſcere in terris oia:vbi hoies ſunt affectibꝰſubiecti repꝛo/⸗
bis. Illũ ambitio exagitat:bhũc cupiditas trabit:libido aliũ impellit: multa ẽ int
moꝛtales belli materia:ſed nõ ſunt tamatrocia inter xpᷣianos pᷣlia q; int thurcos
⁊ xpᷣianos.Chꝛiſtianus cũ xpᷣiano de agri poſſeſſione:de regno:de imꝑio:de gloꝛia
contendit:cnʒ thurco de religione:de libertate:de vita. Inter xpᷣianos qui bello
vincunt᷑ poſitis armis nec vitã nec libertatẽ amittunt:⁊ multis etiã patrimonia
dimittunt᷑.pꝛincipes imperio pꝛiuant᷑:inferioꝛes dominũ mutat.reliqua tenent.

In pꝛelijs que gerunt᷑ aut cũ thurcis aut cũ ſaracenis qui ſuccũbunt ſi vitã non

amittũt in ſeruitutẽ redigunt᷑.⁊ multi etiã religioni rennciare cogunt᷑.Hec acer/
bimimalſunt ⁊ imaniſſima bella:que ſi tollant᷑ quod in te ſitũ eſſe monſtrauimus
pax marima exoꝛit᷑ ⁊ vniuerſalis quies. Mõ ſunt reliqua bella buic comꝑata fa/
ciem quodamodo pacis babent ⁊ ocij:necilla tamulta erunt qudo vnus aſt qᷣ
ſolo nutu cõpeſcere poſſit iniurias.qualiterte futurũ nõ ambigimus ſi cũtua po
tentia xpianus efſiciaris. Nides ne quatũ tibi laudis affert baptiſmi lauacrum
quãtũ cũ xpᷣo ſublimis ⁊ cõſpicuꝰredderis.Quis ꝓbibet aquã quid metuis.o
ces foꝛtaſſe aulicoꝝ times tuoꝝ:quoꝝ non dubſtam?ꝰ dicturos tibi aliquos: qͥd
cogitas qd agis. quoꝛſum te tua voluntas trahit. Uis baptizari vis xpianus fie
ri. Heſcis quod periculũ adis.oẽs te thurci deſerent:⁊ vbi exiſtimas fieri magnꝰ
fies nullus:⁊ thurcus natus thurcos deſeres inter thurcos creuiſti:thurcoꝛuʒ te

manus ertulit. thurci aſiã ⁊ grecià gubernãt:tcburci exercitibus pᷣſuut.qui ſi vᷣel
peratotẽ aliũ ſubſtituẽt tu nudus ⁊ expulſus euaſeris:apud xpᷣianos mẽgicabis
panẽ:nã qͥs tburcus eſt quẽ ſue religionis peniteat.moꝛiemur oẽs pꝛiuſq; nr̃i ꝓ
pbete iugu excutiamꝰ.Mõ ſũt parua qᷓ iſti obijcũt adbibẽda eſt ⁊ buic parti me⸗
dela: quà nemo teipo meliꝰinuenerit. Hoſti tuos hoies ⁊ qᷣbus ꝓuincias cõmiſe
ris:nò ignoꝛas quata ſit cuiq; fides.⁊ qᷓs animꝰnõ te latet nõ fit ſine pieculo ma/
gnũ facinus ⁊ memoꝛabile:vilia ſunt qᷓ paruo emunt᷑:diligẽtia hic ⁊ laboꝛe opus
eſt. pueſtigãda ſũt amicoꝝ cõſilia. noſcenda ſubditoꝝ ingenia: ⁊ bis vtẽqũ eſt qs
fidos ⁊ pꝛudentes videris. Seruiũt tibi nõ pauci ex xrpianis nati.q quis circũci
ſi ſunt nõ tñ xpiani nomẽ oderut.His exercitus his pᷣfecturas reddẽ potes qͥ tui
ſint amãtiſſimi: ⁊ ita regnũ oꝛdinarę:vt qñ velig pᷣſto ſint oĩa tui ſubditi magna
ex pꝑte greci ſunt ⁊ armeni vt diximꝰ. Jacobite qͥ etſi aliquot erroꝛis bñt.xpᷣiano
tũ noĩe cenſent᷑nec aliud magis cupiũt ꝙᷓ te ſilem eis ee:⁊ illũ de colere quẽ co⸗
lũt ipi.ſperarẽt melioꝛi eẽ loco futuros q̊ nũcmãcipia qᷓuiliſſima ſt.tributa ex⸗

ſolunt grauia:iniurijs afficiunt᷑ quotidianis ad bellũ ducunt᷑ inuiti ⁊ inermes ce

dibus exponunt᷑.pꝛiuant᷑ liberis ⁊ vxoꝛibꝰ:miſerrima res eſt poſtq; filios equca
uerũt:eos ꝑdunt:rapiunt᷑ in palatiũ pueni circũcidunt᷑ ⁊ machometeis nitibꝰim/
buunt᷑. ANidẽt infelices parẽtes nõ mõ coꝛꝑa liberoꝝ verũ aias etiã ire perdituʒ
⁊ anguſtiati inter tot calamitates ploꝛaꝛe nõ pᷣſumũt.maioꝛs mala timetes. Ne

mo horũ te diligit.neq; em̃ natura fert vt eos amemꝰa qͥbus patimur mala:q ſi

te xrpᷣianũ cernerẽt:mirũimmodũ diligeret felicitatẽ tuã cuperẽt: ⁊ ojbus ſtudijs

10.
d
er⸗
tn
8s
ſta
n⸗
fm

,
nt

tuà gloriã q̃r erẽt.⁊ filios ſuos ⁊ ſeivſᷣos qlibẽtiſnime tibi vnarẽt mag ẽ boꝝ muil
titudo:⁊ ꝓ ſua religione oſtãtia.x ſi pꝛudent eos tractauen.nihil tibi de religio
ne thurcòꝝ verẽcũ erit. Der mecdios int xpᷣianos ſeſevidẽtes tue potiꝰ volũtatę
oↄſentiẽt.foꝛtunas ⁊ dignitates pᷣuaturi ꝙᷓ mori ꝑioula ſe ſubijciat. Mõ ſuadem⸗
rẽ nouã aut inſuetã.tritũ eſt iter qd oſtẽ imꝰ. ¶ulti H ag reges ingreſſiſũůt
Apud frãcos ⁊ geętilis ⁊idolatra xpᷣian ꝰeffect?ẽ clodon.⁊ ſimul cũ eo regni ꝓ-
ceres baptiz ari nõ recuſarũt.Apud bũgaros ſtephanꝰnf̃is iniciatꝰſacris oẽin il
lã gẽtẽ xpᷣo acdſiuit.Apud veſogotas qᷣ lõgo tꝑe i hiſpania regnauerũt ⁊ vſq in
bec tꝑa eiuſce geni ſanguis impat.Ricarcemugildi filiꝰ ſuadẽte ledro ipaleſi
epᷣo arriane renũciauit hereſi.⁊ cũ oi ißete ſua catbolicã fidẽ cõplexꝰeſt. Apud i⸗
obardos agilphboſuaſu ↄiugis theudelinde reliqtidola.⁊ cũ oi ſplo xpᷣianeę ſeſe
legi ſubiecit. Apud byberos q ſũt i aſia imꝑante aſtãtino maioꝛe:rex geni cũ con
zuße ⁊ oĩ nobilitate atqʒ plebe ad pᷣdicationẽ vni?captiue mulien relicto idoloꝛũ
infauia baptisat? eſt. Sʒ qd moꝛamur.⁊ nõ exempii illud adduximꝰ qad oĩim ma
ximũ ↄſiãtinꝰipᷣe imꝑatoꝛ ac monarchba viã aꝑuit quã tu ⁊ tui ſiles ingrediabſa

vlia cũctatione poſſetis.Oẽs q eũ pᷣceſſerãt imꝑatoꝛes excepto pbilipo gẽtiles

fuere:iouẽ:mercuriũ:apollinẽ:herculẽ.⁊ alia q̃ füt mõſtruoſa noia tãq; deos co/
lebãt. Senatui ci rõano pplo ſtulticia rs erat. Dꝛoponebant᷑ paſſim edicta ã⸗
rianos coõpᷣbẽdi iubebãt:⁊ niſi ſacrificarẽt idot crudelibꝰinodis intfici. Mil vi-
lerat noĩe xpᷣiano. Infame genꝰ ⁊ maleſicũ bẽbat᷑ oim q̊ xpᷣo crederẽt ſub nero.

ne:ſub domiciano ſub diocletiano crudeliſſima ĩ xpianes deſeuit ꝑſecutio.ac cõ/

ſtãtinꝰ accepi imꝑij faſtibꝰpoſtqᷓ; ꝑſuaſus ẽ a ſilueſtro pᷣdeceſſoꝛe nro i ſimulacr
demonia coli ⁊ vnũ tm̃ den eẽ cu pꝛe ⁊ ſpũſcõ xpᷣm ihᷣm ⁊ i euãgelica tm̃mõ le
ſalutẽ iueniri.nõ ẽ cũctatꝰxpi fidẽ ãplecti.nõ dixit ſenatꝰmihi aduerſus enit.ren/
ſtet pyls: copiaꝝ duces alienabũt᷑ imꝑio veijciar. Sʒ alto aio iactãs ĩ des ſpcʒ ſuꝗ
edidit q̃ͥ publice xpᷣm coli iuſſit:⁊ eã fidẽ teneri ab oibꝰimꝑio ſubiecꝭiiquã bti apli

petrꝰ? ⁊ paulꝰròanis tradidiſſent: nec ꝓpterea ſiniſtri aliq; ſibi accidit.Sʒ tũc po

timſimũ excellẽs ⁊ glioſus euaſit. cũ i verili ſuis crux dñi ihu aſpoſita reſplẽduit.
Aiderat ꝑ detẽ i aereſignũ cruc.⁊ vocẽ᷑ audiuerat dicẽtẽ i h̊ ↄſtatine vince pa/-
ruit: vexilla eoruc erexit:ciuilibꝰbelł finẽ ipoſuit ſuꝑauit hoſtes barbaros afflixit
imęiũ ampliauit.pacẽ ſubdiᷣ dedit:ecclias aꝑuit:ↄcilia ſacerdotũ celebꝛauit.he-
reſes eliminauit:lucẽ quã acceꝑat᷑ ab euãgelio cũctis gẽtibꝰ cõicauit.agnificꝰ
⁊ æxcelſus ſuꝑ oẽs ceſares inuetꝰ.greos ⁊ latinis nr̃is celebʒatꝰimꝑauit anos ſu
pꝛa.xxx.ſedẽ imꝑij apud biſantiũ erexit. Et ampliat ciuitatis menibꝰ multiſq; tũ
publicis tũ pꝛiuatis ediſicijs magnifice ↄſtructis de ſuo noie cõſtantinopoliʒ ap
ellauit: ⁊ plenꝰ dierũ apud nicomecdià edito teſtamẽto in quo filios imꝑij ſucceſ
oꝛes reliqͥt: vt xp̃ianũ decet ſacris ecclie receptis e vita deceſſit. Quid erat quod
ille ampliꝰin terra poſſet optare:impio potitus eſt oim maxia vita ei ⁊ lõga fuit
⁊pauci obnoxia morbis:inimicos humiliatos vidit:et qd boibus dulciſſimum
e ſolęt.heredes ampliſſime foꝛtune filios vimiſit. Mec alienũ fuenit tantũ imꝑa
toꝛẽ qͥ xpianã fidẽ tatope ampliaueni in alio ſeculo.cũ xpᷣo regnare vt eſt cre
cuiſeruiuit duʒ hic viueret.Qð ſi oibꝰ qͥ patria aurerint iuueriut defengerit:cer
tũ ẽ eẽ in celũ diffinitũ locũ in qͥ bti euo ſempit᷑no fruant᷑:ſicut ph̊i doctiſſimi tra/-
diderũt:multo id certiꝰ de illis ſperãdũ ẽ qͥ x lege dñi vl ᷣuãda vł augẽda ſũmis
ſtudus ↄtẽderũt.ſicut de ↄſtãtino oñſuʒ eſt:quẽ ſicut ĩ terra felicẽ fuiſſe didicimꝰ
ita et ĩ celo btm̃ credimꝰ.Eadẽ pculdubio euẽtura tibi eẽ ↄfidim? ſi nobiſcũ ſapi-
ens xpᷣm colas et magnũ ↄſtãtinũ imiter:quẽadmodũ roani cũ ſuo ipatoꝛe xpia
ni fũt effecti.ita et thurci vna tecũ haptiz abũt᷑ eritq; tuũ regnũ ſupꝑ oia qͥ ſũt ĩ oꝛ
be:et nomẽ tuũ nulla ſilebit etas. Eatine te lr̃e et grece et barbare celebꝛabũt nẽę
int᷑ moꝛtales erit qͥ te potẽtia aut gliapcedat. Magna ſũt h q̃ ꝓmittimꝰ maioꝛa qᷓ
— regno de potẽtia bꝰ?ſeculi.de gůa hũana ſumꝰ?locuti.:Caduca h̊ et incer
.

ta lunt et fluxa, oẽs moꝛimur.oĩa nata occidũt: et om niaoꝛta ſeneſcũt: bꝛeuis eſt

buimanẽ p ſperitaij curſus cito eau denel: nulla potẽtia lõga ẽ. Gloria q́ clari
nois q;uis de maximis rebꝰ diu ꝑſeueret:finit᷑ tñ aliqñ.⁊ cũ tpe deficit:nibil eſt int
moꝛtales nõ moꝛtale.cõterit oia ths:eſto duret ꝑ multa ſecuia nomẽ:qᷓ dulcedo
poſt obitũ laudis:aut dãnatus ẽ hõ in altera vita ⁊ nihil ei ꝓdeſt fama q rxemãſit
aut ſaluatus t᷑: ⁊ ea nõ eget beatitudine:donatus eterna q̃ oi ex ꝑte plenimſima eſt
filios ac nepotes:pᷣdara maioꝝ noia inuant:⁊ nobis q duʒ viuimꝰ dulce ẽ taleʒ
bereditatẽ Kole relinquere.que ſit poſteritati ſolatiũ.Eſt id quidẽ aliquo modo
bonũ:ſ melioꝛa qrenda ſunt ⁊ ſtabilia bona:que noſtra ſint:neq; vnq; nos deſe/
rant. Lbiloſophi q́s ꝑipatheticos vocauit antiqtas tria bonoꝝ genera poſuer̃t
⁊ alia eẽ animi dixerũt:alig coꝛpis:alia externa.Stoici ea dũtaxat bona exiſtima
rũt que animũ excolerẽt.Hec facit iuſticia:pꝛudẽtia:inoderatio:foꝛtitudo:⁊ que
ſunt alie in aio totes:egregiã coꝛpis foꝛmã:roboꝛis multitundinẽ:nobilitatẽ cliẽ/
telas opes:inter bona nõ acceperũt:que neq; ſũt in ptãte nr̃a neq; poſſeſſoꝛi feli
citatẽ pᷣſtat. Sed necq; ille quatuoꝛ vtutes que pꝛincipales exiſtim ant᷑ tranquillã
homini mentẽ reddut.niſi aduniant᷑ alie tres quas theologicas appellat: ⁊ i gio
ſite ſunt:ſpes:fides:charitas.Triſtis eſt ⁊ in anxietate moꝛat᷑ ⁊ toꝛpet ⁊ angit᷑ ⁊
„ nihil boni opat᷑ qui ſpe future vite pꝛiuatus eſt. Sine fide impoſſibile eſi placere
deo q̊ᷓ eſt vltimũ boĩs bonũ ⁊ finis in quẽ tendimꝰ.Charitas dinino amoꝛe feruet
curioſa eſt.aienr̃e ⁊ ꝓximo cõſulit:quẽ iubet lex vt tqq; nos ipſos diligamꝰ. Si
o g animi bona cupimus:⁊ moꝛalibꝰvtutibus opus eſt ⁊ theologicis: neqʒ in bis
vlla eſt nobis cũ tua lege cõtentio.Alia ſunt in quibus diſcrepamus. Fatebitur
tua lex ⁊ vitqꝗ eternã in altero ſeculo reꝑiri: ⁊ in bis itineribꝰad euzʒ pueniri dicet
fidẽ neceſſariã eẽ:veꝝ nõ eã fidẽ quãꝗ nos recipimꝰamplectet᷑. Laudabit charita
tẽ ł alia eius officia dicet q; xpianꝰ. Sine ſpenõ poſſt vene hol ee fatebit ; b ſper ſi
nẽ lõge diuerſum a nr̃o recipiet.pax erit in boibꝰ:bellũ in rebꝰ. Fateſcat bec nũc
ↄtẽtio:⁊ quõ vera ⁊ eterna bona ex fide 1pᷣi ↄſequi poſſis:⁊ aie tue cõſulere.q̃ im-
mortalis ẽ oñdamꝰ. Etſi em̃ buiꝰſeculi ᷓ dicunt᷑ hona cõcupiſcis: ⁊ int moꝛtales
magnꝰ videri vis:nõ tñ aĩe tue oblitũ te credim? nec ex illoꝝ numero cenſemꝰ:qͥ
cũ epicuro ⁊ alijs q buſdã delirantibꝰph̊is:extingui aiam ſil cũ coꝛpe putauerũt.
nec rurſuʒ te ſine deo cẽ cẽſemꝰ? ſicut oliʒ de callecis in hiſpa nia traditu ẽ qͥ nulluʒ
collebq veũ. Et de pitagoꝛa quẽ ferũt dicẽ ſolitũ eẽ:nõ liqre ſibi an de? aliqͥs eſſet
ꝗᷓ diſputatio adeo ipia iudicata ẽ:vt ab atheniẽſibꝰ auctoꝛ eiꝰ eiectus ſit. Et libꝛi
in qbus ea ↄtinebant᷑ exruſti. Doſndoniꝰſcripſit epicuꝝ nihil de xo ſenſiſe: ea qᷓ
de dijs locutus eſt inuidie depellede cã dixiſe. Stultoꝝ becẽ aſſertio ſicut ĩ ꝓpha
legimꝰ dixit inſipiẽs ĩ coꝛde ſuo nõ ẽ deus. Haud eqᷣdete adeo rudẽ exiſtimamꝰ
vt᷑ celũ credas rectoꝛe carere:⁊ bãc pulcerrimã mũdi machinaʒ caſu emerſiſſe: ⁊
oĩa fieri foꝛtuito Sed arbitramur te deũ nrm ↄfiteri: ⁊ in eñ credere qͥ celũ crea/
nit ⁊ terrã ⁊ oĩa q̃ in eis ſunt:⁊ ꝙ q creauit nõ negligit. Nec te ignoꝛare cenſemꝰ
incoꝛꝛuptibiles eẽ aias hoim:⁊ cu e nr̃is coꝛpoꝛibꝰiigrãt in alias regiones trãſ-
ſerri:⁊ bonas leta ſortiriloca:maias ad ſup liciñ rapi.qð nõ ſolñ in euãgelio nr̃o
fſcriptũ eſt ⁊ in ꝓhis:ſ tua qͥʒ lex idẽ docet:q;uis in ̊ mũdo tpalia qᷓ putant᷑ ho⸗
na cãu quodã foꝛtuito euenire nõ recte arbitrat᷑. Socrates ⁊ plato ⁊ ariſto.pho/
rũ pᷣncipes:de mũdi regimine:de imoꝛtalitate aiaꝝ:de deo esdẽ crediderũt q xpᷣia
ni q;uis aliq̃ noue legis archana quenõdũ edita erãt ignoꝛauerũt. Platonis in
in eplis bec vᷣba legunt᷑. Credendñ eſt autẽ ſꝑ veteribꝰ ſacriſq; ſermonibꝰ nobis
aſſerentibꝰ aſam eſſe imm oꝛtalẽ:iudiceſq; hẽe ac penas dare maxim as cũ a coꝛte
fuerit ſepata.qdð intelligendũ cum male vixerit. Non eſt bic locus apudte altius
cxaminadus:q̃ pꝛo tua lege deũ eſſe intelligis q̊ͥ oĩa videt ⁊ oĩa indicat:⁊ aias coꝛ L
poꝛea mole ſolutas:ꝓ ſuis opibus in alio ſeculo vel pᷣmia recepturas vlſupplicia
nõ dubitas. Que cũ ſint ſtultũ cognoſcis terrenis rebꝰita aliquẽ inherere. vt ce⸗
leſtia negligat: ⁊ dũ coꝛpoꝛi ſtudet:siam perdat. Bꝛeue eſt omne quod viuimus
etuum:etiain ſi mathuſalem:aut etiam neſtoꝛis annos poſſimus attingere.quic⸗

qd eternitati 9pat momentaneũ eſt. Quotꝰ hodie repit᷑ ᷣ centeſimũ videat au⸗
tũnũ.Quot?qͥ octuageſimũ impleat annũ.vita bois vyt inqͥt ꝓphᷣs in ipſis ſeptu

aginta anis in potẽtatibꝰ.aliqñ ad octuaginta ꝓtẽdit᷑ vlteriꝰ laboꝛ⁊ doloꝛ.Quo

tus iteꝝ ex eis qͥ naſcũt᷑ ad ꝑfectã ꝑuadit etate.qᷓ;multi moꝛiunt᷑ infantes.q̃t pu
eros extigũt moꝛbi pauciſſimi iuuetutẽ ſugꝑãt.Anguſtiſſima ẽ vita bois ⁊ icerta.
mille inſtat i oẽs hoꝛas picula.nnile moꝛt fauces vite nr̃e iſidiat᷑. mima res cuꝝ
ſum nr̃m intrũpit.Alieno h̊ axbitrio ſumꝰ vocat nos deꝰ qñ vult.⁊ vbi vult.⁊ cũ
mime credimꝰ tũc citamur.ꝑẽptoꝛia monitio ẽ.nec lʒ ꝓuocare aut ᷓ niti.paren.
dũ ẽ altiſſimo dño.⁊ villicatois rõ reddẽda.ſapiũt qᷣ ita vitã inſtituũt.vt vocati
alacri aio abeqt. coꝛã iudice qͥ nibil ignoꝛat ipauidi ↄſiſtãt.in die illa tremẽda⁊
amara valde.in q̃ nibil ãpliꝰmereri lʒ.⁊ oĩs ſpes ac metꝰ ex his q̃ acta ſt᷑ pendet.

„

nec ſupplicare iuuat neqʒ negare.Eſt igit᷑ e aia curãdũ.q̃ pꝰ hac vitã alia bʒvitã

in qᷓ v olet vrgaudet.qͥd ꝓᷣdeſt hoi ſi vniuerſum mom lucxret᷑.inᷣt in euãgelio
dñs.aie vᷣo ſuae detrimẽtũ patiat᷑.aut quã ↄmutatõʒ dabit boᷣ p gia ſua hac viui⸗
mꝰ.ac ſapimꝰ.bac deoſſiles ſumꝰ.h̊ melioꝛ ꝑs nr̃i eſt.rebꝰoib pcioſioꝛ.h dimiſſo
coꝛꝑe in alias regiones ingredit᷑.coꝛpꝰin tra iacet.⁊ in puluerẽ ↄuertit᷑.⁊vſq; ad
vltunũ maximq; iudiciũ ſenſu carebit.tũc P5 merit qᷓ illi cũ aia fuere cõia.vel
ad ghaʒ vei ad penã reſurget. Quidinino ꝓdeſt late ꝑ aſiã imꝑaſſe.qͥd ſemirami
di qd dyoniſio.qd herculi ad indos vſq; penetraſſe.qd vydãthirſo ſcithie atzʒ aſie
iugu impoſuiſſe.qͥd nabuchodonoſoꝛo ad gades vſq; ꝑrexiſſe.qͥd oſiridi dimiſſa

egypto.p ſyriã ⁊ aſiꝗ iĩ traciã duxiſſe copias.qͥd agamẽnoni yliũ exuſſine.qd cyro
pſaꝝ rii ticuiſſe, dd alexâdro magno illdð euertiſſe. ⁊ viq; ad hyſpaſim ĩ oꝛiẽ
tẽ.⁊ ad iaxartẽ fluuiũ ſeptẽtrionẽ vᷣſus arma tuliffe.qͥd hanibali italia vexaſſe.qᷣd
ſcipionibꝰ cartaginẽ deleuiſſe.qͥd põpeio oꝛientales reges debellaſſe.qͥd iulio ceſa
ri ſubacta gallia rönum impin inuaſiſſe.dd hunoꝝ regi athile pânoniaq; potita
aq legiaʒ in italiam ſubuertiſſe.qͥd tamerlano tot aſie ſyrieq; vꝛbes incẽdiſſe.ats
auũ tuũ pᷣlio ſuꝑaſſe.qͥd genitoꝛi tuo amirati.ſepe de grecis.ſepe de hungaris triũ
phaſſe.qᷣd ceten regibꝰ at imꝑatoꝛibꝰ res magnas ⁊ cdaras venine eſt ſi abſ⸗
qʒ ↄgnitiõe veri dei moꝛtui ſunt.⁊ nũc eoꝝ aie apud inferos cruciant᷑.landant᷑ B̊
⁊ ardent illic.Que ſane voluptas ĩ cruciatu eẽ põt.q̃ dulcedo glie in doloꝛibꝰ.du
ra vox ẽ eoꝝ.qͥvł i tbauro pbalaridis btitudinẽ eẽ dicũt.ñ bñ cohitãt tolo acvo
luptas.nec vllꝰẽ in felicitate meroꝛ. In celo plẽa felicitas ẽ.apð iferos plena mi
ſeria. cũ eo ventũ eſt nihil iuuat ghia q pᷣceſſt.⁊ fama ſeculi.Studẽdũ igit᷑ ẽ vt pꝰ
obitũ qͥ g oẽs ſe hoꝛas infert.cert? ⁊icertꝰ aiabꝰnf̃is bñ flam⸗ eeuemeche
pijs oꝑibꝰ dies moꝛtl.⁊ oẽs actꝰnf̃i ita dirigẽdi.vt deo placeamꝰ. Jpe ẽ em̃ finis
oĩm ⁊ ſũmũ bonũ.ad qð aſpiramꝰ⁊ ipᷣa btitudo ccupiditas oibꝰmõꝛlibꝰineſt.qᷓ⸗
rendũ eſt iter ad eã. Id recta fides oñdit.⁊ oꝑatõ iuſticie.qꝛ nec iuſticia ſine ſge
nec fides ſine iuſticia ſufficit.iuſt?ꝰ ex fide viuit vt ſcptũ ẽ.⁊ ſine ſide nẽo ẽ acceptꝰ
deo. Tua lex vt aiũt.i ſua quẽq; rligiõe ſaluari hoĩem cẽſet. ſi alioqn caſte iuſteq;
viuat niſi machometea traditoe relicta ad aliã trãſierit.dicũt ⁊i tua lege ſcpᷣtus
eẽ ẽ ei ſibipſi ſepe ↄꝛia Inulli ſalutẽ patẽ niſi ĩ ea.nos ↄ ſentimꝰ⁊ certi ſumꝰviãvi
te ſoli xpiano ſi hñ agat aptã eẽ. Ait ei veritas nia in euãgelio.qͥ crediderit ⁊ ba⸗
ptizatꝰ fuerit ſaluabit᷑.qͥ nõ crediderit ↄdẽnabit᷑.tu & ſi futuꝝ credis ſeculum.ſi
vis fieri ſaluꝰ ſi aie tue bñ ↄſultũ cupis.vt fidẽ rõne ecclie extra quꝗ nõ ẽ ſalꝰꝛba
ptiſmũ recipias oʒ.His duabꝰclauibꝰ fide ⁊ baptiſmo aꝑiunt᷑ ꝑadſi poꝛte.ilłeñ
q̃ appoſite ad fidẽ viuũt.nã ſine oꝑibꝰ fides moꝛtua c̃.Euãgelio pᷣbẽde ſt᷑ aures ⁊
xpᷣi doctrina ſeãnda q̃ nullũ fallit. Dic nolle tue legi nrãz pponc.aut machome/
tẽ relinqre hᷣaʒ magnũ.rogauimꝰab initio vt benigne audires.idẽ nũc petimꝰ
⁊nũc maxie attẽtis auribꝰ⁊ pia mẽte opꝰ ẽ.⁊ iudicio receo qñ ad radicẽ arboꝛis
infructuoſe admouemꝰ ſecuris. Audi ſeriẽreꝝ.noſſe hyſtoꝛiã fidei.pᷣbe aures ve
ro.cui ꝑraro ẽ in altis edibꝰ locꝰ? caliſtenẽ phᷣm crudelibꝰmodis laceꝝ in cuſtodi
um rapuit alexnader.å vera Nana piuinũ cultum bomini wncgzuie aclith phi⸗

liſpi laudes ↄmẽoꝛantem lancea tranſfodit. timent bomies erempla ⁊ videntes
meliꝰ adulatoꝛibꝰ ſuccegere q; recta monẽtib⸗ ad nugas ſe ↄuertũt.⁊ qᷓ placeãt

loquunt᷑.Anthigonꝰaliqñ vnꝰex ſucceſſoꝛibꝰ alexandri qͥ regnauit in aſia.int᷑ ve

nandũ mutata veſte.relictis comitibꝰ.errabũdus apud agreſtes hoĩes invili tu-
Surio ꝑnoctauit incognitꝰ ⁊ ↄbibens.de ſeipſo.tanq; de altero ꝓꝑcũctatꝰaſtantes
oia qᷓ fecerat mala ab eis audiuit. Mane qᷓſitus atʒ inuẽtus.cu veſtẽ allatã ⁊ re⸗
gium oꝛnatũ vidiſſet.date inqt purpurã.quam vt pᷣmũ indui.veꝝ de me niſi bac

nocte nũqᷓ;; audiui.Et auguſtꝰmoꝛtuo varo.idcirco ſeibʒ ſupꝛa modũ dolere aie-

bat.qꝛ nõ eẽt a qͥ veꝝ audiret.Ad pauꝑes phos relegata ẽ inqͥ ſitio veri.qͥ tea
ſapie amatoꝛes vocant᷑ qꝛ veritati uiunt ⁊ nolũt decipi.turpe eſt cuiq; boi erra
re.maxie regi.qͥ ſi ꝑ ſeipᷣm nõ ſatis intelligit.pe bʒ mgrõs q̊s introget.tĩ place

at audire nec pudeat diſcẽ qd ignoꝛas. DZria ſt hoim genera vt inqͥt heſiodus.

„*

pᷣmi ⁊ optimi ſunt qͥ ꝑ ſeſe oia noſcũt.His ꝓximi q recta monẽtibus auſcultant
Lercij pꝛſus damnadi ſunt qͥ neq;ʒ vidẽt neqʒ vidẽtibꝰ credunt.ſᷣ nulla in re
ſier idẽ.neq; vtilius inuenit᷑ veꝝ. Recte ad anti
patꝝ te alexandro ſcribit ariſt.monẽs ne ꝓ tot exercitibꝰ victoꝛiſſq; ⁊ ſubiuga⸗/
tione oꝛbis terraꝝ gloꝛiet᷑.ſ cogitet ꝙ ſi s de deo recte cognoſcat.no minoꝛi glo
ria vignus eſt.q; iple ꝓ tantis rebꝰgeſtis tantaq; potẽtia. Et in ethicis ſapientẽ
inqͥt eẽ amiciſſimi deo.ſapiẽs añt nemo exiſtimadus eſt.qͥ a recta fide eſt alienꝰ.
In his vᷣo qꝗᷓ ſunt fidei neq; tuꝰ legifer ſatis intellexit.neq; tu in bãc vſq; diem ſa
tis didiciſti. An vo recta monẽtẽ audire ⁊ ſeqͥ veł futurꝰ dies oñdet.ſi vo h̊ ã ad
te ſcribimꝰ audien..ſignũ erit ad diſcendũ ꝑati.ſi fecen qᷓ monemꝰeris pculdubio
ſapiens. NHemo Kbi; ↄtẽnit.nemo odit.nemo eſt qͥ nolit cẽ ſapiẽs. Aeꝝ pmus
ßͤlibentiſſime audire. maxime in bis rebus vñn
ſalus. ſic inat᷑ ad et᷑naʒ vitam.Yiudi gveꝝ circa religio
nem.Si nõ ſcribinꝰveꝝ argue ſcribẽtes ⁊ deſpice tanqᷓ;ᷓ ſtultos.ſᷣ noli falſum di
cere niſi cognouenfalſum eè. Et narrabimꝰ bꝛeuiſſime ab initio mòi vſq; ad obi

—

piculoſiꝰerrat᷑ q; in his qͥ ꝑtinẽt ad

ſapie gdus eſt nol

Ppieaus eſt nolleerrare z ven ce
homini ẽ ſalus.ſicut ẽ religio ã oꝛ

tum ſaluatoꝛis xpᷣi nri legis archana.deinde aliqᷓ de tus lege vicemꝰ.eaq; ↄfere/
mus adinuicẽ.⁊ qᷓntũ intſit oñ̃demꝰ.Conabimurq; q;tuʒ ex alto dabit᷑ lucẽ tibi

oñdere.ꝑ auã poſſis ad eã lucẽ ꝑuenire.qꝗᷓ iluminat oẽm hoiemveniẽtem in bũc

mũduen. Cũ creaſſet deꝰ? in pᷣncipio celũ ⁊ terrã ⁊ maria ⁊ lucẽ ⁊ ſolẽ ⁊ lunamꝰ⁊

nabi . .
uit ⁊ inſufflauit in eũ ſpiraculũvite ⁊ poſuit cũ in ꝑadiſo deliciaꝝ.⁊ fecit adiutoꝛi

um ſile ſibi:euam ex coſta eceductas.⁊ data lnia qͥ poſſent ceteros plantationuz
deguſtare tructꝰvt abſtinerẽt a plantatõe pꝛudẽtie imꝑauit.⁊ ambos cñ pᷣuarica

ti eẽnt ex ꝑadiſo deiecit.at in eis hbumanũ genꝰ moꝛte danauit.iuſſit laboꝛioſaʒ
vitam ⁊ erũnis plenam agere.ab his ꝓpagata creatura rõnalis.cũ rurſus aio re/

belli dinazʒ maieſtatẽ ↄtẽneret.⁊ i vicia q̊ʒ ꝓlaberet᷑.aqꝝ diluuio deleta ẽ noe cẽ

iuge ⁊ ſex alis aiabus in archa ſaluatꝰeſt.⁊ ab his oẽs hoies qͥ mõ ſunt ⁊ poſt di

uuiũ fuert oꝛigiuẽ ducũt.Tres filij noe ſem chã ⁊ iaphbet redeũtibꝰaqͥs in locu,ʒ

ſuũ humanã getẽ repauer̃t.adeo vt tradit᷑ pᷣuſq; noe moꝛeret᷑ qtuoꝛ milia hoim

ex ſuis ⁊ filioꝝ lubis exiuiſſe.ex qͥbus etiaʒ iniqͥ emerſerũt. Hembꝛotes fili?chaʒ
⁊qᷓ cũ eo in ↄtumeęliã dñi turrim babel edificare ceper̃t. In ea diuiſum ẽ labium
vniuerſe terre ⁊ ↄfuſione impeditũ opus.ſecuta ẽ pctm̃ peſſimũ pentapolitanz

ſubinerſio.⁊ abꝛabã ⁊ loth iuẽti religioſii ſemine abꝛahbã bñdicte ſt gẽtes.⁊ circũ

ciſionis pactũ cũ eo ꝑcuſſum ẽ.fuit em̃ iuſtꝰ⁊ placuit deo in oꝑibꝰ ſuio.cũ filium
yſaac dino impio imolare nõ detrectaſſet.neq; yſaac pꝛis viam deſeruit cui nat?ꝰ
24 Ialio noie die 1 unt a qbus duodecim tribus
emanar̃t.is cognito wioſephb quẽ putabat extinctũ magnꝰ⁊ potẽs eẽt in egypto
cũ relids filijs ad eñ miguit.multiplicatũ ẽ illic iudeoꝝ ſemẽ.⁊ in gẽtem magnã

eſt iacob.qͥ alio noĩe dict?eſt iſrł.⁊ huic.xij.filij fuer

cũ creuiſſent iſrabelite.ſurrexiſetq; rex aliꝰ qͥ ioſephb ⁊ oꝑa eiꝰigraret.ãuiſſimis

— plantas ⁊ herbas.⁊ volucres ⁊ piſces ⁊ qdrupedum genꝰ inexrmi
evt ſcribit᷑ in gene pᷣncipio.ac reptilia ac alia aiantia. Doſtremo adaʒ crez

laboꝛibus otpꝛeſſi ſunt ⁊ ↄptumelijs innumerabilibus affecti.Et miſerante doꝑ
manꝰmoyſi ⁊ aaron buitutẽ effugerũt.⁊ ſicco veſtigio rubꝛo mari traiecto ꝑ an/
nos.xl.cibo celeſti vitam in deſto egerũt.⁊ circa montẽ ſinay dinaʒ legem in ta⸗

bulis la pideis accepeft. Acqſita eſt terra ꝓmimſionis ſᷣ nõ tota in manu movſi.

Poſt obitum eius mirabilia fuerũt oꝑa ioſue ⁊ alioꝝ iudicum.int᷑ qͥs etiã he

claruerunt viri excellentiſſimi. Succeſſerunt deinde regeg ⁊ alij phe in pplo dei

Z nõ ſine celeſti munimine ↄſeruata eſt gens hebrea. „Pphe acem interpᷣtati le/
geim ſalubꝛia tradidere pᷣcepta. vᷣtutem extollentes.⁊ vicia e

pcet 8.2 vicia effulininantes. ? mul
ta ꝑ illos ericßen ſunt diuinitꝰ reuelata.qᷓ de futuris noticiaʒ pᷣbuere.non tñ pau

ca perpeſſi aduerſa iudei.cum legem dñi ↄtemnerent ⁊ in traditionibus patrum

non ꝑmanerent.ceperunt eos chaldei ⁊ in uitutẽ redegerunt.⁊ nunc ſyri nunc
arabes nunc egyptij in eos arma vᷣterunt.multe fuerunt eoꝝ tribulatones.mul
te calamitates ac miſerie.ſᷣ de omnibus liberaui: eos dñs.cum ad deum clama⸗/

uerunt ⁊ tota mente redierunt.qꝛ coꝛtritum ⁊ bumiliatum nõ deſpicit diuina
maieſtas. Hec vt arbitramur ↄmunia tibi nobiſq; ſunt.⁊ i alcoꝛano machome
teo magna erx ꝑte ↄtinent᷑. Aerax igit᷑ ⁊ tuo ⁊ nr̃o iudicio lex iudeoꝝ verax moy

ſes ⁊ dauid ⁊ ſalomon.⁊ yſaias.⁊ ieremias.⁊ ezechiel.⁊ daniel.Neraces omnes

Aphe dñi. vera iudeoꝝ fides qᷓ ante xpᷣm in lege manſerũt.mendaces omnes gẽ
tes que coluerunt idola. Hotus ante xpᷣm ſolum in iudea deus. Hihil H vſq; con.

tendimꝰ.ↄcedis bec niſi fallimur omnia. In his que ſequunt᷑ diſcoꝛdia erit. Sʒ

nos in luce ambulamus neq; offendimus ad lapidem pedes noſtros.⁊ ne dece-

tero tu qͥ; offendas magnope cupimus. ⁊ vltra ne decipiaris lumen offerimus.ꝰ
Tu creatura ei es ⁊ ouis eius ̊ errabunda extra caulas. in alienis paſcuis P/
cul ab ouili dñico letifeꝝ carpis cibum.⁊ peſtifera aleris herba.nos boni paſto/

– „ 2.

ris exemplo qͥ relictis nonagintanouem ouibus in dẽto vnaʒ que aberranerat

ſecutus eſt. te querimus.⁊ in viam ſalutꝭ optamꝰ reducere.Dolemus te viꝝ ex-

cellentem.nobilitate maioꝝ illuſtrem.geſtaꝝ reꝝ gloꝛia claꝝ.impio magno pᷣdi⸗

„.

tu m. ⁊ pluribus nature dotibus eminentem.non incedere in vijs dñi.non noſſe

mandata eius.nõ eſſe in lege ſua.Compatimur tibi.⁊ tuoꝝ ſubditoꝝ infelicitatẽ
deploꝛamus.qᷓ tecum pereunt. nec te credimus libent᷑ errare.cnꝰ naturam bonã

eſie ↄfidimus. Ignoꝛantia veri te retinet.tui te parentes ⁊ ſeipſos ꝑ ignoꝛan ti/⸗
am decepere. cum ꝓ genitoꝛibus lab eris. Sʒ timenda eſt ſcriptura que ait igno

rans ignoꝛabit᷑. R ſi ceteris in rebus pᷣcipuam curam.exactam diligẽtiam.ſum
mum ſtudium adhibes.ne qͥs fallat te.circa religonem potẽtiſſime curandum ẽ
ne fallaris.in q̃ tanto cautioꝛem te eſſe opoꝛtet.ꝗᷓnto in ea cum maioꝛi ꝑiculo de

linqt᷑. Eeteraꝝ reꝝ ignoꝛantia. hec que ſunt tꝑalia in hoc ſeculo adimere poteſt.
Religionis erroꝛ alterius vite bona.i.anime felicitatem eripit.qð ne tibi accidat
ſi nobis aures ⁊ fidem pᷣſtiteris.ſacileadiumento erimus.Audiuiſti ea que de ve
teri teſtamento diximus.nunc de nouo agendum eſt in q̊ plurimũ diſcoꝛdamus.
Audi que ſubiungimus.Sic ⁊ tue legis tenebꝛas odio hẽbis vt ſperamus.⁊ nr̃e
lucem amabis.Duo in veteri teſtamento vaticinia reꝑiunt᷑.quoꝝ alteꝝ illud ẽ
aꝛz nõ auferet᷑ ſceptꝝ de iuda neq; dux femoꝛe eius donec veniat ꝗᷓ mittẽdus ẽ
gue vt chalgei dicunt. meſſiag. Alten eſt qd aicicu venenit ſancruſtanctov ceſſa
bit vnctio va. bis vaticinijs hᷣdictum eſt in aduentu rpi iudeos ⁊ regnũ amiffu⸗
ros eẽ. ⁊ ſacerdotium.ſicut ⁊ factum eſt. Regnum qð iudeoꝝ fuerat vdumei ac/⸗

„

ceperũt. regnãte nãq; pᷣmo herode antipatris filio genere ydumeo ⁊ alienigena

xpc ex maria vᷣgine natus eſt dei filius. verus deus ⁊ verus homo.q ſacercotiuʒ
iudeoꝝ ad xp̃ianos tranſtulit. Detro ſibi ſucceſſoꝛe dilecto. in quem pontificis

marimi poteſtatem tranſfudit. Meq; vlteniꝰ apud iudeos paſtoꝛalis ouium cu⸗
ra ꝑmã ſit. dicẽte dño ad petꝝ.paſce oues meas.paſtoꝛ ipᷣe bonꝰ⁊ põtifex magnꝰ
rpc. paſtoꝛes deinceps ⁊ põtifices xpᷣianos ñ iudeos cẽ ↄſtituit.qᷓuis petrꝰ ⁊ alij

piures exiudeisn amoli iude ſummi poͦtiſcſum geceperhit. az in hot mouz

iudaica ceſrauit vnctio ⁊ tranſlatuin eſt ſacer wtiñ. Quo facto ⁊ lex ipſa traſlata
eſt. dicentę apiſ tranſlato ſacerdotio.neceſie eſt vt legisg etiam tranſſatio fiat.
DPes Git mulcifaniam multiſq molis olim paib
ſime ꝑ filium ſuũ quem ↄſtituit heredẽ ED guem fecit ⁊ ſecula.allocutꝰ

boies nouam legem edidit.⁊ noua dedit pᷣcepta vitam!
n tꝑe igit᷑ qdð in altiſſimo trinitat ↄſilio ab etno fuerat diffinitũ.regnante apðᷣ

ebꝛeos berodeimꝑante apud rõnos auguſto. qeſcente mo ⁊ aduentũ dñi ini
rabili ⁊ inaudita pᷣoꝛibꝰ ſeculis pace honoꝛãte. Miſſus eſt Sabne angelus de ce

lo.q̊ marie felicẽ ↄceptõeʒ ⁊ ſacratiſſimũ ꝑtum annũcisret. añ pcurſoꝛ nat? eſt
iohes. q̃ͥ pniaʒ pᷣdicaret ⁊ viam dño pᷣparet.ↄcepit vᷣgo de ſpũ vt hdixerat ange-
lus ⁊ ßuata dignitate vginitat?.ſfiliũ ſimul ⁊ vñm pepꝑit. MNatus eſt xpᷣc⁊ ſaluatoꝛ
viij.tlas ianuarias.⁊ in iſis klis circũciſus eſt.⁊ iuxta vocem euan gelicam ibus
ellatꝰ. qꝛ ſalutem attulit bumano generi. Dlurima de infantia ſaluatoꝛis ſeri
pta ſunt. nec dubiũ eſt qͥn ois etas ſignis ⁊ miraculis plena fuerit.vᷣ ecclie nr̃e g/
nitas ? acre iudicin en tm̃ recipit qᷓ certa ſũt. apocripba pᷣtermittit. uodecimꝰ
ſaluatoꝛis ann?ꝰ mẽoꝛiaʒ bʒ.qꝛ temp lũ areſſus cũ legis woctoꝛibꝰ diſputauit.⁊
aliqᷓ ex ꝑte ſplendoꝛẽ ſue di tarzoßda⸗ 5 anni 1
emicuit. tũc em̃ baptizat? eſt a.iohe.⁊ ioheʒ ipſe baptiʒauit.⁊ pꝛna vox audita ẽ.
ic eſt filiꝰmeꝰ dilectꝰ in q̊ mihi ↄplacui.onuertit aquaʒ in vini ⁊ in innume⸗
rabilib? choꝛuſcauit miracul.Elegit ſibi diſcipulos q̊s vocamꝰ aplos.⁊ circuũiens
eregionem ⁊ mẽtes hoim ⁊ coꝛꝑa ſanauit egrotãtium.⁊ faciẽs ipᷣe docebat toto
trienio pᷣdicauit euãgelium ꝑ iudeaʒ ⁊ vicinaslꝓuicias btiſſima vox eidintonuit
Que vita hoim eẽ deberet ondit. ⁊ pᷣcepta tũ vetera innouauit.tũ noua pᷣoꝛibug
vtilioꝛa inſtituit. abdita ⁊ obſcura q erant in veteri lege mults reuelauit. ⁊ abſcõ
ſos phaꝝ apuit ſenſus. ⁊ q̃ de ſe pdicta fuerãt palqᷓ expoſuit.myſtenũ ſctẽ trini
tat? oñdit. ⁊ vnitatẽ i trinitate mõſtrauit.docẽs tũ pꝛeʒ.tũ filiũ.tũ ſpm̃ſctm̃ dinis
bonoꝛibꝰ pſeqᷓndum. ⁊ bos tres vnũ eẽ den. Dꝛedixit nõ mõ moꝛte ſuaʒ.verũeti

am gen? moꝛtꝭ.⁊ ꝙ tercia die reſurgeret.⁊ ꝙ aſcẽſur?ꝰin celum rediturꝰ eẽt in fine

ſeculi iudicare viuos ⁊ moꝛtuos. Compbenſus eſt ſicut ipᷣe voluit.⁊ traditꝰpila/⸗

to pᷣſidi qͥ eum neci paret.teſtes in en ctati ſunt necẽ inuenta moꝛſcãꝗ.qꝛ petĩ ñ
fecit.nec reꝑt?eſt dolus in oꝛe eius.maximũ crimẽ obiecerũt.qꝛ filium dei ſe fecit.

⁊regẽ vixit.⁊ ꝓpt᷑ veritatẽ occiſus c.crucifixꝰatʒ ſepultꝰ.⁊ iuxta vᷣbum ſuum re/⸗

ſurrexit a moꝛtuis.Et.xl.diebꝰ cũ diſeipulis ↄmoꝛatꝰ.cũ eos ↄfirmaſſet ⁊ coꝛro/

boꝛaſret atz in oꝛbẽ ire ſuffiſſet euã geliu diſſ⸗ emiaturos. Zandẽ vidẽtibꝰ illis ele
uateſt ⁊ nubes ſuſcepit eũ ab oculis eoꝝ.Aſcendit ad celũa ſedet ad dexterã dei
gia nge veturꝰeſt iudicare viuos ⁊ moꝛtuos.⁊ redditurꝰvnicuiq; ſᷣm oꝑa ſu⸗

nt᷑ea ſpũſfanctꝰ ab eo miſſus oia ſuggerit ecclie qᷓ nccia ſunt ad vitam et᷑naʒ. H

nos rpiani firmit redim Mer eſt fides nr̃a gquam cũctl gentibꝰpᷣdicamꝰ.⁊ im2/

ꝑtiri oibꝰ cupimꝰ.hᷣ ab aplis ⁊ ooꝝ ſucceſſoꝛib ꝑ fideles manꝰ imutilata ⁊ incoꝛ/
uben ad nos vſq; delata ſunt. Hec vos thurci ⁊ ſaraceni magna ex ꝑte negatis.
ĩ em̃ xpᷣm er vᷣgine natũ ⁊ ſctĩ viꝝ.⁊ dei flatũ. ⁊ phas magnũ.⁊ mirabilium
oꝑm eſfrectoꝛ?. ⁊ adbuc viuẽtem ſeenfude tñ ⁊ dei filiũ eſſe inficiami.nec ſibi

nec fanctoſpãi diuinitatẽ ↄceditꝭ.⁊ trinitatẽ pſonaꝝ in dinis reſpuitis.⁊ xpᷣi moꝛ

tem deridetis.quẽ traãſlatum ⁊ aliũ ſibi ſil em loco ſuo intfectuʒ arbitramini.nec

eius aduẽtum in ertremo iudicio expectatis. ⁊ alia nõ pauca xp̃iane legis reicii

⁊ piurima credit: qᷓ apud nr̃os riſu digna vident᷑.⁊ q̃ nõ dimittemꝰ?intacta.Et q̃

nos credimnõ ſolũ ex noua lege ſ er veteri mutuamur. Aos machometi ⁊ alco

rano ei fidẽ tantũmð adhibetis.⁊ boiem moꝛtuũ ſine ↄteſte.ſine rõne.ſine mira
culis ſedmini,nos viuo credimꝰ viuit em vꝛo teſtimonio rpc.nos deo pᷣſtam au
res.⁊ ſignis ⁊ rõibꝰ ſacris vucimur teſtimonijs.M ſinos audies mõſtrabimus
bꝛeuit ne e eide⸗ lucẽ ⁊ tue obſcuram caliginẽ detegemꝰ.ſj opꝰeſt pijs ⁊
ttent aurib? an fidei ſb

riam multiſq; modis olim pꝛibꝰ in phis locut? fuerit.nouiſ-⸗
uat vitam merent᷑ eternã

circa triceſumuz annũ fulgoꝛ ille plenꝰ

imitas attingit ⁊ magni ei pandunk archans. Sepe

has ⁊ inanibꝰ fabulis te pñtẽ adhibuiſti leuioꝛes audiſti namatões.nõ eſt cu
grauia ↄtẽnas aut ea noſſe recuſes.ex qͥbus tua pẽdet ſalus. Non ẽ aia nobilj

cui nõ inſit veritat amoꝛ.nõ eſt homo qͥ nolit ſaluꝰ fieri. udi & q̃ͥ generoſus es.

audi q̃ te ſaluari pnñt.Quid ẽ int xpᷣianos tburcoſq; ↄtrouerſie.in q̊ ſimul otẽdi

mus. que diſcidij cã. Sane nõ aliꝰ diſcoꝛdie fons ẽ.niſi qꝛ circa Sinitatẽ nõ ea

ſapimꝰ.de pꝛe.de filio.de ſpũſancto ↄtẽdimꝰ.̊ eſt Fetpinn diſcidium. q̊ ſublato fʒ
cile oia ↄtemnent᷑.attingemꝰ ̊ ⁊ q ſit in nos de dinitate diſſenſio latiꝰexponẽꝰ.
MNos in deo tres vicimꝰpꝑſonas.pꝛem ⁊ filiũ ⁊ ſpm̃ſctm̃.vos vnam tm̃.quam nec
pꝛem nec filiũ dicitl.ſᷣ deã tm̃ aſpellatis.⁊ hũc vnicuʒ eẽ dicitl.Creatoꝛem celi ⁊
terre ⁊ oĩm que in eis ſunt.nulla ẽ de vnitate ↄt entõ.nõ latent nos vᷣba moyſi di
centis in exoꝛdio legis.audi iſrroñs deꝰtuus vnus c᷑.Et rurſus in lege ſcpᷣtum ẽ.
Ego ſum dñs deꝰ tuus qͥ te eduxi de terra egypti.nõ erũt tibi dij alij pᷣter me.Et
rurſus ego ſum qͥ ſum. ⁊ ſi qſierint nomẽ meum:vade ⁊ dic eis.qͥ eſt miſit me ad
vos. Et in cantico exodi tꝛ. Sñs ompᷣs nomẽ eius.que teſtimonia vnũ eſſe deuʒ
⁊ vnum vñm mafeſte declarat.⁊ vnaʒ ptãtem ⁊ vnam naʒ.nomẽ fatemur idẽ
qd vos.h̊ amicitia ẽ atʒ ↄcoꝛdiavob vnus deus ᷑. Nai deus nature.dñs ptãtig
nomen ẽ nobis vnus.dicitis pᷣncipiũ oim reꝝ eẽ deuʒ.nos idem affirmamꝰ,in
igit᷑ diſſentimꝰ.multa ſunt qᷓ de deo alr xpᷣiani dicũt.alr ſaraceni ſeu thurci. Hos
deum coꝛpoꝛeũ dicitl.nos incoꝛpoꝛeum.vos foꝛtuita eẽ que h̊ in terra gerunt᷑ ar

bitrami nec curare o bis deũ.nos gubernare eum creauit oia nõ dubitamus.
Nos deũ pꝛeʒ in dinitate negatis.nos pꝛem ⁊ fil in cognoſcimꝰ.vos ſpm̃ſctĩ ex

Zina maieſtate reijcitis. nos ponimꝰ veneramur. Mitt amꝰalia. H̊ aggrediamur

in qͥ plus ponden eſt. nos xpᷣm dei filiũ dicimꝰ vos negatl.Cur negatl.ſane qꝛ nec
vrxoꝛem hʒ deus ex qꝗᷓ filium pcreare poſet. Mꝛ ſivxoꝛ fuerit filioſq; genuent mũ

dus qͥ vniꝰimꝑio regit᷑.i plures diuiſus dños diu ſtare ñ poſſei In vnitate ↄcoꝛ
dia eſt que puat impia.in pluralitate diſcoꝛdia q̃ᷓ maxima regna ſubuertit. ſᷣ qͥs
tamrudis.tamuecoꝛs.tamdemẽs xpᷣianꝰ ẽ.q generare deũ ex ↄnubio ⁊ pmixtòe
femine arbitret᷑.nõ ſumus adeo bebetes xpiani vt tantũ nephas admittamus.
Saracenis ſuaderi h̊ poſſet.qͥ deo ⁊ coꝛpus ⁊ caput ⁊. manus⁊ cetera mẽbꝛa ↄce
dunt.nos deũ ſpm̃ eẽ aſſerimꝰ incoꝛpoꝛeum imoꝛtalẽ.eternum ⁊ incompᷣhenſibi
lem.qͥ dum ſcipᷣm intelligit in mẽce ſua vᷣbum ↄcipit.qð nos filiñ dei eſſc docimꝰ.
nec aliud ẽ in eo ſeipᷣm noſſe atʒ intelligere q; deum eẽ.nihil etem̃ in deo niſi deꝰ
Seus aũt cui ẽ vbum noiamꝰpꝛẽm.⁊ ꝓceſſuʒ ipᷣiꝰ bi generat õʒ filij dicimus.
Mec veritas h̊ de vᷣbo dei apud xpᷣianos tm̃ illuxit. Gentiles phiañ vxpᷣi aduentũ
eadem qᷓ nos afferimꝰ nõnulli affirmaueft.ſi qdem platonici in ſuis libꝛis aptiſſi
me dixere. ꝙ in pᷣnapio erat vᷣpum. ⁊ vᷣbum erat apud deum. ⁊ deus erat vbum.
B erat in pᷣncipio apud deum. Omnia ꝑ ipᷣm facta ſunt ⁊ ſine ipo factum ẽ nibil.
Et reliq̃ ferme oĩa ↄpꝛobant de vbo dei que iohes in euãgelio ſuo tradit vſq; ad
incarmnatõʒ vbi quam ignoꝛarũt.qꝛ nõdum natus erat xpc.⁊ alta legis myſteria
abſcõderat deus a ſapiẽtibꝰbuiꝰ ſeculi.que reuelauit paruulis. igit᷑ platonid
vbum dei noĩaut ⁊ deum eẽ dicunt.nos filum vocamꝰex deo genitü ⁊ deum eſſe
enun mo⸗ E m mũdi ex filij generdtd⸗ tunem⸗ i Faui vnearst filius eſt.
22filius vnui ſunt. vna ptãs. vna volũtaꝶ vna maieſtas.nec vᷣbum ↄceptum
85 intellectu ↄcipiente diſcoꝛdat. Obſcura ßͦ videbunt atſi voles pᷣſto erunt q̊
lumen afferant ⁊ aꝑtiſſima oia reddant.Et tu ſol em hũc coꝛpoꝛeum cernisiqͥ no
ctem abiens efficit. rediens h̊ a ſeiꝑſo lucis ꝓduoi radios. Hec ꝓductio genera
tio q̃daʒ ẽ in ſole.⁊ radi ſolis filij ſolis ñ incõuenient᷑ vocant᷑.que ſilitado quis
muitifarie eſt inepta. MHam ſolis plunſepe vidimꝰradios. deo vnicꝰ ẽ filius.ĩ eo

tñ ↄuenit.aꝛ vna ẽ 2 ſolis ⁊ radioꝝ ſha.⁊ vna e pais et filij dinitas atz eentia. ;⸗
uis oↄꝑatio coꝛpaliũ reꝝ nalla ſatig c dinis eqpari põt. ſᷣ acope teſtimonia. et ᷓ
rõe nõ capis.cede auẽti. Aetus teſtamẽtũ et iudeis ⁊ xpᷣianis et ſaracenis cõe .

Sucauit indt vauid exoſona dei coꝛ meũ vbu bonũ. ẽ ad dei fui viamus

⁊ vnigenitũ pꝛis eterni.nõ ex carnali ↄiugio aut hũano ↄplexu.ſ ex coꝛde dei.i.
ex ĩtellectu ꝓductũ aſſerimꝰ.⁊ rurſus filiꝰmeꝰes tu.ego hodie genui te.Hodie di
cit.qꝛ dᷣo nec heri pᷣterit.nec cras iĩminet.ſᷣͥ hodie ſꝑ adeſt cui pntia ſũt oia. Iteꝝ
añ lucifeꝝ inqᷣt genui te.vt itelligas qꝛñ loqͥt᷑ ò̊ ſalomõe odʒ.ſᷣ deꝰ pꝛ.& filio deo.

qꝛ? añ lucifeꝝ nẽo fuit.Etem̃ in li.ſapie legiꝰ ſapiam q̃ᷓ dei filiꝰ ẽ dicẽtẽ. Mõdũ erãt

abiſſi ⁊ ego iã ↄceptꝰeram añ mõtes ⁊ colles ego parturie bar. Munq; em̃.pꝛ ſine
filio fuit.nec ſine pꝛe filius ⁊ ̊ eſt ꝗð i euãgelio inqͥtiohes. In pᷣncipio erat vᷣbũ
⁊ vᷣbum erat apð deũ ⁊ ðs erat vᷣbũ.Que myſteria pfunda et alta cũ ñ itelligeret
arri nec machometes ↄpᷣbẽderet.negare maluit di veritatẽ.qᷓ; ſuqᷓ igr atiã ↄfite

ri. et ſuas ieptias ipꝛudẽeter igerere.qᷓ; alioꝝ ſapiaʒ bũiir diſcẽ. Stulta H̊ ⁊ danoſa

ptinatia ẽ.deo ei ⁊ phis oʒ credereę etſi qͥd ẽ Orõeʒ ñ capimꝰ.dẽmꝰcũ paulo dicẽ
O altitudo diuitiaꝝ ſcie ⁊ ſapie di q;incõpᷣhẽſibilia ſunt iudicia eiꝰ⁊ iueſtigabiles
vie eiꝰ. Ygtẽt᷑ iuriſcõſulti.ñ oim q̃ a maioꝛibꝰ ſuis iſtituta ſt.rõʒ reddi peſſe.⁊ tñ

legi ꝑendũ eẽ̃.qꝛ ñ fine cã ↄdita fuerit.qᷓntominꝰ archana di lʒ agnoſcẽ.plurime

ſunt occulte cãe ad q́s nulla potuit curioſitas boim ꝑuenire.ſic oculi noctue ad
ſolẽ.ita ⁊ ur intuit? ad ea q̃ ſt Sinitatl.Mõ ẽ g̊ mirãdũ ſi neq; generatõ⸗ filij ueq;
ſpũſſancti ꝓceſſiõʒ.neq; trinitatẽ in dinitate itellexit carnalbõ vłarriꝰvłmacho

metes.ſᷣ illuq i eis dãnabile ac deteſtabile fuit.ꝙ ſacre ſcpᷣture diniſq; teſtionis

ſñ̃ acqeuef̃t. Hã qͥd opꝰ ẽ argumẽt vbi ðs ipᷣeloqᷣt᷑.De pithagoꝛic traditũ ẽ ꝙ
in diſputãdo ſoliti erat dicere.ipᷣe at erat pithagoꝛas.tanqᷓ; ęiauẽtiñ liceret ad/
uerſari.qᷓntominꝰ do qͥ verax ẽ.⁊ ois hõ mẽdax.ſᷣͥ negabis h̊ eẽ dei ã afferimꝰ te⸗

ſtimonia. De bis poſteriꝰ aſſeremꝰ nũc ð ſpuũſctõ ageduʒ ẽ.cui tua lex dinos bo-

nozęs abꝛogat.nõ ẽ hmnõi erroꝛis machometes iuẽtoꝛ.arrij ⁊ neſtoꝛij ⁊ macedo/

nij h̊ olim demtia fuit.q̊s ſacra patꝝ ↄſilia dãnauert.ſᷣ eoꝝ virus apð egyptios
⁊ arabes aliq;diu latuit.⁊ poſtremo auctoꝛe machomete ⁊ ijgro eius ſergio late

diffuſuʒ ẽ.ne mouean dũ vera loqᷣmur. caue ne ſeqᷓris cecos.diſce ſpm̃ſan.eẽ deũ
⁊ terciã foꝛe in trinitate ꝑſonã.iiximꝰpauloañ deũ patrẽ dũ ſe cognoſcit vᷣbuz
ↄcipe ⁊ filiũ gignere. nũc ao ſeqᷣt. Adijcimꝰ cognitõi annexã eẽ appetitiuã q̃ndaʒ
oꝑatõeʒ.cuiꝰ pncipiũ volũtas ẽ. Int᷑ opꝑatões vᷣo qs volũtas ꝓducit.pᷣcipua eſt
amare.adbibe h̊ aures ⁊ mẽtẽ erige.in do ꝑfectã ⁊ abſolutã fateri cognitõʒ oʒ.⁊
amox pari mõ.cꝰ ꝓceſſus ꝑ appetitiuã oꝑatõʒ expᷣmit᷑ſicut ⁊ vᷣbi generatõ ꝑ in
tellectiuꝗ.⁊ alia ẽ oꝑatio q̃ intelligit alia ꝗͥ awetit. Intellectiua ex bis ↄplet᷑ q̃ ſt
gqdammõ in ipo intelligẽte.naʒ ſicut ſenſibilia i ſenſu.ita itelligibilia in itellectu
dicimꝰeẽ. Awetitiua at ↄplemẽtũ accipit ᷣm qᷓndã oꝛdinẽ vel motũ ad eas res
q̃ obijciunt᷑ apetitui ⁊ occultũ q̃ddaʒ pncipiũ ſui motꝰihʒ.ea vᷣo ꝗᷓ a pᷣncipio fe/
runt᷑ archano ſpũs nomẽ acceper̃t.nã ⁊ vẽtos ſpũs dicimꝰ.⁊ in ſcpᷣtun ꝓcellaꝝ
ſpũs aſpellant᷑.qꝛ ñ apparet afflatõis ſpũs initiſi.Reſpiratõʒ ẽt ⁊ arteriaꝝ motũ
ab intrinſeco⁊ occulto pᷣncipio manãtẽ vocamꝰ ſpm̃.atʒ h̊ mõ aa ueti qcdhamſ
militudie q;tũ Rina hũanis vᷣbis iudicari pñt.din?ꝰipᷣe amoꝛ a pꝛe ſilioq; ꝓcegẽs
ſpũs dict? eſt. In nob duplici ex cã ꝓcedit amoꝛ.aliqñ ex coꝛpoꝛea.⁊ mali na.et
is Berac inucus E ⁊ mẽti noxid. Aliqñ ex ip̃a ꝓpꝛietate ſpũalis nature.cũ bona
itelligibilia ⁊ rõni ↄueniẽtia agamamꝰ⁊ h̊ purẽ amoꝛ ⁊ laudabilis ⁊ aie ſalutanj
In deo coꝛpalis amoꝛ ſeu mãlis locũ nõ hð·ſ ille tmñ̃ reꝑit᷑ qͥ ſimplex ẽ ⁊ nitidiſſi
mꝰ ⁊ puriſſimꝰ.quẽ ſpm̃ſctm̃ appellamꝰ. Mec nos itellectuali⁊ ſctõ amoꝛe qͥcq; ꝑꝓ
ſeqͥmur.niſi qdð intellectu ↄcipimꝰ. Conceptio ãt vt diximꝰ qᷓ fit intellectu verbũ

eſt.atʒ ita neceſſeẽ amoꝛẽ ex verbo oꝛiri. Amat em̃ deꝰ qð de ſeipᷣo intelligit.i. .

vbum qð ↄcipit.intelligẽw. Elerbũ ãt dei dicimꝰ filiuin dei.q ⁊ ipſe pꝛeʒ nouit ⁊
amat. atʒ ita fit.vt amoꝛ ipᷣe cui õõ cedit. itq; cũ
pꝛe ⁊ filio piter deꝰ. Mam ſicut diuinũ intelligere eẽntie dinitat e

* .

ita amare.
ſicut deus ſe ſꝑ intelligit ita ⁊ ſe ſo amat.⁊ oia amat.ſuam bonitatẽ dum amat.
Rurſuſq; ſicut dei filiꝰ q eſt ᷣpum dei in natura dina ſubſiſtens pꝛi coec᷑nus ꝑfe⸗-
ctus ⁊ vnus dedeſt.ita et ſpnſſanctus de? eſt pꝛi ⁊ filio coeqlis ⁊ coeternus.

leii
ocledi
Zte
o doo.
Wherat
Mne
rupdo
lrer
taate
dänoſa
nlode
Cbiſes
ſe ꝛt
rimne⸗

et ſpũſſanctꝰ. Heq; ꝑpſonas dici

om̃e qð ſubſiſtit in natura intelligibili apud nos pſona di.apuꝗ grecos vpoſtaſ.
oñs eſt vt tres pſonas in dinitate ponamꝰ.qꝛtres ſunt ſubſiſtẽtes pꝛ et verbuʒ
1 im?eẽ ꝑ eentiaʒ diuerſas ᷣ ꝑ ſolas relatões niſti
ctas.ꝗᷓ er pceſſone vᷣbi et amoꝛis ꝓueniũt.Atꝰ in hũc modũ xpᷣiana religio dini
tus illuſtrats. diſtictas tres pſonas ↄfitet᷑ in dinis.nõ tres deos.ſicut machome-
tes falſo opinatꝰc᷑.ſᷣ pꝛem et filiũ et ſom̃ſctm̃ eſſe ab etno deum aſſerimus.nectñũᷣ
ipᷣm pꝛẽm q filiꝰ ẽ nec filium pꝛ ſt. nec ſomſctm qͥ pẽ ect aut filius. Ona eſt em̃
pꝛis et filij et ſpũſſancti eentia in 4 non ẽ aliud pꝛ. aliud filiꝰ. aliud ſpũſſanctus.
;uis in pſonis. alium patrẽ. aliũ filiũ.alium ſpm̃ſctm̃ dina docente auẽte dicãꝰ.
Mec ſiſtudo in bis q̃ creata ſunt ſumme deeſt trinitat. Inuiſibilia di (ſicut apls
ait p ea q facta ſunt intellecta oſpiciunt.ſempitna ùʒ virtus eius ac Zinitas. re
lucet qpe in anima nr̃a et q̃dam dine trinitatis imago. Eſt em̃ aia nr̃a ſa que
dam incoꝛpoꝛea et rõne pᷣdita.et actus qͥdem ſiue foꝛma oꝛganici coꝛpis.qᷓ dum

coꝛpus monet et regit.ſui meminit.ſe intelligit. et ſe diligit.qbus in rebus qdam

aſparet trinitas.mẽoꝛie.intelligẽtie.et amoꝛis. Lria ̊ ad ſema referunt᷑.qꝛ nõ ẽ
amoꝛ ſine mẽoꝛia: nec mẽoꝛia ſme noticia. NHam q̃s meminit aut amat qð neſcit
Inlepabilia ſunt h a ſemetipſis.et tñ qdlibʒ eoꝝ et ſimul oia vna eẽntia ſunt.et
vna vita in aĩa vna. Differunt qꝛ mnoꝛia no eſt intelligetia vel volũtas. ncc intel
ligentia voluntas ſiue amoꝛ. Oꝛ ſi viligent᷑ inſpicias:inuenies ſumme illi tri⸗/
nitat? atz vnitat veſtigium et naginem ndã q;uis imparẽ.· Quicũq; em ſein⸗/
pit᷑nam et incõmutabilẽ naʒ.p mẽoꝛiaʒ remiſcit · intuet p intelligentia m. ample
ctif ꝑ dilectõz. ꝓfecto repit in ſeipo ſumme trinitat imaginem. nõ tñ oino ſilem
ß qlemcũq;.ita vt in ſimilitudie magna inueniafr diſſimilitudo.etſi em̃̃ bõ ſnemi⸗/
nit. intelligit. et diligit. no tñ mẽoꝛia eſt. nec intelligetia nec dilecto. ſunt h in eo
et in vna ba. nõ ſicut accidẽtig in ſubiectis qᷓ pñt abeſſe. ſubſtantialit᷑ exiſtunt
in aĩa. et vnus homo eſt ꝗᷣ bʒ ̊ tria. nõ ipſe eſt ᷣ tria. in ſimplici vo nꝗ q deus eſt
q;uis vnꝰ ſit deus.tres tñ ꝑſone ſunt vt dictum E. et ipſe deus ẽ et tres pſone. ſ̃ il
lud ſatis ad rem nr̃aʒ eſt.ꝗꝛ tria hᷣ aliqͥ mõ vnum ſunt. Regit᷑ et ſub alijs noibus
et alio mõ in nra natura illiꝰ ſumme et ineffabilis trinitatis imago.Ham mens
et noticia eiꝰ et amoꝛtria ãdam. mẽs em̃ nouit ſe et ainat ſe. nec amare ſe põt ni
ſi etiam nouerit ſe.duo qᷓdam ſunt mẽs et noticia eiꝰ. Duo ẽt ſunt mẽs et ꝗmoꝛ
eius. Cũ ſe nouit mẽs et ſe amat manet trinitas.ſ.mẽs amoꝛ et noticia. et. Hᷓ tria
qᷓ;uis diſtincta inuicẽ ſint.vnũ tñ eſſe dicunt᷑qꝛ in aia ſubſtantialr exiſtunt. Et ẽ
ipa mens. q. parens. et noticia eiꝰ.q. ꝓles ei?ꝰ mens em̃ cñ ſe cognoſcit notici ſui
gignit. et eſt ſola parẽs ſue notide.ercꝰẽ amoꝛ q de ipja metc et noticia ꝓce dit
dum niẽs onoſee ſe. diligit ſe. nõ em̃ poſſet ſe diligere niſi cognoſceret. amat
em̃ placitã ꝓlem noticiã ſuã.et ita amoꝛ dqdam ↄplexus ẽ ꝑentis et ꝓlis.nec mi
noꝛ eſt amoꝛ pente et ꝓle.i.mentce et noticia.cuũ tantum ſe diligat mens.qntũ ſe
nouit et qnta eſt. Conſiderat h̊ rõnalis hbomo et videns tnia in vna eẽntia ↄcur
rere.extèdit ſe ad ↄtemplatõʒ creatoꝛis et intelligit vnitatẽ in trinitate et trinita
tem in vnitate. Et vnũ deum colit. enaz eentiaz et yni ßncibi ſicut et pꝛiarche
et ꝓphᷣe atz apli tradider̃t. Sʒ audiam?tãdem ipos et dine legis auẽtem et teſti
monia in mediũ afferamꝰ.ſinę dbus ois eſt vana argumẽtatio. deñ pꝛeʒ oẽs ſa⸗
crelfe ↄfitent. et dei nomẽ pẽmitatẽ ad oia refert. etſi filinñ dicimꝰ.ñ poſſum pꝛe,
negare. de filio adducta ſunt teſtimonia legis. et pꝛoñſus ẽ.ſicut et ſaluatoꝛ ait
Pbilippe. à videt me. videt et pꝛem men. Hũc ve.ꝗ.qð cepimꝰ pſequendum ẽ.
In gen.legimus qꝛ ſpus dñi ferebat᷑ ſuꝑ aquas. Quis tunc dñs niſi veus fuit.
Ft cuius ſpũs niſi dei. Et quõ dei ſpũs niſi deus. Oeus eſt quicqui vei eſt.Nec
aliud illi imixtum eſt. Incompoſitus eſt.ſimplex eſt et purus deus. In iob ſeptũ
eſt. Spũs dñi fecit m et ſpiraculũ omnipotetis dei viuificauit me. dei ſunt hec
opa non hominif. qd facit hoĩem niſi deus aut viuificat hoĩem niſi deus.Eſt igit᷑
ſpus dñi. pter qð dictum ẽ in ys. Spũs vñi repleuit oꝛbẽ terraꝝ. Poe pti⸗

net omnia.qs h̊ ſps niſi deꝰ.cui celum ſedes eſt.⁊ terra ſcabellum pedibꝰ eius.
Et apud poetas deum nãq; ire g omnes terras.tractuſq; man.celumq; ꝓfundũ
traditum eſt. Et rurſus ẽ ne dei ſedes niſi terra.pontꝰ⁊ aer ⁊ celum ⁊ vtus ꝓpter
qd recte inqᷣt dauid q ibo a ſoũ tuo.oñdens nõ eſſe locum in qͥ poſit fugere ſpm̃
dñi qͥ eſt vbiqʒ.Eſſe t biq; implere ⁊ ↄtinere mũdum.ſoli deo tributũ eſt. Deꝰ
igit᷑ ſanctuſſpns eſt.qͥ H̊ ꝑagit ⁊ futura pᷣnoſcit ⁊ pdicit.ſiẽ ſcriptũ eſt. Rñſum ac/
cepit ſymeon a ſpũ ſancto qꝛ nõ moꝛeret᷑ niſivideret xpᷣm dñi.MNon eſt cur deun⸗
negen dei efficit opa. Non igit᷑ ſolus pẽ deus eſt.neq; ſolus filius.ſᷣ ſpũſſanctꝰ
cum pꝛe ſimul ⁊ filio deyeſt. q nõ aduerſat᷑ rõni trinitas ꝑſonaꝝ.in vnitate diui/
nitatquemadmodum ſuꝑi? oñſum eſt. Sʒ iam trinitatem ipᷣam ⁊ ſacris codici/
bus demõſtrem? ⁊ moyſen añ omnes audiamus.cuiꝰ hͥ ſunt vba. In capite libꝛi
quem geneſim nr̃i vocant. In pᷣncipio creauit deꝰ celum ⁊ terram.Terra ãt erat
inanis ⁊ vacua ⁊ ſpũs dñi ferebat᷑ ſuꝑ aqᷓs.tria ↄmẽoꝛat.deum.pᷣncipiuzʒ.⁊ ſpm̃.
Igeo in deo patrem intelligimus.in pᷣncipio filium.in ſpũ domini ſom̃ſanctum.
Et accipiat᷑ hͥ in loe pᷣncipium ꝓ filio.ſicut in pſalmis de ſuo filio dicit deꝰ. Te⸗/
cum pᷣncipiũ in die vᷣtutl ſue in ſolẽdoꝛibꝰ ſctõꝝ ex vtero añ luofeꝝ genui te.Atz
ita in exoꝛdio naſcẽt indi.trinitas ipᷣa in dinis ꝑſonis adducit᷑.̊ ſi placeret.int᷑/⸗
ſeri poſſet de heloym ſ̃m ieronimũ ad marcellum.temptãs dyabolus pᷣmos pa
rentes.int᷑poſito ᷣpente ⁊ ſuades vt edant de ligno ꝓbibito.eritis inqͥt ſicut dij.
ſciẽtes bonum ⁊ malũ.qð ꝓinde accipiẽdum acſi diceret.eritis ſicut dine ꝑſone
qbꝰignotum ẽ nihil.⁊ cum eiecit adam ð ꝑadiſo inqᷣt dñs.Ecce adam fact? ſicut
vnꝰex nobis qbus nobis pꝛi.ſ.⁊ filio ⁊ ſpniſancto. Sʒ manifeſtiꝰeadem trinitas
oñdit᷑ cum dẽ. Faciamꝰhoiem ad imaginem ⁊ ſimilitudinẽ nrãm.cũ ait faciamꝰ
⁊ urãs.plures ꝑſonas inducit.cũ dicit imaginẽ vnitatẽ diuinitat oñdit.nec ſoli⸗
tariꝰeſt cũ dicit faciamꝰ.neq;ʒ alieno a ſe loqꝗt᷑ qͥ nr̃aʒ ait. Ouo ſunt pluralia vᷣba
faciamꝰ ⁊ nr̃aʒ:vtvideat᷑ pꝛ cumffilio ⁊ ſpũſancto miſcerę ſmonẽ.qð nõ ſono vo

cis ſ intellectu qᷓ̃ ſingularia ſunt.qꝛ vn?eſt ꝰ.⁊ vna expᷣſſa eſt diuinitat eẽntia.
DHixerat creauit de celũ ⁊ terram. mox ſubiũgit᷑ fanamꝰ.⁊ nr̃am.vt pluralitas in
pſonis intelligat᷑. Jdes ⁊ pſalmiſta canit regꝰ dum ait.vᷣbo dñi celi firmati ſunt
⁊ ſpñ oꝛis eiꝰ omnis vᷣtus eoꝝ.Quid manifeſtiꝰ dici potuit in ↄditõe celoꝝ tres

pſone ↄcurrũt.dñsg.vbuʒ ⁊ ſpũs.pñs pꝛẽm expᷣmit.in vᷣbo filium accepimꝰ.ſpm̃

is quẽactiñ vocamꝰ.Et rurſug phᷣa vt trinitatẽ pſonaꝝ in initate cognoſcas.
ter deũ ꝓuocat in bñdictõe. Bñdicat nos inqᷣt de? deꝰ ur̃.bñdicat nos deꝰ: ⁊ me⸗/

tuant eumvniuerſi fines terre.Trina dei ↄfeſſio.trinitatẽ expᷣmit pſonaꝝ.⁊ cum

ſubdit᷑.metuaãt eũ vniuerſi fines terre.vnitas aꝑit᷑ dinitatl. In ꝑs q̊ʒ.xiiiij.mul⸗

tum expſſe trinitatẽ innuit.cũ dicit filio.ſedes tua de? in ſeculu ſeculi.⁊ poſtea ſub
dit.pt᷑ ea vnxit te deꝰ deꝰ tuus.i.pꝛ ⁊ ſpũſſanctꝰ.⁊ cũ ſeqᷣt᷑.pꝛe ꝑticipibꝰ tuis.my

ſterium incarnatõis aꝑit de qͥ ſuo loco ꝓſeqmur.yſaias in viſione ſua clamantia
introducit ſeraphin. ſanctꝰ.,ſanctꝰ.ſanctꝰ.dñs deus ſabaoth.ter ſanctꝰad tres ꝑ⸗

ſonas refert᷑. ⁊ ſemel dñs ⁊ ſemel deꝰ dẽ.qꝛ vn?eſt dñs ⁊ vnꝰẽ deꝰ.Et rurſus idem
vates ex ꝑſona xpᷣi loqͥt᷑ ⁊ dicit. ñs męmiſit me ⁊ ſpũs eiꝰ.dñs meus inqͥt.i.pꝛ
miſit mę.ſ.filiũ.⁊ ſpũs eiꝰqð eſt ſctũſſpũs.qͥs h̊ nõ intelligit trinitatem: nõ latuit

ꝓphas h̊ myſteriũ. Poſſent ⁊ alia plura hmõi teſtimonia ex veteri teſtam̃to affer

ri.ꝗᷓ trinitatẽ planeę oñdũt.planiꝰ tñ locutꝰeſt i euãgelio dñs.qͥ cũ in oꝛbẽ mittẽt
viſcipulos.Eũtes inqͥᷣt docete oẽs gẽtes.⁊ baptiʒate eos in noie pꝛis ⁊ filij ⁊ ſpũi
ſancti.tres noiauit ꝑſonas. Iu noie dixit nõ in noibꝰ.vt eẽntievnitatẽ in ꝑſonaꝝ
trinitatẽ mõſtraret.⁊ iohᷣes euãgeliſta qͥ de pectoꝛe dñi veritatem bauſit in epla
ſus inqt. Tres ſunt qͥ teſtimoniũ dãt in celo.pꝛ.vᷣbum.⁊ ſpũſſctũs.⁊ hi tres vnũ
ſunt.&t apls paulus.miſit inqᷣt ſpm̃ filij ſui in coꝛda via.⁊ alibi. Spũs eiꝰ qͥ ſuſci
tauit iſjm hitat in nobis.Et iteꝝ ex ipſo inqᷣt ⁊ ꝑ ibßm Z in ipᷣo ſunt oia.ipſi honoꝛ
⁊ gloꝛia. er ip̃o dicit pt᷑ pꝛem.⁊ ꝑ ipᷣim ꝓpt filium.in ipᷣo ꝓpt᷑ ſom̃ſanctum. Mon
bieit ex ipſis aut ꝑ ipᷣos ſiux in ipis.nec in ipᷣis ſᷣ iſi bonoꝛ ⁊ gloꝛia inqᷣt.vt trini

—— — — ——W

E

—

tatem ſimul ⁊ vnit tẽ cognoſceremꝰ.Atʒ bis teſtimonijs ⁊ auctoꝛitatib illumi

nata eſt deſuꝑ xpᷣiana ge. Sutma em̃ fiducia ↄfitet᷑ ⁊ pᷣdicat vnum eẽ deũ.

1
q̊ eſt cꝗ cãꝝ.pᷣncipium ⁊ finis oim reꝝ.⁊ omnis auctoꝛ creature ⁊ ſummũ bonũ.
⁊ nihilomiꝝꝰ tres ꝑſonas in deo recognoſcit.⁊ trinitatẽ in vnitate venerat᷑.Cui
aduerſat᷑.ſalut exꝑtem ſe reddet.⁊ ambulat in tenebꝛis ⁊ veritas nõ eſt in eoo.
u vo ſi ſapias de tencbꝛis emerges.⁊ candida luce ꝑfuſus.ſacratiſſimã trinita
tem ⁊ cognoſcẽdo coles ⁊ colẽdo cognoſces.nec aduerſaben ſacroſancto cuãge
lio in q̊ legit᷑. Aerbum caro factũ eſt. Negat tuꝰ legifer incarnatõʒ vbi.nam cur
inqt facteſt deꝰ bomo ⁊ in ligno cruc paſſus.qͥ alio mõ humanũ genꝰ redimere
poterat.negat tua lex xpᷣi necem.⁊ alium ſuo loco intfectũ exiſtimat.neęc deuʒ in⸗
carnatum cognoſcit neq; cruciſixum aut moꝛtuũ.Mos verũq; pᷣdicamꝰ.qꝛ factuſ
eſt homo deꝰ.⁊ paſſus c.⁊ ꝓp ſalutẽ hoĩs h facta eſſe teſtamur.Ait em̃ de ſeipſo
dñs.venit filiꝰ hois ſaluare qd pierat.Cõſtabat pᷣmi pentis errato omnes hoies
culpa teneri. clauſa erat ꝑadiſi poꝛta.nec moꝛtalibꝰpatębat in celũ aditꝰ.ece
bat ſummaʒ dei bonitatẽ boĩem qͥ ceciderat repare.necmiſeꝝ eſſe ꝑpetuo ſine⸗
re.qͥ ad beatitudinẽ ꝑfrnẽdam creatꝰ fuerat.ᷣ obſtabat iuſticia dei ꝗᷣ 8 petõ ſatil
factõʒ Seb ar. dianus erat infinita pena.qᷓ maieſtatẽ offenderat infinitam.nec
hõ tanti erat vt infinitã poſſet redimere culpam.ſtabat binc dina iuſticia vltõ ꝰ
petẽs.illic vtina bonitas miſerẽdum eẽ ↄtẽdens.Audiẽda fuit vtraq; vox.qꝛ vli
uerſe vie dñi miſqia ⁊ veritas.qꝗ̃re etſi poterat deꝰ alit᷑humane imbecillitati cõ
ſulere.eſt em̃ omps.h̊ tñ ↄueniẽtiſſimꝰ fuit modus quem elegit.vt aſſumpta haa
mana nã.ipᷣe penas ſolueret. Factꝰ ẽ deꝰ homo.vt hõ fieret deꝰ.veritas de terr
oꝛta cẽ.⁊ iuſticia de celo ꝓſpexit.ↄiũcta eſt humanitasg dinitati vt acciꝑet ð pleni/
tudine bonitatl.ꝙ ſue defectum ſuppleret mfrmetzt; Jult h̊ modus ſaluãdi hu⸗
inani genendini bonitati ↄuenis.ſatiſfactum eſt iuſticie ſimul⁊ miſcdie.ſatiffa⸗
ctum eſt amoꝛi ⁊ odio. Placuit h̊ Sinepotẽtie.q̃ oẽm defectum nrim ſua vᷣtute ſu

pat. placuit ⁊ ſapie.q̃ nihil fruſtra nibil nõ decent᷑ ac ↄueniẽtiſſime facit.Et lʒ ne⸗

ceſſitate abſoluta q̃ nccium dicimꝰ ſine q̊ aliud e non põt.incarnatio vᷣbi neceſ/
ſaria nõ fuit.eo tñ mõ q̊ͥ neceffarium accipit᷑ id q̊ͥ ↄueniẽtius ⁊ ↄgruentiꝰ ꝑuenit᷑
ad finem.dicere nõ pudet.ad reꝑatõʒ bominis incarnatõʒ filij dei neceſſariaʒ fu
iſſe. Ego ſum deꝰ.ego ſum dñs.⁊ nõ eſt abſq; me ſaluatoꝛ.ex ꝑſona vpᷣi inqᷣt yſai⸗
as.qꝛ nõ poterat homo ſaluarę ſeipᷣm.Et neceſſarium fuit vt homo ſœret deug.
⁊ &ò hbomo ſaluaret boĩem ꝓpt᷑ qað pulcerrime⁊ ad ppoſitũ aptiſſime inqͥt.ex nrjꝭ
feſſoꝛibus vnus in huncmodũ de myſterio dine incarnatõis. Suſcipit᷑ a maie/
ate hunulitas.a vᷣtute infirmitas. ab et᷑nitate moꝛtalitas.⁊ ad dependendum
ↄditõis nature debitum.nã inuiolabilis ẽ vnita paſſibili.deuſq; ver⁊ homo ve

rus in vnitate temꝑat᷑.vt qd nr̃is remedijs ↄgruebat.vnꝰ atʒ idem hoĩm deiqʒ

mediatoꝛ.⁊ moꝛi ex vno ⁊ reſurgere poſſet ex altero. Miſi em̃ eẽt verus deꝰ.non

afferret remedium.niſi eẽt verꝰ homo.nõ pᷣberet exemplum. Intelligis q;cõue⸗
nient filius dei.carnem aſſumpſerit vt deꝰ*. ⁊ moꝛtem obiret vt homo.Sed q̃ris

teſtimonia antiq legis.nõ negabimꝰ pᷣſto ſunt.ecce inòᷣt vſaias.vᷣgo ↄciꝑiet ⁊ pa
riet filium ⁊ vocabit᷑ nomẽ eius emanuel qð interpᷣtat᷑ nobiſcũ deus.Quõ no⸗

biſcum deus.niſi qꝛ vbum caro factũ eſt ⁊ hitauit in nobis.Et iteꝝ eiuſdẽ h̊e

vᷣba ſunt. Duer nat?cẽ noſ̊ ⁊ fili?ꝰ datus eſt nob.cuiꝰimpiũ ſuꝑ humeꝝ eius.⁊ vo
cabit᷑ nomẽ eirad mirabilis.ↄſiliariꝰ.deus foꝛtis.pꝛ futuri ſcculi.pᷣnceps pacis.
An nõ ſic Renm incarnatõis plane oñdit᷑.⁊ q̃ tunc futura eꝛãt tanch pterita
manifeſtant᷑. Ruer inqᷣt natꝰeſt nob.qꝛ natꝰeſt in hũana ꝑuitate.⁊ datꝰ ẽ filus.
quẽadmodũ iohes ait.qꝛ ſic deus dilexit mm vt filiũ ſuũ daret vnigenitum.da
tus ẽ xpᷣc ex Sinitate.natꝰex bumanitate.natꝰex virgine.cuidimꝑium ſuꝑ hbume
rum eius.qð eſt imꝑium xpᷣi.niſi lignum crucl.in q̊ͥ pependit.mũdũ vicit. aereas

ptãtes debellauit.⁊ ſubacto triũpha tog dyabolo regnũ ſuum potenter intrauit

Opoꝛtuit em̃ xpᷣm pati.⁊ ſic intrare in glaʒ ſuã.vt hbʒ in euãgelio luce. Smꝑiuns

igit᷑ ſuꝑ bumeꝝ eius fuit.qꝛ crucem ſuam ſuis geſtauit humcrig.qᷓ;uis eo fatiga⸗
to. ſimon cyreneꝰ angariat? ſit eam tollere.dẽ admirabilis pt ſigia ⁊ ꝓdigia que
fecit lumẽ ceci. auditũ ſurdis.claudis ambulatõʒ.debilebꝰ foꝛtitudinẽ ⁊ moꝛtuis
vitaz reſtituẽs. Cõſiliariꝰappellat᷑. ꝓpt᷑ euãgelica ↄſilia qᷓ adiecit antiquę legi.De
us aſſerit᷑. ne putares puꝝ boiem natum.naʒ de? bumane nature ↄiũctꝰ eſt. Yoꝛ
tis.qꝛ ſpoliauit infernu.⁊ poꝛtas ereas ↄfregit.⁊ vectes ferreos viſſipauit.pẽ fu
turi ſeculi.qꝛ celũ aꝑuit electis ⁊ regnũ bomi pᷣpauit et᷑num poſt hãc vitam in ce
leſti irtin.pnceps pacis.qꝛ nato xpᷣo clauſum ẽ apud rõnos templuʒ iani.⁊ mira
pax eſt oꝛta.⁊ gia in excelſ deo cãtauer̃t angeli.⁊ in fra pax hoibus bone volũta
tis. Añ dicit ⁊ alio loco idem yſaias ĩcarnatõʒ vbi dicẽs. Oñs em̃ iuder nr.vñs
lucifer nr.dñs rex nrñ.ipᷣe veniet ⁊ ſaluabit nos.qð ꝑide accipiẽdum ẽ.acſi dicit.
carnem accipiet ⁊ moꝛtẽ p nob ſubibit.Et rurſus.vere tu es deꝰ abſcõditꝰ.deus
iſrſaluatoꝛ abſcòditꝰinqt.qꝛ in carne latuit.ſaluatoꝛ iſrł.qꝛ ſua moꝛte nr̃aʒ moꝛ
tem redemit. Et ne puteg tpalem eſſeſalutẽ. ſaluatõis genꝰ? addiditiſrt.ſaluatꝰẽ
inqᷣt in dño in vtute dñi.T ſubdit ſalute et᷑na quam ↄſecuti ſunt oẽg qᷣ ex iſrt xpᷣo
crediderũt.aꝑtiſſimnũ teſtimoniũ eſt vſaie.ſᷣ audi ieremiã ſua ſunt hH vᷣba. Ecce di
es venient dicit dñs.⁊ ſuſcitabo Rerne iuſtum ex ſemine dauid.⁊a regnabit rex et
mgaghs erit. ⁊ faciet iudiciũ ⁊ iuſticiam.⁊ in dieꝰꝰillis ſaluabit᷑ iuda ⁊ hitabit iſrł
ↄfidẽt.⁊ ̊ eſt nomẽ qð vocabũt eum.deꝰ iuſtꝰnr. Conſidera vᷣba⁊ attẽde mvſte/

ria. Suſcitabo int germẽ iuſtum.i.xpᷣm ſctm̃ ⁊ iuſtum.ex ſemine dauid ᷣm car
nem.qꝛ ex ꝓſapia regia ⁊ de ſanguine dauid. Maria mr̃ vñi nata eſt.⁊ regnabit
rex.quõ regnabit.ſane qu amog pſͤ e apud matheum in euangelio dicit. data
eſt mibi oĩs ptãs in celo ⁊ in terra.qð eſt regem eẽ.⁊ ſapiens erit ait ſapia.ſ.crea
ta que bois eſt.⁊ increata que dei eſt.⁊ q̃ eſt añ ſecula.et faciet iudicium diſcret
⁊Z iuſticiam diſcuſſionis nũc diſcretõis dum elegit ex moꝛtalibus q̊s vult.⁊ alios
ſuo arbitrio dimittit.et in fine ſeculi iuſticiam diſcuſſiõis.qñ reddet vnicuiq; ſ᷑m
oꝑa ſua. In diebꝰillis ſaluabit᷑ iuda.i.qcunq; crediderint ⁊ baptizati fuerint ſal
ui erunt. ⁊ hitabit iſr ↄfidenter in ſtatu ecclie triumpbantis.⁊ hoceſt nomen qd
vocabunt eum de?iuſtus nr̃.vt ſcias qꝛ xpᷣc ex ſeminè dauid natus eſt.non ſoluin
bomo ſ etiam deus eſt. nec alteri qᷓ; xpᷣo h̊ͥ verba conuenire pñt. Accedat ⁊ alius
Ipbᷣa haruch noie. Quid ille ait. Hic eſt inqͥt deus nr̃ ⁊ excitabit᷑ alius aduerſus
eum. Dic Ainuenit oẽm viam diſcipline ⁊ tradidit illam iacob puero ſuo.⁊ iſr
pilecto ſuo.poſt hec in terris viſus eſt.⁊ cum hominibꝰ ↄuerſatus eſt.dorent bec
omnia incamatõeʒz verbi ⁊ bominem factum dei filium manifeſtant. Munc de
moꝛte audi ⁊ eos ↄtemnito qͥ xvpᷣm volunt eſſe trãſlatum et nõdum moꝛtuñ. Sʒ
incredibili demẽtia citra diem ſupᷣmum iudicij cum omnibꝰangelis intficiendũ
utant. & nephandam audaciam ⁊ ſtulticiam als inauditam.dimittimꝰ ange
os qꝝ ſubſtantia ineoꝛpoꝛea eſt ⁊ imoꝛtalis.Xpᷣm intfectum negaut ⁊ aiũt intſi
ciendum. ac dauid ex ꝑſona xpi.que nõ rapui tunc inqt exoluebam.qꝛ nõ pecca
uit ⁊ penas dedit.et ꝓ alieno delicto moꝛtem ſĩ ubijt. Qð manifeſtiꝰ yſaias oñdit⸗

6

dicens. Aere languoꝛes nr̃os ipᷣe tulit. et doloꝛes ur̃og ipſe poꝛtauit. Ipſe vulne
ratus eſt ꝓpt iniqtates nr̃as.attritus eſt ꝓpt ſcelera nra.di ciplina pacis nr̃e ſup
eum. et liuoꝛe eius ſanati ſumꝰ. Omnes em̃ nos.q.oues errauimꝰ.a vnuſqᷣſq; in
via ſua declinauit.⁊ deus poſuit ſuꝑ eum iniqtatem.i.penam ꝓ iniqtatibuslexpi
andis.oĩm nr̃m.et ſubdit᷑.oblatus eſt qꝛ ipᷣe voluit ⁊ non aꝑuit os.ſuum.et pau/
lopoſt. tradidit in moꝛtem animau ſuam ⁊ cum ſceleratis deputatꝰ eſt.ipᷣe mul/⸗
toꝝ petã tulit ⁊ ꝓ tranſgreſſoꝛibus rogauit.Oi vidiſſet pha paſſionem xpᷣi vix
Pauiſte aptius loqͥ Mec ieremias cacuitoꝛmenta dñi qͥ eum in ligno cruc ita
oquentem inducit. O vos omnes qͥ traſitis ꝑ viam.attẽdite et vi.ſi eſt d.ſicut
do. meus. Et ipᷣe ſaluatoꝛ.de ſe ait. Ecce aſcendimꝰ ieroſolimam ⁊ filius bominis
tradet õ et ſcribis et ↄodemnabũt eum moꝛte.⁊ tradẽt eum
gentibus adiliudeẽdum ⁊ flagellandum et crucifigendum.xet tercia die reſurget.

„

—

— — —

4

Et iteꝝ alibi. Sicut moyſes exaltauit ſerpentem in deſerto ita exaltani opoꝛtzʒ ſi
lium hois.vt omnis qͥ credit in cum nõ ꝑeat.ſᷣ hẽat vitam efnam Et ne de moꝛ⸗
te dubites ſcribit euangeliſta.Cum accepiſſet ih̊s acetum dixit ↄſummatum eſt.
⁊ inclinato capite emiſit ſom̃.ꝓphe xpᷣm moꝛituꝝ ⁊ a moꝛtuis ſurrectuꝝ pᷣdixer̃t
euangeliſte.⁊ obijſſe in cruce ⁊ ſepultũ reſurrexiſſe tercia die affirmant.certa res
eſt. nibil amnbi guitatis bʒ veritati oinnis ↄſonant.reſurrexit dñs.aſcendit ad ce·
lum ⁊ venturꝰeſt iteꝝ ⁊ faciat indicium.in fine ſeculi.Tua lex ̊ non recipit qꝛ ñ
ſapit de xpo q̊ ſaꝑe opoꝛtzʒ.Cuiꝰ alteꝝ aduẽtum nõ ſolum euãgelium ſᷣ antiq eti
am vates oñdunt ſicut Banante de ieremia diximꝰ ↄteſtis eius eſt daniel dicẽcs
Eccę in nubibꝰceli qſi filius boĩis veniebat.⁊ vſqʒ ad antiquum dieꝝ ꝑuenit.et
ſeqt᷑. ⁊ dedit eis ptãtem vbonoꝛem et regnum.et omnes ppi tribus ⁊ ligue Puiẽt
ei.Quibus vᷣbis veri doctoꝛes iudicium xpᷣi facile inueniũt in fine l Ce e
xpᷣc de ſeipᷣo loqͥt᷑. Dicovobis ꝙ vos q̊ ſecuti eſtis me in regeneratõe cum ſede/
rit filius bominis in ſede maieſtat ſue.ſedebit et vos ludicantes duodecim tri
bus iſrł. Et in actibus aploꝝ legimꝰ ↄſtitutum eẽ xpᷣm a deg pꝛe viuoꝝ et noꝛtu

7 „— —„

oꝝ iudicem. Hec nos de deo ſentimꝰ.̊ et firnit᷑ credimus.̊ ſalubꝛit᷑ pᷣdicamus

etern am vitam ꝓmittẽtes aemnbeeanregne etiin trinitat noie ba btizart a
faciunt euãgelio digna.Quen que ſit:iſta vita eterna.qd agat illichomno.q̃ vðlu
ptate letet᷑.et quam beatitudinẽ aſſequat᷑.rñdemꝰcum euagelio ioh.Hec eſt vi⸗
ta etnavt cognoſcant te veꝝ deum et quẽ miſiſtiihſm xpᷣm.ſũma ibi felicitas eit
vigere deũ in ſua nã.et eius vfeu bonitate gaudiũ nr̃e mẽtis erit.bac ſatiabimur
hac iplebimur.hinc ſumma felicitas erit bꝛe deũ et deũ cognoſcere Nidemus em̃
nũc ꝑ ſpeculum vt ait apłs.tũc facie ad faciem.et in iubilo.teſte Job in facie dñi
videbimus lumen.et ſatiabimur cũ apparuerit glia eius.et erimꝰ ſibi ſimiles ſiẽ
ait ioh. Hec oculus vidit inqͥt yſaias necauris audiuit nec in coꝛ hominis aſcen
dit. que ꝓmiſit dñs diligẽtibus ſe.Et apo.nõ eſſe dignas ↄpaſſiones buiꝰ ſeculi
dicit ad futuram gloꝛiam q̃ reuelabit᷑ in nobis.Tua lex in alia vita flumina laci
et mellis et vini ꝓmittit.et cibaria delicata et vxoꝛes multas et ↄcubinas et vir
Einumn Foltug et angeloꝝ in turpibus obſequus miſteria.et qͥcqͥd caro depoſcit.
bouis h̊ ꝑadiſus et aſini potiꝰq; hominis eſt. Nam qͥs moꝛtalis eſt hois hñs fa
ciem.qͥ ꝑ omnęm vitamſuam coꝛꝑi pᷣuiat.qs non aliqñ in mẽtis ſeceſſum abit.
qs non paſcit intellectum aliqñ et a ſenſibus recedit ſpeculãdo.An nõ eſt bono⸗
ris et glie voluꝑtas multo iocũdioꝛ et diuturnioꝛ qᷓ; venen. An nõ dultioꝛ eſt bñ
acte vite laus q; cibus ipſe vel potus. Bibit ſapiens atzʒ edit vt viuat.tua lex iõ
vitam aſppetendam homini exiſtimat vt edat et bibat. Sicut in ̊ ſeculo carne
us fuit legifer tuus ita et in futuro carni ſtudẽdum putauit.neq; curauit ſatiare
mẽtẽ cui omnę ſtudiũ fuit iplere ventrẽ.atzʒ in ea re ſummũ bonũ eẽ putauit.qð
neqʒ; gẽtiles phᷣi pᷣter paucos admiſiſſent.int᷑ qs ſumma fuit de ſubmo bono diſ
ſenſio.Alij in doloꝛis pᷣuatõe felicitatẽ poſuer̃t.vt divonius.Alij in hboneſtate vo
luptati ↄiũcta.vt calypho et ſinomachus.alij in ſciavt erilus.alij i ſola vtute atʒ
honeſtate.vt enõ et ſtoici.alij in bonis animi et coꝛpis et foꝛtune.vt arib.et ꝑi /
patetici. Soli ariſtippus et epicurus et eoꝝ ſcola ſummũ bonũ i voluptate loca/
uer̃t.atz his tua lex ↄfoꝛmis eſt qͥ fex eim PBo et fetidũ ſcenũ fuere. nec tñ illi ĩ
eo erroꝛe fuefr̃t vt hãc felicitatẽ in altero ſeculo expectar̃t qbus future vite ſpes
nulla fuit mõlem aiaʒ exiſtimãtiũ.nr̃i phi ſummũ bonũ nec in fra nec in ſenſu.õS5
in celo et in deo q̃rendũ cenſent.et eo ſatiandã mẽtem exiſtimãt. Et nꝗ inſtituit
nos vt celũ aſpiciẽtes eo votis oĩibus aſpiremus.ſicut ẽ illud poeticũ. Os hoim
ſublie dedit celũqʒ videre iuſſit: ęt erectos ad ſidera tollere vultus.qͥs neſcit finẽ
his pᷣſtare que ſunt ad fincẽ.oĩa h coꝛpea oblectamẽta eo repꝑta ſũt.vt ſpes boĩs
ↄſeruari et in ſuum finẽ qͥ eſt deus ꝑ bec adduci poſſet. Quis aut ederet aut bi-
beret aut ꝓcreandis liberis oꝑam daret.niſi eſſet in his aliqua delectatio.at hec
non eſt finis bominis qui ad deum factus eſt.et niſi ad deum veniat nunꝙᷓ quie⸗

Iclt. nec ꝑ carnales delectatões ad dei ipᷣm puenit᷑.s qnto his magis imerſus eſt

bõ. tanto ab ipo do rᷣmotioꝛ. qͥ aliqñ eo beatioꝛ exiſtit. qnto angelice Bincq; na
ture magis ac mag adberet. Mec curat carnalia deſideria qͥ bon s fruit᷑ ſpnaubꝰ.
ſicut iguis ⁊ aqᷓ ſimul eſſe nõ pñt.ſic delicie ſpiritales carnalibuſ nõ coherent.tra
bunt ille ad ſe bumanam naz et totazʒ in ſe rapiunt. nec ſentire ſinut que caro ap
petit. Guſtato ſoũ eſipit omnis caꝛo.vt indt vnus ex nr̃is. Lua lex in ꝑadiſo vo
luptates admittit ds nec ſalon nec ligurgus ꝑmiſit in terra. Quot feditates ð ci
bo ⁊ potu.⁊ alijs voluptatibus oꝛiunt᷑.qs in ꝑadiſo nepbas fuerit noiare.aut ei
gignerent᷑ ſine fine bomines ⁊ implerẽt omnig nunq; moꝛitur.aut fruſtra eẽt ꝑ-
in xtio man ⁊ femine ſine fructu.que etiax in ̊ ino damnat᷑.Dic! qͥd g̊ feminis
opus eſt ſi nõ eſt coitug. Dicim?⁊ nos qͥd opus eſt coitu ſi nõ eſt generatio. ꝓpter
voluptatem dices. at ̊ feda voluptage ⁊ indigna.que paciſum nõ ingredit᷑.na
uõ ilic ꝑmiſſa erit Hͥ tupitudo.que h̊ tanqᷓ; obſcena ꝓ bibet᷑.⁊ tm̃ pt᷑ ſobolem
aut euitandi maioꝛis mali cã omittit. Ipocrates diuine vir ſcientie.venereum
coitum ꝑtem eſſe qᷓndam moꝛbi tetrimi exiſtimabat.quein nii comicralẽ dix ert.
Quis igit᷑ hñs alidd bumani pudoꝛis.qc vt vbis cuiuſdam gẽtilis vtamur.vo⸗
luntatibꝰ iſtis duabus coeũdi atʒ comedendi.que bomi cũ ſue atʒ aſino cões ſũt
atulet᷑. nõ ſunt h̊ que pia mẽs in celo redàrat. Sicis iteꝝ nõ erit plena felicitas
in padiſo ſi aliqd defuerit oblectamenti genus. vt exiſtimas cũ varijs rebus ob
ledent bomines. ſaltatõe. venatõe. piſcatõe.ludo. lucro.cãtu. cbo.potu. venere.
⁊ alijs qpluribus.eadem oia in ꝑadiſo tuo reqͥres ⁊ cum vᷣgilio dices. Que graꝗ
curruum unmor fuit viuiſe; cura.nitẽtes.paſcere e̊s eadem ſequit᷑ tellure re
poſtos. Nana h̊ phia eſt.quam nulla vnq; ciuitas.vñ inſtituta recepit.nos vt di

9

timus mentis gaudia ⁊ ſpales xælicias querimꝰ. Beatituto nr̃a quaʒ expecta-
mus in altera vita. eſt ipſa dei viſio qᷓ nibil optatulius inueniri põt. Videbit em̃
btũs animꝰ. ⁊ q̃ ſt᷑ in celo.⁊ q̃ ſᷣ celo.qᷣd erit qd eiꝰ aſpectũ fugiat qͥ videbit vidẽ
tem omnia. Que nunc vident᷑ obſcura de deo.d trinitate. & incarnatõne vᷣbi de
ꝓceſſione ſanctiſpũs.de ſacramẽtis ecche.de ceteris archanis.tunc apta erunt⁊
manifeſta. nulium deerit oblectamẽtum.nibil reqret vltra plenus animus.nam
qd pieno opus eſt. nibil illi deeſt qͥ nibil cupit. deſideria nr̃a implebit optimus ne
marimus deus. in qᷓ omnia bona ſunt. nec vllum cupiditatibus nr̃is relinquet lo
eum. Erit deus omnia in omnibus qͥ ſine fine videbit᷑.ſine fine amabit᷑. ſine defa
tigatione laudabit᷑.que lingua dicere.vel qs intellectus caꝑe ſufficit illius ſupꝑne
cinitatis qnta ſint gaudia. angeloꝝ choꝛis inteſſe. cu m beatiſſimis ſpiritibꝰ glo⸗
rie pditoꝛis aſſiſtere. pñtem dei vultum cernere incircũſcriptum lumen videre.

„ „

pulſo moꝛtis metu afici.incoꝛruptõis ppetue munere letari. Heqʒ illic beatitu⸗

to bumani coꝛpis in epulis erit. aut in vino aut in coitu. Ex redundantia heati-

endinis anime gloꝛ ſicabitur coꝛpus ipſum ⁊ ſimilitudinem eius induet. Fulge
bieranch ſol in conſpectu dei. tenuitati eius nulla reſiſtet materia. leuitas ⁊? agi-
iſitas infintta ſpacia in ictu oculi ꝑmeabit. nihil erit ̊ amplius ledi poſſet. Inuio
labile erit ⁊ impaſfibile.moꝛe anime.Et ita totus bomo exultabit ⁊ dicet cumn ꝓ
pbeta. coꝛ meum ⁊ caro mea exultauerũt in deum viuum. Mec fruſtra crit diffe⸗
rentia ſexuum aut artus rei ſuꝑfluent. reſurgent viri ⁊ femine integris mem/
bꝛis. ⁊ nõ ſolum in ſpẽ.ſ in ipſo indiuiduo bumane nature pfectio reinte abit.
nec tñ animales opationes aderunt.nec ↄmixtio maris ⁊ femine. qꝛ ceſſabit cã
Apter quam fuerat introducta.Erit eĩ opleta multitudo hominum a xeo pfini⸗
fa.nec vllus erit carnalis appetitꝰ.nec pulſa hit temꝑtatio inimici.nõ patebit inſi
die locus cũ puentum fuerit ad trumpbũ. Paxibi fiet incõcuſſa⁊ dᷣes ⁊ ſumma
ↄcoꝛdia vigebit. AHides int᷑ tuam ⁊ nr̃aʒ beatituchneʒ qntum inteſt.nr̃a fclicitas
nobilioꝛi bomis ꝑti.i.anime rñdet.tua vilioꝛi.i.coꝛhi.nrᷣa mẽtalis eſt. tua carna⸗
lis. Hoſira fuigens ⁊ nitida. tua obſcura ⁊ fetida. Moſtra cum angelis ip ſo deo

communis eſt.tua cum ſuibus ⁊ alijs pecoꝛibꝰ. Moſtram wocti emves laudant

— – ð

☛ — — — —— —

tuam vitupant. NHra celo digna eſt. tug i; in terra repᷣbendit᷑.ſ̊ dices in ſaqis
etiaʒ codicibꝰouiuia repiri.q futuravident᷑ in celeſti in in potu ciboq; plena.In
qt em̃ yſaias. Faciet dñs exercituñ oibꝰ ꝓplis in mõte h̊ ↄuiuiũ pinguiũ.Et in ſa
piẽtia legimꝰ. Miſcuit vinũ ⁊ poſuit mẽſaʒ.Et iteꝝ.venite ⁊ comedite panẽ me
um ⁊ bibite vinũ qð miſcui vob.Et in eccliaſtico.ibauit illũ ds pane vite ⁊ in/
tellect?.⁊ aqᷓ̃ ſapie potauit illũ.Et dñs aꝑud lucq̊. Ego inqᷣt diſpono vobis ſiet
diſpoſuit mibi pꝛ meꝰ.vt edatis ⁊ bibat ſuꝑ mẽſam meã in regno meo.oia q̊ ⁊
his ſimilia ſpnalem hñt intelligẽtiax.qꝛ de mẽſa ipa ſapie nõ coꝛpalis vel cibꝰ vel
otꝰaſſumit᷑.ſᷣ mẽtalis qͥ ſuauiſſimꝰẽ ac mũdiſſimꝰ.⁊ ̊ eſt quẽ nos expectaimꝰin
uturo ſeculo. Tantoẽ igit᷑ nra dignioꝛ q; tua felicitas.qnto nobilioꝛ ⁊ Zine bti/
tudini ꝓpinqᷣoꝛ. ̊ attingamꝰnõnullas alias tue legis ineptias ꝗᷓ tũ ſacris ifis acd
uerſant᷑.tũ phᷣicas rõnes excludũt.dicit legifer tuꝰ.qꝙ tetigit eũ deꝰ manu ſua int
bumeros.⁊ vſq; ad meduliꝗ doꝛſi ei penetrauit frigꝰ.qð pꝑinde ẽ acſi coꝛpoꝛeuʒ
eẽ deũ affirmet.qꝛ tactꝰnõ eſt niſi ꝑ coꝛpꝰ.nos iĩcoꝛpoꝛeun diciꝰ deũ.Ait em̃ yſaias
ex oꝛe dei.Celũ ⁊ cerrã ego implepo.qð nõ poſſet fieri ſi coꝛxoꝛe ect.⁊ ꝓptea die
in pſalmis dauid. Spũs dñi fepleuit oꝛbem terraꝝ.ſpũs inqᷣt dñi.nõ coꝛpꝰ dñni.
Et iobes in euangelio.ſpũs eſt deus. Dhi deum puꝝ actũ dicunt eẽ pᷣncipiũ oim
reꝝ.nature oino ſimplic? ⁊ et᷑ne.ꝙ ſi coꝛpoꝛeꝰeẽt.e eppoſte ex elemẽt aut alia
materia.⁊ poſterioꝛ ſuis ꝑtibꝰ.neq ump er eg pi igo .
ras bĩet ſeipſo ex cellentioꝛes angelos.ſ.nobilioꝛa ſunt ſpũalia q;; coꝛpoꝛea.
qð eſt opinari abſurdum.ne dicamꝰaſſerere. Mec ſimul ſtare põt.vt cꝗ cãꝝ ſit x—
us ſicut phᷣi volũt ⁊ recte volunt ⁊ ppoſit?ꝰinueniat᷑.eet em̃ ab alio ↄpoſitꝰ.⁊ illũs
as gotaue diceremꝰ deum qͥ ↄꝑoſuiſſet.nð eſt igit᷑ coꝛpoꝛeus deꝰ.qꝛ ↄpoſitx nõ
eſt. Mec mouemur.qꝛ in ſacris ſfis.⁊ caput ⁊ manus.⁊ pedes ⁊ oculi.⁊ digiti.⁊
coꝛ. ⁊ vterus ⁊ bmõi attribnant᷑ deo. vtit em̃ ſpũs ſanctus qͥ loquit᷑ in ſepturi⸗
vocabulis qᷓ ſunt in vſu ꝑ ſimilitudinẽ qndam.ſiout vicit. Ezecbiel ex ꝑſona dei
ego viſionẽ multiplicaui⁊ in manibꝰ ꝓphaꝝ aſſimilatꝰ ſum eis.ẽ ei naturale ho
miui ꝑ ſenſibilia ad intelligibilia ꝑuenire.⁊ omnis nr̃a cognitio a ſenſu capit ex-
oꝛdium. Atz idcirco ſpñalia nobis in ſacris codicibꝰ ſub methaphoꝛa coꝛꝑaliu,
exbibẽt. qq; ita fit. vt etiã rudes alidqd capiãt ꝗᷣ alioqn eent die ſapie min? ido
nei auditoꝛes. Dixit pᷣterea. tuꝰ machometes.oim pctoꝝ cãʒ eſſe den ⁊ exdamaãs
his vᷣbis vtik. O de? abus vis bonã.qͥbus vis malam viaʒ pᷣbes. Hos moꝛtalę
pctm̃ auerſionẽ quãdam eẽ dicimꝰ ab vltimo fine.nec poſſibilłe cenſem deum qͥ
vltimꝰ finis voluntatem cuipiazʒ a ſe auentere.eẽt em̃ ſibipſi ↄꝛius.etſi eus oia
Zulgie guecuc fecit.vt eſt illud ſa pie diligis omnia que ſuut.⁊ nihil odiſti eoꝝ q̃ᷓ
feciſti.quõ ↄſentaneũ eſt.vt peccati eigſe deꝰ. Cui dixit in ꝑð vauid. Odiſti
omnes qͥ opant᷑ inidtatẽ. Et in ecclſaſtico legimꝰ.omne vetrimẽtum erroꝛis odit᷑
deus. Zꝛia ſunt amoꝛ.⁊ odium. Audi vlteriꝰ intolerabilẽ tue legis erroꝛem.ſi no
bis int aduerſa incũbunt incubuerũt ⁊ ccteris. Sũt em̃ iſte dies caſus atʒ foꝛtua
ne. negat dinaz ꝓuidẽtiam curare moꝛtalia. Nos de dina ſapia dicimus.qꝙ attin
git a fine vſq; ad finẽ foꝛtit ⁊ ioni omnia ſuauit᷑.nec ſumme dei bonitas oue
nit ea negligere que creauit. ꝓpt᷑ qõ inq̃t ꝑx matbeum dñs.omnes capilli capitis

vĩi numerati ſunt. Addit machometes angelos creatos ex flama ignis ⁊ pecea⸗-

re ⁊ moꝛtuos eſſe nos cũ ꝓpha dicimꝰ.ꝙ deus fecit angelos ſuos ſoũs.⁊ creaui
eos ex nibilo.⁊ pᷣos nobiicũ ſentientes babemꝰ.qͥ omnes angelos quos vocse
intelligentias incoꝛpoꝛeas eſſe dixerũt.nec pcti in angelis repiri poſte cenſemꝰ

q̊ deum in eſſentia videntem omnia vident. ⁊ omnia intelligũt ad ſuam ꝑfectöoss

neceſfaria. nec eſt in eis ignoꝛãtia pcti mr. Nec ſubiectam Suupelon, naz ange
licam arbitramur.in q non eſt materia qᷓ ſepari poſſit a foꝛma. ſ ipſa foꝛmap ſeo
ubſiſtit incoꝛruptibilis ⁊ moꝛtalis. Oꝛigenis pᷣclari excellentis ingenij viri. ſis
multa extant pᷣdlariſſima oꝑa. ita ⁊ nonnuiii erroꝛes peruerſiſſimi reperiunt᷑.in
quos vnus ille eſt. eæ demones per dei miſericoꝛ alam liberaudes eſſe aliqus uldo

.neq; oꝛigo Et creatu

a penis aſſerit. Hunc ſecutꝰeſt machomietts.ꝗᷓ ſaluãdos ꝑ alcoꝛanũ malos ange
los aſſirinat. Hos cñ yſaia de oibus dãnatis ſiue hoĩbusg ſiue angelis vnaʒꝭ ſniam

bẽmꝰ.q; vᷣmis eoꝝ nõ moꝛiet᷑.⁊ ignis eoꝝ nõ extinguet᷑.Et ſaluatoꝛ in euãgelio
damnat in vltimo iudicio ignẽ ecnũ reꝑpꝛomittit dyabolo ⁊ angelis ęius pᷣpatũ
Quid ꝙ' tuus legifer aiaʒ bumana poꝛtõʒs aſſerit aſe dei.ſix nõnulli ph̊ᷣi palaʒ tra
diderũt 2 inanichei ſecuti ſunt. Nos humanam aiaʒ ad vmaginẽ ⁊ ſilitudinẽ dei

—

factam dicimus.ſiẽ ſcᷣtum ẽ in geneſi.Faciamꝰ hoiem ad imaginẽ⁊ ſiitudinem

nr̃aʒ.qd de aia dictũ eſt nõ de coꝛpe.ꝙ ſi aia hoĩis poꝛtio eẽt dei.eẽt vtiq; deus.nec

„»

eſſet homo nõ deus. qð dicere ſtultiſſimũ eſt.cũ manifeſtũ ſit labi hois animam

Abonitate in maliciam.a veritate in erroꝛem.a gaudio in triſticiã.a ſpe in deſꝑa

tõem.qd eſt a dei ſᷣa penitus alienũ. Mecillud veꝝ eſt. ꝙ in vꝛa lege tradit᷑.ani⸗
mas hoĩm ex materia pductas eſſe oẽs. Aſſerunt em̃ ph̃i ab extrinſeco eſſe bomi
intellectum.ſ̊ ꝙ inatus ſit ſpũs vite iuſſu dei.Et theologi rõnales animas oẽs

ex nihilo creatas dicſt.⁊ adam cũ factaʒvidiſſet feiam. ̊ os inqͥt de oſſibꝰmeis ?

caro de carne mea.n dixit anima de aia. Et ꝓpha in ps.canit.Qui finxit ſigilla/
tim coꝛda eoꝝ.ponit᷑ em̃̃ coꝛ ꝓ anima qꝛ ſedes eius in eo eſt.Et deus ſibi aiaꝝ p-
ductõʒ reſeruauit ꝗꝓpt᷑ eaꝝ dignitatem.q̃ͥ ꝑ yſaiam ait.oẽm flatum ego feci.að in
telligit᷑ de flatu ſpnali.qͥ eſt ronalis anima.DPꝛeterimꝰ.qꝙ celum ex fumo factum

dicitis.qdð ſi veꝝ eẽt coꝛruptioni ſubiaceret. Pꝛeterimꝰ.ꝙ ſolẽ ⁊ lunam eles ab

initio vᷣtutis ⁊ luminis tuus ꝓpha teſtat᷑. Hos dicimꝰcelũ ex mibilo creatũ ⁊ duo

luminaria magna feciſſe æum ab initio.luminare maius vt pᷣeſſet diei.⁊ lumina
ae minus vt pᷣeſſet nocti.Ad illud trãſimꝰ qð in via lege dulciſſimũ.⁊ ſaluberri/
mum eẽ putat.Axoꝛes multas ducere.ꝙ ſi deo placuiſſet.creato bomini ab ini
tio nõ vnam tm̃ ſociazʒ pᷣbuiſſet ſ̃ plurimas.nec dixit deus relinqt bõ patrẽ⁊ ma
trem ⁊ adherebit vxoꝛibꝰ ſuis.ſᷣ vxoꝛi ſue dixit. NHec amicitia int᷑ viꝝ ⁊ vxoꝛem
yera eẽ pot vbi nõ eſt eꝗlitas.cũ vir pluribꝰ miſceat᷑.mulier vᷣo vni ti adbereat
cui? ẽ in alias plures diſtract? amoꝛ. Hec ꝓptea numnerus boim zuger an plures
vni nubãt femine.naʒ totidẽ viri pᷣuati giugio ſine ꝓle decedũt.⁊ pᷣti
res numero pautioꝛes exiſtant. Iniqᷓ inſuꝑ res v ⁊ nali aduerſa libertati vnius

im cu mulie

vꝛbis ciniñ alios multiplici mr̃imonio vti. alios in ſolitudine degere.Hec ꝓptea
laudanda ↄſuetudo.ꝙ in veteri lege pleroſq; ſanctos viros pluribus vxoꝛidꝰ fu

ſſre ↄiñtos legimus.qꝛ nõ id ex lege aut ex voluptate fecer̃t.ſᷣ dina qdam diſpẽ/
ſatone.⁊ ad ſobolẽ ꝓcreandam q̃ ceſceret in cultu dei. Lacemus de diuoꝛtio qð

piittit᷑ apud vos 2 legẽ euãgelicã.⁊ de adulterio ⁊ foꝛnicatõe ⁊ alijs ſceleribus

queIʒ antiꝗᷓ lex deteſtat.⁊ noua pꝛſus abominet᷑.apud vos tñ ↄceſia vidẽt᷑. Mõ
eſt qdð omnia tue legis errata ꝑcurramus.qñ neq; nobis ſcrnibẽdi neq; tibi legen
di ſatis ẽ ocij. Et kachſeen⸗ ingemo multsa intellſigis adeo ſtulta ęẽ.vt nulla poſ
ſent röne defendi.

ota de deo qõ eſt h̊ omnia reſferunt᷑.totuzʒ in h̊ ↄſiſtit.vt xpᷣm
ibᷣm deum eſſe credamus.q̊ceſſo neceſſe eſt eius legi obedire ⁊ eius vᷣbis crede
xre.q̃ verax eſt ⁊ mentirimõ põt. In eius lege trinitatẽ.de ꝗ̊ ſupꝛadiximus invni/⸗

tate dinitat genh. incarnatõʒ vᷣbi.⁊ ꝓceſſionem ſpũs ſancti.⁊ reliq̃ omnia
äretulimus v

q; ad extremũ iudiciũ. Oꝛ aũt vpᷣc deus ſit.iaʒ ſuꝑꝛa oñſum eſt ex

„

veteri lege atʒ ꝓphᷣis.Licet etiam ex tua lege monſtrare.que ꝓpham ⁊ ſctm̃ viꝝ

fuiſſe xpᷣm aſſerit. Si ꝓpha ⁊ ſanctus verax.ſi verax ⁊ deus.nam deũ ſeipſete⸗

ſtatus ẽ dicens. Ego ⁊ pꝛ vnum ſumus ⁊qͥ videt me videt ⁊ patrẽ.⁊ ſi creditꝭl in

deum ⁊ in me credite.⁊ alia multa hmõi ꝑ que diuinitas vpᷣi colligi᷑.⁊ eq̃ cum pa

tre ⁊ ſpũſancto maieſtas. Bene eſt igit᷑ vt legem nr̃am amplectaris q̃ verax eſt
⁊ ſalutaris a deo data. ⁊ tuazʒ relinquas in qᷓ non veritas neq; ſalus.homo illam
tulit. peccatis ⁊ ignoꝛantia plenus. Intellexiſti qᷓnta adducimus ex veteni le⸗

teſtimonia qbus deus oñdit᷑.⁊homo vpᷣcihs ⁊ ꝓ nr̃a ſalute ſupplicio crucis affe

ctus. Audiuiſti ſacroſancti euangelij atteſtationes.⁊ ipſius xpᷣi voces q; tua lex
ſanctubʒ. Quic igit obſtat baptiſmo/iſs ꝓbibet quam. uͦg moꝛans iugredere.

nor
lam
clio
atü
tra
ſemn
hee
mam
ſo⸗
Amt,
oni
his
68
l/
4
16
um

dud

int

tam tandem ſalutis iter cum pᷣcellentibus viris ⁊ magdis impatoꝛibꝰ ad eternà
ſalutem ſub xpᷣo puenies.Diximus de ↄſtantino ſenioꝛe ⁊ pbu q̊̃ rempubli⸗
cam tenentes inxpᷣm credidere. poſt ↄſtantinum creati ceſares idem iter ſecuti
ſunt et in fide nr̃a doꝛmierũt.excepto iuliano apoſtata qͥ ex monacho ceſar factꝰ
tranſiuit ad ydola.ꝗᷓ vitam laxioꝛem ꝓmittebant. ille in bello parthico penas
dedit et ſagitta ↄfoſſus i incertũ nuſſa.coactus cadẽs dicere.Aiciſt i galylee.ſic
em̃ ꝑ ↄtumeliam vocabat xpᷣm.Fueft et aliqͥ ſciſmatici et heretici.qͥ etſi xpᷣiano
noĩe nõ tñ recta inceſier̃t via. Jmꝑatoꝛes xpᷣiani nullo erroꝛe polluti inuẽti ſunt
iouinianus.gratianus.iuſtinianus.valẽtinianus.iuſtinus.duo theodoſij.archa/
dius honoꝛius.karolus magnus.ludouicus.ct plures franci et theutonici.tres
othones.henrici aliqᷣt.et nõ pauci ſub alijs noibus. Dꝛeterimus alios reges fa/
ma claros.i vł in gallia vel in hiſpania vel in anglia vel ĩ alijs ꝓuincijs xpignis
ſacninitiati fuer̃t.et i dnño moatui ad vitã credunt᷑ miguiſſe btazʒ.cũ his no ẽ cur
te pudeat xpᷣi iugum ſubire et ſub eo regnare.ꝑ quẽ reses ſgnãat et legũ ↄditoꝛes
iuſta decernũt. Multos iuenies reges qͥte colẽtẽ xpᷣm bonoꝛabũt. etſi em̃ aliqñ
boꝛrebãt reges xpᷣi nomfn. et ꝓpt ygola xpᷣianos ꝑſeqbant᷑.poſtea tñ ꝓpt xpᷣm
ydola deleueft. Moneſta h̊ ſocietas eſt cũ q̃ͥ te vocainꝰinj viam veritatis et pacis.
illa nibil dignita tꝭ hʒ cũ q̃ te tua lex in deuia rapit.na pᷣter othomanoꝝ familiaxꝝ
de ꝗ̊ natus es et illuſtres ꝓgenitoꝛes tuos.qͥg eſt qͥ magnoꝑe laudqari int᷑ ſarace/
nos queat.Celebꝛat᷑ ſaladinus qdam.et aliq pauci nomen bñt.qͥ res mẽoꝛia do
gnas geſſere.At xpᷣianoꝝ excellẽtiſſima noia oẽs hiſtoꝛias impleuer̃t.noti ſunt
in ſyria et in egypto et in aſia.godefridus.balduinus.bohamundus.tancredus.
conꝛadus.philippus.et alij admodũ multi qͥ ab extremis gallia ꝝ et germanie ſi-
nibus cuᷣ ingentis copijs bieroſolimaʒ petiere.iterq; ſibi ꝑ medios hoſtes ferro
ꝑauere.Hos tibi comites damus.cũ his te xpo iungere cupiꝰ.honeſtioꝛes hi ſo⸗
cij ſunt q; egiptij effeminati.aut ibelles arabes.Cua oꝛigo(ſic accepimꝰ ſcytbi
ca eſt.int᷑ ſeætbas multos fuiſſe viros in armis clarl mẽoꝛietradit᷑.q vectigalem
aſiaʒ pluribus ſeculis tenuerũt.et egyptios vltra paludes eiecerunt. Monſſunt
Aang⸗ aut egiptij aut arabes ſcythico generi.nõ eſt foꝛti et gnano eã ſocietas.
Arãdum eſi tantum potuiſſe ſuis faſcinatõibus arabes.vt᷑ audaces et pᷣſtan⸗
tes ſcythas in ſuam ſocietatem adduxerũt.Quid dicimus ſocietatẽ.noſ eſt h̊ ſo
getas.ſeruitus eſt qñ eoꝝ legi ſubiectus es.que vtinam lex eẽt et nõ deceptio ac
Sntiglum. Coniammoꝛ tibi cum vpᷣianis ſocietas erit.foꝛtibus viris facile amicã
tur foꝛtes.vᷣtus vᷣtuti placet. Pulcra et ſtabilia ſunt int᷑ eies ↄſoꝛtia.ſi eadem re
ligio eſt idemqʒ cultus dei.Age igit᷑.accipe xpᷣianos ſocios accipe fidẽ et baptiſ/
mum.qᷓ te hic faciet in terris magnum qad vixeris.et poſt obitum in celo beatũ
reddet. Audiſti ꝓmiſſa euangelica.et quõ cuncta que diximus veteris legis au/
ctoꝛitate ꝓbanf. Sʒ times ne te decipiamus:recoꝛdaris tui legiſlatoꝛis qͥ aſre⸗
rit legem et ꝓphas a iudeis.euangelium a xpᷣianis eſſe coꝛruptum.tantumq; de
veritate vel noui teſtamentinel veteris remanſiſſe.q;tum alkoꝛano ↄtinet᷑.Ex⸗/⸗
loꝛatum id foꝛſitan arbitraris et veꝝ eſſe.atzʒ idcirco teſtimonijs nris non ad/
ibes fidem.nec baptizari audes aut in xpᷣm credere. Atinaʒ tam bonus fuiſſet
tuus legifer qᷓ; callidus.tam verax qᷓ; vſutus.tam iuſtus q; iniqnus.tota eſt arti/
ficioſa et fraudulẽta lex eius.naʒ qͥ diuinũ ſibi abeſſe auxilium nõ ignoꝛabat.ad
humanas ↄfugit aſtutias.cupiebat legẽ edere ã ſibi nomẽ daret.fainamq; etiaꝰz

flagitia exoptabat.vt nicoſtratus illeqͥ diane epheſie tẽplum incendit.et an /

„

aduertẽs antiquã et nouã legé.q;uis honeſta eẽt.durã tñ vulgo videri et puatie
difficilẽ.fieripoſſe exiſtiauit vt inumerabiles ꝓpli i ſuas traditões ↄcederẽt.nã gẽ
tiles FFeis laxioꝛi lege tenerẽt᷑ q; xpᷣiani.ↄtinetiã tñ et modeſtiã et frugalitatẽ cõ
mẽdabãt.⁊ phis auſcultabat vtut amatoꝛibꝰneq; ſinebãt ſuos ciues coꝛrũpi vi
cijs aut voluptate marceſcẽ.creuit igr̃ ſecta ſaracenoꝝ lnia vicioꝝ.placuit vxo/

res ducẽ t mallẽt.eaſdẽq; dimittẽ cũ diſplicẽ cepiſſent.bie ↄcubinas qplures.

ͤ

a in omne libidinis gen poſſe ꝓuolui.indulgere ventri cuncta qvellet ⁊ oꝛi pᷣter
vinum. vniuerſis im ergi volupꝑtatibꝰ. Etſi em aliq ieiunia in lege tua pᷣcipiun k.
id etiam ad irritãda voluptatẽ factũ ẽ. Maʒ ſaraceni diẽ iciunãtes.nocte qlõga
eſt epulant᷑ ⁊ bibũt.nec aliam ob cãm vini vſus intdictus eſt.niſi qꝛ noceret in ar
denti terra Iie eſt arabia. ⁊ maioꝛ eſt infrigidis voluptas poculis. Hoc vnum
machomet inuentũ fuit. vt legemn paganit ſuam. ea pᷣcipiens qᷓ grata eẽnt au/
ditoꝛibꝰ. maxime plebibꝰqᷓ iumentis ſimiles exiſtunt.nec fefellit eum opinio in
bacpte. Placuit noua lex ⁊ bꝛeui tpe ita coaluit.vt in multis plis. gentib? ac lin⸗
guis recipet᷑ cui fundamẽta in voluptate iacta fuert. Aeꝝ ſicut agricola nõ im-
pꝛudens poſtq; vineam plantauit foſſam circũducit ⁊ ſepem.ne deſtruat᷑ a feris
ita ⁊ machometes ſuam legẽ ↄᷣuare ac munire ſtatuit. Animaduertit hõ ſagax
duohus modis ſuum dogma ↄuelli poſſe atz ↄfundi.aucte.ſ.⁊ rõne.Atʒ aduer-
ſus h duo que poteraut inueniri remedia non neglexit. auctoꝛitati appoſuit.ad
pauloante retulimus.antiquam.ſ.⁊ nouam legem depꝛauatam ee. nec clcc; veri
reſtare niſi qd alkeꝛanus hꝛet. Roni arma obiecit. iubens ue q̃ſpiam de ſua lege
diſoutaret. neue roem quereret.in eum qͥ g niteret᷑ ferro vindicadũ eẽ.atʒ hmõi
valio ſuam legem callidus veteratoꝛ ↄmuniuit. nõ eſt H̊ adamantinꝰmurꝰ ne/
q; ferreus neq; ex viuo lapide. Fragilis inateria eſt creta ⁊ luto munita domus.
faciie opugnabit᷑ neq; reſiſtet telis nris. Yacle ruunt edificia in arena fundata.
egorediamur h telis tue legis munimẽta. Coꝛruptõʒs in ᷣmis ſacraꝝ lraꝝ obijci
tis. ð ei ranum fuerat q factum aſſerit.nobis ſatis erat Pre factum.libet
tecum alit᷑ agere.⁊ aptam tui legiſlatoꝛis calumniam oñdere.Lex iudaica quam
moyſes ⁊ ꝓpᷣe tradiderunt anteq; machometes naſceret᷑ pluribꝰ⸗ ſeculis ſcpᷣts
fuit.⁊ multis in locis ꝓmulgata.⁊ in alienas trãſlata linguas.nec fuit vnus int/
pꝛes ſᷣ dlunnit. Kogaiſee ptolomeo philadelpho.lxx.pᷣſbꝛi legem interpᷣtati ſunt
2 ↄſona vixerunt. Adia etiam ⁊ tbeodoſion ⁊ ſymacbus ⁊ alij vetus teſtamen/
tum traduvxerũt. Facta eſt antiqᷓ lex ⁊ greca ⁊ latina multis ctatibug anteq; tua
Zerngarree. Jen plete ſunt omnes bibliotbece moyſaica? alioꝝ phaꝝ traditõe
lexandrie. rome. athenis. carthagine. ſyracuſis. toleti. Cugduni.⁊ in omnibus
locis quę inſignia eẽnt.ſiue apud grecos ſiue apud latinos.vetus teſtamentum
ex bebꝛ ca veritate traductum.⁊ babebat᷑ ⁊ publice legebat᷑. qs ille iudeus tã/
otens fuit qͥ coꝛrumꝑe legem erat xp
xx.interpᷣtum editio facta eſt.q tꝑe nulla erat cauſa coꝛrumpende legis.cũ nulla
eſer ſven 5ianig nondum natis de lege ↄtentio.nec ꝓpter alios opoꝛtebat legi
alicjd. dett ⸗ .
Siqua coꝛruptio interuenit.in ea potuit interuenire que apud hebꝛeos reman-
ſit. nõ in ea que int᷑ latinos ⁊ grecos diuulgata eſt. ⁊ ꝑ infinitas diffuſa puincias
q;q; nec iudaica coꝛrupta eſt q̃ vſq; in hanc diem cum greca ⁊ latina traditione
ↄcoꝛdat.difficilis ac pene impoſſibilis fuiſſet coꝛruptio in tot manibꝰ. Macho⸗
metileue fuit vnum codicem coꝛrumpe ⁊ illum tanqᷓ; ven his tradere qͥ ſibi ab

ſnitio crediderunt. ꝙ ſimulti ſunt hodie apud vos codices vniꝰ ↄtinentie.nõ tñ

idcirco veritas in eis eſt. Ib vno em̃ qͥ falſus erat. emanantes omnes falſitatem
ptinent.qꝛ non defluunt ex amaro fonte dulcesg riuuli.Queri mꝰex te magne pᷣn/
ceps.ſi te iudice duo rõnum codices afferant᷑.q̃ꝝ alter ex altero Fafer peue eri/
ſtat ⁊ in eo de q̊ eſt facta tranſſcriptio. Sempꝛonimiule debere talentaſ cript?eſt.
in exemplari duo milia.cui potiꝰ ſidẽ dabis.an non exemplo magis qᷓ; exeplato.
Hebꝛei parentes antiq̃ legis exiſtunt.⁊ apud eos exempla legis hñf.ãapud alios
exemplaria. ſturſus ex te querimꝰ. qtuoꝛ inueniunt᷑ rationum libꝛi apnd ũtuoꝛ
negociatoꝛes.ſeium.gaium.titũ ⁊ ſeinpꝛoniũ. In eo quem ſempꝛoniꝰ ꝓducit. cre
ditoꝛ ipſe lucij in cent᷑ũ talẽtis ſcript? inuenit᷑.in alijs debitoꝛ.cui credes.qd rñde
es

bis.an nõ tres libꝛos vni Pfer Certe nõ dubitabis pᷣferre.Si ita iudicas ſoluta

qõ eſt. Quatuoꝛ libꝛi vet hnt ceſtamẽtũ.vnꝰ? eſt hebꝛeoꝝ. alt gentilium. ⁊ tercius

vbic; gentium potuit. Mõdum natꝰerat xpᷣc.cuʒ

ere.qͥ legem non acceꝑant.nec ꝓpter ſe qͥ talem accepant ⁊ laudabat

. xpianoꝝ. vltim? faracenoꝝqͥ a cetenis diſerepat. Mẽdax.n. ẽ nã reliqͥ cofoꝛmes
iueniunt᷑. Mã ⁊ greci qͥ gẽtiles erãt añ vxpi aduẽtũ:⁊ latini añ machometẽ vet?ꝰte

: ſtamẽtũ no alio mõ habuer̃t q́; nos hodie haben. Hoc foꝛtaſſe inficiari poſſes
4 qꝛ nõ reꝑiũt᷑ hodie gẽtiles qͥ bibliothecas hẽant veres. Sʒ introga iudeos inue/
3 nies vera eẽ q̃ dicimꝰ:⁊ adhuc extat ioſephꝰbebꝛe:qͥ trãſlationẽ antiq̃ legis i ma
, nu ptolomei quẽ noſauimꝰ:gẽtilis hois atteſtat᷑ factã:ex q̃ poſtes traductiones
c49 emanarũt:q̃ vſq; in hãc diẽ ꝑſeuerat ⁊ hebꝛaice vitati cõcoꝛdat. Stulta ẽ igẽ ma
n/ chomefictio ⁊ turpis inuẽtio:nec qcꝙᷓ bʒ viſile:nec tã ofutatiõe q; irriſiõe digna
n⸗ F:qd dicimꝰde veteri teſtamẽto idẽ lʒ de nouo intueri.qð nec ab vno ſcriptũ ẽ:nec
FppByJ in vna lingua:neci vno loco:nec in vno tꝑe:⁊ tñ vna ſnia ẽ:⁊ vnica ↄcoꝛdia.Qd&
2 greci hñt:P latini: ̊ hebꝛei. G̊ ſyri armeni:̊ oẽs barbari xpᷣm colẽtęs:quis bere
x„ tici aliq̃ ad tuẽdos erroꝛes ſuos coꝛũpꝑe nõnullos codices auſi fuert.Quid ages
3 qͥd dices:cui fidẽ adbibeb:an ſoli ſaraceno:an latino:an greco:an hebꝛaico. Ml⸗
toantiqoꝛ ẽ xpᷣiana lex ꝙ;ᷓ ſaracena. Audita ẽ i oĩ terra euagehj tuba: ſicut ſcriptũ/
4 E. In oẽm terrs exiuit ſonꝰeoꝝ:⁊ i fines oꝛbis terre vᷣba eoꝝ.Aulgata ẽ ⁊ recepta
ſer rpi ꝑ totũ roanũ impiũ.puſq; tuꝰlegiſer ꝓdiret ilucẽ.Er ide euqgeliũ q nunc
4 hbabemꝰ? oẽs gẽtes ſuſcepe. Hec fuit maioꝛib nris aut facultas coꝝnupẽdi rẽ adeo
8. vulgatã aut necitas cũ nõ eet machometes cũ q̊ de ſide ↄtẽderẽt.Coꝛꝛuptio ei ne
t. ceſſaria fuit q́ nouâ legẽ edẽ voluit: veteri ⁊ noue ↄꝛiꝗ:nec dubiñ faciet iuſtus iu/
Aer qn xpᷣiano maioꝛ fides adbibẽda ſit vł xpᷣi legi q; ſargceno. Jpe.n.Oſuatoꝛ ẽ
t ſue legẽ: ⁊ manet traditiõe patrũ. Saracenꝰ ab ea receſſit ⁊ iutioes ſeqᷣt nouas“
. dus ſui maioꝛes igrauerũt.Euãgelia apð nos qtuoꝛ recepta ſũt:q̃ ſũma diligetia
”M vigẽti ſtudio.⁊ acri diſcuſſioe:lĩci patres ĩ gnalibꝰↄcilijs nõ pꝛiꝰ amplexi ſũt ꝙ; eẽ
. veriſſima muliij modis recognouerũt:nõ ẽ igit ꝙ tuꝰlegifer de coꝛuptiõe ſacrarũ
2 ir̃aꝝ poſſit obijcẽ. De ciuitatę dñi ꝗᷓ ẽ ecclia mqͥt in pſal.dð. Fudauit ea ineternũ

M eêt fũdata ineternũ eccia:ſi fũgamẽtũ ei? qd ẽ euãgeliũ violari aut coꝛũpi
potuiſſet. NHec veꝝ fuiſſet qd ait ꝓpha baruth loquẽs tæ lege dei:lex qᷓ ineternum
ec üllud ſtaret qd dicẽt inetnu punanet vbũ tui:⁊ iĩ ſeculi ſeculivᷣitastua. Nec
ſſaias vera fuiſſet de xpo locutus vicens. Sup ſoliũ dauid ſup regnũ eius ſede
bit: vt còfirmet ⁊ coꝛroboꝛet illud in iudicio ⁊ iuſticia vſqʒ i ſempiternũ. Nos ga
ä bbrꝛieli angelo credimꝰ qͥ de xpᷣo marie virgini ſicait. Dabit illi dñs de? ſeds dauid
patris eius.⁊ regnabit in domo iacob ineternũ. Quomodo regnat xpᷣs in domo

5 dauid niſi per fidẽ. Quomodo per fidẽ niſi ꝑ euãgeliũ.Quomodo ꝑ enangelium
hli ineternũ ſi corꝛuptũ eſt euangeliũ.mendax lingua.falſa calumnia. Ego vobiſcuz
g ſum in quit dñs vſq; ad ↄſũmationẽ ſeculi.Et oſee ꝓphe verba ad eccleſiꝗ confe
bit runt᷑. Sponſabo te mibi in fide vſq; in ſempiternũ.Et ad petrũ vicanũ ſuũ inqᷣt
n, faluator. Zu es petrus ⁊ ſuꝑ bãcpetrã edificabo ecchiaz meã:⁊ poꝛte inferi non
iis pualebũt aduerſus eã. Et iterũ. Rogaui ꝓ te petre vt nõ deficiat fides tua. Dꝛe-
ne ualuiſſent poꝛte inferi ⁊ defeciſſet fides petri.ſi falſuʒ eſſet eusg geliũ qð ſequimur
bo⸗ Sed manet fides magni paſtoꝛis in eccleſia romana:que nũqᷓ; inuenta eſt erraſſe
ib neqʒ; errabit ineternũ. Magiſtra eſt em̃ ⁊ mater oim fideliũ ⁊ diſciplina veritatꝭ.
ſotn Caue machom etes caue magne pꝛinceps ne ſequaris erroꝛe poꝛphirij ſiculi: qui
Ro. tue legi conſona dixit. Is ex vpiani ſinu ad igela traſiẽs:ait ſe deos cõſuluiſſe qᷣd
eot de rpo ſentirent: ⁊ illos reſpodiſſe bonũ virũ fuiſſe xpᷣm. ſed peccaſſe diſcipulos
go eius.qui diuinitatẽ ei attribuerat qua ſibipſe nũq; erogaſſet: hoc deoꝝ teſtimo/
niũ eſt idoloꝝ.que tu demonia eſſe non dubites.in nõ intelligis fraudem:an nõ
t. viges tui legiferi ⁊ demonũ eſſe vnũ argumentũ:vnã colluſionẽ:vna fallacia⸗ʒ. ⁊
os rpo vyabolu inuidere eiuſq; gloꝛie ⁊ maieſtati detrabere.Cuius cõſilio atq; ſua-
oꝛ H ſu tua lex edita eſt:euangelicè atq; moſayce cõtraria.ices pari modo xpᷣianaʒ
de legẽ moſayce aduerſari.Ma que iuſſit moyſes:plurima vetat: ⁊ pinittẽs queille
jde vetuit. Meſcis antique legis archana que diu grauida fuit.nouã in vtero gerens
uts ⁊ cᷓ ſiatutũ diuino cõſilio tẽpus venit es peꝑi: Qidit ieremias ꝑ ſpiritũ lege hac

Rouꝗ cñ ait. Eccè dies venient dicit dñs:⁊ feriã totui iim ⁊ taui iuda fedus no

uũñ.nõ pᷣm pactũ qð peꝑegi cñ patribꝰ eoꝝ:ſᷣ hoc erit pactũ qð feriã cũ domo iſrł

„.

eã: ⁊ ero eis i eũ. Houũ fedus inqt:qꝛ baptiſmꝰcircũci

Poſt dies illos dicit dũs:dabo legẽ meã in cerbgon: ein coꝛde eoꝝ ſcribam
1

oni ſucceſſit: ⁊ legẽ meã

inqᷣt ſcribã in coꝛde eoꝝ.qꝛ vetus lex in tabulis lapideis ſcripta fuit. Noua ꝑ cbs
ritatẽ i coꝛd eboim radicata:⁊ ero eis in deũ: qꝛ noue legis auctoꝛ ⁊ ꝓmulgatoꝛ

p̃ᷣs de ⁊ hõ eſt.antiqua 4 moyſen innotuit tm̃ heiem:⁊ aduemiẽte pfecto euacua
tũ eſt impfectũ nec ampli

me audieg.Et ſubdit. Ponã verba mea in oꝛe eius:loquet᷑q; ad eos oia verba qᷓ
ata ⁊ cerimonie defutura erãt:ſicut apud matheũ ſcriptũ eſt. Lex ⁊ ꝓphe vſq;
ad iohem. Sacra.neꝗᷓ veteres obſeruabat:annũciatiua crãt vẽturi xpᷣi:q̃ in eius
aduentu cõpleta cefſauerũt: ⁊ alia inſtituta ſũt:virtute maioꝛa:veritate melioꝛa:
actu facilioꝛa:numero paucioꝛa. Et ſicut ſacerdotiũ mutatũ eſt.ſub cuiꝰ admini
ſtrationc lex erat:ita ⁊ legẽ mutari opoꝛtuit.Mõ eſt igi᷑ aduerſa veteri noua lex

oqᷓ in eiꝰ ventic còcluſa crat.Et adueniẽte xpᷣo ⁊ euãgelij luce clareſcẽte patefacta

circũciſioni ⁊ alijs cerimonis antiqtus obᷣuat᷑:ſicut pᷣfinitũ erat finẽ impoſuit.

Eſt aũt vpᷣiana iex tãto dignioꝛ qᷓ; iudaica:quãto nobiliꝰ ẽ oꝛaculũ dei q;; hoĩis.i.o

noſcis iãſ niſifallimur veritatẽ ⁊ maieſtatẽ nr̃e legis:uec vtilitatẽ ignoꝛas:in⸗
cipiſqʒ de tua diffidere ⁊ ardes deſiderio diſputãdi:veliſqʒ latiꝰ cñcta diſcutẽ. Sx
obſtat legifer tuꝰ⁊ inqᷣrere verũ ꝓbihet:⁊ interminat᷑ ⁊ clamat:inõ eſt mes lex qͥ
diſputationi ſubijciẽda ſit.Caue ne qͥd loqᷓ̃ris arma ſunt in manutcua:dum mi
credis multũ imꝑij adeptus es:qͥ nõ audint meã vocẽ gladio ↄterendi ſunt.En/
ſis mee legis dignitatẽ tuet᷑. In arabia ortus eius fuit.ex ꝑuo pꝛincipio quãtum
creuerit vides.Egyptũ adieci mee legi:⁊ ſyriã ⁊ meſopotamiã:⁊ libyam ⁊ numi-
diã ⁊ mauritania:⁊ ptẽ biſpanie:⁊ diuitẽ aſiã:⁊ toctã greciã:⁊ fortẽ traciã:⁊ nobi
lẽ macedoniꝗ. Sũt ⁊ alie q;plurime regiões ſub imꝑio mee legis.que armis non
verbis qſiteſũt.muliebꝛe eſt vᷣba vᷣbis reuellere:viri ferro decertant:ſi nõ fuiſſet
vera moa lex.nõ dediſſent ſuperi imꝑio nro necuõ vñatiõi noſtre tãtos ſucceſſos
atq; ꝓſperitates. Amat nos deꝰ ⁊ legis odoꝛẽ ſentiẽs gratulat᷑: ⁊ ſternit iter vi/
ctoꝛijs nr̃is. Scis q;feliciter ſepe in boſtes pugnaſti:⁊ modo in põto ⁊ ſepe i gre
cia. En fili d cogitas:qͥd moliris:tot triũphis ſub mea lege illuſtratꝰ xpᷣm ſeque
ris cui? cultoꝛes ſtrauiſti toticẽs:⁊ interitionẽ vſq; cecidiſti.Caue ne meã linquẽs

—

legẽ: relinquaris a veo.Credimꝰbis te verbis nõ parũ cõmoueri: ⁊ aliquè ineſſei
tua inẽte timoꝛẽ.Sʒð audi q;inanis eſt timoꝛ.Ois q̊ maluʒ facit inqᷣt in euqgelio
veritas odit lucẽ. Fures noctuomos pfodiũt:⁊ in obſcuro adulteri latitat: nõ
adbibent teſtes qͥ peccãt:nolũt depᷣhendi mẽdaces.Cum bis ſentit tuus legifer.
Aeret᷑ ne diſputando ſue legis vanitates innoteſcãt. Aeret᷑ ne pudenda ſua de/
tegant᷑:Pꝛobibet diſceptani verbis.armis defendi ſuã legem iubet:nec aliũ iudi/
cẽ q́; ferrũ depoſcit. Multũq; gloꝛiat᷑ de ſue legis increm ẽto:diximꝰ cur creuerit
plebes voluptas allexit:neq; inficiamur multas tue õss et
ingẽtia ↄfecta bella.Et tuipſie in pᷣlijs clarus euaſiſti. Aiciſti hoſtes nõ paucos ⁊
triũphaſti ſepe.fuiſti tñ etis aliqñ victus. Parua vxpᷣianoꝝ manꝰ tuas ingentes
copias vt ante diximꝰ apud coſiuetes ſanũ ac danubiũ paucis ante annis dele/⸗
uit:nõ milites veterani:nõ duces in bellis ante ꝓbati.nõ viri nobiles armis po
tentes ⁊ equis:ſed pauci cruce ſignati.ex agris collecti:inermes ⁊ nudi: fide tm̃
arinati.ferro fulgentes ⁊ auro tuos fuderũt excrcitus. ſi victoꝛia veritatẽ legꝗ
oſtendit:hoc vno pᷣlio ſatis admonebare:in quo multi fugerũt paucos:tue victo
rie nibil mirsbili pabẽt ad quas nũqᷓ ſine grandi tuoꝝ pᷣꝛogatiua ventũ eſt. Sed

„

quid agimꝰ nõ bis argumẽtationibus ſtat recta fides vici ſudiboſtes imperium

2

eſt impfectũ nec ampliꝰ in ppucio nobiſcũ deꝰ:ſ in coꝛde paſcit᷑:dicentel apio.
Licet circũdamini nil ꝓdeſt vobis.Mec vlteriꝰcerimonie legis bñt locũ.venit.n.
ille de quo loquit᷑ in deut᷑.moyſes ꝓpha. De gẽte tua ſuſcitabit te deus.ipᷣm ſicut

eenen⸗ illi. De xpᷣo bec ꝓpha locutus è ex oꝛe dei qd verũ erat os:in cuiꝰaduẽtu

teneo. Si ſic licet arguere vera fuit ſub alexqdro nagno tot victoꝛijsilluſtrato:⁊
ſub eius ſucceſſoꝛibꝰ religio: q̊ ⁊ in grecia ⁊ in aſxa ⁊ in ſyria. ⁊ in egypto ⁊i libyxa
2zin pſide ⁊ in ſcythia ⁊ in indis resnauereimpꝑio ꝑ arma queſito. Aera ẽt roano
rũ fides vſq; ad poꝛẽ ↄſtãtinũ:qͥ obẽ ſibi ferro ſubiecert:⁊ oẽs woinuere ds adie
re gètes. Scimtñ ⁊ alexandrũ ⁊ ei heredes:õanos ⁊ q̊ͥ ſub eis erãt:iudeis exce
ptis. idola coluiſſe: alij iouẽ: alij martẽ: alij mercurinꝛn önulli ſolem ⁊ alia ſydera:
multi ẽt vt egyptij aialia bꝛuta colebãt: qs neſcit inqᷣt vn?ex poetis voluſi bithu-
me: q̃lia demes egypt? poꝛtẽta colat.crocodillon adoꝛat.Et qð ſtultiꝰ fuit ⁊ alliũj
⁊ poꝛos ⁊ cepe int numina poſueft. Dꝛeclaretñ egyptioꝝ victoꝛie meinoꝛant᷑.
ſicut de oſiridi ꝓditũ eſt qͥ victũ pagrauit oꝛbẽ. & deos egyptioꝝ recipiemꝰ:⁊ ve
rã eoꝝ religionẽ fatebimur qꝛ vicerũt. Mõ:nõ ſicrõ ſuadet:neq; ſic indei ſenſere:
q̊ victi ab aſſyrijs ⁊ ab anthiocho ⁊ a romanis ⁊ in fuitutẽ ducti:nõ tñ victoꝛu
leges de bis acceperũt:ᷣ victi ⁊ angariati 2 mille nodis oꝛeſi in ſua lege maͤſe
rat. Mec nos xpᷣiani cũ plio ſupamur aut alijs calamitatibꝰ affligimur. lege nfaʒ
aut relinqmus aut accuſamꝰ:ſᷣ arbitramur piũ deũ.nos tãqfilios ꝓpt᷑ peccata qᷣ
cõmittim? verberare. qꝛ nõ parem euãgelio:nõ ſeruamꝰlegẽ nram: neq; maneæ-
mus ĩtraditiõe ſcõꝝ patrũ:v victi fragilitate aberramꝰælabimur yt boies. Jpe
So lapſos coꝛigit ⁊ plagisg mulin as initates emẽdat.Cogſcimꝰ errata nra:et
ↄſiderãteęs qᷓ fecimꝰ mioꝛc eẽ penã q; delictũ non iguoꝛamꝰ. Si caqimꝰin bello: ſiꝰ
amittimꝰ? regnũ:ſi iu go ſeruitut opꝛimimur dicim?cñũ vaniele ꝓha. Deũ eẽ i ce
lo qͥ reuelat myſteria: inutat tpa:⁊ trãſfert regna vt vniuerſi cosſcãt: ꝙ dñat ex⸗/
ceiſus in regno hboim: ⁊ cui voluerit dabit illud. NHouimꝰ deũ indeos ⁊ xpᷣianos
poſſe cũ velit: ⁊ voluiſſe aliq: alteri:ſecte hoibꝰ ſubijcẽ pt offenſas pli: q eñ ad
iracũdiã puocauit:pᷣ cõuerſi ad eñ nõ deſperamꝰ miſericoꝛdiã ↄſeq̊. Muis.n.ira/
ſcit᷑ de vt inqt phᷣa nõ tñ obliuiſcit᷑ miſeren. Diꝰ ẽ et benignꝰ nec deſerit camã
tes ad ſe. Abſit aut vt ꝓpt᷑ victoꝛiã melioꝛ e credamꝰ religionẽ victoꝝ. Sic. n. fa
tẽdũ eẽt. oẽs qͥ vicerũt bebreos meliꝰ de deo ſenſiſe q;ᷓ ipi victi: qd neq; tu dicẽs
neq; tuaus legiter q̊ fenſionẽ ſue traditiòis iĩ armis collocat ⁊ o genꝰ rõcinatio
nis effugit:maximũ iniqtatis indicin. Mõ ſic beatꝰ petrus . donat? a xpᷣo dño ce
leſtis resni cauibꝰ ⁊ paſtoꝛ ↄſtitutꝰ gregie rkian⸗ .paratũ ſe ait rõnẽ oibꝰ reddẽ
de ea q erat in ea fidenec aliter ſuos auditoꝛes edocuit beatus laurentiꝰ martyr
MWea nox inqͥt o bſcurũ nõ bʒ ſ oia ĩ luce clareſcũt.Et in eusgelio:nõ ꝓbat dñs
eũ qui lucernã accendit ⁊ ſub modio ponit. ſu candelabꝛũ eam eſſe vult:vt lu⸗
ceat oĩbus qui ſunt in domo: ⁊ pꝛedicari verba ſua ſup tecta iubet:⁊ de ſeipſo di /
rxit. Ego palã locut? ſuʒ mũdo.ideceptoꝛes ⁊ pſeudo ſphete in angulis:pᷣdicãt/⁊2
volunt occulta eſſe ᷓ dicũt:at iuramẽta taciturnitaijexigut. Sicut rome accidit
in his qui baccanaria celebꝛabãt. In occulto em̃ deo ſuo ſacrificãtes nullũ flagi
tiñ libidinis omittebãt ꝙ ſi alia nõ eẽnt aduerſus tuã legẽ iudicia:boc vnũ ſuffi⸗
cere potuit:qꝛ ꝓbibuit eius latoꝛ in diſputationẽ venire. Sciebat non equa eſſe
neq; vera quetradiderat. Aidebat veterẽ z noua legem contra ſe ſtare:intueba
tur phliloſophoꝝ acutiſſimas rationes ſibi aduerſas eſſe nec ſperauit in cetu bo
minũ aut in ſcolis virorum excellentiũ ſua dveliramenta poſſe defendi. Aiaduer/
tit bomo ſagax vingenioſus in malo:gentiles qui deos colebant damnatos eſſe:
⁊iam pꝛope modum exterminatos: neciudeis locum eſſe quoꝛum lex tranſlata
eſfet cum facerdotio ad cpꝛiſtianos. Cũq; ſtatuiſſet noua legem idernq; ſibi no⸗
men daret:ſperauit quod modo euenit:iratuʒ deum cbꝛigianis gri ſua legis mã
data tranigrediebant᷑ aduerſus tranſgreſſoꝛes victoꝛiam conceſſurum atcʒ id/
circo ſue legis defenſionem in armis collocauit. quam alioquin hominibus gra/
tam pꝛopter licentiã voluptatum nõ ambigebat: dyaboli hoc fuit inuentũ: anti⸗
quus bãc viam ſue nequicie ſerpens excogꝗſtauit:qui cuʒ vidiſſet ſeſe pꝛocul eijci
erx chꝛiſtiana religione augeſcente:idola deleri:nec amplius deoꝛum multitudini
locuin eſe. ſed vnum ti deum adoꝛari cum patre ⁊ ſpirituſancto ibeſum Guſs

beraclio imꝑante:machotmetis ſpiritũ excitauit:eũq; ſibi miniſtrũ elegit boĩesva

nũ pꝛidolatra:foꝛtuna paupem:mẽte ſupbũ:natione arabẽ: cõſilio vſus quoꝛiui-/
dã iudeoꝝ ⁊ xpᷣianoꝝ puerſoꝝ:inter quos fuit ſergiꝰſpiritu ambitionis inflatus

legẽ terciã edidit:ex veteri ⁊ noua cõſiatã:multis ineptijs extrinſecus adięct᷑. Le
gẽ diximꝰqꝛ ipſe legẽ vocat:nos blaſphemiã rectius appellabimꝰ:rugaſti fronteʒ
auertiſti oculos:hoꝛꝛuiſti:turbatꝰes:ſubiratꝰ es:dũ h ec dicimꝰ.At ſi veritaſ ami
cus es:audiẽda eſt veritas.neq; tuꝰlegifer ſi tibi amicus eſt veritatẽ interdicet.qᷓ
tqto magis amica eſt:quato ſalubꝛioꝛ:⁊ hoi ab ipſa natura coueniẽtioꝛ.Audi ve
ru ⁊ viſce quõ ſit appellãda lex. Legẽ dicũt eſſe phi qð rõne pᷣcipit᷑. Et ſũt qui nil
aliud legè eſſe affirmat q;ᷓ recta ronẽ a diuino numine ductam. Quicqͥd igit rõni
aduerſuʒ eſt legis noie caret.At tuus legifer rõcinariſce ſua lege ꝓhibet: ⁊ ſolum
Arma illi ſuffragari vult:nõ eſt igit᷑ dicenda lex niſi ex illis quarũ cõditoꝛes apud
iſai dñs maledicit. Docet nos dauid cognoſcere legẽ dñi:dũ ea qᷓ ꝓPꝛia ſũt expo
nit. Attẽde ⁊ videbis an machometea lex de celo ⁊ a numine tracts diuio an ali⸗
unde. Eex vni inqt pha imaculata cõuertẽs aias teſti. dñi fidele ſapiẽtiã pᷣſtãs
paruulis. Immaculata ẽ lex dñi: q; malaqueq; excludit: neq; libidiuẽ neq; turpi
tudinẽ vlla admittit. Sic apud eũdẽ Aphetẽ: eloda dñi caſta dicunt᷑. Et apð iob
legit: nõ inuenietis in oꝛe meo iniqtatẽ:mec in faucibus meis ſtulticia pſonabit.
* Et apls lex ſancta inquit madatũ ſancta ⁊ iuſtũ ⁊ bonũ. At quõ machometen
lex imaculata q ſtupꝛa ⁊ adulteria ⁊ oẽs libidinũ maculas ac feditates admittit.
Dices qꝛieiunia qᷓdã pcepit ⁊ orones ⁊ elemoſynas:nõ dã namꝰhec: abſit vt ea
mala dicamꝰ. Jnuentoꝛẽ coꝝ machometẽ eẽ negamus abſ/ machomete ſcieba
mus bec eè bona. Jeiunauit helias:ieiunauit xpug: oꝛare ⁊ frangere eſuriẽti pa⸗-
nẽ ſuũ ⁊ egenos ⁊ vagos i domũ ucẽ:multoantiqus ẽ q; tue legis inuẽtũ. Mul
ti nos legiſlatoꝛes ad opꝑa pietatis inuitarũt. Veru adulterari: foꝛnicari: ſeruire
ventri: ⁊ in ſceno voluptatũ iacẽ:ſolꝰ tu ? legifer int᷑ bona collocat. Solus macho
metes eſt qͥ turpia docet ⁊ flagitia pᷣcipit us bereticoꝝ moꝛe vt faciliꝰ decipiat
bona ſimula mala ↄmiſcet.At lex qᷓ dñi d vt indt ꝓphᷣa aias cõuertit ad vitimũ
finẽ. At lex machometea nõ ↄuẽtit ad deũ ſ̃ auertit ab eo. Dicit em̃ dũs deꝰ.Eſto
teſci qꝛ ego ſanctus ſuʒ. Machometes vxoꝛes inqᷣt ducite ⁊ cocubinas quot pla
cet:nã ego qdraginta viroꝝ in meis lũbis vires babeo ⁊ vxoꝛibꝰat ancillis per
miſceæ plurimis. Quid de teſtimonio fideli. Cũ data ẽ moyſi lex dni in mõte ſy-/
nai.fulgura choꝛuſcationes aparuerũt ⁊ ſigna de celo q teſtimoniũ aibueft .
Yer xpi mirabilis admodu mult cõfirmata eſt:dicẽteipᷣo. Si oꝑa nõ feciſſeʒ ĩ eis
7 nemo alifecit. peccatũ.ſ.infidelitat nõ hꝛent.Et ꝗpterea de veteri qͥ ↄuertit ad
ſuũ creatoꝛẽ ad ſůmuʒ bonſ: ⁊ noua lege inqt dauid. Zeſtimonia tus credibilia

facta ſũt nimis.Et ĩ euãgelio luce circa finẽ legimus. Illi ant ꝓfecti pᷣdicauerunt

vbiq; deo cooperante ⁊ pmonẽ cõſirm ate ſequẽtibꝰſignis. At machometis legẽ
ꝗ ſigna qᷓ miracula ꝓbat. Audiamꝰeũ. Mõ ſum miſſus indt niſi in vᷣtute gladij: ?
no ſuſcepit meã ꝓphetia occidat᷑: aut reddat tributũ pᷣei ꝓ infidelitate ſua qͥd

H nũqd maniteſte negat ſe miraculoꝝ vtute carẽ. ⁊ ficta falſaq; eẽ oĩa ſigna demõ
ſtrat:qᷓ tui legis dctoꝛes i populis pᷣdicãt.MHõ hʒ igit᷑ tua lex teſtimonin niſi i ar/

mis:ſᷣ id nõ eſt fidele:vt añ docuimꝰ.Ad vltimũ traſeamꝰ ⁊ quõ ſapiaʒ pᷣſiet parx

uulit.i.plis taa lex aiaduertamꝰ. Sapia(vt antiqͥ tradiderut diuiaꝝ ⁊ bũana/
rũ reꝝ ſciam ↄtinet:eſtq; admodũ ſapida ⁊ dulcl:vũ amoꝛẽ diuinitat᷑ mẽtibꝰno⸗
ſtris inſtillat: ꝓpter qð inqᷣt pſalmigraphꝰ. dulcia faucibꝰmeis eloòa tus:ſug
mel oꝛi meo.Tua lex neqʒ de deo ſapit neq; de celeſtibꝰ:neq; terrena ſat itelligit:
Q putat ſuꝑis cure nõ ec. Magna oliʒ ⁊ fioꝛida iĩ alexãdria phoꝝ ſcola fuit:⁊ int
ti ꝑ ſyria ⁊ aſyã viri toctiſſimi claruerũt:qrũ noia ad nos vſq; ꝑpuener̃t.At poſte
lex machomctea curſũ babuit pauciſſimi noiant᷑ q nature arcbana ꝑſcrutati ex⸗
cellẽtes euaſerint.qꝛ nõ pᷣſtat paruulis ſapiam tuꝰ ꝓpha aut tua lex:cuiꝰ füdamẽ

tñ voluptas eſt ⁊ tutela gladij: Int᷑ nos vo liberaliu artiũ ſtudia admodũ floꝛet

ttes

AEEE

LZegit᷑ publice philofoph a:audit᷑ in ſcolis theologia. Nullũ doctrine genus pꝛe
termittit᷑:gymnaſia lr̃arum in pluribus italie ciuitatibus clariſſima repiunt᷑ nec
trãſalpes in biſpania in gallia in germania in britãnia collegia deſunt viroꝝ er
cellentiũ:qͥ ſapientiã pꝛeſtqt paruulis. Eſt eĩ ingẽs xpianoꝝ cura vt indocti eru
giant᷑ ⁊ veritatẽ intelligãtin nra lege:que nũqᷓ; mẽtita eſt: diuinitus cõpꝛehenſa
At legifer tuus nõ mõ mentit᷑ ſed leuiter ſed indocte ſed impꝛudenter ſed inſibi
de mentit᷑: ⁊ ſibipſi ſepe cõtrariꝰ eſt: qu?admodũ ſuelegis inſpectoꝛ plane intel/
liget. Innumerabiles ſunt eius ineptie ⁊ annales fabule ⁊ pueriles nuge:de qui
bus libet hoc loco pauca referre 6 de ceteris iugiciũ pᷣbeant.Exponẽs machome
tes capitulũ alchoꝛani qð dicit᷑ filioꝝ iirl.in bãc ſniam loquit. Sit laus ei q ſer-
uũ ſuũ ab oꝛatoꝛio qð eſt helcarata ipᷣa eſt dmus meſche vſqʒ in oꝛatoriũ ſancte
dom? bieriin nocte vna trãſtulit. Circa quꝗ benediximꝰ den. O vos hoies audite
⁊intelligite:cũ abij a vobis venit ad me gabꝛiel ſero poſt pſalmodiã veſptinaʒ qᷣ
vltima eſt ⁊ ait. Omachometes iubet deus vt ſe adeas:cui reſpondi ⁊ vbi eũ vi/
ſam ⁊ ait gabꝛiel:vbi ipſe eſt:⁊ iumẽtũ ilico adducit magnitudine inter aſinum et
mulũ elberabil vocãs humane vocis capacẽ.Et vna nõ ampliꝰ hoꝛa iter egi an-
noꝝ qͥnquagiuta milin: ⁊ ait gabꝛiel aſcende animal.⁊ ito ad ſanctã domũ.aſcen
derę volentẽ fugiebat iumentũ ⁊ iuſſuz eſt ſtare.qꝛ machometes aſcenſurus cẽt
nũqᷣd accerſitus eſt indᷣt:⁊ rñdente gabꝛiele accerſitũ eſſe:nõ ſinã addidit:niſi ꝑꝛo
me deũ roget:obtuli pᷣces deo meo ꝓ iumẽto:qð me inſidẽte ſuaui greſſu incemit:
ponẽs vngulã pedis anterioꝛis in oꝛizonte ſui viſus: ⁊ minoꝛi ſpacio q; ictus imꝰ
plet᷑ oculi.ad ſanct to:nũ ꝑueni.comes aderat gabꝛiel qͥ duxit me ad domũ ſan
ctã in bieruſalẽ ⁊ vicinã rupem:dixitq; deſcẽde am̃ ex rupe in celũ aſcẽdes:⁊ col
ligato illic iumẽto poꝛtauit me humenis ſuis in celũ:⁊ cũ aſplicuiſſem⸗ ad celum
mũdi ⁊ ad poꝛtã eiꝰ:pulſauit gabꝛiel:⁊ queſitũ ẽ qs eſſet:⁊ rñdit gabꝛiel ego ſum
⁊iterũ querẽti quis tecũ adeſt:rñdit mnachometes ⁊ ſubdidit ianitoꝛ.nuqᷣd voca
tus. Et ait gabꝛiel vocatus:⁊ apta eſt poꝛta ⁊ vidi angelos: ⁊ bis genua flectẽs
oꝛaui ꝓ eis.Et accepit me rurſus gabꝛiel ⁊ vexit ad ſecũduʒ celũ:⁊ fuit diſtantia
inter celũ ⁊ celũ: quatũ eſt iter qugetoꝝ annoꝝ:⁊ ſicut in hꝛimo celo ita in h celo
pulſatũ extitit. ⁊ rĩũſum pari ſolenitate ad bennn. vſq; celũ ꝓcedit: equã celoꝛũ
diſtantiã ponẽs. Et ait in ſeptimo celo vidiſſe ſe angeloꝝ populũ:⁊ lõgitueinem
angeli cuiuſq; inſtar mũdi fuiſſe:⁊ aliquo mmille vicibꝰ extẽſioꝛẽ.⁊ inter eos vnũ
aliquẽ inueniſſe cui ſepties centena milia eſſent capita:⁊ in quolibet capite toti/
dẽ oꝛa. Et ĩ qlibet ore lingue totidẽ ã ſeptingenis mille milibꝰ ideomatibꝰlauda
bãt deũ.Et rurſus alterũ angelũ ondiſſe qͥ fleret: ⁊ qᷓſiuiſſe càm fletus.⁊ cũ ille di /
xiſſet culpas eẽ.oꝛaui ꝓ eo:⁊ tunc cõmẽdabat me gabꝛiel alij angelo ⁊ ille alij:do/
nec fui in cõſpectu dei:⁊ tribunali eiꝰadheſi:tetigitq; me manu ſua deꝰ int heros
⁊frigiditas manꝰeius ꝑuenit vſq; ad medullas doꝛſi mei. His nugis atq;ʒ delira
mẽtis implet machometes aures populi.Sʒ audiamꝰalterã fabulã in libꝛo cui
titulꝰ eſt de doctrina machometis.duo angeli noiant᷑ arathes ⁊ narathbes: quog
ille aſferit iufn dei i terrã deſcẽgiſſe.vt genꝰhumanũ regerẽt atq; inſtruerẽt tribꝰ
mãda accept. Pꝛimũ ne quẽq; occiderẽt.Alterũ ne qd iniuſte decernerẽt. Ter⸗
ciũ ne vinũ biberẽt.Cũ aliq;diu rexiſſent ⁊ iã ex toto oꝛbe ad eos iudina deuolue
rent᷑:mulier quedã decenti foꝛma ⁊ oim pulcerrima aduerſus maritũ ſuũ cam ba
bẽs iudiciũ ab eis petijt.atqʒ vt fauẽtes haberet iudices.vt apud ſe pꝛandiũ ha/
beant muitis pᷣcibꝰ inuitat.Mõ abnuũt angeli parat᷑ ſolendidũ cõuiuiũ.epulas
2 pocula mulier ipſa miniſtrat.apponũt᷑ fercula multiplicia ⁊ cũ his vinũ:qð cuʒ
angeli recuſarẽt inſtãte ſepiꝰmuliere.⁊ multag obijciete blãdicias tandẽ biberũt
⁊ inebꝛiati vino in hoſpitã incaluerũt.eiuſq; cõcubitũ poſiularũt.ſpõdet mulier
ea cõditione vt alter eoꝝ aſcenſuʒ in celũ onderet.alter deſcenſuz:placet cõditio
illa. At ſter didicit mox in celũ relictiglatq; irriſis angelis quã dens recognita int
ſydera collocauit.cui luafer eſt nomẽ.Angeli ad iudiciũ euocali catenis ferreis
cc iij

è,
N

in puteo pꝛofungiſſimo religati ſunt vſq; in diem iudicij ꝑmãſuri:cũ elegiſſent in
hac potiꝰvita qᷓ; in altera plecti.Hec eſt ſapiẽtis machomet quã docet paruulos
bec eius theologia:hec doctrina diuinitꝰ feuelata. Mira hominis audacia ne di
camꝰſtulticiꝗ ſeu dementiã.Quot ſunt in his fabulis deridẽda ſomnia. Mõ ob⸗
iurgamꝰiumẽti verba quãdo ⁊ aſinã ſacre littere locutã pꝛodũt:⁊ gẽtiles bouẽ.
Sed quid eſt ꝙ vna hoꝛa iter quinquaginta milia annoꝝ pergit᷑.metire hec ⁊ di
ligenter cogita:an coꝛpoꝛi nõdum gloꝛificato id poſſit accidere:quo iuit:vbi fuit
qd circuiuit:nõ adhbuc celũ aſcẽderat:quibꝰin locis tantũ ſpacij ꝑagrauit:nec iu⸗/

mentũ eũ tulit:quis tulit eũ:vnde venit:quo venit:nihil boꝝ dixit: qͥd peccaueę⸗
rat iumẽtũ vt pꝛecibꝰegeret:cui nõ eſt lex alia niſi nature ⁊ illi paret:qͥd oſtianiꝰin

celo collocatus rogamine machomeegebat:an nõ ſatis felix erat:foꝛtaſſe altius

cupiebat aſcẽdere:tꝗ q; nõ ſit illic ꝑfecta oĩm beatitudo:⁊ Sennr adhuc ambitio
Diſtatiã celoꝝ oſtgdit:⁊ ſperarũ quãta ſit craſſitudo demõſtrat: quingẽtoꝛũ an/
noꝝ iter ex celo in cclù ponit᷑ ⁊ patere ſpiſſitudinẽ. Quid hoc:quis credat genti-
liũ ſabulis ſimile ſomniũ eſt. Yliunt illi dyoniſiodoꝝ quẽdã geometrie ſcientie no
bile in patria ſenectã diẽ obijſſe: ꝓpinquos funus ei duxiſſe.ad quos ꝑtinebat he⸗
reditas hos cſecuſ diebꝰ cũ iuſta ꝑagerent:inueniſſe in ſepulcbꝛo eiꝰ eplam dyo
niſiodoꝛi noĩe ad ſupos ſcriptà: que diceret eũ a ſepulchꝛo ad infimam puemſſe
terram. eſſeq; illuc vſq; nadrgant⸗ milia ſtadioꝝ. Hec defuerunt geometrel vt
plinius ait qui interpꝛetarent᷑ ſignificare eplam a medio terraruʒ oꝛbe miſtam:
quo deoꝛſuin a ſũmo longiſſimũ eſſet ſpaciũ et ibidẽ pile medius ex quo cõſecuta
coputatio eſt:que circuitu terre iꝗ eſt tot pile ambitum ducenta quinquaginta
quinqʒ milia ſtadioꝝ ꝓnũciauit. Sʒ armonica ratio que cogit reꝝ naturg ſibipᷣm
cõgrucre eodẽ plinio teſte: addit huic mẽſure ſtadioꝝ ſeptẽ milia. Heraſtotenes
buiuſcemodi rerũ ſolertiſimindagatoꝛ:vniuerſum terrę ambitũ: ducentoꝝ qͥn
gquaginta duoꝝ miliũ ſtadioꝝ pꝛodidit. Niparchus ſtadioꝛũ paulominꝰ vigin⸗
tiqnq; milia adiecit. Reperiunt᷑ alioꝝ ſnie admodũ diſſone: neq; iu hanc vſq;
diẽ moꝛtali cuipiã ſatis exploꝛatã credim?terre menſuram:cuius neq;ʒ ſeptẽtrio
nẽ neq; meridie verſus cogniti fines ſunt.At tuus legifer maioꝛa cocepit animo
qui ta q; celũ aſcẽderit:quingẽtoꝝ annoꝝ itinere diſtare celum a celo ꝓdigit.qim̃
tãta eſct craſſtudo ſperarũ bocidem afferit rabi moyſes hebꝛe genere phs:qui
apud egyvptios claruit. At ppᷣi quos noſiri pꝛobant nõ ita ſentiũt necptolomeus
glerandrin?aſtronomoꝝ facile pꝛiceps de craſſitudine lunaris ſpere cuz tua lege
ccoꝛdat.in qua iter annoꝝ ſexagintanouẽ ⁊ aliquoꝝ mẽſium ac dierũ poſiut mi
libus paſſuum vigintiqnq; ſeu ſtadijs ducẽtis pꝛo qualibet die cõputaſj. Alij vo
aſtronomi aui bec diligẽter indagauerũt: pera ſolis plo q; ſexcẽtis vicibꝰ ſu pare
lunqᷓ tradiderũt:rurſuſq; mart ſperã q;uis ſole altioꝛ eſt ⁊ longe maioꝛem habet
ambitũ.ſpiffitudinẽ tñ multis vicibꝰſupari.Yinpꝛobũ bumane mẽtis guſum: ve
rũ ita ſubtili argumẽtatione cõpꝛehẽſu vt pudeat aliquos no credere:plurimi 5
iucerta reſpuũt.Zue legiſlatoꝛi foꝛtaſſe credendũ fuerit:no qꝛ illuc angelo bono
vxferẽte ↄſcẽderit. ſed qꝛ cum ꝑuerſo ccciderit ꝙ ſi hac de cauſa fidẽ expetit credi
mus alioqn cũ ſacra ſcriptura dicim?ꝰ:celũ ſurſum terrã deoꝛſuʒ ⁊ coꝛ regis in⸗
ſcrutabile eſt. Sed alia ꝑcurramꝰ angelos ſe vidiſſe affirmat.eoſdẽc; coꝛpoꝛeos:
ſi mũgo maioꝛes augeli ſũt:neceſſariũ eſt aliquã eoꝝ partem extra mungu⸗ eſſe.
At phi mũdi circũſlexu oĩa cõtineri dicũt:ne quicq; exteriꝰeſſe. Tu legifer añ
aliquid ſolito plus adbibit:ſopoꝛi deditꝰ quicd ſomniauit ꝓ vero retulit: ⁊ oĩa ſi

bi licere putauit: quo erroꝛe c angelos coꝛpoꝛeos:⁊ peccare ⁊ egere veniꝗ ⁊ ſe ro
gaſſe pꝛo eis dixit. Simili ſomnolẽtia tactũ ſe ſuper bumer affirmauit manu dei:

euiꝰ gelu vſq; doꝛſi medullas penetrauerit:qᷓ oĩa ſupenꝰ cõfutata ſũt. Quis illug
patiẽter audiat ꝙ angeli dei vino inebꝛiati ſpecie mulien decepti ↄcubinstũ cius
abpetierint.qꝗᷓ iter i celñ edocta ad cõſpectũ magni dei puenit ⁊ honoꝛifice gece-

pta int aſtra locũ obtinuerit.angeli penas dederit.atq; idcirco vinũ hotini int⸗

*

htin dictũ ꝙ tãti mali cꝗ fuerit. Cõmemoꝛat bectuꝰlegifer: tãq; ex penu dei recepta
hoibdinculcat. Aide q;grauit:q;uere:ʒ perite loquit᷑:poetaꝰ figmẽta ã puen le

los ulcat Porauit; qerc: s Er. f⸗
edi gunt᷑. int archana legis inſerit. Pueri nri nõ ſine riſu audiũt: cũ rapte in celũ feie
ob⸗ referunt᷑: ⁊i aſtra cõmutate:q maioꝛ ⁊ mino⸗ vꝛſa vocãt᷑:pigri circa ſarraca boe-
ué. te lucẽtes. Credimꝰ ꝓ tua ſapia teiꝗ puifacere atq; cotẽnereę tue leg figmẽta. Sʒ
di mirar vebemẽter ꝙ indies aliq́ relicto dogmate xpiano ad tuũ migrat: ⁊ aſſerẽ-
ifuit tes iniquã les nraʒ:amplexi tuꝗ circũcidunt᷑:⁊ tuis initiant᷑ ſacris ⁊ q trinitatẽ
ciu⸗ pᷣdicabãt.nũc deteſtant᷑: ⁊ qui xym cruci affxũ colebat ⁊ laudabãt.nũc derident.
zue⸗ Sũt qui hoc agũt noõ dubitam?. Sʒ quinã boĩes ſane aut libidinis ſerui aut am
nis bitionis:⁊ quib⸗ nullus erat loc? in nra lege. Spꝛeti a nobis ⁊ eiectiſtanq; vilia ⁊
tis inutilia mãcipia ad te trãſiuerũt:nec tamẽe illos inertinguibilis cõſciẽtie vermis
bitio rodere ceſſat.M ſi poſſes eoꝝ introſpicẽ coꝛda:intelligeres ꝓculdubio eos qaur
zan⸗ vite futuręe ſpem nullã babere:aut admodũ eſſe anxios.q; fontẽ aquc viue reliq
d% rũt xpᷣm ihm.⁊ neſciũt quo pacto redeãt:maiꝰ ſuũ peccatũ exiſtimates qᷓ; dei mi
eno ſericoꝛdiã. Sed quid miraris ſi ad opes cõſequẽdas:ad volaptates exhaurien⸗/
be⸗ das: nõnulli tue legi ſeſe ſubijciũt:nõ eſt boc nouũ nec dignu adinirationi. Ideʒ
do uoq; ⁊ ſaraceni faciũt qui ſepe ad vos migrãt. Illud eſt mirabile: illud ſtupen/
iſe. ã:illud magnope celebꝛãdũ ꝙ tot milis populoꝝ xpiano inſignita nomine:ſub
felvt tuo imbpio degũt. grauia tributa pendũt:nũc liberis pꝛiuant᷑ nunc cõiugibꝰoſpꝛi/.
ſant munt. duriſſima ſeruitute lacerant᷑.vexant᷑ mille modis.nectñ xpᷣiane legi renũ
ne ciãt. M ſi tuã acciperẽt: mitius ferrẽt imperiũ:fierẽt liberi:bonoꝛes ⁊ opes ſoe-
rare poſſent:ſed malũt tolerare ſeruitut iugus: ⁊ in ſqualoꝛe ac miſeria viuere ch⸗
i⸗ xpᷣm negare.Hoc ſtupẽdũ eſt ⁊ diuinũ opus: ⁊ qʒd te pcipue mouere debet nõ ꝙ
Ve⸗ pauci a nr̃a lege aberret: ̊ ꝙ tãmulti in ea ꝑſeuerẽt:⁊ ꝙ tãta ſit vel in aduerſis cõ
ſtãtia miraculũ eſt:facit hboc bonitas legis: ⁊ ſecuritas eterne vite quã nemo ſa⸗
⸗ piẽs pñti poſtooſuit. Quid tu hic dicas:qͥd cõtra biſcere:aut nutare poteris. Ae
6 ra eſt xpᷣiana lex:ex vtero recepta moſayce ex ꝓpbetis ex diuinis oꝛaculis: deus
ſe auctoꝛ eiveſt: fili dei eã tradidit.exole dei manifeſtata eſt pura eſt mtida ⁊ ima/
o culata ⁊ ſancta. pfecta ex omni ꝑte:nullã habʒ rugã:nuſqᷓ; deficit:nuſqᷓ claudicat
4 in ea q qrit inuenit. qui petit accipit. pulſanti apit᷑. Ypſa eſt fons clementie:iu-
. ſticie culmẽ pietai ſpeculũ.mũſuetudinis ⁊ miſericoꝛdie plena.ꝓ ea martyres
innumerabiles fũt occiſi: ſenes: iuuenes:pueri:matrone:vir gines vicu innu⸗
ens pte puelle: crudelia carnificũ nõ erpgueſcere toꝛmẽta: ſciẽtes beatos eſſe moꝛ/
glee tuos q̊ moꝛiunt᷑ in dño. Pꝛeterim? ſigna ⁊ ꝓdigia que certitudinẽ xpᷣiane legis
itmi oſtẽtant. Quis viros cõmemoꝛare queat ex xrpiano genẽ diuini ⁊ bumani iurig
ijdo ercellẽtiſſimos ꝓfeſſoꝛes.vera mũdi lumina:ſciẽtie fontes qᷣ vſq; ad moꝛtẽ in fi
lgare de xpᷣi ꝑſeuerãtes:pᷣclarꝗ volumina ediderũt.q tac; ſydera qᷓdã woctrinchuma/
baet nas metes illuſtrat. Et qᷓ nã vllo in loco lex ẽ q̃ alterũ babeat auguſtinũ:alterum
n e hieronymũ. alteꝝ ambꝛoſiũ. alterũ gregoꝛiũ. Et ne grecos pᷣtereamꝰ q religio vi
fimh rũ vnq; babuit qͥ oꝛigeni cõpari poſſet.q;uis hic in pleriſq; locis errauit. E uis
oo. iohãni criſoſtom exegquabit᷑:qs magno baſilio.qs cyrillo.qͥs euſebio/qᷣs grego
P ti. nio nazãzeno. Mõ ſufficiet dies ſi numerare ꝑgim? illuſtres nre legis doctoꝛes ſi
Hoͤl⸗ ue viuos ſiue moꝛtuos.qᷓuis no ſint moꝛtu: vᷣ nũc marime viuũt ⁊ tãq; ſtelle in
ouos firmamẽto lucẽt.ꝗ fidẽ ſacratiſſime trinitatꝭ elucidarũt. Quid dicemꝰ de religio
cſe. ſis vomibꝰ in quibꝰ angelica ducit᷑ vita: ⁊ pꝛo peccatoꝛibꝰ aſridue effundunt᷑ pꝛe
inq, ces dño:nec vnq; ceffant diuine laudes ac pſalmodie. Ben edictus mirſien ſig
7ciaſi abud nos mulo; monachoꝝ toctseꝛ ⁊ pater extitit.apud grecos magnꝰ? baliliꝰ
rſero ſecuti ſũt bernardus abbas clareuallis. 1 bꝛuno qui carthuſiam inſtituit. quoti
gu de⸗· die ſanctoꝝ viroꝝ apud nos auget᷑ numerꝰ?:edificant᷑ noua monaſteria ⁊ ſancta
giliud renouant᷑ inſtituta. Quos fructus edidit ſeraphicus fran ciſcus eximius pauper
icins tatis amatoꝛ in vmbꝛa( que pars eſt italie natus.Quot eũ diſcepuli ſecuti ſũt.
gcet Quot ſub eius regula viri ſancti fiouerunt. Anthomus pataui iacet miraculis
cc iiij

int⸗

cdlarus. Bern ardinus ſenenſis in aquila:quẽ noſtra etas quaſi alterum pauluta
pꝛedicantẽ audiuit. Hicolai lyritani extant opera que omnes admirant᷑. Somi⸗
nicus in extremis hiſpamie natus boꝛis quaſi aliꝰ veſper emicuit:qui nouũ quen
dam ſanctũ ⁊ nitidum viuendi moꝛẽ ſuis auditoꝛibus tradidit ⁊ pdicatoꝝ inſti/
tuta regula vniuerſum illuſtrauit oꝛbem. Multi ex diſcipulis eius clariſſimi eua
ſerunt:ſed ſeeeipua eſt magni alberti fama.qui nullum doctrine genus ignoꝛaſſe
creditus eſt. Nec minoꝛ es tbomas aquinas fuit in litteris.⁊ ſi maioꝛ extitit ſan
cutate. Claruit ⁊ meo ſeculo ſub eadem regula vicentius biſpanus. quem no-
ſter anteceſſoꝛ inter ſanctos xpᷣi confeſſoꝛes retulit. Et in oꝛdine diui auguſtini
nicolaus tolentinas pauloante inter celeſtia relatus ſanctoꝝ agmina. Houa in⸗
dies pꝛole floꝛeſcit noſtra religio ſi non teſunt peccatoꝛes diuinq pꝛouocantes
maieſtatẽ.nõ deſunt etiã conſiliatoꝛes viri ſancti deo accepti.⁊ virgines immacu
late pꝛecibus aſſiduis diuinã iram auertentes.nec timemus ruina tantis adiuti
patrocinijs. Tu erę pꝛinceęps nobilis qui non es rõnis incapax neq; ingenij ob
tuſi. collige que diximus ⁊ cõſerua in mente tua. ⁊ cõſule tibi ⁊ tue genti.⁊ noli ecẽ
incredulus ſed fidelis relinque tenebꝛas ⁊ lucẽ ſequere intellige quo pede claudi
cat tua lex: ⁊ quatis ſcatet erroꝛibus et q pꝛocul a veritate recedit ⁊ ꝙ nõ eſt ĩ ea
ſalus.noue ⁊ antique legis inimica. Intelligis q;ſolida eſt euangelica doctrina.
uera: q;ſancta: q;mũda ⁊ immacuſata:⁊ ꝙ ea tm̃ iter in celuʒ oſtendit ⁊ nõ alia
Intelligis ſi verba noſtra memoꝛie tenes ꝙ trinitas in vnitate ⁊ vnitas in trini
Jgate coleda eſt: neqʒ altera cõtradicit alteri. Intelligis quonã modo pater ſibi fi
lium equalẽ genuit. ⁊ quoinodo a patre ⁊ filio ſanctus pꝛocedit ſpiritus qui eſt
chanitas ⁊ amoꝛ ⁊ ſimul colendus eſt ⁊ deus eſt ⁊ ꝙ filius pꝛo noſtra ſalute incar
natus eſt. moꝛtẽ tulit ⁊ ſpoliato inferno tercia die reſurgens.quadraginta diebꝰ
cum diſcipuis conuerſatus aſcendit in celum:ſedet ad dexteram patris ventu/
rus in fine ſeculi iudicare viuos ⁊ moꝛtuos.quo facto mali perpetuo penã ignis
ſubibunt. boni eterno beatitudinẽ cõſequent᷑.nõ in carnalibus deſiderijs autum
pudicitijs nõ in cubilibus.ſed in dulcedinę mentis ⁊ in charitate chꝛiſti que ſupe
rat omnem ſenſum. Ante omnia vo monſtratũ eſt non poſſe te affequi inter chꝛi
ſtianos gloꝛiam ⁊ potẽtatum quem videris optare: maxime apud europeos et
occidentales populos:duʒ tua in ſecta ꝑſeueraris.M ſi velles chꝛiſtianis initia
ri ſacrio magnã tibi ſpem fecimus ⁊ potẽti e⁊ gloꝛie. Memento igit᷑ verboꝛum
noſtroꝝ ⁊ accipe fidele cõſilium:ſume baptiſmũ chꝛiſti ⁊ lauacrũ ſpirituſſancti.
Ylmplectere ſacroſanctũ euãgeliũ ⁊ illi te totum committe Sic tuam animam
lucrifacies:ſic thurcoꝛum popalo bene conſules.ſic tue cogitationes adimpleri
poterunt: ſictuũ nomẽ in ſecula celebꝛabit᷑:ſicte omnis grecia:omnis italia: ois
europa demirabit᷑.ſic latine te littere ſic gꝛece ſic bebꝛaice ſic arabice omnes bar/
bare celebꝛabunt: ſic nulla etas detuis laudibus cõtiteſcet. ſic pacis auctoꝛ ⁊ fun
datoꝛ quietis apellaberis.ſictethurci animarũ ſuaruzʒ repertorẽ ⁊ chꝛiſtiani ſue
vite cõſeruatoꝛem vocabunt:ſiri:egyptij:libici:grabes:⁊ quecũq; ſunt alie gẽtes
extra chꝛiſti eaulas.aut his auditis tuꝗ viam ſauenr aut tuis ⁊ xpᷣianis armis
paruo negocio dmabunt᷑.Etſi noluerint in noſtra lege te ſociũ habere experien
tur dominũ in ſua:nos te iuuabimus ⁊ vmniũ eoꝝ aſſiſtente diuina gratia legiti⸗
mum pꝛincipem conſtituemus.Hec ſunt que tibi cum baptiſmo pꝛemia pꝛomit/
tunt᷑. His te bonitʒ diuina pietas pꝛoculqubio cumulabit obſequentẽ euangelis
ꝙ ſi reſpueris conſilia noſtra:peribit tãq; fumus gloꝛia tua.⁊ tu moꝛe hominum
reuerſus in cinerem totus moꝛieris.Chiĩiſtus regnabit ineternũ cui eſt bonor ⁊
gloꝛia in ſecula ſeculoꝛ.Amen.

Oꝛatio pij pape.ij.habita in ↄuẽtu mãtuano ſexto .
Kalendas octobꝛis. Anno dũi,. M. cccclix. CCCCXj.

2*

+2rre Lr☚G

=

— — — ,— — £᷑£ 22,)

1

cu⸗
Hl

eca
Nol
dit
G

zi⸗
fmn

4

ſne
e
nis
nien

i⸗

2

Am bellũ bodie aduerſus impiam thurcoꝝ gentẽ ꝓ dei houoꝛe ac ſalute
reipublice xpᷣianę ſuaſuri ſimꝰ. Bene eſtvenerabiles in xpo fratres ac filij
dDllectiſſimi pꝛiuſq; vos verbis aggrediamur. diuinitatem ipſam cuius in
pꝛimis auxiliũ expetendũ eſt:paugis in bunc moduʒ affari. Dꝛotectoꝛ nur̃ aſpice
dus ⁊ reſpice in faciẽ populi tui. Reſpice ſuꝑ bãc familiã tuã ꝓ qua dñs noſter
ips xpᷣs nõ dubitauit manibꝰeradi nocẽtũ ⁊ crucis ſubire toꝛmentũ. Miſerere
plebis tue:⁊ nę des hereditatẽ tuazʒ in ꝑditionẽ quã pꝛope mõ inſtsre videmus.
Surrexerũt em̃ iniq ⁊ imꝑii qͥ te nõ nouerũt.Aenerũt gentes in hereditatẽ tuaʒ
polluerũt tẽplũ ſanctũ tuũ:poſuerũt bierin pomoꝝ cuſtodiã. Aineã tuã exter/
minauit aper de ſilua ⁊ ſingularis ferus tepaſtus eſt eꝗ̊. NMos c;uis boc i loco tuo
vt arbitramur ad tuẽdã religionẽ tus ↄuenimꝰ:nihil tñ poſſumus niſi ades ⁊ /
ſigiũ affers:nibil ſine te valec hũana fragilitas:tua ẽ ꝑtãs:tuũ impiũ:tua oĩis vᷣtꝰ.
Tu fundaſti celũ ⁊ terrã:mare ⁊ oia que in eis ſũt. dẽ eſt tibi velle qd poſſe.Hi
bil eſt að tue valeat reſiſtere volũtati.Adiuua nos in te vo ſperãtes ⁊ te ſolum
deũ pura mẽte colẽtes. Fac nobiſcũ ſignũ in bonũ ⁊ mitte nobis auxiliũ de loco
ſancto tuo.Da nobis coꝛ vt faciamꝰ volũtatẽ tuã.⁊ in pᷣceptis tuis ambulemus
Scimꝰqꝛ nõ dees tu dñe deus opẽ tuã ſuppliciter imploratibꝰ:ſᷣ noſipi deſumuʒ
nobis.Yrigẽt pectoꝛa nr̃a:ingere calorẽ:ingere flãmas:vꝛe coꝛda ⁊ renes nroæ
vt tuo tm̃ igne ſuccẽſi:q̃ tibi ſut placita meditemur.ac fedã ⁊ peccatricẽ tburcoꝝ
gentẽſi tua volũtas eſt de xpᷣianoꝝ finibꝰeijciamꝰ.Aos aũt magnanimi ⁊ g&
neroſi ꝓceres qᷣ ageſtis:ne claudite pᷣcamur aures:ne diuertite mentẽ. Aperite
deo interioꝛa via qͥ mox volentibus vobis in aias vꝛas illabet᷑.⁊ vos ſibi templũ
e habitaculũ facict. Audite nos ſua vice loquẽtes. Aerba nr̃a verba dei ſunt.
q̊ filij ſui ihu xpi q;uis indigni vices in terris gerimꝰ.ipᷣe nos fari iubet.ipſe in oꝛe
nr̃o verba poſuit ipᷣe nos bellũ ſuadere in tburcos imꝑat. Mõ vos hodie cardi⸗
nales aut epᷣos aut minoꝛis oꝛdinis ſacerdotes ſermone nr̃o cõpellabimꝰ quos
cõſtat armis ineptos eſſęe ⁊ piaculũ ac ſacrificiũ fuerit:niſi per ſeipſos in cauſa fi
gei q̃ ſũt ab eis expetenda:hoc eſt aurũ ⁊ oꝛones ſua ſpote abtulerint.Aos iliu/
ſtres duces:vos marchiones:vos comites:vos regũ ac pꝛincipũ oꝛatoꝛes:vos
foꝛtes ⁊ exercitatos in bellis viros verba nr̃a cõmonifaciãt:vos tãgẽt:vos reqͥ/
rent quibꝰdatũ eſt:arma ſumere nõ vt inter vos dimicet!.ſed vt ecclian vt reli⸗
gionẽ vt fidẽ xpᷣianã a barbaroꝝ ⁊ inſideliũ incurſibꝰdefenda. Poteſtas em̃ vt
inquit paulꝰ gladiũ poꝛtat ⁊ vindictã maloꝝ.Laudẽ vᷣo bonoꝝ videi in quo ſia
tu:in quo diſcrimine ſumꝰ:⁊ quãtum a thurcł Faer er infeſtamur:
nõ ignoꝛat.niſi arma ſumẽtes eoꝝ impetũ retũdit:baud dubiũ quin lex euãge
lica ⁊ ois nr̃a religio peſſundet᷑.Audiie igit᷑ vini foꝛtes atqʒ attẽtas aures adhibe
te:bellũ ſuaſuro qð hodię nobis nimis incũbit.Lria vt nra fert opinio pᷣncipali
ter explicãda ⁊ ſuadẽda ſũt. Dꝛimũ eſt vt cauſas iuſtas atq; vrgẽtes oſtẽdat ꝓ/⸗
pter quas pugnare opoꝛteat. Scgm vt facultates adeſſe doceat belligerendi ⁊
certã quodã modo victoꝛie ſpem faciat.Cerciũ ac poſtremũ vt magna ſecutu/
ros pꝛemia victoꝛes pateſaciat. In his hodię nobis elaboꝛãduʒ eſt: atq; in his
tota nr̃a cõſumet᷑ oꝛatio..De cauſis belligerẽdi pꝛimum dicere opoꝛtet que due
ſũt pᷣcipuę et maxime. Pꝛima eſt vt ſuſceptas iniurias vlciſcẽtes res amiſſas re
cuperęmꝰ. Altera vti futura que pꝛope imminere videmꝰ) pericula euitemꝰ.
Oſtẽdamꝰque nã ſunt illa que amiſimꝰquas nobis et veo noſtro iniurnias intule
rũt tburci. Inſflicta xpianſtatati vulnera:illatas cõtumelias iniuſtqꝗ̊ notam faci/
le cognoſceſ.ſi que fuit olim xpᷣiana religio et que nũc ſit omnino eſtimabiij.Co⸗
gnoſcite boc rogamꝰ et quãtum gloꝛiari poſſii animaduertite. Sacroſanctũ euã̊
gelium quod ablaſ idoloꝛum ſpurcitijs ſaluatoꝛ noſter mundo inſeruit ne vnuũ
dũtaxat terre angulum aut vnã pꝛouinciã ſed vniuerſum ferme oꝛbẽ impleuit:

quẽadmoqũ regiꝰ ꝓheta multis ante ſeculis de beatis aplis futuris pꝛeuiderat

dicẽs. In oeẽm terrã exiuit ſonus eoꝝ ⁊ in fines oꝛbis terre verba eoꝝ. Per hos
em̃ euãgeliũ mũdo innotuit quos ex piſ. catoꝛibꝰ ſaluatoꝛ ipſe pᷣdicatoꝛcs effece/
rat dicẽs. Aenite poſt me faciam vos piſcatoꝛes
Piſcati em̃ ſũt apli:non ſibipſis:ſed xpᷣo dño vniuerſum ferme oꝛbem. Omnes
reges omnes populi in eoꝝ ſeu retia ſen ſagenas inciderũt. Impletũ eſt em̃ illð
danielis vaticiniũ vicẽtis. Omnes reges omnes tribus omues ingue ſeruiẽt ei.
Uerius xpo q;ᷓ auguſto virgilianum iſtud attribui põt ſup garamantos indos
2oferet imperiũ. Jacet extra ſydera tellus:extra anni ſoliſq; vias vbi celifer at/

as:axem humeris toꝛquet ſtellis ardentibꝰ aptum. Mã circa tẽpoꝛa conſtantini

magni.natum ex maria puen. Indi ſimul ⁊ hiſpani colebar. Mec ſeptentrio nec
meridies xpᷣm ignoꝛabat.Aoxr᷑ romani pᷣſulis tãq; ihu xpᷣiicarij maria cterras
venetrabat. Dax alta ꝑ oës trãdqlla qs xpᷣianos ibat. iacebat pardꝰcũ agno ⁊
eo cũ vitulo accubabat. Gens ſancta/gẽs electa:ſplłs acdſitiõis xpiani habebãt᷑
Zributa ex gẽtibꝰacepies ⁊ in capite ſploꝝ poſiti.Hec fuit olið o xpᷣiani maioꝛũ
vroꝝ gloꝛia: poc imperiũ:bec autoritas. Mũc auo nos thurci ⁊ ſaraceni redigeft

paucis aiaduertite docebimꝰ. Indi q;uis xpᷣiani ferunt᷑ ⁊ armeni ꝑ aſiã diſperſi ?ꝰ

2

ariter etbyopes:in multis tñ verſant erroꝛibꝰ ⁊ ignoꝛãtes quã noſſe debuerant
ter legem: ignoꝛant a dño. Quid reliquũ eſt:aſie atq; affrice xpᷣi nomẽ atq; legez
in pacato pſequit᷑ odio.Cepit hec calamitas ſub heracleo ceſare. Mã cñ aperta
ſet ommibꝰ via ſalutis per xpᷣi ci filiũ:qui aniis antea circiter ſexcentis moꝛtẽ
noſirã moꝛiendo deſtruxerat: inuidẽs bumano generi dyabolus ⁊ nimiũ dolens
xpᷣm vbiq; regnare pſeudopꝛophetã erxcitauit. In arabia machometum nom i⸗
ne ſceleratũ bominẽ qui ſe dei nũcium einentitus cõtrariã euãgelij legem condi/
dit.de qua paulo ſuo loco dicemus.Degenerauerat iam apud grecos imperium
⁊romana virtus ſub aliuditrqſlata celum elanguerat:que res xpianos opes hau
latim euertit. Manſerũt tamẽ in aſia complures rpᷣiani vſq; ad tempoꝛa pipini
francoꝛum regis:qui anno ab binc circiter. de magno nomine apud germanos et
gailos regnauit. Lunc vo digreſſi a ſcithia thurci:capadociam:põthũ:lbithiniã:
troadem: ciliciã: ⁊ omnẽ minoꝛem aſiam occuparũt.⁊ noſtra negligẽtia potetes
facti nõ ſolum veros chꝛiſtianos ex aſia pepulerũt. ſed tranſmiſſo nauibus hel⸗
leſpont macedoniam: traciam:atticam: boeciam: phoadem:acbaiam: acbarna
miã:epirum: poꝛmam: ⁊ vtrãq; miſiam armis inuaſere:⁊ in egeo aciamio mari ci
clades ⁊ alias q;plures inſulas ſubijcientes hos vpᷣianis ad oꝛientis terminos
poſuere. Ad meridiem barbari ex affrica non ſolum inferi maris inſulas: ſed ipᷣs
quoq; italie littoꝛa claſſbus infeſtant. In occidente magnam bithice partẽ quꝗ̊
granatam vocant mauri occupant: ⁊ hiſoanos agitant reges. Ad ſeptentnonẽ
geledamq; arcton luctuani: polonis cõtermini magna ex parte nitu gentiliuz vi⸗
nunt. Aeteres bungari ad oꝛtum chanais iacentes. ⁊ tartari cum quibus liuonij
pugnãt. chꝛiſtum pꝛoꝛſus ignoꝛant:⁊ vltimi noꝛtne populi cum ſemiferis ho/
minibus bellum gerũt. Hi ſunt termmini veſtri o chꝛiſtiani ſic circũdati eſtis:ſic in
angulum coartati potẽtiſſimi quondãa dñi ⁊ oxis poſſeſ. oꝛes. En quantum im/
periũ amiſiſtis:quot nobiles vꝛbes:quot ditiſſimas pꝛouincias pdidiſtis. Int᷑
quas etiam iudeam neg exiſtis:terrã nobilẽ:terra ſanctã:terrã lacte ⁊ melle fluẽ⸗
tem:terrã in qua pꝛimi noſtre fidei floꝛes alparuere. Heu pudoꝛ:beu doloꝛ: fons
⁊oꝛigo noſtre ſalutis. Syon ad boſtes defecit. Cemplũ illud ſalomõis fama cla⸗
rum. In quo dñs totiens pᷣdicauit. Bethleem in qua natus eſt. Joꝛdanem in q̊ᷓ
baptizatus eſt: tbaboꝛ in quo tranſfiguratus. caluariã in qua crucifixus ipſiꝰ cru
cis poſſident inimici:ſepulchꝛum dñi gloꝛioſum:lectãq; illum purpureũ crocos
ſpirantem ⁊ ſuauiſſimis fragrantẽ odoribus:in quo pꝛopter nos vita noſtra ob/
doꝛmiuit in dño.niſi hoſtes velint inuiſere non poteſtis.At ſaraceni machome⸗
tam habẽt in poteſtate:in qua ſi vera eſt ſama.falſi ꝑꝛophete cadaueri archa fer
res cõditum. vi magnetis pẽdet in gere. AHos vo infelices ac miſerrimi xp̃iani ſe⸗

piſcatoꝛes hoim. Mec vana ꝓmiſſio fuit.

— w ☛n — -—

ne
1
1
1,

—. —

giſc⸗

pulchꝛo dei vr̃i ⁊ vꝛbe dariſſima hieroſolima pꝛiua

ati eſtis. Lacemaletandria;

thebas:mẽphim:ac oẽm egyptũ:tacemꝰ anthiochia in qua pꝛimũ xpᷣianoꝝnomẽ
eſt auditũ. tacemꝰepheſim ⁊ alias aplcas ſedes in aſia pditas.Lacemꝰſepteʒ ec⸗

cleſias ad quas iobãanes ſcripſit apocalipſim. NHieroſolymã noui ac veteris teſta
mẽti matrẽ in boſtiũ eſſe poteſtate.Satis flere ⁊ dolere 16 Ponun. ꝓ qua recu

perãda nullus laboꝛ euitari deberet: nullũ declin ari bellũ. Mam ſi pꝛo repetẽdis
rebꝰiuſtam belli cauſam veteres putauere.quis vnq; inſcius induit arma qvos
xpᷣiani.quibꝰtot vꝛbeęs.tot pꝛouincie ſũt erepte.tot adempta regna:tãtum abla

tum imperium. Judei cum federis archam amiſiſſent/p recuperatione nullum

belliſpericulũ vitauere.Gꝛeci ob raptam helenã decennale bellum geſſere. Car⸗

thaginẽſes ꝓpter fines paululũ am ftiandos cruentiſſima pꝛelia cum cirenẽſibꝰ

Coõmilere.pꝛo quibus etiꝗ phileni fratres interierũt. Romani ſepe ſocioꝝ cauſa
fumptis armis in pugnã exiere. Reuoluite hyſtoꝛias nullũ vnq; bellũ tot cauſas

habuit:quot vobis aduerſus thurcos occuxrũt. Sed quid ad nos vetera dicat
aliquis: tolerauerũt bac infamiã pꝛoaui noſtri. cur nos illis melioꝛes ſumꝰ: cur
tanta gioꝛie cupiditas vt maioꝝ iniurias noſtro ſanguine vindicemꝰ. Eſto pa/

tres veſtri negligẽtes fuerint:honoꝛẽq; ſuũ paruifecerint. An ꝓpterea veſtrũ ne/

gligetis ⁊ duplici notari turpitudine bereditaria.ſ. veſtra patiemini.an potiꝰ

„

gniticis operibꝰdeterſa ꝓgenitoꝝ infa mia gloꝛioſus nomẽ acquirere conabimi⸗

ni. Sed negligamꝰſi ſic libet antiquã igno miniã: vetuſta vãna. nec nos vrgeat

quod nos pupugit anos. Trãſeat omnis aſia. omnis affrica. Europã ſaltẽ in Gi

ciamus ⁊ noſtri tpis rõem reddamꝰ.an parũ noſtra etate noſtra culpa perdituʒ
eſt. Cõſtatinopolim oꝛientalis imperij caput ⁊ totiꝰgrecie columen. non patreg
noſtri ſed noſipſi amiſimꝰ. Qui dum toꝛpẽtes in ocio tomi ſedemꝰvſq; danubiũ
2 ſanũ thurcoꝝ arma penetrare pmiſimꝰ. Capta eſt nobiliſſi ma vꝛbs regia cul/
palinoſtra.quam pauſamas pꝛi macõdidit. Conſtãtinꝰ magnus inſtaurauit: ⁊ in
emulationè antique rome amplificauit magnificauit. In ea getis imperatoꝛ ⁊
ipe cõſtãtinꝰ nomine interẽpeus eſt.turba inges crucidata. tẽpla dei magni pollu

ta ſunt. Inter que nobile opus iuſtiniani ſancte ſophie vocatũ.tetro machome/

tis ritu fedatũ eſt. Beate virginis matris domini ⁊ alioꝝ ſanctoꝝ imagines dele
teſ. gtaltar diruge reliquie martyrũ porcis obiecte.ſ. crdores orci matro⸗
ne ⁊ puelleipᷣeq; ſacre virgines ad libidmẽ rapte. Mobiles vꝛbis int Nnà ⁊? epu-
las ibius thurcoꝝ ducis iugulati. Saluatoꝛis nri ſimulacrũ in cruce. pendẽtis in

₰

eriſionẽ atq; cõtẽptũ pᷣcedẽtibꝰ qui dicerẽt. bic eſt xpᷣianoꝝ deꝰ.in caſtra elatũ.

ſputo: luto:atq; omni feditate iactatũ. Noua ſunt bec ⁊ ſub oculis noſtris geſta

ec fiũt tñ excitari nõ poſiumꝰ.cũ vitulis marinis cũ druſo doꝛmimꝰ:letarguʒ
patimur qui tot cotumelijs agſtati e ſomno ſurgerenõ valemꝰ. Meu furias:heu
artes demonũ.pugnare poci? int ſe xp̃iani volũt ꝙ; thurco g adoꝛdiri. Ciuilia bei
la magis cupiũt qᷓ; externa:⁊ ſepeparuis e cauſis cruentimima cõmittũt pꝛelig.
Pulſatus modo villicus mõ ſeruꝰ.masgnos traxit in arma reges. In thurcos dq
deũ noſtrũ blaſphemãt. eccleſias noſtras diruunt. ⁊ omne xpianñ nomen pdere
ſatagũt.nemo audet arma ſumere. DOẽs in arcũ pꝛauũ dati ſumꝰ.declinauinus
omnes. ſimul inutiles facti ſumꝰ nõ eſt au faciat bonũ nõ eſt vſq; ad vnũ. Sed
cogitabitis meliꝰviri pꝛudẽtes ⁊ foꝛtẽ induentes animũ.recuꝑare que ſũt amiſ
fa: ⁊ acceptas iniurias vindicare conabimini. Actantũ de pꝛioꝛi belli gerẽdi cau

ſa ſit dictũ. MNũc alterã attingamꝰ:boc eſt vt futura ⁊ ppe iminẽtia nr̃is ceruicibꝰ

*

mala euitemꝰ. Doffent foꝛtaſſe aliquo modo tolerare pᷣterita ſi finio maloꝝeẽt.
æ nõ maioꝛa impedirẽt diſcrimina. Sʒ ꝗᷓ pacto ſperare qᷣeteʒz ab ea gẽte poſſum⸗
q̃ ſanguinẽ nrm ſitit. Oue occupat grecia in bũgariã.i.in viſcera nra gladiũ ad/
egit. Juuenis ẽ aduerſari?nr etate floꝛida. robuſto coꝛpe. o vaſto. tumido cur/
ſu victoꝛiarũ.ꝗs ſibi nra negligẽtia pepit. vanꝰeſt. decept?eſt ſi qͥs arbitrat᷑ ado⸗/

—

leſcẽtẽ quietuꝝ eẽ:aure abudatẽ: armis aſſuetũ:⁊ dñandi cupiditate inflamatũ

Ponite bac ſpem nũq́; ille arma deponet᷑:niſi aut victus aut oĩm victoꝛ extiterit
Pꝛoxima illi queq; victoꝛia:gradus erit alteriꝰ.donec ſubactis occidẽtalibꝰregi
bus.deleto xpᷣi euagelio.machometicã legẽ vbiq; gentiũ inſerat: Meq; arbitremi
ni longã moꝛã pꝛiuſq; vos adeat.Hã vicine ille gentes tot bellis attrite niſi opꝑẽ
fert amplius carpere nõ audebãt.Soli fideles bugari ꝑſeuerãt.nõ tñ diu ſtabũt
niſi adiuti.Et hi qͥdẽ muriloco vobis ad oꝛiẽtẽ remãſerũt.quo diruto neq; theu/

tones neq; bohemi neq; poloni ſatis tuti erunt.Hõ aſperi montes nõ alta flumi

na iter impediẽt. Mihil erit victa hungaria thureis inuiũ: nibil inſuꝑabile oꝛbis
iimperiũ querẽtibꝰ. Per caruos ⁊ foꝝ iulij terreſtribꝰcopijs facilis in italiã pate⸗/

bit trãſitus. Maualis exercitus ex vallana quã thurci poſſidẽt.vniꝰnoctis naui -
ſacſone bꝛunduſiũ patet ⁊ in ſuperiori parte ⁊ in inferioꝛi aperta eſt thurcis ita-
.

Atin mẽdaces ⁊ falſi ꝓphete ſimꝰ in hac parte.Sed credite nos foliũ recita/
re ſibille. Neniẽt veniẽt thurci niſi obiiã imus ⁊ auferẽt nobis locũ ⁊ gentẽ.Nõ
timẽt hec foꝛtaſſe hiſpani ⁊ galli neq; theutones qui rbenũ accolũt.neq; anglici
occeano circũfuſi.Ac pꝛudentes reipublice gubernatoꝛes:bellũ foꝛis q; dtomi ma
lũt ⁊ remotiſſimã laudant miliciã. Dernicioſa ⁊ funeſta ſũt q̃ gerimꝰ in nf̃is lari

bus bella. Romanis vꝛbis domitoꝛibꝰnulla ſuſcepta calamitas durioꝛ qᷓ;i italia

mit. Mec illi banibal feliciꝰq; i affrica vicerũt.redite nobis ꝓceres credite nob
Mõ eſt cur ampliꝰdiffimulet:nõ eſt cur ampliꝰdifferat arma ſumẽ. Si agros ve⸗

ſtros.ſi focos.ſi liberos.ſi vxoꝛes ſi libertatẽ.ſi fidẽ ip̃am in qua baptiʒati ⁊ rena
tteſtis netinere cupitis:bellũ nobis credite bellũ geratis opoꝛtet.Neq; nos bellũ

iniuſtũ ſuademꝰ qui eiꝰlocũ tenemꝰ de quo ſcriptũ eſt iuſticia ⁊ iudiciũ pᷣparatio
ſedis tue.MHec plura de pꝛimo ⁊ pꝛincipali mẽbꝛo. Audiſtis viri pᷣſtantiſſimi ac

nobiliſſimi quag ob cauſas in tburcos pugnare opoꝛteat. HMã ⁊ ſuſcepte iniurie

——

id expoſcũt ⁊ in futurũ Fio indẽénitati cõſulendũ eſt. Hic qð erat ſᷣm noſtri
ordinis mẽbꝛũ.i.an poſſitis hoc bellũ gerere et an victoꝛia ſperanda ſit aiaduer/
tite. Cũ xpᷣianis nobis ſermo eſt:qui diuiteʒ italiã.nobilẽ galliã.foꝛtẽ biſpaniam
bellicoſam ac populoſam germaniã incolũt.his arma.his equi.his homies.his
pecunie abunde ſuppetunt. His vires longe maioꝛes qᷓ; thurcis aſſunt. Audi/
mus tamẽ nõnullos eſſe qui tburcos ſupꝛa modum extollũt.nec ſuperabiles pu

tãt tot pᷣleoꝝ victoꝛes. Mos magnas eſſethurcoꝝ opes fatemur.ſᷣ̊ multo mino⸗

res qᷓ; fama ferant᷑:neq; noſtris quouis mõ cõpando. Illi em̃ etſi oẽs conatꝰad/

hibeat ſupꝛa tñ ducẽta milia boĩjm nõ educẽt. Sʒ quos hoies imdelles atq; iner.
anes ex aſianis et grecis mixtos noſtis quati faciat aſianos. Remus ille virgilia
hꝛide neq; em̃ phriges ite ꝑ alta dindima vbiaſ

nus cuiꝰilla ſũt verba.O ere
ſuetis biffoꝛẽ dat tibia cantũ.Ti 8 t bere⸗
dee. Sinite arma viris et cedite ferro.Gꝛeci qͥ illuſtres quõdã aie hbaud quaq;vi

goꝛẽ antiquũ retinẽt.idegenerauerũt ferme oẽs quitburcis parent neq; in ar-

mis neq; in Ir̃is pꝛiſtinũ referunt ſpiritũ.Ceciderũt oia cum imperio. Hon ſtant
ſimul fortia pectoꝛa et ſeruitus quiſfoꝛtes viri in caſtris thurcoꝝ nulitãt ex xpᷣia

nis ſunt ad ſummã quadraginta milia:nigre atq; infelices anime que vbi vos ar
matos viderint furijs agitate ſuoꝛnm ſcelerum et vltoꝛẽ deũ ante oꝛa cernentes

ferrũ ſtringere nõ audebũt. Reliqua turba in pꝛelio nulli eſt vſui.niſi cede ſua fa

tiget hoſtes. Percurrite geſta maioꝛum. Aſiana bella muliebꝛia putauerũt.Ale⸗

xander magni alexandri pꝛopinquus cũ bellũ gereret in italia.ifrater meꝰ inqᷣt
in aſia cũ feminis pugnat. Mihi añt cũ viris certamen eſt. Julius ceſar cum de
potichbus gentibus triũpharet que aſiam incolunt:in curru ſuo bec verba iuſſit
ſcribi. Aeni vidi vici acſi ſolo aſpectu ſuoerandos diceretaſianos. Gotfridus et
alij qui ſecũ in aſia militarũt parua ſepe manu innumerabiles boſtiũ copias de⸗
leuerũt acipſos thurcos tãq; pecudes mactauerunt. Sed arbitramini foꝛtaſſe

melioꝛes hodie thurcos eſſe:victa grecia q; olim fucrint.Ad quales ſint pugna

thaurinẽſis oñdit anno ab hinc tercio geſta.Chaurinũ vocauere pꝛiſci opidu ad

=
=

inpana nos buxaſcq; iuuãt berechintea matris

it
egi
ni
e

‚/
m
bis
lte⸗
i/
t
t,

deleui

cõfluentes ſanũ ⁊ danubiũ ſitũ.Hoc euo nr̃o alij albã alij beldradũ vocantipter
ſitum:nõ magni momẽti caſtellũ.id cũctis viribus ſuis thurci expugnare adnixi
ſunt. Nugnatũ eſt inter diu noctuq; ſma ↄtentione.Erãat vxpᷣiani milites qͥ owi⸗
dũ tuebant᷑ pauci cruce ſignati:nõ nobileęs aut diuites.nõ hellis aſſueti:ñ armis
tecti:ſ rudes incõpoſiti agreſtes.Et hi tñ thurcos vicere:nõ tam ferrũ q; fidẽ ho
ſtibus opponẽtes.Ab his tumidus ille thurcoꝝ imꝑatoꝛ inſuꝑabilis antea credi
tus ⁊ terroꝛ gentiũ appellatus in acie victus:ab obſidione deiectus.caſtris exutꝰ
turpẽ arripere fugã còpulſus eſt. Quid iobanis de himiad victoꝛias referamus
Quid geoꝛgij albani triuũpbos comemoꝛemꝰ:cuius cõſpectũ nũq; ferre thurco/
rũ acie potuere vnus nobis exẽplo ſat eſt. Yobanes vintimiliꝰ qui cũ trecẽtis mi
litibꝰ in Pin ꝓfectus ſupetias nepoti feres ſupꝛa decẽ milia boſtiũ fudit:ſtrauit
euit. Hi ſunt hoſtes vri o xpᷣiani.Cũ his vobis hoĩbus pugnandi eſt qui neq;
ferire neq; feriri niſi i terga nouerũt. Quãq; ⁊ ſi foꝛtiſſimi ecẽnt ⁊ bellacimimi. JIOIn
deo tñ ſperãdũ erat qui cauſe ſue nequadᷓ dcſſet.An mõ ſcriptũ ẽ:i deo faciemꝰ2
virtutẽ ⁊ ipᷣe ad nihilũ deducet inimicos nr̃os.Oꝛabat moyſes in mõte ⁊ popu/
los vincebat in acie.Sol retinuit curſum ſuũ ne victoꝛis ioſue retinret curſum.
Madianitaꝝ pleniſſima ⁊ munitiſſima caſtra cñ trecetis viris diſſipauit gedeõ
Ammonitarũ num eroſuʒ exercitũ cũ pauc militibꝰſuꝑauit iepte.Suꝑbiſſimo
pbiliſteos ſolꝰhun:iliauit ſampſon. Nec i manu femine cũ de voluit victoꝛia de/
fuit.Hotẽtes in armis cananeos exterminauit delboꝛa:ſiſarã intertfecit ibael.Et
bolofernẽ obtrũcauit iudith. Multa ſũt huiuſcemõi i veteri lege. Nec noua m⸗
gnificis caret exẽplis cõſtatino magno pugnã timẽti:ſignũ crucis in celo moſtra
tũẽ:⁊ vox diuinitus audita qᷓ dicere In hHoſtatine vince. e theodoſio pijſſi-
mo im ꝑatoꝛe illi ſunt verſus.Omniũ dilecte deo cui militat ether.Et piurati ve

niũt ad claſſica vẽti. In bꝛitania ꝗᷓ nũc anglia nücupat᷑ vt autoꝛ eſt beda barba⸗

roꝝ ingẽtes copias pauci admodũ xpᷣiani ⁊ inermes alta voce canentes alleluia
deleuerũt.Mõ e abbꝛeuiata manꝰ dñi:q;uis elõgata ẽ a nobis miſericoꝛdia ſua
pter peccata nr̃a:ſᷣ ꝓpiciabilis eſt vñs deus noſter ⁊ multꝰ ad ignoſcenqu:ſi redie
rimꝰ ad eñ ⁊ ipᷣe ad nos redibit.Facile ꝑ obedictiã placabimꝰquẽ per cõtumaciã
irritauimꝰ:q vt pꝛimũ nos vid erit humiliato coꝛde.mox odiũ in nos coceptum

vertet in hoſtes ⁊ nobis victoꝛiã mittet.Hãc deã eſſe veteres putauẽ quã iupit᷑
mitteret. Illa vᷣo taq; regi deoꝝ obtẽperantẽ ad eos ire q̊s iuſſerit:⁊ in eè parte
ↄſideret. At h̊ verũ eſt ſicut ait augꝰ. Mõ de illo ioue quẽ droꝝ regẽ ꝓ ſua-opinio
ne finxerũt:ſᷣ illo vero rege ſeculoꝝ J mittat nõ victoꝛiã que nulla ẽ fubKatia
ſed angelũ ſuũ:⁊ faciat vincere quẽ voluerit.Sicut in caſtris aſſirioꝝ accidit eʒe

chiã regẽ obſidentibꝰ:in quibus angelus dñi centũ ⁊ octuagintaquiq; milia bo

minũ vua nocte interfecit.HNec victoꝛia id eſt hic angelus:omnibꝰpꝛoculdubio de
celo mittit᷑ q̊ pꝛo cꝗ dei recto ⁊ magnanimo pugnant.Aerũ cũ in eo boſte nobis
usnãdũ eſt qui deo noſtro pꝛoꝛſus aducrſat᷑.libet boc loco pauca de ſaracenoꝝ
ege referre:quam thburci ſequunt᷑:vt confidentius pugnã ineatis.quo fedioꝛes
ac magis impios cognoueritis. Sceleratiſſima eſt machometea ler que non ſo⸗
lum xpᷣi diuinitatẽ reſpuit.ſed innumerabilibus alijs ſcatet erroꝛibꝰ.Haq; vt pꝛe

teream deliramenta ineptias illas:quibus angelos coꝛpoꝛeos de flama ignis

creatos intertinos aſfirmat:⁊ oꝛigeni conſentiens demones aliquãdo ſaluados
tradit:⁊ celũ de fumo factũ ⁊ lunꝗ eque ſplenduiſſe cũ ſole:ſed volitantis angelis
gab ielis ala tactam fulgoꝛẽ amiſiſſe. Quis illud tolerare queat ꝙ mundũ cum
democrito ſentis foꝛtune caſuiq; ſubmittit ⁊ diuinã p ouidentia aufert. Quid
ꝙ ſacroſanctã trinitatẽ reſpuit ⁊ impoſnbile ait deum babere filiũ.Et q;uis vpᷣna
ex virgine natũ cõſentit:iuſtũ ⁊ ſanctũ hoĩem aui cũctas curauerit egritudines.

Ctxiũ tñ eſſe cũ arrio negat.nec ꝓ nobis obijſie cenſet.ſed ſublatũ a deo in fine ſecua
li moꝛituꝝ ⁊ tũ deniq; ſurrecturũ.iudeos aũt aliñ ſibi ſiſem crucifixiſſe delirãt. nec

ſciſpũs dignitati gloꝛieq; ↄſentit quẽ creatura ci neſtoreo macedonioq; mentit

Et omne fidei meritũ auferẽs In ſua quẽq; ſecta ſaluari hoĩem pbibet. Aliodn

recte viuẽtẽ niſi a ſua lege abierit.Et qꝛ nõ ↄſtãt inter ſe mẽdacia.Alio loco nem

nẽ ſaluari aſſerit extra legẽ a ſe traditꝗ. In qua beato paulo ↄtradicẽs. Circũciſi
onẽ ſeruari pᷣcipit. Et vini tm̃ ↄſuetudinẽ ꝓhpibẽs:ceteras voluptates indulget:
ſtupꝛa ⁊ adulteria cũ captiuis ⁊ emptis mulieribꝰadmittit. VNxoꝛes plurimas:⸗
cũ bis diuoꝛtia paſſim cõcedit. Mec cõcubitus nature aduerſos inhibet. Doſtre
mo bõ ⁊ beſtialis future vite beatitudinẽ ſola carnis voluptate metit.En ſapiẽ/
tem hoiem qͥ ſe dei pham audet nominare temeratoꝛ antiq legis:coꝛꝛuptoꝛ no/

ue:pſtitutoꝛ aĩarũ:verus ꝓcuratoꝛ oꝛci.Et pꝛimꝰſathane ſatelles:cuiꝰauditoꝛes

inferni miqcipia ſũt: quales thurcos eẽ nõ dubitamꝰ: aduerſus quos armis cõtẽ
dere ſacrificiũ deo fuerit ⁊ acceptiſſimũ ſpectaculũ.eterũ qꝛ diuinitatẽ xpᷣi vt di

ximꝰ impia ſaracenoꝝ ⁊ tburcoꝝ ſecta ꝓꝛſus excludit:nõ ab re fuerit boc in loco

maieſtatẽ eiꝰ ⁊ goꝛiã in mediũ aſterre cũctiſq; palã facere xpᷣm quẽ colimꝰ⁊ cuiꝰ
cã bellũ ſuademꝰ vem deũ eſſe ſibiq; thura deberi ⁊ diuinos honoꝛes. Agerela⸗
mur igit᷑ bũc articulũ. Sp em̃ conadũ ẽ vt veritas magis atqʒ magis eluceſcat.
Agemus aũt pingui minerua nõ moꝛe ph̊oꝝ quos vix iluminatiſſime pũt intel⸗
ligere mẽtes:vt ſqs cũ ꝓximo ſuo loquit᷑:ita ⁊ nos hodie vobiſcũ loqmur. Cu/
epimus em̃ etiã a piſcatoꝛibꝰ intelligi qͥ fidẽ a piſcatoꝛibꝰaccepimꝰ. In pꝛimis aũt
illud affumim? qð oẽs ferme cõcedũt.den.ſ.vnũ eẽa quo oia cõdita ſunt ⁊ guber
Eenn vniuerſa. Hocẽt tm̃ viri ſapiẽtes mnũdi machinas ⁊ tãtũ rerũ oꝛdinẽ:quatũ
m mũdo cernimꝰſtare nõ poſſe niſi ⁊ vnꝰeẽt rectoꝛ oibug imꝑans. Recipimꝰigr
ↄfeſſa maioꝝ qͥ mdialis machine rectoꝛẽ ⁊ ddẽ vnũ eſſe fatent᷑:eũq; deũ vocãt
Jao yinl maiꝰnibil meli?aut inueniri aut excogitari queat:bũc nos xpᷣm eẽ luce
clarioſtendemꝰ: ad qð efficieneũ tutiſſima ⁊ apꝑtiſſima via er miraculoſis eius
opibus patet. Mã ⁊ ipe interrogatus a iudeis an xpᷣs eẽt.Coquoꝛ vobis inquit ⁊
nõ creditis mibi oꝑa que ego facio in noie patris mei ipᷣa teſtimoniũ phibent de
me. Jaceſſant igit᷑ dyaleticoꝝ ſiogiſmi ⁊ oꝛatoꝝ inquctiones.ipᷣa nohis vxpᷣi oꝑa
xpᷣi diuinitatẽ oſtendt:religoniſq; nre fidẽ cõfirmẽt facta nõ vbai. Ponat᷑ igit
ante oculos nr̃e ment hõ:qui vocat᷑ ad nuptias aquã in vinũ cõuertat:quocũq;
iter faciat egrotos ſolo verbo ſanitati reſtituat: mutoꝝ linguas ĩ eloquiũ ſoluat
Caudis gradiẽdi facultatẽ tribuit.ecis lumẽ:ſurdis auditũ pᷣbeat:paralatico
mẽbꝛa cõſolidet. ſReſperſos elephãtie maculis repurget ac nõ ſolũ vires imbeci
lis adijciat:ſed ipſos quoq; moꝛtuos in ſepulchꝛo quadriduanos tq; ſomno ſo
lutos ad vitã reuocat. Secreta ⁊ cogitationes hbominũ intelligat:futura pᷣnũciet
xemonia eijciat:ſug aquis ſiccis pedibꝰ ambulet:ventis imperet atqʒ mari. Po/
ſiremo voles iuxta ſermonẽ ſuũ pꝛius babitũ:captus a iudeis. Crucifigat᷑:inter

ficiat᷑: ſepeliat᷑: ⁊ tercia die reſurgẽs:tractadũ palpandũq; coꝛpus ſuum diſcipu⸗/

lis offerat. edat ⁊ bibat cũ eis. Et tandẽ poſt quadraginta dies videntibꝰ illis in
celum aſcendat. Quid bic poſt tot ſigna dicemus. An nõ interrogatus a diſcipu
lis iobãnis. Lu es qui venturus es an aliũ expectamꝰ. Interroaatoꝛes ipos a
miracula remiſit. Certiſſima quippe diuinitatis argumẽtatio eſt miraculoꝝ oſtẽ
ſio.M ſi nõnulli pbiloſo phoꝝ naturã ipᷣam deam eſſe putauerũt: cur nõ magis
deus üle credẽdus eñ.qui nature dominiñ ſe babuiſſe miraculis patefecit. Dicat
foꝛtaſſe aliquis moyſen:eliam:cliseũ:ceteroſq; ꝓphetas ⁊ ipius xpᷣi diſcipulos: ſi/
gna ⁊ poꝛtẽta feciſſe ac nature curſum retinuiſſe:nõ tñ fuiſſe xos. Derũ eſt id qͥ-
dem: ſed neq; illi deos ſeſe dixerunt. Mentiri em̃ ⁊ iniracula facere ſupꝛa naturꝗ̊
que rps fecit nulli eſt datũ. Sicut apud iobannẽ teſtat᷑ cecus a vomino liberat⸗
Scimus inquiens qꝛ peccatores beæ eſt mendaces deus nõ audit.Et nicodemꝰ

rabi. Scimus inquit quia a deo veniſti. Memo em̃ põt bec ſigna facere que tu fa⸗

eis niſi eſret cum eo deus.Ad hec que reti limꝰ ⁊ alia q;plurima de xpᷣ̃o miracu/
la ſacroſancta quatuoꝛ euãgelia tradũt quatuoꝛ vbernimi teſtes affirmãt. Acce⸗-
dut eyle toctoꝛis gentiũ pauli ⁊ actus aploꝝ. Ex quibꝰ pal fices ſigna rᷣm ſe⸗

4
.
——

4
4

ſtinus: ⁊ vltra illos cipꝛianus carthagin?

ciſreꝑ que nature dñs oſtẽderet. Suit igit᷑ c de ⁊ ipᷣe verax: neq; em̃ tmẽdacibꝰ
deus cõiungit᷑. Si ver ax xpᷣs igit᷑ ⁊ deus:qui de ſeipſo dicit in euãgelio. Ego ſuns
via veritas ⁊ vita:⁊ qui videt me videt ⁊ patrẽ ⁊ rurſus:. Ego ⁊ pater vnu ſumꝰ
Et alio loco. Dater clarifica me ea daritate quã babui apud te pꝛiuſq mundus
leret. quibus verbis ſe deum eſſe maniteſtiſſime teſtatus eſt. M ſi s euanse-
lio non credit:non videmuscur moyſi credat ⁊ alijs antique legis ſcriptoꝛibus.
Credunt greci berodoto:tuciclidi:pollibeo:xenophonti: diodero. Credunt ro⸗
mani liuio:ſaluſtio:trago: coꝛnelio: ſuetonio. Credunt ⁊ alij ſuis hiſtoꝛicis.Cur
nos nõ credim noſtris. Quãq; illi minine cũ noſtris cõpandi ſint. illi em nulliꝰ
autoꝛitate recepti ſunt ſanctũ euãgeliũ multa patrũ cõſilia pꝛius appꝛobauerunt

q; legendũñ eccdleſis traderet᷑. Ad cuiꝰrobur etiã martyres accedũt qꝓ teſtamen

to dñi ſua coꝛpa tradiderunt ⁊lauerũt ſtolas ſuas in ſanguine agni. Inter quos
etiã virgũaule mano miraculo nõ expauere ſupplicia. Accedunt ⁊ ſanctiſſimi do
ctoꝛes qͥ cũ eẽnt ꝑſpicaciſſimi nequaqᷓ; euãgelio credidiſſent miſi verã ciꝰhiſtoꝛiã
cognouiffent. Sicut apud grecos dionyſius ariopagita:iohes criſoſtomus:gre.
goꝛius naʒozenus: cirillus athanaſius:magnus baſilius: ⁊T alij q́;plures. Apud
latinos quatuoꝛ doctoꝛes fama iliuſres: gregeu ambꝛoſins⸗Piconinrauu⸗
inu is:yſidoꝛushhiſpalẽſis: bilarius picta/.
uieñ.euſebiꝰ verſalen. ⁊ pximi euo nio. Zhomas aquinas ⁊ albertus magnꝰna/
tione ſueuus:⁊ alij pene innu merabiles qui fide xpᷣi diuinitate nõ moꝛe phoꝛuʒ
qui ſibipſis aduerſant᷑. Sed omnes vno oꝛe loquunt᷑ vt ſine deo putanda non ſit⸗
fanta vnitas atq; concoꝛdia. Cõfert ⁊ multũ romanoꝝ auctoꝛitas qui cu eſſent
ſapiẽtiſſimi atq; potẽtiſſimi quòdã dñi ⁊ oꝛbis poſſeſſoꝛes collum euãgelio nũc;
ſubmiſiſſent:niſi aut rõnibus victi:aut miraculis tracti. Quis pꝛopterea vires
foꝛtes eoſdemq; pꝛudentes hiſpanos:gallos:ac germanos euangeliũ ſuſcepi ſſe
crediderit: niſi magnis rõnibꝰgſuaſos. Sane cñ lex gentiũ mollis eẽt rpianoꝛum
durioꝛ:nemo bãc ſubire voluiſſet niſi auctoꝛẽ eiꝰ eſſe didiciſſet. Sed ill oẽm
ambiguitatẽ excludit:oẽm titubationẽ auertit:oẽm credendi moꝛam expellit qad
multis ſeculis pꝛiuſqᷓ; xpᷣs carnẽ indueret:natiuitas eius ex virgine ſanctimonia
vite: miraculoꝝ patratio:icgis editio:captiuitas:toꝛmẽtum:per peſſio:crucifixio
moꝛs: reſurrectio:in celum aſcenſio:⁊ reliqua que de ipſo legimus:ita in Nopbe
tis ſcripta reperiebant᷑:ſicut poſtea geſta ſunt.Legite iſaism:bhieremiam:danielẽ
ezechielei:dauid:ſalomone:⁊ alios ꝓphetas quecũq; de xpᷣo iam facta comme.
moꝛant:cuageliſte cadez diuino afflati ſpiritn. DPꝛophete futura pꝛedixerũt deũ
⁊ hbominem in xpᷣo recognoſcentes. Hec ſibillarum cotemnenda eſt auctoritas:
que longo tempoꝛe ante natinitatem dom nicam vaticinate vt firmianus 7 au-⸗
guſtinus affirmt: plura de xpi deitate cecinerũt.His coniungit᷑ hboneſtiſſima lex
kbᷣiomni ex parte venerabilis ac modeſta. Mam quid aliud epiſcopus ocet qᷓ;
celeſtẽ agere moꝛtales in terris vitã. Jubet em̃ nos deũ colere feſtos dies ſancti
ficare.pꝛoximos quaſi noſipſos diligẽ pauperũ miſereri:viduas ⁊ pupillos ateʒ
oẽs imbecillos pꝛotegere. Infirmos ⁊ in carcere clauſos viſitare: moꝛtuos ſepe
lire:caſtis nedũ manibꝰ ſed etiã oculis eẽ adulteria:ſtupꝛa:foꝛnicationes: iurgia
lites:ebꝛietates fugere. Pꝛimos in cenis accubitus ⁊ omnes mundi pompas:
oẽs blandicias xuitare.Reges ac parentes honoꝛarę:magiſtratibꝰ ac ſacerdo/
tibus obedire. Poſtremo tbeſauros veros ipᷣamiq; felicitatẽ non in terra ſed in
celo querere.lec lex xpi eſt.boc pᷣceptũ hocteſtamentũ eius.Cõiungite nũc oia
ſimul. Xpᷣs ex virgine natus caſtiſſim vitam ducit ſigna ⁊ miracula facit. natu⸗
re imperat:legem perfectiſſimaʒ edit: que oꝛbis conſenſu recipi᷑ qum ſe dicit ?
boiez: ipbete martyres ⁊ doctoꝛes ſibi aſtipulant᷑.Quid hec inferũt ſimul incta
niſi verũ eẽ teſtimoniũ xpᷣi e ſeipᷣo.⁊ ipᷣm verũ atq; indubitatũ eẽ deſ. Macho⸗/
metẽ arabicũ.falſum medacẽ:ꝑditum:ac omnino reſpuendum qui hec negauit.

2„

VYerus igit᷑ rps:deꝰ verꝰ: verus deꝰ ⁊ bõ xp ihs: qui cũ patre ⁊ ſpũſcõ in pſona
r trinitate colendus:niſertus bumani generis pꝛimi parentis culpa vt iam pꝛi
mi dãnati:vt nos redimeret:ex arce celeſti ⁊ altiſimo dei thꝛono ſplẽdoꝛ eterne

gloꝛie.figura ſubſtantie dei:moderatoꝛ oꝛbis:iudex futuri ſeculi ad nos deſcẽdit

Meq; rapinꝗ arbitratus eſt ſe eẽ equalem deo:ſed foꝛmã ſerui accipiens:exinani⸗

„9 ——

uit ſeipᷣm factus obediẽs vſq; ad moꝛte:moꝛtẽ autẽ crucis. HNeq; iſta ſine ſupli⸗

„

cijs atq; roꝛmẽtis:ſed doꝛſum ſuũ vt inqᷣt iſaias poſuit ad flagella. Naxillas ſu

as ad palmas. Genas ſuas a feditate ſputoꝝ nõ auertit. Specioſus formap̃ fi/
lijs bominũ:ſpeciẽ atqʒ decoꝛẽ amiſit:ductus eſt tãq; ouis ad victimã ⁊ inter la⸗
trones deputatus eſt. Diuiſerũt ſibi veſtimẽta eius ⁊ ſuper veſtem ſuã miſerunt
ſoꝛtẽ. In ſiti ſua potatus eſt aceto ⁊ ſpineã coꝛonã poſuerũt ſuꝑ caput eius. Hõ
fuit dolor ſicut doloꝛ ſuus a planta pedis vſq; ad verticeʒ non erat in eo ſanitas
nec tamen eiulatus emiſit:ſicut agnus coꝛã tondente ſiluit. Ohomo o xpᷣianeo
qui fidelis videri vis.Et cur iſta xpᷣm tuliſſe exiſtimas. Juſtus erat ⁊ dolus inuẽ
tus nõ eſt in oꝛe eius.Cur tot ſupplicijs ſubicit᷑ innocẽs. Dꝛo te doluit hõ. Dec
cata tua ipe poꝛtauit homo:⁊ tu ſuo liuoꝛe ſanatus es hõ. Bonus paſtoꝛanimã
ſuã poſuit pꝛo ouibꝰſuis:⁊ moꝛtẽ tuã moꝛte ſua redemit.Et quas tu illi gras red
dis.Quid facis quid cogitas vt gratus inueniaris.Lburci nomen ſuũ blaſphe⸗
aces in ocio.O reges:o duces:o viri potentes ſurgite iã tandẽ ⁊ xpᷣi dei veſtri re
igionẽ ac honoꝛẽ defendite:quãdo nec opes nec vires vobis qᷓ; thurc minores
ſunt:⁊ certiſſimi eſtis pugnaturis vobis pꝛo lege dñi diuinũ auxiliũ imploꝛãtes
minime defuturũ. Hec plura de ſecũdo ⁊ principali articulo. Zerciũ ⁊ vltiniũ
mogo ſi placet ꝙ;ᷓ bꝛeuifſime abſoluamꝰ hoc eſt que pᷣmia ↄſecuturi ſint aduerſus
hoſtes fidei pugnaturi. Audite adhibite aures fo:tiſſimi milites:magna ſũt 2 in⸗
eſtimabilia bona⸗gue buius honeſtiſſimũ belli victoꝛes adipiſcemini. In pᷣmis
quecũq; in boc bello õcänõsõ
las:agros:vꝛbes: ꝓuincias:regna:iuſte ⁊ licite ꝓ noſtra diſtributione pomidebii
⁊ vltra boc clariſſimũ nomẽ ⁊ famã eternã cum viris illuſtribꝰ cõſequimini.Sũt
bec quideʒ moꝛe gentiũ expetenda. Mec maioꝛa queſiuere romam greci barbari
belligerentes. At vobis o pꝛoceres pꝛemia longe maioꝛa pꝛomittunt᷑. Mã regni
celeſtis poſſeſſio ⁊ xpᷣi hereditas vobis offert᷑:⁊ hec quidein non ſolũ vincentibꝰ
verũetiam foꝛtiter occũbentibus. H quid pᷣdeceſſores noſtros vrbanos: euge
nios:innocentios:alexandros atq; alios feciſſe cõſtat:xpᷣianos oẽs cruce ſigna⸗/

bimus in hanc expeditionẽ ituros ⁊ pugnaturis ꝓ lege dñi plen fſimã omnium

peccatoꝝ ſuoꝝ veniam largiemur. ⁊ aplicis clauibus paradiſi poꝛtas aperiemꝰ.
DOm nibus inquit ratoꝛ qui patniã iuuerint:auxerint:defenderint:certũ eſt eſſe in
celo diffinitũ locum in quo beati euo ſempitemo fruantur. Vcrius ⁊ certiꝰ hoc
illis pꝛomittitur qui religionem chꝛiſtianã ⁊ oꝛthodoxam fidem tuebunt᷑: ⁊ ad-
uerſus impios thurcos inuictis animis bellum gerent. Feſtinemus igit᷑ ad hoc
bellum in quo moꝛientes veram inueniemus vitaʒ. Mon hec quã viuimus vita
eſt:ſed potius moꝛs que ſugit velut vmbꝛa ⁊ nuqᷓ; in eodeʒ ſtatu pꝑmanet. Sicut
lilia ⁊ fioꝛes deficimꝰ. Leuiſſima res ẽ q̃ hoĩes extinguit. Beſtiole mime nobis in
ſidiant᷑ ⁊ paruule ſerpẽt moꝛſu ⁊ aranee nõnũq; ictu perimꝰ.Anacres poeta aci
no vue paſſe ⁊ fabiꝰſenatoꝛ ĩ hauſtu laci vno pilo ſtrãgulatꝰc. Mibil fragili?hña⸗
na vita q̃ tũ icerta tũ bꝛeuiſſima euũ nr̃ʒ vt q;lõgiſſimu ſit teſte dauidi ipis ſeptu
agita vlłoctu aßgt ta finit᷑ ãnis. Quid ãpliꝰlaboꝛ t doloꝛ.At eſto neſtoꝛeog viuas an
nos ⁊ matuſalẽ ipleas etatẽ.Quid ti i poſtq; curſus ꝑact?ẽ. Bꝛeue ẽ qcqd finit
⁊ ſtulticia ẽ i bis ſpeʒ ponẽ q̃ Ftereſe. hõ moꝛiẽdũ ẽ qͥſqͥs es:⁊ H reliunquẽda qᷓ
ſũt ĩ terris chariſſima. Nemo natꝰnõ moꝛit᷑.A moꝛte moꝛtales appellamur. Me
mo nrm nouit an hoꝛã victurꝰ ſit:⁊ tñ hec terrena diligimꝰq̃ mox relicturi ſumꝰ:
qn potiꝰtranſitoꝛia ꝓ ꝑpetuis cõmutamꝰ:⁊ hoc thurceſe belluʒ aggredimur per

mant.altaria ſua diruunt:legem ſuã vereditatẽ ſuã perdere conant᷑: ⁊ tu domi J

Goo
xo
ſaen
6670
gedit
Etſen
timer
Seche
opuie
ſoauen
tegt
laud.
vinc
diſiſe
Pan

aten
Miſo
mg
yris
dia⸗
eſſen
da

coꝛ⸗
ſaol,
ſuri
hoſtib
ide
tg
n
35
7ch⸗
oͤme
nioge

cemnd
Ulbicr.

tacha.

n
nnbl
dlec

og⸗

eg
acr
weri
Rᷓ

renꝝ opifex mira pulcritudinę ⁊ artificio inenarrabili molit?eſt. In ꝗͥ
facie ad faciem videbimꝰ ⁊ iiꝰbonitate fruemur.in q ſanctos intuebimur ange
los ⁊ oim ſpirituũ btõꝝ oꝛdines q̃i ↄciues ⁊ ↄtubernales hẽbimꝰ.in qᷓ nibil nos

qd poſſumus ĩmoꝛtales Reri.⁊ ad illam ciuitatem ibꝛłin puenire.quam ſummus
n ꝗ deum ipᷣm

latebit eoꝝ q̃ vbiq; fiunt. Liberatꝰ em̃ hac terrena ↄpage animꝰ. oim reꝝ ſciaʒ ñ

vt ſenſit plato recuꝑabit.ſᷣ vt areſtoteli ⁊ nris placet toctoꝛibꝰ ↄſeãt᷑. Illic nibil

timebim? nec planęte nęq; camete nobis foꝛmidabiles erũt.q̊s phoꝛreſcãt reges
Sedebimꝰ( vt ꝓphᷣa teſtat᷑ in pulcritudine pacis.in tabernaculł fidutie.in ree
opulenta. Inueniemꝰ ſabbatui ſine veſpo.i.redem ſine fine.renouabit᷑ vt adla
iuuentꝰnr̃a.qᷓ nullo ſenio.nulla tꝑis longitudine coꝛrumpet᷑.ſaciabimur apparẽ/

te glia ſaluatoꝛis nr̃i quem ſine fine videbimꝰ.ſine fine amabimꝰ.ſine fatigatõne

laudabimꝰ.O igit᷑ nobile bellum.o felix pᷣmium.o expectabilẽ pugnam ex q̃ ſiue
vincimꝰ ſiue vincimur ſꝑ reges euadimꝰ.⁊ cñ eo nro triumpharẽs lucidas ꝑa/
diſi ſedes querimꝰ.ꝓ qbus ↄſeãndis ſtephanꝰ ꝓthomarti lapidibus ceſus eſt.
Petrus ⁊ andreas in cruce achene⸗Partlus Ei dcnmis vartholo-pezxitze
cute nudatꝰ. Sebaſtianꝰ ſagittis ↄfoſſus.laurẽtiꝰ flamis exuſtus. ſᷣ nõ h̊ ex vob
viri foꝛtes ſupplicia redrunt.minoꝛi pᷣcio celum ꝓmitti᷑. pugnate ti foꝛtib ani
mis ꝓ lege dni.⁊ omniaaſeqmini.de qͥbus ſcribit paulus.qꝛ nec oculus vidit nee
auris audiuit nec in coꝛ hois aſcendit qᷓ ꝓmiſit dñs diligentibꝰ ſe.O ꝭſtulti ⁊ tar/

vi ad credẽdum in bis q̃ ſacre ꝓmittũt Ire.digito dei reuelate atʒ ↄſcpte.oſi ad⸗
eſſent nũc godefridus.paldeuinꝰ.euſtachiꝰ.hugo magnꝰ.boemũdus tancred

⁊ alij viri foꝛtes.qͥ qndam bhieroſolimam ꝑ medias thurcoꝝ acies penetrãtes
armis recuꝑauerũt.nõ ſinerent ꝓfecto tot nos vᷣba facere.ſᷣ̊ aſſurgentes vt olim

coꝛain vrbano ſcdo pᷣdeceſſoꝛe nr̃o. deus vult de? vult.alacri voceè camarẽt.vos
taciti finem oꝛonis expectatis, nec boꝛtamẽtis nr̃is moueri videmini.⁊ foꝛtaſſe

£△

ſunt int᷑ vos qͥ aiunt. Multa ̊ pontifex lot᷑ vt nos mittat in acieʒ ⁊ coꝛpa nr̃a
boſtib? obijciat gladijs.ſacerdotum h̊ mos eſt.alligant alijs onera guifſſima que

ibe digtte nolũt attingere. Molite ita ꝑutare filij.nemo patꝝ vẽoꝝ mẽoꝛia in hac
ege

edit q̃ ꝓ fide xpᷣi maioꝛa fecerit q; nos iuuatibꝰ vobis.⁊ dño fauente factu

ri ſumꝰ.venimꝰ huc vt videt nõ paꝝ debiles.neq; ſine ꝑiculo nr̃i coꝛꝑis.neq; ſi⸗/
ne damno terraꝝ ecclie.plus defenſionem fidei q́; patrimoniũ beati petti kechn⸗

2 q; valitudinẽ⁊ detem nrãʒ.Accreuerũt expenſe miruimmodũ.redditꝰaũt ap/
me diminuti ſunt.neqʒ iſta gloꝛiabũdi referimꝰ.tedet pudetq; nos plura faceꝛe
nõ potuiſſe.o ſi ã̃ fuerat iuuenili in coꝛꝑe vires.he nũc adeſſent.nõ iretis ſine no
bis ad bellum.neq; ꝑiculũ ſine nobis ſubiretis.ipᷣi añ ſigna ꝓcederemꝰ.ipſi cru/
cem dñi poꝛtaręmꝰ.ipᷣi vexillum xpᷣi ꝑfidis hoſtibꝰobijceremꝰbeatoſq; noſipſos
arbſtraremur.q̃bus datum eẽt ꝓ ihu moꝛi.Et nunc ſi cenſetis nõ recuſabimus
egrotum coꝛpus feſſamq; animam in hanc felicem expeditõʒ xpᷣo deuouere.Der
caſtra.ꝑ acies.p medios hoſtes ſi ſuadet lectica vehi generoſum putabimꝰ. nec
magnifica vba ignauo ꝓſequemur animo.ↄſulite qͥd magis xpᷣiane rei ↄducat.
nibil aduerſabimur de coꝛꝑe no.de ꝑſona.de pecunia nr̃a. Heſtꝝ iudicium am/
plectimur. Metimini vires aplicas.eſtimate qͥd temꝑalia.qd ſpnalia ſimul ↄfe
rant.Et qd vobis videt᷑ bumeris noſtris onus imponite.nibil recuſabimus.du/
os bhabet eccleſia theſauros.ſpũalem alteꝝ.materialem alteꝝ.vtrunq; liberalit
erogabimus.⁊ illum qͥ nunqᷓ; exhauriri ⁊ bunc qͥ nunq; impleri põt. Impñtiaꝝ
eñ nibil aliug ex vobis petimꝰniſi vt bellum ↄ tburcos gerendum decernatis.de
pecunijs pↄqͥrendis.de ducibus cligendis.de claſſibus inſtruendis.de ſede belli.
de tꝑe expeditiõis.poſtea diſſeremus. Meqʒ diffidlis oↄſultatio erit.qñ nec arma
nec equi nec naues nec pecunie nec foꝛtiſſimi milites nec peritiſſimi duces xpᷣia⸗

E

nis œſunt. Adſit tm̃ ↄmunis voluntas huiꝰ honeſtiſimi belli gerendi. Quã vt

⁹

mentibus veſtris inſerat ille rogamꝰ.qͥ cum pꝛe ⁊ ſpnſancto ſine fine regnat ihs
xoc. Amen. ddo

Bulla de fectione in thurcos. Et der sLero⸗-⸗ „ *
gatiuis eiuſdem paſſagij. (C(CCCXij.

Jus epᷣus vᷣnus ᷣuoꝝ dei.Aniuerſis ⁊ ſiugulis xpifidelibus. Salutem ⁊
aphicam benedictõem. Ezechielis ꝓphᷣe magni ſententis eſt. Uenientem
gladium niſi annũciauerit ſpeculatoꝛ animax. que hierint ſanguinem de
manu eius reqrendum foꝛe. Quod veriti ſancte memoꝛie pᷣdeceſſoꝛes nri nico⸗/
laus.v. ⁊ calixtus.iij.ab eo tpe quo thurcoꝝ effrenata rabies ↄſtantinopelim ex/
pugnauit.ventuꝝ ad interioꝛa vpianitatis boſtilem ladium clamare nõ ceſſa-
nert. ↄmõere xpᷣisnos pᷣncipes ac pplos.qnto in piculo eẽt nr̃a religio niſi oceur
reret᷑ boſtibus puſq; ampliꝰ inualeſceret.ſuaſere vt arins ſumerent defenſioneʒ
catbolice fidei ſubirent. furẽtibꝰ beſtijs obuiam irent.nec ſinerentimanem dꝛaco
nem machometem fideles deuoꝛare animas. Aidebant feꝛocem illi? animũ oc/
Anala Manrizoch minime qetuꝝ.cuiinexplebilis eẽt dminandi cupiditas.
Mec dubium qͥn oꝛientali ſubacto imꝑio ad occidentale aſpiraret.Annũciata ẽ
in temꝑe futuro calamitas.ſᷣ̊ nõ fuit credita. Hon fuerunt audite ſanctoꝝ paſto
Tum voces.vtiles admonitiões. ſurda ptranſiuit aure xpᷣianus ſplus. Hungari
tm̃ ſub calixto vigilantes arma ſumpſerũt.qͥ de tuendo regno ſoliciti. dum ſuos
fines obſeruant cuſtodiut nr̃os.Ex ipſis bungaris ac theutonibꝰ 2 alijs vicinis
sõ pauci q́;uis magna ex ꝑte pauꝑes ⁊ bm ſeculujm ignobiles. incliti vo in oſpe/
ctu dei crucem domini aſſumpſerut. ⁊ magno in hoſtes ſpũ ꝑꝛexerunt.quoꝝ po⸗
tiſffime auſibꝰ apud albam grecam quam nr̃i belgradum vocant. thurcoꝝ ingen

tes copie ꝓfligate fuerũt.⁊ in achometes ille terribilis acverox turpem arripuit

fugam. Mationes alie tanq́; nibil ad eos thburco facta generen ſuis ſedibꝰ
dgete manſerũt. Nos deindeſ(ſicut dño placuit uis indigni tanto munere ca-
lixto ſucceſſimꝰ qͥ moxin aplatus initio Mantuanũ ↄuentum indiximꝰ.in quo

omuni vtilitate.de vmunibꝰ xpianoꝝ ↄſilijs ageremꝰ. ANenit in mentem q8ꝑ

vfaiam ſcribit. Sup montem ercelſum aſcende tu ꝗᷣ euangelisas ſyon. exalta in
foꝛtitudine vocem tuam q cquangelizas ibꝛim. exalta noli timere. Dictum id no
bis putauimꝰ. Satiſfecim?/ vt arbitramur/ pcepto. Affuimꝰ in keine pᷣfinito
non ſine ſumptu ⁊ laboꝛe graui.Oñdimus fidelibus xpᷣianis vulnera ſua. ⁊ que

paſſi fuerant ⁊ que paſſuri videbant᷑.niſi ſeipſos aduerſus thurcos defengerent.
Clamauim? quaſi tuba exaltauimus vocem noſtrant. Audiuit omnis eccleſia. F5
non exaudiuit verba nra. Mon fuit plus ponderis nr̃is qᷓ; pdeceſſoꝛis vocibus.
Fruſtra conati ſumus. Incaſſum abire laboꝛes. Interea q;tum creuerunt thur

coꝝ vires dim̃cile dictu eſt. auditu miſeꝝ Amari pontico vſch ad amnem ſanum
z ab egeo pelago vſq; ad danubium nobiliſſimas interiacentes ꝓpuincias ſue
poſſeſfionis fecere. Lranſiuerũt ⁊ ipᷣni danubium walachieq; magnas ꝑtem oc
cupauerũt. Penetrauerunt ⁊ ſanum.atz agros bungarie longe lateq; vaſtauę/
runt. Moc anno boſnam inuaſerunt vniuerſumq; regnum ſibi ſubiecerũt ⁊. inſu
lam ieſben. Qua nea o crudelitate in ſubactis vrbib ac ꝓui .
ret animꝰ dicere. In ↄſtantinopoli grecoꝝ imꝑato⸗ obtruncat? eſt. cgput eius
haſta ſuffixum ꝑ caſtra delatum. Faſtianis pncipibꝰ eruti ſunt oculi. Zn leſbon
multituto pubeꝝ palo tranffixa. in boſna regem qͥ ſalutem pactus ſele dederat
cum patruo ſuo machometes ipſe bumano ſanguine inſaciabilis ſua manu (vt
fert᷑ iugulauit. Quis nobpiles viros.qͥs ſacercotes ↄmemoꝛauerit ad cedem ra
ptos. ſenes ac iunenes ĩ plateis imaniſſime trucidatos. vbiq; cruo⸗ ceſoꝝ viſus
vbiq; moꝛientium gemitus audit?. nulla reuerentia matronaꝝ. nulla vginum.
Fedum relatu eſt q;tum boc genus haminum in libidinẽ ſit imerſum. Cui om-/
nes abominatões gentium pleuro ꝓpha quez venerant indulſit. Quid de ſacro
ſanctis eccleſgs de entno. Tonpimin illud ſancte ſophie iuſtiniani opus tote oꝛ

be meinoꝛabile. Machoinet ſpurcicijs reſenatum eſt. Reliei ſacraria aut diru/

ncijs vſi ſunt.hoꝛ⸗/

iam non bereditauit terram domini ⁊ non obtinuit ſpo

ta ſunt aut polluta. Altaria diſiecta atz ꝓtrita. imagines ſanctoꝝ delete aut luto
fedate. Hulla ſaluatoꝛis xpi aut gloꝛioſiſſime matnis eius ſtatus ſine ſingulari
bꝛo dimiſia. Simulacrum crucifixi p deriſionem in caſtra dlatum. ſaxis luto pe
titum. ⁊ tandem in ſceno relictum. O domine deus venerũt gentes in bereditatẽ
tuam. polluerũt templum ſanctum tuum.poſuerũt moꝛticina ſuoꝝ tuoꝝ eſcas
volatilibꝰ celi.carnes ſanctoꝝ tuoꝝ beſtijs terre. Effuderunt ſanguinem eoꝝ et
non erat qͥ ſepeliret. Muis non põt ledi tua maieſtas.nec tua gloꝛia minui.decet
tñ ſeruos tuos. decet nos miſeros xp̃ianos. que tuam velut in ↄtumeliam fiunt.
totis conatibus auertere atz vlciſci. Hon tulit ppinees adulterantem ſambꝛi.
zelo incenſus domini Madianite ſcoꝛtum ⁊ illum interfecit. Aidit matathias
ſacrificantem ydolis hebꝛeum ⁊ doluit.⁊ ↄtremuerunt renes eius.⁊ accenſus eſt
furoꝛ ęius 'ᷣm iudicium legis.⁊ inſiliens trucidauit eum ſuꝑ aram. Sʒ cjs eſt ze⸗
lus nr.que cura religionis. Blaſphemat᷑ ſancta trinitas. cõculcat᷑ euangelium.

ſacra noſtra ꝓꝛſus abijciunt᷑.Cbꝛiſtianum nomen funditus eradicat᷑.⁊ ſubtice

mus. Memo eſt qui ꝓ communi ſalute aſſurgat. Stat maser eccleſia dolens ⁊ ge

7

mens. 7 non eſt qui conſolęt᷑ eam. Et quid dici de nobis poteſt infelicibus xpᷣia-

nis niſi ꝓpbeticum illud. Eacti ſumꝰ obpꝛobꝛium vicinis noſtris.ſubſannatio et

illuſio his qui in circuitu noſtro ſunt. Maioꝛes noſtri Hieroſolimam pdidere 2
omnem aſiam ⁊ libiam. Moſtro temꝑe Gꝛecia eſt amiſſa Pe r en dares
u xpᷣi ſepulcruʒ

7

In angulum oꝛbis redacta xpᷣianitas eſt. Dei ⁊ domini noſtrii

niſi ſaraceni velint videre non poſſumꝰ. Queſtus cꝗ nobis illud oñndunt. Patri

archales ſedes veneratu digniſſime conſtan tinopolitana antbiocena. Alexan/
dꝛina ⁊ hieroſolimitana iugo ſeruitutis oppꝛeſſe a ſaracenis occupãt᷑ aut a tbur
cis. Mon ſine dedecoꝛe ⁊ ignominia xpᷣiam nois romanam eccliaʒ mr̃em omniũ
fidelium ac mgr̃am.quam beati apli petrꝰ ⁊ paulus ſuo martirio dedicarũt nũc
nobis eripe machometes interminat᷑.⁊ facietmiſi tandem excitemur a ſomno?
conatus eius ſtudemus eludere. Ae nobis vpianis pncipibus. ve nobis. vt qͥd

nati ſumus videre ↄtritionem pi noſtri ⁊ ↄtritionem ſacre religionis. Aidemꝰ

frẽs noſtros in manus inimicoꝰ rapi.⁊ diuerſis excarnificari ſupplicijs ⁊ nõ mo

uemur. Aidemus indies xpianoꝝ ꝓuincias ab infidelibus inuadi ⁊æ non angi-
mur. ſed in domo quieſcimus.Quot iam regna ab Eianßelis ſunt aliena.qᷓ gens
ia eius. Siuevꝛientem

reſpicimus.ſiue meridiem. ſiue in arcton vertimus oculos.omnis eccleſie com/

poſitio oblata eſt. Ancillam videmꝰ que fuit libera ⁊ wmina gentium. Ecce ſan

cta noſtra ⁊ pulcritudo noſtra ⁊ claritas noſtra magna ex pꝑte deſolata. Coinqui
nauerũt eam thurci ⁊ ſaraceni ⁊ alie fediſſime gentes. nobis adbuc vide .
re.uiſi cogitamꝰ de tanta infamia ſurgere. ac pꝛiſtinum recuꝑare decoꝛem. Com⸗
mouemur vebement dum talia mẽte voluim? naimur Trudannur Hec animo

poſſumꝰ eſſe qᷣeto.niſi pᷣncipes xpianos ꝓ tutela ſacre reli ionis aduerſus impi
os thurcos arma ſumere videamꝰ. Daſtoꝛalis officij nr̃i eſt.quis neſct cminici

gregis curaʒ gerere.q eius oco ſucceſſim.cui dſctum eſt a vmino. Daſce oues
meas. Dues xp̃i fideles pli ſunt.bis ogſulere nos opoꝛtʒ. bas ꝓtegere ⁊ totis cõ

buare conatibꝰ. ne lupoꝝ aut aliaꝝ beſtiaꝝ moꝛſibꝰpeant. Sʒ qd agat infelix pa
ſtoꝛ. vbi lupoꝝ innumerabiles turme gregem innadunt.iuſſiq; canes inſurgere

iatrare ac defendere caulas obaudiunt ac diffugiunt Hec impñntiarum conditio

noſtra eſt. Lhurci tanq; Ptin imanes beſtie ouile dominicũ.i.xpᷣianain plebem
lacerare conant᷑ ⁊ lacerat. Nocamꝰ in au rilium pᷣncipes tanq; cuſtodes vxpᷣiane
plebis. Aures claudũt. nolũt audire vocem paſtoꝛis. Doſt ſna qſq; deſideria p-

git. Quid agemus. ſoli ne lupos.boc eſt tburcos aggrediemur. Mon ſunt vires

nre quetantam vim ferre queant. Mimium creuit tburcoꝝ poten tia. Mec põt
eoꝝ imperiumi deleri niſi xvianoꝝ magno conatu magſcclaſibus ⁊ exerciti-
2

dus. Mon babet apoſtolica ſedes vnde iſia conquirat niſi chꝛiſtisni reges ia⸗
d n

—

nicq; ſpli opem offerant. At boc eis bactenꝰ ſgadere noꝝ potuimꝰ. Conuentum
fecimꝰ.legatos miſimꝰ.Oinnia temptauimꝰ que viſa fuerũt ad excitandos ani/
mos p temꝑe neceſſaria. Mon ꝓfecimus.Quotnõ nunc pſiciemus.Quid ergo
Megiigemus ne fidei defenſionem. Miuime aͤdetn. Paſtoꝛ hon? inqͥt in euange
lio veritas animam ſuam ponit ꝓ ouibus ſuis. Mercẽnariꝰ autem ⁊ qͥ non eſt
paſtoꝛ:cuiꝰnon ſunt oues Apꝛie.vidit lupum venientem ⁊ dimittit oues ⁊ fugit
lupus rapit ⁊ diſpgit oues. Admoneniur his vᷣbis qduam agere debeamꝰ.Ex

trema omnia temptanda ſunt ꝓ ſalute dominici gregis. In grauioꝛibus moꝛbis

Kaa oꝛe adbibent remedia medici. Idem ⁊ nos facere ↄuenit.nõ decet paſtoꝛẽ
nas oues relinqre. Occurrere lupis opoꝛtz etiam ſi ſit anima pgrege ponenda
Paſtoꝛ bonus imitandus eſt dñs noſterihᷣs.⁊ optimi pᷣceptoꝛis veſtigijs inbe/
rendum.qͥ verbo qð docuit oꝑe adimpleuit. Alios hactenus exhoꝛtati ſumꝰ de/
fenſionem fidei ſuſciꝑe.atʒ in bellum ire.miſiuri legatos ⁊ alia facturi que nr̃e fa
cultates ſufferre poſignt.manſuri ꝓ neceſſitatibꝰ ecdeſie apud ſepta ouium que
reſtant nõdum expugnate. Nunc maioꝛa pꝓmittemus ⁊ qñ aliter excitare xpᷣia-
noꝝ toꝛpencia coꝛda nõ valemus.noſipſos piculis obiectabimus.nrmq; caput
aduerſus thurcos offeremus in bellum.⁊ q;tum nobis eccleſia romana ⁊ patri/
bionium beati petri miniſtrare poterit.tãtum ꝓ fide catholica ꝓtegenda expo
nemus ⁊ ꝓfundemus in hoc itinere. Hec ſoli ꝓficiſcemur in boſtes. Clariſſimo
enere natus amabilis deo pᷣnceps.Philippus burgundie dux in hanc expedi
dem ventuꝝ ſe offert. non ſine delecta militum manu⁊ exercitu valito. Hotẽtis
⁊ dari venetoꝝ ducis chꝛiſtoferi mnauri ingeus ⁊ foꝛmidanda clamis ſuꝑioꝛibus
menſibꝰin greciam nauigauit totamq; fere Peloponneſumvi atʒ armis eripuit
hoſti. Ichumẽq; peninſulo qͥ ſex milibꝰ paſuum int᷑ duo maria patet vndecim
(vt aiunt) diebus excitatis.muris ac turribus clauſit. memoꝛabile factum ⁊ int
pᷣclara veten oꝑa numerandum. Hec eadem daſſis/ vt iſſnn eſt nobis non
deerit. Pbonden t ʒziſe ceten talle potentatus ꝓ ſua religione ⁊ in ↄmune bo/
num affectione.pᷣcipua tam ſancto digna oꝑe auxilia. Yauente nobis altiſſimo
maritimum bellum felicit᷑ abſoluemꝰ.qm̃ nõ ſunt turci pares in pelago venetis.
Erx altera pꝑte in terra pugnabũt.HNũgari genus hoĩm in bello ferox.⁊iam thur/
cos vincære didicerũt. Inclitus rex gentis matbias iam coꝛonam ⁊ pacem in re⸗

o ↄſecutꝰ.igentes potenit deriuare atʒ in pᷣlium ducere copias.bec nobis cer⸗

Fafrna ſunt belli pᷣſidia. Cum bis ibimꝰ.cum bis dei pᷣlium decertabimus. Erut

⁊ aibani nobiſcum⁊ multi ꝑ greciam( vt ſperamus /⁊ als boſti ſubactas ꝓuinci

as a thurcis deficientes.caſtra nr̃a ſequent᷑. Xpᷣiani em̃ ſunt oderũtq; machbome
tem. Hoſti parent coacti metu.ꝗ̊ non eſt diuturnꝰ męr̃ officij. At pᷣmum ſpes li⸗
bertatis affnerit aduerſus inſolentes dños cornua erigent. HNec dveerũt in aſix
metus vt ſunt in omni gente atz in omni ꝓuincia male pacati bomines.⁊ noui/

tatum cupidi qͥ tempus expectant. Mon erit facile thurcig tot locis occurrere.

Sificile defendi? qd vndiq; a multis oppugnat᷑. Quod ſiqͥs innumerabiles bo⸗
ſtium copias eſſe dixerit.nec putauerit in caſtris 18 p. umeyn ce
oſſe. Rñdemꝰ multum int ſe diſtare homies ⁊ alios natura imbelles eſſe.alios

eroces. Virtus ſpectanda eſt magis q; numerꝰ. Mon eſt in multitudine exercitꝰ

victoꝛia belli. Se celo foꝛtitudo ↄcedit᷑. LCaʒ facile deonr̃o eſt in paucis vincer⸗

q; in multis. Noſtira cã dei eſt. p lege dei pugnabimꝰ.ipſe deus ↄteret hoſtes añ
aciem nr̃am. Audimus ſuſurrare aliquos. Mon deſunt qͥ murmurantes aiunt.
Quid ages in bello ſenex egrotug ſacerdos. MNon eſt bellare tuum.nec potes nec
debes ferire gadio.qͥ loco eiꝰ ſuffectus es cui pᷣcepit dñs vt gadium in vaginaʒ
mitceret. Reges tuo iuſſu tenent᷑ enſes exerere tuum eſt iuſta bella gerentibꝰ be
nedicere. Yatemur nõ ↄuenit nobis effundere ſanguinem.qñ p alios poſſumus
iuſticie fideiq; neceſſitati ſunuenterck religio in piculo eſt ⁊ abſq; nro non põt
ferrò defendi.nõ eſt nobis vetitũ qd ſa

s fidetibus parem numeꝝ cogi

muecli ⁊ belie legit᷑ fuiſſe ꝑmiſſum. Sʒ nec

eſt hoc ꝓpoſitum noſtrum vt gladio pugnemus in hello. Maʒ quo pacto ſtrinxe
rimenſem qͥ vix manum ad bndicendum ꝓpſin poſſumꝰeieuare. Oione pugna/
bunꝰnõ ferro. pᷣcibꝰadiuuabimꝰ pliantes no bꝛacbijs.Eriinꝰ in alta huſßi
gliq monte ꝓpinquo dum pᷣliabit᷑ ⁊ noſtris bñdicemꝰ.hoſtibꝰ po maledic
quemadmodum de moyſe legit᷑ in bello amalechitaꝝ qͥ oꝛante vincebat iſrabel.

bi aut in
cemus.

ceſſante oꝛare ſucoumbebat. Oꝛabimus ⁊ nos ſine intermiſſione ꝓ bellatoꝛibꝰ
nr̃is.hoc pᷣſtare poterimus.hoc ſedulo faciemꝰ.Coꝛ ↄtritum ⁊ humiliatum non
deſpiciet dominꝰ. Poſſemꝰ ⁊ bocipſum domi manentes facere nec minus vale/
rent pꝛeces ſ non eſt ſola oꝛonis cauſa que ꝓpꝛiam ſedem relinquere cogit ⁊ in
bellum trahit.At alios excitemꝰ ꝑgimus. Exemplo noſtro q́;plurimos inuita/
re ſtudemꝰ.Sequent᷑ ⁊ nos venerabiles fres noſtri ſancte romane ecchie cardi⸗
nales.quemadmodũ ad hocipᷣm qͥ validi ſunt ſpõte ſe obtulerũt. Sequent᷑ ⁊ epi
complures ⁊ alij minoꝛis dale eer wees ⁊ clerici.non oꝛaturi t̃.veruetiam
pugnaturi eum res ipſa poſtulauerit.Exptas q̊ͥʒ belloꝝ⁊ robuſtiſſimas milituns
cohoꝛtes ⁊ foꝛtia pectoꝛa iuuenum ex agris ecclie ducemus ad pᷣlium.qui nobis
oꝛone pugnãtibꝰ ferro pugnent. Ibim ꝰextenſo dominice crucis vexillo. Sacra/
tiſſimum xpᷣi coꝛpꝰ pcedet ⁊ ſanctan reliqaꝝlarcula. Saluatoꝛem in bella vadẽ⸗
tem ſequemur. Ipſi coberebimꝰ.ipᷣi pꝛeces aſſidhas poꝛrigemꝰ.ab ipᷣo ſalutem
imploꝛabimꝰ. Miſerebit᷑ noſtri/ vt arbitramur pijſſimus ihs.nec populum ſu
um in hoſtium manꝰvenire ꝑmittet.cuiꝰ pᷣcioſiſſunus ſanguis in ara crucis effu⸗
ſus a maligno nos boſte liberauit.Et qͥs erit xpᷣianoꝝ tamferi.tamlapidei.tans
ferrei pectoꝛis.q audiens romanum pontiſicem beati Detri ſucceſſoꝛem domini
noſtri ihu xpᷣi vicarium.eterne vite clauigeꝝ. patrem ac magiſiꝝ vniuerſoꝝ fi-
delium. cum ſacro ſenatu cardinalium cleriq; multitudine in bellum ꝓ tuenda re

ligione ꝓficiſcentem. libens domi remaneat.Et que poterit excuſatio quenq; iu
uare.ſenex.debilis.egrotus in expeditõem ꝑgit.⁊ tu iuuenis ſano ac robnſto coꝛ

poꝛe domi deliteſces. Summꝰ ſacerdos Cardinales epi pꝛeliuʒ petũt.⁊ tu miles.

t baro.tu comes.tu marchio.tu dux.tu rex.tu imꝑatoꝛ in edibꝰ ꝓpꝛijs ociaber.

Siccine puerti bominum officia patieris. vt en regum ſacerdotes agant.⁊
ue nobilitati ↄuemiũt ſubireideꝝ opoꝛteat. Heceſſitas ire nos vrget.qꝛ nõ poſ
ſumꝰ alio pacto ꝓ dine legis defenſione xpᷣianoꝝ animos ↄmonere. Atipam⁊ H
mod ↄmoneamꝰ. Mon ꝑgimus in bello tanq; noſtri ſit officij.ſᷣ qm̃ aliter ↄſuile
re fidei non valemꝰ. Meſcimus an hoc ſufficiens remedium erit. Mandauit to⸗
minus beato Petro vt titubantes frẽs ſua ↄuerſione ↄfirmaret dicens.Ego ro.
gaui ꝓ te DPetre vt nõ deficiat fides tua.⁊ tu aliqñ ↄuerſus ↄfirma fratres tuos
Quod Petro victum eſt.⁊ nobis dictum intelligimꝰ.Conſinmare frẽs q titubãt
debemus. Confirmabimꝰ vos fratres ⁊ filiosſ vt ſperamus hac ꝓfectòe noſtra
⁊ ita non pᷣualebũt poꝛte inferi aduerſus ecellam dei nobis ↄmiſſam. An dene/
gabitis nobis auxilia veſtra.⁊ caput vm.patrem ac magiſtꝝ in hoſtes ꝓficiſcen
tem.fideles xpᷣiani relinquetis.En q̃nta gloꝛia vobis erit crucem tomini cum ſa
cratiſſimo coꝛꝑe ihu.ipᷣmq; romanum pᷣſulem ſine veſtris pᷣſidijs in hoſtem ege
1

re. Moſcite reges ac pᷣncipes officium vim. Idcirco gladium geritis vt ecde

fidemq; tueamini.atq; vt malos ⁊ iniquos pomines debita pena coerceatis. E
q̃ nain homines peioꝛes qᷓ thurci reꝑiunt᷑.qͥ fidem ſancte trinitat abijcientes.⁊
ſaluatoꝛem vpᷣm veꝝ deũ eẽ negantes.abominabilem machometꝭ ↄplexi legem
in omnia ſcelera ꝓlabunt᷑.⁊ iam maximam oꝛbis ꝑtem ſuis nephãdimimis abu⸗
ſibus fedauerũt.⁊ legem conant᷑ euangelicam difſipare. Aduerſus bos gladiuzʒ
dedit vobis diuina maieſtas. In hos illum exercere debetis ac diuinamvlciſci cõ
tumeliaʒ. Anu nõ pudet tãdiu.tamfedam gẽtem.tamturpit᷑ in xpᷣianos eẽ graſſa
tai.An bellũ nõ ſat iuſtũ.nõ ſatꝭ nccium eẽ putatl:aduerſus natões ꝗᷓ ↄuenert
diſpdere vos ⁊ ſancta via.Acciugamini iaʒ tandẽ.⁊ qm̃ ſine nob ire nõ voluiſt/.

inte nobiſcum. ſumitearina ⁊ ſcutu ⁊ venite in auxilium noſtꝝ. immo vo vim et

do in

R .

„

celicieſ bꝰ ꝓuincie

vniu erſe reipublice PBine⸗ Exemplum de pbilippo recipite quem nec domeſtice
ue plurimũ abundant/necſuoꝝ pᷣces.nec itineris lõgiturx
aut difrficultas.aut ſenect?ꝰ ipſa ex ꝓpoſito ſuſcipiẽdi ↄ thurcos belli vſq; in banc
diem deijcere potuerũt.neq; fauente dño in futuꝝ deijcient. Imitamini hũc no⸗

biliſſmũ pncipem. memẽtote ꝓfeſſionis vẽe quam in baptiſmate ſubijſtis. Cogi
tate q;tum deo tenemini ⁊ q;tum ꝓximo.ſReddite vicẽ ꝓ ſuſ. ceptſ baftche EKo
te grati altiſſimo q vos creauit ex nibilo. Hec animalia bꝛuta aut lapides.ſᷣ ho-

*£ . „

mines rõnales eẽ voluit.Et oum pᷣmi gentis culpa damnati eſſetis ac mancipia
facti demonũ.miſit filium ſuũ in ſimilitudinem camis peccati q mote ſua moꝛ-
tem vꝛaʒ deleret. Stupenda ⁊ inextimabilis chantas vt pᷣuũ redimeret:filio ſuꝰ-
nõ peꝑcit. Dñs ies in cruce ꝓ nobis int᷑ latrones pependit· Innocens agnꝰ? cũ

ſceleratis deputatꝰeſt. Specioſus foꝛma pᷣ filis boim euerberatꝰ.laceratꝰab im/

pus: defoꝛmis apparuit.Al planta pedis vſq; ad vᷣticem nõ erat in eo ſamtas.ne/
qʒ ſpẽs.neq; decoꝛ. Eic placuit patri qͥ ꝓpt pctꝗ nia tradidit illum. Pꝛopiciatoꝛẽ
em̃ ſpoſuit eum ꝑ fidem in ſanguine ſuo. Iniqtates nr̃as ipſe poꝛtauit.⁊ liuoꝛe

9 „ 2 „ + 5„

eiꝰ ſanati ſumꝰ.q cum inimici eẽmꝰ recõci

cg. de baptiſmo.d cetens ecclie ſacramẽtis.de ſacroſancto euangelio. Aduerſus

hec omnia thurci miitant. Hec euertere ac ꝓꝛſus delere conant᷑.⁊ tu nihil mo
liris. Quid agis iners. redde te gratum deo. cogita qnam pacto creatoꝛi redẽ/

toꝛiq; tuo aliqua ex ꝑte ſatiſfacias. Et qm̃ peccatoꝛ es. redime tuas iniůtates

„

actãſancta ⁊ ſalutifera ꝓfectione. An viuicias bonitatis dñi ⁊ pacientie ⁊ lõö⸗/

ganimitat eius ↄtemnis.An ignoꝛas qm̃ bonitas dei ad pniam te adduxit. Ca

ue ne ᷣm duriciam tuam ⁊ impenitens coꝛ.iram tibi theſauriʒes in die ire. ⁊ re⸗
uelatõis iuſti iudicij cei.qͥ reddet vnicuiq; ſᷣm oꝑa eius. Conuertere ⁊ agito pe/

.

nitentiam ab omnib?inidtatibꝰ tuis.⁊ nõ erit tibi ruina. DHꝛopfea expectat d/

minꝰ vt miſereat᷑ tui.pijce pᷣuaricationes antiqᷓs ⁊ fac tibi coꝛ nouum.⁊ ſpm̃ no
uum ⁊ veni. Milita ꝓ domino ne moꝛte moꝛiaris eterna.Cogita de ꝓximis tuis

⁊ fratril xpᷣianis.q vel ſunt in captiuitate thurcoꝝ dura vuitute pᷣſſi. vel capti-
nan indies atq; in puitutem rapi yerent᷑. Si bomo es.bumanitas te trabere de⸗

bet. vt opẽ feras homini indigna ferenti.Si xpᷣianꝰ:pietas euãgelica ꝗͥ iubemur

ꝓximos tanq́; noſmetipſos viligere. Conſidera ꝓximoꝝ tueꝝ xpᷣifſidelium erã⸗/
nas. in quos thurci deſcuiunt. Yilij e complexu parentum⸗ infantes ab vberibꝰ
matrum eripiunt᷑. Aiolant᷑ vxoꝛes in conſpectu viroꝛum. Senes tanq; inutiles
occidunt᷑. Juuenes tanq; boues aratro iungunt᷑ ⁊ terram vomere vertũt. Mi⸗/

ſerere fratꝰ tuon. Affer opem iaz dura ferentibus.Quod ſi nibil boꝝ te trahit
at faltem de tua ſalute cogita. Hec te tutum idcirco exi

taſre ꝓcul a thurcis ſoꝛtitus es. Hemo tamremotus eſt quin reꝑiri queat. Sivi

cinum dimiſeris in ꝑiculo qͥ ante te ꝓximus eſt gnilniteris ⁊ ipſe ſimiliter a
vicino q retro te habitat. ales opoꝛtet nos eſſe in alios.quales ergo nos ilos

cupimꝰ inuenire. Holite auxilia galloꝝ ſperare theutones. niſi ⁊ vos bũgaris.

Mec vos galli.hyſpanoꝝ.niſi tbeutonicis opein fertis. Qua em̃ menſura metie

ritis ea dem remetiet᷑ 2⁊ vobis. Mec ꝓpterea ſibi aſpiam blandiat᷑ qm̃ pᷣncipa⸗/

tu palleat aut regno. Conſtatinopolitanꝰ imꝑatoꝛ ⁊ Zrapezungius ⁊ rex bofne
⁊ raſcieę domini.⁊ alij qplures pᷣncipes capti ⁊ crudeliter occiſi.qͥd ſit expectan-

onm edocent. Nihil tam Zꝛium machometi q; nomen regium oꝛientis adeptus

impium ad occidentale feſtinat. NHouam erigere mnonarchiam vnit
coꝝꝶ imꝑio. ⁊ vni mochometce legi cũcta ſubmittere ſtudet. Si poteſtis talia fer

„₰ 1

reſpncipes ac phi xpiani manete domi. neciam ⁊e ſubuertenda foꝛmidabili thur

coꝝ potentia cogitare. At ſi vuile iugum boꝛretis.ſi otumeliaʒ dei ꝓrimi tole⸗

ſangt ici es liati ſumꝰ deo ꝑ moꝛtem filij eiꝰ.O cru
delis xpᷣiane.o ingrate.o ment inops.potes ne iſta audire ⁊ nõ animo ↄmoueri.
nõ cuꝑe ꝓ illo moꝛiq ꝓ te moꝛtuꝰeſt. De bonoꝛe illiꝰ agit᷑ q te de dyabolica b/
uitute pcioſiſſimo ſanguine ſuo redemit. e i noie diſceptat᷑.de fide catholi/

ſtimes qꝛ manſionem foꝛ

am conat᷑.vni thur /⸗/

—

Met

iiſe
terer

ti venerabiles frẽs ac filij dilectiſſimi.his rõnib
bilibus fratribꝰnr̃is cardinalibꝰ hocipſum ſuadentibꝰ coꝛpus nrjm caniciemꝗ;
nr̃am.⁊ ſeniles ac debiles artꝰ huic ſancte expeditioni ↄſecramus.dominoq; cõ/
mendamꝰ. ſtatuentes circa nonas Juniasſqᷓ Prune inſtant lanchonaz petere
atʒ in eiꝰpoꝛtu nauem ↄſcendere.⁊ cum eałelaſſe

rare neqtis. ſi pudet ſemiuiros aſiaticos grecoꝝ gẽtem ad nunq; antea feceft

ſubegiſe. eoq; ſuꝑbie pꝛupiſſe.vt europaʒ ſibi totam bꝛeui tꝑe pariturazʒ ſꝑent.
Si coꝛ virile vobis ęſt.coꝛ nobile coꝛ altum.coꝛ xpᷣianum.ſedmini veſtigia patr?

xẽi.ſedmini caſtra nra. Aenite in auxilium fidei. Aenite in auxilium fratꝝ vèoꝝ.

Opponite vos muꝝ ꝓ domo dei. Cogitate de vꝛa ſalute.de via glia.nolite ꝑmit/
tere vt ſine vꝛis auxilus ꝓficiſcamur in tburcos. Mittite ſubſidiarias acies.iu/
uate xpᷣianum exercitum. Quãto foꝛtioꝛes ibimꝰ.tantocitius/ auxiliante dño)

cum victoꝛia reuertemur. Hec putetis inſuꝑabiles thurcos eſſe. Ninci ⁊ pñt ⁊
Er⸗ victi fuerũt. Quantum valerent arma thurcoꝝ belgradus oñdit. Minoꝛ

thurcoꝝ potentia q́; fama ferat. Imbellem atz inermem multitudinẽ ad pᷣli
um ducũt.quam tanq; pecudum gregẽ diſſipare licebit. Mec ipᷣa thurcoꝝ agmi/

na grauioꝛis armature vſum didicere. Raras loꝛicas.rarioꝛes toꝛaces induunt
Mec galeas moꝛe nr̃o lucentes oñdunt. Raro tegunt᷑ coꝛꝑa ferro.Acinate vtũt

⁊ arcu. Parma ſe ꝓtegunt ⁊ galeis piloſs ꝗdam materia duraq; ↄtextis.Quod

ſi latinas inciderint acies.rigentes calibe ferrataſq; baſtas ⁊ cathafractos eq̊s

⁊ manu baliſtaꝝ ſagittas.intelligent cũ mulieribꝰ ſe bactenꝰ pugnaſſe.nũc cum
viris eẽ certandum. Diximꝰ qᷓ nobis hactenꝰ ꝓmiſſa ſunt auxilia.⁊ qnta ſpe vi/
ctoꝛie ꝓcedamꝰ.Quod ſi vos qʒ ↄiunxeritis arma ⁊ auxiliares addideritis tur-
mas.multo alacrioꝛes ibimꝰ. Hec dubium quin oꝛientales ingreſſi ꝓuincias tã
to maioꝛem ad nos ↄcurſum inneniemꝰ dedentiuz ſe ploꝝ.qnto validioꝛ fuerit
ntr exercitus. Si mouebimini vos xpᷣiani occidẽtales.⁊ animaꝝ viaꝝ paſtoꝛen
ſecuti fueritis.mouebunt᷑ ⁊ multi ex grecia atʒ aſia xpᷣiani.qͥ veꝝ eſſe xpᷣi vicarij

romanum pontificem non dubitant. Jamdudum nõ fuit in oꝛiente romanꝰ pᷣ/⸗
ſul. At pᷣmu innotuerit aduentaſſe latinam claſſem. romanũ vehentem pᷣſulem.
innumerabiles turme nõ dubitamꝰ adviſendum beati petni ſucceſſoꝛem.cũ fletu
⁊ lacrimis ſacros oſculaturi pedes accurret. ſeq; ſua ꝓmittẽt ei. Hac ſpe fre
Pſuaſi.his ↄſilijg moti.venera/

oꝛtu der im eałelaſſe quam interim nr̃o ⁊ alioꝝ ſum/
deupateßlen inſtruere.adriati cum ingredi pelagus. ⁊ vlteriꝰ recto itinere ad/
uerſus hoſtes fidei ꝓficiſci. NHon dubitantes:quin pbilippus urgondis ux ma

nitimis armatꝰ copijs ad idem tempus pᷣſto adſit. Nenetiq; validaʒ daſſem de

ua dictum eſt ſexpeditam in mari babeant. tam ille q; iſt ſeſe nobis oiũgant.
ub verxillis eccleſie ac viuifice crucis ſigno aduerſus impios thurcos autoꝛe do

mino felicit᷑ pugnaturi. Cruce ſignati aut qͥ ſuis aut mittentium ſumptibꝰ in hac
pia expeditione militaturi ſunt.vt nauigia equo pᷣcio ad traijcẽdum venetis ba
beant curabimꝰ. Eapꝛopter vos omnes ⁊ ſingulos cardinales.patriarchas.ar
cbie el
.

os.abbateęs ⁊ cuiuſcũqʒ ↄditionis viros eccleſiaſticos.religioſos et
de ſoꝛte dñi effecti eſti.Aos q̊ʒ imꝑatoꝛẽ.reges.duces.marchiones.

ulares

comites. ↄuitates. barones. nobiles.milites.ciues ⁊ alios quoſciq; fideles ſiue

in vꝛbibus ↄmoꝛemimi ſiue in agris.ꝑ viſcera miſcdie dñi noſtri ihu xpᷣi.ꝑ paſſio
nem eiꝰ qua nos redemit.ꝑ iudiciũ extremũ in qͥ ſtabitis añ tribunal eiꝰacceptu/
ri vnuſqᷣſq; ſᷣm oꝑa ſua. Der ſpem vite eterne quam repꝛomiſit vñs diligẽtibꝰ ſe
obnixe monemꝰ.reqrimꝰ ⁊ obſecramꝰ.vt ꝗᷓ ↄmode poteſtis.in hãc ſanctam ex⸗
peditõz nobis auxilia pᷣbere nõ differatis.ſ̊ in tꝑe pᷣdicto ad nos mittatis. Aeni
at ſeipᷣm qͥ validus eſt ⁊ ↄnvmode põt.Qui vo non venit mittat alium aut alios
iuxta vires ſuaꝝ facultatum.Si neq; alium põt mittere.de bomis ſibi a deo colla

8 . .

tis.qᷓ;tum pᷣm ↄſcientiam ſuam põt ꝑ fideles manꝰ in hanæ expeditõem ↄtribu/

at. aut in ciſtis reponat que ad hoc opus in ſingulis dyoceſibꝰ ↄſtituent᷑. Nec du

bitet quiſpiam magna pmia ↄſecuturos a dño eos.i boc ſanetũ o 5 tanecel⸗
lecherdsH dd ees n e

ſarium ꝓ ſuis viribꝰadiuuerint. Manifeſtuin em̃ exploꝛatumq; eſt omuibꝰ.qͥ ſa
croſanctam eiKanen dẽq; oꝛthodoxam adiuuerint. auxerint. dfenderint.cer
tum eſſe in celo diffinitũl ocum in q̃ beati euo ſempꝑifno fruanf. Credẽdum ẽ ſ
ſacris veteribuſq; ſᷣmonibꝰ. poſt hac vitam migrãdum eſſe in alterã aſſerẽtibꝰ.
Et qͥ pie in boc ſeculo vixerũt legemq; dñi ſᷣuauerũt in altero vitam beatam ſine
ſine ↄſecuturos.alios vo miſeram infallibile ꝗpheticũ illud eſt qd neq; oculus
vidit.nec aurl audiuit.nec in coꝛ hoĩs ſcenag ꝓmiſit dñs diligentidus ſe. ⁊ ꝙ
( Deus teſte non neagne paſſiones huiꝰ ſeculi ad futuram gloꝛiam q̃ reue
labit᷑ in nobis. Juſtiſſimꝰeſt retributoꝛ dominꝰ.qͥ nec bona ſine pᷣmio nec mala
ſine pena pᷣterit. Confidite in doo ⁊ ñ ↄfundemini. Date de bonis veſtris ciqᷣ de/
dit vobis.⁊ centum accipietis ꝓ vno ⁊ vitam eternam poſſidebitis.quamvt cer
tius ↄſequi valeant qͥ noſtris expoꝛtatõibꝰ obedientes boc ſanctum opus ⁊ ne/
eſſarium iurta poſſibilitatem ſuam adiuuerint. Mos de omnipotẽtis dei miſeri
coꝛdia.⁊ beato ꝝ Petri ⁊ Pauli apłoꝝ eius auctoꝛitate ↄfiſi.de plenituine ptã
tis celit?nobis ↄcese.omnib? vere penitẽtibꝰ⁊ ↄfeſſis q in hanc expeditõem no
biſcum venerint. aut 9 hungariam aut aliam viam ò thurcos arma ꝓtulenint.⁊
annum aut ad min? ſex mẽſes ſi ampliꝰnõ potuerint in bello ꝑſeuerauerint.
pleniſſimam oim pctõꝝ ſuoꝝ remiſſionem ⁊ veniam elargimur.ita vt ꝓ ſatiſfa⸗
tione delictoꝝ ⁊ penaꝝ qᷓ fuerant imponende. ſuccedat labo⸗ itineris atʒ militie.
MHec ſacerdos aliam pniam ↄfitẽtibꝰ imũgat iĩ vẽturi ſunt. Nolentes eos qͥ vt
nicen eſt ad hboc ſanctum opꝰ ꝓficiſcent᷑.oinnem grm ⁊ indulgentiaʒ ↄſe/
H. quam nr̃i pdeceſſoꝛes ꝓficiſcẽtibꝰ in ſubſidium terre ſancte ⁊ in anno iubileo
romam petẽtibꝰ dare ↄſueuerũt.non dubitãtes quin anime illoꝝ qͥs ad hoc bel
lum ꝓficiſci bona mente ris ne⸗cum bfacrſnin ſanctoꝝ Patꝝ ⁊ angeloꝝ dei
ſpiritibꝰpoſt bac vitam in celeſtibꝰ ſedibꝰ collocent.⁊ ↄſoꝛtes imppetuum xpᷣi fa
cte et᷑na felicitate fruant᷑ Quod ſi foꝛſitan anno nõ exacto ipoꝝ aliq̃s poſt iter ar
reptum in ꝓſecutione tampij ⁊ tamſancti oꝑis ex hac luce migrare ↄtigerit.xo⸗
lumus 2 ↄcedimꝰ.vt tales nihilominꝰ p̃fatam indulgentiam integralit᷑ ↄſeqᷓnt
Similit᷑ ⁊ eos qͥ non venientes alium vel alios ſuis expenſis ſm ſuaꝝ virium fa
cultatẽ tranſmiſerint vice ſua ad annum aut adminꝰ? ad ſexmenſes in hpoc bello
militaturos.ita vt nõ ſolum mittentes indulgentiam ⸗ SFrin hmõi ↄſequant᷑ Nᷣ
etiamꝰ? niſſi. Et vt omnis etas ⁊ ſexus ⁊ cuiu En. pfeſn nis homines buiꝰ ſan/
cte indulgẽtie ꝑticipes eſſe poſſint.volum ? vt ꝑſone qrumcũqʒ monaſerier ſeu
locoꝝ religioſoꝝ marium ſiueę allcr ch uſcyd oꝛdinis ſeu ꝓfeſſionis exiſtant.
que ꝓ ſingulis decem ſuppoſitis clauſtri ſui vnum bellatoꝛem deſtinauerint hac
eæadem indulgentia ⁊ gratia plenarie Faugeant ⁊ miſſus ipſe gaudeat. Idem cõ
cedimꝰ ⁊ indulgemꝰ vniuerſis fidelibꝰ qͥ non valentes ſe ſinguli alium mittere
duo ſimul tres ve aut qᷓtuoꝛ aut plures vſq; ad decem vnum miſerint.qͥ vice eo
rum in bello pugnaturꝰ aut aliud opus vtile facturꝰ inffuerit.volentes vt ⁊ ipſe
pariter gre ꝑticeps fiat ſiꝑ annum aut adminꝰ ꝑ ſe menſes continuauerit.aut
poſt iter arreptum in via decefferit. Juſuꝑ qͥ commode venire aut alium ꝑ ſev
cum alio aut alis mittere nõ valens.q;tum bebdomadam cum familis ſua ex-⸗
ponere ↄſueuerit in archa in ſua ciuitate vel dyoceſi ob hanc cauſam conſtituen
da impoſuerit.indulgentias hinõi pariter afſ equatr̃. Aolumꝰ autem ⁊ apoſtoli/

„

ca auctoꝛitate mandamꝰ.vt quicũq; huic operi tamſancto ſe geliganenne. ſalu⸗
. lllius memoꝛi/

tare ſignum viuifice crucis veſtibꝰiinpꝛimant. ⁊ in humeris ſuis illius meme
am poꝛtent. cuius paſſione ab eterna damnatõne redempti ſunt ipᷣm imitantes
cui ob noſtram redemptionem crux impoſita fuit. cum factus eſt unapeee ſuꝑ

bumen eius. ⁊ qͥ nos admonens ad ſectanda veſtigia ſua. Qui vult indqt venire

poſt me abneget ſemetipᷣm⁊ tollat crucem ſuam ⁊ Fauat me. MHe vᷣo becnoſtra

ꝓfectio ⁊ im pfectiouis tempus fideles populos lateat mandamꝰ omnibꝰ⁊ ſin
gulis ꝑ totum oꝛbem metropolitanis in vim ci? quam nobis debent obedientie

—

— — — —

‚· — -rʒ—————

,
ſe
t.
bie

lre

- —

ð

vt ipſi pbꝛimnm in ecclefſjs eoꝝ cantata miſta ſolenni ſpirituſſancti.⁊ connocato

populo bas noſtras lrãs publicent.⁊ in circuitu eccleſiaruʒ ꝓceſſiones faciant.
Deinde copias eaꝝ autenticas ſuffraganeis ſuis q;totius mittant.illos monen/
tes vt ⁊ bocipſum in ſuis eccleſijs cum deuotione ⁊ diligentia faciant. Ceteꝝ in
tanto xpᷣiane religionis diſcrimine q;tum a thurcis impᷣſentiaꝝ cernit᷑ immine
re.nulli dubium eſſe debet.quin xpᷣiani omnes tam reges ⁊ pꝛincipes qᷓ; alu po/
tentatꝰ ⁊ pᷣuati bomines.ad defenſionem catholice fidei ⁊ ſancte legis euange/
lice iuxta poſſibilitatem ſuam cum bonis ⁊ coꝛpoꝛibꝰ ſuis de neceſſitate ſalut: vt
riliter aſſurgere ⁊ indeſinent aſſſtere teneant᷑. Eapꝛopter fideles ipſos ihu xpᷣi
cultoꝛes.vniuerſos ⁊ ſingulos cuiuſcũq; ſtatus.⁊ conditionis fuerint.ſiue ponti

ficali ſiue imꝑatoꝛiavel regali p̃fulgeant dignitate.baꝝ ſerie monemꝰ ac requiri⸗

mus. ⁊ in vim ꝓmiſſionis facte in ſacri ſauſceptiõe baptiſmi.⁊ in vim iuramenti
pᷣſtiti cum dignitatum ſuaꝝ infulas ſuſceperut.⁊ ꝑ ohedientiam nobis debitam.
eis ⁊ eoꝝ ſingulis mandamꝰ.vt hanc ſanctam expeditionem ad quam ꝓfecturi
ſumus.nõ ſine maximo coꝛpis noſtri diſpendio.modis qyibus poſ. Eur Factem⸗
me adiuuare ⁊ ꝓmouere feſtinent.ab illo cuiꝰ cauſa agit exuberantia ſuſcepturi
pᷣmia. ⁊ in pñti vita ⁊ in futura. Hegligentes autem negligent᷑ ⁊ in extremo iudi
cij die minime inter illos inuenient᷑ quibꝰ dicturus eſt vminus.Aenite benedi
cti patris mei ꝑcipite regnum. Ham quo pacto cum xpᷣo regnaturꝰeſt.qui ten/
poꝛale regnum aut delicias aut voluptates ꝓ xpᷣo non vult relinquere. cum di⸗
cat ipſe rpᷣcin euangelio.Qui diligit patrem ſuum ⁊ matrem ſuam aut vxoꝛem
aut filios plus qᷓ; me.non eſt me dignus.Conſiderate iſta fideles xpᷣiani.⁊ monte
reuoluite diligenter.nę ignoꝛantes ignoꝛemini.⁊ tandem peniteat nõ adiuuiſſe
in ꝑiculo cõſtitutam ihu xpᷣi aifeigrin ⁊ fidem. Caucant ſibiqͥ tales extiterint.
Tu vo quicũq; fueris xpᷣiane fidelis.qͥ ꝓ tuis facultatibꝰexpeditõem ð thurcos
ſubeundam adiuueris. Benedicteſto in ciuitate.⁊ benedictꝰ in agro.benedieꝰ
fructus ventris tui.⁊ fruct? terre tue fructuſq; iumentoꝝ tuoꝝ ⁊ armẽetoꝝ ꝛ gre
gum. benedicta hoꝛrea tua ⁊ benedicte reliquie tue.benedictꝰ eſto ingrediens ⁊
egrediẽs. Det dñs inimicos tuos qͥ Sfuraune aduerſus te coꝛruẽtes in ↄſpectu
tuo.⁊ mittat dominꝰ benedictõem ſuꝑ cellaria tua⁊ ſuꝑ omnia opa manuum tu
arum ⁊ abũdare te faciat omnibꝰ bonis ⁊ ↄſtituat te in caput ⁊ non in caudam.
Zibi autem qͥ nolens audire verba noſtra.nõ modo iuuare opus ſauctiſſimum
ad qdð anbelamus negligis.verũetiam volentes adiuuare impedis aũt deterres.
Mon ſolum nouiſſima illa tremendi examinis dies coꝛam redemptoꝛe tuo cui
omnia dedit pater in manꝰ.ad ſempiternum ſupplicium eſt expectanda.ſᷣ miſera
interim 2 omnem vitam timenda calamitas. Juſtum eſt em̃ veri dei iudicium.
Juſte vltiones ſue. Conſiderat ſemitas pedum tuoꝝ. nec falli in faciem poteſt.
Paratam vᷣo bonoꝝ ⁊ maloꝝ operum gerens mercedem nec irremuneratum
qð bene.nec impunitum qð malè geſſeris eſſe ꝑmittet. Fidelis autem ꝓpli ſui 7
ancte eccleſie ſue ⁊ legis ſue catholicam fidem pꝑturbans.vbicũqʒ eris inuenien
ab eo ⁊ ᷓ diuine voces iniqͥ denũciant.erunt tuo capiti boꝛis omnib trepidan
da. ne videlicet maledict? ſis in cinitate.maledictꝰ in agro ⁊ ne mittat dns ſuꝑ
te eſuriem ⁊ ſitim ⁊ increpatõʒ in omnia tꝑa tua.ne egeſtate.febꝛe.⁊ frigoꝛe teꝑ/-
cutiat. ne ſis ſꝑ calũniam ſuſtinens ⁊ oppꝛeſſus cũctis diebꝰ ⁊ ſtupens ad terroꝛẽ
eoꝝ videbunt oculi tui.ne det tibi dñs coꝛ pauidum ⁊ deficientes oculos ⁊ ani
mam erroꝛe ↄſumptam ⁊ ne ſit tibi vita tua qᷓſ pendens ante te.⁊ netimeas no
cte ac die ⁊ nõ credas vite tue. Aduerſus vᷣo hãc iram dñi dei tui ptãs nullatua.
nomen nullum tuũ. nec terrenum pᷣuilegium poterit pᷣualere. Sagitte eiꝰ acute
enetrant ad intima coꝛdis.⁊ carbones deſolatoꝛij animam nocentem exurut.
Aos vo infelices pirate ⁊ infelices latrones qᷣ vel terra vel mari dyabolo mili/
tantes in xpᷣanos latrocinia exercetis.ſi eũtes ad hanc ſanctam expeditiõem.ſi

redeuntes ab ea impedire.carꝑe vel ſpoliare qcunq; pꝛetextu eritis auſi. Nos

imquam cum adiutoꝛibus veſtris.cũ fautoꝛibꝰ ac receptoꝛibꝰ anathema eſtote.
⁊ ah eccia xpᷣi penitus alieni.Aos qʒ iͥ ſcienter his venditis aliqͥd emitis ab bis
aliqd.poꝛtum aut loca eis ↄceditis.cum eis publice vel occulte ↄmunicatis.pa
riter anatheina eſtote. In vos añt vniuerſitates locoꝝ ⁊ ciuitatum mandamus
ecchiaꝝ platos intdicti ſniam ferri.nolentes vllum pᷣuilegium ſedis ↄcilioꝝve

*

;cunq; vboꝝ vim babeat.vos ab hac pena defendat.etismſi de vbo ad vᷣbum
inſeri vel pticulatim illud expmi ⁊ recen ſeri opoꝛteret.At tu dñe deꝰ qͥ noſti coꝛ/
da hominũ ⁊ renes illoꝝ ſcratarl.⁊ nihil ignoꝛas eoꝝ q̃ fiunt.ſi bene agunt xpia-
ni pᷣncipes pᷣuatiq; homines.ſi de tuo honoꝛe ſoliciti ſunt.ſi expeditioni quam ꝓ
tuento euangelio ppamus queſpſtare pñt auxilia nõ denegant. Adiuua eos.di-/
rige greſſus eoꝝ dieſq; multiplica.retribue mercedem ꝓ benefactis ↄbvᷣua eis re-/
gna ⁊ pᷣncipatus.patrimonia ⁊ poſſeſſiones auge.⁊ tãdem ad piguia paſcua tuʒ
⁊ diuites menſas accerſito.M ſi coꝛdc indurato ſua poti qᷓ; tua querentes.pꝛi/⸗
uatas cauſas magis qᷓ; publicas curant. auaricie ſtudent.voluptatibꝰac delitijs
indulgent. ⁊ nos ad tus bella vadentes nolunt aſſociare aut auxilio iunare cum
poſſfunt.quin poti?opem ferrevolentes impediũt.aut ↄuerte illos dñe ⁊ ſana að
infirmum eſt. aut qd noxium eſt ne noceat cohibeto.anguſtias nras aſpicis pie
deus de excelſo ſancto tuo.⁊ noſti qꝛ pᷣter goꝛiam nois tui ⁊ pᷣter ſalutem gregis
eninici nil aliud q̃rit vox nr̃a. Memẽto dñe ihu xpᷣe.qm̃ beato petro ⁊ ſucceſ/
ſoꝛibꝰeiꝰ claues regni celoꝝ tradidiſti.volẽs quecũq; ligarent᷑ ab eis in terris li
gata eſſe in celis.q ſoluerent᷑ ſoluta.Ecce aſſum beati petri ſucceſſoꝛ. Jimpar me
ritisauẽte non minoꝛ.indignꝰ vicarius tuꝰ. Reſpicę ad pᷣces nr̃as ⁊ exaudi nos
de alto ſolio tuo. Benedicito qͥbus ipᷣi bñdiemꝰ.⁊ qbus maledixerimꝰ maledi/

cito. Ne memineris iniquitatum nr̃aꝝ antiq̃ꝝ cito anticipent nos miſcdie tue.

Adiuua nos deus ſalutaris nr. ⁊ ꝓpt᷑ glouam nois tin dñe libera nos.⁊ ꝗpieus

eſto peccatis nr̃is ꝓpt᷑ñ nomen tuum. Oa felicem curſum ceptis nr̃is. ANltio ſan/
guinis puoꝝ tuo qͥ effuſug eſt a tburcis introeat in ↄſpectu tuo.Aut gemitꝰↄpe
ditoꝝ. ⁊ redde inimicis nr̃is ſeptuplum in ſinn ęoꝝ impꝛoperiũ aò expꝛobꝛauer̃t
tibi. Reſpice ſuꝑ pplin tuuin henignis oculis. Y–ac nos ire cum pꝓſpitate ad bel-
lum tunm ac reuerti felices. Pa nobis victoꝛaʒ de tuis boſtibꝰ.vt tandem recu
pata grecia ꝑ totam europaʒ dignas tibi cantemꝰ laudes.tibiq; ppetuo uiamꝰ

.

⁊omnis terra te adoꝛct ⁊ nomini tuo pſallat in ſecula ſeculoꝝ. Datũ romę apud

Z ernun anzoincamatbis dñice.M.cccclxiij.xj.Ral.nouembꝛis. Pontiſi

oen lenad lirtum papam offerendo obedi ſif
Oio Enee ſilui ad Calixt offerendo obedi⸗ —, 72
enclam impacoꝛis. Aae ccccxij.

. Olent pleriq; omnes beatiſſime pꝛ maxime pontifex qͥ ad tradẽdam obe
dientiam buic ſacroſancte romane ſedi mittunt᷑.nõ ſolum ꝑſone ſedenti
in ea. S ciꝰ etiaʒ qͥ ſe mittit ampliſſimis vᷣbis exponere laudes. Idem nũc
2 mibi faciẽdum eẽt qͥ cum collega meo pᷣſtanti ⁊ optimo iur interpᷣte io/
hanne binderbach ceſario noie obediẽtiam ad te defero. At cum ſim cert in hac
tui ſummi pᷣſulatꝰ adeptõe.quam diuinitꝰinſpiratã cun cti fatent᷑.oↄfluxiſſe ad te
buc q;plurimos.tum pncipnm.tum ciuitatũ legatos.tui ↄſocios ⁊ dicendi ꝑitos

nð ſum neiciꝰillos tñ tibi romane ecclie pgtulant aplicum ſacꝝ ſenatũ qͥ̊ de⸗

legit. ⁊ pietatem tuam.qᷓ demandatũ munꝰ accepit magnifice atʒ oꝛnatiſſime cõ
medaſie. Der hoſce vt arbitroꝛ bomines.⁊ veteris ꝓſapie tue alta nobilitas.et
maioꝝ tuoꝝ illuſtria facta. ac oĩs vite tue curſus. ita in lucem ꝓdiere. vt nemo
in boc auditoꝛio ſit qͥ neſcia olaris? .
toꝛ ſubtilis ⁊ vebemens.q;doctꝰ doctoꝛ temines.qᷓ;pꝛonidus apud reges ↄſilia
ru.q;iuſtus in mgr̃ atibꝰ iudex.ꝗq;caſt? in ecclia pᷣſbꝛ.cpſanctꝰ⁊ amabilis epᷣus.q;ᷓ/
verax co runt⸗⸗ cardinalis. Mõ eſt igit᷑ cur tᷣus in exponẽdis feram tuis lau
dibus. Mametii vita tus in hãc vſq; diẽ bmõi fuerit.vt vel milies dictitata dle⸗

iat qpclare ſis natꝰ.q;ſcolaris acutꝰ fueris.qᷓ;diſputa

—– ⏑ —— ———-

etet non ſum tñ ego qᷓ tuas eximiss ac pene piuinas virtntes.equo pᷣconio cete⸗
bꝛare poſſum. Meq; tu is es ̊ rumuſculos qres ⁊ inanes aures li ca tes. ſuffi
cit tibi ↄſcientia tua.qᷓ non ab boie ̊ ab ipſo rege ſe uſoꝝ iuſto iudice no falliẽ=
coꝛonã expectat meritoꝝ. Mos igit᷑ tus beatitudine nihil aliud dicemꝰ.niſiꝛ
tu veluti ſydus qddam clariſſimiũ ⁊ ſaluberrimũ e celo miſſum credimꝰ.ſub qͥ be
ati petri nauicula qᷓ miſerę mergit᷑ felicit᷑ emerger᷑. Conſueult em̃ terra biſpanie
nobiliſſima vñ tibi oꝛigo c.iduſtrios ſꝑ ⁊ fortiſſimos viros aplice ſedi atʒ iis da
re.quẽadmodũ damaſi ⁊ theodoſi tmaniſeſtant.qbꝰ te nullo pacto cenſe emꝰ mi⸗
noꝛẽ ⁊ nunc potiſſime.cũ ex vꝛbis illiꝰimpialis.Senaꝝ mris mee.lraꝝ cultricl z
ocij. tamacrem defenſionem. ⁊ certimimam ↄſeruatõz animaduertimꝰ.e ceſa
re vo a q̊ ſumꝰ miſſi vicere nõ nibil eoꝝ temeritas vꝛget.qᷓ neſciunt vbis extolle
re ſuos dños niſi depᷣmant alienos.Sð hoꝛreinꝰ ingredi cũ ꝑuo nauigio magni⸗
mare.neq; em̃ nr̃a oꝛo eſt.ꝗ maicſtatein tanti pᷣncivis.ꝓ ſua dignitate valeat ex

plicare. cum nõ vno tm̃.ſᷣ qtuoꝛ ex fontibꝰ nr̃i fridericilaus abunde manat. Ex

rõno impio cui pᷣeſt. Ex natõe germanica. ſibi ph ceter obſtaͤt. Ex domo auſtrie

q̃ ſe genuit.⁊ demũ ex ꝑſona ꝓpꝛia q̃ coꝛpis ⁊ animi dotibꝰ egregie pollet. Si ůs

igit᷑ fridericũ nr̃jm vt par eſt.ↄmendare voluerit. Nuic pᷣmo vetuſtas imperij. ?

amplitudo ⁊ auctoꝛitas ⁊ ptãs ⁊ magnificẽtia ⁊ glia ĩ mediũ deducẽda erit. deige

„

qð ſibi velit ingẽs daniełſtatua ꝓpt᷑ ferreas tibias quis imgia pterẽtes. Quie
grandis eʒechielis ſpoꝛeet aqͥla cur affyrioꝝ regna mutet᷑ abytalia ealaam enar
volat?. vt getenſem illũ ionem ſtulte credituũ deum. Et theocũñ
vt troyanos reliq̊s. vt potifſfime pium eneam.in beilis adiuuaret. vt regibꝰ⸗ a a
nis aliqñ fauerit.vt rõnos reꝝ dños.gẽtemq; togatã. vt grecos ĩpatoꝛes.vt ger⸗

randus ois aqle vo

—

—

manos ceſares victoꝛes boſtiũ.⁊ mdi teuictoꝛes effecerit. Quecũq; em̃ de rono

impio pᷣclare dicunt᷑ ad rectoꝛc eiꝰ ꝓcuidubio cũ laude redudane. Mam ſic apſi

petri ⁊ ſilueſtri ⁊ leonis ⁊ aionponriſcunn laudabile nomẽ.te qͥ loco eoꝝ ſedes
ne. 2 auguſti oſtantini magni. Raroli victoꝛis. ⁊ alioꝝ ceſaꝝ ex
cellens glia. Fridericũ nrin qͥ eis ſucceſſit in altum tollit. Scdo exponedum erit

agit ſublimẽ.⁊ auguſti pᷣmi ⁊ 9

Flong ⁊ lata ſit germanica natio.q;religioſa.qᷓ; verax. qsiuſta. q́; ꝓmiſſi tenax.

ploſa.qᷓ; iues.qnta illic nobilitas.q;foꝛtis ⁊ e

dono dedit. Et otto karolũ potẽtiſſimũ bobemie regem qͥ auſtriam ⁊ ſtyriam ro
mano imꝑio ſurripuerat ancipiti bello victũ infemit. Tum duo alberti occune
rent. duo imartis filij.duo fulmina belli. quoꝝ alpbonſum de naſaw.vaſtes impe
rij vſurpantem. apud renum magno tio vicit ⁊ occidit.Alt impios huſſitas ec.
nreſe ſimalleus ↄtriuit. Oe pĩe ladiſlai loãr inditi re
gis hñgarie ac bohemie.ceſar nr̃i patruo. nicq; adimirãda ꝓbata te nihil ſatis

dleſie nr̃e ſeua bella mouentes q̃ſi mall
dici poſſet. Don endi añ ocnlos eent Erneſti leopardi. SF erici ⁊ alij qᷓplures
anime ↄdidiſſime buiꝰexcelſe familie.quaꝝ virtutem adii agis 2*
re valemus. Doſtremo qꝛ ñ imitanti maioꝛes dedecꝰeſt patna laus filio. ad fri⸗

dericum ipᷣm ↄuertenda erit oꝛo. De manſuetudine ſua. de religionę.de iuſticia.
de pꝛudentia faciendum verbum.exponendum eius iter in terram ſanctam. de⸗

clarandus felix reditus. enarranda paucis ↄſilia.ↄmendanda pietatis oꝑa. vi⸗/

cendum quo pacto. ad impium vocatus fuerit. Ad coꝛonam regni germano

apud ciuitatem aquenſem. Imꝑialem in hac vꝛbe ſummo cum honoꝛe ſuſcepit
vt ↄiugem nobiliſſmam ex domo poꝛtigalie duxerit. Alpbonſi pᷣclariſſimi reg⸗

loſa. q; diues. i8 7 expta milicia. qnt ?ecdliaꝝ oꝛna/
tus.qnta glia cleri.q̃nta pᷣncipum magnificẽtia.qntꝰſplendoꝛ vꝛbiũ.qᷓ i facies
que terre vbertas.cuj ꝓuinciaꝝ ⁊ ſpli decus cñ pᷣncipe ſit ↄñe.Tercio deſcriben⸗/
da ſuccurrit inclita domus auſtrie ex q bic fridericus ꝓgnateſt. Mat ⁊ ipſa re
ſum ⁊ imꝑatoꝝ.q̃ ſepe vngarie ſepe bobemie ⁊ aliqñ polonie reges dedit demöõ
ãda ⁊ qntus fuerit magnus ille rudolpbꝰ imꝑatoꝛ.qͥ ⁊ bononia romane ecclie

iirari magis qᷓ; recenſe

neptem. Ande ſibi om̃es biſpanie potentiſſimos reges affinitate ↄiũxit.vt neu⸗-

tralitatem ecche rõne nocentiimnam. ex natõe ſus ſuſtulerit.vt obedietiaʒ ger⸗/

manici populi magno laboꝛe maioꝛi ſumptu atʒ indnſtria.tuis pᷣdeceſtoꝛibꝰeuge
nmio ⁊ nicolao reſtituerit. Unde iecuta eſt qͥ nuc fruimur ⁊ quam tantoꝑe ↄmẽda
nuiuinꝰ eccileſiaſtice ſocietatl vnitas.q;uis ea? rei gloꝛiaʒ pleriq; in alios detinẽt.q̊ꝝ
oꝑa ea fuit.q ſolet uloꝝ ee qͥ fugatim ab alijs ſeſſumq; terinini intcipiut.De his
⁊ alijs ꝙplurumis reoꝰcumulatiſſime putagu uli erit.qͥ ridericum nr̃m digne
S meritis laudare decreuerit. Sʒ non ſunt h onera qᷓ uris humeris ↄmitti debe
aut. Sati eſt cacere q; maieſtacem tanti pᷣnapis reum vt nr̃a eitoꝛone ꝑcurrere.
DPꝛecmittimꝰ igit᷑ moꝛem ab alijs buatu ⁊ oomiſſis h̊ loco tuis ac ceſarꝭ nr̃i lau/
dibꝰ. ad es veniemꝰ? qᷓ coꝛam te dicere ac agere iuſſi ſumꝰ. unuſq; nrm q;bꝛe/
uit᷑ abſoluemꝰ. Sane cũ accepiſſet Eridericꝰ imꝑatoꝛ.ſanctiſſime atʒ indelibi
lis mẽoꝛie.M.papam.v.pdeceſſorem tuũ ex hac moꝛtali luce migraſſe.ↄplens il
lum dies luxit. Mon qdem an cã queʒ ꝓ ſuis gloꝛioſis oꝑibꝰ⁊ ai rectitudine in
ↄcilio beatiſſimoꝝ ſpirituũ ⁊ in regno dei cũ petro ⁊ pauloiam receptũ nõ dubi/
tabat.ſ̊ pt repu.xpianam.cui moꝛtẽ..h tꝑe funeſtiſſimam exiſtinabat.timẽs
ne ꝙ lucceſſous eiecto ſacri ienat? opioes in diuerſa tendetes. incõſutüũem xpᷣi
tuaicam ſcinderet.⁊ iminẽti ceruicibꝰ ur̃is hoſtili gladio vires addicerẽt qð lʒ ᷣ
tanto lumie nõ eẽt credibile.qꝛ tñ acciderat aliqn peioꝛa.ñ fuit abſonũ foꝛmida
re ſilia.Sõͦ quẽadmodũ expᷣmatura ⁊ infauſta migratõe tui pᷣdeceſſoꝛlĩ meroꝛẽ acce
pck ceſar ingẽtem ita ex tepeſtiua ⁊ telici vocatõe tua.ſummũ gaudiũ maxiamq;
leticiã adeptꝰ c. Mouit em̃ te ceſar cũ adbuc in mioꝛibꝰ ageres.⁊ cũ ſe viſitatũ in
hac vꝛbe ſue coꝛonatõis adiſſes q;tũ intellrctu ⁊ werniga⸗⸗ pᷣptim ciuili ſapia qᷓ
miſe i gubernatrix exiſtit. q;tum cn magnitudine ⁊ vite ſanctimonia valeres di
gent expendit.te vnum eſie iudicauit.qͥ.b.p.locum iurl meriti aliqũ teneres. q
nNũic ex ↄcoꝛdi volũtate ſacri ſenatꝰ impletum cognoſcit ⁊ gaudet.Ac cũ ſereniſi
ma ↄthoꝛali ſua leonoꝛa pꝛudetiſſima ⁊ ſanctiſſima femina q̃ᷓ de tuo pontificatu
maximo incredibilit᷑ exultet feſtos dies agit illos.qꝗꝛ ſecum ſerio triumphat ꝙ; tu
ſolus es.q voſt gregoui.xj.ꝑ annos.lxxx.⁊ ampliꝰ ſine ↄpetit oꝛe certꝰ⁊ indubi⸗
tatꝰ.b.p.ſucceſſoꝛ inueniarl.Ea ꝓpt᷑ letꝰ de nucio tue aſſumptiois ceſar.ſolicitꝰ
vebito recognitõis.nos duabꝰ de cauſis ad te miſit. Dꝛima ẽ vt ꝓ vetuſto moꝛe
ſanctitatem tuam recent᷑ affumptã.ſuo noie veneremur. Scecũda vt defendẽda
thurcog catholicam eccliaʒ tue beatitudini mẽdemꝰ. In pᷣmo negocio no eſt
cur imoꝛ enur.faciat imꝑatoꝛ qð ſe dcet. accipiat tua pietas qð tibi debet᷑. Nos
igit᷑ iuſſione ꝑentes eius nomine.qͥ ſacro romano imꝑio pᷣſidet.ſanctitatem tuã
Tomini noſtri ihu xpᷣ locum tenentem in terris ac in gradam ⁊ ducem vniuerſa
luis eccleſie.recognoſcimus te certum ⁊ indubitatum.d.p.ſucceſſoꝛem ⁊ paſtoꝛẽ
dominice gregis.CLe ſanctoꝝ euangelioꝝ veꝝ interpᷣtem. Te doctoꝛem ſaluta/
rem.Te ciauigeꝝ eterni regni celeſtis ꝓtitemur.Cibiq; oẽm reuerẽtiam ⁊ obeę/
dientiam exbibemꝰ.quaʒ romanoꝝ imꝑatoꝛes pᷣdeceſſoꝛibꝰtuis canonice intra/
tibꝰ pᷣſtare ↄꝑtiſunt ſiue iure ſiue ↄſuetudine ſuadetes.ꝙ q;tum nobis pᷣmiſſum
ſit pnti ſacra ira docebit. Hũc de ſcdᷣa noſtre ↄmiſſionis ca tranſigere opoꝛtet h
eſt de tuendo nomine xpᷣiano ð thurcos.non vdico teucros. Nunqᷓ; ergo hic crro⸗
ris ꝓlaboꝛ.vt genti barbare atʒ immundiſimo nomi eoꝝ attribuam q romani
ꝓpii pꝛes habent᷑.CLheucti em̃ idem ⁊ troyani fuerũt.a qͥbus exoꝛtum genꝰmeã/
diꝛum ⁊ gens Julia ꝓfecta romanum fuderat imꝑium.Churci ant etſi nuũc occu
pant loca in dous fuit ylion ⁊ neptune troya.ſcite tamẽ ab oꝛigine ſunt.qͥ regnꝗ
te apud francos pupino in aſiam migrauere.Eãq; pedetẽtim ꝓuinciam ſui iur
fecere Gens ſpurciſſima ⁊ ignomioſa.toꝛnicaria in cuctis ſtupꝛoꝝ generibꝰ.tunc
qdemytoloꝝ cultrix.nuc impij machometi ſectatrix. Hec hoſtis peſſima nr̃e re/
igioms. Quo autem debachati ſunt temꝑibꝰ noſtris thureii grecia.⁊ quo impe-/
tu ↄſtantinopolim expugnauerut. Galathas deleuerint. Raſtiam q̃ ſuꝑioꝛ olim
miiia dicebat oppꝛeſſerint. Ju peloponeſum. In euboeam cũ exercitu venerut
cictilq; ꝑ circuitu xpᷣiauis vin cula/vbera.neces ↄminati ſunt.uò eſt oſitinti

he

le
or
nc
K

ine

=

——

titudi

nunc ↄmeinoꝛare. Satis em̃ ⁊ in ratiſpana ⁊ in franckfoꝛdia ⁊ in noua ciuitate.
⁊Tſ—aplici ceſarei ⁊ alioꝝ pᷣncipum legati ruinam grecie ecclie nr̃e vulnera deſleue
rũt. In h̊ etiam adiutoꝛio nõ me fugit ſepe de his rebꝰ oꝛones hitas eẽ.⁊ ab ſllis
adem viſſertiſſimis viris.qͥbus ſi velim eãri dicendo manitfeſte de ſapia. Munc
vo nõ vᷣbis nec lacrimis.ſ̊ armis regum ⁊ ſploꝝ eſt opꝰ.Que aũt hactenꝰ aduer
ſus hanc tburcoꝝ inſolẽtiam.ꝓ tutela fidelis pli temptauerit imꝑatoꝛ.optime
nouit tua beatitudo. Nece latet ꝓmiſſa fuiſſevngaris ſubſidia qᷓ pterierunt.Sʒ
q̃iam rõne ꝑturbata ſunt eiꝰ ↄſilia.⁊ qbus artibꝰ impedita ſit hoc anno in thur⸗
cos expeditio malo tecum cogites q; extra me publice andies. Illud tñ non rea
tabo qᷓ franckfoꝛdeñ.ↄſilium faciẽda decreuit.duabꝰ oditõibꝰ ſubnixa fuiſſe.al/
tera vt certitudo claſis ytalice.ꝗqᷓ cũ terreſtri exercitu ↄcurreret ſuo tꝑe hĩet᷑.alte
ra genn anoꝝ ↄtrouerſie qᷓ poſſent inpedire pactum ð medio tollerent᷑. Dꝛimã
ↄditionem irritam fecit tui pᷣdeceſſoꝛis obitꝰ.Secunda ne poſſet impleri ab bis
ꝓcuratum eſt.qͥ ex publico malo ꝓpꝛium ↄmodũ querũt.Atʒ ita dum xpᷣiani cũ⸗
ctant᷑ thurciq; ꝓperant religionem nrãm funditꝰ delere nitant᷑ qͥ non ↄtenti vi/
ciſſe greciaʒ vngarie nobili regno iminent. Angari vo magnanimi ⁊ fideles ꝓxli
aunis ſupꝛa.lxx.hũc hoſtem ꝑpeſſi nunc victi nũc victoꝛes ſuum ſanguinem tu⸗
tati ſunt.qͥ cum nos ᷣuant.optimates ſuos cum regibꝰ ⁊ pontificibꝰ miſerunt.
Mulla domus in vngaria eſt digno nomine qᷓ duobꝰnouiſſimis bellis ð thurcoæ
habitis egregium ⁊ foꝛtem aliquẽ viꝝ nõ deploꝛauerit.hodie vᷣo nõ eſt hoc regnũ
qd thurcoꝝ impetum ſuſtinere poſſt. Attenuatum atzʒ externa indiget opele
ti eiꝰ ⁊ in franck ſoꝛdia ⁊ in noua quitate cũ ceſare ſuꝑos atz hoiĩes teſtati ſunt.ſi
reliqͥn xpᷣianoꝝ pᷣſidia ſentiunt ſe iteꝝ atz iteꝝ belli picula ſubituros. Sin relin/
quant᷑ a nobis leges accepturos.q̊s thurci vederint. Neq; em̃ ↄſilium eoꝝ eſt ſi
ne Pe victoꝛie.vꝛbes ⁊ agros igni.vxoꝛes ⁊ filias lupanari.ſua ⁊ liberoꝝ capita
hoſtili ferro ↄmittere.q̊cunqʒ tandeʒ mõ ad boſtes vngaria defecit.ſiue ytaliam
ſiue germaniazʒ ꝑcurrere ac pᷣdari voluerit in vtranq; terram patenti poꝛta adi/
tum hʒ. Murus vo vngaria eſt ⁊ antemurale foꝛtiffimũ.ſiue clipeꝰ ur̃e religio/
nis.ſub qͥ longe iam em̃ vꝓtecti ſumꝰ.At h̊ nunc clipe nobis ſubtrabit᷑. Murus
vo bombardig arietibus ⁊ quatit᷑ ⁊ nos de remedio aia nulla remoꝛdet.O ingra
nem nraz quam nũc vicem defenſoꝛibꝰ nr̃is reddimꝰ vngaris. O Rulticiã
pl xpᷣiani.o cecitatem atʒ amentiam ab externis inuadimur hoſtibꝰ.⁊ ſos in ci
ues arma ↄuertimꝰ. Sʒ digne patimur ꝓ nf̃is iniqͥtatibꝰ. Hulla intra nos pcoꝛ
dia.nulla obediẽtia eſt. 8 ſpnᷣali neq; tꝑali paremꝰcapiti. Jacet ſoreta religio
iuſticie. Nullus honos.fides penę in cognita.ſᷣ rex qͥſq; ſibi aut PgeEr eſſe vi⸗
det᷑ quot capita tot ſnie. Scindit᷑ in certum ſtudia in còtraria vulgꝰ. Allic germa
niam mille ↄturbant lites iunt᷑ galliam ⁊ angliam vetꝰodium viret.Hyſpanie re
ges imutat ambitio.ytaliam in n0 laboꝛe pacatam. Nouꝰ iam turbo ↄcutit.
Moua exurũt apud ſenas incendia.qͥd ſperemꝰ bis moꝛibꝰ ꝓcuratoꝛes macho⸗/
meti ſumꝰ.nam ſßi patefacimꝰ hoſti.⁊ terga nudamꝰ qᷓ feriat.qd tanta int᷑ nosẽ
inuidia ⁊ maliuoletie peſtl.tantum venenuʒ tanta rabies vt videre videat oplu
res nr̃ereligionis hoĩes ſᷣuire thurce malle.qᷓ; xpᷣianum ferre aliquem pᷣncipem.
tot demũ ſunt in xpᷣiano pplo vectigalia.tot pecuniaꝝ extoꝛſiones.tot rapine to
pᷣncipum ne dictaʒ tyrãnoꝝ nr̃oꝝ in ſubditos ↄtumelię.vt magnoꝑe verear.ne
veniente thurco ⁊ onera relaxanti.Dlebes nr᷑e libẽti aio celſa ſubmittant.maxi
mne vo ſi vt eſt callidus hoſtis libertatẽ de fide fecit. Sʒ o xpᷣianum ſplin.o ꝑlebẽ
electam.o vineam dñi ſabaoth.o xpᷣi hereditatẽ.o teſtamentũ.o regnũ dei q nñc
redacta es vxpᷣiana ſocietas.ex q̃tuoꝛ patriarchalibꝰeccleſus xpᷣiana ſᷣnixa fideg
in oꝛbem vniuerſum palmites extendit. maioꝛes nr̃i duas ꝑ ignauiam ⁊ ſecoꝛdi
am cũ iberoſolimitana ſede turpit᷑ ꝑdiderunt nos terciam.⁊illam dqdem. q̃ poſt
romaʒ ſcᷣa fuit.in qᷓ tot nobiliſſimi imꝑatoꝛes tot ſancti pontifices claruerunt
tot geueralia ↄcilia celebꝛata.tot ſacri canões editi.tot ſacratiſſime leges pmulꝰ-

R

gate ſunt nõ minoꝛi damno.maioꝛi tũ deſidia ꝓꝛſus amiſimꝰ. Euangelium ſalua
toꝛis qdð in omnem terram intonuit.ſola iaʒ audit europa.nec ipa c dem omnis
In occidenti ſaracenis pᷣmimur, Septentrionis magnam ꝑtem ceca gentilitas
inuaſit.ex oꝛiente qᷓ grecia ꝓtendit tburci nos pepulere. ꝓpe eſt niſi vigilamꝰni/
ſi ↄſurgimꝰ. Miſi de adiuuat niſi tua ſanctitas vt temꝑet animoſe occurrat vt ⁊

hůc tuum thꝛonum.⁊ qͥcqͥd reſtat xpᷣiani noĩs machometoccupat q̃ͥ iamdine re

ſiſtentia terre dñs ac maris eſſe videt᷑.Aduerſus banc peſtiferam beſtiam ⁊ ad⸗
uerſus hec mala conatus eſt imꝑpatoꝛ. vt noſti remedia ↄqͥrere.ſunt pᷣcepta.ſunt

eius vt añ dixi ↄſilia.nõ ꝓpoſito cadit.neq; animo deficit. deceptꝰeſt nõ defatiga

tus. Mac vo ſucceſſit alia aggrediet᷑ via.qcunq; ſibi vt imꝑatoꝛi romanoꝝ vt ad

uocato ecclie.vt ꝓtectoꝛi fidei ortbodoxe.vt auſtrie duci.vt religioſo pᷣncipi vt

— ₰

homini = incumbere vident᷑.ꝓcuranda religione minime poſtergabit. Sʒ
am̃ ꝓpulſare thurcos.⁊ illatam xpᷣiane plebi ↄtumeliaʒ vlciſci oino opus eſt om
niui fidelium magneq; ſumptu ⁊ maguis viribdindiget. Supplex oꝛat tuꝗ bea
titudinem ceſar quę xpᷣi vicarium gerit. vt anteq; hoſtis appꝛopinquet magl vna
ſecum ad ea intendas aĩm.p ᷓ xrpᷣiane potentat int ſe pacem tenctes. aduerſus
infideles arma ↄuertant. ⁊ ↄmunem hoſtem ex europa deturbẽt. Quollicet dif
ſile videat᷑ bac infelici tempeſtate nra in q tantoꝑe diuiſi ſumus nibil eſt tñ qð
diligentis bominis ſtudium nõ pficiat. A ilanti. inſtanti. vꝛgenti. ꝓ voto cun⸗

cta ſuccedũt laboꝛ impꝛobꝰ omnia vincit. ncidiſti beatiſſime pꝛ in bec luctuoſa

⁊ b᷑t ita dixerim ſaſtidioſa tempoꝛa.ꝗᷓ fidem catholicam pene ↄcuſſam.⁊ vndiq;
laniatam vxpᷣianam plebem oñdunt.Lu ne cede malis.ſᷣ ᷓ audentioꝛ ito.q diffi/
ciliꝰ eo pᷣclarius ages.nõ eſt impoſſibile ſi mibi credis pſtantino olim. totamq;
greciam de manibus thurcoꝝ eriꝑe.ſi mõ bis itinerib incedamꝰ. qᷓ ſunt aptiſ/
ma. neq; mare neq; terra xpᷣiane potẽtie thurc ſunt pares ⁊ bomibꝰ⁊ ecjs ⁊ na/

—
„ „

uibꝰ ⁊ curribꝰ ⁊ qͥbuſlibet armis ⁊ rei militaris ꝑicia ſuꝑioꝛes ſumꝰ⁊ auro.Ox ſi
armet᷑ xp̃ianũ robur fugient boſtes ſicut ſtipula a facie ven ti.Saraci nur̃is
relinãnt ſpolia ſine vulnere ⁊ ſan uine. Mira res neq; facultas nol . poſ
ſumsthurcos extminare. neq; voluntas. Ham viribamulto⸗ ulli p̃ſtamꝰ. ⁊ ne/
mo eſt xpᷣiano noie inſignitus qͥ nolit pire thurcos. Quid igit᷑ obſtat. cur ſtamꝰ.
cur nõ urgimꝰ.cur nõ fengunpicbenn nf̃am. curnõ ꝓpulſam? iniuriam. S
vnum nobis de iſtis vnum indqrenduz eſt. àͥ babito faale terrebimꝰ 2 ↄſternemꝰ
doſtem. Hocvnum eſt oꝛdo ſine ᷣ nibil eſt ag valeat rite explicare.Oꝛdine care
ma beatiffime pr. ⁊ mõ at nunc tua infeſt⁊ nr̃i ceſaris.⁊ adberere rebꝰ agendis.
Miſi em̃ vos duo luminaria magna.Aos pᷣmi oꝛbis capita.vos ſal terre ⁊ mnũdi
pᷣſules oꝛdinem ponitis qͥ xpᷣiane vires in hoc o 7vniant᷑.nõ eſt ꝙ vel nos ſpe/
mꝰ velthurci timeãt rpᷣianum ↄſlari exercitum. gelgit ſum me poͤtifex. foꝛtem
ſume animum. erige nobiliſſimam mẽtem. laudatiſſimũ illud in omni gente vul⸗
gatum. qd in aſſumptone tua votum emiſiſti añ oculos ſp babeto. Intelligis ꝙæ
ceſar pmittit dariffimum illum aragonie regem potentia ⁊ ſapientia incõpabi⸗/
lem in boc opus valentiſſimum habes philiſpo duci burgundie nobiliſſimo ⁊ pi
iſimo marimis rebꝰ ↄꝑando. nibil magis coꝛdi eſt q; pugnare in thurcos. Hun/
gari auxilia expectant. belli foꝛtunam ſub tuo vexillo iteꝝ exꝑituri in germania

multi ſunt vncipes q coꝛpa ſua aduerſus hos hoſtes deuouere .· Carolus rex frã

coꝝ ⁊ re ⁊ noie xpᷣianiſſim ſuoꝝ ꝓgenitoꝝ veſtigia ñ deſeret.qꝝ foꝛtia facta om

nis decantat ecclia. ne ãq; foxtes vt opino angoꝝ manꝰ deerunt. Caſtellanis
poꝛtigalenſibꝰ reꝝ geſtaꝝ gloꝛia clariſſimis innatum eſt ꝓ fide certare. Aelũta-
ri ſunt ⁊ ꝓmpti omnes pli ꝓ xſi fide grma ſuſcipe.ßᷣ omnes in te oculos direxe
re. omẽs ex te modũ atz oꝛdinẽ expectat. Exurge igit᷑ api eccſiie thesaux. apt celi
poꝛtas ꝓmitte dignam laboꝛe mercedẽ. Efunde largit ſpnalia dona in xpᷣi mili⸗
tes mitie oꝑarios in meſſẽ dño vitiſſimãmetẽt. HNoc tunʒ eſt opus. H eſt in q̊ deo
poſſs ⁊ boibus ↄplacere. Scio multos tibi deberi titulos poſtq; celũ potierl.

ull
fant
to
ien
ſuſeip
tosd
ne
bitri

imng

in nullius ſlluſtrioꝛ ſacrofago tuo inſcribi potenit.qᷓ; ſi pdite ſub pᷣdeceſſoꝛe tuo cöõ⸗

ſtantinopolis recuꝑatoꝝ ⁊ vltoꝛ cõis in vꝛie vociter.Atʒ vt aꝑte dicam qað ſen
tio. laec certifſima via eſt quam xpiani reges ⁊ fideles cũcte natões. tibi vt xpᷣt
4 vicario ceruices ſuas libent᷑ inſiectat.ſi defenſionem ſidei nre foꝛtit᷑ ⁊ magnifice
4 ſuſcipias ⁊ quẽadmodum fouendo ytaliam pacem iuuãto ⁊ ſapientiſſimos lega
8 tos deſignando ſpẽ dediſti exterminadum thuncoꝝ ſedem r impiam getem totk
conatibꝰerect? atz intentꝰ eẽ videare.Pleraq; alia ad rem boc vdones ſemotl ar
iie bitris. cum tue pietati videbit᷑ latiꝰ exrponemꝰTꝰL. .—
16 BOꝛatio enee coꝛam ſanctifſimo ⁊ ſenatu cardinaliun ccccxiiij
t⸗ impꝑatoꝛe coꝛonato pñ̃te ⁊ eius noĩe ad paſſagiũ inducendũ.ꝰ I. *
nt Dyſes vir dei beatiffime pꝛ marime pontifer cum ſibi ſueceſſoꝛem oꝛdi⸗
G naret ioſue filium. Hũ dinas vocem ad ſe dicentem audluit. hoc ſi ach
om aggedum erit. Eleazar ſacerdos ↄſulet dñm.ad vᷣbum eiꝰ egredit᷑ ⁊ ingre-
be dit᷑ ipſe.⁊ omnes filij iſrrabel cum eo ⁊ cetera multitudo. qᷣbus verbis nõ populi
ſe ſolum ß reges ⁊ ncipes mouent᷑.masgnis in rebus ſummi ſacervotis ↄſilium q/
1 rere ⁊ imꝑium ſequi. Quod poſtmodum ⁊ in nouo teſtamento ac in temge gre
multis exemplis autoꝛitatibꝰ eſt firmatum. Sicut ⁊ ↄſtancini magui ⁊ theodo
8 ſij T iuſtiniani ⁊ alioꝝ xpianoꝝ ceſaꝝ geſtateſtant᷑. Cam ob cazʒ cupidus atʒ aui⸗
, diſſimꝰceſar dinꝰ Fridericꝰ?romanꝰ imꝑatoꝛ auguſt? filius tuus obſeqntiſſimꝰ⸗
ſuo temge sduerſus impios machometi cuitoꝛes generale paſſagium fieret.aty
69 in illud ſuum ſtudium ſuaſqʒ curas oẽs ↄuertere.te pᷣus magni dei vicarium.xpᷣi
, ane plebis ſacratum religionis masnũ caput pfectum ducẽ optimum rectoꝛem
veracem mgr̃m. ↄſulẽdum.audiẽqumꝰ ſeqndum cenſuit. Cuiꝰ ꝓuidentiam nre
. autoꝛitas mouere pts implere pot.qͥd ſit agendum. ANenit igit᷑ bodie ad tetu/
umq; ſacratiſſimum ſenatum cefar ſuꝑ vniuerſali paſſagio.cum tua beatituc ne

locuturꝰ. Coꝛonatꝰ em̃ iam triplici coꝛona.eiuſq; regnitua beneficẽtia rex zur⸗ „
matꝰ cuiꝰpotentiam daniei ferro ꝑauit.uiꝰlimites ſolus claudit occean? cuiꝰ Ko. 1
fundatoꝛ romulus. ↄfirmatoꝛ iuliꝰ.amplificatoꝛ auguſtꝰ.Apꝛobatoꝛ vpᷣs ius Nomuig: lahus:
fuit.cuiꝰ autoꝛitas in terris niſi tue cedit nulli. Cuiꝰ officium eſt pcere ſubiectis. cdusta
⁊ vebeilare ſupbos. Quid aliud cogit q;ᷓ paſſagiũ.p ad ⁊ rpiani foꝛtioꝛes. ⁊ in
mici xpᷣi nominis credunt᷑ imbecillioꝛes. Pꝛinceps inquazʒ ſapiens.que ſunt di⸗

GG

32 „ „ „ . 1
gna pᷣncipi cogitabit. ſRReges apud modos vt heredot in t apud omnes vt cie
z ro ſenſit iuſticie fruẽde ca creati ſunt. velut iniuniaꝝ ꝓpul oꝛes. q ſi plati auſcu⸗ dohis (ice
li. tare volunt ceteriſq; ph̊is recta mouẽtibꝰobedire. Dꝛocuratone reipubli.nõ ad Locnat. S.
id⸗ ſuam ſ̃ ad ęoꝝ qͥ ſibi ↄmiſſi ſunt vtilitatem gerere dicifene H eſt ꝙ de paſſagio
le⸗ ceſarem ⁊ ſolicitum ⁊ anxiñ fecit.ſu q̃ re dicturꝰ eo mibi iua maieſtas imꝑat
n oꝛoem meam in tres ꝑtes diuidam. In pᷣma dicens dd ſit paſſagium as querik
ul⸗ n ſcda cur betat᷑. In tercia facile ne paſſagiũ fructuoſum ſit futuꝝ.qͥbꝰ in rebꝰ
60 longioꝛ fuerim cum reꝝ magnitudini vᷣba compant ſic foꝛtaffe breuioꝛ videbi, t e ones
bi/ cur. ero tñ reuera bꝛeuis qm̃ empedocdle teſte ſola bꝛeuitas ↄmendat indoctos.S km 4 ecorles
h iam pᷣmum abſoluamus.paſſagij vocabulo nibil aliud deſharn am expeditõx
u militarẽ numeroſiſſimam aduerſus infideles ꝑ rpᷣianos in ctã. quã ſi ↄſequũ
zi cruce ſignati.plenariã pctõꝝ oim remifõz merent᷑. Appellalcq; paſſagiũ mone
f; ytalico q̃ſi traſitꝰ. Maʒ ſicut aues q̃dam gregatim cert/ anni tpibꝰ de regione in
. regionem trãſeunt.dicũt᷑ q; paſſagiũ faccre.⁊ xpiani nonunqᷓ ſumpt armis tur
matim incedẽtes.atz in hoſtes fiaei ex aplce ſedis iuſſu ꝓſiliẽtes.⁊ viſi ⁊ dei di⸗
. cti ſunt paſſagium habuiffe. NHeq; ven paſſasium videri põt. niſi multoꝝ fiũt po
ge puloꝝ.qͥ migrare magis nouas ſedes queſituri ꝙᷓ bellaturi videant᷑. Sicut cym
cell beroꝝ in ytalia inundatio ac gothoꝝ ⁊ bumoꝝ excurſio. habem? qͥd ſit paac
Muc cur petat᷑ exponamus. Zria ſunt que ceſarem pa ſſagu cupiqum reddãt.
en Lommiſeratio. vtilitas. ate; boneſtas rei. Ande vo ↄmiſeratio ꝓdeat. paucis

aduerte cebo. Quis infrmatur inauit aptjs ⁊ ege non infirmoꝛ Qui vidit

afflict os ⁊ non affligit᷑.cuius pectus adeo duꝝ eſt.vt dolentibus non ↄdoleat.ge
mentibus non ↄgemat.CTriſtantibus non ↄtriſtet.Ceſar qdem poſtq; diſcretio
nis ateigit annos.cepitq; noſcere nr̃e fidei ſacram.mox religionis induit ʒelum.
cepitq; rebus omnibus diuini cultus augmentum pꝛeponerę.qð ſibi ⁊ ſue natu
re bonitas ⁊ nobilitas ſanguinis ſuadebat. NMam domus auſtrie pᷣnceps int᷑ s
plures ac reges ac imꝑatoꝛes ſioꝛuerunt.tunc ſibi ꝓſpere ſuccedere ſperauerũt.
cum diuino nomini bene ⁊ ↄſtanter famulati fuiſſent.Quoꝝ veſtigia fridericus
ſecutꝰ defunctis ꝑentibꝰ q́;pꝛimum tutelam exiuit.vt locum videret in qᷓ nr̃a re/
demptio celebꝛata eſt.adbuc adoleſcens tranſmare naiigauit. ↄtexitq; pelagus
digitis aſpexit locum vbi natus ſaluatoꝛ nr̃ xpᷣ.Abi poſitus in pᷣſepio.vbi pñta
tus in templo.vbi baptizat?.vbi temptatꝰ.vbi pᷣdicauit.vbi laʒa ꝛ ſuſcitauit.vbi
cenauit.vbi ca pt?. vbi deriſus.vbi iudicatꝰ.vbi crucifixus.vbi ſepultus eſt.⁊ vñ
aſcendit in ceium. Quid multa dicam oſculatus eſt ceſar terram vbi fuerunt pe/
des eius qͥ nos redemit. ſᷣ qͥ tunc animo fuiſſe arbitraris cum ſpurcidos illic ſa/
racenos immũdos hoꝛridoſq; vñari videret.ſanctiſſima loca poſſidentes.qͥd ali9/
ud dicere poterat niſi bericuin illud. Deus venerũt gẽtes in bereditatem tu/
am. Dollu erũt teme um ſanctum tuum poſuerũt ibꝛim in pomoꝝ cuſtodiam
Et iteꝝ. Quõ ſedęet ſola ciuitas plena ꝓplo facta eſt vidua domina gentium.pᷣn/
ceps Puinciaꝝ eſt ſub tributo. pꝛoch q;tum vꝛgebat angebatq; ceſarem cinita/
tis hꝰoppꝛeſſio.⁊ illoꝝ q̊ͥ ſunt trans mare xpᷣianoꝝ ↄculcatio.Sʒ qͥd grecia lr̃aꝝ
nter. Inuentrix legum.cultrix moꝝ.⁊ oim artium bonaꝝ męra.quem non mi
ſeret gentis illiꝰ afflicte oppꝛeſe peſſundate. cuiꝰ imꝑium nõ ſub alexandro ma/
cedone ſolum ſuiſq; ſucceſoꝛibus. Sʒ ſub athenienſibꝰ thebanis ac lacedemo/
nienſibus olim floꝛentiſſi um.⁊ potentiſſimum fuit. Mũc vbilibet effeminatis
thurcis uire coacta eſt.qͥd regnum illud vngarie nobiliſſimum.terra antiq.po/
tens armis.atʒ vbera plebe. Heu qᷓnta paſſi ſunt vngari dieb ? ur̃is.qͥ dum nr̃jm
Fuant ſanguinem. fudunt ſuum q pectoꝛa nr̃i ſunt muri obligamur recte om/
nes xpᷣiani vngarice genti qͥ ꝓ nobis moꝛtificant᷑ tota die.⁊ facti ſunt ſicut ouis
occiſionis.Et cum pñtem illoꝝ regem pueꝝ pupillum.oꝛphanum.ladiſlaum no

biliſimum.⁊ regum ⁊ impatoꝝ ꝓlem. qͥ ſuo regno ſuiſq; ſubditis.auxilium nune

tam ſanctitatem tuã q; ceſaream.ſue pᷣces ſue lacrime moueãt.nam illi genti po
ſtulat auxilium.q toto xpᷣiano pplo affert pᷣſidium.accidit vt aliaꝝ calamitas ꝓ⸗
uinciaꝝ maſſagete ⁊ ra Fbiures pli liuoniam vexant. Mauri vᷣo paruum
hyſpanoꝝ occupant regnu.ſiliciam iam miariꝰ in ſiluas cipꝛum retbum crethbuʒ.
ſiciliãqre ⁊ ipᷣi ytalie lietoꝛa barbaroꝝ ſepe claſſes inuaduũt aſpnantq; xp̃ᷣianos.
O nram maximam negligentiam.o tꝑa.o inoꝛes. Dum gentiles fuerũt ceſares
vedloꝝ cultoꝛes augebat᷑ indies credẽtium numerꝰ. MNũc cum xpᷣiani ſunt reges
impatoꝛes duces minuit᷑ cultus xpᷣi.qͥ totum fere oꝛbem ↄpleuerat.in angnulum
europe deductus eſt Affricam ⁊ aſiam amiſimꝰ.Europa q̊ͥ ↄculcauit cur hoc re
friguit ardoꝛ.teꝑuit charitas. Pꝛochdoloꝛ maioꝛ eſt ſaracenoꝝ ardoꝛ in ſus pfi-
dia qᷓ; noſter in ſide zʒelus.Cernimꝰ xpᷣianoꝝ iniurias ⁊ tacemus.Oppꝛimit᷑ iugu
lat᷑ nf̃a religio.⁊ auertim? oculos.ſ̊ alius ẽ ceſaris animꝰ.aliãq;ʒ arbitrat᷑ tuam
eſſe mẽtem. nam d nõ defendit oppᷣſſos.aut amicos, aut patriam deſeret q; ne
tibi neue ſibi qͥſpiam imputet paſſagium expedit in q̊ magnam vtilitatem eẽ in-
telligit ſubuenire laboꝛibꝰ. Angaros liherare.grecos a uitute ꝓpagare.diuinuʒ
cultum ſanctam terram.ex manibꝰ impuroꝝ vendicare. Monſtuq; illud ⁊ ab-
bominabile yvolum machometi exminare.Añ placentes imarcemibilẽ celeſtis
regni coꝛonq adipiſcant᷑ En magnaʒ vtilitatem.ᷣ nõ eſt vera vtilitas boneſtat
Maioꝛes nr̃i iuſtum bellum gerere boneſtam rem cenſebant. Erat aũt belli edᷣ/
tas ſanctiſimi ſenatus ꝓ iure deſcripta denuciata ꝗᷓ bella indicta iuſta putabãt.
In aqᷣbus qᷣ virilit᷑ pugnaſſent. nõ vientes ſolum. occumbentes ꝗᷓ bonoꝛe di/
gnos gloꝛioſoſq; indicabqt. Quid ð boc bello dicem?ꝰ qð ñ terrenꝰ bomo. di⸗

retio
umm.
natu
s
ent.
tius
rare⸗
gs
purn
kybi
3
be/
ch⸗
ali⸗
to/

tge

hn⸗
in/

t.
di/
dl⸗

tit acqͥrit eternã ⁊ famã clari nois adipiſcit᷑ ſempit᷑naʒ.

uinpimpatoꝛ indicat. In q̊ñ impij piuinicult? pagatio qrit᷑. In q̊fjides catbe
lica defendit᷑: ⁊2 bono: ſaluatoꝛis nri:q cũ in foꝛma vei ect nõ rapinã arbitrat?ẽ eẽ
ſe eq̃iẽ deo foꝛmã ſerui accipiẽs:ſeipᷣm exinaniuit factꝰ obediẽs vſq; ad moꝛteʒ
mostẽ aũt crucis: vt nos de dyabolica Puitute redimeret: ⁊ tumet aduerſus eos

machomet inflat᷑:coꝛnua erigit ⁊ nos qeſcinꝰ. In nõ arma ꝓ xpᷣo ſumem?:
nobis ſüpſit banitatẽ. Maxia eẽt igratitudo nrᷣa:ſi nõ ad incertã moꝛtẽ ꝓ xho
iremq̊ certã ꝓ nobis tulit:ſi nõ illi vita offerem?a à ſuſcepimꝰ?. En bellü b oneſtil
ſimũ in quo patris in q̊ dñ :in quo magni dei eaʒ tucuur. S. q vitã tpalẽamit/
car inoi 1 Auid plura tm̃ obeſtis:
vt nõ ſit giorioſuz pugnare ꝓ fide vt infame fedũq; ſit nõ pugnare:qñ neceſſitas
vꝛget ſicut iã craſfantibꝰ vndiq; in frẽs nĩos ſaracenos:⁊ nomẽ xpᷣi magna cru⸗
delitate atq; imanitate ꝑſequẽtibꝰ.Et tatũ de ſecũda ꝑte dictũ in qua cur paſſa⸗

giñ peteret᷑ mõſtrãdũ fuſt. Superit nũc ve poſſibilitate cõgregãdi paſſa gium
deq; ſpe fructus dicere plurimi ſut beatiſſime pater: qui cn nominari paſſagium
audiũt.Ecce vetus ſomnũ iniquũ:vetus eliramentũ: inaneæ abulas. Verũ vr

banus anteceſſoꝛ tuus cũ vexaret᷑ a paganis oꝛiẽtalis eccha. Saraceniqᷣ tbilum
cõculcarẽt: motus allexij q̊ cõſtantinopolim tenebat ⁊ alioꝝ xpᷣianoꝝ qͥ ſub tri-
buto thurcoꝝ vitã egebãt pᷣcib? igni ⁊ laboꝛioſo itinere in galliꝗ ꝓfectꝰ maximũ
exercitũ cõgregauit.Atq; hoim tricẽta milia vt ettofriſingeñ.ſcribit non futilis
auctoꝛ in greciq aſiã ſyria q; trãſmiſit:qbꝰ mille ſaracenoꝝ vires obſiſtere value/
rũt qñ ⁊ antiochiã expugnauerut ⁊ higroſolyma obtinuerũt. Ande adhuc vꝛba-
nus qͥ cõuocauit paſſagin gotfridi qͥ indixit illuſtre nomẽ bẽ. Sʒ penſem? bo⸗
die es bona oi bẽi paſfagij:qn nemo ſciẽs impoſſibilia tẽptat. Meq; aggre-
dit᷑ qᷣſq; qʒ aſed deſperat. Magnũ facin ſpes nutrit. Quid bic rñdemꝰ duo cõ⸗
ſiderãda ſũt vnũ an xpᷣiani facile poſſint i paſſagiũ trabi.Alteꝝ an inchoato paſ⸗

ſagio ſpes ſit magna vincẽdi.Mã qᷓuis oim belloꝝ dubi? ſit exitꝰ. Mũq; tñ comit

tendũ ẽ bellñ ſine ſpe qdã ⁊ argumẽto victoꝛie. Neſſicut octauian? ceſar Puer.
biñ hbabuit ſaureo piſcani bamo videamur.iͥ maioꝛ dam q; lucrirõ poſſit bꝛi di
pꝛimũu videt᷑ xpᷣianos qͥ int ſeſũt diſcoꝛdes: aptiſq; fragrãt odijs in vna⸗ʒ
paſſasu ſũmã ducere. Sʒ qᷣd multi obſtare putãt paſſagio ſapia ceſaris coducẽ
indicat:Omninocq; ſi pax xpianos haberet: incaſſuʒ qͥetos ᷣncipes atq; torpen
tes populos excitaremꝰ. Heq; vtiles bello manꝰ inuenirent timeret mtes fer
rũ:n eq; ſignũ neeꝶ tubã ferre poſſent. Nũc vo excitata bellis Pio vltro ſeſe offer
rent: facili ex bello vocat᷑ bellũ q;ᷓ ex ocio miles. Bonũu ẽ viro ſicut ꝓpheta teſtat⸗
cñ poꝛtauerit iugũ ab adoleſcẽtia ſua. q̊s xpᷣianoꝝ eſt poſtq; pugnare ozqnñ poti?
ĩthurcos ꝙ; ĩ xpianos ſtringẽ gladiũ velit. Piacebit oibꝰ? arma ĩſaracenos vertẽ
patriã vt qetã relinquũt.Et foꝛtaſſe vnica parãdi xpᷣianos via ẽ ↄuocatio paſſa-
Bdaſenglon em̃ ⁊ feroces europe ppln neſciẽtes deſcẽ: niſi aduerſus exteros pᷣ-
Rient᷑:in ſe mnanꝰ vertũt. Qua rõne du ctholi catho excidi carthbaginẽ viſſuadebat
ne pacẽ bñtes ĩ circuitu romãii ſeſe rueret. Sicut ⁊ reges iſr vicn hoſtibꝰ mutuitʒ
recidẽvulneribꝰ. J pacẽ vt babeãt xpᷣiani:bellũ i dexten ẽ trãſferẽdũ.Ad quꝗ
rẽneq; germanoꝝ illuſtr aimꝰ. Mec coꝛnobile gallice gẽt. nech mẽs ſublimis bi⸗
ſpano ꝝ:neq; boneſti cupidꝰitaloꝝ deerſt ſpũs. Oẽs qð tua iubet ſcitas: oↄſtanti

₰

aio exequẽt᷑. Quis dubitat ſien paſſagiũ qð romãi voͤeiſe autoꝛitate decretũ ⁊
imꝑatoꝛis mãdato fuerit ↄuocatũ:video: vidẽ rẽ ꝑfectã. Mec me vubiñ hʒ Vilug
Si tu vᷣbũ aſponis:ceſar adijcit in anũ. Mã ſi us obedire neglexẽit vk tuis iuſſibꝰ
Vlceſan impie ↄpellet. Sʒ dicit fortaſſe qͥſpiã ꝙ bꝛacciꝰ qᷓuis boſtis ecclie aliqñ
tñ vir ſen ſat? frequẽti mone vſurpare ſo ebat:tribꝰ potetiſſime reb bellũ idigẽ.
Et hoꝝ triũ vnũ eẽ pecuniã. Abi⸗ coꝛꝛodemꝰ auꝝ ad tãtũ ⁊ talõginquñ belluͦ ne
cefari fũt: ⁊ modi iĩ ꝓmpto huiꝰ iueniem? argẽtũ ůs vulgare nõ expedit. Jlls di
cere poſſuʒ. Ciuitates q ob eã cãm bellũ ſuſapiũt: xt ſine minis ĩ pace viuũt:libẽ
ter paſſagij ↄtribuãt curas vt pacẽ nibil inſidiaru bñtẽ ↄoſed poſtt: nõ fr diſie⸗

le cõuocare paſſagiu. Nec rurſus ſpes magna victoꝛie deerit. Mouit maieſtts
ſimꝑatoꝛia thurcoꝝ aſſyrioꝝ egyptioꝛũq; getẽimbecilles inermes effeminati ſüt
HNeq; aio neq; conſiio marciales ſaumacida erũt ſpolia ſine ſudo:e ⁊ ſanguinę. in
Quis trucatos mitratoſq; thurcos:aut bꝛachatos timęat egyptiacos.q̊s rabſa ge⸗
ce ad ezechis regè loquẽs baccuio arũdineo cofracto cõ auit. Oꝛ ſi aliqñ nfi ex ſum
erot victi ab eis ſũt:neq; viribꝰneq; re militaris peritie:ſᷣ inumeroſitati boſtiuʒ man
aſcribẽdũ eſt. Qm̃ ſi xvianoꝝ copie tot fuerũt vt opꝛimi tot ſaracenoꝝ multitu 191
dinẽ nequeat.⁊ ꝙ paſſagij nomè expoſcit: certa nibilominꝰ in manibꝰ erit victo/ teſt
ria ſicut pꝛiſca exẽpla nos inſtrnũt. Juuabũt ⁊ diuiſiones coꝝ ⁊ odia qᷓ in tartan ſſt
hñt aſſidua certamina. Juuabit ⁊ geniᷣ illi? deſperatio. Hã ⁊ machometũ cui ma Cel
kime credũt ſectã ſuq in octigentos vſq; annos augẽdã. Exinde diminuẽdã aſſe pt
rũt ꝗꝓpſʒaſſe qͥ lub eraclio ceſare imnalignari accepit. poſtqᷓ; ſupputant Ini. xl. ⁊ octi ſcho
getia h churcos admodũ territat: xvianos eleuat. Mãetſi falſus pha machoe⸗ ſſt̃
tus e:nõ eſt tñ falſu vaticiniũ eſtiuadũ:qð icremie ſacris monibꝰ cõſonũ eẽ vi ſeu
demꝰ:dũ qᷣnqgeſnũ ca. libꝛi ſui q tuã ſcitatẽ acceſarẽ hoꝛtatꝰ. Molite tacẽ ſuꝑ oͤb⸗
iniqtates eiꝰqm tẽpus vltionis ẽ dũmodo viciſſ tuginẽ ipᷣe retribuet ei. Poſſem htip
ad bãc tñ plura deducæ:ſ neq; doctiſnmis tuis auribꝰ neq; reuerẽdifſimis ſapiẽ- kai
tiſſimiſq; pꝛibꝰq aſſidẽt danda ſũt verba: ſatis ẽ nobis abſoluiſſe ea ã ꝓmſimus ſmnͤ
caα q ceſaria dignitas dicturũ meę voluit. Intelligis xpᷣi deſideriũ ſuñ integrũ ꝓpo inſe
ſitũ ceſaris mentẽ intueris:ctotũ tñ 2 ↄſilio ⁊ iudicio tuo relinquit᷑. Ceſar cũ eſtet rio
hac vice apud tuã btitudinẽ noluit bc intact relinqre: q ſibi ab incũte adole here
vẽtia ſꝑ coꝛdi fuit: ls aũt cõcili generale petiuiſſet aut infoꝛmationẽ decreta vie
aut aliud q̃ſpiã ceſari ſuſcepta extua ſacra manu impiali coꝛona.nihil antiquiꝰvi 191
ſum ẽ q; de paſſagio tecij agẽ. Od ſi foꝛtaſſe pᷣma frote arduũ videat᷑. Mibil tñ ẽ tisa
tãdimcile ꝗ qredo nõ fiat facile virtus circa difcile opat᷑.Aſperis in rebꝰ ⁊ vir yfo⸗
noſcit᷑ ⁊ glia qnt᷑.q̃ magno aio ⁊ foꝛtit᷑ ⁊ ercellent᷑ gerunt᷑. HNHeſcio quõ plenioꝛi vos
bucca laudare ſolemꝰ:clani ⁊ illuſtres ſũt ticuli tui beatiſſime pᷣſul qͥ vnionẽ fecen ſutl
Jubilen indulſeris ceſarẽ coꝛonaueris. Daffagij tñ titulꝰ⁊ dignioꝛ ⁊ diuturnioꝛ 180
oibus enit. quẽ ne ſucceſſoꝛi relinqs:⁊ ceſarea ſiiblimitas ſuadet ⁊ ois xpᷣian itas &
oꝛat ⁊ tibi coꝛonato ceſare qᷓuis multa incubãt nibil eñ eſt de quo vel vtili ꝰage⸗ “
rer el Aelans dbaſſagio⸗ S= . 4
HMHIeSozius beymburg denun⸗
catur excommunicatus. Ep iſtola. ccccx v. H
Aus papa. ij. Dilectis filijs burgimagiſtris ⁊ ↄſolatui oppidi nurember
⁊. a.b. Saluatoꝛ humani generis in bũc veniẽs mũduũ:vt ex moꝛtalibꝰ
ð Fennevei filios ⁊ ſibipi in ſi zmi paeris ſui regno coberedes efceret. Anũ
ex oibeſidelib din eu credẽtibꝰ regnu ſtituit idq; vnã ipiꝰ eccliaʒ nũcupauit.cuiꝰ
Hſe caput eẽt ⁊ regnatoꝛ ſempiteruꝰ. Aiſibilẽ po humanis oculis pptiã ſui. ad- ii
mitrabilẽ ad patrẽ oĩpotentẽ aſcenſuz: inũdo ſubtracturus petrũ aploꝝ pᷣncipes 77
eiuſq; legitimos ſucceſſoꝛes vicarios ſibi cũ plenitudine ptatis ad ꝓpꝛie guberna 6
tionẽ ecdlie ſubſtituit tribuẽs pimodã ꝑ tpalẽ ſucceſſionẽ vicarijs ipſis iĩ terris g N
in cclis oia ligãdi ſoluẽdiq;. DOꝛecipiẽſq; diſtricte ibᷣos audini:⁊ in eoꝝ iuſſionibꝰ 1
mõſtran. O ſiqͥ traſgreſſoꝛes veneno imbuti eos nõ audirẽt:hmõi oẽs ꝓ exclu
is a ſuo regno eiectiſq; a ſancta ecclſia int ethnicos ⁊ publicanos.cũ ꝑditionis ⁊ hon
moꝛtis filijs voluit cõputari.Cũ em̃ nuliũ regnũ vt ipᷣius dñi nr̃i vᷣbis didicunus an
in ſe diuiſum ſtare poſſit.quo na mõ ſacroſanctũ ſtabit ecclie regnuʒ:ſi illi qiu xpᷣi nſis
ſupꝛemi regis vicario parere cõtẽnũt:de regninõ valeãt ſoꝛte depelli.Aduerſus ,
hoc in quaſſabile fundamentũ ⁊ ecclie fimꝗ petrã hereſis quedã a paruo tpęci/⸗ nlüiſ
tra ſenſum viſa ſuboꝛiꝛi pullulauit:que ſub ouiũ veſtibꝰlupos rapaces intrinſec fipi
celãs ſub apellationis ſoẽ ecciie ſatagit vnitatẽ cõuellere. Mã ſi qua xpᷣi vnicus dep
vicarius canonibꝰ ſacris etiã ⁊ iuriſcripto inbęrẽdo decreuit ſtatuitq; ⁊ Fuari vt mlin
dignũ eſt: pᷣcepit calũniatoꝛes maliuoli ⁊ ꝑuerſi ſubterfugere iuſticiõ pᷣſumentes ns

ſeſise

Wine.
fabſa
pfier
dſtiuz
io/
nnaf
cimns
iiſe
chie⸗
en
lip
hio⸗
mus
.
iife
ett
d
li⸗
zn⸗
4

o
2

.

ba⸗

l
t
⸗
ſis
c/
ſ
us
N
te⸗

m ⸗

pꝓludibꝛia friuolarũ atpellationũ ad futurũ coſiliũ:ceu ad id ꝙ nuſch ẽ. ac ſupꝛ

xpᷣi vicariũ eſſe aut reperiri nequit.obedientiã ꝗᷓ eſt de neceſſit ate eccleſie ⁊ ſalut
vniuerſon impꝛobe declinãt ac ————— dyabolico ſpũ ⁊ inſtructu noui
tatẽ exoꝛtã coſiderãtes:in toti?ꝰ eccleſie catholice nõ tm eneruationẽ vᷣ euerſionẽ
in mõtuano cõuẽtu ſepe ⁊ multũue diſcuſſa⸗ʒ de venerabiliũ fratꝝ nroꝝ ſancte ro
mane eccdleſie cardinaliũ pluriũqʒ alioꝝ pᷣſulũ ⁊ peritoꝝ q̃ aderãt:maturo ↄſilio
⁊ ↄſenſu illiuſmodi appellationes danauimꝰ.Atq; ita atpellãtes. Motarioſq; ac
teſtes ⁊ adberẽtes oẽs excõicauimꝰ:leſeq; maieſtatis bereſis crimia ⁊ penęs eo⸗
ipſo illos diſiniuimꝰ incidiſſe: put in aplicis Iris ſuꝑinde cõfectis pleniꝰ cõtinet᷑
Ceterũ bis oibus nõ obſtãtibꝰqdẽ ex patre dyabolo mẽdacioꝝ artifice nat? gre⸗
goꝛi? de heymbur noie:auaritie ↄtaminat?illuuie ⁊ monens ardoꝛibꝰq̃ eſt puitus
idoloꝝ. Se mẽſe auguſti ꝓxie pᷣterito a nra ſolẽni declaratoꝛia ſnia qua ſenis ex
iſtẽtes: impiũ ſigiſmudũ ex pᷣncipib? auſtrie obnotoꝛin ſacrilegiũ ꝓpter boſtilẽ ck⸗
ſecutionẽ in ꝑſonꝗ dilecti filij nri nicolai. tt. S. pe. ad vin cula ſancte roane ecclie
pᷣſbyteri cardinalis ⁊ epi bꝛxxineñ.⁊ rapinꝗ bonoꝝ ecdie illiꝰppetratũ:iuriſſcri-
pti penas dedarauimincurriſſe a nobis ad futurũ cõcilin impꝛobã nefariã temie
rariqᷓ ſeditioſam deniq; appellationẽ dictauit.Et ill? interpoſitionis ꝑ dictũ ſigi
ſmũdũ facte:ipſe dictatoꝛ in oꝛiginali inſtro floꝛctie ad valuas ecctie amixo teſtis
inſcribit᷑. Qd qꝛloquax ille pᷣſũptuoſus⁊ pᷣceps mendax atq; turbulẽtꝰ temera⸗/
rivob iſtud facinꝰ excõicat?eriſtit: criminaq; ⁊ penas incidit ieſe maieſtatis atq;
bereſis adeo vt vltra execrationẽ hono:e oi ⁊ bonis iure ſit pꝛiuatꝰ. Peuotionecs
vꝛas in dño reqrẽtes admonemꝰ:hmõi ꝑeſtiſerũ hoĩem ꝑ tali excõicato habenn
⁊ pꝛiuato a veſtriſq; cinibꝰ oibꝰhaberi mãdet.pᷣmc; nõ ſolũ vitet: pcul eijcia
tis ab oppido ⁊ dñio vr̃o ⁊ bona qcũq; hʒ apud vos tq mobilia q; imobilig fiſco
vfr̃o aſplicctig ⁊ alia oĩa faciat qᷓ ð herẽticos de iure canonico lieni mãdant᷑. In q̊
vos nobis oñdet expibebitiſq; catholicos ſicut plene ↄfidimꝰ⁊ deo gratos aues
in talẽ ꝑnicioſuʒ ecclie xpj ꝑſecutoꝛẽ vos fideles ⁊ ſancte romane ecclie obedien-
tes oñdẽdo. Nobiſq; in eo magis xuotiones cõplacebũt:quãto ſcimꝰplimuʒ
e deo cbarũ: ⁊ eccleſie ſue parẽtele aci pꝛimis neceſſariñ ꝙ pfugus iſte peſtifer
facroꝝ cõtẽoptoꝛ ab oĩ expellat ↄuerſatiõe ⁊ cõſoꝛtio xpᷣianoꝝ:facite nobis qui
egerii ꝑ lr̃as vr as reſcribat᷑. Datũ rome apud ſanctũ petrũ ſub anulo piſcatoꝛis
die. xviij. octobꝛis. M. cccclx. põtificat nfi anno tercio.
Abſoluit wꝛatiſiauiẽſez ⁊ namſlauiẽſeʒ a iuramẽto Ccc -
bomagij geoꝛio bodibꝛat regni bobemie noſe pᷣſtito. ccCXxVj.
Jus epᷣs buꝰ ſᷣuoꝝ dei venerabilibꝰfratribꝰ creteñ.ad regnũ bolonie ter-
rãq; fleſie ac pꝛuſſie nũco ⁊ oꝛatoꝛi ſedis aplice 1 gnezeneñ.arcbiepis.S.
2. a. b. Hodie motu ꝓpꝛio ex iuſtis ac fidẽ catholicã ↄcernẽtibꝰcauſis. Di
lectos filios clerũ capitanes cõſules cõitatẽ wꝛatiſlauieñ.⁊ vniuerſitatẽ oppidi
Nã pſlain ab homagio pꝛeſtãdo geoꝛgio de podibꝛat ad nr̃jm ⁊ ſedis aplice benę/
placitũ abſolutos foꝛe declaramus: ac eos in noſtrã ⁊ apoſtolice ſedis pꝛotectio
nẽ ſuſcepimus. mandantes ſinguiis xpᷣifidelibus cuiuſcũq; ſtatus ſeu gradus ex
iſtant ſub penis ⁊ cenſun cccleſiaſticis:ne pfato geoꝛgio wꝛadiſla.⁊ nampſla.vi
Sors nicti bomagij auxiliũ fauoꝛem ⁊ cõſiliũ pꝛeſtent qnimo eis tãq;ᷓ catholicis ⁊
ſancte matri rõane ecclie obediẽtifſinns oĩ oſilio fauoꝛe ac potẽtia aſſiſtãt ꝓut in
nf̃is Ĩis deſuꝑ cõfecipleniꝰ otinet᷑.qcirca fraternitati vꝛe p aplica ſcrivta manda
mus:qtenus vos v alt᷑ vim ⁊ ſi poſtq; pñtes ir̃e vobis pñtate fuerint ꝑ vos vel
aliũ ſeu alios ipſas lr̃as ac oĩa zlne a in illis còtenta in dicti regni ac aliaꝝ par
tiũ vicinaꝝ eccleſijs. Dominicis ⁊ feſtiuis cetenſq; diebus quãdo ⁊ quotiẽs vo
bis videbit᷑ ſolẽniter publicetis: ⁊ exponatis ſeu p ublicari exponi faciatis: vt
melius ⁊ clarius intelligatur etiam in vulgari.Et nihilominus quaſſibet ꝑſonas
as excõicationis ſniam occaſiõe cõtra ueniẽdi pdictis l̃is nobis incurniſſe cõ/
terit quot iẽs vobis opoꝛtuni eẽ videbit. Lagin dñicis feſtiſh dicbe nec⸗
9

R 2

eſijs cũ maioꝛ inibi pli multitudo ᷣnenerit ad diuina excõicatos publice ncit
tis facatiſq; ab alijs nüciari ⁊ ab oibus artiꝰeuitan toneca ↄtraueniẽdo deſtite⸗
rint ⁊ſ̃is pᷣdictis obedierint. Ipſeq; ꝑſone excõicatę ab bmõi excicationis ſen⸗
tentia:abſolutionis beneficiũ meruerint obtinere:nõ obſtãtibꝰ oibus illis que in
pᷣdictis lr̃is voluimus nõ obſtare.Aut ſi dictis pſonis vel quibuſuis alijs cõiter

vel diuiſim a dicta ſit ſede indultũ ꝙ interdici ſuſpẽdi vel excõicari nõ poſſũt per

Iras aplicas nõ facientes plenã ⁊ expꝛeſraʒ ac de verbo ad verbũ de indulto hmõi

ment ouc. Cõtradictoꝛes ꝑ cenſura eccliaſticã appellatione poſtpoſita cõpeſcen
do.Datũ rome ad ſanctũ petrũ.Anno incarnationis dñice. M.cccclxiij.quar/

to S. apꝛilis põtificatus noſtri anno quinto.

NRefert gtes d munẽ oblato ⁊ poeſiʒ pᷣcõiſatã reddit E i ccccxv „%
£

fertq; de wladiſlao q̊ͥ iure regnũ hũgarie occupauerit.
Euerẽdiſſimo in xpo patri dnᷣo ſbigneo ſacroſancte romane eccle ft. ſan⸗
cte pꝛiſce pꝛeſbytero cardinali ac potifici crzcouienſi dño ſuo colẽdiſimo
eneas cp̃s ſenenſis.S.p.d.ſeq; cõmẽdatũ facit. Heraldus alfonſi regis

poꝛtugalie nicolaus chiʒaſtrwſtrij tuas mibiexpectatiſũmas lr̃as.cũq; his ad/

uerſus hyemis ⁊ aquilonis ferocem ſpiritum armaturam legregiam reddidit ve
ſtem pelliceã mardurinã. In bac regione non ſolum vtilem verũetiã neceſſarig
Tonfiteoꝛ magnũ munus non tam recipiente qᷓ; mittente disnũ. Referrẽ tue li⸗
beralitati gratias:niſi ſeirem male reddi beneſicium verbis quod factis acceptũ
eſt. Sed cuʒſim ego ex his epiſcopis quos noſtra italia nutrit:quibꝰ eccleſie fran
geſe im agis q; fructifere ſunt: cogoꝛ tcecũ id agere ꝙ pꝛiuati bomines erga reges
factitat. Nã cũ nec equos nec tabulas pictas nec theuromata remittere poſſint:
animũ illis offerũt. Sũme i . .
nedem modo nouꝗ afferam. Sed quid moꝛor partẽ benęficij magnã reddidit
qui li

tlibenter accepit: ego non modo libenteriſed cupide tonũ tuũ admiſi: nõ tam
ꝙ pᷣcioſuʒ eſt qᷓ; ꝙ a te miſſum claro ⁊ pꝛeſtantiſſimo patre qui me nũqᷓ; vidiſti: ⁊
tñ amare dignatus es.Sed boc miſſo ad lr̃as trãſeo earũ qꝛ plurime partes ſũt
ꝓ captu meo ad ſingulas ex ordine reſpondebo. In capite epletue quoniã diu
ad me nõ ſcripſeris veritũ te ais:ne tarditatẽ ſcribẽdi tua ſiniſiroꝛſuʒ acciperem.

Rationẽq; reddis cur tamdiu ſuꝑ epiſtolis meis ad te olim miſſis reſcribẽ diſtu

leris.ESo ⁊ ſi mille annos tacuiſſes.nibil tñ de te ſiniſtri cõcepiffem:neq; te mibi
mutatũ credidiſſem. Zaciturnitatis aliã q;uis cam qᷓ; mutationẽ animi reputaſ-
ſem. Scio em̃ te virũ cõſtantẽ ⁊ in amicitia ſolidũ.qui neqʒ moꝛe adoleſcẽtulorũ
modo amas modo odis:neq; cõtra theofraſti pᷣcepta poſtq; amaueris de amico
iudicas. Expendis bominẽ diu anteqꝙ; reapias:receptũtoto admittis pectoꝛe ⁊
quaſi te alterũ colis:neq; ſi eceptus ſis ſtatim abs te bominez repellis: diſſuere
inutilẽ amicitiã quã rũpere ſoles. uis ergo ↄſcius mibi ſim:nõ eſſe in me vir/

cutẽ que tuã ſuſtinere amicitiq poſſit.eſt in tetn moderatio que illaʒ facile ruere
non ſinit. Huc accedit quoniã litterarũ cauſa inter nos beniuolẽtia nata eſt quę

licet in metenues ſint.poſtqᷓ; tamẽ amare cepimꝰ nibil illis detractum eſt: aucte
magis ſunt quãdo neq;ʒ me ſenem diſcere pudet. Itaq; perſuadeo mibi me tibi
eſſe:qui ab initio fueriin ſiue ſcribas ſiue taces. Cũ ſilere te video tuas occupatio
nes accuſo:cũ ſcripta tua recipio dilectionẽ tuã cõmnẽdo.Cur ego deniq; te tacen
tem arguerim qui ſum ipſe nimiũ erga re cacitus: accipio libens tuã pursationẽ
vt excuſationẽ mes tu quoq; admittas. Scio q́;multe ſunt dignationitue pon/
tificales cure:que ſunt tibi cu tuo rege negocia.noui te cardinalem eſſe:⁊ in polo
nia poſt regẽ pꝛimũ hominẽ nulla ſine t placita fieri.grauia queq; iudicia tuam
ſententia experere:neq; belli neq; pacis conſilia ſinete diſcuti.pono ante oculos
tuos quatũ inter nos fluminũ ac terrarũ eſt q; periculoſa itinera ⁊ obſeſſa latro-
nibus q;pauci ex te ad nos veniãt quibus cõmitti tuto littere queant.Ago meã
cam dum tuã defendo.da mibi ⁊ tu veniqᷓ tacenti obſecro:nõ mmuenio facile bo/

git᷑ ⁊ tu animũ meũ qᷓ;uis bunc tibi iam diu dicaueri,

ſde
te⸗
en/
in
ter

N
/

e

/
e
e⸗
ice
tbi
t⸗

6

36.
/
4
.

mines qui ad te recte pficiſcant᷑:nec audeo cuicũq; ſcripta credere:nec ſuʒ ocio

—

ſus vt ſcriberẽ q; frequẽtiſſime poſſim:nũc ceſaris cõci iũ:nunc apoſtolice ſedis

mandata me detinẽt: nõ ſunt tñ tot mea neqʒ tamardua negocia q; tua:neceſſeẽ

ſilentio tuo me parcere:ne ſite ſcribẽdi tardn arguerim:me pigrũ oſtendã ⁊ deſi⸗
dẽ. Codonemigit᷑ ⁊ tuã negligentiq cõpenſemꝰ:ſi tñ aliqd eſt qʒ nibi ad inercisᷣ
valeat imputari: ſit tã er perito tibi mibiq; venia:neq; i futuꝝ licentiꝗ ꝑ tue ta-
citurnitatis cãm accipiamꝰ:fac qd modo feciſti:furare teregi ⁊ regno:⁊ reipubli
ce ſubtrabe manꝰ. Ence aliqñ te pꝛebe:itidẽ faxim egomeq ceſar neq; romanus
pᷣſul:neq; ſi reuixerit genitoꝛ meꝰ ſiluiꝰ:in me tantũ imperin poſſidebit:vt tibi nõ
aliqñ ſubſeruiã: ſcrib: ⁊ qua poſſum arte litteratoꝛia abſentẽ mę tibi pſ̃tez red-
dã. Plurima mibi de cõmoditate lrarum ⁊ſcite ⁊ pꝛudẽtiſſime comemoꝛas:⁊ do
cte ſcribis: ⁊ vere vnicũ eſt boc inter abſentes amicos ſolatiũ:ↄiungit e la quos
terra maria; iſnnale. Bul tam ꝓcul mgugabut vr liarum encficie adiri
nõ poſſt. O maximi ⁊ Rluini IFarn vonuũ. qꝗd nò modo loge recedetes amicos⸗
p quos aut nũ q; vidimꝰbomines ſen vinẽtes ſiue moꝛtuos in nrm reducit allo/
quiũ:⁊ quos carne intueri nõ poſſumꝰ:mentibꝰoffert cõſpiciẽdos.O ſanctos il⸗
los ac memorabiles viros ſiue fenices ſiue al fuerũt buiꝰ munerisg inuẽtoꝛes ꝗͥᷣ
pꝛiſce viros etatis ⁊ intueri poſſumꝰ ⁊ affari.Licet mihi ſi velim nũc. alexandru
nũc dariũ cernere poſſum banid gie. Se pion ceſarẽ auguſtũ videre: illos mibi
curcius aut atrianꝰ oſtendet hos liuius ſuetoniuſq; mõſtrabit: dat᷑ cuiuis docto
platonẽ. Areſtotelẽ:ciceronẽ:ſenecã :tertullianũ:cypꝛianũ:lactãtiũ.hieronyme:

gregoꝛiũ:auguſtinũ:ãbꝛoſiũ ⁊i finitã qͥ poſteritati ſi cripſert turbã audire loquẽtẽ

En quãta moꝛtuoꝝ turba nõdũ moꝛtua ẽ: nõ vidi ego te vnqᷓ coꝛpoꝛeis oculis:
ex amicoꝝ tñ ſris ſcio òͥ ſtatura:qͥbus oculis: qbꝰmanibꝰ: quo ede quo capillo
es.Ex tuis aũt eplis ad intęrioꝛa ꝓsgredioꝛ ⁊ qᷓ neq; pingi neqʒ fingi poſſũt:inſpi
cio tue menſ impetꝰ:oẽs ai tui motus annoto. Quid ſperes itelligo.q̃d metuas
video:quare cõgaudeas quaq; triſteris aduerto.Lotũ te mihi tue lr̃e expꝛimũt
nec minus apud te meaꝝ viriũ eẽ ↄſidero duʒ mea ſcripta reuoluis:me intꝰ ⁊ in
cute noſcis. Hemocritꝰ actionis vmbꝛã dixit oꝛonẽ ee:nec aliud epla eſt q;uis.n.
raro vinãt boĩes vt ſcribũt:ſentiũt tñ ita viuẽdũ eẽ:nec fieri oecher aim ſuũ ꝓ/
dat is qͥ plima ſcribit: ⁊ ſic ſepe vᷣtut pᷣconia cõmemoꝛet qͥ vicia ſectat᷑. Atamur
igit᷑ hac viciſſitudine ſqibẽdi:⁊ quatũ negocia ſinũt inuicẽ ſuauibꝰ eplis colloq⸗
mur. Id & ti bi de me ſpõdeo:? tenebo ſi reddi vicẽ cognouero.Craſeo nuũcadvo

lumẽ eplaꝝ meaæq tua dignatio muli vbis ⁊ ꝓbat ⁊ magnifacit:mime ego mi

hitãtũ arrogo quãtũ tribuis.lõge ego ab illis abſu ʒ qͥbꝰ me cõparas:parẽq; facꝭ

ſentio qᷓ;tenuis ẽ mibi vena dicendi.q;bꝛeuis ⁊ inoꝛnata vboꝝ ſuppellex:nulli de

me magis qᷓ; mibi credo: fateoꝛ tñ qꝛ nudus ſuʒ ⁊ aperte loq̃r:nõ vtoꝛ phaleris:

veñſtẽ oẽm reijcio:aec laboꝛo cũ ſcribo qm̃ nõ attingo res altioꝛes ⁊ mibi nõ co⸗/⸗
Fenrrod ꝗᷓ didici. facile ſe ceten intelligẽquz pᷣbet: q ſeipᷣm tenet: pᷣbere alteri

ucẽ neqͥt qͥ ſibi tenebꝛoſus ẽ: fugio nodoſitatẽ ⁊ lõgas ſniaꝝ piodos.Si aſſũt ele
gãtia vᷣba nõ refugio illa ↄtexẽ:ſi minꝰnõ ꝗqro remotiꝰ:pñtibꝰvtoꝛ vt intelligar:
id folũ mibi ſtudiũ eſt. pcipio tñ rudẽ ⁊ incòptũ ſᷣmonẽ meũ eẽ neq vignũ qͥ do-
ctas aures pulſet. Eapꝛopter cũ meas eplas ad te mitti petiuiſſes ſabſtiti.Diuqʒ
dubitaui an tibi ꝓbato ⁊ doctiſſimo viro meas ineptias aperirem videbat᷑ leue
põdus qð tuas manꝰincideret:pudebat me multoꝝ erroꝝ neq; adbuc cuipiã fe-

cerã copiq. Et q́is aliq̃ eple mee vulgo legerent᷑: nõ ego illasi lucẽ dederã.ſᷣ qͥ
mecũ còuiuũt familiares nũc has nũc illas furati ex manibꝰ libꝛarioꝝ i volumẽ

redegerãt ediderãtq;: ſodalibꝰexiſtimãtes aliqͥd eẽ qd nibil erat. Ma qui pꝛeter
cõmetarios in alerandrũñ grãmaticũ ⁊ bꝛunelli poete fabulas ⁊ buridani vulga
riũ dyaleticoꝝ ſo phiſmata ⁊ troyanã quã dã byſtoꝛiã nihil vnq; legiſfent:lucẽ et

ſin tenebꝛis putauerũt. Atq; vt ceci ducatũ monoculo pᷣbẽt ſic rudes iſti pꝛimas

tloquẽtie partes mibi tradiderunt:qͥ nõdũ merui ihrenpſicietes viſerhul es nu⸗
i

merari. Luli bũc bonoꝛẽ ⁊ quis ſciebã nõ poſſe durare inanẽ gloꝛiã:noluitatnẽ
ipᷣm me cõſundere. Impertiebar bis qui ad me veniebãt quãtum poterã lumi/
nis.⁊ ſi lactis aperire fontes nõ poterã:amicoꝝ tamẽ ſitim pura limpba ſedabas
nõ magna dabã mala:nõ miniſtrabã:nõ erãt pᷣcioſa que tradebam:at neq; dam
noſa. ingenta inueniſſem ſublimia que bauſtus capere nobiliſſimos apta
viderent᷑:his vnde biberent ſcatunigines viuas oſtendi. Quintiliani ciceronis
⁊ alioꝝ quos italia ſequit᷑ veſtigada flumina docẽs. Patiebar igit᷑ apud nouos
loquẽtie auditoꝛes equo aio ſcripta mea reuolui:quibꝰcõtemptui eẽ nõ poterã
At cũ tu ea petiuiſti q̃ omniũ poetarũ ⁊ oꝛatoꝛũ opa rimatus es qui oẽm ſecula

rẽ atq; eccleſiaſticã ſapientiã calles:cui nota ſunt quecũq;:latins lingua maxime

admirat᷑:nõ videbã quo pacte meas tibi nugas traderẽ.que rara eſſe cofidũt ne
gociatoꝛes ea in nüdinas ferũt Oꝛatiũ vetuit tali cũ voce quirinꝰ poſt mediam
noctẽ viſus cũ ſomnia vera in ſiluã nõ ligna feras inſamus. Intelligebã nõ ſine
mei nomimis iactusa lecturũ te opus qð flagitabas. ANerũ cũ illud ſemel atq; ite
rũ peteres.elegi etiã cũ dãno fame mee tue voluntati parere.N)iſi ad te libꝛum
nõ vt iudicares qui s ineipſo cenſebat᷑ inſulſus minꝰ vᷣo vt laudares qð meo iu/
dicio vituperqdus erat: ſed amico:ſed patri:ſed domino nolui quicq; negare.Ex
oiſtimaui aſit cũ pꝛimã libꝛi legiſſes paginaâ:ſtatim te ſatietas caperet:dixiq; libꝛo
cũ manumiſi:perge audacter:ſed ſcito te nõ ſine magno diſcrinune tuo doctas
cardinalis aures aditurũ. Aut ille igni te dabit. Aut ad foꝛmacopulaʒ mitteris:

l em̃ aliud meis ſcriptis augurer:q;; ille ſuis qui ait ſũt tectura piper cumama

thura crocũ:Sed accidit mihi q nuper in wienna cuipiã cennenſi monacho oꝛ
dinẽ diui frãciſci ꝓfeſſo. Is pata ui ſiudes cũ accepiſſet egregos in auſtria magi
ſtros qui oꝛatoꝛia tocerent:cupidus eius artis ad ſummũ ediſcene .
elemẽta teneret in ſalutatis amicis feſtinus in auſtniã migrauit:nõ minus auidꝰ⸗

peregrinas hauriẽdi toctrinas:q; ille qui etbyopiã adijtvt gymnoſophiſtas ⁊ fa

moſiſſimã ſolis mẽſam videret in ſabulo.At cũ wiennã ingreſſus gymnaſia phi

loſophoꝝ percurriſſet:tanti eã ſcolã fecit:vt qui venerat auditurus mox cathe⸗
dram aſcenderet audiendus:⁊ quos queritabat magiſtros hos diſcipulos infoꝛ

cmaret:ſimile mihi euenit.Expectaui cõtemptũ:exiſtim ationẽ ſum cõſecutꝰ.Cre

ebꝗ̊ vauperari ⁊ accipio laudẽ:timui odiũ:amoꝛẽ repoꝛto.Quid dicã. Tene in
genij tardioꝛis imperitũq; iudicẽ ꝑredicẽ.qui lippis oculis albñũ ꝓ nigro recipias

dicaſq; malũ bonũ ⁊ bonũ malũ.Stat cõtra epla ſumma eruditione plena.cuiꝰ
an ſnias graues.an ſummᷓ exoꝛnationẽ magis vemirer heſito. Aniuerſas quas
Iibꝛo meo laudes accumulas.vnica epla tua cõplexa eſt:tue ſunt quas mihi vir

tutes aſcribis. Quid ergo eſt quod meã erexit in laudẽ: noluiſti me ↄtriſtari. n

ueniſti epiſtolas quibus me poetã vocitent qplures.dixiſti intra teipſum.Gꝛau
de hic homo de ſe iudiciũ facit:qui grande ſibi no mẽ vſurpat. Meminiſti eoꝛũ qᷓ

flaccus de poetis ait. Ingeniũ cui ſit:cui mẽs diuinioꝛ atq; hos magna ſonaturũ

des nominis huiꝰhonoꝛẽ.Sciebas ciceronis verba que in oꝛone pꝛolicimo ar/
chia ponunt᷑ dum ait.At qui ſic a ſum mis hominibꝰ eruditiſimiſq; accepimus
ceterarũ rerũ ſtudia ⁊ doctrina ⁊ pꝛeceptis ⁊ arte cõſtare poetã natura ipſa vale
re:⁊ mentis viribus excitari:⁊ quaſi diuino quodã ſpiritu afflari quare ſuo iure

noſter ille.Ennius ſanctos appellabat poetas quaſi deoꝝ aliquo tono aut mun
cõmendati nobis eſſe videant᷑.Cogitaſti ergo ſi mea ſcripta ꝓ merito repꝛeben

deres:grandẽ me moleſtiã babiturũ:qui cũ ſanctis aſcribi poetis cuperem: ⁊ int
vetuſtiſſimũ edoctis genus meipſum collocarim:tua ſnia nedum poete titulis:ſᷣ

. —

nęq; mediocris ſcriptoꝛis nomine dignũ me reperirez.niſi opinioni mee faueres

Putaſti me amimo cadere:ſpem ponere:ſtilum deinceps ſcripturãq; omnem ne⸗
gligere. Moluiſtime vulnere tali cõfodere:pꝛouidiſti que amico vtilia credidiſti

voluiſti me ſcribere:ingeniñ exercere:conariindies magis vt ſi non eſſem modo
quod yellem:fierem aliqusde qui poſſeʒ. Moluiſti deinde meis eplis que io cor⸗

ſcende:cuiꝰ pꝛima

me
mi⸗

nis

rere per germ aniã ceperant opinſonẽ vetmere. Ago gratias bumanitati tue: que

de ſuo iudicio qᷓ; de mea fama maiuit heſitari.Nomini meo vel cum tuo dettimẽ
to conſulere voluiſti. Aideoꝛ videre cõmẽdatione tua ingentẽ meis epiſtolis ſa-
noꝛem accedere. Quis enim poſtbac illas carpere audeat: quas nouerit tuo teſti
monio compꝛobatas. Ego equidem ꝙ a te modo ſcriptũ eſt in capite voiuminis

coſlocabo:ne quis mea pꝛius legat ſcripta qᷓ; tua nouerit auctoꝛitate legẽda. Et

ſi em̃ apollinis illud reſvoonſum memoꝛie teneo:quo ſe quẽq; noſcere iubet.Gau
deo tamen nomẽ meũ quocũq; pacto illuſtrari. Cur non laudari falſo malim qᷓ;

vero vituperari: potis eſt tua cõmendatio facere vt me ceteri quoqʒ cõmendet

NHon oia nomen ad verũ habẽt:multa erecta ſunt ⁊ habent᷑ in pꝛecio que recciꝰ
vilipenſa iacereut. Multuzʒ in omni re foꝛtuna dominat᷑. Hec pꝛo libidine ſua

nũc obſcurat moꝛtalia:nũc celebꝛat.Heqʒ in poetis ac ceteris ſcriptoꝛibus vim

perdidit. Plurimi eius beneficio magis ꝙᷓ pꝛopꝛia virtute caruerüt. Monnulli
cuʒ eſſent digni memoꝛia nominis ſempiterna:foꝛtune malignitate depꝛeſſi ne-
quaqᷓ; emergere potuerunt. Quid ſi meis ſaibeis tuo beneßcio nõ foꝛtung ( que
nibil eſt niſi diuina vel prouidentia vel ꝓmiſſio ſ deus ipſe ſubꝛiſerit: nũcjd le/
taboꝛ:nũqͥd gioꝛiaboꝛ:⁊ tuo nomini fateboꝛ me oĩa debere ine cdicſeris ſimoꝛ
talẽ. At emen Oqm̃ in epiĩs incidit epicuri:atticꝰ ciceronis:lucillus ſenece: eter⸗
nã memoꝛiã cõſecuti ſunt. Lu qꝛ mediusinter ſcnpta mea veniſti:mihi moꝛtal⸗
tatẽ eripis: ⁊ quod illi ex alienis acceperunt:hoctu meis epiſtolis pꝛeſtas.Quid
ni igit᷑ ⁊ amem. te obſeruẽ. tibi omni officio ſeruire ſtudeã. Sed dixi metuum ab
initio:nõ muto ſentẽtiã. Ilud me diſcutere ampliꝰ cõuenit quod ſupꝛa de pocis
eſt tactũ. Heq; em̃ idcirco poetã pꝛius q́; ſacris oꝛdinibusinitiatus eſſeʒ me ap
pellaui:quoniꝗ vel mantuano vel peligno vellem videri ſimilis.aut par alteni
cuipiã veterũ:quos vates ⁊ claros ⁊ ſanctos vocãt:mẽtis diuineę participes:ſed
ita boc nomẽ mihi aſſcripſi.quẽadmodũ in vna eplarũ ſeneca ſuſcipit:qui oĩbus
verſus faciẽtibꝰ hoc nomẽ cõmune dicit: q;uis abſolute ꝓnũciatũ apud grecosʒ
vomer:aud latinos virgiliũ denotet.Edidimus ⁊ nos aliquãdo verſus.ſcripſi
mus elegias egiogas ſatiram q̊z dictauimꝰ nõ tamẽ poete nomẽ ꝓpꝛia temerita
te ſuſcepimus:nec pꝛius boctitulo ſumus vſi qᷓ nos fridericus ceſar apud frãck
foꝛdiã: viſis quibuſdã epiſtolis noſiris laurea nos vonauit. Qnẽadmodũ autẽ
qui iuri aut canonico aut ciuili operã dederũt.poſtq; masiſteriũ accepemint cum
Iras ad amicos miſſitant.aut decretoꝝ aut legũ doctoꝛes ſe inſeribũt:ita ⁊ nobig
poete nomẽ aſſumere licitũ arbitrati ſumꝰ:ne vel cõceſſuʒ bonoꝛẽ vel cõcedentẽ
cõtẽnere videremur: ⁊ nos em̃ manũ ferule ſubduximꝰ ⁊ lucũ nouimꝰ martis ⁊
quas toꝛqueat vmbꝛas eatus: ⁊ quantas iaculet᷑ monichus oꝛnos videbamur
noſtro vti iure ſi eius artis titulos aſſumeremus in qua nõ paru etatis partem
coſumpſiſſemus. Sed fuit alia nõ minoꝛ ratio que me boc nomine frequẽtiꝰ vti
coegit. Etenim cũ veniſſeʒ in auſtriꝗ. in ſecretariũ ceſaris aſſũptus:offendi oẽs
q̊ periti apud wiennenſes babebant᷑: poeticã veluti rem ꝓnicioſam ⁊ abomina/
bilẽ deteſtari. Cepi ergo eos arguere:diſputare ſepe cũ eis:oſtẽdere poeticã qui
recte vterent᷑. His frugiferã eſſe:nomẽq; talis doctrine habendũ ⁊ bonoꝛabile ⁊
ſanctũ.Tũq; ne quis me nomẽ hoꝛꝛeꝛe crederet qd lauderẽ poctã me ſcribere ce
i. Meq; dimiſi titulũ illũ donec ad ecdeſiam venics ſacros ordines ſubiui: ⁊ ad
acerdotiũ ꝓmotus ſecli pompã ſaperẽt poſtergaui.Habes cur me poetam
dixerim ⁊ q̃d de meipio ſub tali titulo ſenſerim. MNũc qm̃ de poetica admoduʒ
perite nõ nipil diſputaſti: nõ erit ab re qͥd mihi de poetica tenendũ videat᷑ in me⸗
diã pferre.in cuiꝰdefen ſionẽ ſepe ſcripſi:ſepius aduerſus cõtentioſos ſermones
ferui quos in hac epla ſuccincte repetã. Oim es qui poeticeſunt inſfeſti ſi moo
aliqua ſunt imbuti voctrina. bis argumẽtationibus in eã vtunt᷑. Platoſ q fuit
omnium pbiloſophoꝛum pꝛoculdubio excellentiſſimus ex ea ciuitate quam fin
xit cum moꝛes optimos ⁊ optimum reipuhlice ſtatum exquireret poetas edu Ee
Ee ſiij

quod miniine feciſſet ſi vtiles fuiſſent:non ſunt igit᷑ admittendi poete. Cicero in

tu ſculanis cñ de woloꝛe diſputat.lides ne inquit poete qͥd mali afferat:lamẽtã/
tis inducũt foꝛtiſſimos viros.molliũt animos noſtros.ita ſunt deinde dulces vt
nõ legant᷑ modo:ſed etiꝗ ediſcant᷑. Sed ad malã domeſticã diſciplinã vitamq;

vmbratilem ⁊ delicatꝗ cũ acceſſerunt:etia poece neruos omnis virtutis elidunt

Totũ bic cõpꝛebendit᷑ quod dici cõtra poctas põt. Pergunt tñ qui verboſioꝛes
ſunt atq; amplius aut manſuetioꝛẽ muſam inſectant᷑. Boetius inquit vir ſane
peritiſſimus ⁊ vite nglonis phiarn inducit ſibi loquẽtẽ.que ſcenicas meretricu
las ⁊ poeticã ⁊ oꝛatoꝛij videt᷑ apellare:que doloꝛes egrote mentis nõ modo vl/

lig remedijs nõ fouẽt: ſed dulcibus inſuꝑ alunt venenis:boimqʒ mentes aſſuefa
ciũt moꝛbo nõ liberant. Catho qui fuit romanoꝝ ſeueriſfimꝰ: Marco nobilioꝛi

velut probꝛũ obiecit quoniã poetas in pꝛouinciam duxiſſet:duxerat enim ille in
echoliã cnniũ.Hieronymus clarũ iubar eccleſie verberibus ſeſe ceſum ab ange
lo ſcribit:qm̃ ciceronianus magis qᷓ; xpᷣianus eſie videret᷑.qd ſi virgilianũ aut te
rentianũ illũ angelug inueniſſet. Carpunt᷑ ab eo nõnulli epᷣi qui codices euãgeli
cos poſtponẽtes lectione poetica ſe oblectãt.Quo kacto inſuper poetas ample
etemur:quoꝝ ſcripta nõ ſolũ hominuʒ ſ̃ deoꝝ qᷓʒ ⁊ ſtupꝛa ⁊ adulteria cõmemo⸗
rãt potare:amare:ſcoꝛtari:adoleſcẽtes inſtruunt:quis maioꝛ ad imitãdũ qᷓ; deꝰ
ueniri põt.aut quis eũ coarguat qͥ ſe dei ſecutũ exempla demõſtrat. Jouis ex/
em plo tenerã coꝛꝛupiſſe virginẽ.Lerencianꝰſe chereas iactitat. Multũ eſt cum
d? autoꝛ habet᷑. Pictura inqͥt ille bee merat. JSouẽ quo pacto dane miſiſie aiũt
quõdã in gremiũ imbꝛẽ aureu.Egomet q̊ʒ id ſpectare cepi:⁊ qꝛ còſimilezʒ luſerat

.

iã olim ille ludũ impendio magis animus gaudebat nubi veũ ſeſe in boieʒ cõner
tiſſe atq; in alienas tegulas veniſſe clãculũ ꝑ impluuiũ fucũ factũ mlieri.At quẽ
dũ qui tẽpla ſũma ſonitu concutit.Ego hoc boinuncio nõ faceres.Ego illud xo
feci aciubens.Faceſſant & poete qui talia de dijs referunt.q̃ ſibi turves indigna
lenones ducerent. Quid agat cũ ea legerit imberbis iuuenis.cereus in viciũ fle
eti ſic natura iubet velocius.⁊ cicius nos coꝛꝛũpũt exempla magnis cuʒ ſubeant
sios autoꝛibꝰ. Mo erit igit᷑ bene inſtituta ciuitas:q̃ poetis nõ occluſerit ianuas
Sic mecũ ſepe cõtendiſſe aliquos memini.Quibꝰego in hũc modũ reſpõdere cõ
ſueui.Quid vos mihi ciuitatẽ platonis obijcitis:que nulla vnqꝙᷓ in pꝛouincia ſe/
dem repsrit.quid curet ex ea ſe ciuitate pꝑgetarũ choꝛos exulare:que neq; in celo
neq; in terra viſa eſt vnqᷓ;. At cũ poetarũ fictiones bicipitis plerũq; parnaſi ſom
nia referãt.nõ poſſuʒ nò admirari:cur ſomniatoꝛes ex ciuitate ſomniata plato
deduxerit.Cur ego nõ exularc ex ca ciuitate voluerim quã conditoꝛ eiꝰ inhabita
re nõ poſſit.Aut equidẽ ſuã ciuitatẽ neceſſe fuiſſet. Platonẽ relinquere:aut ſecũ
introducere poetas.cũ fuerit ipſe poeta.Cuius apud macrobiũ verſus nonnulli
referunt᷑.magis petulci q; tanti viri grauitati cõueniãt. Meccicero illaʒ ingredi
ciuitatẽ ꝑmitteret᷑: que poetas repelleret:cũ ⁊ ipᷣe tres libꝛos de tẽpoꝛibꝰ ſuis car
mine cõſcripſerit. Sed licet laudet e latont de ſua ciuitate poetas excludẽtẽ
nõ tñ ipſe de roma cui ſe oia debere fatet᷑ poetas excludit. Archiaʒ poetam egre/
gium dñi cũ gradius negaret in ciuitate retinendũ:quis illum defendit niſi cicero

Extat eiꝰ oꝛatio de q̃ ſupꝛa meminii q̃ hec verba ponũt᷑.Sic igit᷑ ſanctũ apð nos

bumaniſſimos boies h̊ poete nomẽ.qdð nulla vnqᷓ; barbaries violauit:ſaxa ⁊ ſo⸗
litudines voci rñdẽt.beſtie ſepe imanes cãtu flectut᷑ atꝗ; ↄſiſtũt:nos inſtituti re
bus optis nõ poetarũ voce moueamur.Ecce cũ ad ſeriũ:cũ ad veꝝ vẽtũ ẽ:nõ abi
git ex ſua ciuitate poetas cicero ſᷣ retinẽdos ⁊ admittẽdos:⁊ honoꝛbꝰcumulan
cios ſu adet. Quid de boetio dicã.Quis riſuzʒ teneat cũ dãnari a poeta poeticaʒ
audiat. An nõ ipᷣe ẽ boetiꝰ tãmaxie poeta:cũ poeticas carpit muias:qͥ ꝑ biam ſe
cũ verſibꝰagẽtẽ ⁊ vtẽtẽ fictiõibꝰ introducit.Quot apud eũ fabule ſũt.Quot me
troꝝ generà. Oũ poeticã dãnat boetiꝰ ſilis illi videt᷑ qͥ iurabat nõ eẽ iurãdũ.Sʒ
altioꝛ boetio mẽs fuit qᷓ; vł poetarũ hoſtes appᷣhẽdãt:vł bac eplari diſputatiõe

in

öf ☛ — f—

1
4

rũ faciũt mẽtionẽ:neq; phos intueri lʒ qͥrũ ſcripta deoꝝ noibꝰ

ofrit exponi. Quiſpe aut lesedi ſũt poeta ꝝ libꝛi aut ipᷣe toto fugiẽdus oꝛbe: cu⸗
ua cõſolatiõe boeti apud quẽ phia cñ de puidẽtia diſſerit magni dei familiare
ſuũ appellare lucanũ nõ veret᷑: ⁊ illi ?inſerẽ moꝛtui ſniaʒ victrix c̊ deis lacuit: ſ
victa catboni. Hec me catbonis auctoritas frã git cui nec nobilioꝛ auſcultauit:
neq; ſenatꝰceſſit apud quẽ maxio ſo bonoꝛe poete ſũt habiti.MHabeo clariſſimoꝝ
viroꝝ co piã q̊s catboni valeã obiectare.de bꝰ poſteriꝰ dicã.Ad hieronymũ trã
ſeo cuiꝰ optarẽ qͥ viuũt oẽs fieri ꝑſiles:ſic em̃ ⁊ ſcimonia vite ⁊ eloquetie copia
oẽs valeren:ꝰ. Scatet h̊ vndiq; poetaꝝ dict:neq; vl tractatũ eiꝰreferes vlł eplłaʒ
vbinõ tulliana redoleat ęloquẽtia. Sic de ceten eccke doctoꝛib?lʒ iuenire.q̊ꝝ fa/
cũdiã q inuta fuiſſet aliodn illuſtrauẽ poete. Sane hieronym cũ ſecularibꝰ plenꝰ
lr̃is eẽt:gẽtileſq; diſciplinas qſuis ebibiſſet:tũ ſe vberihꝰ affectũ dixit: pmitto id
oẽs agãt cũ poetas oẽs viderit legerit pidicerit:tũ ſeculaꝝ ſtudia lr̃aꝝ abiurent.
nil obſto:nil aduerſoꝛ: neq; ego is ſuʒ qͥ npõtifices maxios relict enã gelioꝝ codici
bus:aut titire tu patule aut arma virũq; canẽtes laudaueri. Sint nõ ſolũ etati.
verũetiã dignitati ſua cuiq; ſtudia.Sicut.n.grãmaticã atq; vyaleticq epin digi⸗
ciſſe nõ diſcẽ voluerim ſic poetas illi notos optaueris:noſcllos iã mime ſuaſeri
Sʒ hieronymi qd ſit iudiciũ inferexponemꝰ. Altumũ qd iſti grauiꝰputãt illud

—

affeft. q; poetas plurima tradẽ demoſtrat: dbꝰnõ ſolide inẽtes capte delabuk: ſi ⸗
ue cũ deoꝝ mẽtionẽ efficiũt:ſine cũ voluptates ↄmẽdãt. e dijs añt nõ eſſet cur
poet᷑ ſit iraſcendã:tꝑis illud nõ ꝑſenaꝝ eſt viciũ.Etas eoꝝ dei vniꝰ?baud plenan?
noticiã habuit. Gẽtiles fueft q̊ iouẽ: iunonẽ:ſaturnũ:martẽ:ꝓ dus habuẽ: nech
id erroꝛis poetas mag q; phᷣos inuaſit. Socrates:plato:areſtoteles:eno:clean
der:dyogenes:ariſtippꝰ:dijs litauẽ.Quid imiꝝ ſi pocte hos deos collaudant.ꝗs
ſua credidit etas:celn incolẽ.publicꝰerroꝛ excuſatiõiẽ᷑:ſinõ lʒ Focras legẽ e deo
ciũt 1 ut referta. ſᷣ quis
bodie tãbebet᷑ ẽ ingenij: q ꝓpterea ioui ſacrificet aut tburificet herculi: qm̃ xeos
illos poetaꝝ carmia vocitat oẽs pueri etiã qͥ nõdũ ere lauf:boies illog fuiſſe im
puros atq; nepbarios didicẽ: de qᷣbꝰ ſane rectiꝰ poeteq; phi ſcribũt. Rekferẽtes
em̃ turpia illoꝝ facta. mãifeſte nob ondũt diuinitatẽ lõge ab bis fuiſſe deliraſſeqʒ;
oẽs vetes qͥ eis aras dicauẽ. Oꝛ aũt voluptates appꝛobãt:doloꝛẽq; ſũmũ ec ma⸗
lũ ſentire vidẽt᷑: amoꝛes refert:opotatiões ↄmẽdat ⁊ laute fercula mẽſe magnis
extollũt vocibꝰ.nõ eſt qd mouẽ nos debeat. Inducũt poete diuerſas ꝑſonas te⸗
nẽteſq; legẽ art:cauẽt ne foꝛte ſeniles mãdẽ Juueni ꝑtes pueroq; virits.Aliꝰ
ſardanapalli õmo. Aliꝰ arbat erat.intererit dauꝰne loquat᷑. An audax pithias ca
thoni ſeueritas gayo ceſari clemẽtia tribuet᷑.Aliꝰbonis fauebit lr̃atos reget ami

ca ↄſilia pᷣbebit: peccarętimetes amabit.bꝛeuioꝛis mẽſe laudabit dapes:ſalubꝛẽ

iuſticiã cõmẽdabit.Aliꝰvᷣtutis inimicꝰ:cedis auidus:nulli fi dus:vẽtri atq; vene
ri deditus: cõſentanea ſuis moꝛibꝰ vba ꝓfundet. Opoꝛtet em̃ p oetã eoꝝ exẽplar
intueri quoꝝ ꝑſonas in mediũ ꝓfert.atq; illinc viuas deducẽ voces.Cũ vᷣo exꝑ
ſona ſua poet a loquit᷑:tũ qͥd patrie debeamꝰ:qͥ amicis ecockt: Je ſit amoꝛepa⸗
rẽs. quo frater amãdus ⁊ boſpes.qð ſit offici ſenatoꝛis:qð iudicis: qd ducis in
belia vadent: mõſtrat q̃laus ⁊ quãta bonis ſit viuere paruo.quo virtus quo fe/-
rat erroꝛ indicat: omnes ad ſũtnũ bonũ via pararec contendũt.ſiquis aũt callem
nõ rectũ aperit: ⁊ aut in voluptate aut in bonoꝛibꝰ aut in potẽtia felicitatẽ aſſerit
veſtigandã. Mõ eſt qd miremur qñ ⁊ phoꝝ in bac ipᷣa re multas bereſes eſſe cõ⸗
ſtat.Eapꝛopter cũ vebemẽti quodã impetu cõmotus in tuſculanis cicero. połę-
tas acrius momoꝛdiſſet. qui foꝛtes viros muliebꝛiter ferre doloꝛẽ traderet:mox
tñ ſeſe coꝛꝛexit:⁊ quaſi duriꝰeſſet inuectus penitẽs ait. Sed quid poetis iraſci-
mur. virtutis magiſtri pi inuenti ſunt qui ſummũ malũ doloꝛeʒ dicerent. At ſi
vitare poetas idcirco volumus:quia aut eiulantẽ berculem aut querente ſuas
penas pꝛometheũ ſiue pꝛiamũ filioꝝ necẽ:aut andromathei viri obitum deploꝛã
tem referũt. Aereoꝛ ne ſacre derogemꝰ hyſtoꝛije.que dauid ſanctũ viñ ⁊ gcceptũ

deo: mortem filij im patienter tuliſe cõmemoꝛat.ſilttniabſalon ſinquit ille abſa⸗
lon fili mi.ꝗs mihi tribuat vt ego moꝛiar ꝙ te abſalon fili mi ſili mi abſalon. INi
hil eſt quod apud poetas neges eſſelegendũ:cuius nõ ſimile ſacra volumina cõ
tinest. Mundi pꝛincipiũ paricidio ↄtaminat᷑. Oꝛeuaricãtes ſilij der diluuio cau
ſas pꝛebẽt. Sodomꝗ ⁊ gomonã turpiſſima libido ſubuertit.Ebꝛietatẽ ⁊ inceſts
venerem loth ſomnolentus oſtẽdit. Iaac ab vxoꝛe decipit᷑:a fratre ſupplãtatur
eſau. Rachelis nuptias bis ſeptẽannis venat᷑ iacobi.videbant᷑q; illi pauci dies
pae magnitudine amoꝛis. Hẽdit᷑ a fratribꝰioſepb. Judas er nuru filios accepit.
Saꝛnſon in ſinu meretricis obdoꝛmit. Filiaʒ iepte ſacriſicat. Innoxiũ effundit
ſanguinẽ athalial. Zrãſi iudicũ facta:inſpicc regum. Inuentus iuxta coꝛ dei da-

uid tradimentũ adulterium bomicidiũq; cõm ittit. Soꝛoꝛẽ viciat amon fratreʒ

interficit. Abſalon regno patrem deijcit ad cõcubinas eius ingredit᷑. Inter con⸗
cubinas atq; vxoꝛes conumpit᷑ ſalomon.lapidibus ruitur nabuthiniquis dum
regẽ regit ielabel non eſt quod epiſtole cõmitti poſſt quantũ ſceleris ſacra nobis
byſtoꝛia aen avege mus tñ hanc fructũq; de bis ſugimus: cum malam vi⸗
tam male finitaʒ:⁊ bonos bonoꝝ reperimus exitus: nec ſecus in alijs gentium
hyſtoꝛijs aut in narrationibus accidit poetarũ. Ob quam rem credo abunde p/
batum eſſe.non idcirco vitari poetas opoꝛtere quoniã turpe ſepe comemoꝛent.

guqdo ⁊ honeſta frequentius incultant. Supererat nunc ad exempla deſcende/
fe viroꝛum illuſtriũ:qui poetas ardenter amarunt ac eoꝝ openbus ſunt delecta

ci. Quippe non ſingulanũ modo viroꝝ ſed publico ciuitatũᷣ conſenſu cõmenda/
tog poetas accepimꝰ. Oꝛpheum aui fuit er vetuſtiſſimis oeagrij filiug. tracem
poetam adeo vetuſtas coluit.vt imaginem eius in tem plo pieriduʒ collocauerit
QAue ſicut arrianus auctoꝛ eſt vſq; in alerandni tempus perſeuerans. Cum vjſcif
ſet illos ille triuallos:ſubieciſſet illirios.thebas dirimiſſet. atbenis pacem dedifſ⸗
ſet continue ſudaſſe viſa eſt:ſigniſicans vt aniſtander diuinatoꝛ ait.ingentem in
ſtare laboꝛem poetis qui alexandrini eſſent.⁊ alexandri res geſias verſbus cõ/
miſſuri.Nomeruim vt cicero tradit colophonij ciuem ſuum eſſe dicunt. bi ſuum
vendicãt. Smirnij vo ſuum eſſe confirmant.itaq; etiam delubꝛuʒ eius in oppido
edicarunt. Athenienſes ſacratiſſimis ſolonis legibus inſtituti. adeo poetas in
honoꝛe babuerunt:vt non ſenatum ſolum:verũetiam belli curam eis crederent
bello eñ quo cum ſpartanis acerrime dimicatui eſt:duos duces delegerunt pe
riden ſpectate virtutis virum.⁊ ſophoclen ſcriptoꝛem tragediarũ:qui diuiſo in⸗
terie exercitu: ⁊ ſpartanorum agros vaſtarunt ⁊ multas aſie ciuitates atbenien
ſium imperio adiecerũt. Quid de ſpartanis eiſdez dicam:qui q́;uis eſſent duris
lygurgi foꝛmati legibus ⁊ moꝛibus aſperi. bello tamẽ cõtra meſſenios occupati:
cñ iuberẽt ducẽ militie ab atheniẽſibꝰpetere:biq; tirteñ poetã claudũ pede miſiſ
ſe parẽ poete nõ recuſarunt.ſub o victi duobus pꝛelijs.victoꝛiã boſtibꝰ ꝓcul⸗/
dubio reliquiſſent.niſi cõpoſita tbirteus carmina exercitui 3 cõcione recitaſſet
in earet⸗ vireutis dãnoꝝ ſolatia.belli cõcilia ſcripſerat. Itaq; tantum
ardoꝛẽ militibꝰiniecit.vt nõ de ſalute ſed de ſepultura ſoliciti teſſeras inſculptas
ſuis ⁊ patrũ noibus dextro bꝛachio illigarẽt:vt ſi oẽs aduerſum pᷣliũ cõſũpſiſſet:
⁊ tẽpoꝝ ſpacio cõfuſa coꝛpoꝝ lineamẽta eſſent:ex iudicio tituloꝝ tradi ſepulture
poſſent.Atq;ʒ ſic animatis militibꝰcõmiſſa pugna victoꝛes tandeʒ lacedemones
euaſerint. ides vt grecie ciuitates apud ſe natos gaudẽt eſſe poetas. Meclati
ne minus letant᷑ ſuis vatibꝰ. Hotũ eſt illud carmẽ. Mantua virgilio gaudet ve
rona catulio. Coꝛduba lucano ⁊ ſeneca gloꝛiat᷑ oꝛato venuſum pacuuio bꝛungu
ſium ſtatio burgdegalis. Deligni naſonẽ memoꝛant.Aquinates iu uenalẽ biblis
maralẽ floꝛẽtini quis materna voce locutñ:tñ apud ſenatũ dantẽ int maxia ci
uitat ſᷣconia ducũt. Quiſpe veteres ẽt dijs ſuis q̊s celũ colẽ putabãt:cure fuiſſe
poetas affirmãt. Cũu liſander! acedemoniꝰ obſideret atbenas al ibero pꝛe ꝑ qᷣetẽ
monit hibet: vt delicia o ſuas ſepelini ſineret. Jacebat tũc inbijatũ coꝛpꝰlopho

‚

——— ☛ r 2 — —

n
en
ns
ti⸗
,
et
n
ns
ſch

6

cddis tragici:de quo ſup:a mẽtionè fecimꝰ. Quo cõpto liſanger inducias deqtt: ve
claro poete cõgrue fierẽt exequie. Sitnonides apud hoſpitẽ ſuũ in theſſalia ce/
nãs caſtoꝛis ac pollucis monitu triclinij ruinã euaſit. Sed ꝑgite regũ ac ducum
exempla referamꝰ ſolon qui leges vt tactũ eſt athemiẽſibꝰ dedit:vt ſalaminaʒz
inſulꝗ quã megarẽſes ſue cuitati ſurripuerat vẽdicaret: ꝓgreſſus in publicum
etiã còtra naturã ſuã poetã ſe ſimulans:inſolitis ſibi verſibꝰcõtra megarenſes vxt
arma ſumerẽt ſuis ciuibꝰ pſuaſit tbemiſtodẽ illũ ſummũ athenis virũ:cũ ex eo qᷓ
reret᷑:cuius vocè libentiſſime audiret:rñdiſſe aiũt:eius a quo ſua virtus optime
dicaret᷑: excelltẽ ꝓfecto poeętã ſignificans: in cuius verbis indita virtus ſicut
n auro gẽma ꝑlucet. Alexander aminte fil? diues babitus:cui ante omnes ioui

Clfico ſtatuas aureas miſit pindarũ.linicũ poetã apꝛime dilexit archelaꝰqͥ ab eo

regnũ macedonie accepit. Euripeditragico ↄſilioꝝ ſũmã credidit: cui ſupꝛema
nõ cõtentꝰ ꝓſequi ſumptu funeris:⁊ crines tonſus eſt:⁊ meroꝛẽ quẽ aio conce-
at vultu publicauit.Cũ trãſiret in aſiami magn⸗alexzude fuis multos rerum
iſſet

ſuarũ ſcriptoꝛes ſecũ haberet:cũ tñ in ſigeo tumulũ inſperxiſſet achillis.O foꝛtu⸗

7

nate inqt adoleſcẽs.qͥ tue virtut pᷣconẽ bomerũ inueneris.Et vere vt ait cicero
nã niſi illi ars illa extitiſſet. idẽ tumulus qui coꝛpus eiꝰ cõtexetat.nomẽ etiam ob
ruiffet. Idẽ q̊ alexander cũ thebas dirueret: pindari de quo ſupꝛa meminimꝰ?.
tomũ ⁊ ſtirpẽ teſte arriano ob reuerẽti poetici nois ↄſeruauit.Liſimachꝰer ſuc
cefſoꝛibꝰ alexãdri Hõ comico familiarit vſus eſt. Cernitis vt grecip
ceres poeticã venerant᷑ accipitę mõ latinos africanꝰ pꝛioꝛ qnti ennij ſtatus in/
poni ſuo ſepulchro iuffit. Alter ſcipio terentiũ comicũ ex carthaginẽſi captiuita/
te redẽptũ:in triũpho ſuo quẽ roine egit:pileatũ duxit taq; libertate donatñ lu⸗
cullus archiã poetã ingentibꝰhonoꝛibꝰ? cumulauit. Hictatoꝛ gilla gallos atq; hy
ſpanos poetas.donis q;pluribꝰↄſecutus eſt:nec ſedulitatẽ mali poete indignaz
mio duxit. Metellus piꝰ etiã coꝛdube naſ poeſ ac pingue ac egrin ſona tibꝰ
aures accõmodauit. Dõpeiꝰmagnꝰtheophanẽ initileneũ reꝝ ſuaꝝ ſcptoꝛ? i co⸗
tione militů einitate wonauit. NHemo ẽ vt cicero teſtat᷑ tã muſis aduerſus qͥ non
mãdarivſibꝰet᷑nã ſuoꝝ laboꝝ pᷣconiũ facile patiat᷑ Itaq;ʒ ille Simnar Fuis ma
ximꝰ impatoꝛ:natura tñ ferox ⁊ inurbanis moꝛibꝰeximie lucin plociũ dilexit cuiꝰ
ingenio purabat ea q̃ geſſerat poſſe celebrari. Juliꝰaũt ceſarnõ mõ poetas dile-
xit ſ in collegio poetarũ aſeribi voluit. Neq;ʒ actio poete ſuccẽſuit. quis ſibi col
legiñ intranti nõ aſſurgeret:cũ a latronibꝰ captus donec pecunias cogeret obſe⸗
uaret᷑:oꝛationes ac poeęmata que ſcribebat teſte plutarcho eis legcbat.Et q̊ͥ mi⸗
nus ea vehement laudaſſent.fatuos ac barbaros a pellabat auguſtꝰ octauianꝰ
qᷓ;benignꝰ ꝙ;liberalis in Farri:⸗virli Baccad- fuerit. nemo qͥ vel pꝛimas didice
rat ſr̃as neſcit.Euitqʒ ipſe vt trãqͥllus ꝑbibet poematũ nõ imperitus:lectaba
turq; comedia veteri: ⁊ ſepe eã exbibuit publicis ſpectaculis. Ingenia nãq; ſecu
li ſui oibꝰ modis fouit recitãtes.⁊ benigne ⁊ patienter audiuit. Hectm̃ carmina
⁊ hyſtoꝛias:vᷣ etiã oꝛones ⁊ vyals os. Cõponi tñ alidd de ſe niſi ⁊ ſerio ⁊ a pꝛeſtã
tiſſimis offendebat᷑. Heſpaſianꝰ qͥ dirũ in ſaluatoꝛe nr̃o cõmiſſũ piaculũ expia-
uit: ingenia T artes vel mavie fouit: pꝛime fiſco latinis greciſq; rethoꝛibꝰ annua
centena ↄſtituit.pꝛeſtãtes poetas necnõ ⁊ artifices coemit. Titus quẽ genetis
humani delicias vocauerũt:latine ⁊ grece lingue peritiſſimꝰ:vel moꝛando velin
fingendis poematibꝰ pꝛomptꝰ⁊ facilis fuit. Seuerus ceſar appi anũ poetam qui
genera ac naturas ⁊ captionẽ piſciũ verſu deſcripſerat.ꝑ ſingula metra aureo nu
mo tonauit:vnde aurea poſt awpiam nuncupata ſunt. Gꝛatianus litteris baud
mediocriter inſtitutus. carinen facere:oꝛnate loqui:explicare controuerſias re-
thoꝝ ſolitus erat. Quid nobis tot tantiq; viri greciq; la tini:idonei ne videntur
quos cathoni platoniq; opponainꝰ. Sed dicitis foꝛtaſſe ethnicos iſtos eẽ nec vo
cẽ babere que apud eccleſiã audiatur. Lranſco ad noſtros quos reuellere nemꝰ

poſſit. Sauid quem tota canit ecleſis: nunquig poete officio fungiturzꝛmetro

—

apud bebꝛeos Aens⸗Seloms e; ⁊ aliqui ꝓphaꝝ verſuũ mẽſuris vtentes:poe
tarũ locũ ⁊ nomen obtinẽt.Quie de ercitus ⁊ o
aplus paulus.nũqͥd ad grecũ ſcribẽs epymenidis verſiculũ reddit.Cretenſes ſʒ
mẽdaces male beſtie ventris pigri. In alia q epla meandri ſenariũ ponit.Coꝛ/⸗
rũpunt moꝛes bonos cõfabulationes male.Et apud atheniẽſes in martis curia
diſputãs aratũ vt bieron ym ſaihit teſtẽ vocat. Quid tertullianꝰ:qͥd cypꝛianꝰ:
lactatiꝰfirmianꝰ:ambꝛoſiꝰ:auguſtinꝰ:gregoꝛiꝰ⁊ ipe de q̊ ſepe locuti ſumꝰbierony
mus:nulla iſtoꝝ opuſcula leges in quibꝰnibil poeticũ redoleat: q;uis cypꝛianuʒ
firmiano narrãte nõnulli momoꝛderint ꝙ aduerſus demetrianũ lcribẽs.teſtimo
nijs vſus ſit ꝓpharũ ⁊ aploꝝ:que illi ficta ⁊ comẽticia eſſe dicebãt:⁊ nõ potiꝰ phi
loſoppo ⁊ poetaꝝ quoꝝ auctoꝛitati vt etbnicus cõtraire nõ poterat. NMempe
augu ſtin? de virgilio grauiſſimũ teſtimoniũ pᷣbet:dum in pꝛimo de ciuitate libꝛo
Apterea inquit eũ paruuli legũt:vt videlicet pocta magnus oĩmqʒ p̃clariſſimus
atq; optimus.teneri ebibitꝰ annis:nõ facile obliuione poſſit aboleri:ſᷣm id oꝛa/
cij quo ſemel eſt imbuta recens ſeruabit odoꝛẽ teſta diu. Negat clarifnimus eccle
ſie doctoꝛ obliuioni eſſc dandũ virgilium:nũquid ergo ⁊ legendum ſuadet. MNec
hieronymus ab hoc ſenſu eſt alienus:qui neceſſitatis in pueris eſſe aſſerit virgi-
len tenere in manibus.ãʒuis id crimen in epiſcopis dixerit eſſe voluptatis.Quis
pᷣterea centenas dãnare pᷣſũpſerit:quarũ ex altera homeri verſibus aꝑud grecos
altera ex virgilij carminibus apud latinos incarnationẽ ſaluatoꝛis:pᷣdicationẽ᷑:
ſigna:moꝛtẽ:reſurrectionẽ:⁊ in celũ aſcenſionẽ poctico moꝛe cõſcripſit. An non
dignus laude legẽdus cunctoꝝ oꝛe dicct᷑. JInuẽtus fiſbyter qui ſub conſtãtino ce
ſare hyſtoꝛiã dñi ſaluatoꝛis verſibus explicauit:nec timuit euãge ij maieſtatẽ ſub
metri mittere leges.Quid de apollinari ſyro dicã:qui heroicis verſibus hebꝛai⸗
cã ſcripſit antiquitatẽ.vt ſozomeni placet ⁊ imitatus meandri comedias euripi
diſeꝶ tragedias:⁊ lyram pindari euãgelicasg lectiones poetico ſcemate concluſit
Quid ni legat᷑ ſi ſit in manibꝰ aduerſatus xpᷣiane religioni iulianus aꝑoſtata: cũñ
peruaſiſſet imperiũ:tunc ſe plurimũ nocere putauit:cũ lectionẽ homeri ceteraqʒ
grecoꝝ ſtudia chꝛiſtiano populo ꝓhibuiſſet. C(ui ⁊ noſtri boſtes cõcoꝛdare vidẽ
tur.En q; rudis inepta ne dicã feralis vox illoꝝ eſtq̊ͥ poetas omnes aſſerũt eli/
minãdos.Exreãt ipſi potius ⁊ qui lras humanitatis abhoꝛꝛent:fugiant hoĩes ſi
biq; ſimilibus bꝛutis aſſocient᷑.En qͥd ais dicet qͥſpiã diuo bieronymo maledicꝭ
Riſfmd obiurgare audes virũ:ſpeculũ xpᷣiane religiõis obnubilare ↄtẽdis. Hie
ronymus ſi neſeis quo nemo duriꝰ in poetas inuebit᷑. Demonũ cibus eſt inquit
carmina poetaꝝ:ſecularis ſapia:rethoꝛicoꝝ põpa verboꝝ:bec ſua oẽs ſuauita/
te delectãt:⁊ dũ aures verſibꝰ dulci modulatione currẽtibꝰcapiũt: aiaʒ q̃; pene/
trãt ⁊ pectoꝛis interna deuin cũt. Aerũ vbi cũ ſũmo ſtudio fuerint ac laboꝛe ple/
cta:nibil aliud niſi inanẽ ſonũ ⁊ ſermonũ ſtrepitũ ſuis lectoꝛibꝰtribuũt: nulla ibi
ſecuritas vᷣitatis:nulla iuſticie refectio repit᷑. Studioſi eaꝝ i fame ⁊ veri ⁊ vᷣtutũ
penuria ꝑſeuerãt. Mõ me latetad damaſum de filio ꝓdigo talia ſcribẽ hierony/
mũ:ſᷣ lege totã eplaʒ:nõ ſubſideo ĩ ꝓhbemio.nihil iudico niſi tota lege ꝑſpecta ꝓ/⸗
ſeguoꝛ magni vᷣba doctoꝛis. Inuenio illũ bis vᷣbis nõ poeticã ſolũ ſᷣ retboꝛicam
phiam ⁊ oẽm ſecularẽ ſapiam deteſtari:qꝛ plus floꝛis q; fructus babeat nec viaʒ
vite veritate docet.fallatqʒ ſepe legẽtẽ. Nec ego inficias eo ſi de gẽtilibꝰtm̃ poe
tis ac ph̊is verba fiant.q̊s ignoꝛaſſe xpᷣm ⁊ crucis pᷣmiũ palã eſt. Sunt tñ in illis
cõplurima vite documẽta.que nobis turpia diſſnadent: ⁊ honeſta demõſtrant:
vtqʒ aliquid in mediũ ꝓferamꝰ.Quid illis iuuenalis vᷣſibꝰad vᷣtutẽ ſuadendam
dici potuerit efficacius.Oꝛanqũ eſt vt ſit mens ſana in coꝛꝑe ſano. Foꝛtẽ poſce
aim moꝛtis terroꝛe carẽtẽ.MHeſciat iraſci cupiat nibil ⁊ potierꝭ.Herculis exrñnas
redat ſeuoſq; laboꝛes. Et venẽ ⁊ cenis ⁊ pluuia ſardanapalli.Et alibi.Eſto mi⸗
les bonꝰ tutoꝛ bonꝰ arbit᷑idẽ. Integer ambigue ſi qñ citabẽteſtis. Incerteq; rei
falleris:lʒ imperet vt ſit. Falſus ⁊ admoto dictet ꝑiurnia tbauro.ſũmũ credo ne/

xpᷣiani aũt doctoꝛ exercitus ⁊ oꝛatoꝛ inuictus

— rs

ſt

,

phas aiam pᷣferre pudoꝛi:⁊ ꝓpter vitã viuendi ꝑdere cãs ⁊ paulopoſt. Doneire
frena modũq; pone ⁊ auaride miſer inopũ ſocioꝝ iteger vite ſceleriſq; purꝰinde
oꝛatiꝰ:nõ eget in auris iaculis nec arcu nec venena guida ſagiti fuſce pharetra
Quoſcũq; crãt tutũ eſſe boms viris iter oñdit:qͥs iuſtũ illo meliꝰↄſcnibit. Juſtũ
ait ⁊ tenacẽ ꝓoſiti virũ:nõ ciuiũ ardoꝛ pꝛaua iubentũ:nõ vultꝰ inſtãtis tyranni
mẽte quatit ſolida.Quid virgiliꝰſibi vult.dũ inferna loca dſcribit ⁊ eliſios cam
pos:niſi virtutis amoꝛẽ odiũ ſuadẽ vicioꝝ.Hic indqt apud inferos qͥbꝰ inuiſi fra-⸗
tres dũ vita manebat:pulſatuſue parẽs ⁊ fraus iuexa cliẽti:aut q diuitijs ſolet in
cubuere repera: nec partẽ poſuere ſuis:qᷓ maxia turba ẽ quiq; ob adulteriũ ceſi:
quiq; arina ſecuti impia. nec veriti dñoꝝ fallẽ dextras acbeatoꝝ ſedes. Audi q/
bus aſſgnet bic manꝰ aito b patriã pugnãdo vulnera paſſi.qqʒ ſacerdotes caſ
dã vita manebat. qq; pij vates ⁊ pheho digua locuti. Inuẽta aut qͥ vitã excolue
re ꝑ artes.Quiq; ſui memores alios fecẽ merẽdo.Quid theſeꝰ ille apud tragedũ
ſenecã: nõnẽ ſoꝛoꝛia bis de inferno refert.qð qͥſq; indt ille fecit patit᷑ auctoꝛẽ ſcelꝰ
repetit:ſuoq; pᷣmit᷑ exẽplo nocẽs.Statiꝰqͥʒ malefactis inſtafe ſuꝓpliciñ aſſerit: S
videt bec ait videt ille deũ regnatoꝛ ⁊ auſis ſera quidẽ manct iratu. Deq; inferis
inqt ſtridoꝛ ibi ⁊ gemitꝰ penarũ atroq; tumultu feruet ager tãq; legiſſet euãge/
liũ:vocẽq; ſaluatoꝛis audiſſet:mittite illũ in tenebꝛas exterioꝛes:ibi erit fletus ⸗
ſtridoꝛ dentiũ. Quid poſtremo ſibi lucanꝰqrit dũ catbonẽ bammonis reſpõſa còᷣ
tẽnentẽ inducit:vorſuſq;ʒ illos in eũ uqir. Yol⸗ manu ſua pila gerens pᷣcedit ha/
neli militis oꝛa pedes mõſtrat tolerare laboꝛẽ nõ iubet.nulla vehit᷑ ceruice ußt⸗
nus.Carpente ſedens ſomni parciſſimꝰ ipſe vltimꝰpauſtoꝛ aque.Cuʒ tandẽ fon/
te reꝑto indiga cogat᷑ laticis potare iuuẽtus:ſtat dũ lixa bibat ⁊ paulopoſt.hunc
ego ꝑ ſirtes libięſq; extrema triũphũ ducere maluerim qᷓ; ter capitolia curru ſcq/
dere.pompeij qᷓ; frãgere colla. Jugurte nõne aꝑte ⁊ magna voce.O boijes inat
ſit vobis cura virtutis. Alacres ſubite laboꝛẽc.vincite ſitim.famẽ.ſomnũ. ſicitur
ad aſtra. Quid dicin:ꝰ noſcere iſta bonũ au malũ putamus.Hec ne magnus ille
ſieronymus fugienda ſnadet. ſↄꝛetereo phoꝝ libꝛos doctrina ſalutari plenos
quos auide legimꝰ:q;uis nõnulla veneni ſemina in ſe habeãt: nec hieronyinus
omni lectione ſecularis ſapiẽtie oſtinẽdũ pꝛecipit:ſed docet ille vt ante dictũ eſt
damaſuʒ quo pacto ſint ſeculares philoſophi ac poete legendi.ipus imuit ſe⸗
cularis ſapie in deuterono mio ſub mulieris captiue figura deſcribit᷑: de qua diui⸗/
na vox pꝛecipit vt iſraelites ſi eẽ babere voluerit vxoꝛe:caluiciũ ei faciet:vngucs
pꝛeſecet:pilos auferat.⁊ cum munda fuerit effecta:tuuctranſeat in victoꝛis am
plexus:bec ſi hin litteras intelligimus nonne ridicula ſunt:itaq; ⁊ nos bec facere
ſolemus quãdo ⁊ pbiloſophos legimus/quado in manusg noſtras libꝛi veniunt

ſecularis ſapiẽtie.Si quid in eis inutile reperimꝰ ad noſtrũ dogma cõuertimus:ſi

quid vᷣo ſuꝑfluũ de idolis:de amore:de cura ſeculariũ reꝝ:bec radimꝰhis caluiciũ
inducimꝰ.Ponit ⁊ hãc ſimilitudinẽ alio loco hieronymus: ad magnũ oꝛatoꝛem

verbis rome ſcribens.Et adijcit. Quid ergo mirum ſi ⁊ ego ſecularẽ ſapientiam

ꝛopter eloquij venuſtatẽ ⁊ membꝛoꝛum pulchꝛitudineʒ de ancilla atq; captiua
iſrahelitẽ facere cupio: ⁊ quicquid in ea moꝛtuũ eſt idolatrie voluptatis erroꝛis
libidinuzʒ vel pꝛecido vel rado.⁊ mixtus puriſſimi coꝛdis coꝛpoꝛi vernaculos ex
ea genero dño ſabaoth:⁊ laboꝛ meus in famiiia xpi pꝛoficit:hec eſt libera vox ⁊ ex
ꝓpoſito diui hieronymi ſentẽtia. Interrogatus ille ppiloſophos ne xpiani poe/
taſue queant ſalua cõſciẽtia legere:nõ omnibus legere negat:ſed illis negat qui⸗
bus animus eſt in eoꝛum lectionibus quieſcere. Sequimurq; ⁊ nos boc iudiciuxz
damuſq; ſancto doctoꝛi manus.Mã cñ varij multiformes ſint pocte:non omni⸗

bus que ab ipſis dicunt᷑ adbibendã mentẽ ſentimus:ſed cum excellentiũ viroꝛꝛ

dicta aut facta comemoꝛant:tota mente moueri atq; inflamari debemus:vt ta⸗
les ipſi ſumus quales ipſi fuere.Cũ vᷣo impꝛoboꝝ hominũ mẽtionẽ inciduũt fudi
endãa eſt ilorũ imitatio:aureſq; claudẽde nõ ſecus atq; ipſi ferunt adq ſyrenarum

eantus dauſiſſe. Accõmodatiffſimus eſt ad boc poſitũ quẽ greci mirant᷑ magnꝰ

baſilius ſic illeſ vt aretinus trãſfert de poetis iudiciũ tulit. Mos igit᷑ inquit lau
damus poetas:nõ cñ ſcurras aut amãtes aut ebꝛios aut dicaces imitant᷑: neq;
cũ diuite mẽſa cantuq; diſſoluto felicitatẽ difrniũt mime v⁊o cũ de dijs aliquod
dicũt mentionẽ. Oeinde apiũ introducẽes vt em̃ ex floꝛibꝰceteri qͥdã nihil ſumũt
inquit pᷣter odoꝛẽ ⁊ coloꝛc:apes etiã mella ſciũt inde excerꝑe. Ita qui nõ ſolum
feſtiuitatẽ ſequunt᷑ verboꝝ:fructũ aliquẽ ex poetis ꝑcipere poſſunt: ⁊ ſubiungit
ille em̃ nec pariter oẽs floꝛes ademit.nec ſi quos ademit eos totos aſſumit ⁊ nos
quoq; ſi ſapimus cũ id exceperimꝰ quod veritati amicũ conſentaneũq; ſit.cetera
oĩa tranſgrediemur. HNeq; bis cõtẽtus ꝓſequens adijcit:Et ꝗm̃ ad hanc noſtraʒ
vitã ꝑ virtutẽ aſcendit᷑:virtus aũt ipſa multũ a poetis:multũ ab byſtoꝛicis:mul
to etiã a phis laudat᷑:coꝝ verbis maxie eſt inberendũ.At quoq; baſilius ex quo-
dam viro ſe qui ad veſtigandas poetarũ mentes acutiſſimus habebat᷑ audiuiſſe
cũ diceret totã homæri poeſim laudẽ eſſe virtutis:omniaq; illius poete huc ten
dere:nſi ſi quod interdũ incidẽs ſit. Sic de poetis ſecularibus magni ⁊ ſanctivi
ri diffiniũt. Eccleſiaſticos aũt quos plures eſſe manifeſtuʒ eſt: q;uis heſitatione
legẽdos appꝛobãt:venerãdũq; nomẽ eoꝝ ⁊ dogma ſuſcipiũt:qualis fuit bilarius

bieronymi coetaneus:⁊ qui dulces bymnos in eccleſia ↄſcripſerũt. Nõnulli aũt

nr̃i tꝑis qͥ vt docti videant᷑:quecũq; nõ didicerũt dãnant:digni ſunt quibus cuʒ
bieronymo dicamusg ne veſcentiũ dentibus inuideant.edentuli ⁊ oculos capꝛea
rũs alpe contẽnent.Traxit me diues ad diſputandũ materia: ⁊ dum eplam cre-
do ſcribere tractatum edoſſed daudo ſermonẽ de poetis:cetera contra garrulos
ſapientietue nõ deerũt:ſi quis cõtentus bis eſſe noluerit. Munc ad vltimã trg
ſeo partẽ in qua ꝓ rege ladiſlao facis apologeticũ:multa in laudem tanti pꝛinci-
pis ſcribis quę dicta ſũt aduerſus eũ.nõ minus o:nate qᷓ; caute reuellẽs.Cogita
ni ⁊ ego futurũ boc cũ libꝛũ epiſtolarũ ad te direxi. HNeq; inutile repuraui gquer
ſus ſcripta mea te vicere.que ipſe nõ tãqᷓ; viſa ſed tack audita retuliſſem. Sic.n.
veritas facilius inemk. Zu ergo modo òzuis ⁊ prudentiſſime ⁊ fundatiſſime re
gSis cauſam tuearis:das tamẽ mihi cãm nonnulla vt rememoꝛem.tecũq; pauliſ-
per contendã.non quia te velim impugnare ſed aꝛ magis inſtrui cupiã. Mãetſi
magni Mri fuerũt quibus aures pꝛebui:⁊ quoꝛũ dictis o ſtruxi:meaʒ plus
tainen tuo nomini tribuo. Tum quia rebus de quibus locutus ſum interfuiſti.
Tum quia ⁊ nature ⁊ disnitati ⁊ etati tue mentiri alienũ eſt. Sed audis pauca
que me obſiſtere tuis dictis impellunt:dixi pꝛioꝛibꝰmeis epiſtolis nobiliſſimum
adoleſcentẽ wladiſlaum polonie regẽ ſuoꝝ coucilio victũ:regnũ hungarie occu⸗
paſſe:boc durum ⁊a vero remotũ tua dignatio eſſe contendit: affertq; rationes
ue iuſtũ illum hungarie neßzern poſſint oſtendere:quarũ maxima illa eſt quia de
uncto alberto. regina ⁊ vniuerſi regni accole wladiſian reges accerſiuerint cuiꝰ⸗
ope ⁊ auſpicio catbolica fides ⁊ regni populus ab infeſtatione thurcoꝝ defendi
poſſit:qui tunc hungarie vicini dades q;plurimas inferebant. Addis ⁊ oꝛatoꝛi⸗
bus qui ob eã cãm miſſi fuerant apertñ dictũ aperte exeitiſſe:quia regina pᷣgnãs

ex alberto remanſiſſet:non licere regem exterminiũ regnũ tranſire:illoſq; confu

taſſe.quicquid petitionibus rerũ obijceret᷑ victis inſuper ⁊ decreti copiam quo
regni pꝛelati ⁊ pꝛoceres quecũq; aduerſus coꝛonationẽ wꝛadiſlai dici poſſent in-

aonia eſſe diſfimunt. fateoꝛ oia iſta ita geſta eſe vt ſenbis neq; detuis victis adi/-
mio quicqᷓ;. Sed audi qauid me moueat:dicis albertũ hungarie regem fuiſſe:moꝛ

tẽqʒ relicta vxoꝛe obijſſe:natumq;ʒ ladiſlaum eius filiñ . addo ego ⁊ coꝛonatũ re/
gem paiuſch ꝙ̃ᷓ¶ pladiſlaus eius hungariã ingeeres Sulc bic dicemus. Nun/
321 regũ filij ſoliũ paternũ tenere debent. Quis excluſo regis filio regnũ poſſi-
ens non vicit᷑ occupatoꝛ. Aut ſuccemioniſocus eſt apud hungaros aut electio⸗
ni:cũ rege moꝛtuo filius in pꝛomptu eſt. Si patni ſuccedit filius non video quid
iuris iu wladiſlaũ popularis electio tranſtugerit, Si regeʒ electio facit:attribuo

R
108
era
ra;
uul
/
ſe
/
vi
e
8

☛☚☚⏑⁰dr ☛, ☛ S

— —

ſi⸗
cs
Um
a⸗
ſes

i,
,
ſig,

e
4
1
19
/

60

tue parti victoꝛiã. Mibitamen aui regni ſe moꝛes affirinant ſuccedete pattibus
apud hungaros in reguo filios in iuſſu populi dicunt:idẽq; romanũ pontiſcem
diffiniuiſſe apoſtolicis demonſtrat᷑ apicibus.Heq; menti mee ſatiffacit quod de
thurcis in mediũ pꝛoponit:tãqᷓ; neceſſe fuerit pꝛo regni ſalute.pꝛo xpᷣi nomine
tuendo:regẽ babere qui regerct. Naqʒ ſi bec ꝑmittimus:rarus patri ſuccedet in
dominatu filius. Poterat wladiſlaus ſi celo fidei ſuccenſus erat:ſi vicinoꝝ ſalu
ti cõſulere volebat:ſi tanta eũ cbaritas mouebat:⁊ bungaris ſuccurrere ⁊ pupꝑi
lo infanti regnũ conſeruare:ac veluti tutoꝛ vicini regis regnũ adminiſtrare. Sx
vteris tu mecum ea purgatione qua trogus phbilipum macedonẽ defendit: cum
regnũ nepotis vſurpauiſſet. Itaq; inquit ille pbilippus diu nõ ſe regẽ ſed tutoꝛẽ
pupilli egit.Ac vbi grauioꝛa bella imminebant:ſeruũq; auxiliũ in expectationeę
infantis erat cõpulſus a populo regnũ ſuſcepit. Melius tamen ligurgus qui cũ
fratrę ſuo polibiti ſoartanoꝝ regi ſucceſſit:regnũq; ſibi mendicare potuiſſct.⸗
rulo filio eius qui natus poſtbuinus fuit cum ad etatẽ adultã veniſſet:regnũ ſũ/
ma fide reſtituit. Sed pauci ſunt quos dominandi non frangit cupiditas.placet
cnnctis ꝑꝛouerbiũ ceſaris.Si violandũ ius eſt:regendi cauſa violandũ eſt mihi
Non videt᷑ aut mater aut opaſus aut inſtaus belli metus ius infanti auferre
atq; alteri concedere potuiſſe:niſi tua ſapiẽtia nouis me rationibus inſtruxerii.
Seio illud quod dicis regnũ polonie longe lateq; floꝛentiſſimum eſſe neq; viros
i:neq; opes deeſſe.Conſtat inter omnes qui terram circuierunt polonos ⁊ foꝛ/
es bomines eſſe.quibus qui dominatur inter chꝛiſtianos ⁊ clarimſimum nonʒen
habet.abundat diuitijs potentiſſimis creditur ſatis illi uperc ſatis honoꝛis ẽ:
ſi quicq; moꝛtale pectus ſatis exiſtimat. Ac diues aſia xerſi nõ ſufficit:greciã im/
Rei cupit adiungere.Alexander victo dario babylonis capta: gypto ſubacta
uperatis indis eſtuat infelix anguſto limite mũdi vt gyare dauſus ſcapulis R
naq; ſcapha.Hanibalẽ nõ capit africa:addit imperio biſpaniaã:pireneũ tranſſilit
ſuꝑat alpes:ingredit᷑ italiã.nibilq; actũ a ſe putat niſi vexillũin caꝑpitolio ponat
Athla rex bunoꝝ totius ſathice gentis ſolus im periũ tenens inuaſoꝛ germanieę:
alliarũ populatoꝛ: vaſtatoꝛ italie: inopem miſerũq; ſe iudicat niſi pꝛmas mũ/
i gentes:romanos veſogataſq; ſibi ſubijciat. Sed quid miramur viros. Condi
trix babylonie ſemiramis nõ cõtẽta EESD regni terminos tueri ohiopiaʒ
imperio adiecit:indiſq; bellũ intulit.Quo pᷣter illã dyvoniſiũ berculẽ ⁊ alexandrũ
armatus intrauit nemo. Inſatiabilis eſt dñandi cupiditas. MNuili ſatis ampla
ſua ptãs videt᷑. Semꝑ in alieno melioꝛ ſeges agro:vicini foꝛmoſioꝛ cõiunx: pin/
guius a pud alios pecus apparet. Mimirũ ſi wladiſlaus adoleſcẽs:alto ſanguinę
natus:ſpiritu fretus.nobili gloꝛie cupidus:hungarie regnũ affectauit.Humanꝰ
eſt hic moꝛbus adeoq; cõis vt iam vicio detur. Animus paterna hereditate con/
tentus ſi ueis eſt cui ſua placent:inter pꝛincipes ocioſus:paci deditus:nulli mo⸗
li execratoꝛ. En inquiunt deſes bomo eſt meticuloſus.puſilli animi:vẽ

leſtus. b
tris ſemiq; ſeruus:monachũ eſſe nõ regem opoꝛtuit: mulieri nõ viro ſeruimus.
Muiuſcemodi ſepe voces regũ attia implent:inde cõmoti quibus feruet animꝰ
iuuenes iniuſta bella ſuſcipiunt.O⁊ ſi wladiflaus hac re ductus in hugar ã ve⸗
nit:ſecutus eſt vt philoſopbi volũt erroneã viam:vt populi ſentiũt laudabilen⸗
⁊ gloꝛioſaʒ.dignus qui foꝛtibus vmbꝛis animũ meret᷑.Hec placuit ad tua ſcri⸗
pꝓta referre:non quia impugnare illa velim:ſed vt ſolutionẽ eoꝛum a te ſuſcipiaʒ
que mihi dubia ſaperaut. Mã etſi multe ſint ⁊ maxime laudes que wladiſlao re/
gi ſuiſq; pᷣlatis vel pꝛoceribus attribui poſſint:cupio ⁊ hoc illis aſcribere pꝛeco/
niũ ſine controuerſia poſſe ꝙ bungariã nõ humano ſolum ſed etiam diuino iure
ſibi ſubegerint.Qd vᷣo pꝛeſente rege victos ⁊ etia pꝛoſtratos a polonis thurcos
aſtruis: ſequoꝛ teſtimoniũ tuũ.q;;nis iulianus cardinalis ſci angeli qͥ tunc in bun
gariã legatũ aplicũ agebat:ſuis litteris omnẽ belli victoꝛiã in iohem traſtulerit.
quẽ ego ad põtificem patauienſem ſcribẽs babui teſtem. Ceteraq; de wladiſlao

fſefers. nullo apud mè dubio ſunt. Cognoui et ommibus qui eum nouere fuiſſe il⸗
lo in adoleſcente vaſtũ animũ:ſingularẽ pꝛudentis:ſumma liberalitatẽ: ingeniũ
pſpicax:adininiſtrãde iuſticie grande:curã nullã in eo deſideratã ex bis ꝗ regie
virtutes aſpellant᷑:ob quã rẽ optarẽ ſi fas eẽt:cũ tua dignatione in hac vſq; dieʒ
wvixiſſe illũ. meliꝰ vt arbitroꝛ regno bũgarie melius xpᷣiano ſanguini ſuccem̃iſſet.
Meq; foꝛtaſſe memoꝛabilis illa ciuitas biſantina oꝛientalis eccleſie caput:grecie

columen:in ptãtem thurci redacta.cũ tãmagna xpᷣianoꝝ dade fuiſſet qͥ ꝑlcõſtan

tinũ pꝛimũ inſtar romane vꝛbis amplificata fatali quoda ſolebat vicere decreto
ſub vltimo coſtantino deuicta ⁊ ſpurcitie ſaracenoꝝ tradita eſt quã viuo wladi-
ſlao nec intueri impatoꝛ audebat. Sed obiit ille vt ais rex clariſſimus cũ maioꝛi
q tum credidimꝰ nõ polonie ſolũ ſed bũgarie totius eccleſie dano. Aerũq; illð
oſtẽdit ad ad ſoꝛoꝛẽ ſcnibere metbodoꝝ anne ſeneca tradit: moꝛtale eſſe moꝛta-
liũ omne bonũ. Elale ⁊ iꝗ nõ eplazʒ ſ̃ libꝛũ cuʒ vacauerit legito. Ex nous ciuitate
uieſerfe Ralnauxbus. MM. cccdif. „. ”
dittit litteras ſummg P . e⸗
pſetgadd PEfpiſtola. ccccxviij.
IMeas ep̃s ſeneñ.iobãni capiſtrano oꝛdinis minon ꝓfeſſoꝛi.S.p.d. Mi⸗

colaus capellanꝰmeus Ir̃as tibi reſtituet. quas ceſar romano põtifici ac

dvvuobꝰcardinalibꝰ ⁊ inagiſtro benrico ſenfileben ꝓcurateꝛi ſuo in roma/
na curia ſcribit: Ego quoq; eiſdem cardinalibꝰ lr̃as dedo quẽadmodũ frater phi/
linus expoſtulauit: quarũ exemplaria ſimul recipies. Intelligeſq; ⁊ quõ ab im⸗
pera toꝛe ⁊ quõ a meipſo ſcriptũ ſit.tuũ erit ſcripta hec quãtotiꝰ ad romanã cu/⸗
riã dirigere: ac curare vt magiſtro benrico ſignent᷑:qui ea aplice ſedi offerat ac re-
ſpõſum exigat:ſi qua deinceps vel ꝓ dignatione tua vel pꝛo fratribus curare me
volueris:quoad ſacultas fuerit nõ deerit voluntas. ANale in pᷣo optime in oꝛa⸗
rioniheeuis neis Ren o Ernan: ciuitate. S M
Significat bobemes roke8zanãs
in arcbicpiſcopũ petrte. Epiſtola. cc ccrix.
Obannes capiſiranus oꝛdinis minoꝝ pꝛofeſſoꝛ Enee epiſcopo ſenenſi.
SS p. ↄ. Quando capellanus tuus me couenit tandem a me ſumme roga
tus abijt: vt meis pꝛecibus ⁊ ſuplicationibus id ageret:ve tu de die ⁊ tem
poꝛe receſſus binc ad nos mei me certioꝛẽ faceres:expectaui ſitiens ⁊ magis pꝛe
oloꝛ. Fertur enim bic cõuentum ipſum huc ad nos wiennam tranſſatñ iri: cuʒ
non videat᷑ in ciuitate noua omnes pꝛincipes cum oꝛatoꝛibus hoſpitari poſſe ꝓ
cõmodo ſuo.Ea de re te iterũ atq; iterũ exoꝛatuʒ velim: vt dubiũ me clarefacias
2 quid acturus ſim certioꝛem reddas de pꝛincipibus qui buc conuenerunt. Etſi
mibi perſuadeam te non latere:boctamen dicam. Cu ſereniſſimo rege ladiſlao
intrauerunt gubernatoꝛ bobemie ⁊ plures barones de hungaris epiſcoꝑus va/
radienſis tm̃: expectant᷑ ceteri ſed adbuc incertus eſt eoꝛum aduentus.Erit non
alienum vt ſignificem tibi rem deteſtabiles: ac cuiq; bono viro ſolo auditu abhoꝛ
rendam. Queritant nõnulli bobemoꝝ ſummas pꝛeces diuo ceſari poꝛꝛigere:qͥ‚-
bus fauoꝛem ⁊ gratiam ſuam impetret:vt ad. S. d.n. litteras ſummo ſtudio pe
tentes confirmationẽ nefandi hereſiarche rokezane in archie piſcopuʒ pꝛageñ.
dirigat ⁊ hoc pacto fieri poterit vnio eccleſie:quã iuſte bene recte ⁊ ſancte pꝛoce
dere intendant. Zu mi pater pꝛo tua ſingulari equitate ⁊ pꝛudẽtia iudica.Quiꝗ
aũt ad hanc rem facturũ velit catholica fides cogita: ego indignitatẽ tacitaz n0
equo animo fero. Poſtremũ vt me de bis que acturus ſim admoneas te oꝛo ve/
bementer. Aale longiſſimo euo cui me vnice cõmẽdo.

BDeterminat cõgruũ tem us veniẽdi ad Eri . ./
dietã in noua ciuitate ebhand Kefertch E P iſto la C(ccCX X *
voſt nouitates italie obſtacula ne contra thurcũ cocludãt.

SS e ν. — — — — — —,„ —MN

— ⏑

S ☛ ce ee

coꝝ ſ omniũ infidelium potis eẽt audaciam ꝓterere.ſᷣ alios retin
cuiuſqʒ imꝑio ſubeſſe velint. Omnes iaſonis moꝛbo laboꝛamꝰ.quo vt eſt apud

Lariſſimo verbi dei pᷣticatoꝛi fratri Yobanmi de capiſtrano oꝛdinis mins
rum ꝓfeſſoꝛi Eneas epus ſeneñ.⁊ aplice ſedis legatus indignus.S. p. d.
. 4abis mihi veniam pater optime ſi tue rñſurus eple non plurali quem/
admodum vſus modernoꝝ bʒ.ſᷣ ſingulari te numero compellauerim. Sic em̃ ?
Jeronimi ⁊ Auguſtini ⁊ oinnium vẽtem obſeruantia fuit.meo iudicio qᷓ; noſtri
tempis ↄſuetudo multomelioꝛ atzʒ ↄueniẽtioꝛ. Quid em̃ abſurdius aut ineptiug
eſſe põt.qᷓ; ſi vnum allocuturꝰ bominem audite inquam. Maioꝛes certe noſtri Sᷣ
vicium inter barbariſmi ſpẽs numeraſſent.ſ̊ mitto hec que te minime fugiunt.⁊
ad ea venio ꝗᷓ tuis in lr̃is ↄtinent᷑. Scripta tua iocũdiſſima ⁊ acceptiſima mibi
fuerunt.q̃ te ſoſpitem ac ſuo moꝛe letum in auſtriam remeaſſe nunciarũt atz in
xꝛbem veniſſe tibi deditiſſimam flauiam quam nũc wiennam dicimꝰ. Scio te il/
lic magno exceptum gaudio.multumq; illa in plebe ꝓficere.Eſt em̃ wiẽna aptiſ
ſum?ꝰ nser cui ⁊ ↄmittere ſemnẽ tomini ⁊ multiplicatum ſperarenõ fruſtra poſſis
Quod queris de tuo ad ceſarem tranſitu paucis abſoluam.videbit te libeti ani/
mo quouis temꝑe maieſtas imꝑatoꝛia.ac velut aplin xpi venerant amplexabit
Erit qͥʒ pneia tua diue auguſte ad ſingularem leticiam qᷓ qm̃ multa de pᷣcellenti
ctrina. viteq; tue ſanctitate ex auditu didicit.magnoꝑe cupit tuis aliqñ bmo⸗/⸗
nibus intereſſe.videre ac audire te pᷣdicantem ac dulcedinem celeſtis eloquij de/
guſtare.quacũq; igit᷑ die buc te ↄtuleris.⁊ honoꝛifice ⁊ iocunde ac ſtudioſiſſime
P beniuolentia ceſaris ⁊ auguſte deſiderio recipieris. Hon tñ vt mea fert qdem
nia ſꝑ eque frugifer tuus aduent erit. Multũ eſt in tꝑe poſitũ tpᷣs ſeiandi ⁊ tpᷣs
colligendi. Aeniſti in teinꝑe qð eſt omniũ pꝛimum inqt ille.Et apud alium ſca/
ptum eſt. Fati plus etem̃ valet boꝛa benigni qᷓ ſi te veneris ↄmẽdet epla marti.
Fateoꝛ ego tuꝗ pñtiain in bae ciuitate ⁊ in boc pplo ſy futuram vtilem.ſ multo
magis ecdleſie dei ↄſules.ſi ↄgregato ↄſilio buc venias. NHaim quemadmodum
franc kfoꝛdie mentes hominum ad tuendam religionem tuis ſermonibꝰ erexiſti
ſta ⁊ in loco ſi qua tepido ⁊ ſomnolentia fuerit.te vrgente atʒ increpante pellet᷑.
Ego vt animi mei ſecretum apiam ⁊ aliqñ oicam manifeſte qð ſentio. non ſum
ſine magno metu.ne ruant edificia nraq̃ apud franckfoꝛdiam ereximꝰ.Titubãt
vt vidęo mentes pᷣncipum. toꝛpent reges.languent ſpli.nauicula piſcatoꝛis grã
dioꝛibꝰ eliſa ꝓcellis in medio mari pene demergit᷑. Vant hinc atz illinc ðꝛijventi
ſcindunt᷑ vela.frangit᷑ malus.carina debiſcit.nulla remigib cura. nech nicko ſpes
ſalutis eſſe videt᷑.Omnes.q.attoniti tempeſtati cedimꝰ.Opus enit igit᷑ ̃mone

⁹

tuo.calcari tuo igne tuo excitãdi.vꝛgendi.incendendi ſumꝰ.mſi ↄpellimur bñfa

cere.noſt rapte ingenio nihil eſt qd de republica cogitemꝰ.atʒ vtinam vel ↄpulũ
aliqñ vigilemꝰ. Aderunt h̊ niſi falloꝛ er alemonia ex bohemia exbungaria mul⸗
ti pceres. Ex ytalia q̊s ex ipᷣa gallia nõnulli aduẽtabunt. aget᷑ tuende religio-
nis nr̃e negocium.q̃ mediata ſunt q̃ ↄcluſa ſunt franckfoꝛdie in manꝰ recipient᷑
Tum que mens pᷣncipes nr̃os habeat intelligemꝰ ſi feruere videbimꝰ animos.
agemꝰ deo nr̃o grãs.qͥ ſuam nolit eccſiam nr̃is diebꝰ exterminari.Laudabit oꝛo
tua foꝛtes ac magnanimos ꝓceres plenoſqʒ ſpei reqdet ac bene vadẽtes in cur
ſum ꝓuocabit. Atſi vel timidos vel diſcoꝛdes ſpli nr̃i duces inneneris.tunc tuo
fungeris officio.tũc ſine ceſſatõe clama bis.at.q.tuba exaltabis vocem tuam.ac
cu ſabis ignauiam.ſuꝑbiam criminaberis. auariciam deteſtaberis. He ſunt em̃
tres ꝑnitioſiſſime peſtes ã religionem Rfam thuncoxg gladio pene ſubijciunt. ꝙ
ſi humiles.ſi ſollertes.ſi liberales eſſemꝰ.exercitum facile dereneineg thur
am bitio ne

areſtotelem in politic grauiter ferebat ſi nõ regnaret.a.neſciret puatus eſſe. Sʒ
ille foꝛtaſſe gnarꝰimꝑandi fuit. Nos q;uis domui nf̃e vtiliter pᷣeſſe neſciamꝰ.iu

giios tñ magiſtratũ affectamꝰ.alios in delicijs natos in plumis enutritos in vo

luptatibus merſos vecoꝛdia tomi ꝓſtratos bʒ.bincq; famem neq; ſcin nem

laboꝛes vllos pferrè pñt. rempublicað pire malint q; ehere turbido domum ex⸗
eant.neq; ſi generis humani impedire ruinam poſſint id agent ſi vniꝰ dieiptea
fuerit voluptate carẽdum. Alijs nihil ſatis eſt 8 hñt.vnicũ ſtudium eſt rape.⁊
ad ſe cũcta trabere.qᷓ mari ac terra vebũt᷑ nibil maonifice nibil ſplẽchige agitãat.

—

qᷣcàͥd agũt tardi ac moꝛoſi ſunt. ſp ↄſiderãtes in eo quem numũ expẽdãt. atʒ S
ipᷣm cum qrelis agũt.⁊ cũcta maioꝛa q; opts ſe facere exiſtimãt.Lriſtiꝰ haud ilł
mnoſtv vt nobiliffimmi poete vbis vtainur) nec ſeuioꝛ vlla eſtis Tira deũ ſtigijs
leſe extulit vndis.vᷣginei volucꝝ vultꝰ fediſſima vẽtnis ꝓ uuies vnceq; manꝰ
Panic ſp oꝛa fame. Sic ille ſub arpiaꝝ foꝛma deſcpᷣſit auaros.difficile eſt cũ his
oim moſtris imo certe impoſibile re xpianoꝝ ſoſpit Ruimꝰatz in pᷣcipitiũ
ſabimur.niſi bas beſtias.aut occidimꝰ aut nr̃is ex finibꝰ ppulſamꝰ.aut ꝑire oꝑt?.
aut mutare pꝛaue.aut puerſe incroductum moꝛem. Zua erit igit᷑ H ꝓuincia tuũ
erit cum biſce beſtas gredi.ſiqꝗs njm oſilium buc aduexerit.ẽgo qͥdem nõ am./
bigo aduẽturas q;slurimas. Lbeatrum ᷣ in loco futuꝝeludos circẽſes hẽbimꝰ
aint ediles nf̃i ſi pectacula maanificẽtiſſima ſe edituros.qlia neq; lulij ceſaris ne
q; gnei põpei.neq; poſterioꝝ ceſaꝝ fuiſſe tradũt᷑.neſcio cuiuſmodi erũt B. neſcio
an pducent᷑ beſterni oꝛbis mmõſtra. an ſolumõ ꝗᷓ apud nos bf fere. Ham 2 iſte
Hoꝛribiles ac teterrime ſunt.pñt iam exaudiri gemit? ireq; leonũ vincls recuſan
tum.⁊ ſera ſub nocte rudentum. Setigeriq; ſues. atz in Sſepibꝰ vrſi ſeuire ac fo⸗
me magnor vllulare lupo . s boĩm ex facie dea ſeua potetibꝰ berbis induerat
aote in vult? ac terga feraꝝ. Lytꝰ archaaf de; neſcio quõ ad nos ↄuolauit ᷣ
ſui cultoꝛes ↄuertit in lupos foꝛtaſſis ⁊ bohemia nobis aliquã ex apocalipſi be⸗
ſtiaʒ mittet.ꝗᷓ arcum bicoꝛuis ambiat. Si fuerit venatio nf̃a vel mediocris mul
ta in caſſes nros dabit᷑ hqa. im plebit arc' feris diuerſis niſi acutus oꝛis tui gla⸗
dius dimicauerit. Hemo eſt q talibꝰ beſtijs obuiam eat. nech tu bãc pugnam in⸗
fainem duces. qꝛ inteſtabiles velint leges qͥ cum beſtijs pugnãt. iam pzaxxr.
annos hbuiuſcemogdi bellum geris. nuc italie.nũc gallie.nuũc germanie beſtias in ⸗
ſectaris. ⁊ alias qdem occidis alias in humanam redigis foꝛmas. Nam ãs citie
ſue lit? ex hominibꝰ veneno ſuo feras effecit. bas tuꝰ pᷣmo ancipiti gadio pene
trabilioꝛ ex feris iteꝝ bomines reddit.qd ſi victrixtua virt? theatꝝ exierit.ſpes
certiſſina maioꝛis victoꝛie dabit᷑.tũc em̃ exercitum aduerſus boſtes ext᷑nos ꝑa
re poterimꝰ. cum domeſtici fuerint ſepati. abſit auaricia. faceſcat ignauia cijciat̃
ſupbia. nibil eſt ꝙ tburcoꝝ potetiam foꝛmidemꝰ. vincat ſe qſqʒ;. neceſſe eſt vt ſui
potens ſi icone ſit ſupare alios ↄtendit. Eſt igit᷑ mea ſnia ſi voci mee placet
auſcultare.Mucte demum ↄferas cum pᷣncipes ad diem ↄſtitutam ↄpꝑauerint.
Eadem qͥʒ maieſtati ceſaree qᷓ; de re hac ↄſultam habui mẽs eſt. medio tpe pul/
cerrimam excoles wiene vineam. vbi iaimn toꝛcular erexiſti qð vina in cellaz dñi
puriſſma expmit. Hecad q̃ſitum tuũ q;uis tua pꝛudẽtia ꝑ ſeſe meli? oia noſcat.

₰

Munc de nouitatib? pauca ſubijciain ytalia nr̃a ercepta etruria vniuerſa qeſcat
ß anguſus ille patrie mee turbulẽt ẽ. dñi de pitiliano q ex familia vꝛſineꝝ dicũt
rupto federe ð ius faſq; ſenenß agy populati ſunt. Comes euerſus eiꝰ fidei cuiꝰ
nominis illis auxilio eſt. neq; tñ ſimul iuncti pares ſeneſibꝰ eſſe poſſent. hñt oc
culta ſubſidia. Sunt qͥ danculum pecuniam ſummiſtrant. Aeneti mille eates
milere. qͥ ſenenſium pꝑtes adiuuant. His karolus gonzaga pᷣfectus eſt. Sigiſmũ
dus vux exercit? ſeneñ. babet. pu natum eſt vtrinq; ſumma vi. pꝛia mea ⁊ igne
delet᷑. vicini aſi ludum reſpiciũt. Solus romanꝰ pontifex eius litis arbitratoꝛem
ſe tecit. hic pter aduerſam valitudinem paꝝ bactenus ꝓfecit. Spero tñ eius
ſapientiam boc incendium pus extincturam ỹ vltra ſerpat. Januenſes q̃ſi da/
riſſim? ille rex aragonum 2 ſicilie ſibi fuerit iniuriat?.cum gradi admirãda claſ-
ſe in poꝛtum vſq; neapolitanum nauigauere. ac veluti incuſſuri metum. tum ve⸗/
gi tum regno ſe oñderunt.Et quoniam paꝝ dilectos in terra catbelanos credi/
derunt metus aliquos pceꝝ ſperauere. Rex autem alphonſus quem neq; ſeeu⸗

—,—

f

—— —
— —

—

—— — —
— —

—

mo ferre.nũc pacem nunc colligationes m qs n 1
ümmutare leges offerri. Cognoĩcit ⁊ ipe ſtatum ſuum.⁊ que ſue dignitati ↄvuem-
ant mente reuoluit. Miſſi ſunt ad ęum legati trium potentiaꝝ.cũq; bis ꝓfectus

oa extollere neq; aduerſa depꝛimere conſueuerunt. foꝛti animo contra reſtitit vꝛ

bem ac poꝛtum inagnitice ↄmuniuit.bombarcdis ac alijs machmis boſtes a pꝛo
pinre pꝓbibuit.regni ꝓceres nũc terrẽdo nũc coboꝛtando in fide retinuit.A des
q; pꝛudenter ⁊ accurate cuncta diſpoſuit.ne vel minimꝰ toto regno tumult⸗ ex-

oꝛtus fuerit. Eiecti igi᷑ e ſpe ſua Januenſes.relicto rege.gilium paruam inſulaʒ

9*

in etruſco maritelamoni oppoſitam.que regi parebat occupauere. Burgum ca⸗
ſiri leonis qdð ⁊ in tuſcia eiuſdem regis depᷣdati ſunt. Rex interea ipſe daſſem nõ
paruam armauit. qua Januenſium triremes inſecuta. ex hbig ſeptem appꝛeben⸗

dit atz excuſſit. Aeneti ⁊ q̃ͥ nunc ducatu mediolaneñ.potit Franciſcꝰ Sfoꝛtiavi

„

cecomes. Floꝛentinoꝝ quoq; reſpublica inter ſe fedus iniere qð omnibus ytalie

ↄmunitatibꝰ volunt eſſe ↄmuneę. Burſius dux Mutine. vnus etiam ex ↄfede/

△

ratis babet᷑. Aiunt ⁊ ianuenſes inſcriptos eſſe. Sunt qui dicunt ⁊ romanum põ
tificem ↄfed erationi ↄſentire atz accedere rogatum rñdiſſe.q̃ pater ſit omnium
ↄmunis eum non debere filioꝝ vinculis alligari. Laudaſſe tñ vtaliam eſſe vnani

inẽ ꝙ eo mod tburcoꝝ conat? facile poſſit elidere. Alphenſus rex de quo ante
locuti ſumus quis pacem ytalie ↄplexus fuerit.de federe tñ nihil adbuc recepit.
neq; puto magnanimum illum regem mbienti auctoꝛitate pᷣditum.equo ani
eneſcio fieri.ſibiq; demum qᷓs nequeat

eſt cardinalis ſancte crucis aplice ſedis legatus.quem firmanum appellat. Illi?
pꝛudentia auẽte ac vite mũditia memoꝛabilis.qͥ mediꝰ inter regem ⁊ oꝛatoꝛes
eo miſſos arbitꝝ ↄcoꝛdie gerat. Rex ob eã cãʒ caietam ſe ↄtulit atʒ ibi legatões
audit.neſcio qͥd inde ſperem. qꝛ tñ inclito illo regi res alte ac magnifice ſꝑ coꝛdi
fuerũt. foꝛtaſſe vt aduerſus thurcos bellum gerere poſſit qð eſt vnicum eiꝰ ꝓpo

ſitum. vnionem ytalie ↄplectet. Neneti pacem cum tburcis hñt.quam coacti fe
cerũt. ne ciuitates oꝛientis amittet. Id manifeſtat leges vtrine dicte. q;tum ad
xp̃ianos ꝑtinet paꝝ honoꝛifice.nequeo meditari dd actura ſit illa reſpu.ſi de bel

lo gerendo 3 tburcos ꝗgamꝰ.neqʒ de rauennẽſibꝰ qͥd dicam ſcio. Omnes de d/
minio retinẽdo qᷓᷓ de fide puanda ſolicitioꝛes exiſtunt. Cedit fides honoꝛi numis
bonoꝛ.q̃d em̃ ſaluis infamia numis inqͥt ille emat᷑ ytalia. Lota xpᷣianitas ſe re/
ꝑiat emptoꝛem ꝑebunt omnia thurco.ſi dabit auꝝ venalis eſt nr̃a religio.Cara/
mãnꝰꝑ bos dies ad ceſarem nr̃jm lrãs dedit.qꝝ exemplar tue pat᷑nitati cum pñ/
tibꝰedo.videt᷑ ille aduerſus tburcos in flamatiſſimus ſi xhianoꝝ arma ↄcurrere
ſentiat. vetuſte lĩr̃e ſunt ⁊ auguſto menſe ſignate.multa infea intuenire potueft
que pncipis eius abalienarunt animũ. nihil ille faciet niſi er omodo ſuo. Ham
quo pacto ſaracenꝰ cum damno ſuo xpᷣianoꝝ ſigna ſeqauat᷑.añ nec xpᷣianus cum
dicuſo xpᷣianis aſſiſtit. JOohannes comes biſtriccñ.qͥ nunc gubernat hungariam
vnicus thurcoꝝ metꝰãc foꝛtiſſimus nr̃e reli gionis gladius.xxxij.milia thurcoꝝ
ſupioꝛibꝰ diebꝰ apud ſenderolum ↄflixit. Eritsbegu duceʒ exercitꝰvinctum ab/
duxit. cedem magnam fecit. agros boſtium vſq; ad ißam zophiam ferro ⁊ igne
vaſiauit. Machomet? aũt tburcoꝝ impatoꝛ h̊ accepto vulnere magnum con⸗
flauit exercitum.iamqʒ intra bulgariazʒ in campo ſedet.hinc biduumi nde pyro/
tham reſpiciens eo ꝓpoſito.vt ꝓximo vere Aan hungane populet᷑. Mihil ſi⸗

bi dubius qꝛ terrani ac gentem ſibi ſubijciat. Idem qͥs ⁊ hungan timent niſi ce/
teroꝝ xp̃iano ꝝ manibꝰ adiuuent᷑.HNec nouiſſime ſcripſit iohes iſte ceſaree ma-
ieſtati.tantũ eſt qdð de nouitatibꝰ ſcribere poſſum. Cupio te cum fratribus bene

valere.⁊ in oꝛationibꝰ qᷓs diuine pietati dies nocteſq; poꝛrigis mei memoꝛẽ eſſe.

M. cceclxv.

Coꝛrigit dyalogum ↄfectum in qui Riſtala rrürrerri
bn vuneno. . Epiſtola.ccccxxj.

Meas epᷣus ſeneñ.iohi troſter. S. p.d.Cegimꝰ⸗ tuas lras iobes amantiſ
ſime ꝑcurrimꝰ dyalogum tuum oblectati ſumꝰvehemẽter aꝛ te ꝑitum di⸗
ſeerrtum factuq; cernimꝰ. non tũ tantum nobis arrogamꝰ q̃ᷓntum tribuis.
Mecq; em̃ quam in te cernimꝰ dicẽdi vena ex nr̃o fonte ditata eſt. aliũde tibi co/
pia venit.qʒ ſi faterivolumꝰaliqð in tenrjm fuiſſe magiſterium.illud 35 ocedere
opoꝛtebit qm̃ ſupati a diſcipulo ſumꝰ.ſt dyalogꝰ?tuꝰ⁊ terſus ⁊ limatꝰ.apt ↄpo
ſit? vᷣbis.ſentẽtijſq; grauibꝰ refertꝰ.cuiꝰ lectoꝛes neceſſe eſt de te grade iudicium
faciant. creuiſii admodũ bꝛeui tpꝑe. creſceſq; ſi ꝑgis. viꝝ te daꝝ reddes.oꝛnabis
tuam pꝛias.nomẽq; tibi efficies.qd nõ tbeutones ſoluin galli q; atʒ ytali cele/
brent. At ne putes qͥ non viderim a nobis adulantium moꝛe vigna atz indigna
laudari. ãnot auimꝰ qᷓ̃dam pauca. ꝗᷓ nio indicio viſa ſunt emẽdatõis egẽtia.ſcis
q: facili ꝰ aliena q; nza vicia cernimꝰ. nibil errare ſapiẽtis ⁊ pfecti eſt hoĩs.errata
cognoſcere vel rudes qᷓunt. Audi g q̃ nobis non xteſtada ſ nobis melioꝛãda in
tuis dictis viſa ſuns In epla qᷓ dyalogum añcecit. H̊ annectis vba.de amoꝛe qͥd
ſentirem ſcriberem. dixiſſes elegantiꝰ qͥd ſentirem de amoꝛe ⁊ ſcriberem. bñt em̃
ſentirem ⁊ ſcriberem ↄcentum. dum ſimul exeũt venuſtum t in ↄtinuum. Simi
leq; illud eſt qd ais. ex vulcano venereq; natum. NHam cicero in eo vᷣſu calum⸗
fiiam tulit cũ de tꝑibꝰ ſuis ſcribens illud expᷣſſit vbum. O foꝛtunatam natam me
ↄſule romam antoni gladios potuit ↄtemnere ſi ſit. Omnia dixiſſet. inqͥt iuue/
nalis ⁊ ſaluſtiꝰ. O foxtunatam natam repetes atz irridens. Mam inq̃t cicero.fu
giende ſunt buiuſcemodi voces qᷓ apuꝗ eruditos inſulſe ac ridicule ſonant. Cuʒ
de poꝛta coꝛnea efficis mentõʒ ſi futile ſomnium tuũ nihil veri bůe intelligis. nõ
recte locutỹes. veris em̃ bac poꝛta facilis dat᷑ exitꝰ vmbꝛis vt maꝛoni placet. Sʒ
vera ſomnia cxiſtimari maius nibil imitãdum c. Algoꝛes miſi fallimur apud ve
tcres legimꝰ. nõ vt tu ais hybernalia algoꝛa. Arcbiregnum hunoꝝ cq; archibu⸗
noꝝ.potiꝰ dictum videri poterat.hũgaros pᷣterea nuc nõ hunos appellare debe
mo. quõ eam incolũt terram qᷓ olim pãnonia dicta eſt. etſinos aliqñ alit᷑ diximꝰ
in erroꝛe ↄmuni fuimꝰ. Huni em aliañ panoniam tenuere. illis liminat ſub/
intrarũt hngari ab extremis ſythie ptibꝰ veniẽtes.quẽadmodũ in ioꝛdano lʒ in/
tel ligerę Sũt ⁊ bodie vltra tanaim ad paludes meetbidas ꝓpli qͥ bũgari dicunt
eamq; iiguam loquunt᷑ quã nr̃i circa budam ⁊ byſtꝝ.nec teucros vᷣo vocabulo
noiamꝰq anno ꝓrime decurſo ↄſtantinopolim expugnauere c;uis eò regioneimn
occupẽt q̃ qnda teucroꝝ fuit.thurco noie appellãdiſt᷑ ⁊ hi ſchitaꝝ ſoboles bñt᷑.
t ethicphs in coſmographia ſua ↄfirmat. ꝗpe eam accerſam accurrꝗ. limati⸗
vicẽdum fuit piꝰeã accurrã accerſam.niſi bñ auſpicar multa nimis nepanls p̈⸗
uſq; adijcias vᷣbum illud qd potiſſimum eſt. captat qᷓ facto ⁊ q ſequunt᷑. Subne
ctens amoꝛis cãm pᷣmitiuaʒ antecedẽtem ↄinct amq; ↄmemoꝛas. dyaleticoꝝ hi
termini ſunt. Haud qꝙ oꝛatoꝝ ſiue byſtoꝛicoꝝ infuriatum ⁊ inamoꝛatuʒ c;uis
latine dici poſſe fatemur.meliꝰ tñ furioſum amoꝛoſumqʒ dixeris.neq; nos latet
vgilium furiata mẽte cerber poſuiſſe. Ex demone niſi ex inuliere niſi nõ belle di/
cctum videt᷑ nõ bñ ſubiũgis infeſtiuum.qð minꝰ impoꝛtat oꝛoneʒ augeri no dim
nui optz. Si vos ꝭ̊ tboꝝ cum vixeris pᷣus amatam fugiẽdam.nccium erat añq
bpuc ꝓlaberen pmittere neceſſitatem. ꝙ ſi ſoꝛte ↄpella apud amicam iacere. lucẽ
agdmitti ⁊ reliqᷓ que nõ inſule ↄſulis.ſuffultros paꝝm latine viden dicere ãs ꝓcul
citra poſfuiſſe poterꝭ exiſtimari. Suadeo vt ad alias plureſq; aim adiũgas reme
viui boc ⁊ ſi naſonis eſt.paꝝ tñ honeſte aponit᷑⁊ a te ptim ſacerdote. cui? eſt
nibil ſuadere qð crimini ꝓrimũ ſit. Inde clericis ingatis pᷣmo caplo.oꝛatoꝛi ſa
tis erat omiſſo capitulo.calixtũ atzʒ gregoꝛium aſtipulatoꝛes in ſeruiſſe inde cleri
cis nõ belle dicit oꝛatoꝛ.pᷣpoſitões niſi cogat metri neceſnitas vel inuitet oꝛnat
a ſuis caſibꝰ nõ viſiũgimꝰ.Hoc babuimꝰ qd ad tuum yalogutn diceremꝰ?.tu h/
ge atq; vt facis caſtalidas amato ſoꝛoꝛes.Et vale optime.Ex nous ciuitate.vij.

„

ydus iuljas.M.cccc.liiij.

— — —

ðð

— ——

82s in vno filio duos ↄpatres q̃ſiuit.

Erxcuſat ſe ꝙ paulum vergeruum 2 — NꝰB
renſeg eKaredet Epiſtola. ccccxxrij.
Meas epᷣus ſeneñ.Anthonio panoꝛmite. S.p.d. Paulum vergerium j
arrianum tranſtulit inſignis atʒ elegantiſſime vates.cum ſuꝑioꝛibꝰ die/
bus ad inclitum Alpbonſum ſicillie aragonie regem. vt tu ipie olim ro
gaſti mitterem.iuſſi eum in tuas manꝰ dari ac ꝑ ſe reddi maieſtati regie.tibi q̃
ad eam rem lrs miſi.cognoui poſtea recta via hꝶ in ptqtem regiam venit.
neq; te illinn vidiſſe.q̃ res vt accepi gr⸗ te habuit. cum int᷑ amicos diceres. Ene
qdem anthoni nimiꝝ ſi ⁊ tibi ⁊ regi ꝓ tar
to munere feciſſe rem gratam putaui.neq; em̃ alius pᷣter me fuit.qͥ ariannneb
tꝑe latinum bĩet illiꝰ manu ↄſcriptum qͥ trãſtulit. At nũc cum meug oꝛdo p̃ᷣter⸗
miſſus ſit.nec regis ſentio grãm.⁊ te mihi ſuccenſere intelligo. Sʒ qͥd ego ad h̊.
q́;uis magnifacio tantum regem non tñ fſame peam arbitroꝛ.ſi eiverga me beni/
ficentiam non exꝑioꝛ.ſcio qꝛ ine odio non hʒ.ſi non amoꝛ.nõ ſum ſolus eius erx
pers beniuolentie. Cuvo ctſi nũc ſubiratꝰes.cum omnia plene cognoſcis.oices
me nihil erraſſe ⁊ in tuam me rurſus amicitiam ſuſcipies.eius noticie memoꝛ qᷓ
int nos ſenis fuit.veꝝ qꝛ non rñdiſe mihbi regem aueſtus eſt mercatoꝛ meo noie
apud te.neſcio qͥg id fecerit.ſcito impꝛudent᷑ actum eſſe. Heq; em̃ eso mibi rñde
ri optaui.q ſcio qᷓnta ineſt ſuꝑbia regibꝰ.ſᷣ ad impatricig lrãs non nibil mea cauꝰ
ſa rſum petentis exqrebam.mibil tn exinde moueoꝛ.Ego quecũq; accidunt in
melioꝛem recipio ꝑtem.ſi ſit qd querito.deo grãs ago.ſi mitiꝰ:exiſtimo me nõ re
ce opinauiſſe.neq; placuiſſe ſuꝑis qð nolebam qꝗ ꝓ iocũdis optima pᷣbent.Eꝑ
q̃cunqʒ in me animo fuerit rex ille magnificentiſſimꝰ.acnr̃i ſeculi dariſimuʒ iu⸗
bar.ſemꝑ eius nomẽ in celum tollam ⁊ ↄmendabo geſta eiꝰ que pᷣſcos duces fa
ma daros non mõ equare.ſᷣ ſupꝑare intellige. Heq; miraboꝛ nunq; ſi mei memoꝛ
neq; cultoꝛ eſt. qd ego ⁊ ſtatui regio cuiꝰeſt parua ↄtemnere.⁊ mibipſi aſſcribo
ↄſcius mee ⁊ vilitatis ⁊ ignoꝛantie. Sʒ vale tu etſi qd eſt erga me rubiginis in
tua mente. deponito. mea ergs te ſinceritas minimęe imminuta eſt. Cum bis mit
to tibi ſententiam eius oblatõis quam dux burgũdie apud ratiſpanam fecit.Ex

noua ciuitate die.xxix Junij. Lriſ —— 4
Mõÿõ vult ſe in abg ſeqᷓ. Epiſtola. ccccxx IIj.
Meas epᷣus ſeneñ. MHicolao voleterrano ꝓtbonotario regio.S.pid. MNi
mium mihi credis nicolae amantimſme.ſi meis ex lris qs raptim ⁊ incon
ſulte ſcribo ſeaãndam oꝛthographiam putas. minime ego is ſum qͥ ſine menda
ſcribam.laboꝛ ⁊ erro.maxime circa iũcturam aß Molui auctoꝛe me decipiarł.
etiamſi ex ꝓpoſito dixerim h̊ atz illud ita ſcribendũ eſt. querito melioꝛes ⁊ qͥ ce
tioꝛa tradat.De ꝓtbonotariatn certum eſt qꝛ nõ dʒ aſpirari.nõ dico nũc röem
qꝛ ex tractatu caſparini quẽ nũc trãſſcribi facio vt ad te mittam.pleniꝰ rem intei

2* .

nigeg. Dale ex nous chal:gee,d. der ngias. M.Cccr, ii.
r captus fuerit pedago = —PPiis
regis bungane. nie pegabog: Epiſtola. ccccxxi F

Meas epus ſeneñ. Sominicd cardinali firmano. S. p. d. ceteroꝝ lr̃e qbꝰ

dietim viſitoꝛ ad rĩũdendum me qͥdem inuitant.tue autem ũs nuꝑ acc
pi vehementer vꝛgent atʒ compellunt. que ꝓpter captiuitatem caſparis
q̃ ꝑpꝛidem illuſtriſſimi regis bungarie pedagogus extitit. eſtimationem meam in
viſcriminę adductam eſſe demonſtrat. Miſi em̃ quo pacto ſeſe res babeãt meis
ſcriptis oſtendero.vereoꝛ ne de me ſiniſtra que concepta eſt opinio noxium edat
ꝑtum.qͥ me ſine culpa ⁊ cibi ⁊ ceteris ſancte romane eccnie cardinalibꝰ tominis
meis efficiat odioſum. Accipe igit᷑ rem geſtam ⁊ an ſim culpabilis tu iudica.Ca
ſpar de quo mo eſt humili loco natus.admodum pauper lrãs apud wiennam
didicit vt eſt mos patrius mendicãdo ſe nutriẽs.emerſit nõ ſine laboꝛe.vicit foꝛ/
tunam vᷣtus.vocatꝰ eſt in cãcellariam auſtrie.Deinde ſibi in aulam ſumpto cre/

*

dita eſt ladiſlai regis puericia.cum iuſiurãdutn pᷣſtitiſſet nibil ſe ð ceſaris aut ho/
noꝛem aut vtilitatem factuꝝ.⁊ qð ceteri familiaresliurant. auertere q̊ad poſſit.
quis incõmoda ceſareo culmini iminetia ꝓ miſiſſet. ſuſcepta vcdagogis fuit cir⸗
ca pueꝝ diligens.l̃is ⁊ moꝛib illũ ꝓ captu inſtituit. Yaci igit᷑ ceſari ⁊ omni cu
rie cbarꝰ. intrauit ↄſilium. ſedit cum pᷣncipibꝰ.in mẽiſa regia cibum ſuſcepit.Cũ⸗
c vacaſſet in auſtria ecclia vna ex maioꝛibꝰ iuriſpatronatꝰ. multiq; illam baro-
nes magniq; nobiles peterẽt. p̃lat? omnibꝰ caſpar. eccliaz munere ceſaris ↄſecu
taeſt. qᷓuis ⁊ alia pus bñficia nñ modici valoꝛis obtinuiſſet. Erat igit᷑ in curia po-
tens caſpar.nomeq; paruum nõ bebat bonitat ⁊ ctrine. Mec dubium puta
bat᷑ n bꝛeui ad epalez aſcenderet apicem.laudabilis bucuſq;ʒ hoĩs vita digna/
q; diligi. Sy neſcio quõ poſtbac mutat? eſt, q̃due homini in mẽetẽ venerit. vt ma/
ioꝛa cupe ⁊ indigna ſe negocia agitare ceꝑit. Intelligens em̃ auſtrales nouãda/
rum reꝝ cnpidos.occulta cũ eytzingero colloquia iniuit qᷓ ceſari capitalis inimi
cus hẽbat᷑. Cunq; veniſſet ex huungaria epᷣs argenſ noĩe paulus multa cũ eo ap
grecium de abducẽdo rege ladiſlao clanculuʒ ptractauit. In noua inſuꝑ ciuitate
cũ barone dam de alto mõte ↄſiliũ hũit emittẽdi ad poꝛtax pueri.vbi pati eẽnt
q̃ eñ eqtes abducerẽt cũq; nihil boꝝ pcefſſiſſet lrãs puero dictauit qꝗs ſcriberet
auſtralibꝰ mãdans eis vt ceptũ poſitum ð ceſarem retin erẽt. inuitũq; ſeſe ytali
am petere ſcirent. In roma qʒ non nibil tentaſſe ↄfeſſus eſt. ſ̊ oĩia ſuꝑat ꝙ floꝛen
tie aggreſus eſt facinꝰ. Cum ceſar ex vrbe rediẽs illac trãſitum faceret.expecta⸗
bnt ibi ceſarem vngaroꝝ⁊ auſtralium oꝛatoꝛes.int qͥs aug.cps iaurineñ.hmõi
cũ caſpare apud eccliam ſancte crucis colloqum babuit. H inqͥt locꝰ eſt in qͥ nim
regem libertati reddere poſſumꝰ.Fides pu lica data eſt nõ ceſari tm̃ verũetiaʒ
ladiſlao. Suadeigit᷑ puero cum ceſar abire voluerit vſq; ad poꝛtam eum ſet᷑.
eo cum venerit velle ſe diebꝰ aliquot floꝛentie ĩmoꝛari dicat equumq; retrouer⸗/
tat.qd ſi ceſar ad exitum voluerit euz opellere.p̃ſto erimꝰ.vitn regi fieri indignũ
eſſe dicemꝰ. Fidem ciuitatis imploꝛabimꝰ.puer ipᷣe coactum ſeſe vociferans ad
miicdiaʒ pplos ↄmouebit. pᷣus tñ apud ſenatum vꝛbis dabim? aʒ. ſto ad poꝛ
tam armatos bẽat qb cohiberi ceſaris violẽtia poſſit. Ciuis h̊ eſt auẽ bude ne-
Poci⸗ tẽ nouimꝰis ſe opam ſenat? imꝑatuꝝ pollicet. Lu resis aim pꝛepa. nog
anc puinciam cũ magiſtꝛatibꝰ ciuitatis ſuſcipiemꝰ. Annuit caſpar atz ad regẽ
ꝓfecis ex ↄdicto cũcta diſpoſuit.fuiſſetq; pactu facinꝰ.niſi apud ſioꝛentinos plꝰ
ꝗeta ↄcilia q;ᷓ ſeditioſa valuiſſent. Mam ciuis ille de pontifex iaurineñ. fecerat
mentoꝰ. cum de tali negocio ſngratum alloret᷑ grau ibꝰ vbis rephenſus atz coꝛ⸗
reptꝰ. ad epᷣm rediens impeditas cogitatoes expoſuit. non tñ ↄqᷣeuit caſpar ſ̃ re
gem cum bononiam pueniſſet in hancſniam ſummo pontificiꝓpꝛia mann pſua/
iſtt ſcribere accipi. S. pẽ aduerſus fideles nros à ꝙ mea in auſtria liberatõe labo
rant.ſanctitatem tuaʒ nõnullos ꝓceſſus decreuiſſe.ꝗ res mihi aduerſa eſt. Dꝛe⸗
coꝛ igit᷑ cqͥd ð me actum eſt reuoces. Id erit em̃ officij tui. u ſcriptum ſit Pupi
lo ⁊ oꝛpbano aſtabis.id niſi feceris. ↄpelles me maioꝛes iudices appellare. alia
fuerũt eple vᷣba effectꝰ aũt quem refero.Clauſa eyla eſt 2 ſignata miſſa eſt ſ⸗
ſtino epo. an vo beatiſſimo pape nicolao reddita ſit ſua ſanctitas nouit. me qde
latet. Hec omnia ſuſpicante non tñ ſciente ceſare hacten? geſta ſunt. Cũ eſſem
ferrarie. velletq; ceſar nauigio venetias petere. oſciꝰ erratoꝝ caſpar eum adit.
marinas ads nauſeam ſibi mouere. ac nocentiſſimas eſſe itunqʒ terreſtri itinere
teruiſium ſi placet ceſareo culmini dicit. obtenta licentia ⁊ cum pataun veniſſet
receptis vniuerſis ſecum attulerat. ⁊ q in talia coemerat bonis. veronein v̈⸗
ſus iter feſtinꝰ direxit. vt ã ꝑ tridentum ⁊ vallem atheſis ad ynum traſire decre⸗
uerat. vñ ↄſcenſa naui in danubium nauigans wienam denich pueniret. Tenu⸗/
iſfet ꝓculdubio ꝓoſitum niſi tabellari? q dam ceſaris.ex verona veniens. bunc
ſe obuium habluiſſe vixiſſet. tũc em̃ duo poſt eum eaͤtes cum familia miſſi ſunt.
nõ longe a tridento ibᷣm ↄpᷣbenderunt.vinctumq; vuxerũt venetias.vbi oĩa ᷣ

0ſ●

F5
7

— G —

— — — . ———

— — — —

—

t6

6

peccaſſe ↄfeſſus vni

mecũ agunt qᷣ mibi in boc negocio qᷣ tuis vel
no malum dicentes lucem tenebꝛas ⁊ tenebꝛas lucem.

mpꝛa metoꝛata ſunt.ſponte ↄfeſſus eſt.ſuaq; manu ↄſcripſit. Ibi pꝛimum ca/-
ſus hom inis ad meaz noticiam venit.nam ceſar me vocans cũcta mihi expoſuit
voluitq; meas in manꝰ hoĩem dare.qꝛ ſedis aplice legatiões in auſtria me noſſet
bẽe. Indolui certe aduerſam amici foꝛtunam.caſpare multis iam anms amiciſ/
ſime vſus eram rebarq; virum bonum eſſe ⁊ omni beniuolentia dignum.exhoꝛ/
rui g cum intellexi qᷓ de ipſo narrabant᷑.multumq; me cũ ipſe accuſauiↄditõnis
humane defluxum. qᷓ nihil certi.nihil fixi hʒ.caduca ⁊ fluxa omnia ſunt.hodie le/
ti ſumꝰ cras meſti erimꝰ.mõ ſublimes mõ infimi repimur.Ceſari aũt rñdi aucto
ritatem mibi nullam apud vtalos eſſe.vtq; miſericoꝛdit᷑ ageret cum pᷣſpᷣꝛo poꝛ/
rexi p̃ces. Suctus eſt deinde ad nouam ciuitatem caſpar h rurſus reqᷣſitus ſum
hoĩiem ad me reciꝑe.iudiciumq; ſuꝑ huiuſcemodi criminibꝰ agitare.Gꝛauis res
mihi viſa eſt. At cum legati auctoꝛitate fungerer. non videbam q̊ pacto ceſaris
petitõʒ recuſare poſſem. Habita po deliberatiõe.iudicem me dixi futuꝝ. ſi rite ⁊
iuxta canonicas ſanctiones ꝓcederet᷑. Derſonaz aũt rei nolui cuſtodiendã aſſis

mere.qᷓ nõ bꝛẽm locũ in qᷓ eum opoꝛtune recluderem.Placuit ceſari rñſio mea.qͥ

neq; ſe plus velle ait.qᷓ; ſacri canones oꝛdinarent.Adductꝰvſt aũt ſemel ad ꝑñ⸗

—

tiaʒ meaz caſpar pñte notario mareſchallo ⁊ ꝓcopio eq̊ͥte bohemie qᷣ vltro ſeſe

„

uerſa ꝗᷓ ſupꝛa de ipᷣo ſcripta ſunt ex oꝛdine ↄfirmauit.⁊ acce⸗

–

tans me ſibi iudicẽ deputatum.vt ſui miſererer.ſeq; ceſari ↄmẽdarem cũ mul

lacrimis flagitauit Juſſi eum boni eſſe animi.qꝛ qntum boneſtas Fnterel ſalus

ſue ↄſulerem. Doſt h̊ recluſus eſt in carcere.nõ ſqualido aut tetro ſ lucieo ⁊ ſpa-
cioſo.qᷓ;uis ſecuro ⁊ H munito. Ibi ⁊ locum ſeceſſus hʒ ⁊ plumas in
iacet ⁊ bꝛeuiariũ ꝑ qð oꝛet.Cibꝰad eum bis in die deſert᷑.ex his bibit ⁊ comedlit
q̃ familie ceſaris apponunt᷑. Fateoꝛ miſera vita eſt ſᷣ bãc freq̃nter ſuis delict hbo

mines aſciſcunt. Judicis in eum nõ pᷣncipis babeo ptãtem.legẽ me ſcriptam nõ

meũ ſeqᷓ arbitrium ↄuenit.Oꝛ ſi libera mibi ptas ect.cũ ſim ego pctõꝛ in ↄſpectu
dei. dignuſq; graui fulmine.pᷣſtarem me caſpari qͥlem mihi vellem deũ eſſe. Nec

difficilis venie reꝑirer. cꝰ? dies nocteſq; indigẽtem me nõ ſcio.At mõ iudex liga⸗/
tas habeo ad leges manꝰ.neq; ſeuire in caſparem debeo. neq; illum ꝑ indulgẽti

am impunitum remittere.dum ps eſt qᷓ iudicium petit. Facio igit niſi falloꝛ qd
mibi incñũbit. Ea pꝛoptervellẽt aliqͥ qͥ ceſari ꝓximioꝛes ſunt ⁊ in ↄſilio pᷣmi caſpa

rem toꝛqre vt plura ↄfiteret᷑. Jdq; me ſibi licere depoſcunt.negaui næ qᷣcq; ꝑ
miſſuꝝ niſi qd iudiciariꝰ oꝛdo reqreret. Sic hõ vſq; in hc diem intactꝰeſt.q;uis
ſua culpa cuſtos eius capite plexus ſit.quem ipᷣe ad relaxandum ſeſe induxerat.

Ant H̊ᷣ habic? ſunt.qᷓ;plurimi tractatꝰpacis cũ auſtralibꝰ. Modo rex ladiſiaꝰ.mõ
ungari. mõ bobemi liberatõeʒ eiefflagitarũt.qbus homo neq; negat⸗ eſt ne
ↄceſfus.mihi dum talia pendent.nõ eſt viſum expedire aut officij mei eſſe ſolici⸗

tare pceſſum. Taceo igit᷑ neq; plus qᷓro qᷓ; queroꝛ. Ceſaritñ ſepe vt captiui miſe

reat᷑ vbum feci.quem libent᷑ extra miſeriam viderem.tum ſui cui exceptis crimi

nibꝰ faueo.tum ſpt᷑ ine vt onꝰ hoc nõ leue deponerem.Sic res in hãc vſq; diem

deducte ſunt.ſi ſum culpa dignus acre tuũ iudicium excutiat. Male vt arbitroꝛ
tuis vel modicũ im Bueant reddũtq; ꝓ bo/
1 nebꝛas lucem. Aeritas tñ enatabit. nec
me reoꝛ falſa calũnia oppꝛimet. Sum mihi ↄſcius.⁊ qᷣcqͥd reliq̃ ſentiat. Gandeo

ↄſcientia mea HG̊ volui ad ſcripta tua dixiſſe.qbus me nõnulloꝝ vocibꝰ male no

tatum ſcribis. Siqͥs dignationi tue deinceps incuſauerit.hẽbis q̃ poſſis ꝓ defen

ſione mea obijcere.ſpero aũt qꝛ nõ cniq; mihi detrahenti credas. Mtum vᷣo ad

irãs ſacri collegij attinet ego illas diuo ceſari reddidi.⁊ qᷓ viſa ſunt ad rem addẽ
da v̈ba his terq́; ſubiũxi.inaieſtas ſua deliberaturaʒ ſe ait ⁊ ſacro ſancto ſenatui
que melioꝛa cogitauerit rñſuram.Ago tibi ingentes grãs ꝙ negocia bohemica

me rogante. S. dño noſtro expoſuiſti. Aale ex nous ciuitate die.xij.mẽſis nouẽ/⸗

bꝛis, Ano.LM. cccc.liij. 8ʒ—

Dogins de ſcola Epycure factionis. EDiſt L 4
. aulregnatin theutonia. i. balneo natu/ Epiſtola.ccccx Xxv.
rali dominoꝝ de baden. ,
Ogius floꝛentinꝰ ad leonardum aretinum.S. p.d. Si vales. Ego guoch;
valeo. Der quẽdam ↄtribulum meũ ad te ſcripſi ex ↄſtantia.x.Rlaꝝ mar-
cias vt opinoꝛ eplam quqdamm. quã ſi recepiſti ꝓfecto ad riſum te debuit
ꝓmouere. Erat em̃ longiuſcula iocis referta ⁊ ſalibꝰ. dicebam multa de lfis be/
ꝛaycis qbus opam dabam. Plura iocabar in wetoꝛem ipm vt captꝰ eoꝝ eſt. q;
ex iudeis xpᷣiani efficiunt᷑. Atrum leuem inſulſum atʒz incõſtantem. Riteras vo
ad voctrinam vt rudem incultam atzʒ agreſtem facecijs qbuſdam leuiter ꝑſtrin-
gebam. venꝝ ſuſpicoꝛ eam eplam ⁊ item alteram quam leonardo aretino dabaʒ
Sobis redditas non eſe. Hag mediuffidiꝰ tua eſt diligentia in officio lrãꝝu.re
ſcripſiſſes poſtmodum alidqd ⁊ vel ſaltem mecum ↄgratulat? eſſes.hanc nouam
noue wetrine viſeplinam 24 quam ꝑdiſcẽdam me ſepiꝰes hoꝛtatus.q̃ etſi vſus
nulliseſſe ↄſpician: ad ſapiẽtie facultates. ofert tñ aliqͥd aduf̃a ſtudia humani/
tatis. vel ex boc maxime ꝙ moꝛem Nieronimiin tranfferendo cognoui. bas vᷣo
iras exr bis balneis ad te ↄſcripſi ag que cum me ↄtuliſſem. incerta re man? cura
cui de cã rem dignaʒ putaui vt eoꝝ ſitum atz amenitatem ſimul ⁊ moꝛes baꝝ ge⸗
tium tibi deſcrerem ⁊ ↄſuetudinem balneãdi. Multaqʒ dicunt᷑ ab antiqᷣs. Re
rum ſcriptoꝛibus de baineis puteolanis ad qᷓ vniuerſus pplus romanus cã vo/
luptatis ↄfluebat. Sʒ nequaq; arbitroꝛ illa ad boꝝ iocunditatem accedere po
tuiſſe, aut cum his nr̃is fuiſſe opanda. Nam voluptatem puteolanam magis af
ferebat locoꝝ amenitas ⁊ villaꝝ magnificentia q; feſtiuitas bominũ aut balne/
oꝝ vſus. bec vᷣo lioca cum nullam vel admodum paruam ſtent animi relaxatõ
nem.reliqua omnia immẽſam tribuunt iocũditatem.vt ꝑſepe exiſtimem ⁊ vene

rem ex cipꝛo ⁊ qcqͥd eſt vbiq; deliciaꝝ. ad bec balnea ↄmigraſſę.ita diligenter il-

„

iius inſtituta Puant᷑. Ad vnguem eius moꝛes aclaſciuiam repᷣſentant vt q;q; nõ
legerint beliogabali contionem.tñ ipa natura ſatis docti ſatis inſtituti eſſe vige
ant᷑. Sʒ qm balnes h̊ tibi ſum deſcripturꝰ.nolui pᷣtermittere viam ꝗ huc itur ex
ↄſtantia.vt piecturare poſſis qua pte gallie ſunt ſituata. Dꝛima die nauicula ꝑ
tenum veniens ad oppidum ſchaff huſen milib? paſſuum qtuoꝛ æ viginti. Cum
deinde rer ingentẽ fluminis deſcẽſum ꝑ abꝛuptos mõtes ⁊ ꝓfragoſa ſaxa iter
eẽt pedibꝰ ↄficiẽdum.ſuꝑ renum noie keyſerſtul hoc eſt eoꝝ ceſaris ſedes
bũc locum opinoꝛ ex eius noie pt i ſidopoꝛtunitatem. Eit em colle excelſo imi
nens flumine.qͥ dum ꝑco – galliam ↄiũgit germanie. quondam romanoꝝ
caſtra fuiſſe. boc in itinere rem vidim? caſum ex alto mõte ſ. copulis int᷑ruptũ ma
guo fragoꝛe ac ſonitu ⁊ ipſemet caſum ſuũ qri ac lamẽtari poſſis exiſtimare.Cũ
mibi venit in metem illuc eoꝝ qᷓ ferunt de nili eſcenſu tampᷣcipiti.nec miroꝛ ac⸗
colas arcũ vicinos ꝓpt᷑ admirabilẽ ipſiꝰ ſtrepitũ ⁊ fragoꝛem ſur dos putari. cum
buiꝰ fluminis terroꝛes ex eo loco exiſtimari poſſit inſtar nili. tribꝰ vo ſtadijs ru⸗
moꝛ eraudit᷑. Opidum eſt deinde Baden ſatis opulẽtum. qð eſt balneũ alema/
noꝝ ligua.ſitum in ↄualle mõtibꝰ circum ſminẽtib? penes qddam ſlumen inges
rapidiffimi curſus.qð in renũ fluit lõge ab oppido milib? paſſuum ſex. Pꝛope opi
vum ſtadijs qtuoꝛ eſt villa ſun flumen pulcemima in vſum balneoꝝ fabꝛicata.
Area pampla eſt media ꝓte ville ⁊ circũ hoſpicia magnifica. multa receptacu⸗
la gentiũ. Singule domꝰ ſua bñt balnea interiꝰ. in bꝰ abluunk hi ſoli q̃ ad eas
diuertere. balnea em̃ publica tũ pᷣuata ſunt numero. xxx. publica tiñ duo exiſtüt
pailam ab vtraq; pte aree.lauacra plebis ⁊ ignobilis vulgi ad ã mr̃es atz vini pu
eri nupteq; puelle. ⁊ oim circũfluentium fer deſcẽdit. In his vallis qJdem int cu
rijs vtpote int paciñcos ↄſtructaviros a feminis ſe iungit. Ridiculum ẽ videre
vetulas decrepitas ſimul atoleſcentes nudas in oculos oĩm agra⸗ ingredi. ve
renda ⁊ nates omnib? oſtentates bominib?. Riſi ſep boc tampclaꝝ ſpectacu⸗

N

õ
.

sõs

rrrrr——— .

enus.mentem reuocans ad floꝛales ludos.⁊ mecumiet iſtoꝝ ſimplicitatem

li
achenratus ſum.qͥ neq; ad hoc oculos aduertũt.neq; dcq;ᷓ ſuſpicant᷑ aut loquũt̃
mali. At vᷣo balnea.que in domibꝰ ſunt pᷣuatoꝝ ꝑpolita ſunt.⁊ ipis viris feminii

* —

q́; ↄmunia. tabulata qᷓdam eos ſecernũt. ⁊ in bis feneſtrelle ꝑplures demiſſe qui
bus ⁊ vna potare ſimul colloò ⁊ vtriq; videre atzʒ attractare queant.vt eoSg
ℳ

.

ns eſt ↄſuetudo. Hec deſuꝑ cingunt deambulatoꝛia in qbus ↄſpiciendi ofabu-
ſãdiq; cauſa hbomines ↄſiſtunt. Haʒ cuiuſlibet viſendi.colloquẽdi iocũdi aclaxã

di animum gr̃a alioꝝ balnea adire ⁊ pᷣſtare.adeo vt cum exeunt,. ⁊ingrediuntur
aquas femine maioꝛi fte coꝛpis nude ↄſpiciant᷑ nulle aditus cuſtodie ſᷣuãt.nul
la oſtia phibent. Mulla ſuſpicio inhoneſti plunibus in locis.idem q viris ⁊ mu/
lieribꝰ quoq; ad balnea ingreſſus eſt vt ſepiſſime accedat ⁊ virum ſeminude fe⸗/
mine. ⁊ feminam viro nudo obuiam ire. Maſculi capeſtribus tm̃ vtunt᷑. At vᷣo
femine lintheis ind uunt᷑ veſtibꝰcruꝝ ꝑte tenꝰ ab altero latere ſciſſis ita vt neq;
collum. nec pectus. nec bꝛachia. aut lacertos tegant.in ipſis aquis ſepe de ſim-
bolis edunt opoſita menſa deſuꝑ aquam natante quibus yiros afſtere ↄſueue-
runt. Nos qdem ea in domo qbus lauabamur ſemel vocati ſumus ad cam con
ſuetudinem. Eqdem ſimbolum ↄtuli. infeſſe nolui.Licet ſepe rogatꝰ nõ ꝑmotꝰ

5

pudoꝛe q̃ ꝓ ignauia babet᷑ ac ruſticitate.ſᷣ iuſticia monis fatuuʒ dqdem mihi vi

debat᷑ 1 bominem yvealum adeſſe. Pꝛeter bas multiplices io cũditates eſt ⁊ ſia

non mediocris. pꝛatum eſt ingens poſt villam ſec flumen multis arboꝛibꝰvctũ
Eo poſt cenam ↄueniũt vndiq; omnes tamuarij ludum faciant.qdam choꝛeis
gaudent. cantant qͥdazs. plurima pila ludũt. non dem moꝛe nr̃o. viri ac mulie
res pilaʒ tintinabulis plenam.alt᷑ ad alteram dilectioꝛem ꝓijciunt.tum ↄcurrit
vndiqʒ ad illam excipiẽdam.qͥ illam accipit potioꝛ bẽ. Iq; eam iteꝝ pijcit ad ꝑ/
ſonam ſibi acceptioꝛem. Cum illam multi expectant poꝛrectig manibus atʒ ipe
modo ad illam ſimulet ſeiactuꝝ. Multi pᷣter bos ioci fiunt.q̊s longuin eẽt recẽ
ſere. Hos aũt retuli vt ex paucis ↄphendas qnta h ſit ſcola epycure factõis. At
qͥ ego bunc locum illum eſſe cred.in qͥ pᷣmum bominẽ creatum ferunt.quẽ gau⸗
dem bebꝛei vocant. B eſt oꝛtum Noluptatte. Plann ſi voluptas vitaʒ beatam effi
cere poſſit.nõ video qd huic loco deſit.ad ꝑfectam ⁊ omni ꝑte ↄſummatã volu
ptatem. Oꝛ ſi qᷓ virtus aquaꝝ ſit qris. tum varia eſt ⁊ multiplex.tũ vo illa eſt ag/⸗
mirabilis. eaꝝ vtus ⁊ pene diuina. Hego vila etiam in oꝛbe terraꝝ balnea ad fe
cunditatem mulieꝝ magis accõmodata. Itaq; cum plures ſterilitat cã acceſſe
rint mira llaꝝ vᷣtute experiunt᷑. Seruant em̃ diligent pᷣcepta abus adbibent᷑ re
media ad eas q̊ ↄcipe neq̃unt. Int᷑ cetera illud eſt memoꝛia dignum innumera/
bilis multitudo. Hobilium parit᷑ ignobiliumiducẽta muũlle paſſuum huc veniẽ/
tium.nõ tam valitudinis cã q;; voluptatis.Omnes amatoꝛes.omnes ꝓci. oin⸗
nes qbus in delicijs vita eſt poſita.huc ↄcurrũt vt fruant᷑ rebꝰ ↄcupitis. Multe
coꝛpoꝝ ſimulent egritudines.cum animo laboꝛant. ita videbis innumeras ſoꝛ
ma pᷣſtantes ſine viris ſine cognatl.duabꝰ ancillis ⁊ Ffuo. Aut aliqᷓ affini anicula
quam leui ſit fallere q; nutrire. Singule aũt qad pñt.veſtibꝰauro argeto gem⸗
miſq; veniũt oꝛnate.vt᷑ nõ ad balnea ᷑ ad celeberrimas nuptias eas diceres ac
ceſſiſſe. Hic q̊s vᷣgines veſtales vel vt rectiꝰ loqr floꝛales.Hic abbates mõchi
frẽs ſacertotes. maioꝛiq; licẽtia ceteri veniũt.⁊ ſimul qñqʒ cum mulieribꝰ lauan
tes ⁊ ſertis qᷓ comas oꝛnantes.omni religione abiecta.omnibꝰ vna mẽes eſt tri⸗
ſticiam fugere.qrere bilaritatẽ.nihil qᷓrerẽ niſi quemadmodum leti viuaut.gau⸗
vijs fruant. Mon de ↄmuni diuidendo agit᷑ ſ̊ de municando diuiſa. Mirabili
dictu eſt in tanta multitudine. Eſt em̃ ferẽ hominũ millein tamuarijs moꝛibus.
turba tamebꝛia. nullam diſcoꝛdiam oꝛiri.nullam ſeditionem. nullum viſſidium.
nullum marimur. nullum maledictum. Cemũt viri vxoꝛes tractari.Cernũt cuz
alienioꝛibꝰ loqͥ. ⁊ qdem ſolam cum ſolo. Mibil his ꝓmouent᷑ nibil admirantur.

Omnia bous ac woiueſtica mente fieri cogitant. JItaq; nomen zelotipi qð quaſi

omnes maritos nr̃os oppꝛeſſit.apud iſtos locum non babet. Incognitum eſtig
verbum. inauditum. Meſcint hoc genus moꝛbi. nomen qꝗᷓ bec paſſio appellet᷑ nõ
Bñt. nec minoꝛ eius rei nomen apud iſtos nõ eſſe.cuiꝰrei c non ſubſit. Heq; em̃
ſſq; eſt in iſtis innentꝰqͥ Zelotipus eſſet. O moꝛes viſſimiles nr̃is q̊ ſemꝑ omnia
accipimꝰ in deterioꝛes ꝑtes.qͥ vſqʒadeo calumnijs delectamur ⁊ obtrectationi
bus. vt ſi qͥd ꝑ vllam videmꝰ ↄiecturam.ſtatim ꝓ manifeſto crimine atteſtamur
Inuigdeo pꝑſepe iſtoꝝ qeti ⁊ nras exequoꝛ animi puerſitates.q̃ͥ ſemꝑ querimꝰ.ſp
appetimꝰ. qͥ celum terram maria puertimꝰ ad pecuniam eruendaʒ. nullo ↄtenti
queſtu.nullo lucro ſaciati.dum futuras expaueſcuinꝰ calamitates.ↄtinui calami
tatibꝰ anxietatibuſq; iactamur.Et ne miſeri fiamꝰ nunꝙ; miſeri eſſe deſiſtimꝰ. ſp
inbiantes opibus.nunq; animo nunq; coꝛꝑi indulgemꝰ.At iſti puo ↄtentiin di⸗
em viuunt quoſlibet dies feſtog agunt non aſpetentes diuitias.minime futuras
opibꝰ. gaudent ſuis nõ pauent futuris. Si qͥd aduerſi euenit bono animo ferũt.
Ita bãc ſola dictante ſnia vixit dum vixit bene. ß̊ hec omittamꝰ. Neqʒ em̃ ꝓpoſi
tum eſt meũ vel bos oollaudare vel nos repᷣhendere. Aolo eplam totam iocun/
Ditate plenam eſſe.vt eẽvoluptatis quam pũjs in balneis pcepi.Lu q̊ʒ abunde ⁊
ſris meis poꝛciunculam aliquam ↄſeqris. Aale mi leonarde iocundiſſime ⁊ caꝝ
Reee atnal 29 amicoꝝ int᷑ ſe vamunia omnia ſint) ꝑticipem faci⸗-
s meis omnes ſalutate. Ei
De ↄdemnatione bieronimi heretici Epiſtola.ccccxxvj.
in concilio conſtantieñ.
. Sgins. S. p. v.Leonardo aretino. Cum pluribꝰ diebꝰ ad balnea fuiſſem
ſcripſi ad nicolaum nrm ex ipſis balneis eplam quam exiſtimo te lectuꝝ.
DSeinge cum ↄſtantiam reuertiſſem paucis poſt diebꝰ cepta eſt eauſa bie
ronimi quem bereticum ferũt qdem publice.anc vo tibi recenſere inſtitui tuõ
Apter rei grauitatẽ.tum maxime ꝓpt eloqntiam hominis ⁊ doctrinam.fateoꝛ me
neminem vigiſſe vnqᷓ.q̃ in cã dicendi pᷣſtim capitali magis accederet ad facun/
diam pᷣſcoꝝ q́ tantoꝑe admiramur. Mirum eſt vidiſſe qbus vᷣbis. facundia
aᷣbꝰ argumẽt?. qͥ vultu qᷓ oꝛe.q fiducia rũderit aduerſarijs.Ac demum cãm poꝛa
rit vt dolendum ſit tanobile ingeniũ.tanq; excellẽs ad illa bereſis diuertiſſe ſtu/
dia ſi tñ vera ſunt qᷓ ſibi obijciunt᷑.nõ em̃ mea inteſt tantam cãm diindicare.accj⸗

eſco eoꝝ fententus q̊ ſapientioꝛes babent᷑. Heq; tñ exiſtimato me in oꝛatoꝛijs

moꝛe.ſingulatimi cqm referre.lõguin id eẽt ⁊ multoꝝ dieꝝ opꝰ ꝑtingam qſdam
locos illuſtrioꝛes qᷣbꝰ viri doctrinaz poſſis pſpicere.Cũ multa in bñcpiero nimũ
geſta eẽnt e boargumẽta bereticꝰatz ea teſtibꝰ firmata.tãdem placuit vt publi⸗/

ceę ſingułq ſibi obijciebant᷑ rñderet. Ita in ↄtionem deductꝰ. cum iuberet᷑ ad illa

rñdere.diutiꝰrecuſauerit.aſſerens ſẽ pus cãm ſuam agere.qᷓ; rñdere m aledictis
aduerſarioꝝ. Ita ſe pᷣus ꝓ ſe dicẽtem audiedum eẽ affeucrabat.tuʒ ad emuloꝝ
ſuoꝝ ꝓbꝛa in eum ↄgeſta deueniẽdum. vᷣ cũ H ↄditio ſibi denegaret᷑.tum ſtans in
medio ↄtionis. Que nam eſt h̊ iniqtas inqt. vt cuim.cccxil.diebꝰ q̃bus in duriſſi-/
mis catceribꝰ fuiin ſoꝛdibꝰ.in ſqualoꝛe.in ſtercoꝛe in ↄpedibꝰ.in reꝝ oĩm inopia

aduerſarios atz obtrectatoꝛes meos.ſꝑ audierit me vnam boꝛam audire nolii
Hinc eſt vt dũ illis ſinguloꝝ aures paterẽt atʒ in tamlõgo tꝑe vobis pꝑſuaſerint

me bereticum boſtem fidei eccliaſticoꝝ pſecutoꝛem. mihi aũt me defendẽdi nul
la det facultas.vos me pᷣus impꝛob um boiem iudicaueritis in mentibꝰ vꝛis qᷓ;ᷓ
q̊ foꝛem potuerit cognoſcere. atz inq̃t boĩes nõ dij eſtis.ñ ppetui F mõꝛles. labi
errare.falli. decipi. ſeduci poteſtis. Hic mũdi lumina. B oꝛbis terraꝝ ſapientioꝛes
eſſe dicun mAune vos decet elaboꝛare.ne qd temere.ne qᷣd incõſulte.neue qͥꝗ
5teriuſticiam faciat?.Eqdem ego bomũcie ſum. cuiꝰ x capite agit᷑ ec me B
loq̃r. mõꝛlis eriſto. Hen: indignũ mibi vi. ſapia alidd tot viros aduerſum me
ſtatuere pᷣter eq̃tatem.nõ taʒ re q; exemplo nocituꝝ.Hec ⁊ multa pᷣterea oꝛnate
diſſerens ſtrepitu ⁊ murmure plurimoꝝ.ſmonẽ eiꝰ intpellante. Zandẽ decretũ

multitudinẽ ac pondus.res ea die traãſigi neqret in diẽ terciũ vilata

eſt ot pꝛimum ad erroꝛes q̊ in eum ↄſerebant᷑ rñderet. Deinde loquendique veſ
let daret᷑ facultas.Legebant᷑ igit᷑ ex pulpito ſingula capitula accuſatõis. Dein
d teſtimonijs ↄfirmabant᷑.tuʒ rogabat᷑.an aᷣd vellet obijcere incredibile victu
qᷓ;callide rñderat.qbus ſe tueret᷑ argumẽtis.nihil vnq; ꝓtulit indiguum bono
viro.vt ſi id in fide ſentiebat.qð pbis pfitebat. NHulla in eum nedum moꝛtis cã
inueniri iuſta poſſit.ſ̊ nec dem leuiſſime offenſionis omnia eẽ falſa dicebat. om
nia crimina ↄficta ab emulis ſuis. Int᷑ cetera cum recitaret᷑ illus ſedis aplice de-
tractoꝛem.ougnatoꝛem romani pontificis. Cardinalium hoſtem.ꝑſecutoꝛem
5pᷣlatoꝛum. ⁊ cleri xpᷣiane religionis inimicum.Zũ ſurgens qrebunda voce.⁊ ma

nibꝰ poꝛrectis.Quo nũc me vᷣtam inqᷣt patres ↄſcripti. Quoꝝ auxilium implo

rem.q̊s depcer.s obteſter. vos ne. At iſti ꝑſecutoꝛes mei.vẽas mentes a mea ſa
lute abalienauerũt. cum vniuerſoꝝ boſtem me eſſe dixerunt. eoꝝ qꝗ me ſunt iudi

caturi.Nempe arbitrati ſunt ſi etiam que in me finxerunt.leuia viderent᷑ tñ vog

vꝛis ſententis oppꝛeſſuros ↄmunem oim hoſtẽ atʒ o ugnatoꝛem.qlem me iſti

faiſiſſime mentiti ſunt ita ſi eoꝝ vᷣbis fidem dabit.ni il eſt ̊ de mea ſalute ſpan/
dum ſit. Multos ſalibꝰ ꝑſtrinxit.multos ledoꝛijs.multoꝰᷣ pꝑſepe in re meſta ride
re coegit iscando in iloꝝ obiurgatões.Cum rogaret᷑ qͥd ſentiret de ſacẽco. Indt

antea panem. in ↄſecratõe ⁊ poſtea veꝝ xpᷣi coꝛpꝰ.⁊ reliq ſᷣm fidem. Lũ adem

aiunt te dixiſſe poſt ↄſecratõz remanere panẽ.Cũ ille. apud piſtoꝛẽ inqᷣt panis
remanet. liꝰᷣdem ex oꝛdine pᷣdicatoꝝ acrpinuehente. Tace indt ypocrita.al
teri ꝑ ↄſciẽtiã ſuam ð ſe iuranti.ec inqͥt tutifſima eſt ad fallẽdum via.qᷓndã pᷣ⸗

— ₰„

cipun aduerſarium nunq; niſi canẽ aut aſinum appellauit. um vᷣ yt⸗ cminũ
eſt. Ma die
cũ ſingloꝝ criminũ argumẽta recitata eent.ac ſubide plurimis teſtibꝰaffirmarẽt

Tum ſurgens ille qm̃ inqt aduerſarios meos tqdiligent᷑ audiſtis.ↄueniẽs eſt. vt

me 5 dicentem eqᷣs animis audiatis. Oata tñ ʒ multis pſtrepẽtibꝰ facultas di

cendi. Hic pᷣmũ adeo exoꝛſus depcatꝰ eſt eam ſibi mentẽ dari.eam ſihi dicẽdi fa

cultatem qᷓ incomodum ac ſalutẽ anime ſue vteret᷑. Deide ſcio inqt.R.d.plures

fuiſfe excellẽtiſſimos viros.indigna ſuis vᷣtutibꝰ peſſos.falſis oſpꝛeſſos teſtibꝰ

iniqͥ̃ſſimis.iudicijs ↄdemnatos. Incipiẽs aũt a ſocrate quem iniuſte a ſuis ↄdẽ/
natum xetulit. nec eñ poſſet euadere voluiſſe vt duoꝝ qᷓ aſpima hominibꝰ vide/

rent᷑.metũ demeret carcer.ſ.⁊ moꝛtis. Lum platonis captiuitatemeanaxagoꝛe

ſgarn. ezengens taameuta anſson beehe ntilium iniqs donatões Rupilij
exi

ium Boetij ſimul ⁊ alioꝝ q̊s ipᷣe boetiꝰ re ert. indignam moꝛtem ↄmẽoꝛauit

Deinde ad hebꝛeoꝝ exempia traſijt. Et pᷣmũ moren illũ liberatoꝛẽ ꝓpli.l egũla/

toꝛem.ſepifſime a ſuis caluniatũ eſſe dixit.tanq; eductoꝛ eẽt.aut ↄremptoꝛ ꝓpll.

Joſepb inſuꝑ a fribus venditũ ob inuidiam.poſt ob ſtupꝛi ſuſpitõeʒ in vincula

piectum recẽſuit. ꝛet᷑ hos yſaiam danielem ⁊ ferme Bas omnes tanq; ↄtẽ/
ptoꝛes dei tanqꝙᷓ ſedicioſos iniqs circũuentos ſentẽtijs. Hinc etiam ſuſanne iugi
cium. multov pterea qͥ cum viri ſanctiſſimi extitiſſent.iniuſtis tñ ſentetis piert
Poſtea ad iohem baptiſtam. einde ad ſaluatoꝛem nr̃jm deſcendẽs.falſis teſti/

bus.falſis iudicibꝰ ↄdemnatos inqᷣt omnibꝰ ↄſtare. Deinde ſtephanum a ſacer
tum collegio intfectum. Aplos aũt omnes moꝛti vamnatos no tanq; bonos
6ß ſeditioſos ſploꝝ ↄcitatoꝛes.ↄtemptoꝛes deoꝝ.⁊ maloꝝ opeꝝ effectoꝛes. Ini/

quũñ eſſe ↄdemnartiniuſte ſacertotem a ſacerdote. ⁊ id factũ fuiſſe do cuit iniãſſi⸗
me a ſacerotum ellegio⸗ Aexich eremoplo ꝓbauit. Iniqſſimũ vo a ſacerdotum
ↄcilio id etiam accidiſſe moſirauit.Hec vdiſerte.⁊ magna cum oim &. ectatione
diſſeruit. Atz cũ omne põdus cauſe in teſtibꝰ ſitum eet. multis rõnib? Weuit nut
lam bis teſtibꝰ fidẽ adbibẽdam. ptim cũ nõ ex veritate ſ̃ ex odio ac maliuolẽtia
æ iuidia dixiſrent. Cũ odij cãs ita explicuit. vt haut ꝓcul fuerit a hſuadẽdo. Ita
em̃ veriſimiles. vt excepta fidei cã. pua illis teſtimonijs fides adhibita eẽt.Com

—ℳ

mote erant oim mẽtes.⁊ ad miſcdiaʒ flectebant᷑.addiderat em̃ ſe ſpõte ad ↄcili/

uin veniſſe ad ſe purgãdutn.vitam ſuam ⁊ ſtudia expoſuerat.officij plena ac vir
tutum.vixerat hune moꝛem pᷣſcis coctiſſimis viris ac ſan ctiſſimis fuiſe.vt in re

bus fidei inuicem ſententijs diſceptarent.nõ ad peſſundandam fidem.ſᷣ ad ve⸗/

izten regienclaz. ⸗ auguſtinum ⁊ bieronimum diſſenſiſſe.nec ſolum diuer/
ſa ſenſiſſe
purgaret retractando obiecta.vel erratoꝝ veniaʒ poſtularet. At ille nec ſe erraſ-
ſe aſfeuerans.nec ſe retractare alioꝝ falſa crimina velle oñdens. Candem deſcẽ
dens in laudatõʒ iohis huſſi vudum ad ignem damnati. Aiꝝ illũ bonum.uſtũ.
ſanctũ aſpellans.⁊ illa moꝛte indignum. ſe qͥʒ patum qduis ſupliciũ adire foꝛti
animo ac ↄſtanti ſeq; inimicis cedere.⁊ teſtibꝰillis impudent᷑ mentientibꝰ.qͥ tñ
aliqñ coꝛam deo. quem fallere non poterãt eſſe rõem eoꝝ qᷓ dixiſſent reddituri.
Magnꝰerat circũſtantium animi doloꝛ.Cupiebant em̃ viꝝ tam egregium ſal-
uari.ſi bona mens affuiſſet. Ille aũt in ſnia ſua ꝑſeuerãs.vltro moꝛtem appetere
videbat᷑.laudãs iohᷣem buſſi.ait em̃ nibil ilum aduerſus eccliam dei ſtatum ſen/
ſiſſe.ſᷣ aduerſus abuſys clericoꝝ aduerſus ſuꝑbiam.faſtum ac pompaʒ pᷣlatoꝝ.
Maʒz cũ ecchiaꝝ patrimonia pᷣmo deberent᷑ pauꝑibꝰcũ boſpitibꝰ.deinde eccliaꝝ

fabꝛicis indignum illi bono viro videri diſpdi illa meretricibꝰ ↄuiuijs equoꝝ a

canũ ſagine.cultui veſtimẽtoꝝ ⁊ alijs rebꝰ indig nis religioni xpᷣi. Hic aũt maxi
muin genij fuit.cum int᷑rumꝑet᷑ ſepiꝰ oꝛo ſua varijs rumoꝛibꝰ laceſceret᷑ q; a non
nullis eiꝰ ſnias carpentibꝰneminem eoꝝ intactũ reliqᷣt.parit᷑q; omnes vlciſcẽs
vel erubeſcere coegit vel tacere.Surgente murmure ſilebat.turbam qñq;ʒ incre/
Pang poſtes oꝛonem ꝓſeq;bat᷑.Oꝛans atz obteſtas vt eum loqͥ paterent᷑.cũ nõ
ampliꝰ ſe eẽnt audituri. Munqᷓ; ad hos rumoꝛes expauit mẽte firma atʒ intrepi
pa. Alud vo admirabile mẽoꝛie argumẽtum.cccxl.diebꝰ fuerat in fundo turris

fetide atʒ obſcure cuiꝰ aſpitatẽ ipſemet queſtꝰeſt.aſſerẽs ſe vt bonũ ⁊ foꝛtem vi

rum decet.nõ ꝓptea ingemiſcere ꝙ indigno ppeſſus ẽ.ᷣ mirari aduerſus ſe inbu
manitatẽ.q̊ in loco nedũ legendiſᷣ ne vidẽdi q gẽ hũit facultatẽ. Mitto anxieta/
tem ment.q̃ opoꝛtuit illum qͥtidie agitari qᷓ oẽm mẽoꝛiaʒ excutere debuiſſet.Cũ
tot toctiſſimos ac ſapientiſſimos viros in teſtes ſua ꝝ opinionũ allegauerat tot
doctoꝛes ecclhaſticos in mediũ ꝓtulit in ſniam ſuam vt ſatis ſuꝑq; ſatis fuiſſet.ſi
toto boc tꝑe ſi:mmo in ocio ſumma dete ſapientie ſtudijs opꝑam dediſſet. Nox
eiꝰ ſuauisapta reſonans erat.Quadam cũ dignitate geſtus oꝛatoꝛius.vel ad in/
dignatõʒ expᷣmẽdaʒ vel ad vmouẽdam ↄmiſeratõeʒ.quã tñ nec poſtulabat nec
ↄſeqͥ cupiebat. Stabat impauidus.intrepidus.moꝛtẽ nõ ↄtemnens ſolum ſᷣ᷑ ap

etens vt alteꝝ catbonem dixiſſes. O viꝝ dignũ memoꝛia boim ſempit᷑na nõ

audd ſi qͥd aduerſus inſtituta ecclie ſentiebat.doctrinaʒ admiroꝛ plurimaꝝ rex
ſcientiam eloqntiam dicẽdi ſuauitatẽ ⁊ argutiua rñdendi. Sʒ vereoꝛ ne H̊ om/
nia in peſtem ſuam ſibi fuerint a natura ↄceſſa.Datum deinde ſpacium peniten
di biduo. Multi ad illum acceſſere viri eruditiſſimi vt ipᷣm a ſua ſnia dimoue
rent. Inter quos cardinalis floꝛentinus eum adijt vt illum flecteret ad viam re
ctam. Sʒ cum ꝑtinatiꝰ in erroꝛibus ꝑſeuerabat ꝑ ↄcilium hereſi damnatꝰ⁊ igni
pꝓbuſtus iocunda fronte ⁊ alacri vultu ad exitum ſuum acceſſit nõ ignem expauit

nõ toꝛmenti genꝰnon moꝛtis.nullus vnq; ſtoycoꝝ fuit tã ↄſtanti animo.tã foꝛ/

ti:moꝛtem ꝑpeſſus.qᷓ; iſte appetiſſe vẽ.Cũ veniſſet ad locũ moꝛt ſeipᷣm exuit ve/
ſtimẽtis. Cu ꝓcumbens flexis genibꝰ veneratꝰ ẽ paluni.ad quẽ ligatꝰ fuit.Dꝛi/
inũ funibꝰmadẽtibꝰ cũ catbena nudus ad palũ ↄſtrictꝰ fuit.ligna deinde circũpo
ſita pectꝰtenꝰnõ minuſcula.ſᷣ groſſa paleis interiectis.Cũ flama adbibita canę/
re cegit ymnum quẽdam quem fumꝰ ⁊ ignis vix intrupit.Moc mõ vir (pᷣter fi-
dem egregꝰ ↄſumptus eſt. Nidi hunc exitum.ſingulos actus ꝑſperi.ſiue ꝑfidia
ſiue pᷣtinacia hoc egerit.certe ex phᷣie ſchola interitum viri deſcripſiſſes:Longaʒ
tibi cantilenam narraui ocij cauſa.Nibil em̃ agens aliquid agere volui ⁊ res ti/
bi narrare paꝝ diſſimiles byſtoꝛijs pᷣſcoꝝ.Maʒ neq; mutiꝰ ille tãfidenti aĩo paſ-

etiam ↄꝛia.nulla hereſis ſuſpitõe.Expectabant aũt omnes vt vel ſe

v1121215

—...—

pias facics ſi in eo digne videbimur. q̃ in manꝰexeant alioꝝ. Aale.

ſus eſt mẽb vri.q; iſte vniuerſum coꝛpꝰ. MNeq; ſocrates tamſpote venenum bi⸗
bit. q;ᷓ iſte ignem ſuſcepit. Sʒ hᷣ ſatis ꝑcevbis meis.ſi longioꝛ fui.res tũ maioꝛẽ
narratõʒ poſcebat ſ̊ nolui nimis eẽ loquax.Aalę mi iocũdiſſime leon. Conſtã.
iij.Rł. Junij q̃ die h ieꝛonimꝰ hereſis penas luit. Aale meq; dilige. .
dSꝭSe crudeli amoꝛis exitu Guiſgardi ⁊ Sigiſmũ/ Epi. ccccxxvij
t Tancredi ſolernitanon pnepis flie. £ Pl. CCCCYLVI.
L Eonardus arẽtinꝰ bindactio Ricaſſolano viro pᷣſtantiſſimo.S. Cum ſe
piꝰmecum ęgiſſes vt fabulam illam Boccacij de tancred pᷣncipe ſoler⸗
. nitano. eiuſqʒ filia Sigiſmũda vulgari ᷣmone ſcriptam in latinum ↄuer
terem.recepi me tandem eẽ factuꝝ.ea maximia ſuaſione inductꝰ ꝙ frãciſcum pꝑe
trarcham viꝝ clariſſimum aliam eiuſdem liba fabulam marchionis vicʒ mõtis
ferrati in latinum vtiſſe ggnoueram. Recepta igit᷑ ea re tꝑa q̃daʒ occupatiſſima
intfuenerũt.ꝑ ꝗᷓ differre ã ꝓmiſeram ↄtigit. Itaq; nũc tãdem eaʒ fabulam vt vo
luiſti.latinum ꝑ męe factum ad te mitto.Et ne moꝛa.Hec dilatioq; intpoſita ſi/
ne vſuris trãſiret aliam de meo adiñxi fabulam.ſelaici ⁊ anthiocu filij Sꝛio peni
tus exitu euẽtuq; ↄcluſam eam vulgari pᷣmone ſcripſi.vt vnam de vulgo ſumerẽ
aliamq; p eo redderem nõ minꝰ amenam.Tu igit᷑ eas leges ceteriſq; legẽdi co

₰D
Tancredus fuit pᷣnceps ſolernitanꝰ.vir mitis qͥdem ac benigni ingenii.ſi mõ
ſn ſenecta manꝰ ſuas amãtium ſanguine nõ fedaſſet. Hic toto vite ſpacio ſobo/
lem nõ ſuſcepit pᷣter fliam vnicam.lõgeq; meliꝰ ſecum actum eẽt ſine ipſam eiʒ
ſuſcepiſſet. Filiam vᷣo hãc vt vnica erat ſic vnice dilexit eaq; eximia charitate af
fectꝰ.Et ſi multi puelle eius ↄiugium affectabãt.tñqʒ egre diuelli a ſe patiebar
vlcra legitimos annos illam domi retinuit. Landem vo filio campani ducis in
mr̃imonio collocata.nõ multos poſt annos marito defuncto.vidua eſt ad pꝛem
reuerſa.Erat h foꝛmoſiſſima coꝛpe atz pulcerrima vultu plenaq; nature venuſta
tis. Ingenio aũt ⁊ intelligẽtia maioꝛe q; foꝛtaſſe mulieri ↄueniret. Moꝛam igr
trabens apud patrem.⁊ vtpote magna mulier.multis delitis affluens.qñdem
ganimaduertebat. patrem Pe eximiam ſuilx ilectõz de altero ſibi tradẽdo ↄiuge
minime cogitãtem.⁊ ↄ pudoꝛem erat hoc ab eo poſtulari.Secum ipᷣa ſtatuit vt
ſi fieri poſſet occulte amãtem aliquem generoſi animi ſibipſi ↄq̃rere. Erat pat/
na domꝰ plens nobilium ign obuenrnc vt aule magnoꝝ pᷣncipum eſſe ↄſueuerĩt
multoꝝ penſatis moꝛibꝰ vitaq; ⁊ foꝛma.demum ad iuuenem qᷓndam nomie
uiſgardum humili natum genere.ſᷣ moꝛibꝰegregium nobilem.ſuꝑ omnes ali/
os mẽtem deflexit. eumq; freqᷓnter intuens. ⁊ indies magis ac magis illum ꝓ⸗
bans. ardent᷑ amare iuuenem cepit. Ipſe q̃̊ʒ nequaq; ingenio tardus. dephenſa
muiieris mẽte.ita illi?amo:e incẽſus eſt.vt cũctis alijs pᷣbabitis curis.de illa ſola
nocteſq; vieſq; cogitaret. Derbũc ĩmodum.ſeſe mutuo amãtibꝰcum nihil ma⸗
gis optaret mulier q; in vnum ↄueniri nec cuiqᷓ; alteri mẽtem ſuam apire de ea
re vellet talem demum viam excogitauit. Juueni ſcribit ⁊ qd facere illum velit
pꝓlrãs monet. Eas vo lrãs vano arũdinis baculo ĩcludit eâq arũdinẽ qſi iocãs
iuueni dat iubẽs vt eã ancille ſue tradat ꝑ ↄmodũ iſtrumẽtũ ignis ſuſcitãdi guiſ
garqdus aũt arũdine ſuſcepta cogitãs nõ ab re ſibi traditam fuiſſe domum abijt
arũdine q̊ʒ patefacta. lrãs repit.qbus lectis.⁊ qͥd illa fieri vellet edoctꝰ.incredi/
hili leticia ꝓfuſꝰ? eſt.Confeſtimq; dare oꝑam cepit. q̊ ad illam quemadmodum
ipfſa oñderet ꝓficiſceret᷑. Erat iuxta pᷣncipis edes antiquum antrum. deſuꝑ foꝛa
men. Etem̃ iamdiu ipᷣo antro nullus vtebat᷑ vepꝛes arbuſtaq; veſtierãt.Ex an⸗
tro aditꝰerat ſecretꝰ ad cubiculum. in q̊ tunc temꝑis mulier degebat.lʒ magno
roboꝛe poſtis clauſus ⁊ obſeratus.Et qꝛ penitus in deſuetudinem venerat ne/
mo eins aditus tenebat memoꝛiam.Sʒ amoꝛ/cuiꝰ oculis nibil abſconſum ẽ)
reduxerat bũc in mentem amãtis mulieris.que ſagaci ↄſilio ãnixa affixa.ne quẽ
ↄſcium facti hĩet ipᷣaſ licet ꝑ ſe longo conatu aꝑiendi oſtij inuenerat facultatẽ.

Inde ipla ſola antrum deſcendẽs ac foꝛamem iliud vndelumen infundebat᷑ ſpe
culabat᷑ ꝑ eum locum vt ad ſe veniret SGuiſgardus ſcripſerat.Altitudinis etiam
mẽſura lr̃is denotata quo ille ꝑato inſtrumento deſcendere poſet. Suiſgardus
igit his omnibꝰꝑ mulieris lras cognitis. qua cauſa exequ eret᷑. funem nodis ca⸗
piſtriq; im pigre preganerati quem deſcendere ⁊ aſcendere valeret.coꝛioq; in⸗
dut?. quo a vepꝛibus tutioꝛ fieret.nullo penit comitãte vel ↄſcio nocte inſequẽ
ti ad foꝛamen huenit.ligatoq; funis altero capice. ad arbuſtum quoddaʒ in oꝛe
foꝛaminis natum.ꝑ funem ſeſe vimiſit in antroc; vt optabat ↄſiſtens muliereʒ
pᷣſtolabat᷑.mulier vo vbi oies alluxit.neq; pᷣus arciſcendi facultas aderat finxę
rat ſe redetis ſomni indigere. ac eo pᷣtextn comitibꝰ ancilliſch dimiſfſis. Ipſa int?
ſola oſtium aperuit rcnennic; in antro iuuenem cupientiſſime in ↄplexum rece-
pit. Ingreſſiq; ſubinde mulieris cubiculum inenarrabiles dietu cepert volupta
tes ſumptaq; inſecutuꝝ tpus.quo amoꝛes eoꝝ ſecretius foꝛet ingenioſa foꝛma.
Buiſgardus in ansꝝ rcuerſus eſt. Mulier autem obſerato oſtio ad ancillas iaʒ
ſuas. comiteſq; regredit᷑. Yacta deinde nocte Guiſgardus ꝑ funem aſcendẽs fo/
ramen ipßm vnde deſcenderat egrenus. nemine penit? ſentiente domum ſuam re
petijt. Cũq; id iter didiciſſet freqnter eo reuerſus cum amante muliere. ipſe non
minꝰ ainans ogrediebat᷑. Sʒ foꝛtune tamlonge voluptatis inuidia triſtiſſimũ
tadem euentum vuoꝝ amatium in luctum amariſſimum acerbiſſimumq; ↄuer
tit. Conſueuerat em̃ Lancredus ſine vllo comite in cubiculum filie deſcengere.
ibeq; ᷣmone aliqͥ inſtituto. cum ea aliqñ moꝛari ac poſt nodum abire. Ex hac igr
ↄſuetudine. cum foꝛte die qdam ꝑ meridiem in cubiculum filie Tancredus de/
ſcendqiſfet nemine ibi repto. Dꝛopterea Sigiſinunda ſic em̃ filis vocabat᷑) vt
ancille in oꝛtis erat nolens eam er ſuus velectatõib? anocare cum feneſtre cubicu
li dauſe.ac ꝑiſtromata lecti dimifſa eẽnt.iuxta lectuʒ ipᷣm in poſtrema ꝑte ſuper
puluino qdam ſedit reclinatoq; ad lectum capite ae ꝑiſtromate añ ſe tracto ſo/
poꝛari cepit. Cum ita doꝛmiret Sigiſmũda ⁊ in fauſta ꝑ eum diem facto. Guiſ⸗
Sardum ad ſe venire fecerat.relictis in oꝛto ancillis. pedetẽtim in cubiculum ſe
recepit. Clauſoq; cubiculo(nec viſo pꝛe /oſtiũ antri reſerat. Guiſgar doqz intro⸗
miſſo ſup lectum vt ↄſueti ert. ludentes plaudẽteſq; ↄſiſtere.His excitatꝰ Tã/
credudᷣ. cum vigil factꝰ?cẽt. ſenſit ⁊ vidit omnia ꝗᷓ fiebant. Summoq; oloꝛe ↄci
eus pᷣmum erclamare voluit.poſtea meliꝰ illi viſum eſt ſilentio latere.q̊ cautius
ac magis tecto dedecoꝛe ſuo.vt iam cepat anumo ſuppliciũ ſumeret, At duo amã
tes ſecuri ꝓtinꝰ.ac nullius inſidie gnani cum ſatis diu voluptatibꝰ pfuncti eẽnt.
tädem ſurgentes. Guiſgardus qdem in antꝝ Sigiſmũda obſerato poſtea oſtio
ad ancillas reuerſa eſt. ancredus esdem qua venerat ſolitudine. cubiculo filie

egreſſus. incredibili voloꝛe ſuffuſus in ſi uum cubiculum abit. Miſſiſq; ꝑ noctẽ

famulis.q foꝛamen illud cuſtodirẽt.ꝑ adð Guiſgardus exiturꝰ erat coꝛio indutꝰq

ↄpᷣbenſo pᷣncipi pnñtatꝰ lacrimans Zancredus.ſic eum allocut?eſt. Benignitas
mea Guiigarde quam erga te habui.neqq; boc dedec?⁊ iniunam in meis eri re
bus a te merebat. vt ego ſum hodie meis oculis ↄſpicatꝰ.Ad h̊ guiſgardus nil
aliud rñdit. q; hec. Dꝛinceps inqᷣt. multo maioꝛ eſt amoꝛis ptãs q tua aut mea
Impauit igi᷑ Tancredus vt ſecreto cuſtodirct᷑. Sequenti mox die.ignara oim

ſgiſmũda. cum varia ac diuerſa Tancredus cogitaſſet in cubiculũ filie quẽad/

modum ↄſueuerat poſt pꝛãdium delcendit. Remotiſq;ʒ arbitris lacrimãs ita cñ
illa locut?eſt. Cum viderem mibi ita ſigiſmũda ⁊ boneſtatem ⁊ ptutem tuam ſa⸗
tis ꝑſpectam bẽe ⁊ cognitã pſuadere animo meo nullus potuiſſet vne iam mõ
ↄſuaſiſſe ſ̊ ne cogitaſſe qͥdem de pudicitia tua alieno viro ꝓſtituẽdo. niſi hocipᷣm
ꝓpꝛijs oculis pſperiſſem. Itaq; bꝛeuiſſimũ hoc vite ſpaciũ. qð ſenectuti ſugpeſt
inee in luctu ſꝑ ac meroꝛe vego.refricante memoꝛiam animo ſlagicij p te ↄmiſſi.
Atz vtinam poſtq;ᷓ ad tantum ſcelus deſcenſura eras.viꝝ ſaltem dele fſes tales

qlis nobilitati tue ↄgruebat. Sʒ ex tanta multitudine eoꝝ q̊ aulam frequẽtant

—

ðð

— =

— — — — — -— — —

mmd— —

fd ,.. -----——

S

—

— —.. —

— —

—= =

S2 ——

A — —— — ☛ ☛s ☛ r – ☚ee

noſtram. Guiſgardum tibi delegiſti humili ge ſoꝛdido genere pcreatum. ⁊ àQ no⸗
bis ob inopiam pentum ſuoꝝ ab ipſa adoleſcentia (q̃ſi quadam ↄmiſeratione
nutritum. Quamobrem.q̃ me vertam neſcio.vt qd ↄſilij ſumam. Nam de guiſ-
gartd dem. q bac nocte meo iuſſu captus apudme cuſtodit᷑.qͥd faciendum ſit
ipe mecum ſtatui.de te autem incertꝰ ſum ↄſilij nec ſtatuere adhuc potui.quid
agere debeam. cum ex altera ꝑte dilectio quam ego maioꝛem qᷓ; vllus vnq;; pens
erga te babui me retrabat.alteravero ex ꝑte. Juſta indegnaris tua.culpa flagici
umq; impellat qꝝ altenvt ignoſcam alteꝝ vt ſoluama boꝛtant. Sʒ puſq; cer⸗
tum aliqͥd ſuꝑ te ſtatuam.qͥd de boc rñdeas audire cupio. His victis vultuz di

miſit. Inſtar pueri lacrimans vapulantis. Sigiſmũda vᷣo poſtq; Guiſgardũ

captum ⁊ amoꝛes ſuos patefactos intellexit. incredibili doloꝛe ꝑculſa vix a femi
nili ꝓlatu ac vociferatõe ſeſe potuit ↄtinere. Masgnitudine tñ aninn femineam
vincens fragilitate: Conſtanti vultu fronteq; elata rñdit.ſecum ipᷣa ſtatuẽs e
vita decedere velle. qũquidem ei?amans Guiſgardus vel deceſſiſſet. vel certe de
ceffurꝰeẽt. Ita nec veniam petere nec placare hꝛis iram pꝑrexit. ̊ foꝛti inuictoqʒ
animo.vitazʒ deſpiciẽs ad bũc modum locuta eſt. Tancredeneq; negatius equi
em. neq; cepcatura ſum. qm̃ alteꝝ mibi ꝓdeſſe non poteſt. alteꝝ nolo vt ꝓſit.
Pꝛceterea nulla p enitus in re captare beniuolentiam.aut indinare manſuetudi

nem tuam oↄſtitui.̊ factum plane ↄfitendo.verbis efficacibꝰ veriſſimis rõnibug

purgare famam meam pmo.deinde pari magnitudine animi. facta bis ↄſenta
nea oñdere. Fateoꝛ igi᷑ amaſſe Guiſgardum donec vita fuppetetl qð erit ꝑbꝛe
ue hunq; amare illum deſiſtam qnetiaʒ ſi poſt mo:t ſenſus aliq̃d remanet. tũc
qᷓʒ ilũ amabo.ſᷣ in ei?ꝰsmoꝛẽ nõ ta cupiditas muliebr me impulit.q; negligentia
tua. Cogitare ꝓfecto debuiſti tancrede.cum tue carne ſis.filiam q̊ tuam e carne
enuiſſe. nõ aut lapideã aut ferrez memiſſe etiã debuiſti. q;uis in ſenecta tu nuc
is. qles ⁊ qᷓ;violenti ſint in iuuenta nature feruoꝛes ⁊ impet?.Et lʒ melioꝛibus
annis maguam vite ptem in armis militiaq; ꝓſueris. Conſiderare nibilominꝰ
debeas q;tumn ocia delicieq; nõ in iuuenibꝰ mõ. ß etiam in ſenibꝰ ꝑoſſint. Suam
igit᷑ femina vtpote a te genita⁊ etate iuuenis ⁊ vtraq; de cã ↄcupiſcibilis deſidę/
rij plena. Cui ͥdem cupiditati innumerabiles inſuꝑ ſliamas addiderũt. ex pte q
dam nupta dum eſſem hmõi cupiditatis explẽde voluptates. His ego ſtimulis
noctes dieſq; vꝛentibꝰ. cum reſiſtere neqrem tandẽ ſuccubui.Adhibits nibilo⸗
minꝰ diligentia q;tum fieri bumano oↄſilio potuit.ne infamiaʒ res iſta tibi mibi⸗/
qʒ afferret. Cui nempe voto pius amoꝛ ⁊ foꝛtuna benigne annuerat occultamq;
viam mihi oñderat.p quam latenter ⁊ a carne nuilo alio ↄſilio ad optatũ veſide
riũ puenirẽ.Hoc aũt vndecũq; tibi indicatũ ſit. vel vndecũq; cognoꝛis edem
nõ iuficioꝛ veꝝ eſę. Guiſgardũ veꝝ nõ fato vt ſolẽt mulieres. cogitate delibera
teq; quẽ amare delegi. ſagaciq; ↄſilio introduxi.⁊ ↄſtãti pſeuertia.fructũ amo⸗/
ris mei longo tꝑe ſummoõ cũ gaudio ſuſcepi.qð a te mibi dei ohilitate illiꝰobij⸗
cit A etch me foꝛet. ſi nobilẽ aliquẽ delegiſſem. In H falſaz opinionẽ vul
gioↄſecutꝰes nec vides te ñ guiſgardũ.ſ foꝛtunã accuſare.q freq̃ᷓnt᷑ indignos ad
alta leuat.Dignoſq; humi depmit atz peſſundat. Reꝝ vt omittamn? B 2 ncipia
reꝝ ↄtemplemur. Certũ eſt nos oẽs hoĩes ab vno hoie aganen habuiſfe vt?/ ſo
la èliter nos natos diſtingnit ⁊ qm opa extollũt.eos nobiles ⁊ claros reddit.X
q;uis vulgi opinio ignara qdem atz indocta alit ſentiat veritas tñ ſuo demoue/
ri loco baud qͥʒ poõt. Itaq; is eſt vere nobilis exiſtimãdus cuiꝰ oꝑa vᷣtuoſa ti⸗
ciunt᷑ ⁊ ͥ aliter eum aſpellãt nõ illi vetrabit quẽ appellat ibm ignoꝛãtie ſtulti⸗/
cieq; ↄdemnat. Intueare igit᷑ tãcrede nobiles tuos.vitamꝗ vnſuſcuiuſqʒ mo/⸗

res examina. aliaqʒ ex ꝑte guiſgardi moꝛes vitãqʒ; recenſe.Certe ſi iudicare vo⸗

lueris nõ dubito qn en nobiliſſimũ fatearis. pᷣo nobiles iſtos tuos longe abeſt
a nobilitate.Eqͥdẽ de guiſgardi vᷣtute at⸗ p̃ſtatia. nulliꝰvlteri mag q tuis aſſen
tõibꝰ ꝛ pdicatõibꝰ credidi.qᷣs vp vſazadeo laudat a te vt llle in cñct oib?

qui ad exercitationem ꝑtinent virtutis nec ſane in merito. Nam niſi meum fal/

„ „ .

labat᷑ iudiciuim nulla laus illi tnibuta eſt.quam nõ minificentiꝰ etiam quam a te
dictum eẽt adimpleret.Dices g̊ me mihi hominem ignobilẽ delegiſſe.¶erte fal⸗

£

ſum dices.Atz ſi inopem dicis ↄcedo eqͥdem id cũ dedecoꝛe tuo. q̃̊ viꝝ pᷣſtant᷑.

familiarem tuũ nullis afficere pᷣmijs ſtuduiſti. Nerũtamen inopia generoſitatẽ

nõ tollit q;q; oꝑa impediat.Multi deniq; reges pᷣncipeſq; fuere.nati ſunt ab ini

tio tenues atz inopes. Multi etiam nũc inopes atz ꝓpꝛijs manibꝰ opꝰ faciẽtes.
vel paſtoꝛitiam exercẽtes. Jam ipᷣi ⁊ ſui diuitijs habudarũt.Ox aũt extremo lo⸗
co dixiſti ambiguaʒ tibi de me eſſe ſniazʒ.nec ſtatuere adhuc potuiſſe qͥd ſit agẽdũ
Poneqſo hanc ambiguitatẽ.Si in guiſgardũ ſeuire ↄſtituiſti vᷣte in me crudeli⸗/

tatem tuam.q̃ delinqndi cã atʒ pᷣncipiũ fui.eqͥdem nec penam dep̃coꝛ nec foꝛmi⸗

do. addo⁊ illud.in guiſgaraum qͥcqd a te factum erit etiazʒ ſi in me idem nõ fecen

mea tñ manꝰ ipᷣa efficiet.nũc muliebꝛi moꝛe lacrimas ſparge etiam vno eodẽq;

ictu.illum ⁊ me(ſi ita meriti vxidemur int᷑ſice. Senſit magnitudinẽ animi.ta
credus in filia ↄcitari nõ tñ eſtimauit ad extremũ vt vba ſignificabant cſſe factu
ram.itaq; ab illa digreſſus.cũ ſecum ipᷣe ſtatuiſſet nuilo mò in filis ſeuire alieno
ſangne cogitauit amoꝛis incẽdiũ in illa reſtringere.Pꝛecepit g̊ cuſtodibꝰ qͥ guiſ/
gardum obᷣuabãt.vt ꝑ ſilentiũ nat ſine vllo tumultu iuuenẽ snenlanf corin
illiꝰ? detractũ ad ſe deferrẽt id cũ feciſfſent. & ãcredus patera aurea coꝛ illò ipoſitũᷣ
Eferri ad filiã iuſſit cũ his vbis. Pr tuus hᷣ̊ tibi dno mittit.vt ↄſolente de ea re.
quã tu plimũ amas quẽadmodũ ⁊ tu cũ ea re quꝗ ipᷣe plimũ amabat ↄſolata es.
iſmũdaʒ firmo parẽdi ꝓpoſito poſt pꝛis a ſe digreſſuʒ berbas.radiceſq; ve

t te
n hag diſtn auerat eãq; diſtillatõʒ ᷣuauerat ad moꝛtis viam ſi qͥd ( vt foꝛmi/

dabat / de guiſgardo ↄtigiſſet.Ad quã poſtqᷓ; patera eſt delata ⁊ vᷣba deſuꝑ dicta

intẽto vultu.rcepto dono.patera deſuꝑ aꝑta coꝛ aſpexit.⁊ vᷣba ſecũ ipᷣa reuoluit

ſtatim haud ambigua fuit. coꝛ illud eẽ gulſgardi. Itaq; ad famulũ qͥ donũ xtu/
= indt. Mon aliud ꝓfecto ſepulcꝝ q; aureñ tali ↄueniebat coꝛdi.⁊ in
ãdem decent facti eſt a pꝛe bis dict ad motũ coꝛ ad labia oſculata ẽ.deinde
ſubiñ rit. Cũctis rebꝰ ſꝑ vſq; ad ̊ extremũ vite mee.repi erga ine tenerã admo/

20-

dñ pꝛis mei charitatẽ Aerũtñ nüc multomagis qᷓ; vnq als.iõ ad extremas gras

q̃s ꝓ tanto munere ſibi debeo ꝓ mei ꝑte illi referes. ↄuerſa poſt h ad pateram
quam ſtactis tenebat manibꝰcoꝛ ipᷣm intuẽs ſic locuta ẽ. Oiocũdiſſmũ ac ſua⸗
uiſſimũ hoſpiciũ voluptatũ meaꝝ.Pereat illiꝰ crudelitas qͥ vt te oculis ↄſpiciã
facit. Mã ſatis erat mete ⁊ aio intueri pegiſti curſum tuũ ⁊ quẽ tibi ꝛtuna dedit
⁊ funcct?ꝰ es fine.Et ab inimico tuo id ſepulcꝝ habuiſti.qð tua merebat᷑ pᷣſtantia.
Mec qᷣcqꝙᷓ deerat funeri tuo pᷣterlacrimas eiꝰ.quã tu tamardent᷑ ( dum viueres
dilexiſti.qs vt aſſeq̃re deus parenti meo poſuit in aio.vt te ad me mitteret ⁊ ego
eſoluãꝗ eas.lʒ ſiccis oculis ſtatuiſſet moꝛi.His vᷣo ſolut vt aia mea ↄiũgat᷑ effici
ar q̊ em̃ comitę mihi iocũdiꝰ eẽ poſſet iter aut tutiꝰ.ꝑſuadeo em̃ mibi aim tuũ.hᷣ
adeſſe ⁊ circũ H̊ volitare.loca ſue voluptatl ↄtempſãtẽ.Cũq; adhuc amoꝛe mei
teneat᷑ ne mihi pᷣſtolat᷑.ac ſine me abire nõ vult.His dict no alit᷑ q; ſi fons qͥdẽ
in oculis affuiſſet.nullo clamoꝛe edito vt femine ſolẽt.ſ̊ tacite in patera inclina/
ta maximam vim lacrimaꝝ Gcde⸗Snnnme apiſia ſiloſcula moꝛtuo coꝛdi infli
gens.Que aderãt ancille qͥd coꝛdis id eẽt.aut qͥd ſibi vellẽt xba iũiliꝰ ign oꝛabãt
Cõmiſeratõʒ tñ affecte lacrimabãt oẽs.cãʒ ab ea ſciſcitantes tam vehemẽtis do
loꝛis ꝓſolabant᷑ certatim vt q;q; maxime. Ipſa vo cum ſatis ſibi deploꝛaſſę viſa
foꝛet.ſublato vultu ac ſiccatis oculis ait. O amatiſſimũ mibi coꝛ ꝑſolui eqͥdem
tibi offm̃ meũ.nec aliud reſtat iam.niſi vt te comitẽ ſeq̃r.ſubindeq; acceptũ po/
culum illud moꝛtifen impauida hauſit.Cũ vᷣo potaſſet lectũ ſuꝑaſcẽdit.pateragʒ
cũ coꝛde mianibꝰtenẽs.amãtiſq; coꝛ coꝛdi ſuo apꝛopinq̃ntẽ moꝛtẽ iam tacite pᷣ/
ſtolabat᷑.ſ q̃ lam circũſtabant mulieres atʒ ancille qq; neſcirẽt qͥd poculi eſſet.

qð biberat.tñ ex actu ipᷣo lamẽtoq; ſuſpicantes rem oẽm ꝓere ad tancredum

pit

detulerãt. Qui ⁊ ipſe foꝛmidãs,.nèqͥd dur in ſeipam filia moliret᷑ afeſtim in cu
biculum eiꝰ deſcẽdit.ſᷣ tarde q dem ⁊ ſero ferre auxilium ⁊ ↄſolari afflictam cona
tus intellecta moꝛtꝭ neceſſitate miſerabilit᷑ ſeim ac filam deploꝛabat.Cui ſigiſ/
mũda loquẽs. ↄpua indqt tãcrede lacrimas tuas.ad caſus illos qͥ ꝑ te optati non
ſint. nec mibi eas impẽde.qꝛ nec deſidero illas neq; volo.⁊ Js vnc pter te ploꝛa
uit. idipᷣm qdð fieri coꝛrupit. Sʒ tñ càᷣd etiam nũc ſuꝑeſt eiꝰ charitat quã erga
me babuiſti extremũ boc munꝰ oꝛo.pᷣcoꝛq; coꝛpus vt meum cñ guiſgardi coꝛpe
vno atʒ eodẽ ſepulcro collocet᷑.vt poſtq; tacite ac a bſcõdite cũ eo me viuere no
luiſti.moꝛtuã ſaltẽ palam atz aꝑte.cũ illo/ vbicũq; eum ꝓiecen/reponas. Ma⸗
gnitudo doloꝛis atz gemitꝰ.pᷣcluſerat tacredi fauces nec rñdere poterat. Sigil⸗
mũda vo ſentiẽs finem vite ſegucure ſtringẽs ad ſe guiſgardi coꝛ velat oculis
omnes valere iubẽs expirauit. Hũc acerbũ babuere guiſgardi ⁊ ſigiſinude amo/
res. Tãcredus vo poſt multos ac miſerabiles gemitꝰ.ductſera pnia.publico ⁊
eaoſ Dlemnirmo funere in god' epulco ambos ſepeliri fecit. „
Nindicta illateviolentie.quam de ſe extoꝛſit. -. 2ðð
Zucrecia romana ſpeculum pudiciiie. .CcCccCxxvuij.
Agcrecia ſpurij lucrecij filia ⁊ collatini latini vxoꝛ a ſexto taꝛqno regis taz
qni filio ꝑ vim cognita ipa ↄſentiente.ſolum infamie metu.ne tarqnꝰ ſcẽ
minabat᷑ ſibi occiſe iugulatũ ſuũ ei ſociaret. Aocatis ad ſe pꝛe ⁊ viro elꝑ
rem narrat. vltõz ꝓmitti facit.⁊ demũ ſe vult occidere vetãt pꝛ ⁊ ↄiũx eiuſmodi
vᷣbig. Moli te afflictare lucręcia ſatis magnũ argu mẽetum dediſti te adultero ñ
ↄſenſiſſe. tibiq; vim illataz quò penam eiexpectas qᷓ vltro qð celare poterð ac
cuſas.Hoc adiuuat vita pᷣcedens tua.ꝗ̃ nõ ſolum in hoũn oculis. ſ̃ etiaʒ in ſe/
cretis domꝰpenetrabilibꝰ ⁊ frugalitatẽ pudicitiam coluiſti.an recolis mea lucre
cia. cñ paucis añ diebꝰvnacũ impꝛobo illo adultero.pᷣma facie buc aduenimus
tu int᷑ ᷣuas lanificio es reꝑta.intea impꝛouiſa.incauta.necviꝝ nec hoſpitẽ tunc
expectãs.ea dies illa depbenſio caſtitat tibi victoꝛiam dedit. Regisz nurꝰ ⁊ filias
ↄmeſratõibꝰoccupatas inuenimꝰ.tu illis pᷣlata es.tibi incoꝛru ptibilie glia pudi/
citie ꝑata eſt. Hos iniuriam vlciſcemur.ꝗᷓ meſta violẽtos ↄpᷣſſus impꝛobi iuue/
nis ptuliſti. duz ille mala gaudia ex inuita capiebat. videbis leta meritũ regia de

ꝓle ſuſppliciũ. Cur coacta p buiſti ſibi de libidine nephãda ſolaciũ.tua nooꝛte.tuo

cruoꝛe vis ferocẽ aim eiꝰ ſaciare. An tibi nõ ſat nõ crudelitas pris imanitas fi
lioꝝ.iſte coꝛuptoꝛ tui coꝛꝑis q̃t cedes expleuit in gabios.qt ibi intierũt innocẽ-
tes.ſi ĩm odis.ſi ſibi ex aio ſuppliciũ exoptas.fac viuas. fac vtte videat in ſuis
penis exultare.fac ꝙ cum ſe viderit in viſum ⁊ infamẽ pituꝝ.te cui? coꝛplattigit
videat integro fame lumine ſupeſſe. Holi lucrecia viquare viugẽ. oꝛbare pentẽ.
2 filijs inr̃em auferre. Opta vitam.vt aſpicias aliqñ vindictam nõ habes vnde
moꝛi velle debeas. pollutũ eſt coꝛpꝰ.ſ integer ani.nulla ſine ↄſenſu culpa Zhit.
Quis neſcit te nõ potuiſſe reſiſtere.nudã.doꝛmiẽtẽ.incautã.⁊ nihil tale verẽtẽ.
armato iuueni ad boicidiũ vei adulteriũ pꝑato. potuit ille etate floꝛida. ⁊ auẽte
regia. quãlibet aliam pmulcere. ⁊ ſecũ in illecebꝛas trabere. rigidũ vᷣo pectꝰ tuñ
mollire nõ potuit. Solꝰ? ille cũ duo tm̃ eẽtis violẽtiaʒ tulit.⁊ in coꝛpꝰ tuũ adulte
rium pat: auit atz pfecit. Cu qð muliebꝛis fragilitati eſt. iniuriꝗ ptuliſti.mẽtẽ in-
tra ↄcubitꝰ violẽtis pudiciſſimqᷓ ↄpuaſti.ſi gliaʒ q̃ris.nihil hbic glie potes adijcẽ.
qᷓ iuueni amãti ⁊ auide libidinẽ ſuã explẽti tenõ mulierẽ carneã. ſiatuam mar
moꝛeam pᷣbuiſti. Adde chara lucrecia ꝙ tu nõ moꝛtẽ vllo violẽto ↄſenſu. infa⸗
miã effugẽ voluiſti.Lũc em̃ demũ patiaz pᷣbuiſti tyrãno. cũ ſe tibi ingulãde ſᷣuñ
illa quã vocas culpa danare. infamiã moꝛte fugemꝰ.tu famã coꝛrũpis triſticiaʒ
vite nobis moꝛte illata finimꝰ.Lu vidicte gaudia moꝛtẽ hpans.ñ expectas de/
niq; ſcelus aliqd.dũ manꝰnob inijcim?ꝰexpiamꝰ.tu innocetiaʒ occupata.moꝛte
eoꝛruptura es Wir pz bꝛut? ⁊alij ↄiũcti qͥ te culpa agbſoluũt./ net e occidas vetat
. 6

Cur te occidendo iudicium ipſoꝝ damuas.ſi te occidis culpam tibi qua cares.
quque fugis incurris. Hunq; unbueabit innocens.qͥ ſe nocentẽ ſuꝑplicio africit.
Mñũ ſio lucrecie añq; ſe enſe pfodi c 5
mihi charioꝛ ↄinx.moꝛti ꝓhibere niſi me occidero.nũq; nides erit me potiꝰ infa-
miã qᷓ; moꝛtẽ vitare maluiſſę.qᷣs vnqꝙᷓ credat.qꝙ ille me vᷣuicidio terruerit.meqʒ
magis ↄſociandi ſᷣui ignomiaʒ ſuſpicioſam timuiſſe q; moꝛtẽ.niſi moꝛiẽdi foꝛti/
tudine audaciaq; ꝓbauero. Reſtabit me miſer turpiſſima labes infamie lucre

2

ciam poti adulterã voluiſſe viuere.qᷓ; buglcan moꝛi.nõne videt.qꝙ me nõ vite

vultj. infamie ↄpuare.ↄſulit qð ꝑmiſiſtis iniurie.Sãctitate mr̃imonialesg tho
ros facite ꝙ vltro tãti flagicij ſecuros reddat aliaꝝ ſomnos. ſi negligentiꝰ h̊ ege
ritis vagabit᷑ effrenis libido.⁊ nedum viris abñtibꝰ.ſᷣ etiaʒ in maritoꝝ oplexibꝰ
rõne mulieres ꝓtuoꝝ iniuria iuuenũ ↄpᷣment᷑.Etem̃ q̃ mulier crit tuta. violata
lucrecia.tu at chariffime ↄinx.quõ poten ire ĩ meos amplexꝰ.q te ñ tenere vxoꝛẽ
tuã. ſ̊ ſcoꝛtũ tarqᷓns recoꝛder.⁊ tu pꝛ ſctiſſime.quð me tuã filig apellabis.qᷓ pu/
dicitiã quã ſub optia tua diſciplina ab infantia didici.tã infelicit amiſi tãq; iniu
rioſe coꝛrupi.me miſerã videbo ne natos intueri q̃ꝝ ventrẽ adult᷑ oppꝛeſſit.q̃d ſi
ſemẽ infelix infauſtũ viſceribꝰ inbeſit meis.an expectabo donecex adulterio mr
lſam. Moli mihi ſplẽtoꝛẽ exacte vite añ oculos ponere.ꝗᷓ ſi qᷣcq; ſinceꝝ tot anig
Imaculatũq; uaui infeliciſima vna nocte dũ accipio ñ boſpite.ſᷣ boſtẽ amiſi.nõ
eſt vlteriꝰmea vita iocũda.ſentio ꝙ pudicitie ſtudiũ opoꝛtunꝗ me fecit iniurie.ñ
foꝛmiã ſ̃ caſtitatẽ meã expugnare voluit nephãdus adult.ſi bũc fructũ ↄtinẽtie
tuli.qͥd pollutũ ſtupꝝ ⁊ adulteriũ manet.niſi ꝙ ñ meretrix lupanaribꝰ icludar.ſᷣ
paſſimvbiq; diuolãs feda ꝓſtituoꝛ.Heu mibi poterit ne iſte animꝰinſons ⁊ ſine

„

culpa flagicij vlteriꝰ cũ iſto coꝛpe coꝛrupto pmanere. Mõ putat vllã eẽ coꝛpis

coꝛrupti voluptatẽ. fateboꝛ occultũ nephbas.pce parens.pceqʒ marite.⁊ vos dij
caſtaꝝ mentiũ indulgete. Mõ potui fateoꝛ tant aio ↄcipe triſticiam. nec ab illo
ↄplexu mẽtẽ adeo ruocare.qͥn ſberit male obediẽtiũn mẽbꝛoꝝ illecebꝛe.qͥn agno
uerim veſtigia maritalis flame.illa triſtis ⁊ inſta.lʒ qliſcũq; tñ voluptas ferro
vlciſcẽde eſt. vim ant erit.ſi d in vobis romani ſpus ⁊ ſcelus iſtud vlciſci.extin·
guat᷑ qͥ bũit aliqd voluptatꝭ. Mimie ſt᷑ vires veneris.nolo ꝙ vnq; tãti facino
ris imago añ oculos vie mẽt agat᷑.nibil muliere mobiliꝰ egritudinẽ aiq; motus
neqdũ mollit. nedũ extinguit tpᷣus ſi diſtulero. foꝛſitã incipiẽt flagicioſa placere
Sidtmitte ferro trãſfigam h̊ pectꝰqð ille violẽtꝰ amauit. in qͥ pmũ excitametum
libidinis infixis mãmillis digitis ↄtrectauerit ſuis. Holite me ad mei miſcdiam
excitare.ſi vite parco.igm adultere parca.ſi parcã leeea rarezdckelteno.
ſi parcã adulterio iaʒ placebit adulteriũ.iãq; placebit adult᷑. Inceptũ eſt in me
flagiciũ ſi vite moꝛte ꝓhibeã ne aliqñ viuet inceptũ explere.nunqᷓ; ſcelus rema-
nebit vbi incepit, Crédãt oẽs mei infamiã timuiſſe nõ moꝛtẽ. qð teſtibꝰ ꝓbareñ
poſſum.ſanguine meo ratũ efficiã. J. mi.aie incoꝛrupte imaculate teſtibꝰ? innocẽ
tie mee. apud minoys ⁊ achaꝛõt tribunal. ibiq; ꝓlẽ regiam violate pudicitie ⁊
polluti coꝛꝑis accuſabis.Luq; terreſire coꝛpꝰ.qꝛ tibi caz adult erij pepiſti.effun
de aiam eęffunde cruoꝛẽ.boc omen vt bꝛe incipiat ſuꝑbi regis ⁊ infauſte ꝓlis ex/
cidium. Zuq;ʒ virindam chariſſime.tuq; pẽ ſanctiſſime àꝝ oſpectũ pudoꝛe ⁊ in
felicitate libent᷑ miea effugio voſq; amici valete.nulli romane mulieri det᷑ in exẽ-
den nacecis ſbi ſuaaleane imnuckiei⸗ licitam foꝛe vitam. .
ommendat frẽs eati franciſci de obſeruãtia. E i. ccccxxix.
Meas epᷣus ſeneñ.Dominico car.firmano.S.p.d.Nuis ſcribente ceſa
re ad negocia fratrum beati Franciſci de obſeruantia ↄmendãte mode/
ſtius fuerit me ſilere.qꝛ tñ ob memoꝛiam diui Bernardini ↄterranei mei

hbuic familie ſingulariter afficioꝛ. nequeo me compꝛimere. cogoꝛ aſſiſtere ſancte

familie.neq; mea patrocinia bis negare poſſum. que nõ me ſolum ſ omnes xpi/

diat. Molite me pꝛ ſanctiſſime tu qͥʒ luce qndã

—

t.

1/

de
ite
o

igt
be
1n
/
in
11
iis
1o
.
te

e

cum bis ↄtendere. Q ſi dicat᷑ multo p Doctrin⸗ .
pſpicatioꝛem videri.pᷣdicatões quoch in omnibꝰ? vꝛbibꝰ? audiri. Mibil moueoꝛ.

ðõ

ſideles ſuis oꝛationibus ac pijs operibus adiutant.vtinam eſſet in me auxilij co
pia ? aliquid poſſet patrocinium meum. ꝓfecto nihil his de ſeruis denegarem.
Mametſi ſum ipſe peccatoꝛ ⁊ iniquitate circũdatus. diligo tamen eos quoꝝ vi-
tam caſtam mundamq; video. quia quanto minus eſt in me virtutis. tanto eos
iuuare attentius debeo.quoꝝ ꝓbitas in aperto eſt. At ſi nequeam meis actibus
deo placere boꝝ ſaltem ↄmendationibus reddar acceptus. ſicut em̃ pauidi ac
puſillanimes in pᷣlio ſeculari milites foxium viroꝝ virtute ſaluant᷑.ita⁊ in beati
Petri nauicula pꝛudentes ⁊ animoſi naute.vecoꝛdes atz ignaunos ſeruiant remi
ges. facit boc religio beati franciſci que apud obſeruantes habet᷑. Hec enim ve⸗
luti lectimima militum manus vndiqʒ; xpᷣianoꝝ luſtrat exercitum. nũc iſtam nũc
illam partem tuet᷑. arcet inſidias.impetum frangit boſtium.ſemꝑ armata.ſemꝑ
in vigilia.ſemꝑ in negocio.nobis vt ocium pariat. Scimꝰ qntum ſub Bernardi
no ſenenũ iaz ſupne hieruſalem curie bec religio eccleſie catholice ꝓfuerit.qntũ
qʒ modo ſub fratre Jobanne capiſtrano vtilitatis attulerit. ⁊ qd bec religio ali/
ud agit. que iubere nouimus euangelium ſentes ac tribulos ex agro dminico
diuellit. ſemen bonum ſeminat.5izaniam ⁊ lolium ſarculo vitatis pcidit.exter
minat auariciam. pellit libidines. fulminat illecebꝛas volupt tes.ſtrangulat am
bitiones ⁊ odia fugat.ignauie ac ſecoꝛdie ſtimulum adigit.⁊ apiens in ccclia die
bus ſingulis os ſu pniam ſuadet.⁊ viaʒ domini in weritate vcet. Hec ſunt oꝑa
fratrum àᷣ de obſeruantia nuncupaur. Heſcio cui H̊ͦ non placeant. Cred qᷓ noꝝ
ſuut omnino pciſa ab ecchia meinbꝛa. omnibꝰ? hoꝝ gratam eſſe ↄuerſationẽ.nec
me dubium hz quin ſancta ſedis aplica bis xpᷣi militibꝰ afficiat᷑. Nam ⁊ romani
pᷣſules q;plurima buic familie pᷣuilegia ↄtu erunt.qᷣbꝰ ab infeſtationibꝰ hoſ ſuʒ
pſeueraret illeſa. Sʒ audio nouiſſimis diebꝰ non nihil ſuggeſtum beatifſimò pa
tri noſtro nicolao nto aduerſus hmõi ſanctam ſacramqʒ; ↄgregationem. Fert᷑
em̃ ſanctitatem ſuam lrãs eugenij pᷣdeceſſoꝛis ſui.que in fauoꝛem hoꝛum deob⸗
ſeruantia fratrum emanauerant. ſeu reuocaſſe ſen ſuſpengide. qad minime feciſ⸗
ſet niſi vt aiunt ſiniſtre de ↄuerſationibꝰ hoꝝ fratrum fuiſſet inſtructus. Derni/
cioſa res eſt ligua fallax ⁊ ſubdola.multumq; damni ſepe in ↄmuni affert. ̊ ma⸗
gna vis veritatis.que ↄ omnium inſidias facile ipſam emergit. Aita hoꝝ fratꝝ
in apto eſt. MHon pot abſcondi ciuitas ſupꝛa montem poſita. Eſt hec familia q̃ti
lucerna ardens ſupꝛa candelabꝛum.que domum domini hoc eſt eccleſiam miro
ſplientdoꝛe irradiat. AHenit aduerſus eam pᷣnceps buius mundi.⁊ nibil be in illa.
Fundata eſt domꝰ ſupꝛa firmam petram. Mihil eſt auod in eam valeant aqͥlo/
nes. At q;uis credit᷑ bec celeſtis impatoꝛis ſuſtentata mmanu.neq; timeat verſu-
cias ſerpentinas.cupit tñ eius conſilt o confoueri.qͥ locum magni dei tenet in ter
ris. Hametſi womus ipᷣa diruiſiue demergi beati franciſci nauicula nequeat.pñt
tñ er inqlinis ſiue ex nautis nonulli piclitari.neq; omnino tuta eſt niſi aplice ſe/
dis pſidio muniat᷑. Meum nibil eſt de alto indicio ſacri ſenatꝰ cenſere.aut de pꝛi
ma ſede qᷣcq; dicere.cuiꝰoꝑa iudicarę in terris moꝛalium nemo põt.non tamẽ
errare me putauerim ſi apudwignatõz tuam animi mei ſecreta aperuerim. ⁊ q
ex vſu crediderim. ſapientie tuẽ palam fecerim. NHam ⁊ hoc iuraſſe memini me
factuꝝ.cum ſacris pontiſicalibꝰ initiarer. Ego vt aꝑte loquartua dignitate ve/
bement᷑ timeo. ne nouitas bec ſcandalũ pariat. ſi fratres de obſeruãtia ad ↄuen
tuales migrare ꝑmittantf᷑. Hoc em in pinis non intelligo licitum eſſe. Nouete 2
reddite ſeriptum ſcimꝰ.ſuanda ſunt qᷓ ſane mentis ꝓmittunt puberes.Claudẽ
da eſt poꝛta que ducit adunteritum. apicnda que monſtrat vitaz. Sunt pᷣteres

vät fama eſt ſupꝛa viginti milia fratrum qui de obſeruantia dicunt᷑.Lota cbꝛiſti⸗

anitas his plena eſt non eſt leue tantam offendere multitudinem. incautum eſt
Oꝛ ſi dicat᷑ multo plures eſie ↄuentuales.doctrinamq; boꝝ

Parum ꝓdeſt ſermo cui vita contraris eſt. Meq; ſcientia ſine ſapientia ꝓficit.

Wonaſteris oientualiutm oininui acruere cernimus. Obſeruantiutn augent :
ſioꝛent. his pᷣncipum aures patent. neq; pontifices alij aut alij pᷣlatibis aduer/
ſant᷑. Mibil em̃ ab his parochialium iura ledunt᷑.ſubſidio piebanis ñ oneri ſunt

Gonuentuales aut nũc offertoꝛia recipiunt.nuncde iure ſepulcrali ↄtendunt.ob

q́s res acceptioꝛes omni ꝓplo ſunt obſuãtes q; Puẽtuales.Taceo de vita diſpa
ri que ipo nomine deſignat᷑.mihi ꝓfecto nõ videt᷑ exoediens romanum pontifi/

cem hanc familiam ↄtriſtari deb ere.Et qm̃ tua dignatio veritati fauere ac diuer

tere ſcandala ꝙ ſua virili ↄſueuit.pᷣſumpſi hᷣ tibi ſcribere. Intelliges ex l̃is ceſa
ris animum.eiꝰvtile cenſeo ꝓuideri.Frat᷑ iohes bomo dei eſt.pli germanie q̃ſi
Wbam eum bñt. poſſet cum vellet eleuato digito magnam turbam facere.ſentõ
er bis qͥ penes eum ſunt egre ſibi eſſe adð de bulla Eugenij fert. ſͤ homo ſapiens
ſpem vultu ſimulat.pᷣmit altum coꝛde toloꝛem.qᷓ;uis ſcio ↄſtantiam eiꝰ imobi/
lem neq; timendum eſſe ã ſo aplice ſedis dignitatem ac eminẽtiam pᷣdicauit re-
frocedere liguam. Decet tñ ſummi pontiſicis ꝓuident ã his bñfacere.eoſqʒ oſo
lariqͥ de romana eclia ſunt benemeriti.qᷓlem eſſe hũc iohem cum ſuis fratribus
nemo qͥ ſapiat infidias ibit. IHec bona venia dixiſſe veluerim. tua dignatio ꝗᷓ li-
bera voce bico in ꝑtem recipiat melioꝛẽ.meq; ſuo moꝛe ↄmẽdatum babeat.Ex
noua ciuitate die.xj. Janua

. Repᷣbendit ſcribentem inlolito latino. Epiſtola cc ccxxj x

Meas epᷣus ſeneñ. Ambꝛoſio ſpãnochie.S.p.d.Cincurellus pape tabel/

lariꝰ tuas lrãs ad me detulit.ũs rectiꝰ dixerim lituras. Meſcio grece an
J hebraice ſcripſiſti.Latine ãdem minime.nõ intellexi vnicum vᷣbum.nec
penes me qᷣſq; fuit qͥ tuos caracteres cognoſceret.pinde eſt igit᷑ acſi nihil ad me

ſcripſiſſes.repuo penes me ſcripturam tuã.vt cũ rome veniam.tibi reddam ⁊a
te petam expoſitõʒz. Interim non eſt qð poſſim rñdere niſi mihi gloſulas miſer

Aale ⁊ ſcias me dein ceps latinas lrãs non vncinos mercatoꝛios didiciſſe.Ex ra

tiſpona dic.iij. Maij.Anno.M.cccc.liii.

Tiractatulus de educatõe liberoꝝ ꝑ eneam ſiluium edi - = =⸗
tus.ad Iadiſlaum nobiliſſimũ hügarie ⁊ bohemie regem. CCCCXXXYj.

Ereniſrimo pᷣncipi dño ladiſlao pãnànioꝝ ac bobemie regi ⁊ potent! au
ſtrie duci.dðño ſuo.Eneas epᷣus tergeſtinꝰ. Si quem vᷣtuti am dare.to

tuimq; ſe bonis pᷣbere actibꝰ oꝑtz. bunc eſſe te ladiſlae rex inclite nemo 4
ſapiat inficias ibit. Maximis nãq; regnis ⁊ ampliſſimis pᷣncipatibꝰpoſtq; tute
le finieris annos expectaris impaturꝰ.qᷣbus niſi ↄſummate pꝛudentie fueris diu
dñani non poteris. Regna vᷣtuti parent ⁊ reſiſtũt vicijs. Sicut olim impatoꝛis
ignauiam roma non tuiit. ſichodie regis deſidiam bungaria deteſtat᷑. NHulli ma
ſis q́; regnanti opus eſt ſapia q̊ pacteo ere gubernauers alios. Et quem ꝛiꝰ
ubuertit erroꝛ rex inſipiens ſe pdit ⁊ ppin. Sapienti in meli? om gaint. er
me inqͥt ſapia reges regnãt ⁊ legum ↄditoꝛes iuſta decernunt.u dum puex
agis. ⁊ eum natu grãdis fueris. optimis te pᷣceptis imbui ſines.Ad q́s res ꝓuo
care te q̊z maioꝝ tuoꝝ exempla debebũt.q romano imꝑis cum marima laude
p̃ᷣfuerũt paterni atʒ mat᷑ni pgenitoꝛes.Et qͥ te genuit diue atʒ indelende memo
rie pĩ albertꝰ.qͥbꝰ dedignareę fediſſimum fuerit. Maioꝝ qͥ regna ſuſcipit.⁊ vir.
tutes q́ ſuſcipiat ↄſentaneũ eſt. Succedis in nobilitate.cura vt moꝝ ſimili inõ
ſucceſfoꝛ fias. Mobilitas fanctis veſtita moꝛibꝰ laudi vat᷑. NHihil eſt nobile qdð vi
cioſum. Quis em generoſuin dixerit bũcqͥ indignꝰ generec.⁊ pᷣclaro nomine ta
tum inſignis. Sane vt animalia muta q;uis laudatis oꝛta pentibꝰ nemo gene/
roſa optat niſi foꝛtia. Sichomines appellari nobiles iure nequeũt.niſi vᷣtute ꝓ/
pꝛis ↄinẽdati. Miſeꝝ eſt vt iuuenalis ait. aliencincumbere fame. ne collapſa in

— — — —

— —

.ẽ S

—

π. — —☛n , ☛ ☛ — —

pꝛiicipes dum reſpᷣ

ant ſubductis tecta columnis Ad vᷣtutem autem capeſcendam lrãn ſtudia pti

rimum adiumenti pᷣbent. Mec cuiq; magna qᷓ; regi voctrina ↄgruit.Qð intelli/

gens rom anus imperatoꝛ francoꝝ regi cui tuncam icitia iunctus erat.ꝑ epiſto

lam magnopere ſtudebat liberos vti ſuos literis erudiri curaret. Illiteratum
eni Vil aliud q coꝛonatum aſinum eſſe dicebat. Hec ego Romanoꝛum
ublica fioꝛuit illiteratos eſſe comperi.ſed donni atq; militie.
⁊in ſenatu ⁊ in exercitu dominatam eſſe doctrinam. manifeſtninq; ommibus eſt
poſtqᷓ; excluſe ſunt litere omnes elanguiſſe virtutes. Mam ⁊ armate quoqʒ mi/
lit. e infirmata eſt manꝰ.⁊ ipſi⸗ pᷣncipatꝰ q̃ſi pciſa radix. Socrates qͥdem /vt eſt
a boetio relatũ) ſoꝛtunatas eſſe reſpublicas opinabat᷑.ſirectoꝛes eaꝝ ſtudere ſa
piẽtie ↄtigiſſet. Soli nãqʒ ꝑfecti ſunt hoies qͥ ciuiles cũ phia ꝑtes querũt ĩmiſce
re.ſibiq; gemina vendicat bona. Mam ⁊ eoꝝ vitaʒ qͥ ↄmuni fpuit vtilitati.⁊ ſum
ma cũ tranqᷣllitate nullis obiecta fluctibꝰ:ꝑ ſapie ſtudia vᷣſat᷑. Dꝛincipibꝰ igitᷣ ⁊
q̊ regnaturi ſunt expiundũ eſt totis viribꝰ. vt ⁊ publica oficiant᷑ negocia ⁊ phia
vendicet᷑.quemadmodũ ꝓ tpibꝰattinere videbit. Sic em̃ pęcieles ciuilia tracta
uit officia.ſic archita tarentinꝰ.ſic dyon ſyracuſanꝰ. ſic rabanꝰ epamunidas. q̊ꝝ
duos teſte plutarco platonis ↄſtat fuiſſe diſcipulos. Pꝛetereo nros ſcipiones
fabios. Cathones. marcellos ceſares. dbus ſumma laus ſumma eruditio fuit.
vid boꝝ g te modum cũ tpᷣus aderit cupimꝰ regnatuꝝ.vt fatigata magnis cala
mitatibꝰ bũgaria. ac ſeuis erroꝛibꝰ ↄculcata bobemia.te duce reſpirent.ſplẽdð/
riqʒ pᷣſtino reſtituant᷑. Quod ꝓculdubio ↄſeqᷓmur.ſi ſpem quam de te pᷣbes ſecu

ta res fuerit. Odoꝛẽ nãq; bonũ de te bauſimꝰ ſic odoꝛ agri pleni cui dñs bnit⸗

Wagnũ eſt future ꝓbitatis indiciũ. qꝛ nec videre nec audire turpia potes Ne/

mo tibi nõ modeſtꝰ ſodalis placet. Moꝛales biſtoꝛias totis haurꝭ auribꝰ.indi⸗
eſq; fieri melioꝛ pᷣceptoꝛis tui monitu niteris. Sic mihi qͥ te inſtruit teq; obpᷣuat
æ amat maxime.vir tum doctꝰ tum ꝓbus de te locutꝰ ẽ caſpar.cuiꝰ hoꝛtatu lihel
lum bũ̃c de te ſcribere ſumꝰ agsrem.Dꝛecatꝰem̃ ſummo ſtudio nos fuit.vt aliqᷣd
ſeriberemꝰ ad eruditõʒz inſtitutõemq; tuam.aptum ⁊ ↄpendioſum.Optauiſſe/

——

mꝰ hoc oneris alteri fuiſſe mãdatum.qͥ ⁊ pulcrioꝛa ⁊ melioꝛa q;ᷓ nos tradere po
tuiffet. Neq; em̃ tu es quem mediocria deceant.neq; nos ſumꝰq̃ ſublimia pᷣſtare
valeamꝰ. Sʒ neq; obſequm tibi neq; pᷣceptoꝛi tuo volũtatem negare vebuimꝰ.
ne vel maieſtati tue vel dilectioni ſue videremur aduer ſi.nũc pᷣſertim eñ ſaluato
ris nr̃i natalitia celebꝛamꝰ. in qbomos eſt fidelibꝰ xpᷣianis inuicem munera miſſ
tare. douandum qdem tibi aliqᷣd bocthe fuerit.Sʒ qͥd eſt að elargiri tibi noſtra
pauptas queat. Mon poſſumꝰ cum piſcatoꝛe dicexe. ſurge ? ambula.qꝛ nec huiꝰ
meriti ſumꝰ. nec tu deo fauente h̊ indiges auxilio.Sʒ auꝝ ⁊ argentũ nõ eſt mihi
expiri lʒ ⁊ dicere. Quid ꝙ tibi donare aliud poſſumꝰ.q; tin qd mgfi pᷣcibꝰ fla gita
mur. pᷣſtant auro atz argento vᷣtutum pᷣcepta.qbus ſi qs equos veſtimẽta lapil
loſqʒ pᷣtulerit.is equo aut lapidi qᷓ; ſapienti viro ſimilioꝛ eſt. Ex his ; ſuccinctus
opuſculum tue pᷣuituti deuoueram qʒ tibi naſcente dño iuxta repᷣſentatõʒ eccle

ſie tot annis inſtitutũ dono daremꝰ. Meſcio qͥ pacto in manibꝰcreuit opꝰ.obſcu⸗
ritatem dum fugimꝰ. bꝛeues eſſe deſinimꝰ. Eſt tñ oꝑi modus.nec faſtidienti. ꝓlixi
tati nec tenebꝛoſe obnoxiꝰ bꝛeuitati. Zu paruum munꝰ?ex pauꝑe domo benignꝰ
ſuſcipe boniq; ↄſule.paruumq; pᷣcio nõ vtilitate penſabis. Hoc em libello auẽ
in ptes qᷓtuoꝛ diuiſimꝰ.q̃ regis pueri.que iuuenis.que vini quecq; ſenis eſte ſtudia
dicant᷑. vt ex daris auctoꝛibꝰaccepimꝰ tue ſublimitati monſtramꝰ. Speramꝰem̃
bas omnes etates nõ ingreſſuꝝ te modo.verumetiam e reſſuꝝ. ad quas beate
beneq; dirigendas.ꝗðᷣ defuerit ſcriptis nr̃is/ non qne id paucum eni jex alioꝝ
fontibus hauries. Aale.

De pueroꝝ ingenio naturali. Et quom odo natura ipſa ceca eſt ſine diſciplina
Rubꝛica pꝛima. 8s ni

ôc ð õ

MWunibus q ad vᷣtutis culmnẽ ducendi ſunt pueris.katuraʒ in pᷣmis bonãä?

⁊ diſcipline capacẽ eſſe oꝑtzʒ. Sʒ hãc pᷣſtare neqʒ tuũ eſt neq; bumani ſtu⸗
dij ic dei munꝰ eſt celef⸗ nu. Paucir.
ſit. Sicut em̃ aues ad volatum. Quintilian?ait.eq ad curſum ad ſeuiciqᷓ gignũt
ſic bois eſt pꝛia agitatio mẽtis atz ſolertia. Ebetes vo atz indociles nõ magis
ſm nãʒ q; ꝓdigioſa coꝛpa ⁊ inſignia mõſtris equnt᷑.Et quis alius aliũ pᷣſtet in⸗
genio.nemo tñ repit᷑ qͥ nihil ſit ſtudio ↄſecutꝰ. Sʒ accipimꝰnaz tibi eſſe rectaʒ ⁊
docilem: ſuꝑeſt igit̃᷑ vt diſciplinaʒz ⁊ exercitatõʒ ſuſcipias.Sicut em̃ ceca eñ ſine

*

biſciplina na:ſic ſine natura macerata eſt diſciplina.in vtraq; paꝝ momẽti fue⸗

7

rit ſi ſubtraxen exercitiũ.ſ hiſce tribꝰ abſolutio ↄpat᷑.Accede igit᷑ fauẽte numine

—

Zacceptl diſcipline regulis exercitatõʒ vᷣtutꝭ amplectere.
Oꝛ in duobus pᷣcipue pueris ſunt erudiendi.

₰ „*

Ao ſunt in pueris erudiẽda.coꝛpꝰ⁊ aia.de cura coꝛpis pᷣus.Nam in mr̃is

vtero qͥ
tõnem deinde mentis annectemꝰ.int̃dum mixtim agemꝰ. Quidam fierl

vtrũq; ſimul cẽſent ap infautia:⁊ pᷣmis vt aiũt ngrrtetltig inciꝑe debere inſtitu⸗

tõʒ pu ęri. Sʒ pᷣteritæ ſunt h̊ tꝑa tibi vtinã nõ ignaue jad etatẽ tuam feſtinãdũ

—

eſt.ad h te pueꝝ bẽmꝰ.audi pcepta q̊ damꝰpuero:dum te alloqr teq; ↄmoneo.

⁊vᷣceptoꝛes tuos qͥ tuam curam gerũt oſes allor. Meminiſſe nãq; ilos optz
eoæ que ad troyanum ceſarẽ plutarchꝰ ſcribit.qͥ publico ſmone diſcipuloꝝ deli
cta in pᷣceptoꝛes refundi ↄmemoꝛat.depꝛauatũ em̃ neronis ingeniũ.nõ defuerũt
ſenece aſſcriberẽt. Socrates cũ malo inductũ bone intolis pueꝝ aſpexiſi et. pe
dagogum ei ? peuſſiſſe tradit᷑. Relatuin eſta babilonio dyogene Lconidaʒ alexã
dꝛi hptoꝛem qͥbuſdam illũ vicijg imbuiſſe.qᷓ̃ robuſtum qͥ ⁊ iam maximũ regeʒ
ab inſtitutõe pueri ſunt ꝓſecuta. Inſulſi g atʒ aio deliri ſunt. 5
qbuſq;ʒ ⁊ ſine vllo delectu ↄmittũt.Ego illos aut eruditos eẽ voluerim qð pᷣmũ
eſt. aut ſe nõ eruditos ſcire. Hil em peius ẽ bis qꝗͥ paululũ aliqͥd vltra pᷣmas lrãs
ꝓgreſſi:falſam ſibiſ vt q̃ntiliani vᷣbis vta mur ſcie ꝑpſuaſioneʒ induerũt. Recte
igit᷑ philippꝰmacew alexqdro filio ſuo pᷣma lr̃aꝝ elemẽta ab areſtotile tradi vo/
luit:ſummo illiꝰetatis ph̊o. HNeſcio qͥs erroꝛleonide locũ fecit. Recte etiam pe/
leus achillis cure pbenicem pᷣfecit vt ei dicendi ꝑit᷑ ⁊ agendi ductoꝛ foꝛet ⁊ ingr.

Opoꝛtet aũt pᷣceptoꝝ vitam nullis obnoxiam eẽ criminibꝰ.irrepᷣhb enſos moꝛes

—

optimũ expimentũ vt nec hẽant vicia ã vetant. Mon ſiut auſteritate triſtes.nec
ↄmunitate nimia diſſoluti.q̊s nec odire nec ↄtemnere iure poſſis.qͥꝝ ſᷣmo pluri
mũ de honeſto ſit.ne ab his vicia diſcas q̃ poſtmodũ ſit oꝑus dediſcese.in q̃bus
exuendis magna vifficultas eſt. ⁊ onꝰ detocẽdi grauiꝰeſt q; docendi. ꝓpt᷑ qað Ti⸗
motheum claꝝ in arte tibiaꝝ duplices ferũt ab bis q̊s alius inſtituiſſet ſolitũ exi
gere mercedes qᷓ ſi rudęs diſcipulos accepiſſet.Lecũ certe actum eſt optime.
tales ſoꝛtitꝰes ingr̃os.qꝝ ſi pᷣcepta tenuen.⁊ optimi viri poſſig ⁊ clariſſimi ree
aſſeqͥ famam. Hoꝝ offi eſt vt ſicut coloni ſuis arbuſculis circũponũt ſepes.ſic
tibi ↄſona laudabilis vite inſtituta admonitioneſq; circũferãt vñ rectiſſina mo
rum germina pullulãt.honeſtat em̃ fons atz radix eſt ltima diſciplina. Tecũ tñ
monitl nõ plagis agant.qᷓ;uis em̃ cedi diſcipulos ſit ecee. ⁊ Criſippus nõ im
pꝛobet. Juuen aliſq; vba ferant᷑. Metuens vᷣge iam grãdis achilles cãtabat pa
trijs in mõtibꝰ. Maius tñ apud me põdus bnñt Quintilianꝰ? atʒ Plutharc⸗ qᷣ ad
honeſta pueros ſtudia nõ plagis aut vᷣberibus.ſᷣ monit? ⁊ rõnibꝰ ducẽdos aiũt.

vᷣbera puos decent nõ liberos. Mobilibꝰ pueris ⁊ maxime regũ mais ꝝ laudes

ac vituꝑia qᷓ; verbera ↄmoditatem afferũt. Illa ad honeſta ↄcitant.h̊ᷣ a turpitu
dine cobibent. In vtriſq; tñ adhibẽdus eſt modus ne qͥd nimis ſit. Pueri nãqʒ
in modicis celebꝛati laudatõibꝰ intumeſcũt.nimis aũt affecti iniurijs frangunt
animoqʒ deficiũt.at ex plagis odia ſurgũt que ad viniẽ etatemvſq; pdurãt.Ad-
dilcenti aũt nihil mag aduerſum eſt q; pᷣceptoꝛes odiſſe.quos tu ſi recte facere

eq; bonũ. Dauci repiunt᷑ bus natura indoci

em foꝛmari coꝛpuſculũ pᷣus:deinde aiaʒ infundi vicemꝰ. Er udi/

q̊ filioꝝ ſuoꝝ curaʒ

— — — —

ne ſomno plus qᷓ; ſatis eſt.aut deti indulgeat. Mollis educ
indulgentiam.neruos omnes ⁊ ment ⁊ coꝛꝑis frangit. Vitanda eſt piumarum

platone dictũ eſt laboꝛes ⁊ ſommi.

volueris non minus amabis c pſa kaca. ⁊ parentes eſſe non qdem coꝛpis ᷣ
mentis tue iudicabis.multum boc ⁊ pietas ſtudio ↄfert.Audi rurſus Juuenalẽ
ij maio ꝝ vmbꝛis tenuẽ inqͥt ⁊ ſine pondere terram. Spiranteſq; trocos ⁊ in
vꝛna ꝑpetuum ver.Qui pᷣceptoꝛem ſancti voluere ꝑentis.Eſſe loco.
De cura coꝛpoꝝ ⁊ qliter nutriendi ſunt pueirn.

De pᷣceptoꝛibus ſat dictum eſt. Mũc viden qũ arbitramur quõ illi coꝛpi
tuo curam pᷣbere dñt. Quam ↄſuetudinem puerile coꝛpus accepit.eandẽ

buare ſuccedẽte tꝑe cupis.Cauendum eſt igt ne nimis mollit enutriat
is educatio quam vocamus

mollicies.herere ſericum carni nolim.intdum groſſo lino vtendum eſt. ſic fiunt
mẽbꝛa ſolidioꝛa.⁊ laboꝛis magis patia.Cũq; ſis natura pulcerrimꝰ⁊ dignalſce/
ptro ſoboles:ſtudendum eſt vt geſtus foꝛme rñdeant.vt recta ſit facies nelabia
detoꝛqueas ne linguam ſugas.ne vicium ebꝛietat effin gas.ne ſᷣuilem imiten vᷣ/
nalit atem.ne ſupinꝰ ſit vultus.ne deiecti in terram oculi.nę inclinata vtralibus

ceruix.ne inducte ruſtice manꝰ.ne ſtatus indecoꝛus.ne ſeſſio irridenda.Cilioꝝ

motus apte retinẽdus.recta ſint bꝛachia.neq; in ꝓferendis pedibꝰ ruſticia aiſſi
hil põt placere qdð non decet. NHouit hoc Philippus alexandri pꝛ.qͥ cum multos
q̃s bello cepat venundans.ſublata imꝑeditaqʒ; tunica ſederet nequaq; decoꝛe ⁊

vnus ex bis qͥ venũdabant᷑ clamaret. Ignoſce mihbi philippe.nã a pꝛe milʒ ami

citia tecum eſt. Vñ ſibi amicus eſſet homo infrogat.Et ilio ꝓpius accedẽte atʒ

ſubmiſſa voce dicente.parũper iuferius clamidem demittito.ita em̃ ineptꝰſedes

iſtum ait philippꝰ dimittite. Nam qͥ beniuolus at amicus eẽt latebat.Seruan⸗/
dus eſt igit᷑ in motu omniq; ſtatu decoꝛ. In q̃ re tam curioſi greci fuerũt.vt geſtꝰ
legem ↄſcripſerunt.quam cironomnica vocauerũt.eam ſocrates ꝓbauit. Plato

in ꝑte ciuilium actionum poſuit.Criſippus in pᷣceptis de educatõòe liberoꝝ non
omiſit. Sunt etiam coꝛꝑis qᷓdam certamina q̃ minime ↄtemni vñt.ſᷣ cius rei pᷣ-
ceptoꝛes audiendi ſunt.vt qᷓntum ſatis erit in his elaboꝛes.q̊ ⁊ apta
bꝛoꝝ ↄpoſitio ſimul ⁊ robuſtitas qrit᷑. Bona em̃ in . 1
na q̊ʒ ſenectutis fundamẽta iacit. Cũq; regem ineſſe pᷣlijs ſepius opoſteat.mili⸗

⁊? apta qᷓdam mẽ-
uer coꝛpis babitudo bo
taribus certaminibus exercere pueros ↄuenit.quem regni gubernacula manẽt.

Bellum em̃ educatum in vmbꝛa coꝛpis habitudinẽ repudiat. Macillẽtus aũt
miles ⁊ bellis aſſuetꝰ in certaminibꝰ.pugiles feroces ⁊ ſtructas pᷣlio ꝓpulſat aci⸗

es. Mon ꝙ ab re fuerit te quem ſepe thurcos pugnarencẽium erit.arcũ in pue⸗

ricia tendere.fundam iactare.rotare.ſagittam dirigere. Maſtam iacere.eqs aſcẽ
dere.curſitare.ſaltare.int᷑eſſe venationibꝰ.nãciſci nandi ꝑiciam. Mihil eſt turve

diſcere q lʒ honeſte facere.Audivirgilium de pueris ytaloꝝ que referat. Matos

ad flamam pᷣmũ deferimus.ſeuoq; geln vuramꝰ⁊ vndis.venatu inuigilat pueri
ſiluaſq; fatigat flectere e̊s ludos ⁊ ſpicula tẽdere coꝛnu.Ceteꝝ nec puero ludos

intdixerim ſq̃non ſunt obſceni.ludere cum eqlibus pila.quẽadmodum tibi Jo-
hannes binderhach vir doctus Scar⸗ ↄſcripſit.⁊ laudd ⁊ SE Eſt trocus.ſunt
1

⁊ alij pueriles ludi.q̃ nibil turpitudinis hñt.qͥs tibi nonnũ Gepeoꝛes ꝑmitte/
re dñt vt ſic laboꝛis remiſſio fiat.⁊ alacritas exatet᷑. Hon eſt ſꝑ lr̃is ſerioſiſq; re/
bus incũbendum.nec imenſi laboꝛes ſunt puer adijciendiſub qͥbus defeſſi coꝛ/⸗
ruant.⁊ alioq̃̊n pondere moleſtiqʒ pᷣſſi dctrinain minus maſuete ꝑcipiant.Plã

te nanq; cum modicis alunt᷑ aquis.multis ſuffocant᷑. Moſie oꝑtʒ vitam nr̃am
in duas pꝑtes eſſe diuiſam.in ſtudium ac remiſſonẽ.Sic vigilię ſomnus pax bei⸗
lum eſtas byems operoſi feſtiq; dies laboꝛis ↄdimentũ eſt ociñ. Itaq; nec labo

rem ſumere nimiñ.nec ocio nimis indulgere oꝑtzʒ. Noſtes em̃ diſciplinaꝝ vt a

Quali cibo ⁊ potu puenis vti ↄuenit. .
Piꝛpalia pueroꝝ exercitia regnum expectant q̃lia dñt eſſe.qleſq; ludi
iam tenes. Munc de cibo potuq; dicamꝰ. Modicus ac tempat cibus. vt
bpieronim ad ruſticum ſcribit. ⁊ carni ⁊ anime vtilis eſt. Aſſit igit̃ rõ vt
tales ⁊ tantas aſſumas eſcas.qͥbus nec coꝛpus onerer.nec libertas anune pgra
uet᷑. Et cᷓuis cibi refutandi ſint à difficult᷑ digeri pñ̃t ꝓuidendum tñ eſt ne deli/
catis aſſuetꝰ cibarijs ↄmunia demum faſtidias. Non ſo eſt in vꝛbibus degengũ.
Eris noõnunq; in caſtris.ᷣin ſiluis.in deſertis locis vbinccium erit groſſioꝛibꝰ? vti
cibis. Sic nutriendus eſt puer. ne cum tempus expoſtulet. bouinas carnes ab-
oꝛreat. Adde ꝙ bellatoꝛi hmõi futuro ↄuenit poꝛrigere dapes.nõ que delicatũ
que robuſtum coꝛpus efficiant. Si qs pterea paſſi ulis. amigdalis.confectis ex
ſuccaro cibis. paruis auiculis. bedulis. agniculis lenioꝛibuſq; ſemꝑ menſis vtat
ᷣbus demuin menſis releuari reſtaurariq;ʒ poterit ſi ceꝑit egrotare.
Re ſupfluitate in eſu quarundam patitiar.
TZtingõ nücalicd⸗ q multi ex tuis ſubdit repꝛobãt.Quis em̃ vel auſtra
lis eſt vel bũgar? vel bohemꝰ. de frugalitate mẽſaꝝ libent audiat diſpu/
tantem. Quid em̃ eſt qd in his regiombꝰ maioꝛibꝰ offerat᷑ pconijs ciba.
rigꝝ luxurie ⁊ laute glia mẽſe. Quid eſt qd familia maſ ꝓbet magiſch ßidicft qᷓ;
vdᷣiitis cene numeroſa ſercnla. Ile magnificꝰ inqͥunt.ille celebꝛãdus.illi volup/
pe ſeruierim. cuiꝰ culina ſemꝑ fomat.ſempꝑ vncta eſt. cuiꝰ gule nulla obſt ant pꝛe

cia.ͥ ſplendide cenat. 2 raris ⁊ longe queſitis vtit᷑ ferculis.Cuiꝰcellaria redun/

dan ferculis patentq; omnibꝰ. Sic biſtriones loqui. ſic paraſiti ſcurreq; ſolent.
qbus viuendi cura in ſolo palato ↄſiſtit. Et qͥ ſardanapalli ſequentes ingluui⸗
em. gruis collum mallẽt bꝛẽe q; ſuum. Sʒ nibil eſt optime puer indolis.qd equę
effugere ſapientem opoꝛteat.q; viuere ad oſtentatõem.populares aures ſeqᷣ. nõ
aut veram rõem vſq;adeo viuendi ducem bꝛe. Spernendi ſunt inanes rumuſcu
li. fugiendi aſſentatoꝛes. Mon eſt apetenda laus qꝗᷓ oꝛe ab inſani manat. Clanſſi
m opatruelis tuus fnderic?ceſar.̊ nunc monarchiaʒ tenet imperij.tan ſapiẽs
tamſobꝛium ſe oñdit:non vino non cibo ſe implet. caſtigata pꝛandia caſtigatas
agit cenas.nõ curat h qͥd de ſe bibuli ferant. Sapientum nãq; nõ ebꝛioꝝ pᷣconia
wenat᷑.ſele longiꝰ euagemur. Quid ſibi vult tanta ferculoꝝ numeroſitas. q di⸗

uerſitate carnium atz ſapoꝝ delectatõe ↄuiuas qſi caprds tenet. Mõöne moꝛ/

bi ex nimia ſaturitate ↄcitant᷑. Quot ſunt qͥ poſtq; gule voluptatem expleuerit.

vomitꝰcogunt᷑ ſuſtinere moleſtiam.vt qð turpit᷑ ßeſteri turpiꝰegerant. Affe
46

rent miniſtri tui ſi ſapient coꝛaʒ te nõ plurimas epuls noli pᷣfinire numeꝝ. qͥ te
regunt ⁊ ſanitatis ⁊ vᷣtutis ⁊ maieſtatis ⁊ tois ⁊ loci ↄſideratõs babeant. Impa
toꝛiam domũ iulius ccſar niſi ſolẽne ↄuiuin fuiſſet tribꝰvoluit ferculis ↄtentari.
Ceſar auguſt ꝰin ſummo faſtigij culmine ſecũdario pane ⁊ piſciculis ↄtentoiubi/
lIus erat. Sicct aliqs. qd nero.qd caligula.qd vitellius. Nuncd ↄmeſſatões in
modice freãntamꝰ.haud inficiamnur. imitaꝛioptimos no peſſimos ⁊ gloꝛioſos
nõ illaudatos decet. Rurſus aduciat᷑ alit᷑ in ytalia vbi famem caloꝛ extinguit.

aliter in germania vbi frigus comedendi puocat appetitum regulanda eſt mẽſa

Heq; boc negamꝰ. At nõ multum comedere cuiꝰ ardet ſtomacbi rabies.ſᷣ varia
illum ſumere pcioſaq; ꝓbibem?. Meminiſſeq; te volum. victi duiuaꝝ vocabu
li. Mon ęm̃ vt greci.ſic ⁊ maioꝛes nr̃i ↄpotatoes ↄmeſſatõeſqʒ; voluerũt.qſi vini
cibiq; gr̃a ↄueniat᷑.ſᷣ ↄuiuia vt ſimul viuerẽt.Socrates multos pᷣterea velle vi
uere dicebat vt ederent 2 biberent. ſe aũt ꝓptea edere ⁊ bibere vt viueret. Ad
quem modum qᷣcunqʒ ſelimitauerit is ꝓfecto no magnos ſumptꝰ in cenis bẽ⸗
bit. paucis nãq; ⁊ minimis rebꝰ natura ↄtenta eſt. Areſtoteles vir darus ⁊ incli

tus cum de voluptate guſtus atz tactꝰ.i.cibi ⁊ veneris diſputaret.ab bis ꝓficiſce

rent᷑ ſenſib? delectatões ſolas hoibꝰ omunes eſſe cum beſtijs alſerebat. Zlt. iacir
co in pecudum bꝛi ferarumq; numero ᷣſqᷣs eẽt bis voluptatibꝰimpeditꝰ.Cetere

,.e.ẽᷣ —

— Cü-.ð — —
—☛e — — = ☛☚m e.

er rebus alijs pdeuntes bomini tĩ pꝛie ſunt ſicut apud macrobium in ſatix
nalibꝰ Euſtac is affirmat. Quis igit᷑ hñs aliqͥd bumani pudoꝛis voluptatibus
bis duabꝰcoeundi atz comedẽdi gratulet᷑.qᷓ ↄmunes ſunt cum aſino ⁊ ſi ue. Sed
de venere adoleſcentem magis q́; pueꝝ ↄmone facere opoꝛtebit. Juterim cum
cenaꝝ ſumptꝰ reppbendimꝰ. Catonis pᷣmo venit in men em. q cuat ud romanũ
Pplm in Pdigalitatem⁊ in modicos ſumptꝰ inueberet᷑.O? incſt dift cile eſt advẽ
trem oꝛoem hẽeq aures nullas bʒ ⁊cc. “DMD
Me pueri imocderati ſint in bibendo.⁊ ꝙ; turpꝑe eſt eis vinum appetere.
*CErum cum delectatio guſtus pleroſq; nõ minꝰ in potu q; in cibo detineat
Cauendum eſt tibi ne vel multibibꝰ vel optimibibꝰ? fias.oẽinq; inebꝛiem
vitabis. Sit moderata bibitio nõ que mentem grauet ßß ꝗᷓ ſitim auferat.
Multuzʒ ſucci in pueris eſt.lacte ſunt ⁊ ſanguine pleni. raroqʒ ſitim ſentiunt.lp
petitoꝛe vini puero nibil turpiꝰeſt. Aſus vmi ſicut ANaleriꝰait.romanis olim fe/
ininis ignotus fuit. Quid pueris feremꝰ ne pueroꝝ bachari mẽtes aut vini ſur/
gentem ingenij iugulabim? mero. OMuis theutonico moꝛe in vas vino miſcere
aquam. mibi tñ nulla rõne ꝑſuaſum fuerit fumoſum vinummiſi a caſtigatum
pueroꝝ menſis atponi debere. Relatum eſt mibi ex bohemis ꝓceribꝰ quẽdam
fuiſe qͥ liberos ab infantia ſuos atʒ ab ipis in cunabulis ſoliue. Maluiatici aut
reuolij magnis ⁊ crebꝛis hauſtibus aſſuefaceret. Sic em̃ aiebat. Doſtq; viri fue
rint multũqʒ biberint.nulliꝰ vini potentia mentem amittũt. Sic foꝛtaſſe nutre
tus fuerat Cirus iunioꝛ d cum lacedemonios vt ſecum ſocietatem inirent hoꝛ/
taret᷑. Coꝛ ſibi dicebat longe graui? eſſe q; fratri. NHam⁊ plus meri q; ille biberet
⁊ meliꝰ ferret. Stulta ⁊ inanis cautio.nẽ ſis aliqũ ebꝛius ſempꝑ ebꝛium eſſe.aon
pdunt qͥ ſic nutriti ſunt mẽtem.cũ maxime bibũt.ſ ſtultam a herẽtemaz ſemꝑ
ebꝛietatem ↄtinuãt. Hon ibi memoꝛia eſt. nõ viuoꝝ ingeniũ.nõ honaꝝ cupido
artium. nõ gloꝛie nõ boneſtat ſtudium. Aeꝝ ne cñ iſtiuſmodi beluis ↄ flictarivi
deamur. qbus int bomines locñ daręe ſcelus arbitramur. ad platonem traſeamꝰ
⁊ quam ille diuinus vir de vini votu ſniam tulerit audiamꝰ. Hicem̃ non paſſiin
baurienda vina ̊ modicis ⁊ boneſtis int bibẽdum remiſſionibus refici integra
riqʒ animos ad inſtaurãda ſobꝛietatis officia ſapient᷑ exiſtimauit.nec diffugien⸗/
das eſſe oĩno vini potatões.qꝛ nullus ↄtinens ꝓꝛſus aut tpatus ſatis fidelit᷑ vi
deri põt. cuius vita nõ int picula vicio m in medis voluptatum ſllecebais explo
rata ſint. Nam tui libentie greqʒ omnes ↄuiuioꝝ incognite ſunt. aani loꝝ oino
exgs ſit.ſi euen foꝛte ad pcipiendas has voluptates aut voluntas tulerit. aut ca
ſus indirerit aut neceſſitas unpulerit.mox deliniri⁊ capi.neqʒ mentem eius aim
qʒ ↄſiſtere neceſe eſt. Muniẽcus eſt 6puer aduerſus vinimmaliciam.nõ fuga ſiẽ
egyptij faciũt.neqʒ ingurgitatoe ſicut bobemis placuit ſᷣ animi vigoꝛe ⁊ ↄſtan-
ti ptia. ⁊ vſus moderatoe tpatus fiat ⁊ ↄtinẽs. Atimur aũt vino nõ nobis vti
dominet. 5 vt calefacto ſimul refectoqʒ animo ſi qͥd in eo vel frigide triſticie vel
toꝛpentis verecũdie fuerit diluamus.qð tũc faciamus.cũ modicum ⁊ tolerabi/
le vinum ſumimꝰ. Sint ↄuiuia qᷓ te pñ̃te fiunt ⁊ in cibo ⁊ potu caſtigata. ſuiſqʒ
regulis limitata.ſobꝛia ſine luxuria.ne vel anime vel coꝛpis officia pᷣpediãt. Hõ
ſit illictriſticia nec vult?nubili. aſſit alia riſus. Mon laudo. Craſſum quem ſe/
mel in vita riſiſſe Cicero ſcribit. Nam ſaluatoꝛemnrm riſiſſe nunqᷓ;.alteriꝰ qᷓ bo
minis officium fuit. Aſſit in ↄuiuio grauitas ſ leticiam nõ excladat.Aſſint vo.
zunrates laſciuiam nõ inducãt.Aſſit muſica oblectamẽeta ſ nibil turpitudinis
afferant. R H
De coꝛꝑalibus delitũs ↄpeſcendis. l
Eteꝝ qꝛ coꝛpus adhbuc tractam? cultum.ſuccincta platonis ſnia referen
da eſt. His tantũ indulgeri coꝛpi vult. vt phie miſteriũ pᷣſtare poſſit. Qd
dictum pꝛudent᷑ putamꝰ.ſi reipublice curam ſub phie ſtudio volum? ↄti
neri. Mam q coꝛproptime curãt. aĩiam vo eius uitio vti dz negligũt. nibil ab

bis differunt.q̃ vt oꝛgana ꝑfectiſſima poſſint babere omni ſtudio aunnt nr⸗
tem vᷣo cuiꝰgra ↄparant oꝛgana omnino deſpiciũt.Contra uandum eſt. Naz
caſtigare ⁊ ↄpeſcere eius impetꝰ velut imanem qᷓndam beluaim opoꝛteret.⁊ ei
aduerſus animam temerarios motꝰ rõnis habena cobibere. Pitagoꝛas cum in
tellexiſſet ex familiaribꝰ ſuis qndamexqᷣſit vt pinguis fieret indulgere cibarijs
lNic indqt non ceſſat moleſtioꝛem ſibi carcerem ſtruere.Gneus do Pomeidcut
maguo cognitõe fuit.cũ aduerſa valitugine laboꝛaret.iuſſit medicꝰvt turdo vę/
ſceret. Illum ſui fruſtra qſiuere:Erat em̃ pᷣter anni tpᷣus.Cũq; ex familiaribꝰqͥ/
dam diriſſet foꝛe vt apud Lucillum turdi.quem penes annũ integꝝ nutrirent
inueniri poſſent.Lũ ille q;uis egrotꝰ. inqᷣt niſi Lucillus ſtuderet delicijs.viue
re Pompeiꝰ uõ poſſet.ac dimiſolmedico patu facillimis ac vilibꝰ vſus ẽ. Illud
ſolum cibo curandum eſt.vt neceſſitas coꝛpi tribuat᷑.vt poſſit eẽ laboꝛis patiẽs
Itaqʒ ventri nõ ad voluptatem.ſᷣ ad ſuſtentatõs poꝛrigere oꝑtz. NHam qͥ cenas
ſp o e mẽte agitãt epulaꝝq; gra terras mariaq; pſcrutant᷑.miſerabili ad/
modum fuitute qnunt᷑.⁊ guiſſima dño tributa pendũt.mibi leuiꝰpatientes.qᷓ;
qᷓ apud inferos penas dant veluti ignem viuidentes ⁊ cribꝛo aquam ferẽtes. ac
pfoſſum vas implere anbelãtes ſicut baſili?ait. Quentñ qͥd de veſtitu ceteriſq;
Fꝛpis cultibꝰ ſentiamꝰ.abſoluam pauc arbitrer faciendũ.Londeri aut ani
mari vltra q; neceſſitas ſit aut miſeroꝝ eſt/ teſtimonio dyogenis jaut iniuriaꝝ
itaqʒ occupatũ eſſe in coꝛꝑis oꝛnatu aut leuis eſt hois aut oino vani. aut illiꝰ qͥ
ꝓbaꝝ inſidiat᷑ vᷣginum matronauq; caſtitati.Obſᷣuandum eſt ſuꝑuacue molia
rigꝛe Huns corpi tribuas q; anime ↄmodum ſit. turpeq; regi fuerit t᷑ñ nimiam
coꝛpis curã effeminatũ videri.Eſt aũe adbibẽda in omni cultu mũdlicia.nõ odio
ſa necexdſita nimis. vᷣ agreſtẽq; fugias ⁊ inbumanam negligẽtiam. Naʒ demo/
ſteni ⁊ hoꝛtenſio ꝓbꝛo datũ eſt.qꝛ veſtitu ⁊ cetero cultu coꝛpis nitido venuſio ni

miſq; accurato fuiſſe tradunt᷑. Puero tñ ⁊ viro regi dignitas bäde eſt. Medum

iactantie rumoꝛem fugit in auaritie labat᷑ infamiam.q ubil eſt in pᷣncipante de
teſtabilius. 1

nibil eſt in terra pᷣcioſiꝰ nibil pᷣantius illuminato intellectu.

Bſolutis bꝛeuiterbis que de coꝛpis cura dicenda ſenſuimꝰ:ad inſtitutõʒ
mDmentis feſtinat oꝛo. In q̃ re pſuadere volimꝰ nihil eſſe qd bomines in ter
unra poſſideant pᷣcioſius intellectu. Cetera qdem bumanevits bona puſilla
ſunt atz indigna.qᷓ mult laboꝛibꝰ inſectemur. Pulcra nobilitas ſᷣ alienũ bonũ.
ꝛecioſe diuitie.ſᷣ foꝛtune poſſeſſo.venuſta gloꝛia:ſ᷑ inconſtans.Foꝛma decẽs
caduca puoq; durans tꝑe. Optanda ſanitas ſ̊ pmutationi ꝓꝛſis obnoxia.cð
cupite vires ſᷣ endine aut ſenectute facile ↄtabeſcũt. Mihil pᷣſtatiꝰintellectu
⁊ rõne.Hoc nullus foꝛtune tollet incurſus.nulla calũnia diſtrabet.Cunq; reliq
omnia tge minuant᷑.ſciaʒ ⁊ õem ſenectꝰ auget. Belium ſingula trabens atʒ oĩa
ferens.ſolam voctrinam neq̃t erige. Megaraʒ cũ demetrius captam ſolo cqſiet.
Stilphonẽ phm illic oim nudũ introgauit.an ſuoꝝ qcqᷓ;ᷓ amiſiffet.Cui ſtiphon
haud eqdem inqt. bellum em̃mulla ex vᷣtute ſpolia ducit. Ac ſocrates cũ Goꝛgi⸗
as pcontaret᷑.an ꝑſaꝝ regem felicem eẽ putaret. MNeſcio inqᷣt qᷓntum vᷣtut/ hẽat
⁊ diſcipline.Perinde ac hiſce nõ aũt foꝛtune bonis ꝑſiſtat beatitudo.Acci b di⸗
ctum eſt ⁊ mẽoꝛie ↄmendato Ladiſiae rex olim ditiſime q́;uis regna tibi maxia
debent᷑:non tñ felix dici poten.niſi ᷣtute pᷣditꝰ ⁊ aie magis qᷓ; foꝛtune bonis ha⸗
bũdauen. Regna nãq; ⁊ opes nõ magis poſſidentium ſunt qᷓ cuiuſcũq;. vᷣ vt in ſe
culari ludo nuc huc tran ſeũt nunc referunt᷑ illuc. Sola vᷣtutꝭ ⁊ viuenti ⁊ moꝛtuo
ſtabilis eſt ⁊ firma poſſefio. Jureq; diuitibꝰ ſolò inqᷣt. Et nos nõ pꝑmutabimꝰcũ
vtute diuitias. Tibi g cum viuitie affluat. curanqñ eſt ne vᷣtutes deſint ſine bꝰ
nedum regis ſ̊ nec viri nomen qᷣſqʒ meret᷑. Sicut byemi nccia ꝑ ſerenitatẽ pare
ↄſueuit.ita ⁊ boni ⁊ optimi ad ſenectutẽ vtutꝭ viaticũ in puericia vendicare dñt

/

6
8
i

ſ⸗
e

18

ne er

Quis nouit humane vite variabiles caſus. Nihil eſt ſub luna firum nunc diui⸗
tes homines ſunt nũc pauꝑes.nũc regnant nũc uiũt.nũc ſanitate gaudẽt nunc
egrotant. Nemo ſcit mane q̊ͥ veſp vehat. NHemo tamdiuinos bũit fauentes cra⸗
ſtinum ſibi vt polliceri poſſit.Ob quaʒ rẽ Tbeſeꝰ vt ſcribtum apud Eutr ipedẽ
Cicero refert.ſic dicere ſolitꝰerat. NHam qͥ audita a docto meminiſſem viro futu
ras mecũ ↄmẽtabaꝛ miſerias.aut moꝛtẽ acerbam aut exilij meſtam fugam.aut
ſ. aliquã molẽ meditabar mali:vt ſiqᷓ iniecta duritas caſui foꝛet ne me inꝑatuʒ
cura laceraret repens. Sʒ nulla res eſt q̃ aduerſus nouercãt foꝛtune impetꝰ cer
tiꝰ ꝙᷓ; phia ſolamẽ pᷣbeat.NHinc iunioꝛ dyoniſiꝰcũ eięctus tyrannide ⁊ in exilium
actꝰ int᷑rogaret᷑ qͥd ſibi plato ⁊ phia ꝓfuiſſent.vt eq̃ͥ rñdit animo facileqʒ ferres
foꝛtune mutabilitatẽ. Siue igit᷑ aduerſe nobis ſiue ſccũde res fuerint.ad phiam

qð eſt vᷣtut ſtudium recurrere debemꝰ.cuiꝰpotiſſime reges ↄueniilamatoꝛes ex/

iſtere. Hluria ſunt nccia regi.qͥ ſicut Areſtotili placet lex eſt qꝗdam aiata. M)a/
gnum ẽ regni pondus.qꝛ nõ tm̃ ſui curam rex bꝛe dʒ vt ſaluꝰ fiat:b ppli q̊ʒ vt cre-
ditam ſibi multitudinẽ recte dirigat ꝑ iuſticiam in viam ſalutis ⁊ pac. Scriptũ
eſt em̃:rex inſipiens diſſipabit ꝓplm.ſapiẽs aũt ciuitates ditat Aere q̊ʒ Aegetiꝰ
inqᷣt. Nullus eſt quem opoꝛteat vel plura vel melioꝛa ſcire q;ᷓ pꝛincipem.cuius
pꝛudẽtia dʒ omnibꝰ ꝓdeſſe ſubiect. Ideoqʒ ſalomon cũ tanti ponderis guitatẽ
in ſe ſentiret. optioneqʒ habuiſſet.vt qᷓ vellet a ↄpno poſtularet. Dabis inqt vᷣuo
tuo coꝛ docile vt iudicare poſſit ym tuuʒ.⁊ diſcernere int᷑ bonum ⁊ m alũ. Pb
lippus aũt maced cũ alexandꝝ filium ſuũ ↄmoneret. iubebat eum vt ⁊ areſtoti
ſen Pn er ⁊ ph̊ie ſtuderet.⁊ adiecit. Ne multa buiuſcemodi agas que me be
nitet egiſſe.
Oꝛ pbᷣie ſtudium ſicut omnibus ſic ⁊ regibus vtile eſſe dinoſcit᷑.

Vemadmodũ tihi iaʒ pſuaſum eſſe putamꝰpuero qͥ regnaturꝰ ſit neceſſa
rium eſt phandi ſtudiũ. Phia vo oim mr̃ artium.quꝗ plato donum. Cicę⸗
ro inuentum vocat abſqʒ lrf̃is haud facile ꝑcipi põt.Hec te pᷣmũ ad diui
num cultũ.deinde ad ius hoĩm qð ſitum eſt in gener bumani ſocietate tuum ad
modeſtiam aim erudiet.⁊ ab aĩo tanq; ab oculis aligiges remoucebit. vt omnia
ſuꝑa pᷣma media ⁊ vltima videas. Quis igit᷑ lr̃is inſudare noluerit añ tantꝰ ex
bis fructꝰpcipit᷑.in q̃bꝰ eſt boni ac mali noticia.q̃ nobis pᷣterita referantepñtia
moderent᷑.futura inducant.Sine lr̃is ois etas ceca ẽ. Nec alieno carere ducatu

psöt illiteratꝰ pᷣnceps.Cũqʒ adulatoꝛibꝰ plene ſint regum aule.qͥs veꝝ pᷣncipi di

xerit.An nõ ↄcqicibile eſt regem lrãs noſſc.vt in phᷣoꝝ libꝛis ipe veritatẽ ſibi vYᷣ
dicet. DOemetriꝰ qpe valeriꝰ Ptolomeũ regem monebat. vt libꝛos de regno im
pioqʒ ſibi ↄparet atʒ ꝑlegeret.Quelem̃ amici nõ audẽt monere reges.Hec in li
bꝛi s ſcripta reꝑiunt᷑. . ’ M
Quo tꝑæ pueri Iis tradi debenrt. . .
Anda eſt igit᷑ ſummo ſtudiolis oꝑa.ſᷣ queſitũ olim fuit.q̊ tꝑe tradi ſr̃is
bpueros oꝑtʒz. Añ ſeptimũ annũ ñ placebat theodoſio.qm̃ illa pueri etas
⁊ diſcipline capax ⁊ laboꝛis patiẽs videret᷑. Idẽ q̊ʒ pᷣcepit hereſtbotenes.ſ̃ᷣ ari⸗
ſtophones atz criſippus qbꝰ ⁊ qntilianꝰ aſſentit᷑.nullũ tpᷣs cura vacare volueft.
Fuiſſet igit᷑ ab ipis cunabilisincipiendũ vt nutnces etiax nõ ni hil tibi ↄtuliſſent
qᷓs ſi fieri poſſet ſapiẽtes.Criſiſpus optauit.ne qͥd ab illis ↄtagionis pᷣhi poſſet.
deterioꝛa nãqʒ ꝑtinatiꝰ herent.⁊ bona facile mutant᷑ in peius. Mat᷑nꝰ ᷣmo ſapi
entia ↄdit? ⁊ elegantia ſepe filijs ꝓfuit.vt de coꝛnelia graccoꝝ mr̃e pleriqʒ ſcri/
bunt. cuiꝰeloquẽtia in filjs redũdabat. Multũ inteſt facũde ſint an rudes.pꝛu⸗
dentes an ſtulte que pueros nutriũt.ſiue mr̃es ſint ſiuę alie queuis.Sʒ tu nutri
cis iam euaſiſti iugum.mr̃em clariſſimaʒ ⁊ vltra modũ ecloquẽtiſſimã pᷣus ami⸗
ſiſti q; nouiſſe potuiſti.ᷣ omittamꝰ pᷣt erita q̃ magis culpariq; refoꝛmari pñt.ad
tõs in nũc es veniamꝰ. S

Qualibus pꝛecipue inſtrui debent pueri xpiani. .
Redimꝰ te inſtructũ eſſe vt xpianũ decet.oꝛoeʒ ſcire bñicam. Salutatoʒ
beate marie vᷣginis iobis euangeſium.ſimbolum fidei. collectas q plu-
res. Que ſint moꝛtis pctq. ſpnſſancti tona.qᷓ magna pᷣcepta xi.q oꝑpa
miſcdie. que deniq; ſaluãde anime ⁊ m celũ referẽde ſit via.pſuaſum tibi nõ am-/
gen voſt ha⸗ vitam repiri aliam.q bonis leta dulciſq;. malis amara ſit ⁊ mo
leſta.Hoc em̃ nõ ſacri ſolum codices.ſᷣ ipſe gẽtiles qʒ ondunt lr̃e.Socrates cin
vt apud ciceronem legimꝰ.duplices eẽ vias duoſq; curſus aiaꝝ a coꝛpe excedẽ⸗
tium diſſerebat. Mam qͥ bumanis vicijs atz flagitus inqnauiſſent ⁊ totis ſe libi
dinibꝰ dediſſent. vel in republica violanda fraudes incepiſſent. bis deuium qð/
dam iter eſſe ſecluſum a oſilio oꝝ.q aũt integros ſe caſtoſq; ſeruaſſent.eẽntq;
in coꝛpibꝰ humanis vitò imitati deoꝝ.bis ad illos a qbꝰeẽnt ꝓfecti reditũ facile
paterę. Quid nos dicemꝰ qͥbꝰeuãgelia pᷣdicata ſunt.Et q̃ ſaluatoꝛis inc rnatõʒ
tot miraculis ↄfirmataʒ ſcire magis q; credere videri poſſumꝰ. Hos aͤgem ſi re
cte ſapimꝰ.bãc b᷑manam vitam nibil eè arbitramur.nec bonũ qᷣcq exiſtunãdũ
eſſe cenſebim?ꝰ qd ad vitam alteram nõ ſuppeditat vtilitatẽ. Mon itaq; dignitatẽ
nõ amplitudinẽ maioꝝ.nõ coꝛꝑis vires.nõ foꝛmam. nõ magnitudinẽ. nõ a cũ/
gtis boĩbꝰ habitos bonoꝛes.no ipᷣm impium.nõ qͥcqᷣd dici põt in bac vita excel/
lens. vltra pcedere ſpesg nre debebũt.⁊ ad alteriꝰ vite ppᷣpatões cuncta mo iri.
Que aũt illa ſit vita aut qᷓ pacto illa viuat᷑.plus negocij eet oñdere q; nos impñ
tig ſuicepimꝰ. Maioꝛes etiam auditoꝛes qᷓ; ipſe ſis ad ꝑeipiẽdum res ita reaͤrit
5boc ſolũ dixiſſe ſufficiat.ſi ds oẽm poſt crestos boies felicitatemn meteↄepi
at. ſimulq; in vnũ ↄgerat vniuerſum. ꝑuazʒ qdem ptem illoꝝ bonoꝝ adeqre ↄpe
rict. S illi? vite hona oia bumana ſimul collecta. magis abeſſe qᷓ vmbꝛam 2 ſom
niñ a veris rebꝰ. Ad bãc poꝛro vitam ſacri vucũt ſmones . occulta nos erudie
tes.ad qͥꝝ ꝓfundũ ſenſum dũ tibi 3 etatem venire nõ lʒ. nõ eſt ab revt in alijs do
ctoy tñ viroꝝ libꝛis erudiaris. Eſt em̃ ⁊ poetis ſicut baſiliꝰait actoꝛibꝰ ⁊ ſcripto
ribꝰ ceter ⁊ oĩibꝰ boibꝰ inberẽdum.vñ nobig ad ingenij exeretatõʒ aliq ſit vtili⸗
tas acceſtura. Sic deũ pceter oẽs colẽdum lr̃e clamitãt.Huic te pᷣmũ dabis cõ/

mendabiſq;. ̊ tuꝰeſt auctoꝛ.tuus pꝛ.tuꝰdñs.buic oia debes.Cñqʒ oẽs hoies So

referr gras debeant. tu illi maxime nenan ⁊ buire teneris.cui munere factum
E vt rex naſcereris.poteras vnus ex plebe aut vn ex rure naſci. Sʒ inſcrutab ile
dei indicium in ſublimi te ſolio collocauit. Mõ efferri debes. nõ tiuneſcere. nõ ſu⸗
pbire:qdð tibi datum eſt.alteri dari potuit. Quanto maioꝛ es natu tanto debes
te bumili? gerere. ſubijcere collum regi vni inteſſe diuinis officijs. Nam cui diui
nus gultꝰeſt coꝛdi.facile reliqͥ famulant᷑. Dꝛimũ querite regnũ dei ſcptura dicit.⁊
poſt ̊ omnia adijcient᷑ vobis. Romani q;uis gentiles erant omnia poſt religio
hem ponenda duxerũt. etiam in bus ſumme maieſtatis ↄſpici decꝰ voluert. nec
dubitauerft ſacris imꝑia ſuirę.ita ſe humanaꝝ reꝝ futura regimina exñtia.ſi di/
uina ſubeſſent bñ atz ↄſtant fuiſſent famulata. Quid nos veri dei noticiz hñtes
facere dedemꝰ. Cauè ne tibi religionẽ putes eſſe ſubiectaʒ q;uis max mi puci pis
nomine gaudes. Non dñs ſ fili ecche. ſacerdotis imꝑio in bis que dicta ſunt dei
ſubiectꝰes. Zheotoſiꝰ ceſar q́is potẽtiſſimꝰ eẽt ⁊ romanum gubernaret impein
Ambꝛoſio tamen Mecolañ.ecclie pᷣſulatum tenenti collum ſubiecit.impetatã
qʒ penitentiam pegit humiliter. Conſtantinus autem maxiinam ſacerdotio re⸗
uerentiam exbibuit. Judicium ſuꝑ epiſcopis in concilio niceno ferre non voluit
aſſerens deos ab hominibꝰnõ eſſe iudicandos. NHNec miꝝ. Ait em̃ in epiſtola ſua
Clemens.qui beato Petro in apoſtolatu ſucceſſit. Omnes vᷣncipes terre Ich⸗
ctos homines ſacertotibus obedire.aut capita ſubmittere debere. Eos aũt a ſo/
lo dño iudicãtos:qꝛ ſui ſunt ⁊ nõ alteriꝰ.Et quis eſt qui alterius iudicet buum.
Naʒ ſi iſta non patiuntur bomines. nec deus deoꝛum ⁊ dominus dominantium
bec vllatenus patietur. Sic ſanctiſſimusille pꝛeſul beatum Petrum eterne vite

n
ſine
inch
it
(

n
e

N
dO
um
bie
ſu⸗
hes
iu
14
igi⸗
ec⸗
idi⸗
tis

dauigeꝝ p̃dicaſſe ↄmiemoꝛat. Zu oͤchꝛos à̊ dei miniſtri ſunt bono abis. non
ſines oppꝛimi.nõ grauari.nõ affici qpuſuis iniurijs. Hec dices ineptꝰ ſaceros ẽ.

indignꝰ. mundus. nihil ad te. iudices bʒ. nõ erit inultum qð ↄmilſerit ſcelus. Lu

dignitatem 1 ſacramẽtum veneraberis. nec audies diſculos enoꝛmeſq; iuuenes
ᷣ tibi ꝑ adulatõs ſecus nitunt᷑ ꝑſuadere. WM
Cum qͥbus expedit pueros ↄuerſari. 2G
tEaãrit hic loc vt qles tibi iuuenes ↄuiuere tiniſtrareq; pueros iuſta rõ
ne velunꝰpalam fiat. Et binc em̃ põt vtilitas dominiũq; redũdare.Sint
ecerrgo qͥ tibi aſſtunt moꝛibꝰ inſtituti.nullum ſit in eis vicium. non vtank
vocibus dep:auatis.facile em̃ imitandis turpibus ac pꝛauis omnes ſumꝰ.Et in
ꝓuerbio dr. Si claudo vicinus habitaueris ⁊ ie nõnunq; claudicabis. Nultũ
eſt in teneris ↄſueſcere ſicut virgilius ait. Caueant aũt pᷣceptoꝛes tui.ne qͥs tibi
adoleſcens affentato: adhbereat. Eſt em̃ peſtifeꝝ; genus bominum qͥ laudãt que⸗/
cũq; audiũt laudari.⁊ rurſus cum vituꝑante vituꝑant.negant ſi qͥs negat. af
firmant niſi audiunt affirmantem. atz vt polipus ad ſpẽm ſubiecti ſoli coloꝛem
mutat.ita ⁊ iſti ad voluptatem audientium ſi iam variant.pæti ⁊ aduerſus iuſti
ciam ⁊ aduerſus deum teſtificari.ſi placitũ eſſe putanint audiẽti. Abigat᷑ ex tuis
edibꝰ h̊ peſtis. Sint veraces tecum pueri verecdi.pudici.modeſti.cultoꝛes ⁊ ſa
nitatis.non ficti.non fallaces.non ꝑtinaces.non vinolenti.nõ crapuloſi.nõ in/
iurij. Ex his qdam bungaricum qdaz patrium qdam bohemicum.omnes gute
latinum bmonem noꝛint. vicifſimq; obloquòt᷑. Sic abſq; laboꝛe ⁊ qſi ꝑ ludum 5
omia ꝑdiſces vdiomata.⁊ alloqͥ tuos ſubditos ꝑ teipᷣm poteris. Mibil eſt ꝙ ſus
bnap fauoꝛem ſpii conciliet q;ᷓ gra monis.Et indignus quodammod regno
videt᷑.qͥ ↄquerentes aut aliqͥd expoſtulantes regnicolas non in telligit. Auo tuo

△

materno maximi coꝛdis regi tantum ꝓfuit liguas noſſe ↄplures.qntum pꝛi tuo

nocuit iguoꝛaſſe. Metridatem qᷓ regnauit in ponto.qͥs non omendabit qͥ vigin
ti duab? gentibꝰ qbꝰ ipauit abſqʒ interpte loquebat᷑. Hec ego te plug auſtralibꝰ
plis affectum q́; bobemis bungariſq; voluerim. Lui ſunt omnes eqli ſtudio vi

rigendi. indignam rem agit teſte platone. qͥ vnam ꝑtem reipublice ſic curat. vt

alteram deſerat. Que res maximè ſepe calamitatis cauſa pᷣnapibꝰ fuit. Atz rõ h
potifſima eſt qᷓ nobiliſſimam ytalie ꝓuinciam ſubtraxit inngic. Quia ↄtenti pa
trio ſolo reges tbeuthonici nimiſq; ſuis affecti laribus ytalie regimẽ neslexer̃t.
Regna non minꝰ amoꝛ qᷓ; ferrum tuet.ſᷣ amari q̊ͥ non amat impoſſibile fuerit.
amoꝛis aũt .iatoꝛ ligue ↄmercium. Tibi cum . etatem lʒ intẽtum eſt vt au⸗
dire ꝑ te ſubditos intelligere ⁊ affari poſſis.Contingũt ſepiꝰ aliqua.ꝗ tibi ſoli re

ferre ſubditi velint. nec interpᷣti ↄfidunt. Pꝛinceps inſuꝑ c p alium ſꝑ loquit᷑ ni

*

hil recti magis qᷓ; regis nomen meret᷑. Mulieri vt bomerꝰi
cus affert at non item viro. H
Quibus modis pmonis vſus in pueris foꝛmari debeet.
Vnc qꝛ de mone incidit mo. Quibomodis in puero ſᷣmonis vſus foꝛ/
mari debest dicẽdum exiſtimamꝰ vt cum virilem togam induerit.non ſo
luzqm loqͥ oꝛnate lod pꝛudentqʒ valeat.ꝙ regi negligendum nemo puta⸗
uit. maxima nãq; pᷣconia ſibi ↄpant.q loquẽdo ceteros ſupant. atz ᷣ vna res fuit
q̃ vlixem eſt qᷓuis imbellem pugnaci Ffect aiaci. Achilles nãq; poſtq; ink empt?⸗
eſt arma nõ foꝛte bꝛacbium ſ floꝛida ligna tulit. Haudigit᷑ recte Ciceronis illud
nönulli carpũt. Cedant arma toge. Concedant laurea ſigue. naʒ vt idem cicero

dicit. Cum idcirco boies a beſmijs differãt ꝙ aliqᷣ pñt.qᷓ demũ laude dignꝰ eſt. q in
ea re ceteros ſupãt.in q̃ boĩes beſtias antecellũt.At vos ligue q́;uis erudite ſer
monẽ magis qᷓ; tarciturni pᷣncipis moꝛẽ ꝓbamꝰ nõ tñũ impmeditatů uen loq́ᷓ
amẽdamꝰ. Qðᷣ em̃ incõſulto ac temerarie dictũ factumue fuerit id puleꝝ eẽ ne-
qᷣt. Jupcogitati mones nedũ pueroꝝ ſ̃ viroꝝ q̊ plurima leuitatę atq in curia

reuerti ſunt. Conſiderata vo pᷣmeditatio oꝛ onem vagari nõ ſinit. Quid dicaʒ de

nt taciturnitas de/

pueris. qñ illuſtres oꝛstoꝛes. Perides ⁊ demoſtenes ſe alloqui ſpim recuſarunt
qꝛ ungaege ſe eſſe dicebant. Si as vᷣo ex tpe ſinat dicere.extreme cãm ganulita aas
tis inſtituit. Molo tibi nimiam puero monis patere licentiam. Magne ſapien/ dbi
tie tempeſtiuumlſilentium eſt. Moõnunq; mone pᷣſtantiꝰ plures dixiſſe q; tacu/ 4
iſſe penituit. Od ſilentio retentum eſt effert facile.qð ſemel edideris. reuocari
nullo mõ põt. MNam ſemel emiſſum teſte flacco volat irreuocabile vbum. Quid
dicemꝰ cum ⁊ ſilencij ⁊ oꝛonis magna vtilitas ſit. tenere te medium volumus.
neq; tacere ſo neq; loqͥ ſp. MHon exigimꝰ pithagoꝛeum id qnquenale ſilentium.
neq; terſitis loqcitatem.linguam dicebant veteres debere non eſſe liberam nec ilt⸗
vagam. vinculis de pectoꝛe ĩmo ⁊ de coꝛde aptis moueri ⁊ qſi gubernari.nam .
g̃iſunt faciles leues ⁊ impoꝛtuni locutoꝛes.boꝝ oꝛonem bũ exiſtimatũ eſt in oee lun
naſci nõ in pectoꝛe. Alixem homoꝝ ſapienti facundia p̃ditum vocem mittere
ait non ex oꝛe ß ex pectoꝛe. NHempe vᷣboꝝ cohercende petulantie vallum poſitũᷣ hisd
eſt dentium. vt loqndi temeritas nõ coꝛdis tm̃ cuſtodia cohibeat᷑.ſ̊ ⁊ buſdam llig
excubijs in oꝛe poſitis ſepiat᷑. Canẽdum eſt ne obici poſſit id epichamij.Cũ
oqin neſciret tatere nõ potuit. aut ſaluſtianum. Loqr indt magis q; facũdus.
Dpng eſt vt loãndi vires radices agant. tum cũ tus aduocarit fandi libertas
det᷑. Himia taciturnitas loquẽdi facultatem adimit. Sicut em̃ qͥ longo tꝑe ↄie/
in vinculis fuerint.ſi poſteriꝰ ſoluant᷑.ob vinculoꝝ ↄſuetudinẽ nequeũt am- .
Pulare.ita qͥ monẽ diutiꝰ aſtrinxert.ſi añ loqᷓndũ ex ipꝛouiſo fuerit ↄmuteſcũt 2ðUWZ-
At aũt recte foꝛmaꝛe ᷣmonẽ poſſis.qglattinet puero nõ nihil dicendũ eſt. Foꝛ/ nn
mãda eſt in pᷣmis vor ne feminea exilitate frangat᷑.neue ſimilit tremat.aut nimi V
um̃ boet. expſſa ſint verba.ſuiſq; ltisg totis enũcient᷑.nõ excitant extreme ſyllabe duii
nõ andiat᷑ vor in faucibꝰ. ats expedita ſit ligua ⁊ os. abſolutiꝰ expᷣſſioꝛq; ſermo. och
Momina qdam pᷣceptoꝛes tui pᷣſuſqʒ offerent tibi affectate difficultatis ex plu⸗ tei
ribꝰ⁊ aſpꝛime coeuntibꝰint᷑ ſe ſyllabis ↄcathenatos.⁊ veluti ↄfragoſos qᷓ; citiſſi S
me vt vuluas atʒ ꝓuincias. NHam ⁊ demoſtenes cũ lingue tardioꝛis eẽt accept? aſa
in oꝛe lapilis ſolus ſibi pnũciabat oꝛones.qͥbus emiſſis facillime sc expolite de⸗ bih⸗
mum in ſenatu ↄcionabbk. H inni
Quales oꝛones quos oꝛnatus pueri ſcire dñt.⁊ ꝙ turpiloquia caueãt que ſo/ erudi
lent bonos coꝛrumꝑe moes. “ nus
ꝓys poſtqᷓ pᷣceptis inſtitutꝰ fueris equales tuos oꝛonis oꝛnatu grauita/ pfeh
teq; ſuꝑare ↄtendas.victoꝛ euadas tum in boc tum in omni laudabili ex tibi⸗
eceercitio. dolebis vinci. vicere gaudebis. Licet em̃ ipᷣa viciũ ſit ambitio.fre- iter⸗
quenter tamen cauſa vᷣtutum fuit. ⁊ ille nimix ↄmendandus eſt puer quẽ laus tt
excitat. q̃ victꝰ ſiet.quem gloꝛia inuat. Abſit aũt in omni pmone turpitud. qm̃ Pbit
actõis vmbꝛa. vt ait democritꝰ extat o?o. Coꝛrumpũt atz bonos moꝛes teſtante “
aplo ↄfabulatões male.Qð ex merãdo fceptũ hieronimꝰaſtruit.Et qm̃ plerũq;
bmones qͥ feſtiuitatẽ bñt. latẽt᷑ aliqd admittũt mali.vt venena melle pmixta bi/
bant᷑.in omni turpiloquio imitãdus eſt vlixes.qᷓ ſeras affixit auribꝰ. ne ſirenax
canteraudiret. Aſſit in colloqndo facilitas.in obuios ↄpellẽdo ſuauitas.in rñdẽ reſt
do benignitas. Mam graues in collocutõibꝰ moꝛes digna in ſe odia pbunt. b Re
ſit in ↄtentõibꝰ ptinacia. vincat pꝛudẽtia. obtineant rõnes. nõ ſolum vincere: 6 af
foꝛte vinci ſpecioſum eſt. Cenẽda ẽ euripedis ſnia.q duobcolloquẽtibꝰ.cum al H vonn
ter fuerit. eum longe ſapiẽtioꝛem affirmat qᷣ verba frenat.Abſit in oĩibꝰ vᷣbis iniu — iIß
ria. MHam mẽtiri ſeruile vſciũ eſt.⁊ a cũctis mõꝛlibꝰ odio inſectandu. OQuantoq; don
dignioꝛ eſt a mẽtit. tanto ſcelus eſt deteſtabiliꝰ. Omne em̃ viciũ iuuenalis indc dioan B
tanto pᷣſtantiꝰin ſe crimẽ bʒ.qnto maioꝛ qͥ peccat hẽ. Sit inſuꝑ ſermo tuus nec; cer i
bumilis neq; depſſus nimis neq; tumidus aut arrogꝗs. Que tumet oꝛo inciuit hel
eſt. qᷓ tenuis nuſq; mouet.quẽadmodũ coꝛpꝰ nõ ſolũ incolume: verũetis bone 4 tan
babitudinis eẽ optʒ. Ita ⁊ oꝛonem nõ mõ nõ egan etiam robuſtã eẽ ↄuenit nd
Waioꝛa ſunt h ꝙᷓ põmis caꝑe.patebit tñ ⁊ hbis ſuũ tpᷣus.Atʒ̊ bãc ſermonis mnaʒ V Nn
ſert

nt
lita
en⸗
ch/
an
i
no.

nec⸗
nurn
oe
tere
ſiti
lann

nis.
tas
e⸗

ſit
ſ,
Unt

o⸗

êõ, mm

rrrrrmmre —

quam natura miniſtrat grãmatica antigik: acuer⸗ dyaletica. Rethoꝛica ſlluſtrabit
phia ↄdiet atz ꝑficiet.qᷣdus de rebꝰ ſuo loco dictce.
AUt memoiam puer exercaaart. r
Zecum loquendi facultas cuiꝰvba ⁊ ſnie laudent᷑ abſq; ope mẽoꝛie eſſe ñ
poſſit.opꝰeſt vt mẽoꝛiaʒ puer exerccat.hoc ingenij ſignum in pueris ẽ tri
oꝓllcemqʒ virtutem babet.ſine laboꝛe pcipit fideliter retinet ⁊ facile imi/
tat᷑. Huic diebꝰ ſingulis eſt vmittenduz ſiue ſint verſus ſiue ſententie graues ex

illuſtribꝰ auctoubꝰ. Memoꝛia nanq; penu ſcientie dicſt ac diſcipline ⁊ in fabu/

lis muſaꝝ mr aſpellat᷑.qꝛ gignit ⁊ nutrit.hanc tu in vtraq; ꝑte iuuabis ſiue na/⸗
tura memoꝛ ſiue oblinioſus fneris. Aut em̃ rohoꝛabis habudaneiam aut ſuſple

bis defectũ ac vᷣſibꝰpebis beſiodi. Sic em̃ ait Paruula ſi tẽptes ſupꝛadixiſſe pu

ſillis. Idq; fre auẽ pagas graãdis cumulat aceruꝰ.
Hic ↄmendat exercitium grãmatice artis.

Via vo grãmatica tdctrine cuiuſuis oſtium eẽ dinoſenac plus in receſſu
bʒ in fronte. ꝓmittitideſꝑataq; videri põt.niſi ab ephebis pueriſq; ꝑci
piat admonere tepaucis volumꝰ nebanc ↄtemnas artem. qſi regio cul/
maximos viros ↄſtat fuiſſe ſtudioſiſſimos. Oñndit hoc in eplis ad filium ſcniptd
MWarcus tuliꝰoꝛatoꝛ.idẽq; ↄſul ⁊ patrie tutoꝛ Juliceſar ſummꝰ ingator 29e0
ugulk/

mine minus dignam. Mibil em̃ ex grãmatica nocet.niſi qd erndute Cuiꝰ?

vdiligẽs buiꝰ artis fuit.vt emẽdatiffimos ſcpᷣſerit de analogia libꝛos.

„
octauianꝰ qᷓ;ꝑitꝰ grãmatice fuerit in eplis aꝗ ipᷣm ceſarem ſcriptis manifeſtat᷑. qᷓ
teſte ntiliano emendati? dici calidum qᷓ; caldum mauult.nõ qꝛ id nõ ſit latinũ:

ſᷣ qꝛ ſit odioſum. Mon g pudeat te diſcere qd maximi oꝛbis pᷣncipes magno.n/

ciſciſtudio curauerũt. Sireramꝰ ſupꝛa doctrinam regibꝰ neciaz eſſe, æ ſi paꝝ mi
bi babes fidei:regius ꝓphᷣa te ↄmoneat.Et nũc reges intelligite pᷣcipit i le. eru/

dimini q̊ iudicatis terram. Quõ erudiri ⁊ diſciplinam diſcere poteris niſi totiꝰ

eruditõis initium ⁊ fundamentũ accepis qð eſt grãmatica. Sʒ dediſti tu bacte/
nus huic oꝑam arti. nec inuitꝰ ᷣceptoꝛis tui monitis auſcultaſti. non tñ adbuc
pfectꝰ grãmaticꝰeuaſiſti.pgis em̃ adhuc diſcere pfectiꝰ.q̃bꝰ ex rebꝰ decreuimus

tibi nõnulla de gramatica ſcribere.nõ qꝛ velimꝰ ipſe te gramaticaʒ docere: bꝛe
uiter ipos fontes oñdemꝰ.ex quoꝝ potuveri grãmatici fiunt.ad quos vt tui p-
edtares te dueant tanto magis optamus. quanto id magis tibi conducibilius
arbitramur.

Oꝛ grãmatica habet tres ptes pꝛincipales. l
Rammatica ſicut intilian? ait in latinum tranſlata lrãturam deſignax.
babetq; ptes tres recte loquendi ſcientiam. poeticam ⁊ alioꝝ auctoꝛum
enarrationẽ. ſcribendiq; rõez. Setingam?ex bis aliquid quod tibi audi⸗

re ſit vtile ⁊ nobis dicere non indelectabile. Dꝛima ꝑs eſt recte loquendi ſciẽtia.

Rectam locutõem hoc ideo accipin loco. que verbis aptis ⁊ rite ↄiunctis enſ.
ciat᷑ q;uis als vicioſa ⁊ ꝓcax minuſq; iuſta fucrit. Si &̊ grammatice recteq; lo

volumus. noſcendus eſt verboꝝ vſus. Aliqua nr̃a ſunt.aliqua ꝑegrina.aliqua

ſimplicia.aliqᷓ ↄpoſita.aliqua tpꝛia. aliqᷓ tranſlata. aliq̃ vſitata. aliqᷓ ſira.atʒ ie

his tota vis recte loquendi ↄſiſtit.vt bis apte ↄpoſiteq; vtamur. Moſtra dic
omnia que ab ytalicis inuenta ſunt.vt amoꝛ lectio ſcriptio.ꝑegrina ex oibꝰ ꝓpe

gentibꝰ recepta reꝑiunt᷑.vt a gallis. Reda ab biſpanis gurdi qͥ vulgo ſtolidi ro⸗
putant᷑.Ex theutonicis.marchio. Infinita vo ex grecis.vñ romanꝰ ᷣmo vt plus

rimũ vᷣſus eſt. Et in vbis dem grecis vtẽdum eſt declinatiõe latina q̃uſq; patit

decoꝛ. vt plato palemo. nõ platon palemonq; dicat᷑.qꝛ rectus in on latinꝰ exire ñ

ↄſueuit. Hon tñ admodum abſurde greca quoq; declinatio nonnunqꝙᷓ recipit᷑ ?ꝛ

pᷣſertim in carmine.vt apud Airgilium. Audiat hoc tantum vel qui venit ecce

palemon. Et nobis idem alchimedon duo pocula fecit. Et oꝛpbes auẽ in medio

poſuit ⁊ phullida amo ante alias.⁊ aulay in medio libabant pocula hachi. Nee
patiebant̃ antiqui in as greca nomina maſculina finiri ꝑ rectum.ideoq; apud
pleroſq; reꝑit᷑.Enea pelea. Anchiſa.bermogoꝛa at mõ viciũ eẽt niſi peleas ene
as anchiſes hermogoras diceret᷑.vt iaʒ latinũ declinatio grecavſui obtinuerit
Simplicia vᷣba ſunt amo lego.ꝓbꝰ territꝰ ⁊ his ſimilia.õpoſita vo vt adamo
plego impꝛobꝰ pterritꝰ.fiut ù ↄpoſitões aliqñ ex duobꝰ.vt ꝑterrit ex ꝑ ⁊ terni
tus. aliañ ex tribꝰ vt impterritꝰ.ab in p ⁊ territꝰ. Dutat Cicero Capꝛeb ex eo
fieri qdð eſt cape ſi vis.Et ſunt qͥ luꝑcalia naregtent Ludere ꝑ capꝝ.Jgunt᷑ at
vᷣba ex duobꝰ latinis integris vt ſupfui ⁊ ſub fui.q;uis ex integr an ↄpoſita ſint
queri poſſit. aut ex integro ⁊ coꝛrupto.vt maliuolus.Aut ex coꝛrupꝑto ⁊ integro
vt noctiuagꝰ.Aut ex duobus coꝛruptis.vt pediſſequꝰ. Aut ex nro ⁊ ꝑpegrino vt
biduum. Aut ecõtra vt anticbato. Jut ex duobꝰ ꝑegrinis vt epiredia ⁊ antixpᷣc.
Epi greca pᷣpoſitio eſt. Rede gallicum vebiculum neqʒ grecꝰ? inde neq; gallicus
dixit eniredium NRom ani ſuum ex alieno vtroq; fecerũt ꝓpꝛta vo verba illa dicũ
tur.que illud ᷣuunt ad qð pᷣmũ denominata ſunt.vt flumen qd aq multitudie
fluit ſemꝑ.Zoꝛrens qð inundatõe tumeſcit ſiccitate deficit.Atʒ in his cogn oſcẽ
dis recteq; locãdie nõ parua diligentia opus eſt.vt edem ꝓ templo deiꝓ domo

2

omasni viri.non econtra dicamꝰ. Aut laboꝛem ꝓ doloꝛe aut doloꝛem ꝓ laboꝛe

ponamꝰ. Zranſlata vo dicunt᷑ que alium natura intellectum. alium loco pᷣbent
veluti gẽma.ſᷣm naturam cioſum lapillum ſignificat.ex loco trãſlata in locum
ſisnificare guttam põt.quam vitis putata mittere ſolet.ſeu pullulãtem pᷣmo vxe
ris tꝑe ramuſculum.Trãfſfert᷑ aũt verbum ex loco in qͥ pᷣmum fuit.in alium in qͥ
aut pꝛium deeſt aut tranſlatum ꝓ pꝛio meliꝰ? eſſe videt᷑. Compellitq; nos vᷣba
traſferre aut neceſſitas. aut vtilitas. Meceſſtas vt iam de gemma diximꝰ. Mec
em̃ nomẽ aliud habuit ruſticꝰ.qͥ ſe monſtrantem pᷣmo ramuſculum ſiue guttam
liqͥris exinde manãtem appellaret. Heceſſitate qͥ; vuꝝ hoiem dicimꝰ atz aſpeꝝ.
qꝛ non babemꝰ ꝓpꝛium qd demꝰ his effectibꝰ vocabulum.vtilitas bifariam diui
dit᷑. qꝛ vel ſignincqtiꝰ vel oꝛnatiꝰ qᷓ; ꝓpꝛijs trãſlatis vtimur. Significatiꝰ dum di
cimꝰ hoĩem incenſum ira.aut inflamatum cupiditate aut erroꝛe lapſum. Jratũ
em̃ ⁊ cupidum ⁊ errantem ꝓpꝛie licuit ß minꝰ ſignificater. Oꝛnatꝰ cauſa multa
int᷑polu trãſlata ſolent.vt lumen oꝛοnis. genent dlaritatem dtronumn vcellae elo
uentie fulgura. Modi tñ at opoꝛtunus traſiationis vſus illuſtrat oꝛonem.
reqns aũt nimius obſcurat ⁊ tedio complet.Continuꝰ vᷣo in allegoꝛiã exit atzʒ
eniginata. Mec parum iudicij neceſ arium eſt. vt que continua que vel defoꝛmis
tranſlatio ſic cognoſcat᷑. Honeſta ꝓfecto mihi atʒ iocũda diui Auguſtini tranſ/
latõ videt᷑.ouin in ſmone innocẽtum inqͥt.Qui vo dicunt᷑ martyxꝝ floꝛes.q̊s in
medio frigoꝛe infidelitatis exoꝛtos.velut pᷣmas erumpentis ecclie gemas qdaʒ
pſecutòis pꝛuina decoxit Cicero caſtratam moꝛte.Affricani
dici eriſtimauit. Quid ſi illũ audiſſet qͥ pſitacũ ait monetare vba. qꝛ voces emu-
lari nras conat᷑. Aſitata ſunt vᷣba que ↄmuni terunt᷑ vſu.⁊ bis tutiꝰvti poſſumꝰ

Cicero dicit que pᷣmo dura fuerũt vſu molliri nec tꝑe ſuo ſatis audacter vrbanũ

„

dicebant. nec viuo Quintiliano pꝛacticã at h hodie trita ſunt qͥs aneiꝝ vel ſcã

dalum vel gebenaz dixiſſet. iſta nobis lectio euãgelica tradidit. Hinc id oꝛatij
veꝝ reddit᷑. Multa renaſcent᷑ iam cecidere cadũtq;. quennuc ſunt in bonoꝛe
vocabula ſi volet vſus. Quez penes arbitrium eſt a ius ⁊ noꝛma loqndi. Ficta
vocabula ſunt qꝗᷓ ſibi qͥſq; nouit᷑ fingit vt apud oꝛatium.inimicat vbes.̊ eſt ini/
micitias facit. Idẽ qͥʒ pᷣbñ fingere vẽ alio loco.volucriſq; fati tardauit alas hoc
eſt diſtulit. Serui? ait qbnſdam herbis olim ſacertotes amaſculari fuiſſc moꝛis
vt ampiiꝰ coire nõ poſſent.vᷣbum eſt ex maſculo fictum.ſᷣ̊ nõ lʒ ommbꝰ vᷣba fin⸗
gere. vba nousa. O em̃ ait flaccus licuit ſemꝑq; licebit ſignatum pñte nota ꝓdu
cere nomẽ. vt ſilue folijs patronos mutant᷑ in annos pᷣma cadũt ita vboꝝ vet? i
erit vſus.Et iunenum nitu floꝛet mõ nata vigetqʒ. ad eos referẽdum eſt.d iam

rem publicã in epte

oꝛãdo atq; ſcribẽdo magnũ ſibi nomẽ fecerũt. Sicut therẽtius qui pꝛimũ dixit

At ex recto q̊ bos eſt fieri bouè ⁊ a lauãdo fieri lotũ atqʒ illotũ.variant᷑ nãq; l
u

—

obſequiũ ⁊ beatꝰinuẽtoꝛ meſſalia atq; inirabiliũ excog tatoꝛ.Augꝰ.Qui medio

cri ſunt ingenio nõ inuenire vocabula ſ inuẽtis vti debebut. In oibus aũt vbis
ſiue noua ſint ſiue antiq̃ᷓ ſiue nr̃a ſiue aliena ſiue ꝓpꝛia ſiue tranſlata:nullꝰhonoꝛ

fuerit nullaq; laus niſi bene rebꝰaccõmodet᷑.Cũq; duo ſũt tantũdeʒ ſignificãtia
eo vti pᷣſtat qd meliꝰſonat vt faciliꝰinte ligat᷑ vt beatitudinẽ q; potiꝰdicas.
Oe variatione dictionũ ⁊ declinatione tẽpoꝝ ⁊ caſuum. U
Ognuita vᷣo natura vboꝝ diminutiones declmationes deriuatiõeſq; pᷣno
ſcere opoꝛtebit. Memineris ſcabeliũ ex ſcamno:vinũ ex villo.ex ꝑuo pu
ſillũ.Ex pinna qð eſt acutũ bipennẽ qᷓ ſecunis eſt vtrimq; habẽs aciem.
rimũ dictiones ⁊ in caſibꝰ ⁊ tpibus ⁊ in numeris ⁊ in nodis.vt hec tradita ſunt
apud grãmaticos admodũ diffuſe. Hec pᷣpoſitio ↄiũcta verbis ſp eundẽ rema/
nere patit᷑ ſonũvt cadat excidit:calcat exculcat teſtimonio ſũt:fuerũt qͥ pepegi ex

vbo paſciſcoꝛ deſcẽdere putauerũt qdð mime verũ eſt. gara pterito tꝑe

1 llian? ffir ficiſci s eſt paco
Inuẽtũ eſt em̃ in duodecim tabulis pacũt:cuius eſt ſimie cadunt.at hoc ex ca/
o ſumit᷑:ſic ⁊ pacũt dixer ex paco.Cado cecidi pᷣteritũ bʒ.paco pepegi.dꝗ
adijciẽda ſũt genera ne maſculinũ dixeris qð femininũ ſit aut neutrum aut cõs.
doſt hec qd maius eſt ↄnexiones vᷣboꝝ nominũ quo pacto fieri debcãt. Sciẽ
ũ eſt vt apte ꝓpnomina pticipiaq; locant᷑.nec aduerbia pᷣpoſitiones interiectio

Sractteſe ſe foꝛmat.nõ pepegi qð qntilianꝰ ab eo affirmat

neſqʒ negligant᷑. Canendũqʒ totis animi viribus crit.vt in oi verboꝛũ ꝓnuucia

tione barbariſmi feditas abſſſi.
Barbaniſmus cõmittit᷑ in cõmixtione idiomatũ. H
Arbariſmus ace er multiplia manat fonte. Ex gente vt ſi latina in oꝛa/
tione vocabulũ afrum vel hyſpanũ vel theutonicũ miſceas.quod non ſit
vyüjlſu latinum.Ex natura vt ſi inſolenter minaciter ac crudeliter loquaris
barbare nãq; vixiſſe videberis ex alteratione dictionũ vt ſi detrabas vel addatʒ
vel varias ſyllabas vel lr̃as aut de loco ſuo tranſeuntes.vt tinga placentinus qͥ

percula pꝛo gula dicebat. duplicis ab hoꝛtenſio barbariſmi notatus vicio. Hoc

tñ apð ſcriptoꝛes carminũ aut veniã ſepiꝰ aut laudẽ meret᷑.vt virgiliꝰ.ec ſpes

libtad erat nec cura peculi ꝓ peculij.Et alibi. Cingite frõte comas ⁊ pocula poꝛ⸗

ite dextr. pꝛioꝛgite tãq pꝛioꝛigite dixit.Et iuuenalis adijciẽs ſyllabã de nerone
ic ait. Qualeæſunt epulas ipſum glutiſſe patamus induperatoꝛẽ: ꝓ imperatoꝛẽ
metri menſura depoſcit. Quedam ſunt verba que ſi proferantur ſingula vicioſa
ſunt.iuncta vo ſine repꝛebenſione dicuntur. Nam ⁊ dua ⁊ tre ⁊ pondo barbare
ſapiunt. Et duapondo ⁊ trepondo recte dici.Quintilianus affirmat. Nec bar·

barbari mus abfuerit ſi que longa eſt ſyllaba bꝛeuiter pꝛonunciaueris:aut coꝛꝛe

m pꝛoduxeris quod poetis aliauando ꝑmiſſum eſt. vt italiam fato pꝛofugus
auinaq; venit. Airgilius enim italie pꝛimam ſyllabam aue bꝛeuis eſt vbiq; pꝛo
ductam facit. . H
Qualiter ⁊ quãdo cõmittit᷑ viciũ ſoleociſmi.
Oleociſmi quoq; viciũ multifariã cõmittimus vt cñ ſuum rei nõ redcht᷑
genus:vt ſi bunc arboꝛẽ dixeris quod femininũ eſt. Coꝛticẽ tamẽ ⁊ ama⸗/

„

rũ poſſumꝰ ⁊ amaram dicere cum ſit vtriuſq; virgilius auctoꝛ:ſi verbo vł

participio vel pꝛepoſitioni nõ reddit᷑ ſuus caſus ſoleociſmus adeſt:ſi vnũ ad te

vocans venite dicas.aut ſi plures a te dimittens ita loquaris abi:aut ſi diceiuti
quẽ video ita accurris.aut reus ens ſoleociſini ſi magnũ peculiolũ aut grandem

te dixeris equulũ poſſidere iuis impꝛo pꝛie loqueris nõ tñ cõmittis ſoleociſmũ.
4

an ⁊ aut cõiunctiones ſunt:ſi tamen requiras.bhic aut ille ſuerit in vicium cadis:
MNec minus peccabis ſi pꝛo illud ne feceris nõ feceris dicas.Quia licet ne ⁊ non

aduerbia ſunt:alterũ tamẽ negandi alterum vocandi eſt. In ſacra tñ ſcr deurs

neſis teſtimonio ariden 1 llauit humi voc⸗
builũ poſt ea natũ ẽ. Alij verba quaſi ab gere verberato ⁊ ſtellã quaſi luminis ſtil

. 8 .

repertũ eſt. Mõ ſurtu feceris cũ furtũ fieri pꝛohibet᷑. ſed ibi quoq; vt in poctis:
tmulta licenter q; ſignata magis dicunt᷑. Quedaʒ ſunt que ſingulariter dũtaxat:
efterunt᷑. quedã pluraliter tm̃. Quedã per paucos caſus dicdi volunt. cõmutata
o ſoleociſmũ babent. Mec em nex mibi inſtat dicere licet:neq; moꝛtes imminẽt
q́;uis ⁊ boc aliqñ ꝑmittat᷑ ſi refers᷑ ad ꝑlures.Hã vnꝰvnã ti moꝛi motẽ põt.
NHec paterno mani ſacra factio dicendu eſt.ſed paternis manibꝰ.MHabẽt autem
uöna ſoleociſmi faciẽ nec tñ vicioſa ſunt.vt tragedia thieſtes. Qudi fioꝛalia ⁊2
egalenſia ſtem ata: bec nominant᷑ frequẽtioꝛa quidẽ apud poetas: ſ oꝛatoꝛibꝰ
guac pnuſſa ſũt ⁊ nomina feminina quibꝰ mares vtunt᷑ ⁊ neutra quib femine
vt ſilla:catilina:iugurta:imeſſalia:galba:dolobella:agripa:gliceriũ:doꝛtiũ: phi⸗/
loꝛtiũ:euſtochiũ.Nec viciũ babent. In quibus omnibꝰſi quis vicio carere vult
quatuoꝛ eñ noſcere opoꝛtebit Rationẽ:vetuſtatẽ:auctoꝛiatẽ: cõſuetudineʒ de
ratione pꝛimũ eſt tranſigendũ ⁊cc. .
De analogia ⁊ etbimologia. .

—

Altionẽ qus de gramatica põt analogia p̃ſtat aut etbimologia. Ex bis tñ

nõ tantũ ratio q; exemplũ valet:quia cõſuetudini ſeruiũt:ob quã rem in/
epti ſunt qui pertinaciter deriuationibꝰ aut ſimilitudinibus magis herẽt

ſer m na deetanacirt dicere volũt:non audacter:⁊ conire non coire.?ꝰ
uigalis no frugi: lʒ oẽs oꝛatoꝛes aliud ſeauank. Anglogia ex latini greco in lati/

.*.

nũ trãſlata poꝛtio nũcupat᷑:potc; vici ſimiliũ roò.QOuiꝰvis eſt vt illud qd dubiũ

eſt. ad aliqd ſimile referamꝰ de quò nõ querit᷑ yt incerta certis ꝓbemꝰvt ſi quera

mim.finis femininũ ſit:an maſculinũñ.ſimile illi ſit panis.ſi dubiũ eſt dmu dicen

dũ ſit an hac domo:ſimilia ſint anus manus. Si ſcire cupias an ferueo.es.ſit me

dia ſylluba lana vel bꝛeui.Erũt illi ſimilia pꝛadeo ſpondeo p endeo qᷓ ſpõdexe
pꝛãdere pendẽ facint:mediãq; ꝓductã retinẽt. Sʒ multa eſt in his dece tio. Re
pertũ eſt apud lucillũ Eenſteni ⁊ feruet nũc ad oia vt ſit feruio.is.it.Nirgilius
quoqʒ feruere litoꝛa late:media coꝛꝛepta dixit. Hos etiz in dmo fuimꝰ:nõ i do⸗
mu dicere ſolemus.Lupus ⁊ lepos nõ minꝰcõfoꝛmia ſunt q; panis⁊ ſunis:lepꝰ

tamẽ epichenũ.lupus maſculinũ eſt q;uis barro lupum femineã dixerit. Enniũ

ſecutus ⁊ fabium pictoꝛem.

De sbimologia que verboꝝ reauirit oꝛiginẽ.

—

DYVbitmologia que verboꝝ exquirit oꝛiginẽ multã babet eruditionẽ.laãc

aliq notitionẽ appellauerut. alij veriloquiũ:ſed qui vim potius intuiti ſũt

dOilginationez vocitaret.Eius exinde marcus telius in ſe poſuit tamen ſe
eſſe bominẽ frugi pꝛobare voluit.nõ qꝛ eſſet abſtinẽs. Ma id quidẽ mentirni non
poterat. ſᷣ quia vtilis multis id eſt fructuoſus vnde ſit dicta frugalitas. Muius

ethimologie quidã nimis ſtudioſi verba paululũ declinata varie ⁊ multipliciter
aut coꝛꝛeptis: aut pꝛoductis: aut abiectis: aut detractis: aut mutatis de loco ifis
vel ſyllabis ad ſuũ vſum reducere canant᷑. Ita vt in paruis ingenijs a fediſſima
vſq; ad ludibꝛia dilabant᷑.vt ſunt qui boiem ꝓpterea appellari putat.quia ſit hu

„ „

ino natus:tãqᷓ; pꝛimi moꝛtales ante nomẽ impoſuerint terre ß ſibi. Licet em̃ ge

de nomẽ deus indiderit:nõ tñ humũ appellauit ſ̊ humi voca

Iam. Et celibes veluti celites:qꝛ grauiſſimo vacent onere: ⁊ wiennã quaſi bian⸗/
n am dici ſtultiſſima ratione iudicãt qꝛ duobus annis iulij ceſaris obſidionẽ per⸗
tulerit. Cñ viuẽte iulio nondũ cõdita fuerit: ⁊ in eius initio non wienna:ſ flauia/

nũ appeilaret᷑. Sed cui nõ venia dabit᷑ oñ teſte quintiliano masnus varro &ce-
ptus eſt. Is em̃ agrũ ꝓpterea dictũ putat qꝛ in eo aliquid agat᷑. Et graculos qꝛ
gradatim volant. Quintilianus aũt alterũ ex greco duci: alterũ ex vocibus ſuis
denominari cõfirmat. Iec deſunt qui ꝓpterea merulã dici cenſeant. q; ſola volat

quaſi mera volans. Sed nõ eſt in omnibus oꝛiginationibꝰ? auſcult andũ:niſi ifue/
rint gbilluſtribꝰ oꝛatoꝛib? appꝛobate: vel manifeſtaz deriugtionẽ pꝛeſetulerint.

X

“”

bus ſcimus ſtirvem maſculini generis. Et palũbem ⁊ ſilicem

mines qꝙᷓ; quo loquunt᷑.Expoſcebat rõ vt inuidere te ſicut vi

ſerit. Mec diequinte vel diequinti copulate ꝙ aduerbi

vt conſul a cõſulẽdo vel adiudicãdo.Mã ⁊ hoc cõſulere veteres vocauerũt. AUn

de eſtiillud rogat vt boni cõſulas idẽ bonũ iudices. Mecte lateat ethimologian⸗
vt pꝛedictũ eſt ſeruire cõſueeudini.Hinc triquatrã ſiciliciã nõ triquadriã.Et me
ridiẽ nõ medidiẽ dicimus.vetuſta verba maieſtas quedã vt ita dixerim religio

— —

ſe comẽdat. NHã que ſunt a vetuſtate repetita:nõ ſolũ magnos aſſertoꝛes habẽt:
ſed etiã afreruũt grauitatẽ oꝛationi nõ ſine delectatione:cũ ⁊ auctoꝛitatẽ antidtat
babeãt. ⁊ qꝛ intermiſſa ſunt gratiã nouitati ſimiliter pariũt. Sed opus eſt q̃ cre
bꝛa ſunt nec manifeſta.qꝛ nihil odioſius affectione nec vtiq; aꝑ vltimis ⁊ oblitte/
ratis repetita tempoꝛibus. Meminiſſe opoꝛtet fauoꝛini phi.qui vt eſt dictum

apud agelliũ denoctibus adoleſcenti verboꝝ cupidiſſimo pleraſq; voces nimis
pꝛeſtas ⁊ignotiſſimas in quottidianis cõmunibuſq; ſermonibꝰexpꝛimenti. En

mius inquit ⁊ fabꝛicius ⁊ comentanꝰ antiquiſſimi noſtri ⁊ bis antiquioꝛes hoꝛa

cius. rigimera ⁊ plane ⁊ dilucidęe eũ ſuis fabulati ſunt. Meq; aruncoꝝ aut ſic/

canoꝝ qͥ pꝛiuu coluiſſe italiã dicunt᷑ quicqᷓ;ᷓ dictaſſe pegrini reperimꝰ:ſed eta ſue

verbis locuti ſũt. Lu aũt pinde accũ matre euandri nucloquere ſermone aqhue
multis annis iam deſito vteris.qꝛ ſcire ataʒ intelligere neminẽ vis ꝗ dicas. Mõ/
ne homo inepte vt qò vis cõſequaris abundetaceres. Sed antiquitatẽ tibi pla

cere ais ꝙ; honeſta ⁊ pulchꝛa ⁊ ſobꝛia ⁊ caſta ſi it. Riue moꝛibus pᷣteritis.Loꝗ/
re verbis preſentibus. Ad id quoq; a & ceſare excellẽtis ingenij ac pꝛudẽtie vi/
ro in pꝛimo de analogia libꝛo ſcriptũ eſt. Habe ſemꝑ in memoꝛia atq; in peetoꝛe

vt tãq;ᷓ ſcopulũ ſic fugias inauditũ atq; inſolens verbũ. Adbibenda eſt igit᷑ mo/

deratio ne vel nimia ſint vel nimis obicura vel omnino refutata que a vetuſtate

verba reperiunt᷑. Quis em̃ nũenox pro nocte:aut ym pꝛo eũñ diceret: at bec bñt
duodecim tabule ſic em̃ illic ſcriptũ fuit. Si nox factũ furtum fuit: ſiym ſiue oc/

vciderit iure ceſus eſto.

Quos autoꝛes imitari licet ⁊ a quibus eſt autoꝛitas requirenda.

Atoꝛitas ab oꝛatoribus vel byſtoꝛicis peti ſolet. Nec minꝰ? a poetis qñ

non magis hoc qᷓ; illud modulatio metri depoſcit. Qualia ſunt immo de
ſtirpe reciſum ⁊ aeree quo congeſſere palumbes. Et ſilige in nuda ex qui-
18 ſtirpen i ge⸗ 1 feminini eſſ⸗ e: cum
inetrum in mutatione generis nil requiſuerit. Sumoꝝ aũt in eloquentia viroꝝ

iudicium pꝛo ratione ⁊ velut erret᷑ boneſtus ẽ magnos duces ſequestibꝰ. Sed
hoc quoq; videndũ eſt ne nimiũ antiquos imitemur aut nimis obſcuros. Maz ⁊=
ſi põt videꝝ nibil peccare qui vtit᷑ bis verbis qᷓ ſũmi autoꝛes tradiderũt multuʒ

tñ refert nõ ſolũ qd dixerint aiaduertere.ſed etiã quid ꝑſuaſerint.Oio pꝛeterea

cuius fſũma vis eſt perſpicuitas q;; vicioſa fuerit ſi egeat interpꝛete. E uis mo
do nocte cõcubia dixerit ⁊ bac noctu filio pendebit eutruria tota q;uis vtriuſe

ſit ennius autoꝛ. Quis lucrũ ⁊ babundum vt cathbo. Quis gladiola ſicut meſſa

la pꝛonundiauerit.

SDe vſu loquendi ⁊ deriuationibus terminoz. .
Uoerat igit᷑ ↄſuetudo certiſſima loquẽdi magiſtra.Cui ⁊ rationes cedũt
2⁊vetuſtas ⁊ autoritꝗs oĩs parere cogit᷑. Atẽqũ ẽ mone vt numero cuĩ
publica foꝛma c. Ha pene ridiculũ fuerit.malle ᷣmonẽ quo locuti ſũt ho

ges guunt. Erpoſc inuiderete dere te diceremꝰ q;
actius in menalippo dixit. Quis non floꝛẽ libꝛũ inuidet meũ.Cicero tñ dicit hoc

ↄſuetudine pꝛohiberi iduare.vnde idus dicte ſunt. vetuſti eutruſtoꝝ populi idẽ
eſſe aiebant quod diuidere.vnde vidua auaſi valde idua.id eſt diuiſa.aut a viro

io quiſc; ſcribere
ſuis pompeianiverſus ſuffraget᷑ autoꝝtas. qui eſt ex attelliana que mathia in-

piuiſa. Hodie nemo dixerit iduare q́;uis nobis idus ſit ianzſe cõſuetudo dimi
c

ribere auſus fuit

ſcribit dies bic ſextus cũ nil egi diequarte.moꝛiar fame die pꝛiſtine. Eodẽ modo

auctoꝛitate non indoctoꝛũ veterum reperitur dictum ꝙ ſignificabat dieniſtine

idẽ pꝛioꝛe ad nũc pꝛidie dicit᷑:cõſuetudine magis boc q; ila pꝛobante.Sʒ ẽ hic
quoqʒ iudiciũ neceſſariũ.ne paſſim vulgus imitemur.Co nſtituẽdũ eſt in pꝛimis
quid ſit ißm quod cõſuetudinẽ apellamus. Mã ſi ex eo ꝙ plures faciunt nomen
accipiat:periculoſum dabit pᷣceptũ vt quintilianus ait:non oꝛationi modo: ſed
quod maius eſt vite.Nnde em̃ tantũ boni in pluribus que recta ſunt placeant.
õ in multitudine ſed in paucitate ſapiẽtia reperit᷑. Mec eloquẽtia populi: ſed
eſt paucoꝝ. Maximus eſt eoꝝ numerus qui comas nutriunt ⁊ in gradus fran/
gunt.Et qui perpotant in balneis qui ſummo ſtudio cenas inſectant᷑.qui lucris
illicitꝭ qui libidini ſeruiũt. Dauci qͥ ab his abſtinet:abſit vt illos imitemur.iſtos
fugiam? qᷓ;multi ſunt qui verba latina depꝛauãt. Pꝛo eo qð eſt amare atq; inſedqʒ
veneris cupiditate:feminas bouiſare buius terre ꝑopulus dicit. Sũptus qͥ fint
ab itinerãtibꝰceralia vocant.Quãdo vẽturũ quẽq; ſignificare vult ipᷣe inquit nõ
veniet ſed erit cito venire.Quid igit᷑ ſequemur ne iſtos quia plurimi ſunt.⁊ lo/
quẽdi cõſuetudinẽ ex multitudine recipiemus:fateſcat hic erroꝛ. Mon em̃ quod
vicioſe q;uis multis inſiderit ꝓ regula ſermonis accipiẽdũ erit:qꝛ nõ vicia ſ̊ᷣmo
res hboni cõſuetudinũ faciunt. Sicut ergo viuendi conſenſum bonoꝛũ ſic ⁊ loquẽ
di cõſonantiã eruditoꝝ appellari ⁊ imitari cõſuetudinẽ opoꝛtebit. Succincte ti
bi ⁊ admodũ bꝛeuiter que ſint fontes pꝛime partis grãmatice:nõ expꝛeſſimꝰ ſed
indicauimꝰ quibus potare te tui poterunt:debebũtq; pᷣceptoꝛes pꝛiſtiani ⁊ alio
qui ſign ate locuti ſunt libꝛos aperiẽtes. Mos interea ſecunde partis intentio qᷓ
ſit in medium afferanmus. —R—
peritiam loquendi nullus aſſequitur niſi poetas byſtoꝛicos ⁊ oꝛatoꝛes
perlegerit diligenter. 65

Oncathenate ſũtiinter ſe diſcipline:nec vnãquiſqᷓ; adipiſci põt niſi lumẽ
alterius cõſequat᷑.Quis enim recte loquẽdi peritiam bhabet niſi poetas

vildgerit byſtoꝛicos ⁊ oꝛatoꝛes perlegerit. Quod rõnisg eſt quod autoꝛita/
tis eſt ac conſuetudinis in grãmatica:vnde niſi ab bis ſumit᷑: vult ergo ſecũda
huius diſcipline particula non ſolum prefatos auctoꝛes legi atq; intelligi ſed oẽ
ſcriptoꝛuʒ qui diſerti fuerint ⁊ pꝛobati diſcuti genus. Mõ pꝛopter byſtoꝛias mo/
do:verũetiã ꝑꝛopter verba que frequenter ab autoꝛibus ſumunt᷑:ideo cõducibi
le ⁊ neceſſariũ eſt:vt ad colligendos pꝛeceptoꝛes tui nõ parum diligẽtes ſint.vę
teres inſttuant vt ab homero atq; virgilio lectio incipiet.qᷓuis ad intelligendũ
eoꝛuʒ virtutes opus eſſet firmioꝛi indicio. Sed huic rei ſupeſttempus. Ncq; em̃
ſemel legent᷑. Interea vero ⁊ ſubtilitate heroici carminis animus muerilis aſſur
get:⁊ ex magnitudine rerũ ſpirituʒ ducet ⁊ optimis imbuet᷑.quod auguſtinꝰ qᷓʒ
pꝛobat in pꝛimo qui de ciuit ate dei inſcribit᷑ libꝛo. Sed tibi non video quo modo

greca tradi poſſit. cuius rei pᷣceptoꝛ abeſt. Dicerem aũt etiã illa tibi addiſcenda

ſi facultas adeſſet.Ham ⁊ ad regnũ bungaric melius dirigendũ cui greci cõplu/
res ſubſunt nõ parum cõduceret:⁊ ad latinã oꝛationẽ multuʒ tibiluminis affer/
rent littere grece:quas nõ pauci latinoꝝ imꝑatoꝛes maximi didicerũt. Plus em̃
apud me valet magni cathonis auctoꝛtas qui vel ſenex grecis litteris operaʒ de
dit.q; gaymarij qui eas ̃as turpe putauit diſcere quarũ magiſtri ſeruient:ſᷣ no/

„

bis voluntas adeſt facultas abeſt: i 2 n
eſt vt cũ his efficẽ latinã sꝛonẽ nõ poſſumꝰ⁊ plenioꝛẽ ⁊ ornatioꝛ.
Quomodo germanie ꝑtes poetas deſpiciũt ⁊ theologiã colunt. .
Ocuturo mihi de poetis eoꝝq; lectiones ſuaſuro.mihi turba iſlloꝝ inſul⸗
tabit qui videri magisq; eſſe tpeologi volũt.Quid tu nobis ex italis poe
tas adducis inquiunt:ſanctoſq; germanie moꝛes eneruata poetarũ laſci
nia coꝛꝛũpere ꝓperas. Hũqͥd obiectũ ẽ vt ꝓbꝛũ a rõanis tuis marco nobilioꝛi ꝙ ᷑

etholiam conſul poetã enniũ duxit. NHũquid tuus cicero quẽ ſequeris quẽ imita

ris in tuſculanis queſtionibus recte poetas edoctos a platonę cõmemoꝛat ex ea
ciuitate quã finxit:cũ optimos mores ⁊ optimum reipublice ſtatum exquireret.

deo de latinis dicamꝰ quoꝝ nõ tanta inopia

— —

—

finiti pene adduci.qui

Quid boetius.nũquid poetarũ muſas ſcenicas meretriculas appellauit. Quid

diuus bieronymus inquit ꝓpterea ſe verberatũ ab angelo dicit.qꝛ litteris incũ/

beretſecularibꝰ: Abi tu pꝛocul a nobis atq; poetas tecũ referto. Neq; ab his i

riſte quidꝗ diſcrepabãt: quoꝝ doetrina nõ in textibꝰ in gioſis heret:quiq; nihil
oꝛnatiꝰ in iure ciuili reperiri cenſent. Autẽticoꝝ libꝛis quibus pauca rndentes
dicimꝰ. Si oẽs qui ſunt hoies in germania idẽ ſentiẽt:libẽ tius migrabimꝰ:qᷓ; cũ

tanta ignoꝛãtia aut cecitate moꝛabimur.Sʒ ſunt eti bis in regionibꝰviri docti
P* poetas ⁊ oꝛatoꝛes magnoꝑe colũt:nec argumentis mouent᷑ aduerſarioꝛuam

„

tatuſq; ipſum eſt affricanus maio::qui nõ contẽtus poetã dilexiſſe ſtatuã eiuſdẽ

ennij ſuo ⁊ maioꝝ anlegulchꝛ imponi iuſſit:vt ſi decertatũ de autoꝛitate fue

rnit.plus ponderis in affricano nobilioꝛeq; dixernim qᷓ; reliqua populi multitudo
goſſit habere. Mec diſficulter auertit᷑ platonis auctoꝛiras que a ciceronerefer?

Yudi que cicero ſubiunxit hec eius verba ſunt. Sed quid poętis iraſcimur: vir
tutis magiſtri phi inuenti ſunt:qui ſummũ malũ toloꝛẽ di t. Atq; ſubiude re

fert exempla phᷣoꝛum qᷓ;multa:qui doctrinã introduxerũt ꝑnicioſam. Qua ergo
rone poetas excludit plato:eadem phos opoꝛtuiſſet expellere Quid de theolo⸗
gis dixerim.Quis erroꝛ in fide nõ a theologis pfectus. Quis arrianam indueit

veſaniã. Quis grecos ab eccleſia ſeparauit. Quis bobemos ſeduxit niſi theolo/⸗
8 Romnoni quond amne medicor eenus er vbe pepulerut:ꝛ multa in hio f⸗ HM

anoꝛa ſunt reꝑta:poſtinodũ vo caſtigatis ſontibus innocẽtes receperũt.Quid

oꝛatoꝛes. Mõneait cicero ciuitates cplurimas pꝛopter facundiã maloꝝ boim
funditus fuiſſe delatas.Ac ſicut nec oꝛatoꝛes:nec medici:nec theologi nec phi:

oes ꝓpter aliquos malos reſpui debent: ſimiliter nec vniuerſi poete Pter nõn ul
loꝝ vicia ſunt abhoꝛꝛendi.Alioquin ⁊ ipſe plato fuiſet ex ciuitate quã foꝛmauit

cijciendus.Cũ ⁊ tragedie deditus fuerit ⁊ carmina eius apud macrobiũ ferant᷑:

ex quib? cõſtat ixſum fuiſſe poetã:nec cicero in ea ciuitate maſiſſet qui nõ ſolum
poetaru maxiin cultoꝛ fuit: 5ͥ libꝛos qͥʒ tres de ſuis tꝑibꝰ poetico moꝛe carmini⸗
buſq; deſcripſit.Quod ex boetio videt᷑ obiectũ nõ tam ſolutionẽ qᷓ; riſuz meref.

Auis em̃ cachinnum retineat: cũ danari poetã a poeta referat᷑.An nõ ẽipſeboe
tius vir poeticus. Ha ipſa phia que cũ eo loquit᷑:vtplurimiũ verſibus agit ⁊ fi

ctionibus.Quot ſũt ibi fabule:quot metroꝝ genera. Similis illi videt boetius
qui iurabat noeſſe urandũ. Sed nõ boc beocio imputamꝰ:magno tuʒ pho tuʒ

poete:iſti ſentiũt:ſᷣ ali

Cum domũ vndiq; oppleueris:tunc vt recte viuas memẽto. Si caret bic vndiq;
qꝙᷓuis ⁊ ciceronẽ ⁊ ſeculares qu Si
dctoꝛibꝰ dixerim quoꝝ facundiazʒ que muta fuiſiet alioquin iliuſtrauere poete.
MHec mirum cum toctoꝛ xpᷣiani exercitus ⁊ oꝛatoꝛinuictus apoſtolus paulꝰpoe
tarũ volumina perlegerit quoꝝ verſus in epiſtolis eius inſerti reperiunt᷑. Nam
quod ad titum ſcribit hieronymo teſte.Eretenſes ſemꝑ mẽdaces male beſtievẽ
tris pigri.verſiculus eſt epimenidis poete.Alibi quoq; menãdri ſenariũ poſuit
Coꝛꝛumpũt moꝛes bonos cõfabulationes male.Mec mirũ ſi apud latinum me

poetarũ dictis:nec verſus eſt waß eius: qui nõ tullianam redoleat eloquentiam
oſuis codices abnegauerit. Sic de ceteris eccleſie

trũ nõ ſeruat ad verbũ expꝛeſia trãſlatio. Cũ homericus eadẽ lingua verſus in

pꝛoſa vix cobereat.Latus ad diſputandũ cainpus ⁊ materia diues. Doſſent in-

—

ras ſeculares ⁊ pſercim poetas cõfirmãtiegendos.Hem

pe cipꝛianus vir eloquẽtia clarus:⁊ martyriofirmiano narrante moꝛdet᷑ ꝙ ad/
uerſus demetrianũ cribẽs teſtimonijs vſus ſit pharum ⁊ aploꝝ aucnle fictaz
,

cet enim detractoꝛes nobilioꝛ tulerit nõ tamẽ detrabẽti multitudim ceſſt: imi

aliã illi ſuiſſe mentẽ exiſtimamus:de qua nunc dicere longum
eſſet. ad hieronymũ venio cuiꝰoptarẽ qui viuunt oẽs ſequi veſtigia. Sic em̃m elo⸗
quetia vi eq; ſanctimonia cũcti eſſemus pᷣditi. Quod opus eſt ilum obijcere j
poſtqᷓ; gentilia ſtudia ꝑluſtratus eſt oia:tn demũ verberibꝰaffectũ ſe dicit: fecwi me
iudice hoc in negocio ſicut in re familiari ꝓuerbiũ eſt floꝛentinoꝝ.Sic illi aiunt.

cõmentaria eſſe vicebat. Et nõ poti phᷣoꝝ poetarũ:quoꝝ autoꝛitati vt etbim/
cus cõtraire nõ poterat. Sy quid opus eſt alios poſt paulũ citare teſtes: aut cui
fid ẽ pᷣbebit:qaui paulo nõ credit. Sequat᷑ quiſq; ſi vult erroꝛc ſuũ: nos cũ paulo
ceteriſq; ſanctis ⁊ eruqitiſſimis viris poetarũ tectionũ nedũ nõ vitabimꝰ:ſ̊ am
plectendã ceteris modis legibuſq; ſuademus. “
DPꝛ nõ omnibiis poetis dictis adhibenda eſt mens.
On eñ poſſim quoſq; poetas legi atq; bis berere totos pueroꝝ pᷣ̃cipimꝰ
gios. Ma cũ pleraq; in his amatoria vicioſaq ſint nõ ominib? que ab ipis
dicunt᷑ adbibẽda eſt mens. Sicut nectheologi nec phᷣi oẽs audiendi ſunt
Sed cum excellentiũ viroꝝ dicta aut facta cõmemoꝛant tũc tota mente mouen
⁊inflamari lectoꝛ debet:maximęq; conari:vt ipſe talis ſit quales illi fuerut. Cũ
* vo impꝛoboꝝ hoim mẽtio incidit: fugiẽda eſt illoꝝ imitatio. Audi baſi iliũ ſanctiſ
ſimũ atq; peritiſtſimũ virũ. Hos inquit ille laudamꝰpoetas: c nõ iurgiã referũt
neq; cũ ſcurras aut amantes aut ebꝛioſos aut dicates imitant᷑:neq; cum diuite
menſa cantuq; diſeluto felicitatẽ diffiniũt. Minime vᷣo cũ de dijs aliquid dicũt
maxime cũ de ſllis ita narrant quaſi plures ſint atq; diſcoꝛdes:⁊ pauloplus ca/
dem bec dicẽda ſunt ait de ceteris ſcriptoꝛibꝰ:⁊ tũc maxime cũ ad voluptatẽ legũ
tim. Et iterũ :ſed tunc potiſſimũ oꝛatoꝛes amplectimur:duʒz aut virtutẽ extollũt
aut vicia efulminãat. In lectionib digit᷑ poetarũ ⁊ alioꝝ ſcriptoꝝ imitari apes de
cebit. AXt em ex floribus ccteri nibil ſumũt pꝛeter odoꝛẽ ⁊ coloꝛc.Apes vo etiam
melis ſciunt inde excerpere. Ita qui no ſolu feſtiuitatẽ ſequunt᷑: verboꝝ aliqueʒ
fructũ ꝑcipere poſſunt. Hec inſuper apes oès pariter floꝛes adeunt.nec ſiquos
adeũt eos totos abſoluũt: ſed eo ablato qð operi ſuo aꝑtum ſit:reliquũ omneva
lere ſinunt. Mõ poſſumus facere aui viuibieronvmi rurſus vtamur teſtimonio
vt inderem ediñ pꝛcbere doceamus vnde vulnus fuit inflictũ. Nic cũ in epiſtola
ad oꝛatoꝛẽ vrbis ſcrivta nõ ignoꝛaſſe paulũ gentiles Ir̃as ⁊ vſum poetarũ carmi
nibus oſtendifſet: mox ita ſubiungit. Legant e in veutronomio dñi voce pꝛece
ptum mulieris captiue:radendu caput ſuꝑcilia oẽſeq; pilos ⁊ vngues corpoꝛitꝑʒ
amputandos eſſe:ſicq; eã habendã in cõi ugio. Moxq; de ſeipſo ſubijcit. Quid
mirũ ſi ꝓgo ſapientia ſecularẽ ꝓpter eloquijvenuſtate ⁊ mẽbꝛoꝝ pulchꝛitudinẽ
de ancilla atq; captiua iſrabelitam facere cupio: quicquid in es moꝛtuũ eſt ido
latrie: voluptatis:erroꝛis: libidinis: vel pꝛeſcindo vel rado: habes iam formã le-
ſenc poetas ⁊ autoꝛes alios. Cum eſ id ex bis exceperis qað eneaentancn
lit:cetera oĩa trãſgredieris:⁊ velut in roſis legendis ſentes vitab s: Ita quantũ
vtiliter ſcriptũ eſt accipiẽs:reliqua que nocere poſſe unt declinabis. pꝛincipio naq;
cuiuſuis viſcipline que nꝗ illa ſit veſiderare opoꝛtet ⁊ ad finẽ dirigere. Et quonia
ex bac vita per virtutẽ ad melioꝛc yducimur: virtus autẽ q;multũ a poetis mul
tũ ab byſtoꝛicis multo etiam magis a philophis laudat᷑:eoꝛum verbitz naxime
inberendũu eſi. Mec enim parũ babet vtilitatis cõſuetudo quedã ⁊ familiaritas
virtutũ mentibꝰ? pueroꝝ ⁊ animis infuſa recentibus:cum valde inberere ſoleant
7 pene indelibiliter: que in tenera etate viſcunt᷑:vnde hoꝛatiꝰ. Quo ſemel imbu⸗
ca recens ſeruabit odoꝛem. CTeſta viu. Sic exlectione veterũ ⁊ nouoꝝ qui ſeri.
Buut pꝛudenter autoꝝ duplex te autouta⸗= comitat᷑. Hã ⁊ vitazs ſtudio virtutů
efficies melioꝛẽ: ⁊ gra maticã peritiãq; ſermonis optimoꝝ⁊ oꝛnatiſſimoꝝ verbo
rũ ⁊ ſententiarũ magnã ſuppellectilẽ tibi cõparabis.
Oui autoꝛes quiue poete pueris ſint legendi.
cCd accipe rurſus a nobis aliã regulã:⁊ qui ſunt autoꝛes tibi legendi puʒ
puer es noſcito. Sunt poete:ſunt byſtoꝛiq ſunt phᷣi.ſunt oꝛatoꝛes. Maʒ
theologos in aliud tempus reſ eruamus. Muis boꝝ multi ſine pericu⸗
ilo vt poſt diceinus tradi puero poſſunt. qui tñ ⁊ iꝑſi phoꝝ nomine cotinentur.
NMNihil em̃ eſt quod ignoꝛatũ philoſophia pᷣtereat. In poetis legendũ qui tibi cre
dendi ſint pceptoꝛis iudiciñ affit. Inter heroicos virgiliũ cũctis pꝛeferant: cuiꝰ
tanta eoquentia tantaq; eſt gioꝛia: vt nullius laudibus creſcere: nullius vitupe

rvatione minui poſſit. Apud quẽ picendi ſingula genera Anegnaen cfreputant

bꝛeue:copioſum:ſiccum:⁊ floꝛidu ſtudioſus lectoꝛ inueniet.Cucanus adis au
toꝛ hyſtoꝛic: ⁊ ſtatius admodũ limitatus pꝛeteritũ iri nõ debent. Qui ius vbi
triſtis vbiq; dulcis eſt:in pleriſq; tamen locis nimiũ laſciuus:pꝛeclariſſimumt
opus eius: cui methamoꝛphoſeg nomẽ indidit: ꝓpterfabularũ peritiam quas
noſcere non parui fructus eſt: nuͦllo pacto poſtergandũ eſt. Ceteri qui carinine
ſcribũt beroico:remotiſñmi ab bis ſunt:verſiſicatoꝝq; magis q;ᷓ poetarũ nom⸗
ne ſunt apellandi claudianũ ⁊ qui argonauticum ſcripſit minime cont ẽnendos
iudicaueriz. Sathyri apud nos hodiẽti tres inueniunt᷑: hoꝛatiiuuen alis: per
ſius. poteſi ⁊ marcialis coquus ſatyrus videri:ſed carmen ſatyre legem pꝛeteriüt
Hoꝛatiꝰ vir fuit multe eloquentie: doctrine virgilio parũ minoꝛ: vtilis eſt vybic;
ſiue odas ſiue poetriã ſiue ſermones ſiue eplłas legeris. Sunt tamen in eo qdas
que tibi nec legere voluerim nec interpꝛetari. Juuenalis alto ratis ingenio ple/
raq; nimis licenter locutus eſt. In aliquibus autein ſatyris tamreligioſum ſe pᷣ⸗
buit vt noſtre fidei doctoꝛibus in nullo cedere iudiat᷑. DPerſius nimis obſcurus
eſt: vtilis tamẽ. Marcialis pernicioſus q;uis floridus ⁊oꝛnatus:ita tamen ſpi⸗
nis denſus eſt: vt legi roſas abſq; pũctione non ſinat. Eleglam qui ſcribunt oẽs
puero negari debent.nimiuʒ enim ſunt molles Tibullus pꝛopercius catullus 2
que tranſiata eſt apud nos ſapho.raro naq; nð amatoꝛia ſcribunt: deſertoſq; cõ
queruntur amores. Amoueant᷑ igit᷑. aut ad firmius etatis robur reſeruemur.
Comedi plunmum conferre ad eloquentiam poſſunt: cuz per omnes perſonas
⁊ affectus eſſent. Ex iſto generetm̃ duos babemus plautum atq; terentiux. ra
gedie quoq; perutiles ſunt:ſed latinũ hodie pꝛeter ſenecamqui fuit inagni ſo⸗
nece nepos nullum habemus niſi gregoꝛiũ coꝛario venetum qui memne erei fa
bulam que apud ouidium babet᷑ in tragediã vertit. Cũq;ʒ in oꝛatione grauitas
7 clegantia requirat᷑.illam in tragedijs banc in comedijs reperies. Animaduer/
teretamen pꝛeceptorem opoꝛtet:dum tibi comedos tragedoſq; legit:ne quid vi
cij perſuadere videat᷑. Sed perſonas que loquunt᷑ ⁊ effectus qui ſequunt᷑ conſi
Aerari ponderariq; iubetet.
Qui oꝛatoꝛes legi debent ⁊ ꝙ cicero pꝛe omnibus
Ratoꝝ qui legi pogunt maxima turba eſt: ſed omniũ candidiſſimꝰ eſt ci⸗/
cero:qui iocundus incipientibus ⁊ apertus eſt ſatis. Hec pꝛogeſſe tm̃ ſ
etiã amari poteſt. Cuiuſq; de officijs libꝛis tibi nedum vtiles Verũ neceſ/

ſarios aroitxoꝛ. Scripſit ⁊ ambꝛoſius ad eius imitationẽ de officijs non deſpiciẽ

dum opus quod cũ illo legendũ aptiſime putauerim vt que fidei noſtre ex cice
rone nõ conſonant ex ambꝛoſio moderamen accipia nt. Sunt opera lactantij li
matiſſum a. Hibil bieronymi non expolitũ auguſtini ſunt em ẽdatiſſimi libꝛi:grę
goꝛio vti nõ inutiliter potes. MHoſtri temporis leonardi aretini: guarini veronẽ
ſis: pogij floꝛentini:asmbꝛoſij monachi camaldulenſis volumina terſa ſunt. legẽ⸗
tibuſq; fructifera. Sunt ⁊ hyſtorici legẽdi pueris. Liuius atq;ʒ ſaluſtius q;uis ad
eoꝛum intelligentiã pꝛofectu ſit opus. Juſtinus ⁊ quintus curcius ⁊ que petrus
paulus tranſtulit arrianus: in quibus vt nõ fabuloſa ſunt.Alexandri geſta ꝑcur
ri debebunt: quibus adiũgi valerius byſtoꝛicus ⁊ phus ſimul nõ indignus. Sue
tomus puero non eſt cmittẽdus. Ex geneſi quoq; ex regũ libꝛis:exin achabeis:
ex iuditb:eſdra:heſter:ex euãgelijs:er actibus aplorum hyſtoꝛie non ſine magno
fructu recibiunt᷑. Hyſtoꝛia na qʒ vt dicit cicero eſt ceſtis tẽpoꝝ.lux veritaſ.magi
ſt a vite.nuncia veruſtatis.vtiliſimũ ergo eſi hyſtoꝛicas coͤplures noſſe: atq; in
bis ſe exercere.vt alioꝝ exemplo vel vtilia ſequi vel noxia vitare ſcias. Mõ tamẽ
vſq; ad ſuꝑuacuũ laboꝛẽ te volumꝰ occupari:ſ receptas aut a claris autoꝛibus
memoꝛatas ſatis ẽ hyſtoꝛias vidiciſfe. Nullo aũt pacto velbobemoꝝ hyſtoꝛias
vel bũgaroꝝ atq; bis ſimies ſi me benes autoꝛitas fuerit tradi puero ꝑmiſerun
Sũt enim ab indoctis ſcripte:multas ineptiascõtinent:multa menaͤcia . m.

4

las ſnias:nullos oꝛnatus.Mã q; ait pliniug nullus liber eſt tãmalus:ex quo nõ
poſſit aliquid vtilitatis excerpi:ac ꝓpterca ſcriptoꝝ genera q;uis lectioni ↄinitte
re videat᷑:non ad pueros referri:ſᷣ ad viros iã doctos debet. DPueri nãqʒ niſi ab
initio rebus optimis imbuant᷑:ingenia depꝛauant. Mec poſſunt verũ adipiſci iu
iciũ.Lãtũq; de ſecũda parte grãmatice ſatis dictũ cẽ putato. Stcamen pueris
bos autoꝛes nõ ingeri:ſimul neq; oẽs tibi de neeeſſitate audiẽdos nos arbitrari:
⁊Toi curãdũ ſtudio duxerimꝰne cumulatio labon nimiũ odioſas tibi lr̃as reddat.

NONOeꝛ reges ⁊ pꝛincipes erudiri debet in ſcribo.
Ercià grmatice partẽ ſuperius noarboctari⸗ dictũ eſt ↄtineri:doctrina
bene ſcribendi leuiuſcula:res foꝛtaſſe videbit᷑:ſi tibi de bac quoq; ꝑte pᷣce
pta tradiderim quaſi ridiculũ ſit. Regẽ ſcribẽdis ſe lris occupare: beneq;
ſcriberè ac velociter ac honeſtus vero negligi ſoleat.Sʒ nõ eſt alienũ hanc etiam
regi puero tradi ꝑtem:quę ad cogmitione ⁊ intelligentiã autoꝝ nõ parũ luminis
pᷣbet.Aeteres quidẽ ceſares relatũ eſt cõplures ſcribendi peritiſſimos extitiſſe.
Maxi mus põtifex qui nũc romane pᷣſidet ecdeſie nicolaus quint⸗ꝰ oꝛnatiſſime
ſcribit. Et anteceſſoꝛis ſui ſilis virtus fuit eugenij quarti. Hec patruęlis tui glo/
rioſiſſimi pꝛincipis æſaris friderici ſcriptionẽ quiſq; rephenderit: Muis em̃ ra/
ro pꝛincipem ſcribere opoꝛteat: cauẽdũſtamẽ eſt dum ſcnibit:ne muſcarũ lituras
ſed margaritas potius pingere videat᷑. Que res alphonſi maximi ⁊ aliquando
excalentiſſimi reges laudes nõ nihilobnuhilat:dum lr̃is que de curia ſcribunt
ſuum ꝓpꝛium nomen adijciens ſerpentes figuret an litteras ignoꝛat᷑.Quod vi/
giliug ait non gloꝛdis.
Defoꝛma litterarũ ſeruãda in ſcribendo. êsðI
Rthograuiã in duas diuidimus ꝑtes.altera eſt vt nitide. altera vt recte
ſcribas. In pꝛimo videndũ eſt vt elemẽta in ſuis caracteribus affingant
vt neq macra ſint neqʒ coꝛpulenta:vt que rotunda que quadrata q oblõ
Sa:que retoꝛta ſunt:ſuã foꝛma cuſtodiant.Et hic quoq; duplex modus eſt:alter
modernus:alter antiquus:vetuſtatũ foꝛma l̃arum legibilioꝛ eſt mũdioꝛ:caſtioꝛ
ac grecis a quibus oꝛiginẽ duxit ꝓpinquioꝛ. Quẽcũq; modũ ſequi puer voluerit
in eo neceffariũ eſt exemplũ dari ſibi pulcherrimũ atq; emẽdatiſſimuʒz. Optima
nãqʒ ſp ad imitãdũ ꝓponi debẽt. Que ſi nõ poſſumꝰattingere:hoc tamẽ pꝛeſtãt
ne cũ vltiſſis deſpiciamur. Dꝛouidendũ quoq; nõlinutiliter fuerit: vt verſus ad
ſcnbendũ aſſumpti ſnias habeãt nõ ocioſas:nec nomina barbara contineãt:iſed
honeſtũ aliquid moneãt:ex daris electapoetis ⁊ autoꝛibus fama exlebꝛibus vt
ſic vuer quaſi ꝑ ludũ phari s ſecunda parte qᷓ rectam ſcriptu/
am intuet᷑ plures tradunt᷑ regule:noſcẽde ſut vocales:cõſongtes:mute:liquide
⁊ duplices littere. Cõſideranda ſunt verba ſimplicia quibus ſignent᷑ elementis:
vt cõpoſitoꝝ ſimul obſeruatio fiat.Sed hoc quoq; multã patit᷑ exceptionẽ:ꝑlu⸗
reſq; fiunt ⁊ in declinationibꝰ ⁊ in cõpoſitionibꝰ nedum litterarũ: verũetiã ſylla
barumſmutationes. Verba vo ſimplicia quibus ſcribenda ſint litteris: vſu ma⸗
gis q; regula diſcimus. In qua remagnũ prebet adiuuamen lectio poetarũ. In
quibus menſurari verſus bꝛeues aut longas ſyllabas demõſtrantes:aut dupli/
can lr̃as aut detrahi iubent.Nac rõne perdoctũ eſt oppida plittera duplicata
ſccibi opoꝛtere:qꝛ poete longã eius pꝛimam ſyllabam ponunt:vt eſt illud Eici
et ſi

ciũ vt tibi deſit.aſpice que circa oꝛthographbiaʒ moncmus.In tenui laboꝛ eſt vir

.

Lot congeſta manu pꝛerupitis oppida ſaxa. Bꝛeuis enim pꝛioꝛ ſyllaba fui
vnũ tm̃ p ſibi retinuiſſet vt eſt opoꝛtet. Oppoꝛtunus aũt q;uis ab eo deſcẽdat du
plicare p voluit:ſicut vſus doctoꝝ manifeſtat.Regule vo que de mutationelit⸗
teraꝝ tradi ſolent:compoſitionẽ plerũq; reſpiciunt:que cũ pꝛepoſitionibus fie
ri ſolet. Expedit ergo noſſe quõ ad pᷣpoſitio cũ diuerſis dictionibus componat᷑
aliquãdo d mutat in ſequentẽ litteram a qua dictio incipit cui iungit.vt curro
accurro.ſfero affero.gero aggero.ludo alludo.nuncio annuncio.poꝛto axpoꝛto.

—

rideo arrideo:ſurgo aſſurgo.tollo attollo. Deceteris cõpoſitionibus que cum
dictionibus fiunt ab his lris incipientibus.ſ.cũ ad pᷣpoſitione cõponant᷑.aliqñ
autẽ perdit vt aperio ex ad ⁊ perio:agnitus:aſpectꝰ:aſcẽdo:aſto:aſcribo:aſtruo
qð vbiq; ſeruancũ eſt.quando dictioni iungit᷑ ad que.a.g.n.ſ.p.ſ.t.ſiue qua con
ſonante incipit. In ceteris vo immutata d inaneb:t:vt adhibeo:adbhereo:aduo
cxo:adaniro:non vt pleriq; volunt τquiro. In quo foꝛſitan hodie cõſuetudo ra
tionẽ vicerit. Ad ⁊ ſum quãdo ſimul cõponunt᷑:ſunt qui adſum ⁊ qui aſſum ſeri
bunt.⁊ tamdocti hinc atqʒ inde ſunt:vt in vtrãqʒ partem videri poſſit valere cõ
ſuetudinem.Abſum ⁊ apſum:obtimus ⁊ optimꝰ.vt quintiliano placet ſcribi ppꝰ
teſt.quia b ⁊ ꝑ ſonum cognatum habent. Pꝛeteritum vo verbi abſum ⁊ affin re
peritur ſcriptũ ⁊ abfui boc rõni magis cogruit.Ab autẽ pꝛepoſitio non coſue
uit berdere cum quacũq; dictione ſociet᷑: vt abdo:abitio:abero: abripio.OQS
ſib mutatur in conſonantẽ ſequentem ex ad potius q; ex ab facta opulatio vide
tur.Amitto tamen non abmitto ſcribere conſuetum eſt:⁊ abſpoꝛto ſinterpoſito
figurat᷑ cum ſit ex ab ⁊ poꝛꝛto. ,
Quomodo cõſonantes geminari poſſunt ⁊ littere mutari. ”ÿƷMM
Oſſe aũt opoꝛtet ſcriptoꝛẽ nullã cõſonãtẽ geminari poſſe:ſi ſequat᷑ aut b
cedat cõſona:niſi Lfuerit ante R que ſequit᷑ aut pᷣccdit vt affluo.affrin-
So:ſuffragoꝛ:nõ dicimus trãſfũmo q;uis ex tras ⁊ ſũmo compoſitum ſit.
Poſſunt tamen tres conſonantes inuicẽ concurrere ſi nulla geminat᷑ vt obſce
nus ſtrutio ſextus. NHam.x.duarum conſonantiũ vim tenet c s ſimul g s.Ex pꝛe
poſitio quando dictionibus adiungit᷑ ab ſincipientibus:non patit᷑ s ſimmi con
currere ſed abijcit illã.vt exurgo:exigo:exanguis:extinctus.Ait ſi cũ dictionesõ/
ponatur ab fincipiẽte x mutabit in f vt effugio:effero:effrigo. In ceteris nec mu
tat nec mutat᷑:vt excurro:exquiro:expello:extendo:exlex. Hec alia reperit᷑ ab
Xdictio inchoans que cũ ex cõponat᷑.E vᷣo pꝛepoſitio pleriſq; dictionibꝰadiun/
gitur:ad quas ex cõponi nõ põt:vt ſi dictionis pꝛioꝛlittera d fuerit:vt educo vel
cõſona vt euoca:euacuo:eueho:vell vt eluo:vel n vt enitoꝛ:vel m vt emineo:vł
r vt eruo:nec geminant᷑ quouis modo tales conſonõtes qᷓ;uis eqcio ꝑ duplex ij
ſcribat᷑.qꝛ ſecudũ i vocalis eſt non cõſona:ſeruatq; verbum eijcio ꝑ totã declina
tionẽ i duplex vnũ ſcʒ conſonans ⁊ aliud vocale niſi cum ę littera ſequit᷑:vt cieci.
In pꝛoſa quoq; verba queuis a iacio veniẽtia ꝑ duꝑlex ij ſcribi debent: eicio
ohijcio: reijcio:abijcio. In carmine vo aduertẽedũ eſt:an longa ſit an bꝛeuis pᷣoꝛ
ſyllaba:ſi longa eſt duplicat᷑:ſi bꝛeuis ſimpiex erit. Quiſq; enim hoꝛum verboꝝ
vſus apud virgſtiũ reperitur.Litire paſcentes a flumine reijce capellas. Necẽ
in anto pede pꝛoceleumaticus:vt quibuſdã viſum eſt ouidius.Quid mibi liuoꝛ
edax ignauos obijcis annos.Apud ſtatiũ. Pectoꝛaq; inuerſis obijcit fumancia
muris.Et iteꝝ.fontibus intentos abicit monſtratq; cruoꝛes. Atq;ʒ alibi. Abicit
tectoꝛẽ culminę ſummo.Conicio quoq; ꝑ duplex ij ſcribi.Quintiliano placet:iu
⁊ con quã lo cõponunt᷑ cũ dictionibꝰab L vel Mincipientibꝰ Nin ſequentem
mutant litteram geminant:vt ludo:illudo:colludo:ruo: coꝛruo:immuto: cõ/
muto:immitto: eſt aũt con pꝛepoſitio inſeperabilis que nõ inuenitur niſi in com
poſitione:⁊ quando dictioni ſociat᷑ que vocalem vei aſpirationeʒ habet in pꝛin
cipio:ammittit n vt cohereo:coherceo: cohoꝛtoꝛ:fallit in boc verbo comedo:co
poſito ex. con ⁊ edo:vbi pꝛopter conſonantiam melioꝛem non abijciturn ſed cõ/
mutatuſſin m.g .. M HH
Auõ varient᷑ l̃e ⁊ derinent᷑ dictiones a ſupinis ⁊ ᷣpoſitionibꝰ
AUb ⁊ ob ſi dictionibꝰiuncte fuerint ab.r.p.c.g.f.vel.m.incipientibus in ſe
quentẽ conſonantẽ.b.mutari conſueuerũt:geminationẽq; facere vt ſuc-
ccurro:occurro:ſuccido:occido:ſuccumbo:occumbo:ſuccino:occino:ſuſfi
co:officio:ſuggero:ſũmitto:ommuteſco:ſupono:oſpono:ſurripio.Ab his tñ ex
cipiende ſunt aufero:aufugio.in qnibꝰ.b.inutat᷑ in.v. Itẽ abꝛogo:abꝛado:abꝛo/⸗

do in quibus manet integra. Sub ſi verbo quatſo adiungat᷑ b. tmutat mne
ſucquatio. Itẽ o uitto nõ ommitto vel obmitto ſcribendũ eſt. Operio eiꝰ pal⸗
ſiuũ opioꝛ ſimplicis p.ſcriptione ↄtẽtat᷑. Operioꝛ eponẽs ꝓp. duplex redrit.
Opinoꝛ. opinio: opituloꝛ: opulẽtus vnũ p.poſuit. Ob às nõnuc r. ſequẽte nõ
mutat᷑ euphonie cã: vt obꝛuo:obꝛepo:obꝛipio. Obſcu rrex ob ⁊ cura cõfectũ nõ
mutat b. ꝓpter pↄſonãtiqᷓ acceſſit ſ. Sic ⁊ i obſceno fit ex obh ⁊ ceno ↄpoſito. Si
vo ob ⁊ ſub cñ alijs q; vt pᷣmiſſũẽ dictionib?cõponunt᷑.incõuulſaʒ b. reſeruant
lam: vt ſubdo ⁊ obdo.pis qͥ; ⁊ di ppoſitiones inſepabiles inl ſolis cõpoſitiõibꝰ
repiunt᷑.dis quidẽ cñ dictionibꝰ.a.b. c. p.f.t. S.cõſonate vel ſ. õponi pot: vt diſ⸗
ceruo ex dis ⁊ cerno:diſpono:diſtrabo: diſiungo:diſſuo:ſeruatqʒ ſnie mutatioõe
ſ. in verbo diffundol mutat᷑ in f.⁊ geminat᷑.ſicut ⁊ in differo 2 diffido. diminno
q́ʒ ex dis ⁊ minuo: ̊ variat᷑ ſ.in m.ꝗᷓ du plicat᷑. Meq; põt cũ hyſce verbis ſic in-
cipietibꝰ di cõponi niſi cũ minuo:⁊ tuc ſimplici.m. ſcribit᷑ diminuo.Cuʒz ceteris
diſepiꝰq; dis copulat᷑:vt diduco:niluo:dinu mero:digradioꝛ:diripio.Trãs pre
poſitio cõpoſita cũ dictionibꝰ.a. b. d.m. vel. J. coſonate pꝛincipiũ hñtibꝰ n.⁊ s.
amittit. vt tradiuco: rano: traijcio. Inuenit᷑ tamẽ ⁊ integra.vt trãſmigro ⁊ tranſl
duco.que viꝗeri poſſũt nõ eẽ cõpoſita?. . ir̃a neq; ante b. neq; ante.in.necq; an
p.locari põt ſiue cõpoſita dictio fuerit ſiue ſimꝑlex: vt ſũma ꝑ duplex m. Rom⸗
us pompeius:cõmunis:immunis:combibo:cõputo:iin puto. In cõpoſitis q̊ʒz
ſra tbeineſim diuiſis vt enũq; pꝛudẽs nũqᷓ; potẽs vſus doctoꝝ hʒ vt. m. po
na
eſt uãqᷓ; ſequẽs dictio ſupꝛadictas in pᷣnciꝑio lr̃as babeat nõ mutãt᷑: vti binis
in dõtificio in magiſtratu. Cõtra vo fit vt. ſ. c. v. q. S. t. in ſim plicibꝰ ac cõpo ſitis
dictionib?iuxta ſe perirę nõ ſumãt.m.vt tonſi us: linquo: cãcer:mẽdax:centũ:an-
fractꝰquẽcũq;:qᷣcũq;:tãtũdẽ: idẽtidẽ. In grec qͥs dictiõibꝰq p ph.figurant᷑ idẽ
ſeruãdi eſt. S icribi.m. ꝓnũciari u. peritiores volũt pomp ilus nimpba. Cir
cũ pᷣpoſitio quãdo cõponit᷑ cũ dictione a vocali incipiẽte: integra⸗ ſeruat. m. vt
circuũeo ſcribat᷑ ꝓpnũciet᷑ circueo.Cũ pᷣpoſitis per. c.n. m.ſcribi debet. Atſi aduer⸗

biũ tpis fuit per. q.u.o.m.vt quintiliano viſum eſt. ANerũ 2 quõdà non condans

ſcribi. Caiũ cneũ igurare. Gaiũ neũ ꝓnunciare vetuſti moꝛis fuit.Et ſunt qui
boc etiã ſeruãt docti viri ⁊ vetu atis amatoꝛes. Ex auo fit vt nõ ſemꝑ vocis ve
rũ depðſitũ red dãt lire:ſ̊ altenius altera ſonũ nõnũq; exhibet vt amãtiñ ⁊ amen⸗
tiñ p.t.ſcribamꝰ: ⁊ ſonũ c. ꝓferamus. Litium tamẽ ⁊ viti aui ſunt litis ⁊ vitis

genitiuiplurales non mutant vocem:ne liciũ.ij.viciũ vicij putont᷑.Ecõuerſo hᷣm
quintilianũ gaiũ mulierẽ ſignificat.ſed c.virũ. Idem quintilianus quicquid ſcri

bendũ cenſuit wictoꝛinus quidquid quaſi diuiſum ſit ⁊ repetitum quid.quod caſ

parino pergamenſi magis placuit. Idcirco nonicirco docti ſeribũt quaſi nil alið
ſit q;ᷓ circa id. Quicq; tamen ſcribit᷑ non quitq; ⁊ inde nequicqᷓ;. Sepe etiam cõ/
tingere ſolet g en. Linuter ꝛvtin dictionibus numeroꝝ ſi pꝛeceſſerint n. vt qua
Aringenti ac i pꝛecedit.n.perſe euerat immobilis.c.vt trecenti ducenti. Interpo

nunt᷑ ⁊ aliquando littere vt ſonus melioꝛ fiat C. vt ſicubi ex ſi⁊ vbit. vt idẽtidẽ

ex idem ⁊ idem.p.vt emptum quod ab emi venit.b.vt ambio ex particula.m im

perfecta ⁊ eo.ſ.xt obſcurus ab ob ⁊cura.l.vt obliquus ex ob ⁊ equꝰ.r. vt dirimo

ex di ⁊ emo.v.cõſonans vt bouis ex bos nominatiuo.k. Fa inutilis eſt quintilia
no teſte cũ in omnibus loco ſui.c.ſit. Aſus tamen habet vt karolus. kalẽde ꝑ. K.
nõ. c. ſcribant᷑.Et quoniã oꝛtbographia multũ cõſuetudini ſeruit:non eſt ab illa
recedendũ: cñ non ſcribendi ſolum ſed loquẽdi quoq; atq; viuẽdi modũ:quã bo/
ni doctiqʒ viri conſtituant: magiſtrã habere cõſuetudinẽ deceat. Aduerbiũ inter
rogandi.cur per c.poteſt ⁊.q.ſcribi:ſed cum.q.dupiex.v.deſiderat:xt quur. Gre
ce dictiones que ab.r.pꝛincipiũ ſumũt aſpirari xæbent: vt rhetoꝛ rbodus rbada/
mancus. Aſpirant᷑ quoq; rbenus rbodanus. Pꝛiſcis nãq; temporibꝰ tã gerina

——„

ni qᷓ; galli grecis lris vtebant᷑ ⁊ a grecis bec flumina noia bñt.

oco n. qᷓ;uis videri poſſet ad ſuã naturã in ppoſitione reuerſaʒ ꝗqᷓ dũ ſeꝑata

r —
M LHr —

— — — 0 rr.ſõ

De aſpiratione. ä
Via vo de aſpiratione mẽtio interceffit: pſequemur lati bance ptẽ. Dia ᷓ
ab ipſo deſcendũt aſpixada ſunt in pꝛincipio ⁊ p.J.⁊ nũ p.ſcribendia: vt
. byperbole byberboꝛe? bypoteca bypocrita. Similit que ab ypos veniũt
aſpirationẽ habent:ſed per latinũ ie duplex ſcribunt᷑ vt bippotenthaur bip⸗
pomanes bippodamia bippolites. Atli bippus in finẽ cõpoſitionis cadit aſpira⸗
cionẽ amittit. cetera ſeruat vt pbilipus quod eſt a philos ⁊ amoꝛ ⁊ hippus equꝰ
uaſi amatoꝛ equoꝝ. Mypo vo greca peepoſulo quę apud nos ſub ſignificat
pud latinos nulla conſona aſpiratur. E uius tamẽ excipit pulcher. IAntiqui

quoq; ſepulchꝛũ aſpirabãt. Inchoa ⁊zinchoo aſpiratũ inuenit᷑: qꝛ papias ex gre

co deriuatũ putat.Seruius atinũ eẽ contendit. Mibi ⁊ non michi. Mibhil ⁊ nõ
kichi ſcribendũ ratio ſuadet.cum c. nuſqᷓ; aſpiret᷑ qᷓ; in pulchꝛo ⁊ vt quidam vo/
lunt in inchoo ⁊ ſepulchꝛo. Quatuoꝛ pꝛeterea ſunt conſonantes que noſtro mo/
re in grecis vocabulis aſpirant᷑ c.p..t. vt chꝛemes philoſophus rhetoꝛ thraſo.
Que ab archbos veniũt oia aſpirant᷑ vt archidyacon? archipꝛeſbyter architricli
nus archiepᷣs patriarcha monarcha. Simuiliter que a cyros ve niunt:vt chiroma
cia chiromãticus chiroteca chirologia. Que detoꝛquent᷑ ad nibs ex grecis dictio
nibus in quibus f. ſonare videt: pb. ſcribende ſunt: vt pbebꝰ pheton pharus.
oꝛpheus. Excipit᷑ filius ⁊ famaq licet a grecs dilapſa ſint ꝑ f.tñ ſcribunt. Dicit
em̃ filiꝰ àa ppilos.i. amatoꝛ: vel a philos qað eſt amor ⁊ fere grecũ eſt ⁊ in ma ſyna
ba nibil a greco differt:ac pꝛima ꝑſona dicunt illi fero is it. Et fama ex phim gre
co verbo qð eſt dico: qꝛ ex mtoꝝ dictis ſiue vmoib? oꝛit fama.Quecuq; veniũt
ab etber ⁊ etbꝛa ⁊ etbere? aut ab ethus vt ethica ⁊ etbicꝰ:aut ab oꝛthos v· etho
franden oꝛthograpbꝰ. aut a theca vt bibliotbeca cyrotbeca: aut a theos vt tbeo
logus theologia:aut a theſis vt ſintheſis bippoꝛheſis ꝑ.t.ſcribi ⁊ aſpirari debent
Cotra vᷣo que a ꝓtos anticato metaq; veniunt vt. p tomartyr ꝓptonotarius anti/
the ſis anticato catologꝰ metamoꝛpboſeos metaplaſmꝰ?.
BGreca nũqᷓ; tranſit in ſon antẽ atq; idcirco decipiũt qͥ ypeſus yeruſalem
yberemiãq; ſcribũt. Muis enim aliena ſunt verba: noſtro tamẽ i.uo alie/
nũ volunt. Inter m. 2 n. nulla ratio patit᷑ locari p. maleq; a multis ſer ibi
tur columpna:tirampnus:cotempno authumpnus. Autuimnus vo ſcribenduʒ
eſt p.nõ indiget. Sic ſomniũ ſomnus amnis omnis ſoleẽnes ſummũ. Vneſteꝰ
apud virgiliũ m. ante n.in pꝛincipio ſeruat. At ↄtempſi ↄtẽptũ.pꝛompſi pꝛom.
ptũ: de npſi vonptum. Larpſi carptũ: emi emptũ: cõpſi cõptuʒ; p. retinẽt. Deſſ
mus ꝑ duplex. ſl. nõ p. x. ſcribi dz: cu ſupꝑĩatiua in xrimus nulla niſi maximus ⁊? .
ximus terminent᷑. Odoꝛalia ſiueimitantia verba tam ꝑ.ſfſ. duplicatũ vt patriſſo
inatriſſo fratriſſo:q;ᷓ ꝑ . ſcribi poſſunt. Datrizo matriso fratriʒe .Mitoꝛ niteris
verbum quãdo ad conatũ coꝛporis refert᷑ per x. nixus. Ad aiaʒ vo relatũ niſus
ꝑ vnicũ ſ. pᷣteritũ foꝛmat. At iſta tibi de generalioꝛib? oꝛthographie regulis ſcri-
pſiſſe ſufficiat. Quod reliquũ eſt de ſingulis vocabulo ſcriptionibꝰ ex autoꝛibꝰ
trequẽti lectione ipſe tibi vſus miniſtrabit. H
Oz hueri docendi ſunt in chetoꝛica 7 dyaletiaaaaa...
ter grãm atice ſtudia ſolẽt ⁊ rbetoꝛice pcepta mõſtrari. Mã ⁊ dum legũ
tur oꝛatoꝛes ⁊ poete:ipſius vis rhetoꝛice pandit᷑. Sunt ibi ſcolares ſunt
oꝛnatus: ſunt ſentẽtie: vituperant᷑ laudantq; homines. Aſſunt iudicia:
ſuaſiones. NHulia rbetoꝛce pars eſt in poetis atch byſtoꝛicis nõ exculta. Sed in
bis vſus eſt. Regule apud oꝛatoꝛes tradunt᷑ ciceronẽ potiſſimũ atqʒ; quintilia/
num. Eſt ⁊ areſtotelis rethoꝛica bocnoſtro ſeculo in latinũ trã ſiata admodum
vtilis. In his te exercebis ceteros fugito.qͥ ſeducere magis q; cere videri pñt.
Sicut is qui nuper apud wiennẽ noʒ⸗ rhetoꝛicã edidit in qua tametſi plurima
ex cicerone que ſunt vera atq; vtilia cõmiſcuit: deprauatig tamen exemplis ⁊ver
bis fecit: vt nec vtilia ſint nec vera aue docet fugienqus eſt hic: abhoꝛꝛengiſi dᷣ

ſunt eiſimiles. Et in ſonte fuerit potiꝰ qᷓ inriuo potandũ. Erũt ergo tibi nõnul⸗
la artis rethoꝛice tradẽda pᷣcepta.ex pꝛobatis ⁊ ama cultis autoꝛibꝰ recepta:vt

ſcias oꝛatoꝛis officiũ quod ſit: ⁊ oꝛationis partes inuenire diſponere eloq memo
rari ꝓnunciareq; rite poſſis.At qꝛ te nõ tam bonũ oꝛatoꝛẽ q; ꝑfectũ regem de’n

deramus.nõ exigimus a te aceronis aut denoſtenis eloquentiã.optaremus tñ
te illa foꝛe oꝛnatũ.plurimũ nãcq tibi ⁊ ſplẽdoꝛis ⁊ vtilitatis afferret. Sʒ quonia
multa ſunt que neceſſario ĩminent regibus ediſcenda:ne alterũ obſit alteri: ſat
erit regi facundia mediocrig. Aerũ cuʒ inter pᷣcepta rethoꝛice ſilere dyaletica n
cõſueuerit. Sunt em̃ quodãmodo inter ſe cõuertibiles. Ma ⁊ ambe tuʒ querere
tum roõnem reddere ⁊ defendere ⁊ accuſare conant᷑.lſõ ab re fuerit regem pue/
rum dyaleticis initiari pᷣceptionibꝰ:atq; ita docen:vt logice quã diſſerendi dili⸗

gentem rationẽt.Cicero diffinit cognitis Parebus ⁊ viſſinire ⁊ partiri ⁊ colligere
ſciat. Colligẽdiq; facultatẽ triplici diuerſitatetractari nõ ignoꝛat:qꝛ vel venis a
neceſſarijs vel tantũ ꝓbabilibus aut apertiſſime falſis argumentationib? diſpu
tatio decurrit. Mõ tñ in hac re quoſdã wienne magſſiros imitatione dignos di

xerim. Mimis eñsmultũ tꝑis in opobiſicis ⁊ cauilloſis exponũt argumẽtis:vt
apud eos logice ſtudiũ nõvtilitate ſ᷑ moꝛte terminet᷑. Ob quã re nõ pꝛobat inof-

ſicioſi heremũ ſuppliciñ neq; ſextũ põpeiũ ciccro:qͥ nimis magnã nimiſq; multãä

ogationẽ in geometria poſuerũt. Neq; qͥ ſe totos dyaleticis ac iuri ciuili dedeft
Suis eſn artes hmmõi in veni inueſtigatione verſant᷑: earũ tñ ſtudio a rebus ge⸗
rendis abduci cõtra officiũ eſt. Quia virtutis ois laus vt ille dicit in actione cõ/
liſtig ſigienla eſt ois artis ſuꝑuacua imitatio: qᷓ licet nibil mali videat᷑ babere.
va
quintiliano grana ciceris ex ſpacio diſtante miſſa in agrũ ↄtinuo ⁊ ſine fruſtra/
tionce inſerebat.quẽ cũ ſpectaſſet alexander:⁊donaſie eũ dicit eiuſdeʒ leguminis
modio.qð qͥdẽ pꝛumũ fuit ilio tꝑe digniſimũ: —
An puero regi muſica ſcientia ſit cõmittenda. . . .
eri põt an muſice regi puero ſit doctrina tradẽda: cũ vel parũ vel ni-

hil ad rem publicã gubernandã videat᷑ afferre. Meroni ꝓbꝛo dictũ eſtt ?ꝰ

uguſto:qꝛ muſicã nimis ſtudioſe ſectent᷑.Et auguſtus qͥdẽ coꝛ:eptꝰabſti

t H an Blig inſectns eſt artẽ. Cũ pſaltem quedam philipus macedo
n

inter ce ũ vellet emendare:ac depulſandis coꝛdis cũ eo diſſcrere:ait pſaltes

Suꝑi id abs te mali rex auertãt.vt bec qᷓ; ego meliꝰ teneas ipſe. õtra themiſto

des dux grece:dum in cõuiuio recuſaſſ. et lyraʒ: babitus eſt indoccoꝛ. Socrates
phoꝝ fons inſtrui lyra nõ verebat in ſenio naq; indoctꝰ a muſis atq; a grecis ab

eſſe verbũ fuit.Exercitꝰlacedemonioꝝ muſicis inſtructus modulationibꝰvicto⸗

niã repoꝛtauit graccus ſuoꝝ tẽpoꝝ oꝛator pᷣcipuus:cõſonãtẽ ſibi muſicã oↄſona⸗
re volebat. Quid dauid:none huiꝰartis peri
li ſubuenire ſolebat. HNãc certe doctnnã ligurgus q̊ʒ cõmẽdauit:qᷓ;uis leges lace
demonijs dunſſimas dederit. Hinc aps veteres moꝛis fuit ĩ cõuiuijs vtlaudes
beroꝝ atqʒ deoꝝ ad citharq cantarẽt. Quid ioppas ille virgilianꝰ:nõne canit er

rantẽ lunq ſoliſq; laboꝛes. Et cicero quibꝰ cõfirmat autoꝛ eminẽtimimus muſicũ

eſſe:cũ diuinarũ rerũ cognitionẽ cunctꝗ. Quid nos in tanta rerũ varietate dice

mus:cũ alij ſuadeãt hãc diſciplinqᷓ alij diſſuadeãt. Sʒ certe nõ ars deſpicit᷑: neq

.

illius repᷣhendit vſus:ſ̊ nimius vſus excl udendus cſt.Hõ ect buiꝰdiſcipline me
diocris fugienda cognitio.ſi pᷣceptoꝛes nõ vicioſi reꝑirent᷑. Plurimũ nãq; ſpũs

reficit ⁊ ad toleratiã laboꝛis:exhbilarat mentes nõ ĩmoderatus neq; laſciuus mu

ſicoꝝ cõcentus. HMinc pitagoꝛicis mos fuit: ⁊ cũ irẽt cubatũ ⁊ cũ mane ſurgerent
ſiquid triſticie foꝛet:vt lyra ſuauiter cocrepãte diluerẽt.Artis aũt huius reptoꝛẽ

alij pitagoꝛã:alij moyſen: alij tubal pꝛedicat. Sed miro: ego de pitagoꝛa fuiſſe cẽE

—

tiliũ opinionẽ:cum niemo poetarã nõ oꝛpheũ mu ſice peritiſſimũ referat: qui pi⸗

*

tagoꝛam non aunis ſed ſingulis anteceſſit.

u tñ laboꝛẽ depoſcit ⁊ ab vtili negocio detrabit. Qualis fuit illius qui teſte

veritus fuit: Ocentucg lyre laboꝛti ſau

—
ü4 r=rs

=

Cur nõ pueri diuerſas eodem tpe non momento vixerim diſciplin⸗
quoꝛum ingenia multo docilioꝛa ſunt q; iuuenũ.Curabunt igit᷑ qui te pucruʒ re

An iuuenibꝰ?tradenda ſit geometnia ariſmetrig.
St ⁊ geometria tenerisg etatibus oſtendenda. Mam ⁊ ingenium acuit ?
animum ad percipiengu celerem reddit. Hec ⁊ ariſmetrica ſecum trabit.
cum ſit in numeros ⁊ foꝛmas diuiſa.Et numeroꝝ quidem noticiã etiam
regibus neceſſariam nemo negauerit: Itaqʒ ſimul geometni ariſinetricã pue/
rum inſectari regẽ nõ dedecet. Ox ſi duis geometria duxerit contẽénendam: ſyra-
cuſanoꝝ vocibus obꝛui põt.qui contra marcelluʒ vrbi machbinas admouentem
vniachbimenidis ingenio ⁊ geometrie viribꝰ obſidionẽ ꝓtrabere longius potueę
runt. Eſt pꝛeterea in ea multũ eruditionis.multũq; cautionisiaſfert: cũ ſepi ea ꝗ
dyaletice cocedenda vident᷑:ars bec minime cõcedat.Haʒ quis ita ponenti nõ
credat:quoꝝ locoꝝ extreme linee eandẽ menſurã colligũt:eoꝝ ſpaciũ quoq; qðᷣ
bis lineis cõtinet᷑ par ſit neceſſe eſt. At id falſum eſt. NMa pꝛimũ refert cuiꝰſit foꝛ/
me illius circuitus.ſRepꝛchenſi quoq; ſũt a geometricis vt refert quintilianihy⸗
ſtoꝛia: qui magnitudinèe inſularũ ſatis masnificari nauigationis ambitu cregide
rũt. NHaã vt queq; foꝛina ꝑfectiſſima eſt: ita ⁊ capaciſſima eſt. YIdeoqʒ illa circũcur
rens lines ſi efficit oꝛbẽ:ampliꝰ ſpaciũ coplectet q; ſi quadratũ parib boꝛis red-
dat. Rurſus quadrata triangulis: ⁊ triangula plus ſpacij equis Ateribus q; ineq
lidus cõtinebut. In collibꝰ ant ⁊ vallibus etiã imperito patet plus eſſe ſoli q; ſo-
li celi iugeri menſurã ducentos ⁊ quadraginta lõgitudinis pedes eſſe dimidio ꝙ
in latitudinẽ patere notiſſimũ eſt: ⁊ quis ſit circuitus ⁊ quãtũ cainpi claudet expo
ditũ colligere. Sed tenteni actoceni in quãq partẽ pedes idẽ ſpaciũ terminãt
ſed multo ampliꝰclaudũt.Quelibet vtilia captu ſint atq; delectabilia: numiũ tñ
impẽdi tꝑis hiſce artibꝰnõ ſuaſerim.qꝛ etſuſunt ꝑ illas tranſeuntibꝰ vtiles:diusiꝰ
tamẽ circa eas noxie fien poſſunt. ⸗
An puer in aſtronomia ſitlinſtituendus ⁊ rex pꝛecibue.
Ec aſtronomie moderata lectio regi Raero negari debet: que celos oñdit
⁊archana ſuperũ moꝛtalibꝰpandit. Huius noticia magnis ſepe vucibꝰ
aiumento decoꝛiq; fuit perides athenienſis cũ ſolis obſcuratione terri-
ti milites eſſent:meditarent᷑q; fugã:redditis eius rei cauſis exercituð retinuit ⁊
victoꝛ euaſit.Gallus quoq; ſulpicius cũ in exercitulucij pauli pꝛopter lune defe-
ctionẽ militũ animi.velut pꝛodigio diuinitus facto terrerent᷑:naturali rone mõ
ſtrata: ſecuros reddidit animos. Hec dyron ſyracuſanus cũ ad delendꝗ dʒoniſij
tyranideʒ veniſſet.qꝛ platonis diſcipulus fuerat ⁊ aſtronomie perit tali caſu ter

nius eſt. Qò ſi ulceas in ſyciliã veniens nõ eodẽ cofiſus metu: pulcherrimum

athbeniẽſiñ exerciltũ perdidiſſet. YImbuẽdus eſt igi᷑ ⁊ bac doctrina puer ſine qua
neq; poete plenius intelligi poſſunt. Sempꝑ aũt cauendũ eſt:ne ſic vni iungamur
arti vt reliquas deſeramus. Heue naturalibus inberentes ſtudijs ac contempla
tionibus eoꝝ que moꝛalia ſunt poſtponamꝰ:⁊ rebus abducamur agẽdis. Que

reret aliquis foꝛſitan quo pacto diſcenda ſunt bec. ⁊ an tradi ⁊ percipi ſimul poꝰ

ſunt. ſtHiegabũt aliqͥ: quia confundat᷑ animus ⁊ fatiget tot diſaplinis in diuerſũ
tendẽtibus. At bi nõ ſatis ꝑſpiciẽt quãtũ natura valeat humani ingenij: que ica
eſt agilis ⁊ velox:vt in enn vt ita dixerim partez ſpectat.vt ne quidem poſſit

agere aliquid vnũ tm: vti plura:nõ eodẽ die modo:quin ⁊ eodẽ tpis momẽto.
vim ſuã impẽdit reficit:acetiã reparat animos varietas ipſa. Quis vo nõ obtũ

dat᷑ ſi ꝑ totã diẽ vniꝰ artis vnũ magiſtrũ ferat:ſed in mutatione recreabit᷑ ſpũs.
ſicut in varietate moderata cinoꝝ refict᷑ ſtomachus.Agricole ſimul arua vine/
ta oleas arbuſta colunt:pꝛatis:pecoꝛibꝰ:auibus:⁊ aialibus curaz accomodant.

„

linas ediſcant.

gunt:per diem diuerſos vti magiſtros audies.Et nunc grãmatice nũc dyaletice

nunc alteri diſcipline incũbas: nec ſuũ locis ſuumq; coꝛpoꝛis exercitis tempus

Eterũ diſcipulis bmõi q;uis plurimũ intellect? illuminat᷑:nð tñiqd bone
ſtiũ:qͥd turpe:qͥd iuſtũ:qͥd iniuſtũ:qͥd eligendũ:qͥdue fugiendũ ſit pꝛoꝛſus
oſtendit᷑. Obũbꝛata ſunt in poetis ⁊ oꝛatoꝛibꝰatq; hyſtoꝛicis nõ penitus
expᷣſra ſiguna vtutũ.Quibꝰex rebꝰaltius velãdũ ⁊ ad phias ip̃am tot affectibug
traſmigradũ eſt.de qua fecimꝰtibi in pᷣncipio mẽtionẽ.At hic dicit foꝛſitan ex cõ
tubernalibꝰ tuis quiſpiꝗ. Quid tu agis enea:dũ puer artibꝰ inſudat:quarũ ſeptẽ
ſuꝑius meminiſti.Quid rurſus buc remittamur:ſ neſciet hic qͥd phinomẽ ipoꝛ⸗
tet.cuiꝰↄſtat inuẽtoꝛẽ fuiſſe pitagoꝛã. Mãq; vt antea viri boni ⁊ tocti ſapientes
aſpellarent᷑: fugit bic arrogatiã: phmq; ſe dici hoc eſt amatoꝛẽ ſapiẽtie nõ ſapiẽ/
tẽ voluit.Hinc amoꝛ ſapietie interpᷣtata eſt ph̊ia. Sapia vo nõ ſolũ artes ſeptẽ
cõplectit᷑ ſupꝛa memoꝛatas:ſᷣ oim diuinarũ bumanarũq; reꝝ ac cauſarũ:quibꝰ
be tres cõtinent᷑ ſdaʒ ꝓfitet᷑.Ob quã rẽ nõ qͥ ſeptẽ artes liberales ꝑcurrit aliqᷣs
pßs appellabit᷑.phie tñ ꝑtẽ adeptus erit. Phi ab initio ſolis nat uralibꝰ cauſis
intẽdebãt. Laletẽq; mileſiũ ſequebant᷑.qͥ pꝛimꝰde illis tradit᷑ diſputaſſe. Succeſ
ſit xeinde ſocrates qͥ moꝛalẽ phiaz euocauit de celo.Ex quo factuʒ ẽ vt bifariam
phiam diuideret: ⁊ altera qͥdẽ naturalis:altera moꝛalis apellaret᷑. Supuenien
te vᷣo diui platonis ingenio:terciuʒ adijcere mẽbꝛũ placuit:⁊ rõnale nuncupat᷑.
At nos bucuſq; de moꝛibꝰ qͥ ſũt er ꝓhia recipiẽdi parũ diximꝰ.Eapꝛopteri calce
lIibꝛi nõ aũt i calce ſtudij:puerũ rurſus ad moꝛalẽ phiaʒ remittimꝰ. Mec em̃ quis
ſit erga diuinã maieſtatẽ cultꝰ:quõ parẽtibꝰ:quõ natu grãdioꝛibꝰ: quõ pegrinis
iuagiſtratibꝰ:militibꝰ:amicis:vxoꝛibꝰ:ciuibꝰ:ruſticis:ſerins vtcqũ ſit: certa rõe
öſt abit. Hec te rex indite docebit auariciã còtẽnere:que pecunie ſtudiũ babet
quã teſte ſaluſtio nemo ſapiẽs cõcupiuit vnqᷓ;. Admonebit in mulieribꝰſſeruare
mogeſtiã. Caros babere liberos ꝓpinquos: minime ſeuire: venerari ſenioꝛes:
legibꝰ obtẽperare:iracũdiã cõpeſcere.cõtẽnere voluptates:miſereri oppꝛeſſig in-
opibꝰ:cõferre vignis pᷣmia.ius ſuũ vnicuiq; reddẽ:punire nocẽtes:⁊ qʒ maximũ
eſt in ꝓſperis foꝛtune ſucceſſibꝰ te leticia nõ ſinet effundi. Nec ĩ aduerſis caſibus
triſticia depᷣmi:viãq; pᷣſtabit ꝗᷓ tibi rece viuere poſſis ⁊ ſubdit vtiliter imperarę
Mec em̃ ſũt bec puero claudẽda:ſᷣ mõ libꝛoꝝ delectus fiat vt dulces ⁊ aꝑti facũ
dilimatiq; ſibi tradant᷑:vt ſupꝛa de pleriſqʒ dirimꝰ:qᷣbꝰadijci pñt tuſculane que⸗
ſtiorfes tullij de ſenectute:de amicitia:⁊ qᷣcqͥd eſt illiꝰ de moꝛibꝰſcri

Qiuid eligendũ ſit ? auid fugiendũ puero Capitulũ vltimij.

llij de . ſt ill ſcriptũ. Vtilis ſe/
neca capiẽdus in eplis plurimis:⁊ in conſolatione boetiꝰ. Mec negauerim abſq;
bis ꝙᷓplura doctoꝝ viroꝝ reperiri volumina ꝗᷓ tuto pueris exbiberi pñt: ſ iudi-
ciũ pᷣceptoꝛis exigo:vt limatos terſoſq; noꝛit libꝛos:⁊ i autoꝛitate receptos. Sʒ
qm̃ bec phᷣie poꝛtio quã vocãt ethicã:nullũ humane vite tẽpus dimittit intactũ
ſꝶ viuẽs ipſa gubernat viros ⁊ ſenes quãta puero tradẽda.qͥ bus ex locis recipiẽ
da ſint ſatis ꝓ ꝑte credin eſſe mõſtratũ. In ceteris libꝛis ſicut etates ipᷣe reqſi-
uerint:ſi longiꝰfabꝛicatoꝛ maximꝰoꝛbis ⁊ aie cõditoꝛ deꝰ vitã ꝓduxerit:loquedũ
neruoſius erit. niſi poſt tot inſigneg auos tibi legendos dixerimꝰ autoꝛes.tacẽ po
tius q; dicere quicq; amplius exiſtimauerimꝰ. Zu tñ interim að tibi puero con
ducere woctũ eſt. ſic te exercere ac diſcere ſtudere:vt aliarũ huiꝰopuſculi partiuʒ
cunddannuta icene Daleer nous eiuſtage. Bi febꝛuarij. M. cccc..
grates ꝓmotoꝛi TLoaiſala rrerppri,
ſingulanis amici ſui. Epiſtola. ccccxx Lij.
Mleas epᷣs ſeneñ.alto ⁊ potẽti viro petro de noxeto coiniti palatino.S.
p.d. In eo loco ad quẽte tua virtus euexit vt pꝛimꝰ romani pontificis la
tirus ſtiparis multa abs te acta ſunt qᷓ me tibi maxiope deuineũt. Nulluin
tñ ⁊ ex oĩbꝰ tuis opibꝰqð mibi vel iocũdius vel acceptiꝰfuerit:qᷓ; i his noſtri cq⸗
piſij ſubleuatio:quẽ diu iacentẽ hbumi calcatũ.foꝛtune pectiodinobia pꝛeſſum tua
oꝑe tuoq; ſtudio ⁊ ingenti conatu iã erectũ ⁊ inter pꝛincipes ecelic collocatũ ſuis
nis accepi.ſreciſti probe qd bonũ virũ qð amicũ qʒ te decuit. Mã phie diſcipli⸗

one
ſns
itns
bus
pt
or,
ns
pe,
te

1,
in
s

s =ð

ne imbutus. in omni genere doetrinarũ atpꝛime peritꝰ. ingenio pſpicaci fachdia
triti.moꝛibꝰmanſuetus amicitietenax ſi verũ fateri vel mꝰ nimis diu inter in⸗
fimos babitus eſt.nã ſiue boĩs virtutes penſitas:ſiue obſequia q̃ romane cune
nũc apud bungaros.nũc apud theutonicos plureſq; gẽtes pbuit mẽte reuoluas
nõ eſt cur ei quiſi; pᷣferri buit.ſed bubet ia tandẽ virtut iã bene mibi ſerů vide/
ri debet quod nõ ſit. Quo lõgioꝛ miſeria fuit:eo dulcioꝛ felicitas aduẽtat. Dauci
ſunt qui vitã omnẽ feliciter agant. Aliog pꝛima: alios poſtrema tꝑa foꝛtunata re
cipiũt. Recte cũ bis agit᷑ bꝰ ps vite poſt erioꝛ leta eſt. Eos foꝛtuna boſtes babʒ
gees ex felicitate in erũnas pcipitat:quibus miſerrimũ eſt fuiſſe felices. Acao/
er campiſius dum iuuenis fiit:dum ferrelaboꝛes potuit:ſudare:algere acriter
pugnauit. Hãc victoꝛ factus ſeniũ leui? feret. Jã ſecurus eſt.iã tutus ẽa tegete
⁊ baculo.Gaudeo illi mibiq;:tibi gras ago cuius ⁊ cõſilio ⁊ ope res geſta eſt. Ni
hil eſt ꝙ tidi nõ debeã. Tuus ſum quãtus ſi um. Multa ſunt in me tua beneficia
q̃ ſepe me iuuiſti extuliſti maxie.Ac ꝛi mediã mei partẽ fouebas.Aterq que in
cãpiſio viuebat incultã relinbas. MNũc agru totũᷣ excoluiſti. Integer cot?ꝰ gau⸗
deo: diuina tibi pietas benigna ſit.teqʒ cũ maxiio pᷣſule diu beatũq; nũqᷓ;ᷓ te deſe
rat. terrã tibi viuenti ſubſternat:moꝛieti celũ apernt. Aale ⁊ m maxio pon tifia
facito comẽdatũ:ex noua ciuitate pꝛidie idus maias. M.ccccliij.

ccccxxxiij

Oꝛtio de laudatiſſima maria.que ihᷣjm humani generis ſaluatoꝛẽ genuit:
nec minus clauſtra pudoꝛis poſt partũ retinuit.ab enea vt fert᷑ cõpoſita.poſtqᷓ;
ad ſummã in terr.s dignitatẽ vocatus. digne pius nominatus eſt:qu antomaus
koberger ciuis Hurẽbergenſis: nõ incõpeteter in libꝛi huiꝰcalce poni iuſſit.

vrgo tbeutonicis multũ celebꝛata ſacellis.
Mater ⁊ ipſa dei mater ⁊ ipſa hominis.
SZirgo latinarum ſpes ⁊ tutela meoꝝ.
Virgo quã multo gallia thure colit.
Virgo nec hiſpanas paulũ laudata ꝑ vꝛbes.
Cui patet ⁊ celũ tota terra patet. J
Virgo que magnũ potes exoꝛare tonantẽ. „„»5
Et potes irati celi ſiſtere cii. ðOW—
Ipſe ego peccas ſeruus ſceleriſq; miniſter.
Et mandatoꝝ fractoꝛ vbiq; decem.
Ad te confugio:fateoꝛ moꝛtalia ſeptem.
Sepius admiſi crimina modo penitet.
Ille licet nulli veniã negat autoꝛ olympi.
Et reduci bꝛachia ſemper tendat amans.
uis tamen offenſi vultũ quis iudicis audet.
nterceſſoꝛe nudus adire ſui.
Ergo meos genitrix ſemper miſerata laboꝛes.
Nunc etiã noſtris caſibus affer opem.
JYoſe mibi de te natus ſine crimine culpas.
Condonat veteres ꝓbibeoꝛq; nouas.

Pij.ij. pontificis maximi cui ante ſummum epiſcopatum pꝛimum quidein
imperiali ſ cretario: tandem epo deinde cardinali ſenen. Eneas ſilulus nomen
erat:familiares epiſtole ad diuerſos in quadruplici vite eiꝰſtatu trãſmiſſe: Im⸗
enſs antbonij hoberger nuremberge impꝛeſſe. finiut. xvj.ls auguſti. Anno ſe
utis chꝛiſtiane ⁊c. M.cccdxxxvj.

. —— .
. S 8
. 7 .*
17 5
.

13 .
. .
.
. . . . 2 4 . .
. H . .
.
. .
. .
/ *
ℛR
l * S

W,
„☚

DSZ

2

S

NMNumerus v oꝛdo epiſtolarũ in hoc ope
re contentarum. an Doc obe

Pꝛeconiʒatio Enee ſiluijpoete laureati in plogo. JUMM .
Congratulat᷑ amico de ꝓſperitate ſucceſſus. f. —
Suls comnes unbetost reconciliat᷑. lio- Baſi ſed 5. E
mꝑatoꝛ pᷣlatos ſuos reuocauit ex oↄci i0 Baſilienſi ꝓpter fedus engeni ape 5
— vum rege aragonum ⁊ duce mediolaneni. Arer fequs eugenij pap. — R

— 2 £ „ — 4 9
Trãs ſtudere ſuadet qꝛ maxime decoꝛant taʒ pᷣncipesqᷓ; minoꝛees. iin.
. Asri cultura laudat᷑. . dv.
onRerſationem ſuam notam facit. vy.
ERepꝛeſalia diſuadet. vij.
Aimicitiam ⁊ dilect ʒ Notificat ⁊ ſe excuſat ꝙ tamraro ſcripſit. vilj.
Ercuſatoꝛia cur non viſitauerit mmicum. b. S
Quales:magiſtratus eſſe debeant. —

. x.
XI⸗

S

R

De ſuꝑbia gallicoꝝꝛn.
e Cicilia an ſit duplex. .

Q

VierFarbSelector Standard-

erege Ladiſlao. sä nig. * 2
Benꝛibencif fingens ſe ſcripſiſſe de mendatio. . xiiij.
ena patenter ferenda eſt p culb. wj.
oꝛtat᷑ amicumvt ꝓ ſe poſieonem benelicij accibiaat. rxvij.
Erhoꝛtatoꝛia ad vnionem eccleſie. SS xxyviij. 2
Aceuſat locoꝝ munitõʒz ⁊ ainicitie omcium apit. VVꝓ᷑ꝓꝓꝓæ· ;; ir. 35
Que ſit bomini patria ⁊ petit ꝓmotionis auxi ioaoam. n. .
Regem aragonum laudat. xxi.
Sommendat ſalutem anime. —iiiſ. 2=
Quales ſcribe cancellarie. . xxiij.
„ . NHooꝛtat᷑ vt ſententia impatoꝛis equo animo ferat᷑. “r” xrxiiij.
Diſſoluit argumenta ꝓ ꝑte eugenij facta. xxv.
Z . enon⸗ nate ⸗ lecc aes Fleis. xxvj.
grauatoꝛia 2 aliquid de ſtudio humanitatis. W .
Hoꝛtat᷑ ad reſcribendqdum. eid vin.
eit in hemuolentiam. 4. xxix.
Cominen at cauſam ſuam. . xxx. g
Oꝛatulat᷑ beniuolentiam magni viriſe nactum effe. iiiiiiiirri. „
Aocat cum deſiderio amicum. ä6;ᷣ.uxxxif.
olet de amici ⁊ patris abſentia.

10

Magnificat beniuolentiam. , ”MU? M xrriij.
MNim phiplexim libellum ſe eſeciſſe ſignificat. rxxxv.
Excuſat vronice non ſcribentem. xxxvj.
Hꝛeceptuin bene viuendi. . xxxvij.
Significatio huiꝰ dictionis turpis ꝑ antifraſim. rrvii

0

9

S
„8
amnat verboſa valumina. HM merc. 5
Pꝛomouet ↄqucendum in ofcium. JU¶i l .L.
at fidem ſcriptis. ilj. 5
eincerto curialium ſtat. lij. „ Ien
Ver aragonum ſe cingit in quxilium rhodis ) thurcos. lilrtij. 8 )
Mouitates de thurcis. liiij.
Quomogo vxoꝛ ducenda ⁊ pꝛincipibus ſeruiendum ſit. xliv. 5
De monte veneris, H xlvſ. u 5
. è8 2
4
2
7 HM 4

A