KeI44_qt_4

b

-

m

*

L

h

*

^

r

P.

g

RUN

i

.

$*

^R

:

-

"aX

.,:

ï;

,

*

"

z

VA

u

Ea

s

^

*

;

-

P

$

fs.

3

hs

":

h

v

hy

»

4

À

RT

$g

"

(

?

a

d

ab

2

Y

"

2

*

« f

w

*

"

r

PT.

4

t*

iL

»

yf

*f

1

"

i

a

L

d

hr

"

^^

d

*

"

n

"

&

E

z

p

£

P.

t

-

&

Jd

at

*

»

"

d

P

s

"

*«

w

Jt

*

*

Lad

*

r

»

à

L

í

É

UA

n

-

H

*

-

»-

E d

t

;

"Ne

.*l

V*,M

9

u

* p

j

v

*

E

E

m

*

v

M

x

(b

$*

*

-

d

*

P

r

Dp'

d

Ü

e»

3

[

j

-

P

n

"

r

E.

»-

É

-

b

s

z

$

"

-s

E

3

"

k

Ei

*

Xá

P.

Lo

É

a

;

:

*

$.

»

?ïäbn-u ,

j*

r

-

M

i

à

*

Y

H

p

d

fü

á

"s

E

P

"

t

Á

; ,

" d

..

4

»

j

":

E

»

"

"x

"d

"WE

pX

;

»

yi

»

h,

4

*s

w

E

Á

E

» *

^s

E

/»

P. ao

UEL d

L.

4

A

m

r

*

Rt

—

ln«

$

ä;'

Ed

y

w*

T

*

&

5

j

oW

* P

":

f

3

*&

pb

T d

,

3&

p

-

P

M

i

T

P

H

æääse

*

T

s

4

-

F.

w

?ä

j

,7,!

d)

t

*

»

f

g

;

(tA

-

5

-

ple

E

ä

:f

I

.

X

$£

3l

-

-0

[

t

"*

$*

*

E

"

p

*

H

i

$

p

T.

H

&

f

u

R

w

4

*

j

M

-

E

^

*

"f

$

:

kf

"4

"—

L.

i

a

r

E

"

í

E

,

-

E

p

x

f

m

f

k

*

P

"

1

b

r

o

i

X

n

n

x

p

^

&

M

haj

ä

s

sb d

*t.

:::

z*

—

*

*

y

$

*

,

&

-

i

1

T

*

y,

L

i

EF

&

&

*

*

m

x

W.

s

[

"w

t

E^

E

é

X

3

"

T«

"

r

b

2f

»

h

^

ä;

d.

4

s

-

.

hs

r

$

:'f

"

P d

E^

"H

T

^

*

"

i

: :

^

w

!

m s ey i

E^

DÓ

Z

"

A

*

ü

.

La

ye

E

^;

"1

"

?

a

j

*

r

à

^

*

1

Á

"

r

$

*

*

Tw.

"

*

*

y

P

&

j

^

ET

n

^

E

H

*

5

^"

&

Y

-

"

s

p

1

E

"

*

,

[

*l

^

$Es

^

et

j» 53

B

k

;ï

A

.

b

»

É u

i

*

L Rs

"-

]

k

"

D

d

L

"M

j

J

*

E

d

,

5

[g.

E.

M

M

R

s

p

L

i.

Ts

25 d

*

k

" d

P

e

4

,

ib

)

v

s

A

-

*

&

^

o

E

^

E

h

H

A

J

p."

"

Ls

*

:l

A

x

*

W

al

&

(55

?y,æ

1

[1

RA

r

4

F

x

Y

ï

&

P

UY

EJ

;

1

,Ü

r

-

-

m

1

*

P

*

:

g

u-

eng

n

&

: i

e

u

k

"

La

(

"m

"i

i

&.

E

A

À

"&

*

äï

*

at

-

d

F.

n

-

*.

ii

R

T

,.

x

N

-

"

r2

d

*

^

:

t

E

*

,

P

;*

.?*&

A LT

s

;

p

"

"

-

d

d

.

z

*

1;

FS

A :

lP.

v

?

í

*

* d

:

L.

&

$

'*';:

ä

»

A

",

:

:f

[j

J

*

s

-

3

-

E od

od

ss

]

^

13

*

*

"

,

ä

L

y-tm o

!

i

*

-

E

s

*

r

$

w

3

"

)/1

E.

*

£P

é.

d.

T

T k

P

[

^

j

"

À

*

Z

C

&

m

d

»

i

,

x

r

j

3

:

*

A.

E

"

[ox

a o

v

pX

j

"

N

T

E

e

j

H

s

"R

w

.

E^

4 s

E

y

Y

,

:

i

;

T i n

i

L

M

P

^.

;

.

*

l-

"A

D

&

*

"

*s

&

R

"

*

)

Ó

T

Fl

*

-

A

*

*

d

1

&

m

.

A

hs.

|inad

us

hd

g^

)

C

ï'..-'

p

E.

p

"

f

P

PT

j

ï

^H

d.*

"

—

Wl

^

b wl

La

Z

s2

W

R.

E

"

*

*

'y

T

s«

N

*

u

t

T

a

E

E.

s.

-

£

X

, n

T

M

M

T

»

,

d

"

-

-

,l

-

-

;

*

É

ï

I

E

b

af

*

p

-

g2

t

-

$.

*

TU

»

u

:,w;ai*'x

&

Y

H

z

x*

E

À

QPW

*

x

^"

g

1

*

- B.

"

É

E

v

*

"h.

p

;

t

h

»-..*:ä"ïo&-aæ Lis

tl

*

*

&

v

:

st

p

s.

z n

*

-

U a

l

*

5

-

LE

E XET

H

&

a

»

vt

P

if

.

»

:.'z

AA

.

*

"

tl

ho5 31

) n

L.

r

1

"

2

X«

1

z

*

H

1

ii

".

Z

E

*

R

E^

M

Á

at

*

«

'.-?A«

P

p

^;

"

a

"

Vs

s

,

1

s d

E

m OW

RL

* x

ho

i-

&

A

"

A

u

L2

|1

L

*

D.

&

-

d

*

TX

^W

L

ä

L:

$

á

zi

*

"

le

El

«

*

"«

"

b o

At

&

&

r

r

;

"

OR

N g

3

$34

f

*

^

*

Y

—

*

L

:

hi

r

y

&

R

; Vi

x

Foge »

*

5

".

*

"1

u-

y

"

-

']

E*

5

*

M w

-

E

3*

El

1

3

:

E

&

d

$

-

i

£

m

*

li

qe^

m

gæ

m

*

-

y

-

M

?tä; .

a U.

-

M a

,

j

T

;

»

"

,

K

;

*

:

E

n

T

'»

-

^.

E

-

i

t

-ELMJ -

E

[2 3

Á

h4

&.

LG&

*

3

*

äv.

t

(

p

*

r

s.

.

*

-

h

»

"

o

k

—

f

W

-

1

£

*

E

S

h.

-

w

-

/

-

, 90

*

N

3

d

*

a. ,

3

$

"Í

.

L.

A

*

»

K

t

y

L:

"

x

J

*

E

"

L

P!

E

.

*

"

*

&

J

:

w

P

-

*

-

&

*

L

E

E

L

1

MQ*»

4

T

L

$

à

-

^

n

j

*

p

A 4

»

"

*

*

L

3

m

d

d

w

A

31

"t

N

jX

p

P i

?

;

d

r

F

*

*

o

*

"

E

EC

"

j*

x

a

w

k

$

"

LR

ii i

u

du

"&^

X

-

&

E

:

um

j

&

*

*

;

x

: d

*

P

.

*

"

*

£

"

x

"

"

»

r

"

t

?g*ïf

?

*

k-v.;

,

E

ï«.

L

—

j

&

s d

i.

*

.

v

* d

Ü

m

sl

ü

s

£

E

»

F

B.

ï

4

7

s

-

d

*

H

Hj

E

L

&

w

ï.

*

í

*

*

&i

d

y

*

4

&

b

Ke

[ P

&

$u

E

^

*

*

-

1

A

qen

"

N

TW

E.

.

t

*

[]

i.

r

»

:

H

&

NG

T.

.

Y*k^ g

]

N

.

—

d

.

í

"

)

«

$

ä

J

4

m

*

*

»

"

s

É

p

-

»

»

j*

&

"

"

ad

hr

*

*

,,gæw**

D

*

"

i

H

LÀ

&

"1

*

e

J

.

LE

4

bs-

d

b

T

-

»

-

"

?

b

;

*,

us

34

*

"

*

:

"o

"U

&

N

4

$

*

"

"

E

;

[.

"

J

As

- raä*k

P

*«

À

h

M

g

r

"

i

^

t

i

L

9^

N .

t

"

J

":

.

s

-

T

.

NU

w

AU

Y

Q,!

[

^

k^

4

É

4

H

E

&

us

g

2*

X

^.

*

j

L

"

y"

U

&

P

"

"

d

g

-

*

Pys

*

F

"

»

d

Ll

(

-

j

*

d.

u

;;m

f

&

|

m

sf

A

ïï

j

"-

j 'äää!

&

A

w*

e i

Ed

v n

*

u

s

:

E

p

«

n

LU

*

*

&

:

2

ios

*

T

k

l

P i

ï.

*

h

*

s

Á

R.

CA

T

ä

w

w

".

s

L R

-

h.

É-

M

"

t

d

^

u

Y

*

"

r d

*

d

&

P.

.

*

L

:'f

*

$

&

—

"

w

—

9 s

aR EP RE TRES

E

"

-

n

x*

E

umm..

»

]

)

"

-

SE d!

T -

51

*

l

2 d

r

RC AN

m

r

Yi

lo

2

m

x

E

Z

L w s

?

ia

UEUAU

N124511090455 021

UB Tübingend

-

"^

——

TURPVUNISSTUN

— M

————— ÁÓPBBBIIIIIPHIEEEEERTEREERER

—

MTRT t

MU ii u

a

— N

antverfum

Pariffenf

; publice

ii Deca

m itun,

D

d. N«

j qneüus

B ELLONAM INTER MUSAS

, quod fe

STP E

jus &t

xriuncul

mvis aü

BEL LA LITERARIA

bt odia

DISSERTAT. MORALI II.

m r

4m fiJot

DEU Pacis ]uVANTE

juam Í

etides n

Sus PR/JESIDIO

arum ll*

xis non i«

ELIZE SILBERRADII

m i his

nfivi ipus

PHILOS. PRACT. PROF. PUBLI. ORD

eQoris [l

. ET ECCLESIAST.

s allicrant

ER UDITI CERTAMINIS GRATIA

m dl

equ

IN ARENAM PRODUCET

l4 prout

AD D. XXI.

APRIL, Auxo clIo Iocc XIX

fADC5

yntta 0f

Jo PAULUS WUüRTZ,

emfronett

ARGENTOR.

sudee

u

exiluma

AR GENTOR ATI

i in Qu

quuis j"

LireRIS JOHANNIS PASTORIL

jps

uf collo

d[hmen

: Xil.

WA* TIS

AR

AMagni

'/5'02'5- - Naäz'lz'/jïmz's ; Am*p!z fs s

*

- Confalt

Z

O

f[nnis , Pmden;jg'üfmäsq;ue;

OM

DN.JOH. REINBOLDO FRIDERICI,

Reip. Arg. Confülari Tredecimviro & Scholarche, undi-

(

quaque meriti(Iimo , Coll. W'ilhelm. Prefecto munificen-

tiflimo.

DN. JOHANNI DIETRICH , Rceip. Arg.

XIIIviro Graviffimo, €j

usdem Collegii Prefecto fum-

mopere fufpiciendo.:

D

l

Venerando itidem ejusdem . Collegri

DNN. VISITATORUM. ORDINI,

Nzc NoN

übic

VIRIS Noäz'lg]ïmz'y »| Plurimum Keverendo , Clariffino,

thij, í

atque. Spectatil]mnis,

&bu.

DN.JOH. DAVID. K

ARCHERO, Ecclefi in Tem

s

plo Nova Dia-»

cono,meritiffimo, anima fuz Curatori vigilanüffimo..

DN. JOH. GEORG. WINDENIO, Patt

Àn

Ickelsheim Digniffimo Avunculo fuo colen

do.

oti verbi Divini in inferjori

DN. JOH. GEORG. FRIDERICI

Sütouj

; Senatus Majoris Affeffori Dignif-

fimo, Cognato fuo honorando.

Rique?

DN. JOH..HERMANNO SCHWERDIO , Mercátori forentif:

d fünr

fimo , fuoque à Sacro Bapti

smatis fonte fufceptori fummoperé cclendo.

DN. JOH. LAURENTIO

rio dexterrimo.

?T EINIO, Almz Arg. Reip. Stipendig-

E

DN. M. JOH. CHRISTOPH. SCHJEFFIO,

vigilantiffimo.

Coll.- Mart. Pæäag.

il]d()lem

DAN.N.. Micenautibus , Patronis , Evergetis , atque Coonatis [uis

obfequiosà colendis,

X

DISSERTATIONEM HANC MORALEM

conteftandag debitg gratitudinis ergo humilima mente

TOPtiva

offert, dedicat, confecrat,

JOH. PAULUS WURTZ.

ego ^»o( 969

* ***********&***ä**ä** ****ä&'-ä

f

s.

iSONIC.

NT

P*C;..&D

ERN

Cz 3A S CL

aroGT.

TO ufo ?h waäw A EX $ ?

ää**ï*än&ää*ä äï** **ä&**********ä

JCI

), undl

COROLLAR!A

ID

o

d Pgüandente addzm

,À

I

o füm

Uemadmodum dolot: atque Voluptasy

*

ita. GC fames & fitis,nec non terror

fübitaneus ut & Sympathla atque: antipa-

(//JIn

thia, itemque admiratio: perpelam affe—»

&1bus adnumerantur

IL..

Tovo Dia

Ambmoforum temperantia; liberalitas

i nferiot

Sangmneomm parf 1imonia Àvarorum, de-

iif*

nique Phlegmmcm um Pauenua, fpleneh-

da funt vitia;.

forentil

COX e')d()

III

sopanl

Etlam exíomno homo temperamentl,

Dacag

indolem:condifcere poteft..-

IX-.

vt [

Scxus mafcuhaus nullam habet præ-

;

wgatlvam náturaliter, pra fexu foeminino.

V Pra-

«

V.

«t

| Præjudicia, nifiqui

voluntatem i';femeïnf-

DI

davit , deponere non poteít.

;

NI.

- Noluntashominis in actionibus mora-

libuslibertatemquidem habet,fed eam tam

ar&is limitibus circumícriptam , ut titulo

hujus $e

v ob

tes al ln

hoc vix digna üt

VII.

üæmæ

-Entium Moralium appellationem in

vernacul

E pter

fi

rebus pra&icis prudentif Ccon

x

ilio adhibui;

CDmPRH

B.Puffendorffius.

qui( re

tf

VIII.

ia

m-

Qrgen)

Prudenter. agere dicendus eft fu

Catechet

mus Imperans; liberum Religionis exerci-

ftnbtig

tium concedensomnibusillisquorum dog-

quinbete

Dl

mataita comparata funt, ut ftatum civitatis

Pmb()) fe

Iaf

evertere, aut tranquill-icatf:m—p;r fc tu-r.—barc

totibusdi

Vienfium

non Poffmt.

IX

a Cxe

- Deus ab h;)mi

ne virtuofo concupi-

Pkþ/lgtle

O;ï]eq

( Vincp

fcc;1tiæf quoque amore .am-andus eft. |

P?ï W

| Controverfia de fäfïe-&:i:bjus'infc&:r Stoi-

n

LT dey

cos & Peripateticos olim ventilata mera

W. t

hia.

L

à Ya

fuit Logomac

ij D Kïïla

B** BR

-

* n)oW

etbeten

SHEHIEUHIHEHONI OEU OHIMTHIHOM 0

. DISSERT: MOR: ps BELL: LITER:

S

XIII.

Olumen mihi fcribendum effet, fi narrare bella

s [fIofd"

vellem per Ephemeridum audores. in 'erudito

m Cam

orbe à pluribus retro annis excitata. Satyrg, qui-

bus unicum driauum : Bailletum Gallum. Anno

ttitülo

huj*u Se

c. VI. vivis ereptum , ejusque Jusemeus de- Sca-

vans ob judicia iniquiora, poft E. Menagium (p) plu-

res ali] in Galliá eruditi fuerunt infe&ati , numerum faciunt

fatis magnum, &ab ipfomet Apologia T. IV. pramiísà quo-

fretm t

ad partem recenfentur, De Bibliotheca Nova qug idiomate

vernaculo Ann. hujus Sec. IX. Halz Saxonum prima vice

dhibut

comparuit, ipfe ejus Au&or & dire&or Pref. P. V. premifsá,

quafi re bene'geftà profitetue : Díe fteperi judicia Det. neuen

SBibliotbec baben ein-£ermen berurfadbet ; Der Gegen ift gts

sogen / Die 2fyt ift an Den 3Baum gelegt/ ba8 Syeuer. ift fcbon

: um*

angestinbDet 2c. & P. cádem N, IV. producit Dx. Car. Arndij

Catechef. & Hebr. Linguz in Roftochienfi Univ. Prof. 9[be

exera-

genótbiote 2(nttoort auf Díe timberfibámte/ grobe unb unaea

t dog

arünbete Critique Def 9futorí8 Anonymi &c. bet neuen 9Siz

bliotlec." Equidem judicia de libris excerptis addi non im-

C]V[[äüS

probo, fed debitam in judicante requiro modeftiam , ut ni-

hil affe&ibus omnia veritati tribuiffe, quis rerum zftima-

Qürbatt

toribus dici jure poffit. Quo ipfo nomine diligentiffimos L;-

pfeufium AGorum. Colle&ores &ftimare foleo , quippe quos

ad exemplum Celeb. P. Baylij Au&oris Jes Nomvelles de la Re-

pnublique de. Lettre (q) cauté admodum id agere deprehen-

do, ne quem temeré judicando offendant & pacis fic erudi-

yncup-

tx vinculum folvant. Aftcum ne fic quidem evitari fem-

per poílit quin Iliacos intra muros peccetur vel extra, illo-

D

rum

(p) Fid. ejus JAnti- Bailles ou. Critique de, livre de Mr, Baillet intitulé Ja-

q 3*

gemens des Savans, Hagie Com, guod ia Gallia edi probiberetur, 4n,1685. &* 90.

in 124 excufies.

(q) Tan enim is artificio in fentenuá de. fcriptoritbus dicen.

Ia

da ver[zius efh t fi maxim? quem offonderit ita tamen sutum [ nbique pr&a

fiiit t quá eum . garie. ag gredereior . l&fuo vix invenive posneris.

$ o(2) o*

rum mihi non difplicet confilium , qui methodum dialogi-

ciofique

teftas lt

flicam fcriptis ejufmodi hiflorico-literariis quam aptiffimam

judicant. (r)

téora; pl

Bella ex . fia-

$. XIV. Vidimus ha&denus ambitionem in caftris Ca-

pera!Te j

mconnarum. & incruento Bellonz theatro principes agentem.

pervefïigz

di? Novis.

partes 5 fed nondum omnem vidimus, nam mutato fxpe

adverr

aC reCenti

habitu alia fübinde atque alia procedit. . Solenne ipfi inpri-

mis adhuc eft, fub /Deciofo. novitatis titulo , animis [e erudito-

t qui

Va quat

rum infinuare , ut pro lubitu fuo contrarios veteribus aliis-

bilisliter:

que etiam recentioribus Dodoribus opiniones effingere in-

num vely

cipiant & defendere , gratiam fic glonamque majorem fibi

promittentes apud eos, quibus non nifi nova placent. Il-

[ive fmgu

defaerun!

lu&re admodum hujus quidem rei exemplum, fuperius no-

bis fsculum in celeberrimo. Gallo. Renato. des Cartes. dedits

CLAUBER

quippe qui dicente Ill. SEckENDORE. (a) auf einem Coolbaten

tentittes.

uti- Iageniezr otet; Matbematico, ein. Sfeiftet allez Gelebvten.

tondum .

werbert toollen/ novarumque do&rinarum ftudiootius!literati

piare

orbis oculos in feconvertere Ruduit; (b) revera gravifTimis

bisy tüm

diffidiis motibusque anfam dedit atqs occafionem. Quo ipfo

tetentur )

nomine, optimis: quibufdam viris non potuit non difplicere

Princip

^

Carte(iana illa difcendi methodus, feu'potius renatus à Rena-

3

N

to quidam quafi fcepticifmus. Cum enim, pratensà philofo-

avidam

phandilibertate; ab omnibus ad folidiorem eruditionemad-

acolz n

fpirantibus requifiverit, requirere faltem vifus fuerit: (c) omnia

futie am|

naturalis etiam luminis principia atque axiomata, notiones &

abentia

dogmata, communi hactenus Chriftianorum & extraneo-

spta imp

rum philofophantium confenfü recepta, ut tollerent, & pla-

lm indi

ne eraderent ;; adeoque omnem in univerfum. fcientiam &

f&5 exced

fidem abjicere jufferit, miras primum in Belgio turbas exci-

thitum

tavit, vbi philofophemata ifla fua diffeminavit ;; latiusque

partiti q

mox evagatus, ubicunque fere locorum fua Muf caftra ha-

Tagnam

buerunt, znanimes armavit in pralia fratres , & (dicente Spr-

mum

zELIO (d) ) calcem ac lateres ad. difcordiz inteflinz perni--

ciofz-

^ ) vid. DN THO M.A $, Cogitati. Joco-feriae JAnni 1689. p. 244. fegg.

(2) Gbri(t. €taat.-4ddi. p. 27. (b) Jo. L/ETUS. Comp. H. U. p. $48.

(e) ln

(c) CARTES. P. Il. Epift: X. Mediz.1. & iI. C2 alibi in fcriptis fuis pa[fim..

simuy

(d) Fel, Lit. p. 616. conf. STURM. de Pbilof.. ScE, C, H.

Gnng'l.ma f

$ Q.. ubi quid &

Gartefia r antie Carteflanis peccesar nervos? c[fendis.

üet. n E

s

$ 2208

t didlogi-

Clofxque mutos erigendos fubminiftravit.

Fuerit licet Car-

Xiffmam

tefius literarius quidam Brutus, & fubtilitatis quzdam te-

rebra; prafliterit in Mathefi, quod humanz mentis vires fu-

xtris Ce-

peraffe videretur ; exiftant multa. ejus fubtiliter excogitata ,

perveftigata fagaciter & folerter inventa;(id quod ipfi Cartefij

agen cem.

tato fipe

adverfari] haud euntinficias) dum tamen lveterum omnium

pfi inpti

acrecentiorum Philofophorum placita dubia reddere, & ne-

& erjditi-

mini quicquam, omnia fibi debere videri voluit; paucis, no-

bus alfiS»

vam quandam fceptifmi fpeciem introducere laboravit, Opta-

pgett i

bilis literarig concordi vinculum diffolvit atque contentio«

xem /ibi

num vehementiffimarum faltemLogoma(zhiarunfïive author

eu DÍ

five (ingularis quidam fautor eva(it.Equidem fuo nequaquam

defuerunt officio, fideliffimi ipfius federati & hyperafpiftz

eriüs DO«

r dedits

CLAUBERG. (e) V 1TTICH. (£) deBRuIN (g) aliique, (h) omnia

CUU

tentantes, ut durius à Sectz fug principe dicta emollirent;

nondum tamen fic ab omni plane culpá immunem ipfum

C

qus itert

præ&are valuerunt , ut non alij tum clariffimis Cartefit ver-

bis, tum hypothefibus quas fovet inducti, (1) palam profi-

;mvimmïs

terentur , multa ipfos excogitaffe , quibus mentem tegerent

Quoipo

difpicse

& principia odioía obvelarent.

.€. XV. Eadem vero, quam novitatis modo tam

1$ i Mnte

Bella ex )?u-

avidam vidimus, ambitio , ali] adhuc preeft Regioni , cujus

die Partiuws.

jphlolo-

goem/"

incolx non niíi vetera amant, & venerandá antiquitatis ca-

nitie ambitiofi, quzcunque vel minimam novitatis notam

(s

)06"27[165

habentia, ceu fufpecta à finibus fuis arcent, & tanquam in-

ytrancoe

epta improbant, rejiciunt, damnant , bellumque iis confe-

ftim indicunt, qui vel latam unguem antiqui territorij limi-

t, &, PXS-

ntia &

tes excedere, & veterum placitis adverfari aufi fuerint. Ni-

mirum poftquam divifione fada, Philofophicum Regnum

cbas exc

partiti quafi inter fe funt Ariftoteles & Cartefius, uterque

jiiusque

*

calate

magnam fubditorum nactus eft copiam , qui nimio erga

fummum imperantem aífectu, & de infallibili ejus ingenio

septe !

pr&fümtione, Defpoticam ipfi effecere rempublicam, indi-

D

2

gnam

g

f

(e) In Dubit. Cartef. (£) Thbeol. Pacif.. ( g) Defenf. do&ir. Cartef ( h)

m

i) Fid. P. van MASTRICHT,

pupfi

Quorum précipuos-vecenfet Seckendorff, L. c.

j ,W Pjyï

Gangr&na novitaium Carttfianarum, Geth. de PRIES, Exercit. Rasional. Rei-

uþ; (

ner. VOGELS.ANG : Indignaiio ju(ia. P, D. HUETII Cenfira Pbilof. Carief-

[l

Av

folam f

dignamque Philofophis in fervitutem fponte fua imprudentes

ipft concefferunt, hoftiumque loco fe invicem habere cepe-

meiaria à

runt. Eequid enim aliud penes. Ariftotelis admiratores argue

merüs pe

unt, tam immodics & pene divinz laudes, quas.in enmpdem

pnt? m

effundunt? quam.ingenium: fatis quidem fervile, quo illum

prefe eu

ceu. unicum. veritatis exemplum.: fufpiciunt , ad eum tan-

pihil con|

quam ad.facram & falli nefciam anchoram fe recipiunt, &

fuife crid

tondem ]

c&teros omnes: contemnendo id agunt, ut foli Ariftoteli vi-

&oria. contingat , foli ipfius. do&ring palma- deferatur.

In-

&um put,

ter iíla. Peripateticz antiquitatis mancipia , quorum Cel. Pa- :

Ielotypia

rifienfis Doctor DN. MALEERANCH. ( K) quzdam producit,.

& altercat

meritáque cenfurá dimittit ,. notabile mihi inprimis illud vi-

CQ ver

detur, cujus à P. GassENDO (1) fa&a mentio e; quando

110 profe

fe noviffe dicit celebrem Philofophie & Theologi Profgil--

ollocati j

forem, qui publicé profeffus fuerit, exiflimare fe , magnum

proftemn

i DEO praftitum obfequium, fi proprio fanguine obfi-

telis.&

gnaffet confirmaffstque veriffima effe; .quecunque Ariftote-

meritis;

lis: operibus continerentur. O turpem fervitutem dignanz-

YáCuos, d

que in quam. viri. magni feverius animadverterent. (m) Sae

bita prof

ne erubefceret opinor Ariftoteles ,. fi retrogrado fato in hoc

plane (im

ipfi zvum. defcendere daretur ,. ad clamoforum. ejufmodi -

elle, quiy

laudatorum prgconia , &, quz olim ipfius verecundia fuit,

£ Danci,

agnofceret, oculos quoque fuos quandoque fuiffe du al .

Eto Qp

vuuTte4d'ov.. - Qui vero. Cartefianis ideis facramentum dixe-

0 ante

D

runt, eos ego ab hac fervitute nequaquam: immunes , fed

Jutare,

fub imaginaria ifta qua fibi tantopere placent, libertatis fpe-

tEHS, Veter

cie itidem indigno cuidam dominatui colla fua fübmittere,

QUi cxifin

dicendos effe exiftimo;

Quid. enim laudes illz immodicz,

U. eos

quas in fuum Cartefium. prodio? fatis conferunt : uno.hoc

Tüttgnre

Renato univerfam Mathefin & Philofophiam renatam effe ;

Vane i

(n) hunc primum generi humano fontem univerfalem tum

lj lf

omnis erroris tum omnis certitudinis detexiffe; (0) hunc

n

P qu

olum

(k) dtIng. Verit, E. H.. C. s. p 133. (l) Exerc Paradox, adv. .4rifd.

l]

£.l Ex.2,p.Yrl, (m) vid. B. LUTHER. apud Sleidan. Commenz. L. Il

MPENTIN Annall. Bojy. L. 1, &* HI.. E. VIVES in Jugufl. de . D. L. II

€. X. 0. BORRICH, Sap. Herm., p, 43.:4. TRIBBECHOF. de Detlovr. . Scho-

laff.. C V. p. 100.. ((n) LIPSTORP. Spec. Phil, Cartef. p« 73« (0) W -

TICHI TIJ—FOL Pae, 5- Zïu'

()

A

z

Q1

Mul r

«äe ( 2$ ) &

nprudentar

folum &ifenti?æ* Gitul

o gaudere feciffe Philofophiam, qu& te»

bere (99t«

meraria ante eum opinio fuerit , imo vix aliud -quid quansz

(Ofes digUe

merus pedantifinus ^ ( p) quid inquam , laudes iítz decla-

n eumjem

fant? nonne affectus quaàndam abundantiam & nimium

quo ilum

preffe eundem fequendi ftudium. . E. quibus omnibus aliud

&um tane

nihil confequi potefl, quam quod proh dolor ! confecutum

ipiunt, &

fuiffs trifüs experientia docuit. Ut, dum pars. altera tan-

iloteli v

tundem laudis ac meritorum Sectz capitique füo detra-

Qu In«

&um putat, quantum alteri cum favoris exceffu tribuitur, in

m Cexl- PZ'

Zelotypiam intempeflivam, obtredationes mutuas, rixas

produci,

& altercationes, convitia denique& calumnias definat omnis

is ul vi-

circa veritatem & profündo eruendam difputatio ; maxi-

mo profe&o ícientiarum detrimento, temporisque peffime

t quando

j fsf

collocati ja&urà irreparabili.

-Dum vero nos ita fentire

, Inogpum

profitemur, abfit quidquam detrahamus utriufque & Arifto-

telis.& Cartefij in rem literariam , philofophicam prxfertim

tine obfte

e Arlotee

meritis; potius qui penes rerum intelligentes & prajudicio

vacuos, de utroque funt, praclaros fenfüs , nos quoque de-

3 dignat-

/ (m] Sa'

bita profequimur veneratione. Sed. perfuafi tamen interca

qto n C

plane fumus, à veri Philofophi indole quam longiffime ab-

effe , qui naturam jam omnem effoctam rati , antiquitati ita

. ejlimodt

anda fuil

fe mancipant, ut qu& novitatem fapiunt, odio inconfide-

rato omnia refpuant, in unius forte antiquioris, qui in Ly-

jf du

um d*

ceo ante viginti & quod excurritfecula docuit, promti ver-

bajurare. Hos ego memorces fatis vellem ipfius fui Arifto-

us «

telis, veteres illos Philofophos, apud CICER. (q) accufantis,

(otis Ipe*

brittett

qui exiltimaverunt , Philofophiam fuis ingeniis. effe perfe-

&am , eosque aut flultiffimos ideo aut gloriofiffimos pro-

m*gOdiCæ;

nuntiantis.

- WO hoc

Interim donsc reíipifcant , rem agent haud

plane inutilem, ingeniofüm iftum magni vo noftro Theo-

lzmm e&ïp ?

logi lufum , íxpius atque iterum. in memoriam fibi revo-

flem tum

o) hu

cantes , qui fi'c.habet :

(

(olum

Errores quisquis Patrum eupit ore tuert

? ddr' Jïä'ï'

Semper & autiquum, quod docet effe crepat

fs P^

Cl D'L'VIL

is

Ille

jj

d. I

- €p) SWE.'L ING. in

(o)

yt

Refutai. W' Huet, in Pbi!', Cartf. p.25$«. (9J

27' ngzu!' LI lllo fc 22!.

— f

* (26)9 —

Unaquæäyev

llle Novatorum reliquos dum nomine carpit,

In Feteratorum claffe locaudus erit,

Succefferun

qua vernacula no(tra fic fonant: (

a, (2) j

Cin &erf/ bet mit Dem 9Xtaul/ Der alten

Gydniser l)egef

(dicente V1

lnb ribmt bas 2fftertbum in allem as er lebrt/

mum i ur

Gjyprid)t: e8 ift Oteuerung/10a8 er nídbt gern oertcáget/—

eodem cuir

G»et ift ein altecStan:: Der Síttel ibm gebóret.

Jenni.quod

Exadverfo autem nec illi probandi, qui uni recentiori Se-

Petrum Lo

pum in Par

&z ita fe in omnibus addicunt, ut fupino contemtu , quic-

quid forte prifci auri ex Ariftrotelis, Platonis , Epicuri alio-

quodam co

vehementi

rumque antiquorum fundis eruitur, faftidiant & quisquilia-

rum inftar z(timent.

Ceta, poli

Seb&laria Bhi-

$. XVI. Hanc enim fervitutem, cum dignitate &

dam obedi

lof. B. L. ge-

m ejus.

nitrix.

officio Philofophi veri é diametro pugnare, tum alia plu-

ra, tum illud maxime evincit , quod ad contendendi & al-

gloriam eo

tercandi (tudium , plurimum ipía conferat, & in odia & fi-

tehator, w

Wor; nec-

multates mutuas definat , non inter fingulos modo , fed in-

zint; adeo

ter integtas Societates, Academias , Collegia.

Id quod ne-

minem inficias iturum confido , qui illas tam veteri. quom

Hlmus R

(imus, nu

recentiori &tate diffidentes inter fe variéque digladiantes aj-

girer (LAERTII voce) (s)(iveSectas & factionesanimo perpen-

fedam ali

derit. Themiflius apud G. HoRw. (t) fcribit, fe&arum fe-

meque del

Don o(lent

re trecentarum examen ad memoriam ufque fuam extitiffe;

& Varro apud AuGUSTIN. (u) fuo tempore in Philofopho-

pusferr gl

rum libris ducentas € o&oginta odo de fummo bono opi-

£05 10 tl

niones inventas fuiffe recenfet, id eft, totidem fectas.

Has

X

vero omnes & contendendi pruritu ita fübortas effe, & vel

litainvice

hoc fipi, ut ex Acexg ii u8. contendendi vabie (qualem Euclidi

] llopb

Megarenfi à quo Megarici primüm denominati , QUi iecizof

€X Confiliy

dein di&i, Timontribuit apud LAERT.(x) ) gloriam au-

Tapno auf

cuparentur, in defendendis mordicus choragi fui, quem quif-

lplinam

que fibi felegerat dogmatibus, operam collocaff (i dixeri-

ts d

mus, nihil quidem à vero alieni profitebimur. | Veriffime e-

Cift, st

nim à Chriftianorum Cicerone LacTAN T. (y) didum:

&t füre ls

Ha-

(t) vid. THOMAS. Jurifpr. D. Praf.p. 23.. (8) Proem. de V. . (t

Hifd. Pbilof, L. 1II. C. X.

p. 170. Ed. Lugd.. (u) De €. D. L. XIX. C.Y.. (x)

(743 la j

Fita Eucl. p.vs. 159.. (y) Inffit. L. HC AF.

(

)a.

P'ajy, &

*

E (02*7)' ?5

Unaqueque ScBa

ommes. alias evertit , u fe. [maque confrmer.

Succefferunt his infelicia illa & artium bonarum ignara Se-

cula, (z) in quibus Scholaflici, quemadmodum corpora

t begeï

(dicente VERULAMIO ( 72)) in cellis coenobiorum, fic ani-

ht

mum in unico Áriftotele conclufum habuere. Nam & hos

ttrágtl]

eodem cum antiquis itis Se&ariis vitio laborare, & ex fo-

(

lenni.quodam enoremía; ftudio in tot fectas, pr&fertim poft

entiori See

Petrum Lombardum Sec; XII, medio. celebrem fententia-

rum in Parifienfi Univerfitate conditorem, vel ex Bandino

ntu, quie

icuri aliQ«

quodam compilatorem (a) fe diffudiffe ; in quibus quisque

kuisquilia-

vehementi cum animi contentione Ducis fui placita ac de--

creta, pofthabita eorum vel veritate vel falfitate, coeca qua-

?igm'tate k

dam obedientia tueri fategit, in aprico fatis eft; & teftem:

etiam ejus rei habemus H. C. AGRIPPAM; (b) qui, omnem

) dl plie

lendi X al«

gloriam eorum, non nifi.in convitiis & flrepitu fitam fuiffe,,

teftatur, ut qui non tam vidtoriam appetierint quam. certas

odia & f-

jo, fed t

men; nec veri inveniendi fed altercandi propofitum habue-

| quod n*

znt; adeo ut primas inter ipfos partes tenuerit , qui clamo-

fifimus erat & impudentiffimus & lingua fremitu audacif--

teti quoti

idiantes 4-

fimus , nullusque eorum veré dodus fit habitus, qui non in:

fe&am. aliquam juraffet; illam: mordicus teneret pertinaciffi-

o papete

dorom te«

meque defenderet , illiusque nomen & ftigmata nunquanx

non oftentaret, ac in ore haberet, ac ejus fe titulo falutari &

p extitlh

prxferri gloriaretur. O! triftem philofophiz faciem, ó ! mi-

Ylofio»

feros in talia qui inciderunt fecula.

luto opte

-S. XVIL. Sed[lucem his uberiorem affundent, col- 2lzfranue

s Hw

&a H. Gro--

re,&vel

lata invicem Grotij Puffendorffiique in nobiliffima Moralis

aj & S.Pufe-

Philofophiz parte occupatorum fata. Priorem illam cu

m

" Eucli&i

*

fend, faiis-.

ex confilio magni fui in Gallia. Mcenatis. Nicolai. Peirefci

»

quiipgm

magno aufu & felici fücceffu primus fere Seculum,, ad ea

n

oriom a«

difciplinam: ftimandam qus de officiis precipit , quamque

gem qw';

Naturalis & Gentium Juris nomine infigniri moris eft evo--

fj d

caffet , edito: An, 1625. & Ludovico XIIL. Regi infcripto

enfhime

de Jure Belli & Pacis gpere,, tam: benigné habitum. & omni-

) didum:

umy

Utt-

TO

(2) ia Larbariem fuperiorumiemporum zsesQcattés. G RO T. Prol. $,$2..

4 (1)

(zz ) de.4. Se. . 1. p. 16.. (3). wvid. B. DORSCH. Pentad, p. 2)7.. (b))

De V'anit. $c« 0. 8. 54« 97.,7

A

^

$PC )

"um fere applaufu exceptum fuiffe, haud abs re miretur cui

Quimvis

am deft

fatis perfpe&tüm elt, qualem fe Theologum Grotius in eodem

munem )

pr&ftiterit , quantamque operi nobiliffimo labem adfperfe-

tit, queis paffim à receptis orthodoxg Ecclefiz fententiis di-

ipit cum

verfus abit.. Enimvero pr&ter argumenti raritatem , & me-

Cium ex

&ad m

thodi novitatem , ahenei muri vicem Grotio praflitiffs ex-

Qug ver

ifimo, quantum quidem conjecturis affequi talia licet, an-

tiquitatis venerationem , quam five ex animi fententia', five

fallor, eí

tetigerat.

»ut feculi fe genio adcommodaret haud fe depofuiffe, (at lu-

culentis comprobavit fpeciminibus. Nam non Scholafti-

um Oper

maturital

corum modo Principi Ariftoteli, principem inter Philofo-

phosomnes affignavit locum ; (c) fed ipfos quoque àfcho-

OT

Jà di&os Do&ores, tum elogiis mactavit variis, (d) tum vefti-

deprehen

gia quoqueeorum preffit in ipfa ftatim Juris Naturalis defini-

tonfülue

[uorum

tione, (e) qua plane ad ipforum mentem a&us per fe & an-

tecedenter ad voluntatem divinam malos, & aliquam Juris

quorum

N. obligationem futuram ftatuit, etiamíi daretur non effe

t&tio, q

Deum aut non curati ab eo negotia humana. (f) Nonau-

quaä un

tem omni penitus fundamento hanc noftram conje&uram

Scholifl

deflitui, amplius credo patefcet, i Ill. Puffendorffij & qug

tto d

fcripta ejus habuerunt, fata infpexerimus curatius. Obfer-

Pïohlbj

lilénito p

vaverat Vir fummus in Grotiano "opere non pauca plane

effe praterita, qugdam levi duntaxat brachio tractata, quz-

&f qu

dam denique admifta, qug & ipfum hominem fuiffe argue-

Vinam,

rent Grotium ; oper£ ergo pretium fe habiturum exi(ti-

inter aj

mavit, fi publicg utilitatis promovend& gratiá, ad corrigen-

Tenenfis

dos partim, partim vero fupplendos operis elegantiffimi de-

Cutus e(

fectus animum ítylumque applicaret ; ut repurgato quod &

TAE T

fermento fcholaftico adhuc zeliquum habebat Grotius,, no-

i [777

vus fic nobiliffimx diíciplinz fplendor conciliaretur. Infti-

PI?P[I Sk'

tuti hujus füi primas lineas juvenis adhuc defignavit in Efe-

Qita, d

aneutis Jurifprud. Univerfal. Hage C. 1660. primüm editis.

D du

Vix hxc lucem adfpexerant, cum paffim laudabantur, com-

MW

mendabantur, & , ceu quidam excellentiffimi ingenij foetus

ptofany

certiffimus , communi applaufu & favore excipiebantur.

Qllamq

(c) Pi-oleg; $. 42. (di)'Pra'L $.52. (6).4 15 10, 2.

fg)

:

conf. DN. THOMAS., Praf. Jurifer.

(f) 'Prol-. $.1I.

imfa

áj|

L 'Puj

d$é (29) UX

fritehur cui

QLl,aiïäv'ïs enim quidam t. t. Heroes literarij , fententiam fu-

i5 i eodem

am deícriptore novo liberius dicere jufli, fcriptis ad com-

m idfpere-

munem Mxcenatem Bar. Boineburgium literis, ( g) arétius

onfentils dj

ipíi cum Gracis Latinisque fcriptoribus antiquis commer-

em, & me

cium exoptaverint, ingenij tamen , c&tera habilis, promti,

ralitiffe ete

& ad magna ituri laudem nequaquam ipíi denegarunt.

a litet, ll«

Qu« vero hujus tam infignis favoris caufa? in promtu , ni

tentid, fve

fallor, eft, ulcus iJe. principia tum recepta liberius nondum

uffe, at lu«

tetiperat. Nam cum maturiore dein de Jure N. & Genti-

1 Sbolaftt-

um opere, integro duodecennio poft edito, prioris iftius im-

et Phivfo-

maturitatem publicé quafi deprecabatur , heu quam mutata

N afche-

fcena,quam diverfus plane, ab eo qui antea fuerat, animorum

deprehendebatur habitus ! Equidem fams fatis fuz Pzffeud.

D tur velli«

valis dettie

confuluerat , excitatis paífim authoribus antiquis di&orum

erfe X a

fuorum teflibus; id vero ferendum in eo minimà putabant,

quorum tum magna adhuc paffim erga Scholafticos erat vene-

iquam ]zm's

i non efe

ratio, quod rejedis hisplané & penitüs exclufis,( h) bellum

quaíi univerfz P hilofophiz, maxima fui parte tum adhuc

f) Nona-

;onjeurit

Scholaftice, indicere aufus fuerit; decantatá illà per tot re-

tró fecula perfeitate turpitudinis & honeflatis a&tuum ]. N.

xj & qui

ius, Obfere

prohibitorum & przceptorum , rejedà; &, quá ceu funda-

mento primario plerique ante ipfum nitebantur, conveni-

a p

entià cum fanctitate divinà antecedenter ad voluntatem di-

(ata, (*

vinam, infuper habità.

Hác, quam putabat ferocià, motus

ifriguee

inter alios acerrimus antiquitatis defenfor V. VELTHEM. (i)

m exu

[cottigen

jenenfis Do&or, Collegas fuos fequentem in modum allo-

cutus eff conjuravit : Jos, venerandi mei Praceptores '"Tbeo-

uf ce

looi, Vos , inquam , vogo , Vos obteflor , eloquamini , per Deum

to quoc t

eloquamini, an Moraliflarum. Princeps Thomas, Metaphficorum

rotius, 10*

Papa Suarez;, Molina, Vafquez, Valentia, Conimbricenfes , San-

4j Int

eljez, & B. Stablius nofler, Scriptores eteruitate disnilJimi, uu-

avit i ^

gas duutaxat venditaverint ? Morretanimus cogitans, quibus

nüm e itlS-

clamoribus exceptus paflim fuerit Puffend. quàm nihil tam

antuf; com-

-

ni fit,

yoat fotus

profanum , tam impium , am adverfum omni religio

quod

c:þ gebantifs

Qu

3Tfe9 Qgæf GROENING. Bibl. yär. Gent, Ettrop. p. 278. exhilet, (h) Cu-

Zus faChi [ui. vationes i,

't/e rfddis Pref. P. 4,- (i*) Orat. de Lawd. Schel, Phil,

'f) PIOL slu.

centra Puj?miT

4 (329) 9

ofenden:

quod in opere ipfius fibi non vifi funt deprehendiffe, quie.

bus facro-fan&a fuit Scholafticorum authoritas, & gliícens

methodu

bat hinc

apud quos rerum xftimatores Puffend. fama, fudes in oculis.

Idque bellum- per integros fere XIV. annos continuatum,

ditabatur

donec veritate tandem triumphante, adverfarij copiis & bel-

ipfe i

veteri do

lico apparatu deftituti ad. filentium partim redacti , partim

er mediatores conciliati hofti vi&ori fuerunt.

men & li

1 Conde

Parencfes ad

S. XVIIL

Qu& cum ita fe habeant, quis non lau-

Thil.EckE. datam GRoT10 (k) veterum Chritianorum in philofo-

quior in.

phando libertatem imitari malit? qui, dicente ipfo, nullius

ipfum t

lts pls

Philofophorum in fe&am juraverant, non quod eisaffentiren-

tur, qui nihil percipi poffe dicebapt, quo nihil eft ftultius ; fed

tendens;

ferts hi

quod nullam effe fs&am putarent, quz omne verum vidif-

fet, & nullam quz non aliquid ex vero. Itaque veritatem

Coptatas

etíi non:

fparfam pér fingulos per fe&asque diffufam in corpus col-

ligere, id vero exiftimabant nihil effe aliud quam vere Chri-

hihil i

flianam tradere difciplinam. (1) Hic philofophandi modus

ailidlay

& re&& rationi confentaneus eft, & ip(i Philofophiz ; qu&

Dem (ilt:

GASSENDo ( m ) interprete, verizatis eff. perfecutio, apprimé

Quis ed

congruit & fcientiarum augmento eftaccomodatior, omnium

quod ad

denique tam veterum quam recentiorum recte fentientium

quillitac

Dodorum unanimi calculo approbatus; quin & ab ipfis

qUe vjd,

Sectarum Antefio

o

nanis obíervatus, quorum dein principas.

Vs

tus, di(cipulorum ftultitiá in tyrannidem abiit. Ariftoteles

Omine

certé ad illud gloriz culmen eve&us nunquam fuiffet , fi

Atüt pa

uidem fervilis ipfi fuiffet uni adhzrefcendi animus; f&d in-

t Cupid

credibile illud ftudium perreptandi omnium ante fe Philo«

&fe adn

fophorum compita, & inftituto dele&u ample&tendi ea, qu&

Wnen i

vero maximé fimilia videbantur tantum Philofophum ipfum

1 Unüm

fecit. (n) R. Cartefius, quamvis in fludiorum ratione De-

10 if tr

mocritum (o) fere exprefferit, in reclinatorio fuo ad meri

40b reg

diem ufque, claufis tamen feneftris meditabundus fxpe ja-

3l Don |

cen$; (p) &loco Bibliothecg aperta amicis animalia

V afer

often-

| (k) Prol.$. 42. (1) Cenforid

€irguld poflyema bec Grotij verba, à B.

q) ;

( m ) 4 c. Exerc, l. fub init

ZIEGLERO notata vid. in ejus ObfJ. p. 21.

M. d

(n) Pid. ARISTOT. L. 1. Eibic. ad Nicom. C. 6. C* L. 1. de J4n.c, 2.

(o)

ORp,

Quo de 4 GELL, N; A. Lv X.

"fa. us

6 I7. ;k) Fid. LIPSTORP. Spec.. Phil.

STURM.*;

Gerif p 7-

d2 (3rv)' *s

dlm*, qu;'.

o&c*n«de*ns; (qAs

tamen & ipfe illam liberé philofophandi

ö.( glilcens

n oculis,

methodum amplexus, ex veterum fcriptis, qux optima puta-

bat, hiuc inde collegit, atque ad ingeniofam nov'quam me-

tinuatum,

ditabatur Philofophia fux ftru&uram adhibuit. 1d quod nee

s d be

ipfe diffitetur, (imilem fe dicens (rJarchite&o,qui etfi deftru&à

j, puttim

veteri domo de niová ex(iruendá. cogitare cepit, lapides ta-

men & ligna ex ruderibus deftru&z domus feligit , quorum

pon lat

in condendá novà ufus aliquis effe poteft. Interim ini-

j p'nilo(o-

quior in Cartefium effe videtur HuET. (5) nihil fere novi

0, nlb

ipfum protuliffe fed omnia emendicatá undique flipe ab a-

fentirenme

liis; ipfis etiam Hebrzis, utpote Maimonide, corrafiffe con-

ultissfed

tendens; illud quamvis facile largiamur, fcriptis Cartefij in-

"um v

fertas hinc inde hypothefes, tanquam ab ipfo primüm ex-

veritatet

cogitatas , quas in antiquiorum fcri

pts dudum erat legere,

ypus ol

etíi non ita escultas nec tam fpeciofé propofitas. Quo ipfo

'ere Chre

nihil ia Carte(io reprehendendum — video , quam quod

di mods

adlodid'avg. videri volens, eorum nomina ; quibus occafio-

hig , qu

nem faltem inventorum debebat pertinacius fübticuit, - Et

quis eclecticam Philofophiam non vel hoc nomine amet,

ag

j ompitm

quod ad evitandas animorum collifiones

, publicgque tran-

ptientrum

quillitati fartz te&zque confervandz , aptam ipfam natam-

TRU

que videmus & accomodatiffimam.

Nam &quiífima eft

rincj

& iufta, (t) nec urbanitatis & modefliz, qua Philofophura

hominem apprimé decet,immemor. Cum enim nullo tra-

villocet

ii ,

hatur partium ftudio & xquali affe&u feratnr in quofvis ve-

5 fed il

ri cupidos, imó cuique, qui pro virili fuá in commune con-

ferre adnititur, magnas fe debere gratias agnofcat; non o«

s Phios

je qüæ

mnpem iudultriz, ingenij, veri bonique demonftrati laudem,

y;ipom

in unum totis plaullris convertit, fed fuam cuique ex meri-

to ita tribuit, ut, ficabi etiam erratum à quoquam , aut acu

joe D*

yad vief

tacta res non fuerit, id cordaté quidem fed mode(lé mone-

f )

at, non ut confundat aut propinet aliis ridendum inventi

vel afferti authorem, aut, quam aliunde jam fibi peperit fa-:

apimil

E

?

olle

-

inaui

-(q) BORELL. vitá Carief.. ap, Henning- in Mem.Pbilof. p. $82. — (1) Vid.

13754;

ib

pa[[/m- de Metbod, p. 7- 8. 14. add. ipfos ejus SeBatores individuos. ,$br. de

U

l f,,þ 17

GRAF.. Spec, Phil. Vet. Lud, de la FORGE de Ment, Hum. Pref. SIEELING,

( (0)

refiut. Huetlj. p. 341.

(s ) €e

hf.

L] IJIJ Cün. co 80 Pn 2010 (t) sunt lo'(ec B.

Sfü'- pine

STUR M. verba Exercit. JAcad. p. 22. fra.

2

mam & gloriam, ei obtrectet. Hinc videas Hwgenios, Gre--

fode pl

tiam vox.

gorios , Moros ,. Boylios , Hochios, AAuzutos, . Petitos , Hamelios ,.

$X

Malpipbios ,. aliosque quam plurimos inter fe diffentire qui-

*

dem.& feriptis concettare ,.

(ed eà comitate, eá modeltiá , ut'

ni , ambi

moem efi

dum confutare quedam alter in. alterius libris audet,, non:

tantum eaencomia.quibusaliorum judicio ifti digni vifi funt

simulatior

non diffimulet, fed fuis quoque exornet . cordaté confeffus

que comit

multo eos cum ingenio confctriptos effe, multaque com-

quibusim

prehendere de c&tero fubtiliffima, veriffima, optima: is au-

fhtionem,

Gionibur

tem cujus fcripta convelluntur,.in his vindicandis eádem.

animi moderatione ufus, etiam gratias agat adverfario, quod:

& publico

fuas qualefcunque lucubrationes examinare dignatus, anfam:

quas iv

fed linpu

adeo fibi prxbere voluerit, cogitata fua clarius & diftin&ius:

exponendi.(u) ]ucundum profe&ó fpectaculum ita. cer«

fio fert, a

Tonss utert

tantes videre eruditos, & veritatem eruentes, quam altercan--

do amitti , expertaid fuo damno fuperior xtas, dudum judi-

atque coi

cavit. Plura pro eclecticá Philofophiá fuffragia non fingulo--

düm.anin

manitatis

züm modo, fed integrarum philofophantium. Academiarum:

& Societatum per:Galliam , Italiam , Angliam , Daniam ,.

f'æpe; ei

Germaniam inftitutarum congeffit STURM. (x) quibus no-

fubitómi

bis addere liceat , eximium cum viveret Philofophum no-

Gpiantms

flrum: B. DANNHAWERUM. (y ) ita de hoc argumento dif--

talts qui:

ferentem : qzi 4 lateribus unins Ztriflotelis berent , fua: denu--

tf poftü

daut latera . alum ipfi, quem fequuntur ,| mon. ducem comites,.

ädverfarij.

féd Dominum:[ervoi, gratiam. repeudentes, cujus. bareditatem nom

Wnt qua

augent , fed interpretationum contentionibus lancinaut 5 & pauló:

32 fiotfln

pott: eptimam [me dubio illi vationem ineuut, qui Potamonem.

mfäque-n

Alexandrinum. apud. Diog.. Laértium . [ecuti, [eligunt apsm in-.

0 hi o

jiar 7;2 Jeäcavä äE im'..g-&;ä 79394; d;gäïewv 3 quocl faäfianis ' /;t- n0oR8R:

tüt, dye

euriey mnagni. Senece judicio, umi au&loritati tanquam . [ioputlo ad-

IC Iney

barere.. Ecle&hice buic Pbilefopherum. familie , cujus. afcripti-

itfitutgr

zios veteres. eclogarios: (z) vocarumt , noffrum. quoque- nomen.

Ufamo,

Et eadenms

a[cribi- vifum. fait. tutius , d in publicum fruciuefus.

53

hodie

Bellorim

(u) STURME eni bec debemur e, g allegat Epbem. Gall, ad d. 5. J4. 1668.

&* a JAngl. ad:di Y3.. Jul. ejufd: anni. H. Mori. Fnchir. Metaph. p. 125.

sU ite

139. 180. &*c.. (x) F e C. I. (y) Epit. Dial.prefat. . (z) Differentiam

Snter-Eclogarios & Ecletlicos facit-laudatns [epe STURM. L. €, CT $. 6. €r Col-

('Zz] li

dsBlores jufliss quam. Ecletlicos priores illos dici putat,

*

| Utj

* Cu) m

lt Grt-

hodie plerorüumque per Europam Erxuditd:u.m;,: per Deigiae-

"

Tl

tiam vox. eft. (zz).

L2l L^ d

Ilife QUi«

&. XLX. Sed'ad caufas belli. & qu& has facile inve-

ïi"aujä B.

2836-

lei, ut

nit, ambitionem nobis. redeundum.

Nondum- enim. o--9) «linnde

let, D0I

»

, Qdb -

mnem effudifie. bilem cenfenda eft 5:. quin, amiciílimis fui:

vili fant

gmulationi & vindi& ar&ius junQa, . vel & avaritig hujus--

confeffus

que comiti invidig fociata , eridos pomum fpargit inter. eos

j6 COITle

quibus inimicitiz aliunde ort€ ; ut ob pr&reptam ab altero-

t I5 atl

ftationem, vel Qb/ applaufum quo-alter pra altero in prale--

; etem:

&ionibus maximé privatis, gaudet.. Quod fi inter Collegas:

, quol

& publicos in eàdem Univerfitate Do&ores,. bellum ex iis-

s anfam

quas dixi: caufis exardefcat non flylus tantum calamusque;.

idntus

fed lingua inprimis in fübfidium vocantur, & quoties occae

jtà. Cele

fio fert, alter. contra. alterum publice infurgit , inque id o«

)

altercie

mnes uterque: corporis animique: nervos- intendit, ut rifui:

m judl-

atque contemtui adveríario expofito , fuum vindidi cupi--

figgilo-

dum . animum exfatiet. Quo fit. ut auditoria publica, quz hu-

ynanitatis:& modeftiz afylum effe debebant,. bellico theatro

emiarum

Daniam,

fipe:evadant quam fimillima , & . qui aderant audituri, fcena:

ibus n0*

fubitómutatá,fpectatores (magno bonorum fcandalo) effs in-.

jurm Do»

cipiantmagis quam auditores. Triftem fane eorum fortem;in-

4io dif-

tales qui.incidunt, merito quis dixerit; vix enim tam.cauti:

effe poffunt, utnonfcirpum inveniant in quo-.nodum qu&rant

j dan

177

adverfarij. Vix tam pia, tam.vera,tam clara dicunt aut fcri--

t 0U

bunt; quz non illicó àZoilis, Momis,rigidisq; Ariftarchis iftis:

in finiftrum: rapiantur fenfum , carpantur,. perftringantur ,.

i pauïö i

quone

eraffique-erroris damnentur, Imó fi quid ab illis quos ini-

quo hi odio laceffunt, ad' utilitatem publicam veri prodas

voitit lu

tur , diverfum protinus-adflruunt quamvis idem feritiant, Et.

j j; fi0

jl t

fic inexhauftro firmatoque odio ,. cum his. quos (ibi odiffe:

l f(ï Iptl-

inftitutum. eft.,. nequaquam. metuunt. veritatis, feciffe. ja--

&uram.

je- nl

ji eydem

S. XX. Propius nobis nunc'accedendüm eft ad ipfam: aaerz A. i.

fodié

Bellorum Literariorum materiam; Hanc per omne fcientia-. ex Cririca &

m de- .4ntiguis- :

il I569f

sum. literarumqgg genus & ipfarur

3

argumenta diffufa

) p D :

pre-

i erm!;ltm

(';z) Legi bic merestur DN; THOMAS.

j

£

Progr. Pernac. 00f bcrgregbeæä :

h

ber jesigen 3eltengeaen-bieborigen, Fafe« Sripit. German. p 394

W ( 34 )» "

prehendimus, ut fingulg eruditionis partes quzdam quafi

ponnullo

Ca(ira & quidam martius campus evadant illis.qui paci bel-

colunt; q

jum praferunt. Nequehic talia femper eliguntur, qu& ut

artem ,

bello fufcepto definirentur , digna erant; fed quaftiones in-

gravifäm:

ept otiofzque ab Apoftolo Ti/. 3, 9. (uis notatz nominibus

gentem 1

bellis: hifce non raró materiam prabent ; quzítiones qu&

tiorum (

vel Heraclito lachrymandi vel Democrito ridendi prxbe-

Qu nor

rent anfam ; quafliones denique quas five contineas nihil

fi forte a

tacitam confcientiam juvant, five proferas , non dodtior vi-

filiten,

deberis fed moleftior, qugque ad beatam vitam nil quic-

exacult ;

quam profunt difcentibus & occupantes interim , quod pe-

henderun

jus eftmultum pretiofa & rebus falubribus impendenda tem-

genus ip

porum fpatia. (a) Quis non indi

o

[0]

netur audiens inter Pala-

Gionis.a

monem Grammaticum & Orbilium, gravem interceffiffe con-

troverfium: utrum ZEpeas cum in Italiam appuliffet , dex-

D'ate no

GRANNA

tro prius an finiftro pede terram tetigiffet^ Maximum item

(fittten g

Oratorem, Zopyrionem Grammaticum vehementiffime ex-

Ti luter

agitaffe, quod, utra manus Veneris vulnerata fit à Diomede,

us cultur

haud íatis haberet exploratum.

Grzcorum inprimis Q«

lim hunc morbum jam SEN EC A obfervavit (b) quando:

(fq.. (&1

Qu a

quem numerum remigium lllyffes habuiffet? prior ne effet

uam&efg |

Ícripta llias an Odyílea ? & fimiles quaftiunculas de lanà

Contino

capriná alias qug nefcienti non nocent, nec fcientem juvant,

CaLoy, |

miro ipfos conatu agitaffe notat. Sed patebit morbo eodem

3

non Gr&cos folum fed & Latinos, non antiquos modo fed

recentiores quoque laborare, nullibi faltem femina bello-

tyricus T

exottum

rum deeffe, fi per (acras profanasque literas eundo, totius

tüerint.

quafi Heliconis campos. obiter perluflrraverimus videri-

musque vehémentius mox mox remifílius eruditos de hac

(p) um

pugna ad

illàve raaterià certare, pacisque leges modo non uno tranf-

redi. Et ad eos quidem quod adtinet qui humaniores zl

Iem lapid

tüficusg

i£ox b di&as literas tractant, vix rixas & diífidia inter hos.

Vides ade(

deprehendi, fed pacata omnia & tranquilla effe videri po-

terat. A(fi dicendum quod res e(t, nufquam fere proh

quandoq

pudor! fimultates majores, jurgia atrociora, didteria , im-

Criptione

potentis animi teftes magis agreftia reperiuntur, quam inter

;

non-

(C) De 1

(a) B. 4UGUST. L. II. ge G;n. 4d li, C.9. dicenie, — (b )ï Brty.vii. C 13, .

tj j

*/ fity

d (.—35')/ "n

d quaf

nonnullos eorum, qui ftudia quibus ab humanitate nomery,

i ia bel.

colunt; qui item Philofophiam, illam animi medicinam, vitz:

It; qug ut

artem. , donum & inventum divinum profitentur , ficque:

fiones it-

porminius

graviffimam fuftinent perfonam. Confidenter dixerim; nullam.-

gentem altercationibus magis effe deditam, quam qua poli-

ion qui

tiorum & elegantiorum literarum nomine cenferi cupit..

Xl præbe-

Qu non controverfi & lites exortx funt inter ejus cives:

nes nihil

dottiot Vi«

fi forte: alius. non &que acutum viderit in veterum fcriptis,.

fi litera, parvus apex, vel commz iniquum. minraces.calamos:

nil que

exacuit; fi voce Tulljj avo infolità ufüm alterunr depre-

quod pe«

edn fellle

henderunt, non fatis eum latiné loqui, aut &quabile orationis:

genus ipfi deeffe dixerunt quin & fordidg & inquinata di-

inter att-

&ionis eum arguere non dubitarunt. Adeo ut ego quidem

elfife con.

plane non. mirer elegantiffimg eruditionis Virum. Vinc..

iffet, dex

GRAVINAM ( c) de Arte Criticá dicentem z. eagr cum dif--

mur iterm

crimen erat veritatis & temporum , falx errorum , nunc (éditio-.

ff«

num literariarum fomitem ac turbinem ingeniorum evafl[fe , cu--

Diomtt,

jus cultores id agant, ut vecordi excitatà vixà. im vulgi veniant

prirmis «

era. Quid enim aliter ipfos agere dicas, cum nihil inta--

) quando:

Gum aut illzfum. facile: relinquere: vides, fed: carpendi

r ie d

xexorSeta , quoties quifquam: in. literis aliquid' prodit ,. id.

, de lul

continuó allatrare & carpere ut occafione: Drzfii (d) B.

n ï[mn t,

Carov. (e) loquitur? Nemini credo obícurum effe po-

po rfemt

teft, quo mordax ille, Sec. fuperiore incipiente in Italià. Sa-.

gudo fe

tyricus Trai: Bo CCAEINI( f:) tendat, duellum in Parnaffo:

;; bello-

exortum defcribens , ideo: quod' convenire inter fe non po-

), totlüs

tuerint-P. Manutius & Dionyf. Lambinus an vox confüm-.

3 Videfi-

(p) tum' cum p. an. fine p. fit feribenda, cumque hac in

pugna ad verbera- ventum erat;. Manutium Lambino vete..

uno trat -;

rem lapidem, in quo- confümptum cum p, Ícriptum fuerit,.

nfores t

rufticius monftratum, naío impegiffe; ejufque os confregiffe..

inter 105

Vides adeolites eorum qui eruditi audiunt, in verbis literisqs:

/idäi p*

quandoque plane terminari, cum de vocum pronuntiatione,.

ferepro

fcriptione , flexione , fignificatione, conftrudtione, magna

leria, I*

D

ntec

x

1 integ&

uam !

non«

] ic) ' De 3uris Rom. Orig. Orat. 1TI.

p.137-

(d) i g;uo modeffiam im alijs

eavpendis & reprebendendis etiatn A. R I ET, Ex. XF.in Gen. 1l, defideyay,.

TP

(e) (omm. in Gensp. 615« (£)) Relat, ex Parn. C« at

Snter diffentientes contentione agitur. Adeo ut in provete

& Hrero

& damn

$bium fere horum bell

a abierint. Le;pida fatis eft narratio-

mi KHU-

lter lp

XCel. V. ERENEELSII(

g) & .ex hoc Excellentiff

at noftri (h) de bello Grammaticali, inter Nic. Fr

ifchblinum.

[im orm

& Mart, Crufitii olim geftos quod eoufque exarfit ut nul-

tat egi(ïe

lum tam atrox convitium fit, quo

d alter alteri non dixerit.

lebrea l

fciendur

Sycophantg, Sophiftz, equifonis ,

ftolidi, ftupidi, furiofi,

pri vaftatoris , nebulonis,

cuculi, cuculorum patris, porci, a

fe difceg

nomina, illa encomia

fuerunt, queis

furbanda

. hominis nequam, afini

fe invicem ornarunt.

Qua de re a&um? quaris, non de

quo qui

fed de re omnium maximá,

haid jta-

Janá caprinà, ait Frifchlinus ;

Hui! itane de

nempe de arte Grammatic

4 re&té tradenda.

tf t

dem in re diffentiunt tanti viri? .

r z

" Grammatica! fed qua tan

ecquid vos pudet, ea

-Teendum

intelliges .ex his Frifchlini verbis :

qu& ad Syntaxin nominum pertinent

,referre ad quartam re-

MA

verborüm , loco alieniífim

o? Qne[o te

erat pl

Agtilam

de Syntaxi

mi Crafimufiffime Crufimufi

quid .f virulentie, quid acerbi-

-Miscia

zatis , quod dixi, vos emififfe

in Syntaxi. verborum cum genityou

Criticám

u deloco, dy iu etymologia omi-

COntrov

cafn vverba fgnificantia motu

filfe nouina montium & primà

repula ? Quzfo ego an ij vitio

tt, (ä

enti veritates tueri nituntuür,

'Careant, qui tam exigui mom

&qu f

veríg veritatis de-

us t

um plus nocet altercatio, quam contro

.

vix tamen digna;

Ken(io. Si

t vera quam defendis fententia ,

vel tU

ut ita vocifereris, ut ali-

at ejus gratia tantopere excandefcas,

Confultius certe

utcunqu

-os offendas, & bonam caufam perdas.

firan d

&.calamum. Quem-

eerat à lite tam fterili linguam cohibere

at de (

admodum & Gentibus monita utiliff1

ma GROTIUS (i)ine

Dio der

.«culcat, de non tenreré etiam ex juflis cauft

as fifcipiendo bello.

ht (s

, XXI.

Nefcio an:non inter inanes hafce lites &t«

]OS, qilg

J5 erat.

€onirv.dé/ i n referenda fit, illa (Drufio falíe di&ta) cucurbitaria con-

glaná Jone. troverfia, inter duo i

lla Ecclefig primitiv ]umina Hiero-

anUs, 1

nymum & Auguítinu

m agitata , de plantà Jon&, cujus um

pto fim

(us ei, fuerit ne cucurbita an bedera?

brá is tantopere gavi

Cophtate

Auguüinus tumultum 1

n templo motum .eífe dicit ledia

It df

1

bitá hederam pofuerat,

& Hie-

l Tüap

Hieronymi v:;fi.on'e, qt(li pro cucur

(g

() 1

) De L*qun;dch. Eïl!d. r 1! 575: (h) 074."- rär- ud':gum-!o 620 (i)

(' Cha

lr

3. B. d* P. 1l 24-

m

LUTT

3X6P (32 )

It ptortte

& Hieronymus ipfe de' quibufdam qui facrilegij fe pro;ptcr-þ

D mamtatio

ea damnarint, conqueritur , Auguftino acerbé & fere hofti-

m KHU«

liter refpondens.

T200/00777

Sed aliud quid füb eeeZce: illà qux cau-

fam orparet, latuiffe fufpicatus Jo. CLERICUS; (k) id fcili-

fit u ul

cet egifle Auguflinum ut invidiam Hieronymo moveret, ex

on dixerit

Febra linguá vetus Teflans. denuo vertere adgreffo, quod

, furioli,

£ciendum ipfe non putabat. Ethinc illam Hieronymi à

vebulonisy

f& difcrepantiam: adeo exageraffe, quafi omnia in Ecclefiis

u queis

turbanda effent, illius fi verfio apud Latinos legeretur, De

$, non de

quo quidem judicium penes Lectores effe volo. Quod vero

Contr. de vace

Aaxit

háudita pridem Viros Celeberrimos Perizonimm ( Kifle-

Cerno.

! dnne de

3

Ü

1/9, utrumque nunc apud plures, exercuit de unica voce

tanti Yi

D

Ceruo canovd Q- vóAeu Q fed Z« ajualg«, inter ea utique re-

Pudet, a

- ferendum , quz de re exigui admodum momenti geruntur,

üartam fe«

Saltem viros tantos in re magis arduá laborem pofuiffe par

! Quj

erat. Plures ejufmodi minutias qui noffe velit is laudatam

qid acetl-

-MewckENIO, (1) Mafomij Mifloriam Reipublicm literarig

g gt

criicam adeat, quippe quam hujufmodi de laná capriná

iigicim-

controverfiis nugisque eruditis Audtor ipfi confecraffe vide-

an Wij Vïfer

tur. Quod fi vero mirum alicui videatur, homines doctos

; tituptut

& qui fapientiz ftudium profitentur, tantas de rebus tam ex-.

etitatis C

iguis tragoedias movere poffe, quafi de Ilio expugnando;-

yen df

vel magná aliqua hzreditate dividéndá ageretur, cum tamen

ent d-

utcunque Iis componatur nihil indead eos utilitatis redeat ; is

'u/üäs Cette

mirari definet, fimulatque perfpexerit, non de rebus difpu-

Qu

tari de quibus difputari videtur, fed de difputantium inge-

s )*

nio &eruditione, Sic nequaquam exiftimandum äifceptäfï'e

T

inter fe Scaligerum & Cardanum : an hadus tot habeat pi-

. los, quot caper ^ non hic qui videbatur, controverfix fta-

(elies

jus erat. Quis igitur? Uter do&tior fit, Scaliger ne an Car-

qana Cot

ina Hieto^

danus, uter plus ingenio valeat. (m) — Pugpant hi homines

[

pro famáà, & laureolam quarunt etiam in muftaceo. Sed

Qu)

ys m«

"

cogitare ferió illud debebant, nugas non ceffare effe nugas,

rj ;26

dlCl [ ']«381

fi difficiles (int , neque quzílionem frivolam utilem feri,

Or Uefat,

Q magno eruditionis apparatu tractetur, fi in ejus decifione

]

often-

&Hie

: (k) Dz[ Philf. de avg. Theol, ab ]ävidii du&o annexa ejus Logice

p:340.

ïf',' 61: (i)

(1) Chariet. Erad. p. 0. Ed. tsttitulus innuit, Amflel.p. YYo.. (m) Ia corda

deornaias f z'audatzf: aliqnoies 2b.BofAl. D ]JWERENFELS.de Log.E.C.1,$.4.

$ (5) "

emdit, À

eftendas te ingenio valere, & multorum optimorum libto-

tradtantes,

rum le&ione imbutum effe, Ex MaRTIALIS autem. effato

honfratul

longé veriffimo:

Turpe eft

difficiles babere uuges

Cipiisque (

Medicos (

Et flultus labor efl ineptiarum.

$. X XII.

Philofophos amorem

fapientiz & rezuim

sm, &c f

toleari hi

ad veram felicitatam facientium cognitionem profeflos , adeo

" fibi invicem non conciliat Philofophia, ut vel $e&tas eorum.

fint) pofí

noffe diverfasque opiniones peculiare hodie (tudium fit, ic-

pace imità

abigant,

. que fatis operofum, Suo jam &vo, ille DEI hominumque

irrifor Lucianus , impudenter fatis pronunciaffe dicitur:

tatem redi

eray]e «Wbl üve cx;ac puooyorTd] 0i quAocoQerec , onmes Pbilofophs

jücicare

! de umbra afiii depuguant : qu&fo , íperandum ne fit multo

velle vid:

ipfum benignius locuturum , fequioris xvi Philofophorum

us D:

libros (i videre ipfi contingeret, aut prlia ipforum,fi adfpics-

pendi xl

ret, nullos habitura triumphos ; (1 videret tumultus ; occu-

profeffos,

Iovos d

pante adhuc regnum Scholafticà Philofophià quam. fapif-

Íime ortos? (i videret audiretque inter Reales & Nominales

cüm if

- fuper controverfiá: Jenzur ue uuiver[alia à parte rei, nec ne ?

t05 quor

. non folum contentiones & jurgia, fed dimicationes etiam

plur eye

ac pugnas commiffas fuiffe, interdum concertationibus non

modeüiä]

pertinacibus modo verborum , fed manuum quoque violen-

& 3quo

tis, narrante rem Jozcb. CAMERAR. (n ) & dolente quod

m

hac diffidia & Tubingenfem Academiam invaferint; contu-

dem mih

bernio bonarum artium & Philofophiz ftudiis. deflinato, in.

Chriti F

. duo quafi caftella divifo , ex quibus de opinione fuá factio-

fed inter

nes ill acerrimé prxliantes, inimicitias graves exercebant;

adeo Vin

fi belli de fpatiis imaginariis, de animz propagatione & aliis

ejufmodi qu&(lionibus, gerendi modum inter diveríarum fen-

f& Ual

tentiarum Patronos, notare ipfi liceret;. fi tra&tatam non (ine

-omni acerbitate inter H. G. Mafi Hafn. Yheol. & J«d évoon

(]UAE Do&

ol Cür

Hub. Mofanum deorigine Majeftatis quaftionem aliàs nobilif-

lat w

fimam perlu(traret,illumque pro immediatáMaj. à Deo orioi-

Otthta o

nemilitantem deprehenderet? fi denique Eridem Puffendorffii

ibetem

Scandicam evolvens, videret , controverfias ipfum inter &

adverfarios tam fervidé agitatas & vix tamen dignás ma-

(0) D

enam partem, quibus tot bonas horas impenderent Viri

Mitrgf

€Crue

V,

Db!ï de S? E

( 2) Is viis P/»l. Melansih, ap. "Au&L, land, p. 38«

W"zaïmp

$ ((39) 9

m libto»

eruditi. Artem, vitx famtatxque hominis qu& profpxcxt, Ex Med;æ

3 efito

tractantes , à bellis non fä&mper ab[ïmere, id nifi fallor de-

mon&ratum ab iis eft, qui de variis Medicorum Se&tis prln-

cipiisque commentati funt. Interim quantacunque fit inter

Medicos fummos de nomine, origine, caufis, fede morbo-

& terum

sum, &c. fententiarum adveríantium multitudo, facile tamen

$, ade?

tolerati hzc eorum bella ( maxime cum moderata magis

MU

fint) poffunt modo, ubi ad &grotorum lectulos ventum,

n (it, ite

pace inità, viribusque amicé jundis, hoftem vitg fortiter .

abigant, opem miferis ferant, & in gratiam cum his fanie -

p

dicitur:

tatem redire faciant. Bartoli Baldlque de bellis, ego qmdem Ex Juriffe-

hi

judicare itidem nolim ne in meffem alienam falcem mittere

t mulio

velle videar, & in jus ipfe vocer. Id tamen Cel. Witteb

3phorum

JCtus. DN. D, BERGER. inficias ire haud potuit (0) car-

pendi maledicendique ftudium adeo hodie inter Juris ftudia

| adfpxc*

I$ , OCCl«

profeffos, recaluiffe, ut pro mgemofo non habeatur, qui non

D fæp1f

novos defe&us & errores in Jure Civili detegat eosque

ominale

cum infultatione Jufliniano exprobret.

Neque dubium,

€os quorum infütutum fert ]urlfþrud Polemicam tradere,.

plura exempla in promtu habere. Ut interim laudum quasà

es etam

übus ndi

modeftiá JCtis vindicat, pientiffimus JCtus A.FRrTSCH1IUS(p)

& violfl»

ex &quo capaces omnes fint, ego quidem animitus exopto.

S. XXIIL

Sed, non fine du&xs ex imo füfpiriis , tan- Ex Zhek.

te D

j (iltlie

dem mihi mentio quoque facienda eft, bellorum in mediá

Chrifti Eccleüa, non inter diverfarum modo ptofeffhonum,

jut0, 19*

fi&os

fed inter unius ejufdemque Religionis focios(domefticorum

cebanl;

adeo & inteftinorum (q) ) inde ab eo tempore geftorum, quo

non tam ex actionibus ac profufo pietatis cultu quam ex 24«

e ddts

um fen-

se; quadam füblimiori aftimari ceperunt Chrifliani eorums

que Doctores; quo arbor fcientiz magis quam vit& in pretio

pon unt

effs; curiofitas non devotio potior; fübtilitatum plus, fan-

ydor t

. noblhi'

étitatis minus ; plus fcientis minus confcientig, inverfo per

omnia ordïne, effe cepit, Dehis triftiffimis fzpe bellis plura

60 0"8*'

sndoff

haberem in medium adferenda , nifi intra Philofophorum

B.

Qs

l gntel

(0) Di[f. de Logom. in 7ure. ( p ) De Modefl, 3Ciorum. ( q) Qualia non

mas ma-

anter noflros tantum inde à Refarmamm: zempon plum geffa, fedes iner eos jam

elim multa fuerunt, qui uni capiti vifiLiiomnis fabfunt 5 de quo V. M. FLACIE

Liber de Se&is, dilfenftoniDus, contradiglionibus c confuftonibus dotfrine; Kgü*-

qu

gionie cripiovam Q da&amm Pontificiorgm, Ed, BafMl, /4,3565.

æ(æ)æ

omæna & circulos hemifpharij inferioris effec' fubfiften-

dum. Non poffum interim, loco hoc haud, credo, plane ali-

eno, non meminiffe illius, quam Jo. BoDIN. (r) movit, con-

troverfix ; Zm de rvebus Theolopgicis n Republ. bene canjiztuta,

permittenda fint certamina ?. Ypíe omnes circa Religionem &

res Theologicas. d1£þutat10nes tollendas plane & acriter pro-

hibendas. cenfet, magnis Mofcovitarum Ducem elogiis cele-

brans, quod non concedat cuiquam ut de Religione difputet,

fique aliquos de rebus facris difputantes deprehendat, ita eos

br

puniat ut loqui dedifcant.

Eqmdem fi de.quo certatur, in

mnerà lite & contentione otiosà terminatur, tollendas & nos

.exi(timamus dxfputatxcnes Theologxcas ; fi fublatas Bodinus

vult difputationes Theologicas, qua ab indo&is, loquacibus,

carnalibus, iracundis, n vzdxs, nimis fubtilibus ztrzzqze infti-

tuuntur, türbás Reïpub mmqmes, facile ipfi quod vult lar-

gxmur

Doluerunt enim dudum viri Cordatx, pub icé etiam

hoc nomine infütutis querelis, eos qui pacifici efle debebant

& pacem aliis concordiamq; commendare, non xpfos modo

polemicos totos fa&os , fed Theologiam etiam totam fere

Pl

erifticam & polemicam. éfeciff ; ; hcle quandoquc convitio-

rum & fuperbiffimarum fcriptionum telis exagitare, ut nulla-

in iis religiofx moderationis, veftioia exftent , nec internofci

queat ex xpfa difputationis facie, üter htxganuum ab Ecclefiz

communione alienus; utri domeftici ejus fint, ita omnia fecu-

lari typho redundant. (s) Quodfi autem omnes in univerfum

,

de rebus Theologicis controveríiz uno eodemgq; ipfi fint lo-

co & tollenda ex m('us fententiá etiam illa fint Difputatt,

'Theol.qu& ab al terá faltem parte, innocentes funt & fobria $

intra ver& charitatis & modefliz, feveritati mixtx cancellos fe

continentés; in quibus bellic& ieons abApoRolo,Dommi bel-

Poun

la gerentibus, 2. T/7. 2, 24. & 'alibi praícripta, curaté fervan-

tur; qug denique contra profeffos fincerg fidei hoftes à (an-

&æAletheæ vindicibus inflituuntur,ego quxdem,qualnm Reli-

gxoqem,qua es ECL- figDodores (quos d'uszlsc Apoft. Tiz.1,9.

vult 2yew v9e arrafyorlac) qualem item Rempubl. qualem-

que ejus felicitatéanimo ipfe conceperit; videre haud poflüm,

CAPUT II

Cr ) De Rep. L.1F. p. m. Ed. Parif. 481. (s) Que P. .AUREL. J$nevet,

Payif. 162 3. ed. Pref. verba funi de Jaz. Sirmondo cum Salmaf. certante,

3

E

-

EE

x

*X *

n

4

—

u

m

T x

nl

—

—

-

Ts

m

ACHEYEUSVERCTM:

*

31

CX

f

aY

CO

w

Ü

M.,W

.

$

E

E.

A

um

E

3

um

&

Vi

—

-

m

ii

AR

——

s

2

——

d

n

v

E

—

UTR

TA

"

-

"

u

C

:

-

FT

»

D

--

*

P

r

*

"

»

"

EE

*

»

*

ses.

n

E

"*

i

P

;

u

F

»

Y t

A*

?

*

"

"

L

L.

5 r

i

*

^

^ al

É n

"

*

*

"a

n

p

L

h

b

"

-

:

E

Á

.

ts

ha

i

-

,

N

3;* ,&

a

/

$

L

A

2

:

A

*

*

:j

"

-

"

P5

;

:

$d

irà

Jj

"

h

E

d

E

E

?

3

E

A

x

I*

t

"AT i

:

b

X

P

z

ss

d

p

ii d

"]

*

"

A

»

E

3

2

-

d

E

1

F

-* i

p

-

:l

-

x

[

Z

B

"

r

*

"

*

^

.

T

H

,

r*

*s

*

&

ä

*

*

Pl

*

l

*

s À

;i

»

"1

?

:

À

Á

x*

&

M

L

2

-

E

E

Ed

"*

*

"

j

»

i

y

»?,

s

&

"

F

*

2

t

"

-

r

A

E

"

-—

L

b

L

$

2 *

» liM

".

^.

inaid

*

ï:

h

F?

/3.

»

j

a g

d

*

*

h

i

x

45

E

Ll

d

8 s

N OR

t

*

D

*

*

*

Á5

[|

»

£

ïä

P

E

:

*

*

*

]

P

"

»,55

od

je

"

1

;

cÁ

d

$

x

:

"

L

"

:

"

?

d

*

LE

*

P.

k

f

*v

D

3f

»

w

*

t d

$M

á

i

»1]

,1

r

$

*

"

2

L

»

;

4

yy

T

?

P

»

Lj

d g

«:

/

5

lw

d

"

p

F. '»';

i

^

aM

À

"

a

P

v

k

^

d

2

"s

Ó

sb

H

t PA

H

E

sX

t

E

;&,f

;

;

*

f

B

fÓ

*

,

-

LE

iL

]

L.

à

!

P.

z

4

L

T.

[5

1

»

ha

p5

$

1

*

1

—

d

»

^

?yä«

T

$

"

h

.

"*

4

^

f

Mu

«

j

"

"

EN

F

f

E

:

H

^

x*

"

Va

Á

L

,

1

^

*

"

*

d

L.

L

*

P

j

D.

P

H

:

".

"

E

»*

d

^

d

j

$.

/l

.

--

*

P

Y m

s;

d

*j

ä

,Jþ

:ä

"

S

s

b«

*

j

&

n»ï,i

L:

P

*

*

r

*

a

4

|/

"

p

j

*

Jinen

Y

*

E

*

P

*

u

*

od

y

"13

ub u

1

»

»

*

a

X ^

* u-

h

*

"

—

o

p

^

4

,

h

*

;

k

r

u

D

M

Pl

H

"

P

L.

)

f

4

*

;

3

:

»

»

À

*

T

*

F

T

i

1

»

n

^

j

fs

i

h

á

y

*

V^

ïua *

7

x

p*

?

t

*

AT

s

"

E

2

5

*

E

*

5

M. N

Af

[*

u

"

[ "

j

[

"-

Á

P

)

4

.

d

i

À

p

».

1

L

&

E

T

C

1

&pá

-

"

B

$

Y

T

,

R

a

&

E

Á

-

L|

o

Á

n

*

2

g

L

f

DL

bn

*

51 X

ï:

P

lp

D

*

*

Á

s

J

b

-

ES

:i'

E

**

5

*

"

"

t

*

"

d-

H

E

h.

x

-

g

;

hi

*

"

F.

?

?

J:

,

-

r

Á

P

P

$

al

*-9'&4;

iw

t

*

j l

$

4

r

,

MT

[

E

».

w

A

--

"

P

$

*

"

^"

,

T

31

Bb

"

E

E

üg*

»

»

.

.

sf hs

x

*

ys

"

,

"

r

: d

Z

t

"

i

w

D

*

X

hd

U s

$

?

r

*

£e

F.

E

*|

M

Á

, d

P

a

fä

-

*

Á

F^

F.

"

4

)

!

T

»

*

E

«

190911

À

ä

E i

- i

^

B

»£

*

p

&

l

A*«

s

3

N

f,a

"

P^

?

*

ïï

"*

f

pévr

-

)

*

ES

b

*

A

w

(:

Lt

À

^

L

^

*

Yi

T

^

-

2

?

B

ä,

^

4

fy

"

*

»

"

3

'1':;«;

F

r

-j

"

&

E.

j

;

3

f

;

ï

k

"

j

$

^

w

.

*

p

1

"

E

*

T

,

é

L df

P

a us

*

k

-

h

d

D

"

"*

"

£

,

hg

1 b

*

"

",

n

L

k

ï

r

a

i

"

TU *

-2

TR

;

h

L ^

^

^

b

.;

Á

;

U

*

w

*

m

1

*

3

«;-

E

! a Vi

,^

$

"

"

j

*

34

1

,

ET

ha

"

24

A:m-w

*

&

"

^

g*

;

2

1

4

*

"

t

"

od

y

r

]

Z o

^U

*

E

,

"

í

*

E

—

"

4

us

i

»

b

45"3«

^

i

3

5

i

- d

"

*

ts i

4

*

B.

Li

L.

wl

^b

p

L

:

H

P,

a .

L.

&

d

d

*

"

*

*

*

f*

AT

$&

H

D

*

p

"Pt

d«c, 3

E

L.

Á

A

F.

*

$.

P

P*

3

T

*

"

i

v.

"

**

P 4

^* a

»

r

o

*

E

5.

al

g

x

-

4

?

Lt

Y

"

—

À

)

*

u*

H

*X

H

M

P

"

Iv

!

41

"

$.

re

á

!

?

*

á

;

UP

:

-al

[*

&

L

p*

"

"

^

"

-

*

*

$

^"

»

*

34

,

"

$^

-

P

?

D

P

7

*

Tä

P

A

H

d

-

i

*

A.

r

á

"

-

[

-

"

*

&

L

P.

L

—

1

E

"

$

E

j

-

1

F4

F

/;

-

E

N

E.

N

x

*

F.

w

d

"

&

N

u

"

1

-

H

-

w

*

EM

".

D

n

£.

YU.

*

6;

f

nyp

^

—v d

"

xX

21

du

b5

4

R

a

4

as i

í

$« 28

d

*

h

^

*

4

rA

d.

:

ia

Tw

*

t

""

H

*

s

*

h.

y

^

"

;!

*

44

á

*

Ed

h

ä&

s.

d

L

2

*

Fï

a*

i

d

.

P

"

H

:

"

É u

*

d

-

*

x

/

^r

*

*

*

:

^

E

P^

"

""

D

)P

E À

.

*

"J"iï

3

1

3.

*

*

*

z

w

m

T

w w*

Á

E

L

(*

"db

m

]

.

!

*

-

Á

N

$ *

*

£

,

t

T

A

,

Y

É

i

^.

É

*

M

29

*

"

&

y^

P

*

&

Áj

i 4

i.

h.

4

L

;

P

i

hs

;

A

a

*

? *

k

E

P

* Y

&

s

Y

:

-

i

"

pb

H

*

^i

ä*

b

5

"

-

*

^

E

L

*

o

n

E

d

*

*

F

x

i

a ^

*

* À

:

L.

:

-

h

,

k

w.

"

t

*

C

M

s

H

n

i

f

-

"

" i

*

E

^s p

Y

'üul"* z

a

L

[

.

$

s.

v

* d

*

x

"H

p

,L

1

2

f^a.

:

al

x

2

at 1

*

-T

L

l

m

d

$ WL "

&

Z

Y

9

miverfum

P

t (en

ea

VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset

(t Dea

E

!Hä llj

DO

( oN«

ä

E

B ELLONAM INTER MUSAS

qu telhus

-

quod f

SIVE

us avie

Iä

riuneul

mvis aü

BEL LA LITERARIJ."

N

]b od

DISSERTAT. MORALI II.

mfcriptis

DEO Pactis IUVANTE

e9

im taot

jam f fctte.

SUs PRJESIDIO

N

etides xPæ

ZIEUL

jis 001 fa

-ELI7R SILBERRADII

—— Á

m qui hi

PHÍLOS PRACI.PROF .PUBI. OR'

9

nfivi 1pf

. ET ECCLESIAST.

eftoris u

a allic tant

ER UDITI CERTAMINIS GRATIA

brum &l

e euus 4l

IN ARENAM PRODUCET

AD D. XXI.

APRIL, Auwuo clo Iocc XIX

prout

ts 1

onta &t

Jo PAULUS WVüRTIZ,

enfionet

ARGENTOR.

m

AR GENTORKATIT,

te,n Qu

munis J

LirregR:is JOHANNIS PASTORIL

hbef em

XSü men

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

2

1

E

j X