KaI600-854_6 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 De Missione Septentrionali Et Vicariatu Hannoverano Le Bret, Johann Friedrich ag us ee - ER A "" . iidd & À ? w z DT LA z : 273 ": " x m ; 3 » um RT d x MAUET m OR N E TE Ial - j em A u- - ER zi gt s r E —— —R i r n 7 t d at t T € vsc as d« E o ix $ z T p N i p A R :2 pis. z T. EE m -X od A U z LM T. P E a Tos U 3 «.MWw s . d. H;WH * m M * 9 i 4 $. $4 s t j A 2 v ss — vMESCUA u A 2R E^ A ..w s t NY E * ; GE RE m »: 6 H 3 Ü A z As NDI E x uY i hs 2in zx h u d AUE ^ p x ial m. a du r . CLj hs; NT E EOE ài : z i j j Wm ] : E m L x - A - L E. — m i —— LL UI z i —À - II U Mu ii i i : Rs UCTE A E Digitalisat vorhanden | " Sinadiinsesibenie t BS - ..W T amongiieo — n , 5 xäme " Z A d du s b , od n "o RA U d æ« M m "" z m EE d as TE [5 DE MISSIONE | SEPTENTE;R.IONALI .VICARIATU HANNOVERANQG AUTORE D. .JOANNE FRIDERICO LEBRET, S. THEOL. D. ET PROF, PRIMARIO, UNIVERSITATIS TUBINGENSIS CANCELLARIO; SER. CONSILIARIO,; ECCLESIZ] TUBINGENSIS PRJEPOSITO ET LAUREACENSIUM ABBATE, — fa4: Oratio" habita Cum venium creandi Magiffros daret, 1795 oPERA JO. AD. SIGMUNDI, W t—- Z ERV n RC RUL p r ii iE -N n uamvis res fit plane fingulatis, paradoxa, multísque Q videatur incredibilis, eft tamen ea veriffima, cer- tiffima, & evidentia hiftorica demonftrabilis, exiftere in ter- ris Proteftantium novam quandam jurisdi&ionis canonicse & nominatim quidem Pontificize fpeciem, & ita exiftere, ut effe- E &um fortiatur canonicum. Nititur ea obfervatio & emanat e principio antiquo, extra ecclefiam non dari falutem, quod quidem jam Clemens Alexandrinus & Cyprianus. docuerunt ; & quod a Judxis profe&um mature in ecclefia chriftiana in- valuit 4), autoritatem vero fymbolicam ante Innocentium III, nullam habuit. Primus eft ille /), qui normam hanc dogma« ticam in ecclefiam catholicam ita induxit, ut fi deles omnes ad illud dogma adítringeret, 1ta ille profelytismum genuit; À 2 tum £) Propofui illud in diff. deva- nes, quas Strom, Lib. VII. p. 765. rür profelytismi formis p. 66 J9. [9 [ ed, Grzec, Lat, Paris, 1741. affert, aumgartenz diil, exbib. Judaieas emnin o notiones redolent, demonftrationem extta ecclefiam cf. Bibliothec, univ. Germ, CVIL non dari falntem, 4. 1742. Quod p. It4. & Tricaletz vero illud principium a judzis pro- Bibliotheca manualis (P. Contarini) fe&um , qui odio aliarum nationum trum, Tom, I. . 86. ecclefize pa- religiofo quam. maxime laborabant, in ecclefia chriftiana mature inva- b) Colle&, Conciliorum Hardui- luerit, id jam diff, noftra cit, tefti- niana Tom, VIL. p. XVI, ubi hzc dicuntur: una eft fidelium univer- monio Cypriani confirmavimus , cui Jalis ecclefia., extra quam, nullus jam antiqüius etiam Clementis Ale- Jatvatur ; quzc & Decretalium xandrini adjungimus , cujus notio- lib. L tit, ], cap. L, leguntur, . 4 [ ) tum apertum tum clandeftinum, a fuccefforibus ejus mirifice excultum. Non deeffe quidem video in ecclefia catholica Romana viros bonos & cordatos, qui ipfi fentiunt, quam inanis fit ifta opinio dogmatica, & quam füneltas illa gignat confequen- tias: Quapropter negant, fiatuere ecclefiam catholicam ri- gore dogmatico, quod extra fuam ecclefiam nulla fit falus; quam , ut ipfi videbatur, ignominiam a fua ecclefia abítergere tentavit nuperrime vir eruditus & candidus, qui in Silefia ea de re absque ira & odio paulo liberalius fcripfit ^). Atquam vellent omnes boni, rem iftam revera ita fe habere, uti vir At nondum ab ile, optima, ut videtur, mente opinatur. antiqua fententia defciviffe genium ecclefize Romanenfis catho- licze , multa fane argumenta palam produnt, Provocat qui- dem vir ille do&us ad J/uratorium d), qui quidem moderatio- nem, prudentiam, circumfpectionem fuadet, fed in fumma rei tamen haereticos, quos vocat, exagitat & hoftilem in eos animum prodit, Provocat ad P. Stattlerum , Exjefuitam, Profefforem Ingolftadienfem celeberrimum, qui in libro fub cenfura publica impreffo 7) teftetur & demonftret, recentio- res cy fab rubro: JWeder die chrift- d) in Lamindi Prztanü de ingee liche Religion noch die Rómifch niorum moderatione in religionis katholifche Kirche ifé die allein negolio, Venetiis I741. q. L. I. C. machende. AAuy entfcheiden- XLI. felig den Schrift - und. Vernunftgrün- 2) cui titulum dedit: Wahres Je- den erwviefen von einem A omi[ch rufalem oder über religiófe Macht katholifchen Pfarrer in. Schlefien und Toleranz in jedem und befon- zur Beherzigung feiner theologi- À chen Mit- und Glaubensbrüder ders katholifchen Chriftenthum., 1791. Erancof, & Lipfize in g. Augsburg. 1787. 8. X 3 res Proteftantes plane non effe hzereticos, fed ad ecclefiam ca- tholicam pertinere; idque precipue monet, non extare illud principium in Concilio Tridentino, : Verum enim vero quamvis illud in Concilio Tridentino haud extet, extat tamen in eodem Concilio fententia, eccle- fiam Romanam e(fe matrem & magiítram omnium Chriftia- norum; extat tamen idem principium in Concilio Lateranenfi quarto cum obligatione fymbolica ab Innocentio lll, prze. fcripta; extat & eft bafis Concilii Conftantienfis zeque ac Ba- fileenfis; extat in praxi Curie; extat & eft bafis tribunalis, quod ab Inquifitione nomen fert, quocunque etiam fuco indu- Gum f); extat denique in fcriptoribus ecclefize catholicoe precipuis & in Jefuitarum maxime fcriptis dogmaticis inde a Bellarmini tempore ad noftram usque memoriam. Itaque teftis locuples in iftius naturz argumento vix poteft eífe P, faitler, cum primo in illo fcripto aperte id agat, ut pro jure ecclefiv in hzreticos animadvertendi pugnet; /érusdo idem etiamnum genio bilingui & verfatili agatur, qui mox blande inulcet, mox acerbe pro temporum ratione grafíat þr £); & fic A:3 ami- ) nonfine navfea legi librum no- kenntnis, jedoch aus s 0]2;; CÍL MIZA Z zcher viffimum, qui a. 1789. Romze pro- Furcht den katholifchen Glauben diit: della punizione deglz eretici Offentlich, anzunehnen fich nicht e del tribunale della inquifizione. getrauet, ja auch svider die Ue- ''omi duo in 8, maj. berzeugung feiner Herzens, pur g) fufpecta potius eft ipfius do- aufferlich fich noch ferner zur ir- &rina, quam verbis exprimit : Wenr rigen, Rieligion bekennet; fo if er ein Proteftant die gütiliche Auto- derwegen m eigenilichen Fer- ritüt der Kirche und' feine vori- Jtande kein Kezer. ]taque fufpe- gen Irrthümer aly folche zu erken- €tus etjam eft ufus, ab autore Sile- nen anfángti; wenn er auch nach ii ler i do&tri- fio in applicanda hac Statt erhaltener folcher gewiffem Er- na factus, 6 s amice cum Fz//erro, Exjefuita aliisque confpiret, qui turba- rum in Belgio motarum primipili cenfentur. 5 Su/petia itaque nobis omnino elfe debet illa do&trina, five Síatileri, quod quis inter Proteftantes libere verfari & clam tamen catholicis addictus effe poffit; five autoris Silefii; quod Proteftantes ad ecclefiam catholicam pertineant, five catho- licam folam five catholicam Romanam pofueris. Ita- enim nobis glaucoma objiciunt, quo res noftras-turbare conantur. Eo cautius & eo fortius nos noftro Proteftantismo infiftere, quis nobis vitio vertat? Proteftantismus magnum eft Dei beneficium , quod non nifi levis & abje&i animi homines vili- pendunt, & quod tam infigne eft, ut nunquam nos poenitere poffit, ab ecclefía Romana fecelfiífe. Nullum nos aliud eccle- fix& caput aenofcimus przeter Jefum Chriftum, cujus do&rinse liberum examen & liberam intelligentiam nemo, ne Stattle- rus quidem, nobis eripiet, quin nos eum ceu nauci llominem fpernimus, qui aliud pe&tore claudit, aliud palam profitetur, aliud corde, aliud ore fert., X Non é h) Sunt illi FeZler, Leodienfis Religion die herrfchende ift , fey Exjefuita, Havelanger, Du-PFi- es nicht moóglich mit den Prote- vier & van Eupen. cf. zur Reli- fianten in einem bürgerlichen Frie- den zu leben, ave die Katholiken gions - und Kirchengefchichte. jahrg. L. Heft IV & Wolf in Ge- glauben müfsten, dafr alle Pro- fchichte der Jefuiten 'lTom. V. p. Lteftanten ewig verdammt werdein, Quomodo vero ifti ho- Quin & in JMemoria cattolica , 247—250. mines . de Proteftantibus judicent, fcripto Italo ad P. Pium Vl. apolo- id ex eo apparet, quod Univerfitas getico, aperte docent: L'apofta- Lovanienfis, genio Jeíuitico a&ta, ha. degli eretici e la, loro pertina- contra Proteftantium tolerantiam GiQ ne v /) rimarfé £ali, deffa €, che v osgannite non dubitavit: dem Ca- lo'ftato turba, cf, Wolf L e iholiken eines Landes , avo-ihre Do338. —— 7 Non tantum vero fufpeGa, fed & periculofa rebusque no- ftris infefta eft doCtrina Stattleri & autoris Silefii, i) quod nos ad ecclefiam catholicam pertineamus. Quod fi enim nos ad ecclefiam catholicam pertinere cenfemur, r) juftz funt artes Jefuitarum quacunque, & ipfi in re faa & in foro fuo ver- fantur, licitasque reputare poffunt eas artes omnes, quibus jam elapfo feculo malo noftro ufi fünt, qua de re ez teítan- tur prefügix, quibus fub tempora Cryptocalvinismi & for- mulv concordic»s Saxoniam fafcinarunt ?eque ac turbarunt. Le) £) 2) jufta & le o itima eft confequentia, quam ita ne&dimus: Si Proteftantes ad ecclefiam catholicam pertinent, ad eam etiam pertinent Principes noftri , & pertinent etiam bona noftra ec- clefiaftica. Nam quod ita liceat argumentari, ipfa ecclefize " hifto- i) Solide de hoc libro Silefii au- vero a Stattlero non tam alienum tcris judicant autores Biblioth. univ, effe putamnus.) Gegenfeitige Bru- Germ. P. CVIL. z. p. 119. E t derliebe und Duldung erkennen fehr zu wünfchen, dafr diefer Buch dchte Proteftanten alr Chrifien von catholifchen Chrz/ten und Leh- fowohl gegen. Rómifche Chriflen rerr. mit Aufmerk[amkeit und ei- alr gegen ] ichtchriften , für ihre o &Y enem, INachdenken gelefen. und Pfücht , avenn erwwogen werde. E kann dazu ;e gleich, ^vie gümpflich man ihnen auch die dienen, Gefinnungen . chrifllicher l'ereinigung mit der katholifchen Duldung und, Evangelifcher Bru- Kirche aníragen moóchte, dzefe derliebe fowohl gegen Proteftan- Vereinisun 5 niemalr eingehen ten als gegen Nichtchriflen zu er- künnen. avecken und. zu befeftigen , und die AMeinung von einer alleinfeligma- chenden Kirche im ihrer Blüfre K) vid. tra&ationem, quam nos olim . fcripfimus : Merkwürdiger und mit ihren hüchftfchàdlichen Verfuch der Rómifchen Curie, den Folgen ins Licht zu fezen. (Opta- Herzog Auguft. Churfürften von mus fane , ut hic animus viro inge- Sachfen zum katholfchen. Glau- nuo infit, quem Deus novit, Per- ben zu bewegen. im p offelt.s avif- , fuadere faltim nobis haud poffumus, Jenfchaftlichem Ma gazin für Auf- * ut credamus, dolum fubelte , qu.em klàrung. Exfter FHeft p.47. 8 hiftoria abunde docet. Ita vero fübrui dvvzvuSwiav & im« munitatem principum noftrorum a jurisdi&ione epifcoporum dicecefana, fufpenfa per pacem Weftphalicam, ita fubrui etiam jus principum noftrorum in bona ecclefiaftica , quis non vi- det? Nos noftro quidem jure negligere hzec omnia poffemus, nifi nos doceret exemplum ecclefie Palatinzs, hzec omnia Ro« m non negligi /), ubi eo tandem verfutize proceífit ars pro- felytismi, ut, quafi nos noftrique principes ad ecclefiam ca- tholicam pertineremus , principes ad tranfitum ad facra ca- tholi;orum fatiliori, ut ipfis videbatur, via peüicere tentarent. Primo enim loco Principum Proteftantium immunitatem a jure dicecefano, fufpenfo in ipforum terris, ita eludebant, ut mentiu. Filium fuum Joannem 7) Memorabile eft illad confilium de reducendis Principibus Germanic Fridericum | Principem defigna- Proteftanibus, quod Chriftiano ll. tum ad difcendum linguam & ma- Saxonum electori olim transmiffum, res in [taliam mifit. [talis, quos a Polycarpo Lyfero , qui ipfi erat in Germaniam fecum ad, excolen- a przcconiis aulicis, ad pofteros af- das artes ducxit ac aliis, qui im fervatum , extat in Unfchuldigen ejus civitatibur commoramnt£ur , lLi- berum. permifit. exercitium caiho- Nachrichten ad a. 1702. p. 38- ex Omnino tentan- quo; confirmaturi, quod in textu ^ licce reiigionis. afferimus, ea tantum tangimus, dus eft ejur principis animus a£- icipem tan. qua honef. [7 l1 & ratione, nec deerunt que Wirtembergiz Prit anenda ar- occafioney. X E 11 gunt: Non fun£ co H 3 £ quamwvir bona cumenta — de propenjtore i2u Cs ecclefiafiica , que poffdet- ad 390006 ) videan£tur re£ardare ejus Wirtembergenfis erga. Homanam Nam in Iitalia cum conver/j ionen , ut retulit Ill. Card, ecclefuam, Duce Mantuc & alite pr oceribus Andreas ab Auftria, Ferdinandz libere confeffus e& U fe non abhor- filius , qui in ejus reditu ex Belgio * tutir Homance eccle- pener di&um principem. hofpita- rere ab infti fic. Et cum prim um ex lItalia . tus eft : nihilominus excogitanda appulit , concionatori bus fuiq pro- erit aliqua ratio, qua unmanc fragilitati confulatur. hibuit, ne quic quam in Summum Pontificem inpe&i dicant incle- jp—— 9 ut quotusquisque noflrorum Principum ad facra Catholicorum tranfiturus erat, is immunitatem fuam a jure dicecefano epi- Ícopi ordinarii falvam retineret, quam pace Weftphalica ob- tinuerat, at jam jurisdictionem extraordinariam Pontificis fummi fubiret, qui rebus Principis converfi per Congregatio- nem de Propaganda profpicere coepit. Ita quidem Princeps; qui facra noftra cum catholicis permutare ftatuit, etiamnum ab epifcopo Germano pendet nullo, fed per privilegium & in» dultum jam pendet ab ipfo Pontifice, Epifcopo Romano. m) Secundo de bonis ecclefiafticis Proteftantium, quae bona fide nos ad noftram ecclefiam pertinere arbitramür, & quze tam infignes funt ad potentiam Principum Proteftantium fa&tze accefliones , ita ftatuunt; ut Principi ad Sacra Romana tranfi- turo ea permittant, fed quia poft converfionem fuam, ad ec- clefiam catholicam omni refpe&tu pertinere fupponitur, Prin- ceps ea bona, qu: antea fuo jure poffederat, jam ex induíto Pupali poffideat. Tentatum id fuit a Curia in alliciendis fami» lis Principum Saxonix Ducum atque in ipfa familia Ducali Wirtembergica z). Hoccine fcilicet eft ad ecclefiam catholi- cam pertinere, quafi vero Curice Romanse effet difponere de bonis noftris ecclefiafticis, eaque Principi converfo ex gratia per- m) ltaque cum privilegiatz fint £) Habemus exemplum Ser, Du- Capellae Principum in terris Prote- cis noítri Eberhardi Ludovici, de ftantium , mutationes & accommo- quo extat Breve Clementis XL. in dationes cultus catholici ad genium Ejusdem opp. ? :e füb titulo prodie- fubditorum fieri poffunt , quas ordi- re, FpifLole Brevia. felettiora. narius facere non poteft, Romze 1729. fol. (iterum impreffa Francofurti) p. 550 gsceeretoren o o OM ROE rE gt 1o permit'tere!' Ecquis quzefo unionem toties propofitam amet, quz omnium rerum converfionem fecum fert! o) Tertio miffionibus etiam in terris Proteftantium inftitutis demonftrarunt, quaenam nobis pericula immineant, fi do&ri- nam, nos ad ecclefiam catholicam pertinere concefferimus. Vane funt iilze voces, quibus unionem jactant, a qua nos ab- horremus. Vanw funt artes, merum eft glaucoma, quod Pio Vl. objicere nuperrime conatus eft Besieslmesfius, Coad- jutor Mohilovienfis, quod Catbarina II. unionis iftius fit ftu- diofiffima, & quod omnis Ruffia ad Catholicismum effet tranfi- tura, p) . Quantumvis vero vaniílimze fint fpes ea de re con» cepte , 0) Quod nos ab ea abhorreamus, eorum , qui tunc erant in pupillart id curiz indignationem movit, quae eiate; quin dicuni, mec per eo- artibus ufa legitur indignis & infi- rum parentes, cum ea fit natura diofis, cf. BroccardiBaronii Nach- feudorum Auftriacorum , ut nulia richt an den Churfür/ften Chriftia- ratione poffint alienári. cf, etiam num lL. zu Sachfen von den bluti- p. 277. Éo etiam exemplo apparet, «en Confiiis, fo ums J.1603. wi- quzenam pericula fecum ferat do- & &rina, nos pertinere ad ecclefiam der die Evangelifchen gefchmidet Catholicam. avorden, in unjchuld. Nachr. a. 1704. P. 197.fq. 212. & p. 216.. Re- : p) Benislawski — dara principio ceufentur 1 bi artes, quibus Princi- ad una nuovaiepoca ne' fafti Ruf- feni, e dal fuo zelo e dall attacca- pes Wirtembergici , Palatini , An- holtini , Luneburg enfer, cum vere mento alla primazia de'Papi a fa- farentur in Ítalia ad Catholicismum vor della quale hà egli ultimamen- te fcritto per commiffione di Po- pelle&i fuerint, — Mala ars fuit"prze- iemkin, e dalla grazia, che par na- fertim, quam in patriam noftram moliti funt, de qua au&tor iile ita fcita ed aderenze gode preffo l'Au- refert : ,,Contendit. Pontifex exci- g uftiffima fua Sovrana, d« fe dis- tare litem inter Principes Auftria- poftifima alla fanta unine, E& el? Impero vaftiffuno cor & Ducem wirtembergicum ob pera che qu alienationem per Imperatorem fa- di trenta millionz di fudditi T777 Gam de feudo ejus Principatus , pe r ritornare al grembo del! ape- olica. fede Romana. Wolf 1.c. uam fieri potuiffe negant in pre- judicium adorum & potifumum T. 1V. p x13- M———— 1X cept€ , hiftoricam tamen certitudinem habent tum omnes il Miffiones tum nominatim Miffio, Septemtrionalis, quam nemo negabit, qui documenta ipfe infpexerit. De Saxonicis Miffionibus teftem habemus locupletiffinum Clementem XI. ipfum, in fua ad Principem Egonem de Furftenberg Epiftola anno hujus feculi nono data 2). Quod vero Miffio Septentrio- nalis in terris Proteftantium exiftat, id quidem Cl. Hoj/tez ex incerta fama & fere ex conjectura affirmat r), nos vero fide documentorum confirmamus. Ejusdem origines nos quidem B5 a Jo- g) Clementis XI, epiftolze & Bre- ga Rom. Ecclefiam & Apoftolicam via feleCtiora fol. 620. fq.: ,,Interim fedem devotionem omni ftudio vero fcire T'e volumus, przecipuum vmuleris ac vincas; dum Nos in cordi noftro gaudium obtigiffe, cum 2ufpicium Coeleftis, quam Tibi ex percepimus, nom idibentibur quri- animo precamur, Apoftolicam Be- bur, jithic modo excipi, quc A- poftol. Mffionarii fümmo Dei be- mae, nedicionem — 1:3.]ul, 1709, Ro- neficio, nec fine prafidio ifthuc r) Ea de re differit Cl Bolten in pridem induéti pergunt in iftis par- hzfforifchen Kirchen-Nachrichten tibus enunciare, qui tamen ornino von der Stadt Altona und deren cavere debent ne forte acrioribus verfchiedenen Religions - Parthei- aliquando verbis lacefant potius, en, Altonz 1790. & 179x. . Vol. T. quam aliiciant auditorum ani- qui inter alia etiam de ecclefiis ca- mos, quos praftat fpiritu lenita- tholicis traCtat, quae Altonz ex ££ , QC manfuetudinis ad agnitio- privilegio anni 1658. exiftunt, & nem veritatis, ac ad finum aman- de iisdem minus blande fentire vi« Zfüme Matrir Ecclefiee deducere, detur, quam de aliis, ex rationibus, Quoniam vero 'Tibi magná ex par- quas p. 373. & in annotat, 235. & te vertendum eft merito q E uidquid 240. affert. In fine vero monet vir fpiritualis lucri tam piis cc natit U us dignifimus, quod Senior quatuor Deus indulferit, id effice, ut pto Sacerdotum catholicorum Altonze fingu'ari illàá, quà przeftas, pietate, morantium vicibus Suffraganei feu ac prudentíà, difficultater atque Chorepifcopi, MWezhbifchoff, fuugi obicer qui opponi po[funt propa- ab epifcopo Hildefienfi pendere gationi Catholici cultus non mi- feratur, de quo ego quidem dubito, nori fuavitate, quam conflantia ceum potius omnes canonice Miffios fubmoveas , & veterem tuorum er. narii cenfeantur, [- r d 12 a Joanne Friderico Brunsvicenfium & Luneburgenfium Duce repetimus ; qui a. 1647. vel 1648. 5) cum ad Sacra Romanen- fia tranfiiffet, five rationibus politicis motus,; five, ut alii fe- runt, miraculis Jofephi Affifenfis impulfus, in novis facris eam fidem eamque animi firmitatem oftendit, ut catholicos palam protegeret eosque fuis terris reciperet. Obteftatus ille eft Papam, ut in commodum catholicze religionis caput quod- dam ecclefiafticum conítitueret, quod Catholicis przeffet. Cum vero ipfe perfpiceret, permittere fe nequaquam poffe , quod pax Weftphalica obítet, ut epifcopi finitimi jurisdi&io- nem dicecefanam in fuis terris exercerent: benigne id ipfi in- dulfit Sedes Romana, ut ne ipfius poteftrati ab externo Epi- ícopo nimium quantum derogaretur, Vicarius Apoftolicus in ipfius gratiam conftitueretur. Fa&um id eft anno fuperioris feculi fexagefimo feptimo, ficque qui noluit Epifcopis fubeile Germanicis, habuit & na&us eft Epifcopum, fed fub alia for- ma, nam zequales fere funt facultates Vicarii apoftolici facul- tatibus Epifcopi, habuit itaque rem fed fub alio nomine. Primus itaque Vicarius apoftolicus Hannoveranus & Lu- neburgenfis fuit Palerius Macciomi Italus Duci Joanni Friderico ab eleemofynis feu confeffionibus /), cui titulus etiam Epi- fcopi Maroccani in partibus fuit collatus., Re itaque a parvis initiis cibus Brunswigo Luneburgenfibus $) Scriptores Germani ad a. 1647. id fa&um referunt, Romani fere ad ad Sacra Catholicorum transgreffis 3648. 1n ifta de convertiti, quam traCtat, ubi vero nihil de rationibus Purput ato Paffionco debemus, prze- extat, quae Joannem Fridericum .ad mifía e legenti editioni Florentinze eum tranfitum moverint. epiftolarum — Seedorfianarum snni £) Limofiniero, Aumohiet, 1754. 4, extat paffus, qui de Du- 13 initiis coepta, liberius jam graffari vifus eft Maccionius: Mox enim ») a Clemente IX. Breve obtinuit, quo ipfius jurisdi&io ad dicceíin Halberftadienfem fuit extenfa, in qua dicecefi poteftatem fuam libere exercuit, cum nemo eífet, qui eum interpellaret, quod nemo erat, cui Breve füuum exhibuerat nifi qui facris catliolicorum era ldi&us. Quamvis jam am- pla fatis effet Maccionii dioecefis, eam tamen, cum tam lucu- lentos inde fru&tus perciperent Romani, magis magisque ex- tendendam ratifünt, quapropter Clemens X. fingulari Brevi v) Bremenfes, Magdeburgenfes, Meklenbur genfer , A"L[ozzmþ "nfes & Glück- Jiadienfés ad . Maccionii dicece(in adjunxit. Qux quis negare aufit, cum extent Brevia ipfa? Extitit itaque in hisce terris Proteftantium Vicarius apoftolicus, quamvis id ipfi nefcirent Principes. Nam quod non curarint, id ut mihi perfuadeam vix poffum induci. quis enim dubitet, Principibus noftris idem jus placiti regii competere, quod Principes catholici tam curate urgent, ne ullum Reícriptum externum in terras fuas inducatur, quod non antea viderint & probarint? Poft obitum Jacciomi w) cum qaid rebus fuis profuiffe perfpexiffent Pontifex Maximus e usque amici, novo Brevi x) novus etiam Vicarius apoftolicus conftitutus eft JNicoaur Steno Danus 7) Conftituit eum Innocentius Xl & n ominat in Brevi fuo Ficarium apoffolitum , Officialem generalem 57 Commiffa- rium apoftolicum in. flatibus Ducis Brunsvicenfis €7. Lunabur genfi B 3 [ TA u) 7. O&. a. 1669. x) d. d. 21. Aug. 1677. ) Pafüionei in Liffa de con- 2) 7. Jun, 1670. vertiti P. .,,'2 eL*n nominat saüm.m 9») 1676. fed alii melius informati Danum, Errosetemipstisqiueu: Ms i saseis] 1 ab im civifatibur £? diostefibus Halberffadienft , Bremenfi, Magdebure gef. AMeklenburgenfi, mec mou im Zltenó €7 Glückfladt z). —Alio etiam Brevi, eodem die fcripto, dignitatem epifcopi Tyriopo- Neque intra hos limites fubftitit Papoe litani ipfi contulit. munificentia, qui feffionibus Congregationis de propaganda fide intereffe ipfe folebat, fed facultates Stenoni conceffas in regnum etiam Daniw extendit. Stenonem ipfum fummopere laudant omnes Romanenfes, quod vir fuerit literatiffimus & Przlatus digniffimus, cujus etiam biographiam ex profeffo condidit Dominicus Maria IManni. Prodiit illa Florentive anno hujus feculi feptuagefimo quinto, dedicata eruditiffimo & hu- mániffimo Borgie, tum Congregationi de propaganda fide a fecretis, jam eminentiflimo Purpurato. Fuerat olim Steno Lutheranz formule addidus, & in itinere Italico Romam etiam vidit, ubi fumma cum humanitate exceptus Florentíam mox digreffus, a Magno Duce liberaliffime & munificentiffime fuit tra&atus iisque houoribus exornatus, quos meritis & erü- ditioni ipfius deberi arbitratus eft. lterum vero Florentia Ro- ^0n " mam regreffus, facra Romar ivii H a profeffus eft, quo facto Papa eum Vicarium apoftolicum in terris feptentrionalibus no- 1 nor i minavit, in quibus etiam Papze & Co e egationl de propa- ) n VA " ganda egregias O pe ras praeftitit, qua 1 t pter Chriftianus Lu. 1 i& iv dovicus Dux Meklenburgicus Sch werit nfis, qui & ipfe ad facra catholicorum tranfierat, Stenonem, cujus pletatem & fapientiam magnifecit, in aula fua retinuit atque liberaliter aluit. a) Cum a) Paffionei 1. c. ifa de eo refert: z) dicitur i&-textu Gleuftadt, $ veCL ien corruptione nomiai l. ä alis confueta. nonio Suedefe. (alii melius Da- num : 15 Cum vero Steno animadvertiffet, nimis amplam effe dicecefeos fuze extenfionem , cui adminiftrandze impar fit, ob. teftatus eft Papam, ut a cura provinciarum Halberftadienfis, Magdeburgenfis, Bremenfis, Meklenburgenfisliberaretur, id- que benevole conceffit Papa. Prodiit itaque Breve 5), quo Epifcopus Monafterienfis & Paderbornenfis declaratus fuit ad- minifrator im civitatibus €7 dioecefibus H'albeff/ï*mi'im/z' » Bremenf, Magdeburgenfi €7. Swerinenfi ac. in omnibus docis totius. ditionis tem. poralis Ducum Meklenburgenfium, ad quem effe&tum conftitutus 34 etiam fuit Z'iariur, officialis Generalis €? Commiffarius apoftolicus. Steno vero jam eít conftitutus Svf/raganeus Epifcopi Monafte- rienfis, ad exercenda Pontificalia in dioecefi €9 civilate Momg/ierieayi. Poftquam vero epifcopus Monafterienfis anno fuperioris feculi ocogefimo tertio obiifftt, Innocentius XI. Stenonem, quem maximi fecit c), denuo declaravit Vicarium apoftolicum omnium tractuum ab ipfius jurisdidione avulforum, — Sed bien- nio poft cum obiiffet & ipfe Steno, cujus corpus, quod in odore San&tatis obiiffet, expetente illud-Magno Tufcize Du- ce, Swerino Florentiam fuit translatum ; in ejus locum füb- ftitutus jam fuit Epifcopus Joppes, cui ipfe Steno ante fuum obitum curam illarum Miffionum. feptentrionalium permife- Yat. num appellare videnturj di nazione Duca di Meklenburg Swerin che e zelante l'roteftante, fece un vi- avea anch' egli abbraccciato la reli- aggio a Firenze; il Granduca lo ri- gione cattolica, ritenne quefto pio cevé con tutti i contraffegni di di- faggio Prelato alla fua corte, dóve fünzione dovuti al füo merito e al e mori in odore di Santità, Il füo fuo fapere. Ripaffó un altra volta ato corpo fü trasport a. a Firenze ad di Firenze a Roma, dove abbracció iftanza del Granduca, la religione cattolica: il Papa lo no. "minó Vicario apottolico per tutti i b) 10, Sept, 1680. £) d. 25. Maji 1684. paefi del Nord, e Crifcigno Luigi 16 rat. Fuit ille Suffraganeus Hildefienfis, neque differt illius Breve inflitutionis d) ab aliis hujus generis Brevibus, nifi in eo, quod facultates ipfi demandate etiam ad regnum Suecie extendantur; quae omnia fatis aperte demonftrant, quam ve- rum fit, exiftere in omnibus terris Proteftantium fingularem jurisdi&ionis Pontificiee fpeciem. Perbreve fuit curriculum hujus;Vicarii: nam poft ejus 5 obitum fub finem füperioris feculi novum prodiit Breve e), quo Epifcopus Hildefienfis Vicarius Apoftolicus Miffionum Septentrionalium fuit declaratus, cujus quidem facultates ad- firinguntur ad eas terras, quas Breve nominat, cum valere eas jubeat in locir dominio temporali Ducis Brunsvicenfis €7. Luna- burgenfis þ&bjeäïi.r, at im Civitatibus €7. dioecefibus Bremenfi, Sweri- nenfi, Magdeburgenfi, Meklenburgenfi €7. Halberfladienfi , mec non in Glückfladt C Zltenó ac in omnibus locis totius. ditionis iemporalis re- Suecie in hoc Brevi nulla fit expreffa mentio. gi Danic. Poft mortem Hildefienfis epifcopi. f/) Vicarium apoftolicum Miffionum feptentrionalium conftitoit Ejlg/l'opwn Cokhumbricen- Jfim g), quem Suffraganeum etiam Osnabrugenfis epiícopi effe voluit. Sub d) a. 1688. Ecquod nomen fami- canonico utuntur, cujusnam ille fa- lix fuerit, id cum in Brevi non ex- milie fuerit, me latet. Brevia vera tet, definire non licuit, iftius generis, etiamfi a Clemente XI. profeCta, non extant tamen in Ejusdem operibus publice Romze €) d. 10. Maji 1697. impreffis, cum ad forum & archi- f) Brevi dato d. r3. O& 1702. vum Propagande pertineant , ex cujus loculis fedula induftria colli- g) cum nomen familiz in Brevi- gi debent, bus haud exprimatur, quee nomine -s ————M——üáÓÀ£ iT Sub hsc vero tempora memorabilis accidit rerum con« P verfio, quz filentio praeteriri eo minus poteft, quod ad intel- ligentiam Miffionis Septentrionalis & Vicariatus Hannoverani permultum facit. Cum enim Clemens XI. animadvertiffet, jurisdi&ionem vicarii apoftolici in Septentrionibus latius pa- tere, quam per vires unius prsftari poffit, eo magis, quod cura illi illius dicecefeos unà erat demandata, cujus erat fuf- fraganeus: Papa Miffiones Septentrionales omnes; quo uno Vicariatu comprehenfe fuerant, in duos Vicariatus dividen- dos cenfuit. lil itaque Miffiones, quze regionibus compre- henduntur (utar hic verbis, quae in ipfo Brevi extant) fubjee &is Comiti Paulatino Rheni, MMarchioni Brandenburgico €7 Principi- bus Brunsvicenfibus, qug tameu Epiftopis fou aliis ordinariis fubjetie uon fit h), Abbati Auguütino Síefami, Italo, ele&to epifcopo Spigz i) fuerunt demandat». Hil» vero Miffiones, quz in terris fiunt, fubje&is regibus Danim €7. Suecig , nec mon in. civitati- bus € dioetefibus Lubera, Hamburgo , /fltona €7 Swerino Epifcopi Columbricenfis curze traditxe funt, qui eapropter, ut diftin- gueretur a Vicario Hannoverano, titulo ornatus fuit Vicarii : apoftolici feptentrionalis. Facta À) momentum habet hoc addita- Proteftantium. Ergo in tetris Pro- mentum. Vicarius apoftolicus ita- teftantium fübftituuntur facultates que ibi tantum facultates fuas exer- extraordinaric , quz immediate cere poteft, ubi Ordinarius ob fu- 2 Papa & Propaganda emanant, & fpenfüum per pacem Weftphalicam locorum naturae opportunze cenfen« jus dicecefanum fuas exercere non tut, poteft. A. Ordinarius non poteft €xercere füas facultates in terris h3 Z) eletto Vefco*io di. Spiga, - 18 Fa&a hac divifione duplex emerfit feries Vicariorum apo- ftolicorum in terris Proteftantium. Prima feries comiplecitur Vicarios féptentrionales, in qua Epifcopo Columbricenfi fucceffit Sloannes Hugo Gatris, Epifcopus Dorilenfis, fuffraganeus epi- fcopi Osnabrugenfis , a Clemente XI. inftitutus £). Dorilenfi ab eodem Papa triennio poft fubftitutus fuit Hyacinthus Petit, Epifcopus Eliopolitanus & Osnabrugenfis fuffraganeus /). Pe- titum excepit Joannes Adolphus de.Horde, epifcopus Flavio- politanus, Osnabrugenfis epifcopi & ipfe fuffraganeus, infti- tutus ab Innocentio XlIl. &), qui vicariatu apoftolico ad an- num usqt 12 Av 1761. fün&us eft, quo obiit w) In ejus locum fuffe&us & Miffionibus Septentrionalibus praefe&us eft o), o- Jéphus. Gondola , Epifcopus Tempes, fuffraganeus Epifcopi Pa- derbornenfis, qui jam antea Proviearius fuiffe videtur. Altera feries eorum éft, qui Vicariatum Hannoveranum conftituunt, fuaque illa primordia ducit ab Italo Stefami Epi- fcopo Spigze. At hujus Vicariatüs fortuna perquam mifera fuit & valde angufta. Nam cum penfione annua fixa haud gauderet |Vicarius Hannoveranus, cum infuper refidentia LJ ipfius fluit: E finslmente nel 1761. effen- &) Brevi dato d. 15. Febr. 1715. do morto Monfignor Vefcovo di Flaviopoli fü affunto &c. Obierat 1) Brevi dato d, 9. Aprilis 1718. forfitan anno przecedenti, & Gon- dola ob Hordii fenium aliasve in- z) Previ d. 15. Dec. 1722. firmitates jam antea Provicarium n annus inftitutionis 1761. cet- egit, cum conftet, Gondolam Co- tus eft & in Brevi ipfo ita ponitur, mitem jam a, 1748. Vindobonz ea- An vero Horde eodem etiam anno rfüum rerüm curam habuiffe. obierit, id dubium mihi videtur, Inregiftris, quibus utor , textus ita 0) Brevi a, 1761. d, 5. O&, — 19 ipfius contradi&ionibus gravibus effet obnoxia, irïtam *gte fuftentare potuit, quamvis congregatio de propaganda fide fubfidiis extra ordinem collatis, donis pecuniariis , & Abba- tiis aliquot, quas interceffionibus fuis pro eo a Papa obtinue« rat, ei fuccurriffet. Tandem ille, refidentia Hannoverana plane relida, in Italiam feceffit, & Venetiis aliquandiu mo- ratuseft. Cum vero eo abfente plura contingerent, qu?2e pro« bare non poterat Propaganda, & res Catholicorum minus for- tunatz fluerent: ftimulos Propaganda novos Epifcopo Spi- genfi admovit, ut Hannoveram fe reciperet. . Quod cum ex allatis rationibus recufaret idem, novum Hannoverze Provicarium p) conftituit Papa Canonicum Zodul- jum Guilielmum. Jojum, qui quondam Miffionarii vices Zelloe obierat 4). Quem cum non admitteret Confilium fan&ius Hannoveranum, quod rei momentum & confequentias probe perfpexerat, Propaganda adminiftrationem ilius Provicaria» tus interim curandam anno feculi noftri 1723. Nuncio Papali Colonienfi demandavit, dum inveniretur vir illi muneri ido- neus, Quem & Nuncius mox inveniífe ratus eft, cum pro Vicariatu Hannoverano Baronem Tiicfel, Canonicum Hilde- fienfem proponeret, quem Congregatio r) Vicarium Hanno- C 23 veras p) Brevifingulari d, 18. O&. 1722. empla habemus, a Proteftantium regimine publico non permittitur, g) Sunt omnino in terris etiam Proteftantium certi quidam Sacerdo- a quo ejusmodi molimina potius re- tunduntur, ita ut catholicis facer- tes, qui titulo 1fí & dignitate & fa- dotibus haud liceat, eo Miffionarii cultatibus Mif lionariorum inftru&ti E titulo uti, quandoque publice hoc titulo uti audent, quod vero, cujus rei ex- T) & 1724.. i 20 —R Ó —— veranum nominavite At cum delegatio ifta infuperabilibus laboraret d ificultatibus, aula Ele&oralis Luneburgica effet vigilantifl :ma, resque omnes Vicariatus diffluerent, & parum canonice fierent; aliter fe mederi illis malis haud poffe cen- fuit Propaganda, quam ut Epifcopum Spigenfem remitteret. Itaque eum :) denuo fingulari Brevi Vicarium Apoftolicum Hannoveranum conftituit, qui tandem anno feculi noftri vi- gefimo octavo obiit. Utut triftiffima effet Vicariatus Hannoverani conflitutio, nem eam & vigilantibus tum Electore tum ipfius Confilio, om rem a fe amolirentur Proteftantes, ficque Joannis Friderici confilia fuperftitiofa plane everti viderentur: animum tamen non defpondit Congregatio generalis de propaganda fide, in- numeris quamvis il la effet preffa difficultatibus, cum ad mo- liendum tantum opus vix fufficerent illius facultates, Eodem Joannem Henricum Neandorf, officiae itaque anno d. 24. Dec. lem Osnabrugenfem Vicarium nominavit Hannoveranum: Cui vero firmitate & conftantia confueta nixum Confilium fane &ius Hannoveranum permiffionem Hannoverz refidendi de- negavit, V icitque audaciam hujus viri eo felicius, quod ipfa Congregatio ea de Neandorfio inaudierat, qua non erant ut adeo eum fuz forti permittere confultius plane honorifica, duceret. Ita fenfim defloruit illa exiftimatio, quam inítituto huic comparaverant Maccionius & Steno. Novum tamen Vi- carium £) conftituere haud,morata eft Propaganda, Le opol- * dum 1) Brevi d, 20, OG, 1730 $) 2. 1726. Brevi 27. Maji, —— 2X dum Henricum Se&orrer, Epifcopum Helenopolitanum. At & ille tam imprudenter fe geífit, ut omne ejus minifterium tum Proteftantibus tum Catholicis effet exofüm , & tam fortie ter contra eum ab Hannoveranis fuit pugnatum, ut officio eum fÍuo privare ex juítis motivis cogeretur Congregatio. Quantumvis itaque deflorefceret Vicariatus Hannoveranus, & facie jam appareret minus fplendida, eum tamen iterum in fcenam produxit Curia & Propaganda, cum Joannem Gui- lielmum Zizickel Epifcopum Aretufz & Vicarium apoftolicum conítitueret z), & Hildefienfi epifcopo fuffraganeum adjunge- ret, qui Miffionibus illis ad annum usque 1758. prefuit, at Hannoverz refidere haud potauit. Neque jam operz pretium videbatur, novum conftituere Vicarium , quapropter Propa- ganda eodem auno Sacerdotem quendam Chriftianum /iiffe- ren inüituit Provicarium, cui a. 1759. demortuo, fubftituere interim Vicarium apoftolicum, Canonicum ]ofephum amer , ultimoque tandem Brevi v) eandem Vicarii Apoftolici Han- noverani dignitatem naétus eít Ignatius Siersdorfiur, qui in ter- ris Hildefienfibus & Paderbornenfibus moratus, Haunoveram refidentiam vix femel falutavit, fub titulo Epifcopi Samofa- teni clarus. Ultima tandem periodus Miffionum feptentrionalium ea eft, qua experientia edocti Patres Congregationis de propa- ganda parum ex voto fuccedere Miffionum illarum amplitudi- nem, vela iterum contraxere & utrumque Vicariatum in unum conjunxere, ltaque cum Epifcopus Tempes ; quem fupra no- minaes u) Brevi Kal, Dec, 1745, dato. v) d, 17. Sept. 1760, 22 minavimus, obiiffet, in ejus locum :) fubftitutus eft epifco- pus Princeps Hildefienfis, & cum paulo poít etiam nobilis Siersdorfius Vicarius Apoft. Hannoveranus obiiffet, etiam ipfe Vicariatus x) eidem epifcopo Hildefienfi a Pio VI. fuit col- latus, ficque duo Vicarii Miffionum Septentrionalium iterum in unum coaluere Epifcopum, qui quidem ut Germaniz Or- dinarius ordinarias, refpe&u vero Miffionum in terris Prote- ftantium extraordinarias habet facultates, quze Proteftantibus non poffunt effe plane indifferentes. Poft obitum Epifcopi Hildefienfis, cui fucceffit Coadjutor, jam Epifcopus Princeps Francifcus Ego de Furftenberg, cum quo Romz uno hofpitio ufi fuimus, hic etiam Princeps Epifcopus y) Vicarius apofto- licus Miffionum Septentrionalium omnium in utroque Vica- riatu fuit conítitutus. Ita demonftraffe-nos arbitramur rem fingularem paucis cognitam, exiftere poft pacem Weftphali- cam in terris etiam Proteftantium novam quandam jurisdi- Gionis Pontificize fpeciem, a paucis curatam, ab Hannovera- nis vero maícule repreffam, Qixi. 3v) Brevi d. 19, Jul, 1775. 2 Brevi 11. Febr. 1790, J Brevi d, 29. Maji 1289.. a ,,,, " m zi u- -— m - — —— - r z 2 um RRE v r WE VA 45 3- u 2 * wasusmdMMEHE 2 s Sx v $05 i R issn M de s : WO. T A TAT iE BC x Y Ra ol E us 7 * z & m o D b ndncc b E .H..... TE TR x F. M. n RE ] a Hs A . D p d- Z m,», - 1 s p [ 24 - sxNe. — " —— áÉÁ—— acs M NGEUU. Rn ii m — lDuow hi Ra ts er g - - E Gead aA C m —— ÓÓ€ —— H P l a x i E d- ioe r VAPUSISSSBRUANDIR, R NU t d A U EWCUCTSNDISSSMANECSIS DPSSQUNUMONE SECETRR QUNEOH NCIIURUR ie n — - m i P E p ] s D 2 AE E . $ $ o z od : p 5 us p d * : D v s Y E : E z m * As Vs E 3X sE T$ *s t Es d EO ET t W I M z mib- Em $2 n I - - A m sE 4 A Qu "Y s; cn A p ag x E s A d AC s m E r s LE PA TR i CA 579 $ AA D2 À E - 5 - - ET «l - z . v £. v - s ss - J4 - z r am i i & A DE u MISSIONE g VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset " ä ä e E SEP TENTE;RIONALI ä . VICARIATU HANNOVERANO; n & AUTORE - D. JOANNE FRIDERICO LEBRET, 2 S. THEOL. D. ET PROF, PRIMARIO, UNIVERSITATIS TUBINGENSIS CANCELLARIO; SER. CONSILIARIO; ECCLESIZ TUBINGENSIS PRJEPOSITO ET LAUREACENSIUM ABBATE, f4 | Oratio Pïabita cum veniam creandi Magiflros daret, ä 17975 r Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com oPERA JO. AD. SIGMFJNDL 5