Kg190_qt
author: Funck, Johann Nicolaus

—

— QG Ó—BPÓ

—

— —

um

r

:

us

|

—

s

d

M

Amttha 9

É

/

£)

é

-

N12«4511095526 021

WLLT

UB Tübíingen /L

" A81

1

SY

N

j

L

J

F VNEBRIS ORATIO

BEATIS MANIBVS

VIRI

ILLVSTRISSIMI ET EXCELLENTISSIMI

DOMINI-

IACOBI. FRIDERIGI

LIBERI BARONIS

DE KETTLER

DWASTAE ESSERNAE BRVSILIAE. DROGENAE CRVSATAE

MOEHLERNAE ET MAIORIS LAVTHAE

AVGVSTISSIMO ET POTENTISSIMO

PRINCIPI

DOMINO

FRIDERICO

SVEDORVM GOTHORVM ET VANDALORVM REGI

HASSIAE LANDGRAVIO RELIQVA.

A SANCTIORIBVS CONSILIIS. PRIMARII NEGOT IORVM AD-

MINISTRI REGII SENATVS BELLICI GRAVISSIMI PRAESIDIS

GENERALIS COPIARVM LEGATI ET SVPREMI PRIN-

CIPIS- PRAETORIO PRAEFECTI

PRIDIE IDVS APRILIS cIs IJ cc XXXVI

SACRA .

ACADEMIAE RINTELIENSIS

AVCTORITATE 1-:'1- NOMINE PBICTA

IOHANNE NICOLAO FVNCCIO.

TYPIS IOH, GODOFR, ENAX, ACAD, TYPOGR,

la

d

m

E

m

u

m

X

n

!

m

La as

W&-.:.HU..

OH. NICOLAVS

]

d x 3 |

'

Y

i t

J FVNCCIVS, .

- : Orgjinarius,Eloquentiae Profefïo;*, |

»-

LB&Q

T

*X

*

u

mnes quidemä&täïä /om'inem re&a ad mortem

ducunt, quae, nullius habita generis, dignitatum

3,

atque annorum ratione, qualibet horaquicquid na-

$5

tumrapits ac mortalibus, in orbé terrarum quot-

uot funt, ferius, ocyus, femel certo exci

ienda, velut faxum

"'antalo femper impendet.

- Nemini exp

j

oratum effe poteft,

non dicam feni et filicernio, fed valde iuueni et maximi roboris

viro, quomodo corpus fefe habiturüm fit ad annum , imo ad

proximam diem,et.vefperam. |Perbreui temporis fpacio na-

tura commorandi nobis diuerforium , non habitandi locum in

histerris

erennem dedit: vt difcedendum fit ex hac vita, tan-

uamex

À

ofpitio, non tanquamex domo: neque exploratum

it mortalium cuiquam, vel in cunis vagienti puero, quousque

itineris illi praefixusfitterminus. , Vtinlndisícenicis perfona-

y

rum aliae tarde paffuque moranti theatrum egrediuntur ;. per

machinam aliae, nec opinato eripiuntur fpectatorum oculis:

ita quotquot nati fumus homines, de vita perbreui bac, quam

Porphyrio recte tragico-comoediam dixit, difcedimus, alii len-

a-

!

ta, alii fubiþa et rapaci'morte. Senes guotquot decrepita aet

t

te

z*

4.

l

f

*-""PROG'RAMMA;'

g

te füpremum o

beuhf diem ;- fpiffo videritür cun&ahiique gradu

ad metam venire; acceleratoatque, vt vulgo loquimur, prae-

maturo infantes:" vtrinque quid vfu veniat; experientia nos

quotidiana docet, nec operae putamus effe pretium;vt hiftorias

follicitemus. — Et fortes viri, quilongius fibi promittunt, fuis

viribus nixi, decurrendum fore vitae fpatium , velut ex media

viahaudrarorapiunturadorcum. Mollierus dum in eo fuit,

vt hominis vitam fabulam effe doceret; in ipfa, quam ludit, fa-

n

bula occubuit. . Si antiquiora in memoriam reuocamus tem-

pora, Philippides, comoce

m fcriptor, cum praeter fpem

i

in poetarum certamine vic

ac fupra modum gloriola ifta

gauderet, dérepente exanima

seft. Mulier Romana, cum

videret filium; quem Cannenfi clade interiiffe falfo acceperat,

ïï

oppreffaincidentis gaudii ruina, illico exfpirauit. Et Diago-

:ï

(

ras,cum tres videret filios victores, in ipfo ftadio , infpecta ice

populo,in amplexu adolefcentum, animam efflauit. « Caefaris

vero pater,cum tempore matutino calcearetur; et P. Aemilius

Lepidus iam egrediensincuflo pollice cubili limini, vitam cum

morte comrmutarunt, ; Siquod mortitempus fit maxime com-

modum, quaeris: inpromturefponfioeft, quo füam anhelan-

tibus falutem,ac feruatori per vitam deuotis,maxirme exfpectata

venit: quod omni eorum;qui fapiunt; aetate fieri poteft. . Mors

terribilis eft iis, quorum cum vita omnis extinguitur felicitas :

non; quorum viuit poft funera virtusjomnesque miferias aeter-

';u

g

natura fequitur fummi borii poffeffio. Mors piis vita potior:

impiis quocunque tempore venit triftis, etnunquam non cum

horrore maximo accipienda. Aerümnofam: et calamitatis

plenam qui,cognouerunt effe hanc vitam: felices praedica-

runt, qui adolefcentes;ac prius funt mortui; quam tot tantaque

—

mortalium pericula exp

em nihil habeo con-

Ó

?

s

el'fgluur: -Equid

*

tra

f

$

| PRoGgAMMA.

tra. Eademque mihí,quae rvrro mens eft, pellendasrtandem

ineptias pene aniles, ante tempus mori, miferum effe. |.Quo2

tempus ?. quaerit Tufc. quaeft. I. taturae ne? t ea quidem

dedit v[uram vitae , tanquam pecuniae , uulla praesfituta die, -

uid es igitur,quod querare, fi repetit, quum vult2 . Ea enim

conditione acceperas, . Quae vero aetas longa eft2. Aut quid

omnino bominilongum 9 Noune modopueros, modo adolefcentes,

in curfa a tergo infequeus, miec opinantes a[fecuta eft fenetfus ?

Omnuia iffa perinde'ot cuique data fuut, pro rata parte a vita,

/

longa aut breusa dicuntur. Enimuero luxuriant animi, vt

i

poetae verba faciam rnea, rebus plerumque fecundis; nec fa-

cile aduerfis etiam rebus, vt obtinent vbique etin omnibus, nifi

diuinafübueniat virtus, infinita prope irritamenta malorum ;

N

;fï

a voluptatibus fuis abftrahi poffunt: vt aegerrime, qui adeo

W

fibimetipfis indulgent, maxime florenti, vel adulta aetate, vide- '

antur fua colligere vafa, et fibi adeo propriis vitae humanae

bonisexire. Parentes, coniux, filii, amici, praedia, horti, ma-

gnifica domus,diuitiae , plenum delitiarum et incomparabilis

copiae cornu,retinentplerosq;; vtnon nifi violenta morte quafi

i?

etimpeturapi videantur. Etipía mendicitas, tot miferiarum

non habitaratione, quam fuaui mortis gaudere amplexu, far-

cinas,vel grauiffimas, mauult auferre,et alacri mente fuftinere

fuas. Siquifunt, qui paucifunt, vtriusque fortunae homines

fuis minime vin&i vanitatis compedibus: morti per vitam

fiunt valde familiares: vt viuere poft mortetmm, rebusque ex-

ä

antlatis quotidie fuüis triumphare queant.. Non eft mortale,

quodoptant. Apertisoculis, quam viuunt , vitam intueri fo-

ent, ac nihil inueniunt, quod anxiis fibi votis velint diutur-

niorem eius precari moram: quin euolare inccontinenti, et

E?

ute

quam pf'imum Deus et natura vocarit, hilari mente, vel

N

care

J

"

6

-*-*PROGRAMMA.

c'arceifibüs, fcfe manibus Seruatoris falutiferis committere ge-

ftiant. . . Vah! quam molefta, quam incerta, quam dubia

funt omnia? Veftrum, mortales, teftor genium, fi aliud

haec vita, quam calamitatis ftabulum. |Et veftram fi mihi

obiicitis, exultantes et-laeti,fortunam; hoc certe poteritis ne-

gare nunquam, fi velaufpicatiffima aliquandiu vita veftra;fce-

nam effe vanitatis;et officinam laborum. Arridet,fateor;aliqui-

bus aliquando fortuna: mox illis vehementius irafcitur: ac

breue illud volatileque bonum longis ac triftioribus malis vulgo

compenfarefolet. —Si quid video, fides vanitati nulla: . ne-

dum fides habenda fortunae, quaemutabilisfemper, et fum-

ma imis confueuit reddere locis.

Fuerunt, teftis memoria

omnis temporum , fuerunt, quos ad fafces modo imperium-

que extulerat: tantoque velocius rurfum durae mifit fub fer-

vitutisiugum. . Quifit, Lecor Prudens , vt ante obitum ne-

mo poffit dicibeatus? 'Fortuna varia vacillansque conditio

eft: eaque rerum inconftantia, quae mortalibus, per vniuer-

fum terrarum orbem , inter tot tamque varias res , fola pro-

pria. Quaecum itafint: morti magis videtur effe amica fe-

ne&us, quaequo propior vitae fini , eo expeditior; atque fua

magis gaudensfelicitate, de vita bene a&ta triumphare , fuis-

que tandem exantlatis laboribus mox mox immortalitatem

promereri poteft. . Senes non intelligo pueros,

qui nihil fa-

iunt, nihilque per vitam valde laudabile peregerunt: fed

illos felices intelligo rerum gnaros, et virtute inclutos heroas,

qui mature bene viuendi et moriendi artem didicerunt; ac

fingulari Numinis immortalis beneficio, fimul atque canos, ob-

tinuerunt cum peccatis omnium aetatum illecebris conftanti

animo renunciandi opportunitatem. - Fruftra fene&utis ac-

curas,

cufant imbecillitatem atque Früütiam , lu&us, vltrices

inor s

PROGRAMMA,

7

morbosque pallentes ,. cetera, quae mortalibus communia fürit

omnibus. Non faturi et expleti voluptatibus, qui fapiunt,

fenes tandem fuas, fi quaein iuuenilibus delictis atque virorum

peccatis reperiuntur,voluptates relinquunt : alioqui rebus ada-

matis moleftum et odiofum quoquein fenectute carere : fed ab

illis pridem, quoad illis perfrui licuiffet , velut ab agrefti et fu-

riofo domino profugerunt:: vt nihil prorfus fuperfit earum

rerum , quae diuinitus obtentam fenectutem aliquo modo

commaculare poffet. .Sic laeta, fic hilaris, ac vere tandem

beata vocatur fenectus, quae ambabus quotidie vlnis excipi-

endam expectat mortem , aeternaturae felicitatis comiter.

SENECAM audiamus epift. 12. »lena eft voluptatis , ff illa fcias

vti.

Gratisfima funt poma, cum fugiunts pueritiae maximus

n exitudecor eft.- -

)uod infe iucundisfimum omnis voluptas

babet, in fiuem [fui differt. --- « 4ut boc ipfum füccedit in lo-

eum "voluptatum , mullis egere, — Quam dulce eff , cupiditates

fugaffe ac veliquiffe 2 'Siviuere bene vitae finis eft: finem vi-

tae felicius obtinere videntur illi, qui, ad immortalis Dei

fümmam gloriam, patriae falutem , multorum commoda,

optimo, vtfieri poteft, modo, vitam. quam longiffime du-

cunt, ac vberiores colligunt virtutis atque meritorum fructus.

Haec obfequentiffimis facta filiis eft Summi Legislatoris pro-

miífio, vt, fiparentibus, omni venerationis cultu , gererent

uam diutiffime in his terris viuant.

Hinc veteres

morem,

infantibus pueris neque inferias ferebant ,. neque faciebant ce-

tera, quae par eft facerealios pro mortuis. vid. KIRCHMANNVS

de funeribus l.1. c.4. — Aetatis flore defunctos, dicere male-

ant; fuiffe immatura morte praereptoss fenes vero, vita quafi

meritis folummodo abfoluatur, vixiffe praedicabant, —Vixit

gerte ; €tcanam vsquead fenectutem , imo placidum ad vitae

nem

$

PROGRAMMA.-

finem de patria optime meritus g& Vlï I//Zl /f;fgpl m 5* et

Excellentiffumus, Domintus YACOBVS . FRIDE-

RICVS, LIBER BARO DE KETTLER, J-

nasla Effernae , Brufrlae , Drogenae , Crufa-

tue, Moeblernae ,. et. matris. Lautbae ;

AVGVSTISSIMO ET. POTENTISSIMO PRINCIPI ,

poMNOo FRIDERICO, svEDORVM,

GOTHORVM ET VANDALORVM REGI, HAS-

SIAE LANDGRAVIO, RELIQVA , 2 fümncfort-

bus confilus, prumarius negotiorum Admima-

Sler , Regn fenatus bellicn grauifrmus Prae-

fes, Generalis copiarum Legatus, atque. [u-

premus | Principis. Praetorio — Praefectus :

uem Caffellis;Magni Cattorum Principis metropoli et aula;fü-

erioris anni Kalendis Octobris, octogenario maiorem morta-

l

l

um rebus fuiffe exemtum, nemo tam fecurus publicae eft

famae, quinefciat. Vixit Venerandus Senator non modo fui

ordinis, fed totius Haffiae ingens decus. Vixit KETTLERVS,

quem et generisantiquitas, et melioris naturae indoles, et

incomparabilis prudentia,, et infita virtutis gloria , etsmeri-

torum cumulus, ad eum perduxerunt dignitatis gradum , ad

u

em ne plurimorum quidem votis adfpirare conceffum. Non

d

camin ipfis maximorum quorumq; Principum palatiis quo-

vsque

4 /

PR,OGRAMMA.

9

vsqu& femper celebratus fuerit: et Academiä& huic Ern;&inae

vixit ita, vt eiusincluta virtusnon potuerit non per Do&torum

etiam fübfellia fecundo femper rumore perlata, et fümmis pu-

blicelaudibuseuecCtafuiffe. — Et toga;et fago;vixitfelix belli pa-

cisque artibus Confiliarius atque Praetor: cuius fortitudo et

folertia, confilium et liberalitas, beneuolentia et falutis publicae

curandaeinduftria;per vitam omnibus admirationi fuerunt. Sic

perennis manebit poítfata etiam incluta virtus. . Quae cum

exactius cogitaret HiC SENATVS ACADEMICVS , nefaselfe duxit,

gratum pie defun&o Senatori Principi non teftari animum, ac

debito praeconio non foluere iufta. Iuffit ergo me, íuo

nomine et auctoritate, funebri et publica panegyri, quam

ridie Idus Aprilis, hora X. inflituet, in maiori auditorio,

de meritis Ilufirifmi et Excellentiffmi L. B. DE KETTLER

j

facere verba. Cuia&ui vt Proceres Ciuitatis, et quotquot funt

literarum Fautores, Ciues inprimis Academici, frequentes ad-

eífe velint, pluribus hortari, autobfecrare, rem cenfeo plane

füperuacaneam effe: quandoquidem, fuapte pro virtutis or-

nandae cupiditate, aut pietate potius, quisque contendet ipfe,

illius Viriintereffeexequiis, quipervitam, hoccerte in loco,

habuit neminem, qui meritorum gloria cum €o aequari,

1

aut componi faltem poffit.

P; P. Rmtehl VI. ;dus Aprilis cIoIo cc xxxvr :

-

M

WW 3559 a

MAGNI-

oRAj'lo IN OBIEFVM

ESS

jl

n

u

j)

.

Z

3

?

( N

i

(9)

«

W"

(// (f

«

—v

f

S

aT

—

i

u UE

JQX

N

SEZN

Y

od

//

A

n

z

SSS

NN

Z

—

XSSN

Q

AS

N

tg&

&.

E

(

äx

ER

—

WY

t

Z

N

mn

i

7

)

-

—

af .

7

/

SY)

E

—

E

U

M

U

2

(4

(

I

7

"

J

]7

N

I[/)

Zl

A

-

277

NV

N N

|

!

:

W

E

NS

Y

N

N

4

(

N

a

f

2

D

*t

A

N

U

/

N

Z A

Y

)

//

M

)

WVT

^

A

NG

——

«

z

A

2 0)

M/ ff

u-*

/J

E

MAG

.

DOMINE REC

TO.,

NIFIC

VIRI SVMME REVERENDI, AMPLISSIMI,

CONSVLTISSIMI ,

EXPERIENTISSIMI, PLVRIMVM

REVERENDI, ACVTISSIMI,

CLARISSIMI, . DIVINA-

RVM ET HVMANARVM ARTIVM PROFESSORES EXCEL-

LENTISSIMI, FAVTORES ET COLLEGAE CONIVNCTISSIMI ;

GENEROSA ET NOBILISSIMA STVDIOSAE IVVENTVTIS CO-

RONA, AD MELIORIS SECVLI FELICITATEM SPES NATA

PATRIAE, DELIITAE NOSTRAE, AVDITORES OMNIVM .

ORDINVM HONORATISSIMI.

—— )

——

z

"T

—

uis veftrum, Auditores,

ILLAA

U

—

ET

E forte fibi certo perfuadet, me, qui feptem

— !I

annis in illuftri hoc ad Vifurgim Athe-

L

N

:J N

(j *ug,

neo;et Virorum doctiffimorum collegio,

^

.'cum literarum amantiffimis atque fua-

WUM

AW

z(/À

viffimis commilitonibus politiores ftu-

d

i

i

p

m

aä*

li

j

Mi

dui pertractare difciplinas ; minime recte

r

t

——

4i.

15

':QH

2 officio fatisfeciffe meo, et longe dignio-

folum et

qTneum

huic PrOLQiae,praeüciendum fuiffe: illi non

L

L B. DE KETTLER.

Lf

rheum'quam lubentiffime adiicio calculum, et vltro f'ateor, tot

difficultatibus impeditum, acrerumaliquandorudem , me

illorum minime , qui adfunt , oneri perquam iucundo fuffi-

cere;verum etiam in communi lu&u conttitutus publici doloris

interpres iam multo magis fentio, me prorfus valerenihil; et

quod oratores facundiffimi praeftarent facili negotio , ad id

me difficulter et aegre perpetrandum , timore ac rubore quo-

dam fuübruftico diftra&tum , omnique ornatu deftitutum, acce-

dere. .

uoquo me verfüm verto, elegans linguae balbutien-

tis fubobícuram haefitationem confufionemque videtur ex-

cipere, et aequo vix ferre animo,. virorum eruditiffimorum

corona.

Publico nomine dicendum eft: nec vulgaris defide-

|

ratureloquentia. Dicendus is eft , qui generis antiquitate,

munerum longe grauiffimorum auctoritate, ingenii et virtu-

tumexcellentia, meritorum in Principem, Patriam, literas et

hanc Academiam,incomparabililaude , rerum geftarum ma-

-

gnificentia etimmortalitate, qualemcunque meam dicendi fa-

cultatem et ipfas cogitationes fuperat. Equidem valde vere-

or, vt mihi iftud pietatis officium , quod mea mihi prouincia

et veftra, Patres confcripti , auctoritas impofuit , tanti Herois

veneranda memoria, etipfi, tot laboribus exantlatis, beati Se-

L

natoris, fua gloria defuncti, manes concedant, Alexander ab

Apell

otiffimum pingi, fingique a Lyfippo volebat. Spar-

j

a

tiates

À

g

efilaus neque pi&tam, neque fictam patiebatur effe

0,

imaginemfuam abaliis, quamquiin eo genere praefertim ex-

-

cellere dicebaritur.

Atque vtinam illuftriffimus KETTLERvs,

l-

füperioris anni Kalendis Octobris pie defunctus princeps Se-

te

natus Sanctioris Confiliarius, Praetorio Praefectus, Militum

O

Dux atque Magifter Equitum,fimmus nofter Mufarum Patro-

et

b eo , quiectipfe in illius

nus , funebri poffit laudári oratione :

^

2

Tanti

12

ORATIO IN "—

d

Tanti Viri— &ömmen&andis,virtütibus propriam , neque 6xi-

guam,ingenii ac incomparabilis facundiae gloriam confequa-

tur. .Me meae profecto putet. poenitetque in eo mihi vobis-

cum , Auditores, communi luctu infantiae :- vt, cui maxime

debeo, non ex animifententia, i. e. dipna tot tantisque Viri

virtutibus , digna tam illuftri , tamlugubri eruditiffimorum

virorum panegyri oratione, tanto Patrono parentari queam.

Quam vellem el

i

oquentiae tantillum foluere illi , qui me ma-

gna eloquentiae

Á

ducia Mufis Rintelienfibus affociauit , fouit

E^

liberaliter , ornauit atque magno beneficiorum cumulauit a-

ceruo. . Eccui ornamenta , fi quae funt, et vitae commoda,

potioriiureacceptareferrem? — Cui quicquid eft in meinge-

nii, aut fi qua exercitatio dicendi, lubentius confecrarem ;

quam illi patriae maximo Maecenati, nuper, eheu! nobis ere-

to, quemad fufcipiendam , velingrediendam rationem ho-

rum ftudiorum mihi principem extitiffe,gloriari poffum ? Sed

obftat ex altera

arte ipfe luctus,atque doloris ex eocafu;Patriae

f

Mufisque fune

h

0 ,acerbitas » ob

at, quod orationis dignita-

tem copiamque cum omni ornatu deprimit , inelu&abile fa-

tum. Vera, proh dolor! . fententiaeft, quammuper cum fu-

nebri oratione noftra Vir Magnificus et fümme Reuerendus

elegantiffime propofuit ,. magnas faepe calamitates; eductis e

rep. principibus viris, diuinitus denunciari. .. Ab antiquiffimis

temporibus nullum certius imminentis exitii praefagium fuif-

fe annotarunt , quam cum dii praefides geniusque loci exce-

dere credebantur, fuasque perituras , veluti ftatione deferta,

WAPAM SS — b MM MA d PA Gia Red TU u - QD LL a

triftes- deftituere fedes.

"

hoc fuit omen :

-Funeftum ruentis a culmme Trpiae

Exce[Jere omues adytis , ar

isque relictis -

at,

a

P s 3R « 1

Di, Qquibtgl.g i,näperiqm-bap þeter

z

Vel,

L. B, DE KETTLER

5

Vel, quc;d idem eft :

Troia perdidit primum deos.

Bl abferuss

Antequam Hierofolymae a Tito caperentur,

runt prodigia, expanfas delubri fores, etauditam maiorem

humanavocem, excedere Deos, fimulatqueingentem exce-

dentium motum. . Aeternum floreat , vigeat;feculisque per-

ennet multis haec incluta Academia , bonarum artium et

Schauenburgenfium Mufarumiucunda fedes:: eam ingentita-

men oportet confternari moerore, luctu et (qualore deformem

trepidare metu, etcontabefcere: quod intra temporis breue

fpatium ; excefferunt, diitutelares plurimiex eoordine; pe-

nes quem Patriae Pater indulgentiffimus, et vnicum noftrae

falutis refugium , voluit effe conftans atque folicitaliterarum

etliteratorum cura. . Sanctioris huius concilii Senatores trien-

nio perdidimus triumviros, DERNBERGIVM, SCHEFFERVM atque

STAINIVM. "Quotusveroquisque veftrum , Auditores, prae-

maturam longe grauiffimorum Patriae et doctae focietatisCu-

ratorum mortem aequo animo ferre potuit ? .. 'T'otiesViris

fortibus et incomparabili virtute Excellentiffimis , vtlongiori

aeuodigni, feralia officia perfoluenda, iuftafunebria facienda

fuerunt. . Accedit, eheu! nunc beati kerrrenrobitus, penes

m parsmagna falutis noftrae. . Adeone Academia fübtri-

äl:

ac mifere afflicta rerum fuarum grande decus átque prae-

fidium largis-profequeretur lacrumis ? Longe maximam,

quam fecerunt, ia&uram deplorant Generofiffimi Nepotes,lu-

et Senatus,moeret Equeftris Ordo ;. copiarum delecta manus

qualet, tota Patriaconfecta fenio eft. Ecquid manfuetiores

agerentMufae? Complicatis manibus;fpes, inquiunt;concidit

nofta, etirritafacta funt, quae pia mente fufcepimus , vota.

m nihil magis habent in

QmiHis quibuscunque d?licüs fuis, ia

&

3

vOo-

L

u

ORATIO IN OBITVM

votis, quam vt er& tum fibi Praefidem atque Patronum tam

beneficum, tam falutarem, tam manfuetum, non defidera-

rent. Equidem, nifijampliffimo Senatus Academici decreto,

ublici conftitutus effem illius tanti doloris interpres, intem-

peftiuum plane crediderim hoc effe officium meum; — et lu-

&um ego potius filentii inuoluerim fipario: aut optimo quod

inftitutum confilio ,, omnibus votis optarim; ab eloquentiffi-

Si veteribus non placuitlaudari,

mo viro iam exequiliceret.

nifi a laudato viro :

hic certe Senator illuftriflimus, fupremo

virtutis edito fpecimine, laudandus effet ab oratore laudatif-

fimo et omnium praeftantiffimo, qui fortia viri facinora , vt

merentur, exponere, dicendo ornare, lacrumas abftergere,

luctum folatio permifcere , nec tam dicendo tonare, quam

fulminaciere, ac pio Mufarum officio recte perfungi, i.e. (ub-

trifti minifterio res in patria bene geftas immortahtati confe-

crare queat. "Tantis rebus, Auditores ; par minime oratoris

veftrifacundia. Etvos iurenunc, vt iuftafiant Virode Pa-

tria meritiffimo, osmagna fonaturum exfpe&are fentio. Et

magna dicam. : Magna minime magno apparatu, aut decenti

orationis dignitate, kerrreRr, pie defuncti, in remp. merita

paucisexponam : et vobis, qui non poffum eloquentia, fal-

tem breuitate placere ftudebo : ratus maximorum quorum-

ue virorum laudes hoc ipfo conftare, quod humano fermo-

ne fatis ornari,aut exaggerari, nequeant.Sufficiet nobis f(ümma

laudiscapita indicaffe, vtfimplex et inconditum carmen pul-

vinaribus inferatur, eoqueipío, Tanti Viri commendatio fit

ornatior futura, qu

od incomta dicentis ornamenta neglexe-

rit. lufta pro.tot tantisque meritis nunc pie defuncto foluen-

dafunt JWluflriffmo et Excellentiff

X

ino Domino , Domino 1Aco-

- Dynaflae Effer-

Ro IT*'RmERIco , Libero Ba(o(;i e KETTLER y

Uae,

/

i

L. B. DE KETTLER.

5

naä, Bru]iliäe, Drogenae, Crufatae, Moebleruae, e-tþ äaz'ori:

Lautbae 5

AVGVSTISSIMO ET POTENTISSIMO PRINCIPI;

pnoMrNOo FRIDERICO , svEDORVM , GOTHORVM ET VANDA-

LORVM REGI; HASSIAELANDGRAVIO, RELIQVA , 4 fahäz'aribus

confiliis, Primario negotiorum Adminiflro , Regii Senatus Belli-

ci grauij]imo Praefidi, Geuerali copiarum Legato,atque (upre-

mo Principis Praetorio Praefzáto.

Vtut dicentis hic deficit

eloquentia, iuuattamen etiamnum, pietatis profeffione, vel

fubtrifti voce, pro viribus, eius memoriae confuluiffe : .cuius

beneficium eft, vt aliquid in hoc genere conari poffim , eius-

que coelo. iam recepti, facro inftin&u, agere . cauffam.

lam.tum antiquiffimis temporibus obtinuit , et ipfis Athe-

nienfibus folemnefuit, de patria optime meritorum parenta-

tionibus, ipforum quoque proauorum laudes ambitiofe effun-

di. Aequumenim eft, inquit Pericles, fimul atque decorum,

hic eorum commemorationem fieri , qui regionem iftam iis-

dem femper incolentes pofteris ,. ad hoc tempus liberam fua

virtute tradiderunt. . Nonid quidem Atticae probamus füper-

ftitionis : conuertenda effe omnia in fuae ciuitatis maximam

laudem ,-.quam nulla prorfus aduenarum colluuione folebant

ia&are contaminatam fuiffe 5. nec femetipfos aliunde aduectos,

fed eodem editosfolorepente, veluti largo parturientis terrae

gremio, ranarum inftar etanguium effufos extitiffe:. quam

vanitatem et aureis cicadis, in capite magna geftandis pom-

pa , gentili morenon veriti funt ambitiofius prae fe ferre. Eft

tamen aliquidinrecenfione maiorum, vtquo quisfuerit ortus

Altemmate, dignaque num fuis facinora ediderit,vel fuperauerit

fuosilluftriori meritorum memoria,conftaret. Nec immerito

inter praeclara Numinis Optumi beneficia.et illud habetur :

fi Lw mortales mterfexcelfg et illuftri loco. naíci contigi

t, ac

-

iIn

j

16

' ORATIO IN OBITVM

muitis prae'fulgere imaginibus äuorum, qui rebus,etpa&e, bt

bello, 'praecl

are geítis, fibi nominis famam immortalem com-

ararünt.

Habet enim. fummorum natalium decus vim

quandam aemulationis latentemin pectore generofo: vnde

ad imitandam ,. vel fuperandam maiorum gloriam, factaque

illuftria exftimulatur : vtfe non magis efferantdigni parenti-

bus pofteri magnificis ad fe deriuatis familiae titulis , quam

ipfimet eandem referre laudem, atque tantundem fplendoris,

quantum acceperunt, virtute propria demonftrare ftudeant.

ita maximis quibuscunque viris non füfficit. fplendidiffima

aucjere nafcendiforte, quae folius fortunae munuseft: — ipfi

etiam inprimis hocagunt, vtfüapte magis commendati fulge-

rent virtute, acmeritis ab rudiori plebecula diftinguerentur.

Genustraxit nofter pie defunctus Senator e Weftphalia , et

praecipua quidem ducatus Bergenfis nobilitate: 'vndeKxrr-

Len1familiam et amplam, et fummi numinis beneficio diu mul-

tumque florentem, propagarunt : vtantiquiffimis temporibus

fplendidiffima virtute illuftris, fummis magiftratibus, Abba-

tiis,Epifcopatibus , aliisque decoribus infignis , tandem in

"adum dignitatemque Ducalemeueheretur. Mox velut quod-

dam coruícans nouum fidus coepit exfplendefcere ita, vt af-

finitatibus regnatricum aliquot in ipía quoque .Germania

Domuum innexa in dies magis magisque affurgeret.

Natus eft Princeps Senator, cuius viuit poft funera vir-

tus,ac famia aeternatura mortalium fuperat memoriam , fire-

&e memini, V. Iduum Octobris, anno füperioris feculi quin-

qua

e

fimo quinto, Mittauiae, quae metropolisatque fedes no-

bil

ii

H

ma Ducum Curlandiáe : illuftriffimo Patre ronANNE

sicrsMvNDO, Libero Barone de xerrreg ; Dynaftain Monioy,

Matre il-

Oyen, Affen; Neffelrode ;' lïïifezïna et Ambotena :

| ! -lp&rif-

1 L B. DE ,KETTLER. :

U

luftriffima ANNA CATHARINA , Comitede poeNnorr. Vtrin-

que parentes virtutum atque dignitatum innumerabilis com-

mendat imago. . Àuus paternus fuit illuftriffimus 10HANNES

KETTLER, Dynafta Monioiae, Oyenae , Affenae et Neffelro-

dae,; Domino Melderichi ; Ambotenae , Effernae, Dube-

nauii et Altendorffi , Sereniffimo Marchioni Brandenburgi-

coa fanctioribus confiliis, praefectus cohortis, atque legatus in

ducatu Cliuiae et comitatu Marchiae. Auia paterna cATHA-

RINA DE LOE. Proauuspaternus fuitioHANNES KETTLER, Dy-

nafta Monioiae, Oyenae,Melderichi, Eggeringshufae et Neffel-

rodae;. Sereniffimo Colonienfi Electoriab interioribus cubilis

et fanctioribus confiliis;in Iuliacenfi ducatu: cuius natu maior

frater Sereniffimus Princeps Gothardus III. Curlandiae et Se-

migalliae ducatum primus obtinuit; Guilielmus vero,fecundo

genitusfrater, Monafterienfis Epifcopus factus eft, ille,- cu-

ius in Saxonia Chytraeus fingularem laudat prudentiam,

etin rebus agendis dexteritatem; in componendis vero diffi-

dentium controuerfiis induftriam etfelicitatem : vtaliquotan-

nos in Ducis Iuliacenfis confilio et legationibus exercitatus, ma-

gnam rerum plurimarum experientiam adeptus effet. — Pro-

auiapaternaAGNESA SCHENCK DENYDECK. Abauus paternus

fuit GOTHARDVS 1. KETTLER, Ordinis Teutonici Eques, Dy-

nafta Melderichi, Eggeringshufae et Strombergae: : cuius

frater fuit alter Franciícus, Corbeiae Abbas et Princeps , alter

Gisbertus, Praepofitus monafterii Paderbornenfis et Monafte-

rienfis. Abauia paterna smBYLLA DE NESSELRODA , Heredita-

ria MelderichietEggeringshufae. - Atauus paternus fuit cor-

HARDVS I. KETTLER. in Aslo, feculi poft Chriftum natum de-

cimi quinti fortiffimus heros. . Atauia paterna MARGARETHA

Illuftris et Generofi

DE BA'FENBERG.

C

fïima ISETTLERIORVFV[ Fa-

A

nu-

i

It

uirrith IN U:

milia i;on vnis 'Prm&ipibus,ï Baronibus , Heroibus et Equitibus

auratis celía, rubri climacterisargenteo in folo,aureaque coro-

naet pennis dimidium albis in galea, incluta etinfignis prodit.

Oeconomicum quidem climac&ter inftrumentum efb fedad mi-

litiam quoque et pingendos clypeos, vtmulta aliaabima ve-

T

tuftate fumta, fut aptum. — Vtenimaliquiseo plus abhorret

ab animi certatione , quo magis fpacio interpofito ab impe-

tu ad confultandum auocatur : ita qui olim militiae dediti, fim-

plicibus contenti armorum digmatibus,horridi magis ferroque

et armis freti,quam late pictis auratisque fcutis muniti haberi

voluerunt milites.Auus maternus fuit/lluftriffimusComes wA-

GNVs ERNEsTVS, $. R. Imp. Comes de poeNnorr , Palatinus

Pernauienfis, Capitaneus Polonicus T'orpati, T'elefchii, et fu-

erioris Poloniae. ^ Auia materna caTHARINA Durggrauia et

Comes de Dohna. | Gentis autem Doenhoffianae faftos euol-

vere, procerumque populum citare ad laudis cenfum , i. e.

genus ex ipfius nobilitatis ftirpe generatum referre; ficut in-

finiti laboris: ita ne hoc quidem hominum expleuerit defide-

rium etadmirationem:

etiamfi in folo wAGNO enNEsTO, Co-

mite,tota oratio occupetur, quem prifca morum integritate,

. decoris et honefti ftudio rigidiori et. conftantia, non mendax

fama Romano Catoni aequauit: vt Proceres fiae gentis reli-

qui, omnium laudum genere eminentiffimi , non. quidem

inuiti , fed maxime gaudentes , ab hoc vno füperarentur.

Noftis, Auditores,Gerrnaniae hanc florentiffimam Familiam;

án Polonia et Boruffia celeberrimam, bellis facris ab heroibus

fortiffimis in Liuoniam ex orientali Francia fuiffe traductam ;

inLiuoniaad Mofam fluuium. Doenhoffianum caftellum, cu-

tis fe-

/;Llsxadlluc rudera quaedam ftïperfqgt, exftructum mul

u :s

D

'

D

L.B DE KETT | LER,

A

19-

cuiis habitaffe ; fua ope et auxilio barbaräm Liüoniae. gentem, :

abhinc quinque fe

is, ad Chriftianorum facra moresque

manfuetiores duxiffe , Polonis tandem, siGarswvNpo AvGvsro

imperante,a KETTLERISaflociandam. |Noftis et alia: decora,

quae recenfere, longum nimis, et ab inftituto noftro pror-

fus alienum effet.

Neque enim fua xrerrrzRo virtutis de- ^

fuit gloria: vt ab longis Maiorum imaginibus eam repetere

debeamus. Si vnquam ad fulgentiffimos natales acceffit o-

mnium virtutum cumulus : illud egregie in pie defuncto ,

KETTLERO factum eíffe , nec poterit ire inficias bonis inuifüus

ipfeliuor. .A teneris affuefa

s pietati, ex qua, velut reli-

quarum virtutum ícaturigine ac limpidiffimo fonte ,

iC-f

fiin

quid bonum , iuftum, honeftum, promanare videmus.

U

mature vanas didicit comprimere cupiditates, ac femetipfum

vincere.

Quae imcomparabilis victoria pios Numinis aeterni

cultores quafi manu ad fidem, conftantiam, prudentiam atque

benignitatem ducit.

Praecepta diuina prope ab incunabulis

tam folicite imbibit : vt progredientibus annis non modo te-

rum fanctiffimarum fcientia multos ,- oracula haec perpetuo

prae fe ferentes, anteiret : verum etiam, quae hauferat, ipfo-

vfu, vita, moribus, quotidiana confuetudine exprimeret.

Àb ineunte aetate bonis quoque artibus dedit operam : ratus,

tot atauorum Heroum imaginibus nihil magis dignum effe,

quam liberalioribus ftudiis atque difciplinis politus etexcitatus ^.

animus, ad quaeuis fübeunda dignitatum munia. Velalio-

rum exemplo fatis mature didicit , rem literariam publicae

rei decus ac firmamentum effe :: vt humanioribus et fublimi-

usapueritia innutritus ftudiis , ingenium capax acbene po-

litum indefeffa opera, per omnemingenuarum difciplinarum

mtulerit: vt, quodolim de

cp;tum ; €eaque pontentione circu

l

C

íe

i

20

(-)RATIO?'IN'OBIT".VM

fe Liuius Drufus praedicabat , ferias puero fibi nunquam fuif-

fe meminerit. Oneri fibi magisexiftimauit effe, quam hono-

- ri natalium nobilitatem generisque excellentiam : nifi cum

virtutibus animum ingenuis artibus politum ad partes afferat :

fine quibus vulgo nobiliffimi quique homines tantum fami-

liae fuae fplendori obducant caliginis : vt facillime etiam le-

vioribus cauffis ab infima plebecula füperarentur. Nobilita-

tis magna vis eft, vbimaior virtutum acceffit fplendor; at-

ue ftrenuioris induftriae nerui, animique capacitas et ma-

gnitudo illuftres comitantur natales : quibus quafi fubuecti

alis enitantur infumma , et mature ád fplendidiffima mune-

ra admoueantur. "Turpe , fuafe genteindignum praeftare :

füisque imaginibus elatum, defidem agere vitam, ac nihil ad

feruandam familiae gloriam perpetrare , quod/fit: valde lau-

.dandum. Magnum eft, fi quid fentio, decus a maioribus ac-

ceptum induftria , artibus virtutibusque clariffimis tueri.Me-

ritorum vero maiorem quaerere gloriam, fuae domus auge-

re laudes, et nouum quafi lumen, quodin Patrum titulis non-

dum fulfit , füis accendere pofteris , quanto praeftantius eft,

atque excellentius? Id certo nobilitatis aeftumatoribus cenfo-

ribusque documento fuerit , ineo quid eximium et fingulare;

nifi gloriam poffideret auitam , acquirere eandem potuiffe.

Summum etmaximum cuique decus intra animum confiftit :

neque fatis eft viderimagnum : praeftare oportet, quod quis-

ui natalibus tantum ni-

que per animum maxime poteft.

titur, etcui lausomnis in folaorigine pofita eft: aureae mihi

effe videtur fimilis maffae :- quae, nifi artifex accedat, eamque

tractet perite, et in formas víusque ingeniofa manu fingat

affabre, nihil profe&toin fe praeclarum , praeter innatum fibi

quibus viuit

| fpþndOrq/n oftendit, "Virtutes «t merita funt ,

-

vi,get-

í

L. B. DE KETTLER.

2I

vigetque nobilitas ; et quibus longae pof*ceritatis admiratio lau-;

desque pariuntur.. Nequefpes xerrrERvM fefellit, in quo re-

rum peritiam. vt inchoarant Ítudia, et quafi fündamenta libera-

lius adftruxerant: fic vfüus et exercitatio perfecerunt, ac in cel-

fiffimum dignitatis traduxerunt faftigium , in quo eum fu-

fpicere ciues oportuit. HicLatinae, Gallicae, italicae;Polo-

nicae et Germanicaelinguarum bene gnarus, et optimarum

artium ftudio affiduo eruditus, caftra tandem fequitur Haffia-

ca: quibus cum ftaret ftrenue,fuisque virtutibus inclarefceret

magis etmagis, Sereniffimi Principis, Domini CAROLLglo-

riofae memoriae Landgrauii,et Patriae Patris indulgentiffimi,

maximum fauorem atque gratiam promeruit, adeo quidem,

vt belli etpacis temporibus illius T'anti Herois , ad. fummas

quasuis expediendas vtriusque cauffas , nunquam defereret

latus.

Áciebus quamplurimis interfüit Praetor,ftans pu-

gnansque viéctricibus armis. In -componendis litigantium

^

partibus, et concilianda pace, fuit fapax. Inlegationibus et

maximi momenti apud Reges et Principes Europae agendis

perfciendisque nepotiistanta vbique prudentia et felicitate v-

fuseft: vt omnibus deliciis merito, et admirationifuerit: fui

vero Principis non potuerit nonalteradici manus , et Haffiae

Achilles. Quis autem CAROLI Magni Haffiae Landgrauii, cu-

^

ius nofter, in maximis quibusque rebus gerendis, comes'fem

-

per fuit, atque confiliorum adminifter , omnium feculorum

praeconio et ingeniorum certamine decantatas laudes animo

concipere, nedum oratione'perfequi audeat ? "l'antumque

abeft, vt ego hac horula nouae quid venerationis tot tanto-

rumque triumphorum cumulo et maieftati adftrui poffe fpe-

rarem. |Saepius mecum cogitanti, quidfit, quodaliae resp.

aliae falutefüa, vt omnes et

pereant, aliae crefcant, perfiftant

I

:

fin-

Cs(,

z

22

| ORATiO IN OIIBITVM

finguli rebus plerumque fecündis laetari ,. et nef&io quousque

voluptatibus efferri foleant : e contrario deturbentur aliae,

fuoque cafü etexitio, ciuibus mifere afllictis perpetuam,eam-

que non fatis deplorandam, calamitatern praebeant : obuenit,

quod non fine

miratione, cum diuusIOSEPHVS ;Rex Ger-

manorum Auguftus et inuictus,inauguraretur,gladio ab fole il-

luftrato, in numifmate fatis eleganti;adfcriptum fuiffelegi: -

1more et timore, lrame Deusamet, quod verba, tot pondera,

et ipfam ciuilem prudentiam vno afpectu vidifle mihi. defcri-

tam videor. Ecquis non prima fronte obferuat, remp. ita

!

eneconftitutam depingi? . Caputimperii eft Princeps; a quo

enitus omnia reip. membra dependent. IpfeRex eft, cuius

ad exemplum totus componitur orbis.

Enimuero vt falus

reip. perfiftat , Principem etiuftum , etpium, et fortem effe

oportet : vt regere pópulum iuftitia, pro viribus fnum cuique

protegere, conferuare, atque adeo locupletare fuos optima ra-

tione queat. . Hoftes vero fiquando reip. tranquillitatem tur-

bare, atque vim innocentibus inferre conarentur, forti manu

erpellat , fartaque omnia in imperio fuo et tecta relinquat.

Iftud in eleganti moneta difcimus fignificari gladio. . Quod ad

ciues omnesque Principi iufto et forti fübiectos populos atti-

net: magiftratum pio cultu venerari, amare fimul atque time-

re debent, femper imperii refpicientes fymbolum,quod eft gla-

dius. .Sedtamenfine numine nihil. Ipfe immortalis Deus,

vt falua et felix fitresp.tantum ftagratia perficit , quam fole

clarius fulgente numifma depingit, atque adeo perfectum reip.

ftatum demonftrat , vt fubfiftere ac perennare poffit. Vtrum-

que Cattorum Principi kETTLERVS, toga et fago inclutus Prae-

tor,praeftitit: vthoftes propelleret armorum timore; etciues

amore

Qbeneuolentia et;prudenti confilio, atque adgo perenni

— con-

"

L.B. DE KETTLER.

23

i

conferuaret. [ Ad felix fauftumqueimperium Princ

i fuovve-

lut Soli fübiecit gladium: vt pro meritis cuique fua

à

iftribue-

ret praernia, vel poenas vibraret; vtpote cuius proprium, in-

tuericunc&ta, perfcrutari cun&a, nunquam alienis vel auri-

bus, vel oculis vti, vt ex aequo fe omnibus vin*clicempraeüa-

ret, et vbicunque fuerit opus, obicem poneret vitiis , fartam-

ue tectam feruaret communem reip. falutem.

Bone Deus!

quibus illuftribus et Patriae faluberrimis facinoribus, inprimis

cum Haffiae ettotius Germaniae periclitaret fortuna , omni-

um votis et excitatae pridem fuae gentis exfpectationi fatisfe-

cit: vtnemo non maximi fecerit iam tum KETTLERIANVM

nomen. Aequereuerens Principum;ac ftudiofus Patriae fem-

erfuit. Nonfeparari Princeps arep. poteft: vtriusque com-

moda funt ar&iffime connexa. Non poteft non perfentire

g

Princeps, quaeinrep. graffantur mala. |Et quae Principem

afficiuntcurae, non poffunt non vrgere Patriam.

Vtriusque

eauere pericula; vtriusque falutem omnibus modis procura-

re, vt Principis Senatoris eftfic nunquam non penfi in primis

habere ftuduit nofter.

Verendus et amabilis non modo Prin-

ceps, verum et Confiliarius eius effe debet : ^ vtquae feuerior

grauitas vix ac ne vix quidem peragere poteft, citius multo at-

que felicius prudenti quadam facilitate impetrarent, Et has

fui Principis virtutes quouis modo vifus eftaemulari xerrrE-

'»

RYS, qui audire confueuit patienter omnes, effari etiam , vbi

opusfuerat , promte atque libenter, multa benignitatis laude,

P

nulla grauitatis immninutae culpa , quae bonam defideria fua

deferentibus fpern addere folebant. . l'erruit grauitate,vbi ter-

rendifuerant, malos: beneuolentia vero et amore erexit a

virtutisftudium bonos. "logaetfagofuit inclutus, et Patriae

Ne-

ä

potuit confulere vtraque fortuna belli /pacisqug artibus.

que

24-

.ORATIO IN OBITVM

*

que folum praefectus cohortis fuit , verum etiam fupremire-

giminis Caffellani Confiliarius. Prouinciae vtriqueita prae-

fuit: vtmerita, quaelonge maxima fuerunt, fub aufpiciis cle-

mentiffimi Principis fua ornamenta fequerentur.

CAROLI

hoc largiente gratia, ipfis Ian. Kalendis anno fupra millefimum

fexcentefimum nonagefimo primo, Principis praetorio prae-

fectus eft. VI.Kal.O&. cIolocxcrur.Dux fac&tus eft magnae totius

equitatus cateruae. VII. Idus Sept. cIoIocxcvr. fupremus vi-

giliarumpraefe&uss pridie Kal. Martii cIoIocxcix. Confiliari-

usintimus; XII. Kal. Quint. cI»Ipccr. Primarius negotiorum

bellicorum curator ; et pridie Idus Nou. cIoIoccm. generalis

copiarumlegatus conftituitur. Sunt nonraro , fua incertum

maiori num ambitione,an auri facra fame,elati homines,qui per

L. 272 U LE M M X N E UM —

r

Ev

impotentiam affe&ant maiora , quam ipfi capere poffunt: ea-

que dummodo occupent; quam egregie tuerivaleant, omni-

um minime penfi habent. . Sed pro gloria contemtum aufe-

runt;fuaque dum affligunt publicum imperitia, femetipfos tur-

iffimeproftituunt. Licetenim fallantignoti;etaliquando au-

&oritate fua lateant: mox tamen cum patere coeperint,femeti-

pfos nemini non deridendos propinant.Quantumuis etiam ina-

nititulorum pompa fimplicioribusimponant: rerum magista-

men gnaros atque prudentes perinde fuco ineptiaque fua deci-

pere nequeunt.Sed magna haec certe xerrrenufelicitas et inclu-

ta virtus, quod ad fene&tutem vsque,;mortalium plerisque gra-

vem et miferam, integro animi vigore,tot tantisque muneribus

vnus omnium optime potuerit fufficere adeo quidem, vtnon

modo in CAROLI, gloriofae memoriae, Landgrauii et Prin-

cipis poft fata immortalis, ad finem vsque vitae; femetinfinua-

verit gratiam: verumet Auguftiffimi Succefforis et Regio fa-

ftigio proximorum Principum obtinuerit fummum fauorem:

p p 9 09 PU5 04 9 p5 UP^ o 0$ 68

vt

25

Vt*nulluin &udu ac beneuolentiae genüs' in eum , dumvixit,

praetermiferint. - Dici non poteft ,. quanta populi veneratio,

quanta ciuium exfpectatio eum vndique circumdederit. Quo-

ties vrbi;ac fuae velut Patriae, reddebatur, omnium plaufus et

iubila eum excipiebant. Omnium ore diu multumque meri-

tos honores fua virtute emenfus itaeft , vt maximis maiori-

IS

l—

bus dignus , feque ipfomaior et admirabilior in dies videre-

tur.- OptimiSenatoris fummum faftigium tot laboribus con-

[-

catenatis , et perpetua publicae falitis cura fuftinuit : nilque

non füo virtutis pretio acceptum retulit. Intimi Confiliarii,

IS

i.e.magni f:

a

ientis menfuram fiüo non tam nomine, quam

4

r

confiliis pru

entibus et Patriae faluberrimisimpleuit. Inde-

feffaopera, et vigiliis, pro bono ciuium communi et omnibus

l-

iucunda tranquillitate ; ftetit.' . Cum Excellentiffimis Collegis

[*

attentiffima confultatione imperii arcana expendit ; ad fena-

:

tumretulit$ tot quafi mouit tripodes, atque dignam oraculis

materiam praeftruxit. ludicii exa&iffimt pondere praeuidit

l-

omnia;-et prirnicipem locum tenuit in illo Principum Viro-

l-

rum fanctiori confeffu; qui Patriae et orbi confulenti fufficit:

l-

et cuius fententiammagni quoque Reges fcifcitantur. Ad mu-

a-

nera grauiffima füa tantumque faftigium xerrrERVS , quod

I-

vidimus, non' curfu autíaltu, fed per gradusafcendit. . Pri-

u.

dem exercitatus rnilesin campo didicerat ante fuum robur ad

A-

alum diu experiri, acleuioribus feindurare proeliis, quam

LIS

animi fiduciaequeplenus in aciem procedere, et gloriofam fi-

n

l-

bi potuerit augurari vicoriam. . Priusquam ad fancius, et

quodin Haffia fupremum eft, concilium vocaretur, diumul-

a-

tumquüe ius reddidit in iudicio,et dicafterii Caffellani functus

aT

liberaliori officio confiliarii, voluit cauffis lcvioribus experiri,

n;

nda 0—

vt

-qgid.vþleant-hqmeng fi quando gäuiOrä*fuiiï'ent füftine

j

pera.

.

26

' ORATIO IN OBITVM

N

pera. Nequ& ftatim mare faftumingrediuntur nautae, fuam-

que flu&tibus committunt falutem: verum ante diu in lacubus

litoribusque tranquillis explorant. remos , atque claui regi-

men periclitantur. Et hoc vobis capite, Generofi iuuenes;fi vo-

Non veftra

bis veftrisque rebus confulere ferio inftituiftis.

praecipitate ftudia. Ordine procedendum eft. Neque fpes,

neque vota praeoccupanda veniunt. ^ Facti cautiores aliorum

periculis diícite , vt tutius vadere poffitis atque conftantius,

veftro commodo caute etpedetentim incedere. Nimia per-

dit fiducia fui: lapfusque vulgo et ruina properantem folet

caftigare audaciam: vt certo fui erroris tandem,fero tamen ni-

mis, vbinullafpesfüpereftfalutis, admoneantur. Inuia vir-

— GB RRIUN

tutinullaeftvias fed virtnti, quae virium fuarum probe con-

fcia non altum fapit, nec, quibus haud fufficit, onera fübire

conatur. . Non id folius induftriae eft: fuas vna debet ag

artes fortuna, nontemeraria illa ; non coecas fed quae or-

dinem et modum praefcri

fit rebus omnibus , diuina proui-

dentia et numinis-aeterni

b

enignior difpeníatio , vnde quic-

quid ipfi fumus , - imo et totius terrarum orbis conferuatio de-

endet. Illi O. M. Dei memorando beneficio , cum merita

et virtutem ipfam , tum quaelibet fua munera , felicitatem,

dignitates, et omnia retulit accepta. . Felix quoque acceptum

retulit matrimonium: quod cum Illuftriffima Domina;: vpo-

VICA WILHELMINA CAROLOTTA, Baroniffa de Kalckum, dicta

Leuchtmar, rRiIDERICI WirHELMI, Liberi Baronis de Kalckum,

di&i Leuchtmar de Leuchtenberg , Dynaftae in Ruppin et

Eisbergen, genere et virtutibus ornatiffima filia;iniit : quae

KETTLERVM , Caffelis, triennio duobus filiis, III. Idus Aprilis

cI5 I cxcr. et IV. Nonas Sept. cI5Io cxcrr. fecit laetum pa-

u aneu. aLas WRR d A AR LA

ug—

rentem. Natu ille quidem ngjnor, FERDINANDVS; valde iü

nus

—

27

u — i: KETTLER.

nis obiit. M:;üor vero natu,CARor.vS AEMILwä,etiam poft piae

niatris fata, parentis delitiae , fpes atque folatium , virtutum

paternarum vnicus heres, ad familiae fplendorem fuccreuit:

Regiae Borufficae Maieftati fa&us eft ab interioribus cubilis,

et Prouinciarum Ofterodae et Hohenfteinae Capitaneus: Illu-

ftriffimamComitem, cHRISTINAM CAROLOTTAM, Dominicv-

STAVI MAVRITIL Comitis de LogwENHAVPT , et Dominae cA-

ROLOTTAE ELEONORAE , Bur

auiae et. Comitis de pouwA,

filiam,in matrimonium duxit': «ac licet ipfe immaturo fato

defunctus , füam

oniugem haud longe poft obtinuerit

:E

t

dr.

Excellentiffimo Senatori noftro tamen

quoque fociam le

ex fenatos reliquitincomparabilis ingenii et optimae fpei ne-

potes;LVDOVICVM GOTHARDVM GVSTAVVM, atque FRIDERICVM

GVILIELMVM , Atauis Heroibus digniffimam prolem , atque

Domus KETTLERIANAE Illuítriffimae praefidium , ad fumma

ä

quaeuis natum... Virum iuuenem vtrumque gente et mente

Generofiffimum, ego mihi, dum fafces apud me effent Acade-

*

mici , Rintelienfium Mufarum ciuitati adfcripfiffe , gratulor.

Elegantioribus vtrumque in Belgio enutritum artibus,g2udeo.

$ 4

Vtrumque literarum at

ue virtutum longe amantiffimum,at-

que bonis fauentem , a

:

auitae gloriae tuendam immortali-

tatem ,' Deus conferuet.

Eum habent pie defunctum Prin-

cipem Senatorem auum , cuius viuunt poftfata longe maxi-

ma merita et incluta virtus. — Siue armatam, fiue togatam

refpiciant : incomparabilem habuerunt Heroem, cuiusin v-

traque fortuna aemulationem pofteritas omnis defiderabit.

Non fuit Praefe&ti noftri, quae multorum mens eft, eam fibi

w ( ts ? P BDe

cum diuitiis , auctoritate, et exercitu, potentiam a Deoet

d

Principe ideo conceffam, vt bellum atque terrorem vndique

circumferant , vrbes euertant, prouincias depopulentur, in-

IS

Coias

28

ORATIO' IN OBITVM

las ad incitas redigant,miferiämque extremam , nihil xm;cenl-.-

tes patria ciues in exilium propellant ,^ ac triftia vbique cru-

delitatis ac faeuitiae fpecimina edere ftudeant.- — Non eft hoc;

credite mihi, Auditores, imperatorem agere , non eft duce-

reexercitum : tyrannum eft hoc praeftare fefe , orbisque fla-

gellum. .. Nofter vt hoftibusterrori , fic nihil nocentibus fo-

Y

latio et auxilio fuit : atque in Patria non modo fecuritatem

BI

procurauit omnibus, verum etipfe multorum inopiam füb- '

leuauit. Nunquam non po

t, quae viri clementia fuerat

ac;pietas , erga homines, praefertim egenos et iniquiori forte

oppreffos , liberalis et beneficus effe; | vtnihil magis ,, quam

priuatam cuiusque tranquillitatem et publicam Patriae felici-

m

enerofiffimis certabat,

tatem curae cordique haberet. - €

3

exhibendis quotidie maioribus mui

if

centiae 'fpeciminibus:

aliuminde nullum expetens fructum , quam recte factorum

confcientiam, et generis humani falutem.. . Vt bello nonfae-.

vus, fed liberalis, et magnanimusinipfos, cum ponerent ar-

ma, hoftes: |ficinforo etiudiciis; ad infinitos perferendosla-

bores, quos officiorum illi obiiciebat neceffitas, incomparabi-

lem animi afferebat vigorem. .. Nulla eurn fregit cauffarum

obícuritas.

Nulla eum vnquam terruit controuerfiarum

moles, atque litigantium turba. lllis contra magis et magis

U* "MT REO DUEP T RRELNUCCIOSMTWERE TC LUg YR FUPUR DO PL TRPRRLUPICRODRQPEN IN L i

affus eft fuam incitari indefeffam iuris dicundi cupiditatem

atque induftriam: füoque exemplo magis: , . quid fa&u opus

fit, monuit alios, quamfeueriori mandato : adeo quidem, vt

viadinsisilbwiy t ipsripnqg

fine fenfufenfim aliisincuteret pudorem. , odiumque vitaret.

,

QORU UR

Id enimnouimus omnes , et fuo quisque periculo fortaffis ex-

—

periri potuit , exafperari vulgo homines imperata correctio-

ne, fortius autem et blandiffime iuberi exemplis, Hercule-

upe-

umlaboren'i' Princeps Senator füftinere debet , vnoque f

rato

/

X

^

29

--

| | L.B.DE K!-TTLER;V

—

rafo Qegoüo $ 'glacrioi*- adaliud expediendum tranfire , etcir-

cumfpicere bonum publicum; cuius promouendi maxima et

erpetua.ipfi incumbit cura; ': Diuinioris certe cuiusdam,non

l

u

tei aut plebeii, eft animi, amarelabores;, fibimetipfi interdi-

cere fomno , et fugere fegnitiem : vt nunquam quiefcentes

b

imitetur coelos, quiíuo gaudentpariter motu ac vegetantur.

Ethoc quidem:maximis quibusque ingeniis proprium eft;age-

re ommnta fine odio et inuidia.

Sunt nonraro, fedilliberalis

animi,homines, quij quantum aliis tribuunt , tantum fuae exi-

ftimationi decedere iudicant : quique , dum propriae auctori-

tati nimis aduigilant , clandeftinis confiliisaliorum fortunae

infidiantur. . Vitium hoc ; illis hominibus; quorum vnica vir-

tus in ambitione confiftit, adeo commune, in primis auerfa-

batur kkrrLERvs: quiiftud minime pudori aut integritati firae

putabat conuenire;gloriam fi velit fibi parare ex aliorum igno-

minia. . Iilud. contra exiftimabat:effe incrementum fuae re-

uerentiae; fi qui maior effetceteris, fingulari echurmanitate;et

comitate, etmodeftia profequeretur, pro dignitate fua, omnes

j

atque fingulos: atque non minus aliorum quam fuam aucto-

ritatem tueri ftuderet.

Ecquis enim non coleret ac magnifa-

cereteos , a quibus fe non negligi, aut vilem haberi fentiat ?

Ignofcite , obfecro vos, Auditores, ignofcite hallucinanti, et

confufius in recenfendis virtutibus procedenti. : Sentio enim

accidere mihi , quod peregrinis et hofpitibusfolet, qui ad re-

rum pretiofarum . fupelle&ilem . fpe&andam ^ admittuntur:

Quemadmodum illi fingulari cura -et follicirudine notatu ma-

xime digria perueftigando. conturbantur , et ipfa copia deti-

nentur, vtquid primo, quid vltimo loco confiderandum, fere

nefciant: - itaetego, kerrrLERrAx(1S laudibus perfequendis,mi-

n vna vitae particula de-

himet ipfi non fiüäcio: atque dum i

3

xus

x

3o0

.ORATIO IN OBITVM

fixushaereo , plures interea temporis occurrunt res fortiter

geftae, quaerurfíus in admirationem me rapiunt ,. fuperant-

que vires dicentis. Si verum illud verbum eft , quod vete-

res dicere confueuerunt , pietate etiuftitia hominesimmorta-

libus Diisfieri fimiles : pridem fuperior Equitum,; Magifter,

KETTLERVS nofter,fibi legitimam atque felicem hanc apotheo-

fin viuens vidensque gratulari poterat.

A. maioribus acce-

pta pietate, ífummis, infimis, omnibus exemplo, quod admi-

rantur pofterisque tradent, incomparabili effe ftuduit.

Pie-

tas tanto magis fufpicienda hodie, ac fümmis in Princ

l

ibus Vi-

l

*

ris euehendalaudibus: quodnonpauci, proh dolor

politica

toruitate , tanquam larua , religionis nomine abutuntur ; ac

prout expedire illisaut prodefíe quadam ratione videtur, coe-

lum et aíftrain partes vocant. — Profanos aeui noftri homines

nitet ac putet aliquando religionis, qua de fatis contume-

o

fenon rarofentiunt, eamque,fummi fcelerisincauti,ad ple-

beiorum fubfellia protrudunt. Nihil noftro religione anti-

quius, nihil prius vnquam fuit : cum et palam omnibus

mafcula profiteretur fide, ab omnipotente maximo Deo ca-

fta mente obtinenda effe omnia, quae putamusfore ere no-

ftras . conftans nihil, aut falutare nobis, fine Deo, cuius fapi-

entiffimo arbitrio mortalium confilia quaequae et actiones fer-

vire debeant : nifi bene et conftanter virtutibus,i.e. diuinis

praeceptis inftiterimus ; rerum humanarum, vtut viderentur

effe inprimis iucundae et aufpicatae , prorfus nihil nobis pro-

futurum. 'Nulla re magis Iroianum heroem admiraris et

refers , quam quod, reli&tis quibuscunque thefauris deliciis-

que fuis, ex patriae ruentis incendio vi&os tantum extulerit pe-

nates, ratus, illorum monitis et inftinc&tu falutis fuae portum

| "— 8 348 . MR ——2 EEEX u s -

atque refugium facile inuenturum effe. — . Nec fpes eum fefellit.

S

3l

XLOMDEOXETTURRS

His enim ducibus laeta et þrof'pera rerum maximarum exor-

dia habuiffenouimus. Si tanta gentibus quibusque fuperfti-

tio füa : quam falutaris olim deuotis aeterni Numinis culto-

[

ribüs religio vera pietasque fatura eft? « Deo vocante, et fol-

--.

'

vente natura ,. fi

il nifi immortalis anima nobisreliquum ;

»1

pereuntibus diuitiis, euanefcentibus cum hac vita quibuscun-

[

que voluptatibus , perditis honoribus , corpore denique ipfo

concidente, veletiam ftupenda conflagrante hac orbis machi-

na, Deo deuotis caftisque mentibus, ad voluptatis aeternatu-

9

rae ac ftabiliendae felicitatis portum, victos penates fuos, i.e.

d

diuinam gratiam; charitatem , fpem , fidemque fecum ferre

C

triumphantibus licebit, ^ Vitae fan&itas moresque compofiti,

:

ferenae frontis honos;orisque placida maieftas;pie defun o Se-

natori ciues Patriae omnes atqueinprimis virtutum veros

-;:-

aeftumatores vsque adeo deuinxit, vteum mortalitate maio-

rem,caftisque coelitum mentibus proximum, etiam :;poft fata

l-

venerentur et'ament. Non parcus fuit. Dei cultór etinfre-

1S

quens; .ad-cuius delübra et puluinaria quam religiofiffime, a

1-

grauiffimis negotiis, ad exorandum immortale numen, a iu-

9s

vandis mortalibus crebro reuertit. ^ Nec tamen intra facella

l-

vitam ita defidem egit: vt pro diuino cultu Auguftiffimi Re-

L

gis atque Principis fui; Patriae, hominumque fidem eius im-

plorantium curam relinqueret : nec tam-anxia et muliebri fü-

iE

rftitione , quam ius et aequum ftatuendo ; . pro viribus fa-

D-

utem largiendo ; vel praefentia ; vel imminentia mala fa-

et

pienter ac prouide propellendo , piis, miferis, merentibus ho-

d

minibus benefaciendo,vitam fuaque confilia Deo et Patriae Pa-

e-

tri probare ftuduit. -- Probauit etomnibus, adeo quidem , vt

plerisque ipfius Regis Potentiffimi fui auctoritatem referre vi-

ge, vt

it.

[is

Qetetur.4-- hocinmore po nuetpublicaxfancitum le

! :

aia-

l

32

1

dmirrqm OBITVM

lae]

OT

Haffiacae gentis Hdeliiä"ïmirciUes, abfente

Re"*g*is.,tSüedicis rebus

raefectimaieftate; priusadfanctioris, quod Caffelis eft, con-

cilii Senatores, .quam ad ipfum Auguftiffimi thronum füa vota

referant: ^etvotis damnati;:hoc fumio debeant magiftra-

tui; ab cuius veluti throno ,^ pari geftientis animi affectu a

fan&ioris iudicii limine: difcedendum.

-Haec praedicanda

KETTLERI dignitas. Excellentiffimum hoc Tanti Viri ftudium.

Hoc iuftitiae ,. clementiae; omniürm virtutum exercendarum

flagrans defiderium. ^ Imo virtuüs ipfa eius nobiliffimum pe-

étus, affe&ibus in diuerfa ruentibus-vacuuni , non fecus ac

E-E-cE-M -ESCNRGR N-

fuaue delubrum, infedit. "Ecquis xerrrxnr probitatem et iu-

V«

ftitiae curam fatis praedicare poteft ?« Sacrae Themidis Anti-

b

ftes fuit fümmus et rerum atbiter : 'cuiuslaus propria et am-

d

bitiofa virtus, eundem fe femper et iuftum etaequum praebe-

re omnibus $^ ethocagere perpetuo in tribunalibus iuxtaet in

Y2

ta

confilio Principis ,

"vt fententiis fuis fanctitas veritasque con-

r

ftaret. — T'aceretiuftitia, nifiiudicesloquerentur. ^ Valdela-

d:

boraret ac periclitaretur in fümmorum Principum aulis veri-

tas:- nifi eam Senatores et qui Regibus funt a confiliis fan-

fa

&ioribus protrahere et afferere'velint. ^ Nofter füum cuique

€

tribuit, ac pleniffimam iuftitiaefuam rationem conftare,quo-

vis-modo ftuduit.; Ecquis nonadmiratur illam animi, íem-

er fibi refponderitemr-atque'compofitam moderationem;

ft

uae vixin mediocris fortunae hominibus reperienda?- Infe-

rioris plebeculae'tanta humanitas , tam affabilis et placida be-

Vi

nignitas non eft , quam Confiliarii Regis intimi et Praetorio

tv

Praefeéti füit. -Ín.eo maximarum dignitatum faftigio:, 'ad

"

u

10d. mortaliuin pauciffimi adfpirare poffunt, nec immodice

q

C

atus ;-nec infraétus. demiffe ; intra fortunam femper ftetit,

ere.

?farr;xquefin?mdiamivmccreüq:Eäcilejpbtuit 2 ajiur contemn

Par

4

y

"

33

—

—

ET pE KETTLEiR.*

I$

Par Vbiqueeiüs inter feria comirass-nullae frontis minae fue-

b

rünt: nullus intolerabilis füperciliiterror, fed vultusfuit graue

inter et amabilerenitens.... Seueritas illi; fed fine rigore aderat,

l-

grauitas nullaaufteritate corrupta. . In vtraque multum et co-

mitatis ,:et humanitatis elucebats..non modo cum dignitatis

la

pofuiffet perfonam, verum etiam cum maxime fuftineret eam :

D.

neciuibus;ademtafpe atque fiducia; in iudicii aditu horrorem

metumque incüteret,.. Omnes-alloquio - et morum füuauitate

t

oterat allicere miferos;e

| D

tentum iniuria oppreffos: quosin

iC

ea fortuna Virorum illu

fl

rium fores fufpiciendae et crebrior

l—

audiendi dedignatio vix ac ne vix quidem admittere confue-

I-

verunt. . Ingenuusfüper emnia candor et nuda veritasfuam in

n-

venérando Senatore noftro fedem habuifle videtur : quibus ille

e-

dotibus animi, incertum; num carior ciuibus, an exteris admi-

In

rabilior fuiffet..- Ecquando illi tam beneuolo, tam manfueto,

l-

tam liberaliConfiliario Regis intimo, xes propemodum his mo-

d-

ribus perditis conclamatae, inter tot fplendida arbitionis men-

l-

dacia, atque inter tot :

ces blanditias, inuenient parem? Li-

n—

beralitas et beneficentia Maecenatis noftri tanta fuit, vt nemo

üe

facile ab illius facie triftis; plurimi vero fa&i votorum fuorum

0—

compotes recefferint. .. Eoslonge fuperauit clementia, quibus

D

(aepe vel nulla, vel exigua fuperbiendi cauffa: quique, ft iuris

aliquid fingere liceret, quam lubentiffime ingenuis ciuibus in-

e-

ar mancipiorum vti velint.. Hic facra nec auri fames, nec

-

ambitiofa honorum cupido , .nec prona in libidines et exitiofa

19

voluptas, miferorum etopibus, et (anguine, et libertate cenfe-

tur reftinguendafuitfe. .. Afperitas hic nulla. .. Nec effe.credo,

ice

qui iure poffit inclementius fe habitum ab eo conqueri. : Plures

it,

contra fe beneficiis vltra fpem votaque fta cumulatos gratiffi-

folemne

l

re.

mamente a,ngaofc'wat.i - Adeo illi

fuig ius fium cui

que

'ar

E

tri-

34-

ORATIO IN OBITVM

r

triBuefe,' opprefforum querelas patienter audire;bene meritos

remunerari, praemiis denique omnes afficere dignis: vt in

tantatotmunerum et negotiorum grauitate praecipuas curas

inid folum conuertiffe videatur.Fuluium Nobiliorem, accepi-

mus, eum, qui bellum, Ennio comite,cum Aetolis geffit, Martis

manubias confecraffe Mufis:atque Herculis Mufarum'aedem in

circo Flaminio, ex pecunia cenforia ftruxiffe.. Intellexerat

enim, cum in Graeciaimperatoreffet , Herculem Mufagetem;

i. e. Mufarum comitem ducemque effe: harum quietem illius

defenfione, et herois cuiusque maximi virtutem doctorum

commendatione, mutuis vtrinque operibus ac praemiis or-

nari. Sicfane virtus militaris et bonarum artium ftudia ne-

ceffitatis quodam vinculo continentur , alternaque confilia et

auxilia conferunt. .Sub armorum tutela reip. tranquillitas et

pacis opus bonae literae conquiefcunt : heroica vero faci-

noraliterae commendant , et immortalitati confecrant :: vt

zc AEL La — A 5 AR oal.sn. AL O ABL ÉD A A QuA )Z ia An

tanto magis bellica conferuentur decora, et Mufarum minifte-

rio ciues, adres fortiter agendas , deuouendosque

jae a-

nimos excitarentur ; 'imo quibusdam quafi facibus viro-

rum robora exardefcerent. Hinc Lacedaemoniorum tetrica

-

natio et plane rudis, antequam ducerent exercitum inhofles,

Mufis confueuerant facrificare : vt qui pro patria interierint,

virtutis fuae memoriam , literarumbeneficio, aeternaturam

fore perfuaderentfibi. — At felices Spartanorum aemulae , o-

mnium doctrinarum inuentrices, Athenae, ad alia decora il-

lud quoque addiderunt, vt iis,

in bello cecidiffent, publice

oinftituto, m

quidem non conítat, vtrum

parentaretur ;

.u

tota antiquitate

hr

uftrius quicquam vtiliusue habeatur. Toga-

tus nofter Heros bonas amabatliteras, non vt fegne obuelaret

alidius

otigm , aut negotium amb;dofeia&aret: fed vttanto v

atque

äl

35

3

L B. DE KETTLER.-

atque promtius remp. curaret. flämpridem ind& fere ab ado-

lefcentia illarum coepit fouere et amplecti doCtores artium,

quas ipfe amabat , quaeque in recondita diíciplina et literarum

varietate verfantur. |Hos in oculis femper confueuit habere,

- wv . w 9

etincomplexu , per quos proficere olim, atque ad tantum

dignitatis faftigium adfpirare didicit.. A liberalioribus ftudiis

PU

et

eum nunquam abftraxit Martis frequentior vfus; fuaque tro-

u ]

w

hea in finu Mufarum deponere credebatur : dum fibi per-

uafit, nullam effefine artium gloriavitam , autrerum forti-

ter gerendarumlaudem. . Fuit infinitus illi et continuis ne-

mp.labor. .Fuit

gotiis in fe femper redeuntibus tractandi re

illi tota occupatio in Principisaula. Quoties

.

ii

vero per ali-

quot diesru

cari , etlaboris mutatione animum recreare li-

et 0 d 4 » 0

cuit: voluptatis inftar literarium fuitotium, quo familiari do-

iffimorum quorum

e virorum confuetudine et affidua li-

brorum

imorum lectione , aliquantifper abin

entiim

Q

E Pa

rii farcinar

g

,

efpirare vifuseft, Nunquam haec Academia

h

e—

tiori fpeexhilarataeft; nunquam fe Rintelienfes Mufae ambi-

'

tiofius . cireumfpexerunt ;

E

quam cum.in Mollenbeccenfi

monafterio, huic vrbi proxime adiacenti , cum fuis

eret,

3

Eat in fecula, xkrTLERYVM academicis rebus ita conful

: Vt

m w

nemo videretur, eotempore, Mufarum commodis inuigilaffe

'

attentius; cogitaffe de honeftamentis folertius ; Prof

rum

inftituiffe dele&um incorruptius, deingeniis iudicaffe accura-

tius; cenfumhabuiffe maturius; adueríus gratiam atque am-

bitum , aliena commendatione füam magnis nominibus in-

ferere conantium obfcuritatem , pugnaffe conftantius ; aera-

rii rationem habuiffe, et fira cuique iufta conftituiffe praemia,

id eft , fpiritum etfanguinem ftudiis reddidiffeliberalius. ^ Eat

«0» w et 1 - €? 1

in fecula , Exneftinae Fautorem et Patronum fuo tempore

!

E 2

KETT-

;

36

ORATIO: mmmzrvm

KETTL'ERvimfuiH'e. : Bea't:iiänefhite Virum Illuftrimmum*miæ

hi primum nofle contigit, ac prorfus incomparabilem et mi-

hi, etaequalibus teftararyanimimagnitudinem et humanitae

tem admiratusfüm. - Bóne Deus! :quanta facilitate egocum

ceteris huius Academiae Doctoribus ab Excellentiffimo Regis

Confiliario intimo et Venerando Sene non modo admiffüs,fed

inuitatus faepe ad conuiuia, illius T'anti Viri liberalitatem et

fummum; quoliteras et literatosaraplecti folebat,fauorem ex-

periri etobftupefcerepotui:-cum vulgo didicerim a familiari

Principum Virorum confüetudine , propernodum et palatiis;

Mufarum alumnos,velut profanum vulgus, fummoueri. - .O fi

Neftoreos,'ego mecum, tanto tamque liberali Viro viuere

liceretannos! .. O fi tanti Senis, tibi tuisque tam iucundi, ma-

gis procul.dubio admiranda innotuiffet iuuentus- atque virile

robur. . Sedeheu! fugaces, ego mecum, labunturanni; rota

praecipitis vertitur anni; aliusalium excipit , atque citato fe-

quitur gradu, ex voto fivixeris, (ene&tusiuuentam. |Sunt, qui

fibimetipfis graues; plurimi, quostam diu vixiffe poenitet; qui-

bus fenectüs ipfa morbus; quibusque nihil, quod'e re publica

curarelicet. Hictamenrarumvides etp

chrumimmor.s

talis Dei et beneuolae naturae donum. ^ Adeone, quae tibi

femper vifa eftonus Aetna grauius;,' adextremos vitae cardi-

nes porrecta fene&us mollis.etiucunda eftprae reliquisad exi-

tum ruentis: noflrae aetatis j

?- Hic pretium adorato

virtutis ; hic temperantiae, hic modeftiae;hic caftae mentis diu

defideratam quietem ; hic dulce curarum leuamen; hic tem-

"

eftiuum animae per vitam diu multumque agitataein femet-

ipfam receffum atque laetam tranquillitatis vfaram ; hic rebel-

lantium faepenumero humanarum cupidita

tum

acem,hic or-

inp

oeratam fidu-

[oPMeSaol 12 208 825 28-—25. 8 À — - E . MM I EW WV rP

natiffimi teqïpcris,quod. de» orrm?bus/ iudicat, j

ciam;

KUBAMDE KDTTESN

37

-

ciam ; hzc, paucis vt 'cbmpfehendamfmulta, tutiffimum nau-

fragiiet procellofi maris deuotamente vides ac veneraris por-

tum,.^. Sic tandemintellexi , feris venire vfüm ab annis ; nec

immerito pulchrum.fenatus nomen à fenibus effe. * Arbori-

bus quoque et palatiis in vrbibus quandam quafi religionem et

,

fanctitatemfenectus conciliat.

u

idni hominibus, et illis qui-

dem depatria optime meritis.et i

b

uftriffimis,eandem praefta-

"— — u — - O OU

ret;» -quibus reuerentia fingularis et maiorcultus ex diuino-

——

rum praeceptis oraculorum et communi

íe-omnium po-

pulorum confenfu debentur?: . Mortalium plerique cumin vi-

vis diutius morantur, atque ad eum vitae terminum perueni-

unt, quem in facris fümmum vocari nouimus , fenfibus viri-

busque deficientibus, ipfa aetate fractiac debiles iacent: atque

düm certo futuram 'et imminentem fibi exfpectant mortem,

nullum neque fibi capere poffunt , neque aliis praebere fru-

&um vitae. . Adftatfupracaput, tanquam improba foenera-

trix, natura, et impe

tu

dam quafi bonorum ,. quae per vi-

tam crediderat, cum

i

:uo

uris acerbius exigitfummam,repetens

nunc vifüm , nunc olfactum , nunc aurium fenfüm , nunc

quicquid voluptatis eft reliquum effaetis hominibus extorquet.

Eiusmodi nihil noftro accidit kerrreRo, qui fenex quantum-

- -- w w w ww w ww owo w U

libet grandis, ad nouiffimam vsque valetudinem fenile nihil

paffuseft. Tandem vero, vtnihil in his terris conftans habe-

mus atque proprium , conuerfarerum efttota facies : vt;alio-

qui liberalis, natura parcendo grauius faeuiret , atque vene-

, À. a .

randum fenem itaatfigeret lecto, vt feptem feptimanis deten-

u

tus poft aliaalia

e fene&utis incommoda placide tandem fu-

perioris anni K.

a

|

endis O&obris, ante lucem hora tertia, obdor-

miret. Sicanima excelfa , parte iam foluta imbecilliore fui,

de rebusterreftribus, de fortuna, poftremo et de morte ipía

ï

E3«

trium-

-

N

38

ORATIQ IN OBITVM

J

frium hat. Mortem KErTLERVS diu obuiam,übi'fvenie'ntem

vultusinfigniconftantia, magnaementis praefentia;fine moe-

rore , finegemitu, fine terrore vidit , fuftinuit, fuperauit.Ex-

antlatis quibuscunque

5

ul

i maximi femper fuerunt, laboribus,

exu

,

j

tat.

felix laetaque anima

Nünc, nunc tandem mortis o-

mnem vim -atque poteftatem.longe euafit. ]Nobis vero fui

flagrans reliquit defiderium : vt, fiquid fentio, plerosque ve-

ftrum ,. Auditores.; . iam illius tanti Viri amore tractos cum

immortalitate illius contendere , iisdemque, quibus ille; alis ad

aeternitatem eniti videam. « Exceffit e vita xerrrEn vs,Patriae.

amantiífimus, etilluftriffimus Senator, ob infignem erga De-

um Regemque fuum et ciues illi fübie&tiffimos fidem,fingula-

rem morum fanctitatem, etimmortales,

aetantum faftigi-

i

is

umornant, virtutes, dignus , vtrebus no

P

betuo prae-

effet. . Premiturtetra et caliginofa nocte fplendidiffimum fi-

mul ac benigniffimum domus xerrtERIANAE fidus. Heu

uam incerta et mifera mortalium conditio ! . Quam 'triftes

ac mutabiles füunt rerum humanarum vices! Inluctuetfqua-

lorefimul verfantur omnes, quitam falutarem, tam maníue-

tum, tam bencficum publicae falutis ftatorem defiderant. Eri-

B

t

illum quidem flebilis naturae lex. vniuerfa fenio vitaque

ff

um oculis noftris ,

pofthac nunquam in his terris confpici-

endum : fed tamen nulla vis infuperabilis fati, nulla poteftas

eum mentibus noftris eripere poterit: tot meritorum me-

moriam nullo tempore depofituris , imo grati animi flagran-

tibus defiderio, vt intemerata

atis monumenta ferae po-

fteritati confecrarentur.

Inqui

äät

2

exquilini, omnium ordi-

ä

num homines,beni

iffimo Senatori, cuius quicquid morta-

lefuit, farcophago abfconditum ac nuperfepofitum eft inMol-

lenbeccenfi monafterio, fingultibus lacrumisque copiofiffimis

i

p

:E

!

L. B. DE KETTLER,

39

pafentant. Et nün& yXt iuffa foluerent, pullato atroque ämi-

&tu prodeunt Rintelienfes Mufae , et quanto immenfi doloris

fenfu afficiantur, ipfo afpe&tu repraefentant. "—Eorum, qui-

bus benefecit , benefecit autem plurimis , in terram deiecti

vultus profundam exprimunt triftitiam , fuoque filentio te-

ftantur, maiorem effe calamitatem , quam vt verbis eam vel

difertiffimus quisque defcribere poffit. Ipfe infolifo fpe&a-

culo non

medio

diocriter commoueor : vt vix acnevix quidem

mihi perágere liceat, quod muneris ratio peragendum impo-

nit. - Dixi deincomparabili StatusMiniftro, non quae dici pof-

funt et debent, hocenim in ealuctusacerbitate conari, fane

terherarium forets dixi vero, quae praefens rerum miferan-

da conditio ,

uaeque ingenii

jltas ,. quam fentio effe per-

[

exiguam , in

umma perturbatione animi,

dicere, linguafae-

pius haefitante, permifit.

Praeftat etiam plurima religiofo

inuoluere filentio, quam oratione parum elaborata profana-

re: quae fi pro dignitate copiaque fua profequenda forent;

ä

oratoris egregie exercitati per aliquot. dies fatigarent lacer-

tos.

Mihi moerore fübacto vox faucibus haeret :

ac pa-

rum abeft, quin ea Academiae publica et vix füperanda ca-

lamitate prorfus obrigefcerem attonitus.

Atqui Te nunc

ter quaterque beatum , Venerande Senex , qui vitae fatur hac

mortalitate exemtus, ac veluti nectaris poculo diuinitatis at-

ä

que coeleftium voluptatum ex animi fententia particeps fa-

étus es. Non Te feralia terrent.

Non eft mortale, qu

erpetuo, dum inter mortales egeris immortalia , optalti ac

aeto nunc excepifti fpiritu. .

Mortuus exiftimandus non es,

ä

qui memoriam mortalibus immortalem r

eli

uifti , qlü Pa:'

vidli

triae temet ad 'extgcmgm vitae habitum deuq

, quiproaris

Ocis-

f

e€ u

40

1

ORATIO IN. QBITVM j

focisque (—ciuiunïï intrepidus &etifti 5 qui Lnerjt-is;fübdu&ü-si in

coelum aeuo iam perfrueris fempiterno : vt nos nontam. fu-

eruacua naeniae munera íoluere , quam inter fidera tran-

cripti Maecenatis noftri immortalitatem celebrare videamur,

Qu

am feliciffime peregiíti curfum ,. quem ad multorum fola-

tia ti

bi fragilis et inconftans natura conceffit. .. Nunc;füpera-

tis huius mundi quibuscunque calamitatibus, gloriofa parta

vi&oria , tandem laetus triumphansque ad meliora transla-

tus terreftria haec atque caduca contemnis..

Fruere iam;

animia beata, aeternum fruere gaudiis, ad quae praecipien-

da , dum inter nos ageres ,. temet diu multumque praepa-

rauifti.-. Non eftmortale ,. quod coclites inter iubilans exul-

tansque perpetua fummi boni vfara. poffides : ad quod in his

terris, quoa

d mortalitatis relinqueres exuuias , temet quoti-

diana et pia me

ditatione compofuifti.

Non te ignobilis

abfcondet vrna, Nobiliffime KETTLERE.

'Tuum non modo

excellentiffimum nomen cuftodi cinerum , faxo infcriptum,

ofteris merita narrabit ; verum et illa gloria, quae Haffi-

erfonare dudurn coepit;

acas et totius Europae prouincias

li

nominis tibi erit menfura et tumu

modus. . Subtriftes te

canentRintelienfes Mufae ; tuaque pofteris commendantes

merita, eadem de te femper loquentur , quae tu locutus

tuo manfura

es illis, i.e. vera et incorrupta , ideoque

Ego vero, Auditores ,

f

a ftudeo ex-

praedicabunt. .

onere vobis ;

quae omnium animis altius impreffa tot re-

rum fapienter fortiterque geftarum

viuos meam fidem fupe-

magni voluminis imple-

rantes poffunt prouocare teítes ; et

am vnius horulae fípatio

re potius iucundam hiftoriam , qu

&u fatigare vi-

dicen—tem' iuftaque perfoluente

m publico lu

h!

1

dgntur.

e

p BOBE KETTLER,

41

dentur. Euntin aeuum xErTLERI merita. —Virtutes patriae

l-

pofteris narrabunt annales:. vt in laudem foluerent lin-

l-

Immortalis

guas, componerentque animos in exemplum.

r

gloria kETTLERIANAE quidem domus propria femper fuit :

er

noftrum vero beatum Senatorem vt ciuibus reliquis, ita Mufis

praefertim Haffiacis deuinctiffimumreddidit: |cuius obitum

non tam folemni parentationis ritu , quam animis , luctu et

dolore concuffis, deploramus. 'Hoc tamen nobis folatium fu-

ï;a;

D

pereft ; viuere eius et in Nepotibus Generofiffimis poft fata

virtutem : eumque ipfum coclo iam redditum , perennem

l-

uos beneficiis fecit füos , memoriam reliquiffe;

|-

apud nos,

Non nos a

d

leniendum Tanti Maecenatis flagrans defideri-

IS

um, lauro, auro, argentoue corrufeans honoris templum

l.

IS

decernemus :

fed duraturum perpetuo in fidiffimis pectori-

bus gratam cum virtutis fimulacro meritorum recordatio-

o

nem ponemus; id vnum pura caftaque ingeminantes men-

,

l-

te, KETTLERVM, tot tantisque muneribus egregie defunf-

f

é&tum,

i

Deberi coelo , fdtisqke ad fde?d;!ïïtolli.

Eius memoriam recolemus femper : et raras virtutes , qui-

IS

'a

bus ille praefens illuftrauitfeculum , mortis quibuscunque fu-

periores tenebris , *nec ullo tegendas tumulo , velut imita-

c.

,-

tionis eminentiffimum .éxemplum pofteritaii commendabi-

tmnus.

Kd Vos ergo mea fe conuertit oratio, Generofiffimi

u

ie defun&i Senatoris Ne'potc;s ; Qqui KETTLERIANAE Domus

(

j

l

luftriffimae in primis florentes et ad füumma quaeque natí

eftis reli&ti cuftodes ; optime de patria et vobismet ipfis me-

l-

-

riti Herois togatiVos exiftimate conftitutos effe vt bonorum,

ita et virtutis heredes. Hoc agite, iuuenes gente et mente

ee-

J

4j ORAT.IN.OBITVM L. B; DE KETTLER.

Geherofifümi , vt'vobis dignum, dignümpi&tate veftra, di-

gnum magnitudinae fortunae , dignum publica éxfpe&atio-

ne , monumentum conflituere, nomenque. KETTLERIANA-

RVM , quod ingenui amant omnes , omnibus quoque terris;

omnibus feculis audietur , incluta virtute. et meritis, atque

adeo auita aemulatione longius in aeuum propagare poffitis.

Nos nunc vno ore füpplice immortalem Deum veneramur

omnes , vtgrauiffimum , quem exaui triftiffimo cafu perce-

piftis, luctum dignetur potentiffime ita moderari; vt quod-

cunque extiterit inde doloris , noua refectione, nouaque falu-

tis et rerumfecundarum viciffitudine commutetur.

Illuftri-

or diuinae bonitatis radius atrum afflictionis excipiat nubi-

lum ; pulfoque tandem lacrumarum imbre; noua ferenita-

te candidus arrideat vobis femper candidiorque. dies ;; quo

KETTLERIANA D0Mvs illuftris priftina virtute reuirefcat;foe-

cunditate | crefcat , -

aeternumque felicitate fir

'

metur.

"doedaX h

£^

N

N

N

NT

29775

/

)

I

'3

Z

77

A

N

l

NS.

E

A E

C

SNS

;]:

|

SS

A N

IK((k

M

|

NS

——

NS

NS

i

NS

.

7

x

N

—

—

x

s

——

SSS

SSSS &,

y

N U

M

S,

9

PLANCTVS

ACADEMIAE HASSO- SCHAVENBVRGICAE

QVO

FVNVS

VIRI

ILLVSTRISSIMI EL BXCELLENT]SSI MI

DOMINI

IACOBI FRIDERICI

LIBERI BARONIS

DE KETTLER .

DTNASTAE ESSERNAE BRVSILIAE. DRVGENAE CRVSATAE

MOEHLERNAE ET MAIORIS LAVTHAE

AVGVSTISSIMI AC POTENTISSIMI

PRINCIPIS

DOMINI.

FRIDERICI

SVECORVM GOTHORVM ET VANDALORVM REGIS

HASSIAE LANDGRAVII CETERA

ARCANIORVM CONSILIORVM ARBITRI. SVMMI SENAT VS

BELLICI PRAESIDIS GENERALIS COPIARVM LEGATI ET

SVPREMI PRAETORII PRAEFECTI

PVBLICO NOMINE

PROSEQVEBATVR

WIGANDVS KAHLER

S, THEOL. LICENT EIVSDEM ET MATHES. NEC NON POES. PROFESS, ORDIN

"v

A

inidttiln

"d

—

»

-

"3

45

$ TT

—

—

3

N

'—S

—

NS

ERN

: NS 3!5 €$$ä;

;

/

'ïkg :

W'æg/aa

5

T

"f

uH

H

N-

D

NU

2f

2

:.

A

*fx

z

2

x*y

v

E

d

N

Q3

3

L

u

AVWNNS

*

E

(

-

s

^fi

!

Z

t

H

!

NY

UY

E

2——

SS,

ä

Z

d-

f

A /// nj

**—:;!!gf Sg

NU N

ä

SSS

E.

z

V

-

lls

Z

ï—.

NSSSL

d

r

À

2

.

o

NS

,12777

*

l

2!

ia

BEENNS

N

C

EX

2

2!

ata Virumque cáno, quo vix graddaeuior

FE

d

;

vllus,

(

W'V

)

Eüropae Proceres in

ter, nullique fecun-

-

N A

dum,

TE kEÉ

fata Maronem,

TILERE puto: pofcunt TVA

Condat in annales qui vitae gefta per annos

Ad feros venturadies, quo petlegat aetas,

Carmine quae noftro tenebris voluuntur opacis.

TEque toga magnum pariterque fago generofum:

Pe&ore, quin fortem bellis, animoque fuifle

Intrepido, teferunt infignia fa&ta per orbem.

Et genus antiquum fi cui decus addit et ornat,

Vix erit illuftri TE maiorftemmate quisquam,

tutis fama falutat

IGQTTHARDOS equidem vir

Au-

46

FEIS^

Aü&ores: ïgönefis praeclari Xcor';ditoflf altctä |

Alterius labor eft, cuius rv fanguine cretus, .

Perpetuum ftirpis titulis augere nitorem,

Nammque pvcss inter magnos micat, atque falutem

Dum Patriae curat, locat alto in vertice ftemma.

Sic memor esveteris famae; TE f,plcndor auitus -

Exftimulat, virtutis iter veftigia. furfum

Paffibus attollit pro,pferis , fortuna labori

Exalto fpondet vultum praebere benignum.

Sed nonillotis Procerum ftatione locari

Contendis manibus; quoniam dodta imbuis arte

Gnaviter ingenium , mufisque fauuentibus omne -

Emenfus Bremae ftadium claffesque Scholarum.

Hem quantum teneris aetas non haufit in annis .

Ex Latio! fenium quo dele&tare folebat,

Se

Dum Lyrici recitas infignia dida poétae,

Et tritos rAcrTI diuturno tempore libros,

uisquis ad acceffum veniens vere ftupefactus

Audiithoccafto ftillantem nectare linguam.

Nune Geneuam porro peregrinas vadis in oras, -

Vtlegum decreta colas mufisque vacares,

Poftea quo celfo pofitus quoque culmine iuta-

Dicere, veliudex qui feruantiffimus aequi

Et rigidus *p!oücs cultor iuftique vocati.

Sed

—

"3«'( ld : )?5:

47

Sed nunc tempus erat peregrinas tang&rc terras,

Inprimis aulam rvpovicr vifere magni,

Gallorum qui.tum fummas moderatur habenas.

]

Kxrrrenvs belli iuuenes heic effeperitos .

Confpiciens vult caftra fequi, ftetit acer in armis,

Militiaeque ftudet generofo pe&ore virtus.

Nunc redit ad PruíTi wirHELMI nomine magni

Caítra, fecuturus magnorum praelia Regum.

Hic sEPTEMVIR erat, dudum diademate dignus,

Quod primuscapiti impofuit fapiens FRIDERICVS,

Atquefouens Mufas Pindum fundauit Halenfem.

Militiae fectatus opus virtute fideque;

Cattorum venit Diui cagor1 quoque ad aulam,

Quem dudum wacwi fecerunt nomine dignum

Fadta; per aetates nufnquam dclenda futuras.

Exemplo infueto Marti praefe&tus et almae

Iuftitiae.. Summo tandemque potitur honore.

Heicfueritmagno quam fun&us faepe labore,

Velbello, necnon peregrinas miffus ad aulas,

Non vna potetit folida ratione probari.

Aufoniis etenimterris cum milite forti

Hafforum graue Martis opus fectatur, etillum

Imperio fle&kens fummo nunc praelia mifcet, -

Hoftem nunc armis obfeffum ftrage fgtigat,* |

Et

48

*4CTT OM

Et fremit auda&ter Gallorum in vifcera gentis.

R

Sique cicatrices virtutis figna; ' cruentas

Extulit ex aciefciffasque manus; modo laefos .

Á

Artus; quinfeniohinc ex plumbo intercute pungit

b

ella:

Etdolor etlanguor variuspoft (

caftra

) fuperftes. |

N

N

Nunc canoro poftquam fortis deprenfus in attmis,

HVNCCE Britanorum mittit nunc Kegis ad aulam,

Et

Inter Magnatesaulae füummummque Miniftrum,

À

Etiubet uvic faluos cagor1 quoque nomine honores

Effe, toro haud dudum regali et fede locato.

Sc

Heic functus rebus magna grauitate decenter,

Á

Non potuit canor: non conciliare fauorem

Perpetuum. . Nunc Braféiaczim vadit Berolinum,

X

Inftruit et thalamos primos, Natamque rRipRici

Haeres dum canorr ducitfponfam: reditinde:

SE

R

Ad patrios fines , plaufucomitante labores

E

Eximios. Faeres cagor: qui fanguine natus, -

Haflorum rmpERIcvserat, qui notus in oris

E

L

Extremis, nulli cedens vel Martis in armis,

cv1 dedit et virtus $26042 diadema thronutnque,

ui fenio NosrRvM complexus amore paterno,

T

E:

Poplite quem flexo Re£GEMDboMINVMQVE falutat.

PX

AQ cAnOLIpofthac Sqeonzmz tentoria mittit :

Haffo-

'98( lTl &

49

Hafforüm CAROLVS Aazfiedtae caftra locantis.

Regis magnanimi adfatu dignatus honoro,

Ad Dominum rediens ex voto cuncta peregit. .

it

Non minus AvGvsro dantitum iura Polons

Dile&us. .. Primas procerum quo vix fuit alter -

Notior, Europae vix, quam non viderat, aula,

Nec Princeps blando quonon fermone locutus.

Et patuere domus cunisrINAE limina Romae, «

Alloquioque dedit non parui figna fauotis,

CS

Fata fed his paucis tetigi vitaeque labores,

uos pariter fümmos NosrER cum laude p

.

eregi't;

Sed fuit in fatis tandem parere fororum

Arbitrio duro , quaevoluunt omnia, Parcis,

Noninopina tamen mors NosTRi limina tangit.

Talem, QovzM vitase geffit, mortis EFMDEM

sE exhibuit pun&o, mundo fptetisque caducis

Rebus,etexfpe&tat faecli nunc fata futuri

Exoptata , fide Chrifti merito bene tuta.

Et fi quis fpatium vitae promitteret huius

Longius; iratas fpes givs vetberat aures.

Nempe fatur vitae vfuram nunc refpuis omnem,

Tempora ne feriant porro rugofa fenectae,

Exoptasquepolum, vacuum curisquefolutum -

?

Peccativitio; fcxutislþoliisquqmalignis. D g

)-

G-

Sed

go

x« ott )95

Sed fuperc[t laudum verarum fummia TVARVM

Quod pietatis opus non fucata pietate

Profequeris.

uoties atheos reperifferecenfes.

miferamfed plangerefortem -

Coetibus auguftis :

Non poteras fatis; etratio TiBrfola miniftrat

Spicula ,. queishorum ftultam depellere mentem

Petulantes.

Et minimefanos fenfus poteras

Qui (unt, et temerefcelerato in corpore mentes

(Veraloquor) miferas geftant, nonigne cremandos

Reris, do&trina rationeque et ordine longo -

Mutandos;redéunt ad fru&um dum meliorem ;*

Vel per ftultitiam miferostamen efte fatcntur

TV contra fidei plenus dum fata propmquant

Spiritus et rebus : mundi mcmbnsque relidtis -

Ad fuperas cacli: portas propereque reucttit. :

Hei quotics viuus faceres bonaverba; per omnem -

Sermonem pictas micat et reuerentia facris !

Quam poteras iuüenes hortarier 1. fiquis at effet;

uem fcelerum forfámdele&tat- praua voluptas,

Corrigis huncratiociniis:;: pietatis et ingens'-

Oftendis lucrum ; -; ftudiis quoque fingere mentcm

TE iuuat auctore, vt menti medicina paremr

Etfic EluüremMaecenatcm,lacrymamur

Omnes quí cupmnt muüa bene 5 qui pu:tatl

1

Y

Li-

TC TT

DL

SI

Libant, perpetuum ftatuent in corde fepulchrum.

HVNC ct QVI referunt IVVENES Virtutis auitae

Haeredes, bigaefratrum rva fata Nepotes -

Plangunt, ac iterum rEcum periifle PARENTEM

Confeffi, vita functus qui praecoce fato,

At fi vera fimul generofae pectore mentes,

Vel quae fcripturae lumen folatia pandit,

Velratio, peníant aequa fi lance, miniftrat,

resrs in voBis fupereft Avvs.

Et colitalter

Pierias mufas : alter Mauortisalumnus.

GOTTHARDVM fmoueantcorrHanDr, Gentis honores

Antiquae, referat meritis ILLos quoque fummis.

Et rRIDERICVSs itetm WILHELMVs Cafltta fecutus

Promptus inire parat difcrimen, ponere Martem

Dextra negat virtus armis ni vicerit hoftem.

Sic Avvs Illuftris (qpcrcü in VTROQVEfüperíles.

AC

—

"um

XXX

n

Xx.,

g(ïmï

2w/

N

$

A OY

f4p,

X

:klk

W/hA)

N

2 a NS

SNN

E

/(

E

LL w

"1

f

n

T

Es

Ea

s

TT

i c

—

NU

TR

ss

x

u-

"

—

—

p*v

MX

»

-

—

—

T

x

WO

.u

—

i

z

2c

d

s

Est

"

a i n

—

M

"-

"-

—

VOyoN

——

esipies

3

Atvl .afl ais E u TR a

xe

d

YU

r

$

-

*

«

A

wrw.yw

x

i

E

d-

£

,

A

uw.»

-W

u

*

»*

.

«

n

4

r*

..x

E

M&

E

K

2*

iv

-

!

E

M

i

i

3

hs

W»

DI

5

p^

L

EAPK

pE 4

x

—

x*

d.

»-

E

a

]

A

W

x

13

2

A

4

E

Md

r

"Y

E

4l

x

-

i

4

l

»

$3

a

E

od

*

m

ii

»

N

o

CM

-*

^

m

n

p

-

2 i

:*

T

s

Er)

d

LE T.

d

B

n

u

L.

u

:

]

Ü

Y

,rah

i

)

$

V1

.

"

?W

2«

$a

m

t

.,

d

m(—— — —

a aiauada

a ii t

-

ais

a 1 ii M

d

ia i at

—

j

—

E.

L

t

E VNEBRIQ ORATIO

BEATIS MANIBVS

Q

VIRI

F

ILLVSTRISSIMI ET EXCELLENTISSIMI

3

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

DOMINI.

E

IACOBI FRIDERICI

E

ä

LIBERI BARONIS

ä

d

ä

DE KETTLER

DWASTAE ESSERNAE BRVSILIAE DROGENAE CRVSATAE

MOEHLERNAE ET MAIORIS LAVTHAE

AVGVSTISSIMO ET POTENTISSIMO

w

PRINCIPI

/

ä

d

DOMINO

z

FRIDERICO

SVEDORVM GOTHORVM ET VANDALORVM REGI

HASSIAE LANDGRAVIO RELIQVA. -

A SANCTIORIBVS CONSILIIS. PRIMARII NEGOTIORVM AD-

MINISTRI REGII SENATVS BELLICI GRAVISSIMI PRAESIDIS

GENERALIS COPIARVM LEGATI ET SVPREMI PRIN-

6

CIPIS' PRAETORIO PRAEFECTI

TPRIDIE IDVS APRILIS cI5 IJ cc XXXVI

SACRA .

5

ACADEMIAE RINTELIENSIS -

|

ä

AVCTORITATE ET NOMINE DICTA .

k 5

4

E

IOHANNF NICOLAO FVNCCIO.

3

TYPIS IOH, GODOFR, ENAX, ACAD, TYPOGR,

2

N.x Copyriaht 4/1999. YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

r