KaI600-80_2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Annotationvm Historico-Exegeticarvm In Hoseam Pars Decima Cap. XI. Complectens, 10 N - E r 1U * j ...... ss m AE E d s ET E - ETg i ^ - ic5dks. " * i D. " D 5 . ii s d y.wm .W , M E ol * .N .m u M b- - il j | Lon] " R " »- [———s W EEROSRRUR, E MÉ g Ri s z c—- u j d - 25 AA iE 22 n r ea r À * v 2 ] b - " WW. "TX 3 3 ^ des í | à GNNÉS: UUENS UPE TOMSSNM SOSCDSSERUN m - N - EX T MA A Q« g -- e— : ——————— MÓ À "Mi n ha a. i s - — — at i m a. Lal Á . g ANNOTATIONVM HISTORlCO EXEGETICARVM IN HOSEAM PARS. DECIMA CAP. XI COMPLECTENS. V QVAM SVB DIVINIS AVSPICIIS PR/ZESIDE ? LVDOVICO JOSEPHO UHLAND "PHEOL. DOCT. ET PROF. PVBL. ORD. DVc. STIP. THEOL. SVPERATTENDENTE DIEBUS SEPTEMBRIS 4. MDCCXCIF. PVELICE DEFENDENT JOH. GEORG. ADAM MULLER "litenffeig JOH. CHRISTIAN. GOTTLOB WILHELM, JAIerkling: CHRISTIAN. THEOPH. FRID. FABER, Stuffgarí. 1 JOH. CHRISTIAN. EHMANN, Gethingenfis JOH. CHRISTIAN, NAST Stuttgartianus GB £ JOSEPH. MATTHIAS FRID. SCHOLL, Alünfing ) EXAMINIS THEOLOG. CANDIDATI IN DVC. STIP. THEOL 1 r TVBINGAE LITTERIS DALZIANIS, ( Yon Ilon agm finu] Q fjd neä) ] m D] [n LT E p ; i!lfiiw Verb; LT I()(x 1 v 1 Es L apite XL sovum fermonem exhiberi, qui verfu utte C .decimo per formulam, diffum Jehovae, finiatur, non ipfum modo argumentum,. quod cum praecedenti g10on cohaeret, confirmat, fed plures etiam Interpretes agnofcunt. ALoquens induciter J'ehova ipfe, qui Imo tum Éeneficia antiqua. populo Ifraelitico. praeffita recenft , tum de ejus ingratitudine et turpi defethione conqueritur, v. 1—4. lldo poenar graviffimas praeditit,v.5 —-7. quar liIto ta- men fe moderaturum feffatur , a, ut reduGionem. exuluun in patriam promittat , v. $ — 11. Male LXX. fecundum Codicem .Jlexandrinum. et VvroaT. poflerius hemiftichium vers 15. Capit. X. *nv3 baeo^ ';1'7'73 now 573, licet priori intime cohaereat, et per accentus quoque conjungatur, ab eo difcerpunt, et initium Capitis XI. faciunt. . Vitiofe quoque ifta a/fima verba vertunt. LXX quidem: og9e2 avéepeiQyeav, a'te- QO Éacikeu "lagusA, mate. proje&fi funt , projeBius efi Kex -) legentes tertiam per* Jlírael, pro iiyïmti«w Niphal A5 À d e» 4 Hor, X1, zL plur. graeteriti v393, et, quae DRUSII conje&ura eft, quia Ut confundebant Daleth cum Refch, vertentes qt35*3, a rad. 9 ]aep; fun jecit, projecit. VULGAT. vero: ficut mane tranfiüt, pertranfit Rex Ifrael, pro $ in voce àr? legens Caph, et pro infinitivo Qu no5" praeteritum. 2" , et verbum ipfum vertens : »3 £ranfiüt , i.e. ceffavit,iuteriit ; quam notionem verbo tranf- fuo, re folet exprimere. Non minus inepte iidem Interpretes ejus verfum primum Cap. XII. fecere uftimum Cap. XI. cum Que ; lfrat tamen aperte nofirum hoc Cap. verfu uanderimo finiatur. Quare recte LUTHERUS, miffa utriusque verfionis f « üncongrua tum disjun&Hone tum conjunt&lione ,. confuetam tfra in Bibliis Hebr. et verfuum conjun&ionem, et. Capitum divi« lab fíonem in Verfione Germanica retinuit, vt D Cp. AL BH P j,, Cum þuer e[fet. Ifrael , amavi eum, atque ex Ze- tto gypto evocavi filium meum. m Cum puer. e[fet Ifrael, amavi eum,] Planum eft, Io- tüim | qui Deum de populo Ifraelitico in prima aetate fua. con- fütüto, .fi quidem, uti finguli homines : ita etiam integri z'il ap populi fuas aetates habent, ita, ut'ad infantia ad juvetitu- terun tem,ab hac ad virilem aetatem ctc. progredi dicantur. Prima ledii aetas, five pueritia J/raelir erat, cum ageret in /Egypto, cedit atque ex paucis patribus excrefceret in populum numero: qui, fum, nondum tamen liberum. Particula *5 non ver. Jäkw; tenda eft cum TAnNOYIO et RivETO per quia vel quam ly f Hos XI, z. 5 vis, q.d. q?mmvit Ifrael fit putr nempe imbecillis, imprudenr, Jaepe jugum excutiems. paternum ; lamen dilexi eum, — Sed j fumenda pro £emporis nota, quo fenfu frequentiffime oc- currit. Vid. Norpi Concord. Partic. edit. 'T Y MPII. ) p.373. Incipit enim fermo Dei a beneficiis, populo t fummam fuo, inde ab ejus quafi infantia exhibitis, u Senfus ita- $ ejus ingratitudinem eo fortius demonfiret. 1 que: Cum decem fribus , quixe in regni fui corpore modo Ifrael v. 1. modo Ephraim v. 3. dicuntur, ad/uc in fenera 3 füa actate, cum reliquis fuis fratribus, Juda et Benjamin, e([ent, nec dum im ferra Camaan fidem. et Rempublicam [« kaberent : amavi £tum] Yn verbo *nàn* To * plurimis abundare videtur , Srs. ScHMIDIO vero eft particula ut faepe. umrodoriup, refpiciens praecedens '9 femporir, quare vertit: tum jam , i. e. iffhoc jam pueritiae tempore dilexi eum..era- tuito plane amore , et reliquis omnibus populis praetuli, mihique in peculium elegi. . Cujus dileffionis . documen- tum plane eximium eft, quod fequitur: (e aíque ex 4degypto vocavi filium meum.]. ve "o ef 1- in appofitione cum fuffixo in 3X3ns. .Male LXX ver- t terunt guaAeoa Ta Teuya xuTE, aC filegilfent vw32b, quam f'lh lecionem refutat conftans Codicum auctoritas, cui ac- r cedit VULGAT. vertens: filium meum, itemque ÁAQUILA 4 qui, uti notavit EusEBIUs Demonfrr. Evang. Lib. IX. 0* 60 daAtucag Tt Efjgauuto sisdwnxsy EE Aryvmla SxWAcca TOV Uty a. lk 6 Hos. XI.-1. PT Duplex vero datur hujus ex Zegypto votationis expo zi;ia;; &) Z/ià quorundam tantum Interpretum , qui docu- Sed imentum dilecionis divinae in appellatione filii ponunt., le Ita e recentioribus b. BENGELIUS iz Gzom,ad IVlatth. P 3 H, r5. et b. Bunkivs ad Hos. XI, quibus hic verbo- &r, rum fenfus eft:- Tum , quum puer erat. Ifrael , dilexi eumn , ]ntt &, ex quom Zegypto erat, filium votavi meum *). Pro qua eun expofitione urgent: x) quod parallehfmus utriurque- hemi- deat Jfichii eam requirat. Protafj , inquit BURKIUs: quum puer Xon effet lfrael , correfpondet mox ex Zegypto. 'Et fic apo- Iu dofi: dilexi eum, correfpondet mox: vocavi f/ium meums Áttyt infiene enim fpecimen amoris divini fuit, quod J/rae- Do le dignatus eft Dominus appellare filium faum. 2) quod ( locutio: ex ferra Zfegypti, apud Hofzam Cap. XII, 16. qui et XIII, 4. recurrens, in utroque ifto loco fignificet Ua inde ab egypto , 1. e. inde ab £o tempore, quo Ifrael in z« po gypto fuerat; quare etiam noftro hoc loco tz»«ynrs recte u j fic vertatur, ut non tam /otum, unde egreffus fit Ifrael, neqt quam fempus, quojgn illa terra fuit, defignet. 3) quod revera inde a tempore Aegyptiaco Ifrael coeptus fit. dici p 9p fílius. Exod. IV, 22. 23. 4) quodx femper Deus eduxiffe : !lq ..5 Accedit huib fententiae etíiam MorDENHAUERUS, vertens: fenfu »Ich habe Ifrael fehr geliebt, aís er woch jung gewefen, tdpo, »und ihn meinen Sohn genannt, als er fich im Éeypten Quan paufsehalten, & in nota: wenn Gottbezeugt, er habe non] l/rael'fchon in Egypten feinen Sohn genannt: o bezie- ! ( hen i?ch deffen Worte auf Exod, IV, 22, Ubi Hoä. XT ; À populum ex Aepypto , nunquam vero vocae dicatur. Sed Refp ad 1) 1) quod aeque commode vox *335 paral- t lela ftatui queat voci bemv^. Ita EANEST 1 Znnotat, Bibl, h P. VII. p. 5o2. ) quod nil;cogat, ut paralfelifimus ftatua- )« tür, cum potius praemiffae in genere dile&lioni divinae mox D fpeciale ejus. exemplum fubjiciatur, cui in fequentibus ad- la duntur plura, atque res potius, quam q0men exprimi vi- /je deatur. Refp. ad 2) quod Hofeae Cap. XII, 10. et XIIL, 4. " non idem fit verborum nexus, neque etiam idem fenfus. (j« Abiformula : EÉgo vero fum Deus tuus £t v"sb, omnino L iempur infert; hie vero [locwm , unde cum quer e[fct. Ifrael , Ij« Dominus eum evocavit. Refp. ad à) quod edu£fio I/raelis d ex degupto propius cohaereat cum fcopo Mlatthaei, [O quam id, quod Jfrael in AAegypto jam appellatus fuerit Dei , ua ftante interpretatione Antitypus minus congruit ty- et po. De Chriffo enim, qui jam a mativitate,imo a. conceptione j« , füa filius: Dei erat €7 appellatus fuif, Luc.I, 32. 35. dici T» nequit, quod inde ab Zegypto , five ex quo fuit in Ae- od gypto, flius Dei appellatus fuerit , uti Ifrael inde ab Ae- gyptiaco tempore coeptus eft dici filius Dei. Refp. ad 4) lj 1) quod verbum &"p mox v. 2. recurrat, non in eo [ fenfu, quo notat nominar£, fed in fignificatu arce[feudi , D advorandi. 2) quod faepiffime. quidem verbum "p P quando nominare fignificat, conftruatur cum 5, fed tunc h non praefigatur nomini , qüo appellatur alterum , fed ipfi d fubjeGlo ,^ quod. illo appellatur. . Gen. I, 5. Jes. I, 26. rj* Ubi vero. g*ip figuificat advotare, tum 5 praefigitur ji(b,- $ Bot.- . X, d jtflo, quod. advoratur , ex. gr. Gen. XIf, 18. "dHdvoravif 4li Pharao ZAbrahamum , &* ss5. Exod. XX, 9. XXXIV, 15. Vit Omnino ergo 5 etiam hic in *335 indicio eft, non notari illo Zs uomen, quo appellarit Deus líraelem fed /ubje&um , iv quod vocaverit ex Aegypto. Cf. B. HOFFMANNI NOSTRI Edl Demonfir. Evang. 'Y om. L. p. 36. 37. & ( $) Zffia communior eft eorum, qui verba noftra. exPonunä LX de edu&lone five evocatione l/raelis ex Adegupto , fingulari n illo amoris divini documento, vi cujus populum Ifraeli- [ [ ticum , cum in Aegypto fub duriffima fervitute erat, ex W ila liberavit & ex Aegypto eduxit Ita poft Hierony GROTIUS pte 9U , |LUTHERUS , SPANHEMIUS MARKIUS , Quj & e xecentioribus b. MICHAELIS , DATHIUS , & Fen. STAEUDLINUS Quia Matthacus, Cap. ll, 15. verba noftra gely nl allegans, non nominat Prophetam, ex quo ea defumferit: ZRY] funt, qui allegationem referendam ftatuunt ad vaticinium ll Bileami Num. XXIV, 8. tE»wvob w ww 5x, Deus llfe edu&or B]HJ' ex 4fegypto quae fententia placuit (n ORIGENI àd h. zUsEB?0 in Demonfir. Evang. Lib. VIII & pe( p. 423. item 1$5AACO vossIO de Oraculis Sybillinis p. 265. terbo & e noftris OLEARIO in Obfervatt. in Matth. p. 57. íqq, ? mph Sed cum verba Hof?ae ipfa magis quam quidem illa Z;- Íeatmi, cum citatione JMatthaei conveniant , & Hoftas difer- tam faciat mentionem f//ii , quae apud Bileamum nulla fdu&'m eft omnino allegatio IMlatthaei ex Hos, XI, 1. repeten- petis da eft. Reprobanda etiam eft GUILIELMI WHISTONI conje- apud &ura, qui in Conatu reéfüituendi geuumum. Textum F. T. ?lgm Hgrelt Hor. XT, z. 9 Vuolitb edito, ad. Jes. XLI, 8. 9 a IMatthaeo alludi puta- vit; Ut vero obtineat, quod vult, textui Hebraico ma- D nus violentas infert , & pro Tnsp mv5 a feleGhir, 5 five proceribus ejus, cf. Exod. XXIV, 1. evocavi te , le- 3 gendum putat t2'"y55, contra omnium Codd. ledionem &.contra Verfionum etiam omnium, & vel maxime D LXXralis auctoritatem. Vide contra eum CARPZOVIVM Ü in Critia S. p. 866. & worrium in Curis p. 38. 1* Sed quomodo , inquis, citatio Matthaei, qui de Chriffo »^ vaticinium noftrum imferpretatur , conciliaài cum Hofza / poteft, qui, vi totius contextus, de populo I/raelitizo. lo« $ quitur? Inter oracula, quae detorta volunt hoftes Evan- fs gelii& corrupta a Scriptoribus N.T. noftrum hoc Vatici- i nium unum e palmarüs eft; nec CELsUS.modo, POR- t PHYRIUS & JULIANUS o/citantiae , imo' malae fidei accufant dMatthaeum ,. quod, fimplicitati gentium hac allegatione Mluferit; fed Judaei quoque, recentiores inprimis, Evange- 211«.3 yic liftam in ejus tum applicatione tum cifationereum peragunt, I & peccalfe tum in fubjeBlo , tum in praedicato, tum in fofa j verborum Propheticorum ffru&ura (tatuunt. 1) in Subjetio; p Prophetam . enim loqui manifefte de populo I/fraelitico ; J in praeditato; Sermonem enim effe fantum de olenni illa f edu&ione populi ex Zlegypto , cujus frequentiffima a Pro- iE phetis mentio fiat. 2) Praeteritum , vocavi, reperiri ee apud Prophetam, non futurum; fermonem ergo effe de nt edu&iione ex Aegypto praeterita, & tempora Prophetae an- f. izgre[jJa, non de futura quadam. 3) J/raeli ex degupto Is Io þHo.r. AIYY. evotato mox v. 2. objici turpiffnam ingratitudinei, Si ergo Ty intelligendus fi£. S'efus Nazarenus, convelli ejus puritatem €7 Ty ld innocentiam, ficque labefactari fundamentum Chriftianifnii. cati Refp. ad 1) peccari falfa hypothefi; nec enim negatur ab V el Evangelifta, verba Prophetae efiam ad populum referen- da effe. IMlanet fubjeffum falvum in fypo , etfi in nti- loqu typo aliud fubflituatur. Premit ergo difficultas modo eos, pum ( qui /ofitarie oraculum de Chrifío exponunt; non vero illos, quae qui pro oraculo compofito illud habent, cujus gemina eft W impletio, una ijn 7ypo, altera in Zintitypo , quarum una non evertit alteram , fed ducit ad alteram, & completur peralteram. Refp. ad 2) Peccari rurfus tum fa//a hypo- 1347 ihefi, quafi non de actu praeterito etiam. férmo fit; tum elencho | confoquentiae , quafi non nota foret frequens enallage temporum apud Prophetas, fufuri praefertim & fl praéteriti, Nota regula Rabbinorum: JLinguam prophe- n ticam loqui de futuro tanquam de praeterito, €7 di&um Dei frim haberi pro fatio. Refp. ad 3) Laborare hoc argumen- Qu tum fallacia compofitiomir, quafi ea, quae connecti debent &f ratione f7pi, neceffar'o quoque connectenda effent refpe- TREJ &u antifqgpi. 'Talia vero funt praedicata, qualia permit- potel tuntur a fuis fubjecus. Typi & antitgpi diverfa ratio eft, flant nec, quae conferuntur in 270 praedicato, conferuntur in fubje 0mni ; 3mo non poffunt non effe diverfa , cum fe habeant, Draec ut f/gura & res figurata, Quaerenda ergo conformitas &lit in formali , non im materiali & ejus appendicibus, in qui- f 39 bus haud quaquam conferuntur. Et in omni collatione Ho:; A. ir ( 'Typi & Antitypl quaedam utrique competunt, quaedam q 'TTypo, non Antitypo ; quaedam Antitypo, non Typo. II Unde nunquam quaerenda harmonia in omnibus praedi- catis, fed in iis tantum , in quibus conferuntur. Solen- du ne etiam Prophetis, jam de Typo & Antitypo conjuntlim /i li loqui, jam /eparatim ; faepe transire a 'T'ypo ad Antity- Ij', pum , faepe regredi ab Antitypo ad Typum. Ipfi ju- S, daei fatentur , . multa de Davide, MetTiae Typo, dici; 2 quae tamen ad Meffiam referri nefciant &c. — Ita SPANHE- MIUS Dub. LIIL. p. 474— 480. NG Q Interpretum Chriffianorum fententiae praecipuae ad fres n« revocari poffunt, ad duas extremas & unam mediam. m Ima eft illorum , qui vaticinium nq/hmk Hofeanum ens fm[yliciter €7 proprie de folo puero S'efu, ex "egypto vo« cato exponunt, fed diverfa ratione. — a) Al totum verfum li grimum , de Chriflounice interpretantur, hoc fenfu: quia Du puer Jfraelis eff (Chriftus filius meus) dilexi eum €7' ex - jem gupto evocavi filium meum. Ita FRANCISCUS JUNIUS, ent TREMELLIUS & PISCATOR, fed 1) nullo vefüigio probari d poteft, quod Z/rael fit genitivus ; Hebraei, ubi verbum fub: pb flantivum fubaudiendum eft, praedicatum praeponunt & ell fubjectum poftponuut. Ifrael ergo eft fubje&hum , & puer g praedicatum. — Crudum quoque & durum eft, fenfu plano int, & literali prorfus negle&o, fubaudire fubjeBhumvis, vel ex fine verfus retrahere ad initium, praefertim, quum ibi non ütïf! (u *2 occurrat, fed 335 cum prarfixo. Omnes etiam veteres. one B2 Iz ffo.r. AL verfiones pro fubje&io habent J/raelem., qui Ifrae! vocatur mü fi guer , ratione aefatis habita, & quem Deus dicitur. difexiffe, fil quum adhuc in tenera aetate effet.. ) lii vero prius mem- puo, brum verfus noftri de populo. Jfrael , & pofterius tantum de confrr Chriflo exponunt,, ut fenfus fit: Quia puer off Ifrael, vel: ]i quamuis I/raelpuer fit rudis & imberillis,tum ignorantia puerili Q Te laborans tum imbecillitate, tamen dilexi eum , €7 ob amo- A rem, quo eum complector, vocavi, i. e. vocare decrevi, BUCEM Jihum. meum unicum ex Zfegupto ,. qui pueri Ifraelis dileBi € TCCe1 euram fufziperet , docendo illum , regendo €7. ad officium re- NT A votando. Quae expofitio quidem probabilior eft priori, fed id Ho cui plurima tamen obftant: 1) fo^s effe reddendum per N particulam defignativam Zemporir, jam fupra monuimus; DL 2) evidens eft ex infpectione textus, idem /uübjeffun vocari potyf? -& :3, nec id negari poteft, quin yis aperta fiat ver- As bis Prophetae. 3) Nimis abrupta & concifa eft JMeffiae du Mq commemoratio, fi fo/ur. Melfas 1n verbis poftremis intel- ltrr u hgatur. — .. Et quis Ifraehtarum evocationem illam AWeffrae QUi p ex Aegyptg anuno praetipere poíerat, quem omnes crede- i!]]/ 127 /' '[L bant vorandum, uom ex Aegypto , fed ex S/uda? .. Longe Sed gra majori probabilitatis fpecie ad fofum Meffiam referri poffent (PANUE verba pofirema , f , omiffa mentione. Aegypti , Propheta. di &ulla , xiffet: Quia puer lfrael eff , €7 ^ dilexi .eums ideo nifi vel dl deflinavi ei filium. meum. — Evocatio.ex Aegypto novum & Kte: m infolubilem.. nodum . objectura fuiffet Ifraelitis fuper oríu AMe[Lae , quemi proditurum exfpectabant ex t£ribu ipplica: Judae. ,. ex, radice. Ifai & . egreffurum : ex — Bethlehemo, Hor, XI, 1 i3 * Y nifi fub coriice. beneficii illius externi aliud beneficium a Deo " fuijfet. fabindicatum, quod fuo tempore agnofceretur a po« ]« pulo, ut ejus intuitu in agnitione IMeffiae & fide in eum üb confirmaretur SeraANHEM. Dub. LXIII. p. 483 — 492. ,10 IIt2 fententia eft eorum, qui per meram accommodatio- li nem feu allufionem oraculum noftrum ad Chriffi mfantis ex Ita [ "legypto reditum ab Evangelifta adplicari ftatuunt BUCERUS JANSENIUS MERCERUS, quibus accefferunt l jj e recentioribus 5. ERNESTI, Ánmerk. über die Bücher e. N. T. Lipf. 1786. p. 3. BAHRDTIUS, in Zfppar. Crifiro ad Hos XI, 1. S Matth. HT. eff. muda hnjus loci acctommodae X 0 . Neque enim Hofzam h.l de Meffa vaticinatum. effe ; I$, »neque Ifraelitas 1jpum effe Chrifli, ulla veri fpecie probari atl poteji S., : ROSENMÜLLERUS in Schol. in IN. 1. ad IVfatth, Hofeas fine dubio loquitur de exitu I/raelitarum ex degupto era duce WMofe , refpicitque ad verba Exodi I,22.23.. Maithaeus u haec verba mon citat tanquam vaticinnum de Meffia fed 1 üc ium epte perfonae . Meffiae. accommodat Quafi . dicat fie de ülud reffe dici potuit , quad ab Hofta de I/raele ufurpatur Sed gravia funt argumenta, quae JANSENIO Jam oppofuit ! gc sPANHEMIUS , Dub. LXIV, LXV. p. 495. feq 1) Sic nt nulla, inquit, ratione fatis fiet Judaeis, quibus: de di- avScylis IMátthaeinon perfuafis femper pronum erit rege- vd yere: male & licentiofe haec ad. Chriftum applicata füiffe b Evangelifta, quum fateri cogantur Chrifüani hoc ipfo Peï applicationis.modo, fa/e quid mon fuiffe de mente Proyhe- 1 ifthic loci £an£um iue, quippe.cui confütutum fuerit 10; 14 I: XI; . apere de Ijraele benéficiis affe&o, & ingrato animo ea ex« fpnif cipiente. 2) Non videtur convttire haec interpretatio ffilo quet €7 verbis Matthaei, qui inquit, Chriffum infantem feceffiffe a liga ia egyptum, E? fuiffo illie usque ad obitum Herodis , u£ wufra impleretur , quod di&fum eff a Domino per Prophetam. Vix Jad ila verba locum hàbere poffunt, nifi vel Propheta de f i Chriffo loqui intenderit, vel Dominur faltem per Prophe- 3 muli tam 3) In locis a JANSEN1O citatis Matth. XIII, 35. 09 coll. Ps. LXXXIIEL, 2. IMatth. IL, xz. coll.Jerem. XXXI, Jlifía; 15. evidens eft, ex comparatione textuum , non nifi W meram allufionem €7. atcommodationem rei fimilis intelligi. ligend Alia vero ratio eft, ubi de Meffa agitur, ad quem alludi N q Lantum ejusmodi citatione, & praeter mentem Spiritus S. f0 ed a ratione alienum videtur. 4) Adde citationes, quae JMeffiam, li H concernunt, ftudiofe a Matthazo congeftas effe, non i. dIattha Íufirationir modo gratia, fed probationis ergo, & ad de- tetulit, inonftrandum, J'efum Nazarenum effe verum Meffiam , eo, NYNUN quod ab illo, in illo & circa illum ea impleta legantur, quae ütàti à de Meffia in V. 'T. graedia fuerunt. Ubi vero mera re« addm, peritué al/ufo , mera actommodatio , & quidem . praeter P25 mentem Syiritus S. 1bi probatio folida locum babere nequit. "g d IIlIta fententia, inter memoratas duas extremas qmedia , tenttam eft eorum, qui vaticinium noftrum /iferaliter de Ifraele , plures eiyflice vero & quidem ex intentione Syiritur S. de Chri/To agere ftatuunt. Habet namque ZLiber Scripurae hoc fpe-. Vero dg ciale , quod Deus, ejus Auctor, non tantum utatur vori- ti(me l Blf bus ad aliquid figuificandum ; fed etiam rebur, per voces bis dul Hor. XI, 3. i5 "X' fignificatis , ad fignificandas rer afiar. E flgnriücatione, ä jl quae vorum eft, accipitur fenfus literalis vel hiftoricus ; j a fignificaüone vero, quae rerum eft, accipitur fenfus enflicus. Senfus literalis loco Hofeano refpicit populum lx I/raeliticum , fed qua typum . adeoque myflice fimul Chri- dt flum innuit; quam interpretandi rationem ipfimct gudaei he« in multis locis admittere coguntur. Fatentur ipfi, multa » ex.gr. de Davide ejusque regno dici, quae pertineant ad T, Meffam. — -multa, quae de liberatione populi D«ei dicun- W tur, hiflorice quidem & fiteraliter. de geftis in V. T. intel- ligenda effe, quae fimul ad JMeffae tempora referenda fint, (gl. iudi Uti ergo Zofeas vel Spiritus S. faleem per Hofzam fub 1g- $ go eductionis Ifraelitarum ex Aegypto f/mul indiratum vo- J juit. muyflerium futurum evocatiouis AMeffiae ex Zdegypto: Sie dl Aatthaeus eodem Spiritus S. duc&u verba Prophetae eo retulit. SPANHEM. l. c. p. 502 — 505. Ita poít. t1ERO» de« NYMUM e Pontificiis, Reformatis & Lutheranis: plures, e0, citati a D. HOFFMANNO in Demonfir. Evang. p. 34. quibus ïlläc addimus 7/en. D. BuRscuERuM Erlaeut. des Proph. Hofea ft« p. 259— 266. & D. srAEUDLINUM, Jeyfr. zur Eríaeute- Jf rung der Prophet, p. 27 — 134 Neque per/hanc fen. Wto tentiam duplex amiur di&ii fenfis ftatuitur. Aliud enim eft, dl » j plures fenfus ejusdem generis T. litterales flatuere ; aliud 1/; 0 vero diverfi generis ; literalen , qui ex Spiritus S. intene tione immediate per ipfa; verba fcripturae infinuatur, & f pj* suflicum, qui non. proxime per verba, fed perrer ver- bis defignatas a Spiritu S. intenditur. . Poteft etiam Sen- o 16 Hos. XI, f. füs Stripturag révera dici unicus tantum, fi vocem Sen/us Um i accipias in flgnmcatu latiore pro omni eo quod a Spi« $8£07 ; 1 ritu S. intenditur Sic noftro loco Hos. XI I. 7/u$TrC€a Quonen apfe eft fenfus litteralis, fed bis mzpletm in /ypo primum, "orar demde in antitypo. Vld HOFFMANNUS . C. p. 37. 38. Verum x . - NOLDIU Verum prout vocarunt 2os fequent j£a abierunt a. facie ticula, eorum. DBaalim [aerificarunt . €9 . fculptilibus Quoque fuffierunt. n def Sed' prout vorarunt zos ita abierunt. a. facie zorum. ] W( ATA Summo D erga lMraelem benefitio v. 1. memorato' fub- 'kt' w/)w Sermo jicitur mox populi hujus maxima ingratitudo v. 2 Es eft . ellipticus. normn Quinam . enim fuerint hi vocanter , dirofr , exprimitur. Subintelliguntur Mofes & Aaron , per quos It €q Dommus Ifraelem ex Aegypto vocaverat. Ita HIERO- 1Us eyh NYMUS: FVeteris recordatur. hifloriae quod votaverit qui- üt i ffg dem Dominus eos per Mofen €? Aaron , qui voraverunt eos, 10* « u egrederentur de Jegypto: ipfi vero vocati ab eis rece[fe- tbej]nn g runí — Uerienies &i5 iergu C? mentis duritiem gfg/ïu corpo« Qum ef riy indicaníes.. —— JDiffantia peccata temporibus , uno fermo- D'onome "£ conjungzt quomodo primum vocati fint de degypto €7 fextus. appellati filii , deinde in. folitudime rece[ferint a. Deo,; Beel- LUF phegor magis colentes quam Deum, €7 poflea im terra C& €IUm Jün&a Baalim €?. Affarot €7. ceteris idolis fervierint. Quia e& Jäqf: LXX. Cod. JV'atit, vertunt «a9eg usltauxAeox, BARTHIO In refcribendum videtur *w"p3, quam lectionem ipfi etiam n lt d Hos. XI, ». a [ Chaldaeur expreffiffe videtur, vertens: if Prophetas ai $4£05, uf monerent £05. . Sed cüm omnes Codd. IHSpti le- Q« Cionem textus exhibeant , & VULGATUS quoque vertat: n vocarunt , omnino retinendus eft p/uralis Y*, ante quod verbum Caop/, fimilitudinis, quod faepe omittitur (vid. NOLDIUS in Concord, Part. edit, Tympii p. 392.) bene ob I fequentem particulam t5 fubintelligi poteft,licet haec par- ticula, uti zleg Joh. IV, 6. A&or. VII, g. XXL, r1. il/ativa l$ quoque effe queat, connectens cum vocatione mox fecu- tam defe&ionem populi. LXX porro vertunt: zleg. excvlo vel amewovlo s« zeecomm uz' avlos log Éa«X cOuov, xmi ] lus yXwmlog s9vpucov. Diviferunt ergo unam -vocem T u romsso in duas, & judice CAPELLO legerunt E2 55 101 difce[ferunt a. facie mea, pronomen affixum Em jungentes cum fequentibus; .Accedunt huic verfioni, quam & sy- WJ? « RUS exhibet, DATHIUS & MICHAELIS, qui vertit: Z/fer at dere riefen fie : fo gleich giengen fe von mir himweg, &in g (0f, nota: ich bin hier von den jüdifchen Puncten und Ab- theilung abgewichen; itemque BARTHIUs: C2m:55 men- !//. dum eft, e fcriptione continua ortum. Lege tanm 25 & ()0' Sed mutatione pronomen ad membrum fequens refer. t&;xtus, qui Codd. omnium auctoritate & confenfu quoque YULGAT. nititur,atque bonum fenfum praebet,opus non eft. 7!:'./C T Ceterum -;Lm cum *s , utin N. 'T. sogsueodoa omrioto livoe, eft fequi; cum WNlem vero aver/ari. »-uïa 1IJ Baalim faerificarunt €7. fculptilibus J'ufierunt.] Pro fpe- m cimine defe-&ioqis fubjicitur idololatria , in quam Ifracl C 18 Hos;, XI; 3. üd ire jam ab antiquis temporibus deferti & judicum delapfus eft fixmor Num. XXV,2. 3. Devt. IV, 3. Judic. IL, 11. 13. III, 6.7 Tom« VL25. VIIL33. X, 6.10. Cum Propheta fiiflorice recenfeat favi quid olim factum fit: poft praeteritum q125n, futurir utitur Ja.D ad contumacem & faepiffime repetitam 1idololatriam denotandam. udaps garíaba EL LEINIUS Ego greffus formavz Eplzmzmo , apyprehendendo eum ad brachia ejus; fed illi nom intellexerunt, tnt T at quod fanaverim £os. Ego gre[fus formavi Epraimo, apprehendendo. eum ad [!f((!/m d m brachia ejus;] Subjungit porro Dominus, quod Ifraelem, licet toties ab ipfo ad cultum Baalim defecerit, non ta- lts W quy, men abjecent fed poenitentem femper ex angufítüs & F? qay fervitute liberaverit. Quae Dei longanimitas tropice TiOpieni exprimitur verbo wvboxn, formato vel ex conjugatione Hithpael, m abjecto & folo n confervato; vel ex conjuga- pedori Verfron tione Hiphil, pofko n pro n, quafi effet ^no:mn. — Va- rie vero reddunt hoc verbum. VULGATUS: Éf ego quaf f 17[//[ ? ll nutritius Éphraim. portabam eos im brachüs mir LXX Y nota cuyeorodica, pedibus implicavi ; SCHMIDIVS : Juceffum meum W tht T aju:fecz vel accommodavi Ephraimo , 1ta, ut non incefferim Un7 v firenue & citato gradu, quem ille affequi non poffet ; non Vicl i feverius cum illo egi, aut illum defatigavi nimium. sI- Ephrmm MONIS : fenfim pedes. imovi pededentim ince[f , inflar ma- t) ligen l tris ince[fum. fuum ad infantir greffus atcommodantis. Con- Fijt, tnuatur tropus: verbis fequentibus pprehendendo : euno xUCHM Hos, XI, 3 I9 ad brachia ejus. Nomen colle&ivum , Ephraim eodem 4 fermone. cu m fuffixo plurali in.verbo tanp & fingulari in Z eàf, nomineWnypwi; atque rurfus in verbo 3 cum plurali con- ftruitur. 1t Plura ejusmodi conftructionis exempla vid. in JAm Ven. D. srogRU Obfervatt. p. 373. Quia LXX. vertunt avexa[9cv avlov emi dov Bgasetova jux. & VULGATA cum SYRO: gortabam eos in brachiis meir ideo DATHIVS DOEDER- LEINIUS & MOLDENHAUERUS pro wnpwm legendum pue ao tant -n;m., atque verbum onp in prima perfona ver- Ij Sed contra Anawazam tunt : brachis meis fufruli. Linguae Hibr. MICHAELIS verbum tEnp refert « al ad rad. Enp, quae Arabibus eft praeceps ruit,, & mu.s p jem, KEgo ire docui Ephrai- tatis punctis legit ::an vertens: N um , ruentem feu prolabentem in brachia fua , mec [entiunt, iij & me manum retrahere , fumta imagine a puero vixdum ire PICC incipiente, quem, qui ducit atque ire docet, retinaculo, 1one Ita namque in pe&ori & brachiis circumdato, fuftinet. upe Verfion. Germ: Ich gaengelte Efraim, das immer vorwaerts Va faellt, und fie merken ex micht einmal , wanm ich fíe los laffe, sf in nota: Da: Bild ifl von einem. Kinde hergenommen, wie JXX er im. Loufsaum geführet wird. Es faellt oft, ruhet nur ml mit den Armen im Laufzaum , «nd würde fallem , wenn . es ffe nicht mit dem. Laufsaum gehalten. würde, — So begwmg jon Ephraim unaufhürliche Fehltritte, aber Gott hielt es vom s vólligen Fall gurük. Dift gehort in die Zeit des Buchs der W n Richter. — — Sed. 1) quia Epraimitae , prout ipfe ftatuit (/n MICHAELIS, confiderantur femporibus Judicum , cum ; i G 32 2c "Hos. XT, 5. noh amplis in pueritiae aetate conftituti erähti adeo: que imago a puero vixdum ire incipiente atque eundi H nondum affueto £uzc in eos minime quadrat; 2) quia glh verbum np cum fuffixo JMem reBüffime habetur pro im- 40l finitivo verbi, nþS; abjecto b, uti in verbis a Nun inci- pientibus id fieri folet, quae noftrum nps imitari folet, £u uti docuit sCHULTENSIUS in /mfüit. L. Hebr. p. 320. ea- LXX p demque infinitivi forma etiam occurrit Ezech. XVII, 15. Suumuy. 3) quia commodus & facilis fenfus exhibetur, fi vertas: Chaldat Ego prehenfos brachiis Ephraimitas comiter duxi , aut cum N a, V. BURSCHERO: 4ch habe Ephraim. auf die Füffz ge- dentis holfen , indeme ich fie bey den Zirmen. genommen, und . gelri- xd m ; ?eb habe: d. i. So oft ihr Zufland verfallem gewefen , — hat Fürtugti ihn. niemand au[fer mir wieder gut gemacht.-aut cum Seb. L fT) $£CHMIDIO: Ego z'mej'mn meun . atcommodavi Ephrai- Apumiy, 4450 , ut non incefferim flrenue : & citato gradu :« xectius Dofiram retinetur [effio confueta, nec eft, cur mutàtis puncdts Quae ind legatur ::g-jp & miffo verbo mpb faepiffime lecto Gfo J verbum [fubfütuatur in . toto Codice Hebr. non. oc- Hrïl?me 1 currens. Pl d)g Sed illi nom agnoverunt, quod eor j?maz:erim.]* Verbum £: Rif &b fropice dicitur pro fovere, curare, in integrum reflituere; cf. Znnot..ad Hos. VI, 1. VIL, z. Senfus: fed illi ingrà» u bOmi; tiffimi non agnoverunt, quod, cum faepiffimea gentibus, tropice d Judiceum temporibus, premerentur: ego illos fubinde a fer- vitute & oppreffione hoftium liberavérim, Cl ery 2t Hor. . XI, 4 a V. 4 inai Funibus humanis traxi 1llos, fumbus amoris , fui- juià ) d que illis ficut attollentes ]ugum fuper maxillas ml £orum; cjam vero converfus in eos praevalebo. let, Funibus humanis iraxi eos , fzmzbm amoris ;] IMale & LXX primas voces t2*N 5snma verterunt sy duaQSopa: ay- 150 S*gwwwv, quod fluxit ex ambiguitate vocis oan, quae IK Chaldaeis fignificat corruptionem , Dan, HI, 25. Esdt. « V, 22. ficque retulerunt ad verba ultima vérfus praece- /gf dentis, h. f. quod fanaverim sos m corruptione hominum ;. e. g& wel im corruptionz alür gentibus Cananaeis immiffa, vel in [ zorruptione Jfraelitir ab fhioffibus tentata Sed rectius AQUI- LA, SYMMACHUS & THEODOTION vertunt &v oomiog Ay- 8b Íriti« Seorty, in fumcuhs hominum, & easdem voces ad verfum TUS noftrum referunt. Pergit enim jàm Dominus ad tempora, Möls quae inde a defeBlione SJeroboami a. domo IDavidis , €9 intro- ledo du£lo F'itulorum cultu elapfa funt, docetque,quomodohuma- niffime conatus fit regnum Detem tribuum a cultu Fitulo- . 0f* sum übducere & ad meliorem vitam revocare Senfus er- &o: Etfi Ifraelitae per defecionem ad Vitulos Jeroboami, )u variámque idololatriam & fcelera meruerint, non tractari p nf üt homines tamen fumibus humanis cf. 1. Sam. VIL; 14 IDUS, tropice dictis i. e. modis, quibus ingenut homines tractan- tur, eos tractavi, reprehendendo eos per Prophetas, fed A Go cum gratiae promiffione , affligendo eos fubinde fed & rürfus beneficiis afficiendo Quantum per Efiam& Elifam 22 Hos. XI , 4. fecerit Dominus, notum eft; &tandem per Jonam mfignem que 8 dedit promiffionem de reducendis regni terminis,quam etiam iil praeftitt. "Hs Reg. XIV, 25. 26.27. Addita phrafis: fu- durt ju mibus amorit, priorem exponit. Futurum E22UDN, cui mox De ln graeteritum rv additur, eft continuativum. "B €7 fui illis ficut attollentes jugum fuper maxillar eorum ;| dollenr Dupliciter haec verba exponuntur.. lii exiftimant, non di DAUSIU cere h. l; Deum, qualir Ifraelitis revera fuerit, fed qualis in- ribusp grati[fmis hominibus aeffimatus fit, qui ejus tra&fionem beni- STAEUI gnam in. contrarium interprebantur, fenfu hoc, ut prafix.3 u fitadverfativum, atque t»mb. mnw vertendum : fed habitur Í nfc*rpr, fum. ab iis, quafi intolerabile jugum illis impofuerim. . Ita praei- Domi veruntLXX in malam partem verba vertentes : »i scopioi au- Cs loig tog gamiGoy aySwrrov st lag aiayovag avla , ero ipfis ut ala- prods gas alteri infligens , 1ta, ut per alapas notentur verbera , ad 60W 9) gentis converfionem ducentia. In eandem malam partemex vana £n, opiniotie J/ratlis , accipit etiam SYMMACHUS apud HIERO- NYMUM , quam [fententam amplectuntur LUDOVI« fu. H CUS DE DIEU, S$cb, SCHMIDIUS, BURKIUS, MI« Quàm . CHAELIS Goretting. | lii xe&ius in bonam partem verba f'giir noftra exponunt, ità, ut Dominus beneficentiam fuam Vero [ depraedicet, . revera Ifraelitis exhibitam, ( Caph enimihic p avf valet revera) defumta comparatione ab agricola, qui vi« haerenïi dens bovem in agricultura gravarijugo, jugum a/f/zvaf ts fa & aufert a collo , ut. recreetur. Iltà. JONATHAN: gratiffim Et fuit. eis. verbum meum. ficut. agricola bonus , qui allevat (7'373 dr lumerum:boum €7 -relaxat (frena) in maxillis eorum. : Item» P^il ng M,*'Og f MHos. XI, 4. $9 L. que sYyRUS & VULGAT. t2»" enim non raro Vertitur per i sugey , amoigeiy follere , auferre ; & by pown valet réía- ii xare jugum. 'Oppofitum legitur I. Reg. XII, 4. by nupn. 0X De impofitione jugi ufurpatur verbum moy Num. XIX, a. t2"3 ergo non eft demiftens aut imponen: jugum , ^ fed zollens ilud & auferens. L Hanc expofiuüonem fequuntur di DRUSIUS, TARNOVIUS, GROTIUS, MARKIUS & e recentio- ia ribus DATHIUS,BAHRDTIUS, LOUTHUS ad Jes.L, 3. & 77n. Ilj« STAEUDLINUs: Jch hub das S'och von ihrem Naken. A Sam vero me vertam in £05, €7 pgraevalebo.] Plurimi Interpretes verba noftra ita exponunt , ut tropüs, quo Eal Dominus modo ufus erat, eleganter continuetur: €9 ig- AU* tlinavi ad £os cibum, i. e. levando jugum effeei , ut collum n protendere , humique pabula legere po[[ent. collato loco: ad flouv axowYla p5 Qujoctis. Devt. XXV. 4. five admovi eis cibum, ut "3W idem fit, ac osx Cibus; velac fi effet nt M* futur. Hiphil verbi oss, atque b»ws pofitum fit pro bsew; h quam cibi dationem MOLDENHAUERUS de felicioribus & u frugiferis fub. S'eroboamo II. temporibus exponit. Quia vero LXX vertunt: xa) &mfAeopos mTeog alv , duysce- 1jA pas avle , €7 refpiciam ad eum €7 praevalebo ; atque co- j haerentia cum verfu fequente requirere videtur, ut tran- j " 1';111"6 fitus fiat àd comminationem poenae, quae populo in- ab eratiffimo v. $. denunclatut: SC HMIDIUS verbum b b derivat cum A. Salomone a rad. 5»5, quae in Hi- m phil notat /i/Finere, tolerare aliquem, atque verba 1pfa 1mn- ( ierrogative exponit: Ergone inclinabo me diutius ad 'euim, J 24 EHo.XI,2 €7. m fen uy malitiam €7 ingratitudiem erga ame femz ger faffinebo - €9 - impunitam relinguam? .. Nequaquam ,. fed otti Sed fuciam , ut. mon àmplius ^revertatur in. Adegyptum &c I cum duürior fit haec interrogatio, praeferenda omnino vi- Uf detur verfio DATHIH edif. Im« Jam vero im £05 ame ver- £am ,::eos domabo , (licet 1n edit. II. eam miffam fecerit) ] itemque DOEDERLEINII in 40í0 ad GROTIUM : fed conver- potta Ey fus- im. eum. praevalebo addens: Beneficiorum commemora- * prrag 4io culpae. gravitatem. offendit N ji minarum vim tíribuas Hf ultimis: votibus ,- textus hiat Futurum ergo 5 prae- r valebo, pofitum pro " 2YN hocque pro V2Y?N, arad.os 7A valuit, praevaluit ,. quemadmodum *35N figuificat praeva- phet n Íebo L. Sam. XVII, 9. cf. Pen. srTOoRRI1t Obfervatt d W ver- p.i82. Novam fententiam, protulit MICHAELIS Mnpim tens ich -büke mich zu il herab und leite ihn , pro o U redear legens Q& a rad. 5 duxit quam in Suppl ad Lex. COnaban! Hebr. p. 1044. Nr. 942. ita probare conatur: Zn lozo prope pH Omni defperato Hos. XI, 4. ex varia le&ione duorum |Codicum tüfuorum Erfurtenfium €7. Kennicottiani y12. (infignioris) occurrit b*sye, nebulasque dispellit Deus. de.lfraele, quem ut gue- dentls tar rum. duxerat ac reiinatulo fenenr áre docuerat intlino nf v me .ad. illum eumque. duco. Sed in mofífro verfu non am- H(?brdea plius de lfraele agitur u£ puero cum immediate ante Lug DAT dixerat Dominus: quod jugum ei laxaverit ; cumque lon- Qu ) ge plures Codd. pro lectione confueta militent, & nulla EU antiquarum . Verfionum vel fufpicionem leöhonls o RUS) M moveat: nos 1llam auctori relinquimus. mgat x! G Hor. XI, s. 28 rf?l V. B. [? AVon revertentur ultra in terram Aeypti; Sed Sefi | V) Jürius erit Kex eorum , quia renuerunt. con- verti ad me. prF nt) ANon revertentur ultra im ferram 4egypti;] . Ipfa jam D« potna Ephraimitis denunciatur,. & qua ratione illis Dorri- yfü« nur praevaliturus 6it, exponitur. Perfide Ephraimitae fub 77 Hofza, Samariae Rege, ab Affyrio Rege, Salmana[Jare , rü£a defecerant, & contra eum Zfegyptiorum auxilium implora- ao verant. 1. Reg. XVIII, 4. quod crimen faepius eis Pro- pheta noflra exprobraverat. Hos. VIL, r 1. VIII, 13.IX, a. UR a, Jam minatur Dominus : non ultra locum habiturum hoc Ya impium ad Aegyptios confugium; futurum potius, 2w ut redeant in poteftatem Affyrir, cujus jugum excutere conabantur. Male LXX 16 N5 initiale verfus noftri con- LX« tra omnium Codd. auctoritatem & reliquorum etiam an- o tiquorum Interpretum, CHALDAEI, SYRI & VULGATI, ver- u u fionem mutarunt in 3b , atque ad finem verfus praece- dentis tanslocarunt ; male etiam pro verbo 33 lege- / /]l(g. runt St^, vertentes xalexncsy EQgsips &v 'Amyvm|e, cum jmno Hebraea fonent s emiggeder eig " Avyvmrov. Et nihilomi- am nus DaTHIUs in llé? quoque editione , particulam wO ante jo- omittit: /n particula -:-:5, inquit, RAaereo adhur. Mutatio ejus in yo nititur tantum. au&Gloritate ley o €7. rabir.. sy- mïïæ RUS, CHALDAEUS & VULGATUS Jegerumt x5. 4 Sed haec - m aliiä Prophetae locis, ia s negatio pugnvare videtur — cu D v 5 26 Hors. XL, s. a quibus Deus reditum in Zfegyptum poenae loto minatur , , qualis etiam fuit , ut ex hifloria Jeremiae confíat. GROTY C'. IN explicationem: sJam non ultta recurret ad Aegyptum opis Ji [ »Caufa, ut antehac factum , coa&lam puto & hifforiae con- / li »frariam. Sed, 1) f sb non puguat cum locis Hofeae sfupra citatis , in quibus erimen perfidiae. exprobratur , MT non poema demumtiatur, uti probavimus in Ánnot. noftris. exponit 2) IMiale allegatur hiftoria Jeremiae, qui de judaeis agit, Ephriir ^fibi a Rege Babylonis, Nebucadnezare, timentibus, & qUas wr contra mandatum Domini in Aegyptum abituris, Jerem. Vetha v XLII, 13 — 17. cum Zofiar loquatur de Ephraimitir, qui Vertena opem Aegyptiorum contra Affyrium Regem, Salmanaf- XNon t Ífarem, imploraverant. Prorfus ergo convenit hiftoria cum ( cx expofitione GROTIANA. hut u "Affyrius erit Rex eorum,] Affur ponitur pro Rege hts tj Affyriae, Salmanaffare, quem quidem averfabantur, æ DA ejus jugum excutere conati; qui vero eos fibi fub- Populu; Droband jclet. Ita Ephraimitae, qui hacdtenus Reges habebant e gente fua, nunc habebunt regem externum, fub quo ne TIUS E in patria quidem manebunt, fed exules mifere in Affyria toyfuy fleut j ) vivent, Ho?. IX, 3.17. II. Reg. XVII, 6. tuftii ; quia remuerunt comverii Íc. ad me.] ^ Ratio poenae djä"'izlm fuübjicitur graviffima: quia tanto tempore, poft tot Prophe- Omnino tarum monita, promiffa, minas, beneficia, verbera nolue- tendUm 1 runt ad.me redire. Redit verbum z3£^ per elegantem pa- xonomafiam ex initio verfus. €lim gl DN u e HOJ' Xl: 2? v. 6 ll Circumibit enim gladius per urbes eorum, €9 con- IH fumet ve&es eorum devorabitque , propter con- li iC filia eorum. , Circumibit enim gladius per urbes eorum,] — Specialius 15 exponitur quomodo futurum. fi ut Affyrius Rex i, Ephraimi fiat, nempe vaftando gladio Samariam & reli- quas urbes, & abducendo populum in captivitatem N Verba moms, mnbm, nbzm, propter //av converfivum Praeceffit enim futurum v. 5. jul vertenda funt in futuro. Non ergo malum , quod in futuro denunciatur , referen- if J dum cum GROTIO ad tempus praeterltum q. d. Cum ad- hut maneret gladzm im urbibur eorum , 1. e. tcum. adhuc im bellis civilibus verfarentur , €7 confumeret gladius forter ejus )gc €7 romederet eos, qui funt a conflliis eorum: v. 7. tamen N gopulus haefitabat circa converfionem meam. Neque etiam fub probanda R1VETI atque IUNII expoüuo cul BAHRD- bant TIUS accedit : Refódit quidem. gladius im urbibus ejus , o confumfit fories ejus €72 devoravit £05 : tamen populus Nam £alir de- yl' la meus in rebellione fua a ane;fufpen[us manet. vaflatio terrat nondum facta erat fempore Prophetae , cum atque /enfus yunie Ajwmm fore Regem Ephraimi praediceret ; omnino verfu noftro ab/olvitur. Verbum mbm non ver- " tendum cum DA THIO graffabitur a rad. non, frivit: fic ylue enim ob nomen femmmum ** debebat effe mnen, uti n j nrb:, & nnzu; fed derivandum a rad bxm, quae radix D 2 28 Hos. XI, 6 Arabibus eft gyrare, im orbem redire, cireumire, coll. Jez WE rem. XXIII, 19. furbo in gyrum aGus füpra caput malo« & du rum volvetur , item Cap. XXX, 23. uti probavit sCHUÜL- füro Nert TENSIUS , atque ex eo MICHAELIS in Suppl. ad Lex. Hebr. Tubfütuum Nro. 686 Centum d €7 confumet veBles eorum devorabitque, propter confilia ltmam Y eorum.| n vertenda voce **5 pariter variant Interpre- DATHIUS . tes, cujus diverfos fignificatus idem MICHAELIS Nro. 202. futuatur l. c. recenfet KIMCHIUS & DRUSIUS vertunt rapmos, hoc- € iomodo que nomine pago; intellectos volunt. Alhn vectes, i.e. QU w q fortes ejus, cum CHALDAEO; DATHIUS fafidicos ejus f. ive mendaces eorum Propheta.r fed non fine caufa opponit MICHAELIS: sJZenn dem ganzen Land der Untergng » gedrohet wird , und das Sc/zwerdt durch alle Staedte geht : i ff sJo müchte ich alr die Folge nicht gern blos difs lefgn: Es [itn »reibt feine 'ahrfager zufammen auf und frifst fie." Orient. Vi i Bibl. XIX. 'Th.189. 77em. sTAEUDLINUS: ihre Znführer, S quid ihre Máchtige , vid. notam ad h. l. p. 104 In ultima vo- XWX o ce Exrrnyypo fuffixum plurale fuccedit fingulari in *« aeqUQ àC ( & »"2, quia fingularia & pluralia fuffixa promifcue refe- runtur ad nomen collectivum Ephraim. Prafixum IVlem fienificat h.. propter , & confitia intelliguntur de defzBlione $ t H ab Zffyrio £ ineundo cum Zfeguptiis foedere. capta Quae Mte aj : onfilia caufsa erant propter quam Salmanaffar Sama- ld HU.IN, ày riam expugnavit, orinemque terram devaftavit & popu. iuf Pn /flf lum in captivitatem abduxit iVlale LXX integrum ver- FR irgft fum vertunt: x »dtvaotv couQaim €y lais "roAeoiy auIS xl LE pTO" N Á Iud "n HO!. XI, 6- 29 » kalemaucty e» laic weeoiv avlm Md (pdyovïat'*sh Tev Jm/äxximv [j« k/ley. dum 1) verba; quae propter Converfivum in. fa- |Le £uro vertenda erant, in praeterito reddunt ; 2) pro **3 bf fubflituunt v5, 3)pro nb2x legunt 3538; & contra Ac- centum diftindivum cum ultima voce conjungunt, quam (a ultimam verfionem, a SYRO quoque exhibitam, praeferunt [O« DATHIÜS & BAHRDTIUS, licet omni Codd. auctoritate de- 2 füituatur. Aeque male vULGATUS ultima verba vertit: )C« €? comedet capita eorum, i, e-uti GROTIUS interpretatur : 207, W qui funt a confilis eorum five procerum praecipuos. K3IES Vr ynit M&g hr Si quidm populus meus fufpenfus inhaeret auer- a/]j fioni a me; ad alti[f/imumn quidem revocant eum:z E uná tamen non attollit [z. nt rify Si quidem populus meus fufpenfus inhaeret avtrfioni a me;] q0 Non exigua eft verfus. hujus obfcuritas quoad mexum ] aeque ac quoad /enfum verborum, ob concifum loquendi modum & mirum antiquarum Verfionum tum interfe, tum d iem a textu Hebraeo diffenfum. LXX vitiofe vertunt: ao Aaog &vls ETUMQEUXAEVOG &A nc xaloiiag aviz xa) o Qtog sT jion? la lupam avls SujtoSroclar , xut m um viees avloy .Ef poptt- hue nas lus ejus fufpenfus eff ex incolatu fuo ; E7 Deus fuper pretiofà gjus iraftetur, 57 mon exaltabit eum. Scilicet pro *5 legerunt )po* 12 pro wb averfione a me *3*»b, deducentes vocem Vg[]. gT iV 4 d :;w*-, quàe erat derivanda a 23v; pro praepofitiont RTT 39 Hor XI, 7 bw legentes nomen o* , ,& ex nomine bp facientes d eir praepofitionem , fuper ; plomx*lä' votarumt eum , legentes quod srà Tmp', pretiofa ejus ;; &, confundentes Daleth cum Refch lhgel pro m vertentes *rv. exarfít; voculae 6 addentes prae- SCHERJ fixum*, denique pro totww legentes yo* VULGATA rililiret aeque vitiofe: Ef populus meus pendebit ad reditum meum; th dv X le. uti HIERONYMUS exponit, meum ad fe reditum prae« £l j) Jffolabitur : jugum auiem imponetur eir fimul, pro 511 legen- Hifung tesoy, & verbum ynNwp' explicantes per zmpq/' ffi0- 10 malam "7em , "n* referentes ad propofitionem "priorem; Qu homi Tuto, z demque ultimum to5rv x5 referentes ad jugum , quod mon aufere Deusr, vel per punctationem paffivam in 3- hol quod mon .uuferetur. CHALDAEUS Et populus meus K g haefitat ad legem meam , €7. $nfirmitatem gravem incurrent , eitolf; / Jfimul nom ambulabunt flatura ere&a, 5y interpretatus per ])0[11 ur pI gravem mj?rmztafem & lo 3iN*p* accipiens pro p futu Cientige 1 ro Niphal, a mwp, obviam fient , incurrent Nexum cum Tim in if I praeced facxmus explanativum, ut v. 7. ulterius expo- IeC!p 0Ce nat, cur gladius Zd/fyrii devoraturus fit Ephraimitas, Siqui- Cümma pn dem populus meus. affixus inhaeret. averfioni a me , i. e. uti rA Fmph DATHIUS vertit: pertinatiter inhaeret ampoenitentiae fuae ls Quia populus eft nomen collectivum , binc cum partici- (mü ( cipio plurali &xwon confiruitur, vel petita forma a rad Hily tl Won, vel appofito & epenthetico. Sunt qui /u/penfio- BOCF ts 9?enm hanc mterpreantur per animi incertitudinem qua anxie torqueantur femperque fibi timeant inter fpem Wendat metumque dubii ut, nefciant quo fe vertant fecune i.f V&t nu Ho:, XT, 2 at tb du-m minas Domini Devt. XXVIII 66. fed praeftat hoc, 1tes quod gravius eft & textui quoque convenientius, heic loci [ch, intelligere: populus meus affixus eft impoenitentiae. BUR- fae SCHERUS: Siutemal emein l'olk verhängt ff , wider mich zu ATÀ rebelliren, .Ey ifl £ben fo eiue Redensart , wie, wenn es fonft tut; in der. Schrift heifit: Ferkauft feym Büfes u thun j welches "? einen fo büfom Zufland des Gemüthr anzeigt , twwobey alle Ye[]« Hofnung zur Befferumg verloreniff. Vox n w femper ;tw- in malam partem fumitur pro averfioue, Jer. V, 6. VIII, 15. qua homines /e avertunt a Deo, fuffixo pronomine paffive (aup kuod fumto, ut Deus //£ obje&um averfionis. vExegetice additur: rpy Et quamvis ad AExcelfum revocent eumn : uná tamen mon WE aitollit /7.] Futura denotant adum continuum, 5y po- Zf ponitur pro woy. svRUS vertit ad Deum. ", una, inobe- pCl' dientiae univerfalem. extenfionem ad populum univer- (« fum, in ifta averfione confpirantem, innuit. Verbum tzt5sw j curma reciproce ponitur n extollit f£. BAHRDTIUS 101 refert ad xp0 comma praecedens, vertitque : ££ quamvis ad excelfum vocent Siym'- eum Prophetae (nrv) 4no.ore: tamen ne caput quidem extol- ?. uti lit: i. e. cohortationes iftas plane negligit, voce tw" poetice j [uae. omiíffa ; cum. &&* E2* phrafis notiffima fit: m die yutid Hóhe frhen. MICHAELIS vertit : JManm ruff es zum Soch; alïd' aber nicmand mimmt das. S'oth auf fich, pro 5::: legens 5yp; rmfw' quae expofitio facilitate fenfus quidem fe commen- du mendat; cui vero obfítat, quod, uti DE ROss1: ob- 1þen1 fervat, nullus Codex IMS. hanc lectionem. exhibeat. ecure EE Hot. XI,. .A exfpeci Quid tibi facz'zzm ? Em hrain! tene tradam exitio? Yiti pun Ti Ifrael! tene frmilem faciam Adamae, ponamne Xunt? r ie ut Zeboim? .Sed comverfum efl in me cor verfoner - mewn ; fummo commiferatioms affetiu mo- C TeCenti V£0OF. Jmib, ; hUC OCCI : Quid tibi faciam? Ephraim ! ] Quereíae de fumma po- Iuj, & puli Ifraelitici defectione & ingratitudine, atque demun- ciatiomi poenae per gladium. JAffyrii perficiendae v. 2 — 7. X ww fubjungit Dominus non modo moderationem irae, fed & -.'affr/wfl promiffonem reditus-in. patriam. Alloquium dirigitur per i g, AAuG : fubitam Apoftrophen ) ad Ephraimum , tribum regnan- tem Samariae, (9) ad Z/raelem, tribus reliquas eidem fub- iem pyf; jectas. Atque Apoftrophe habet im£errogationem quatru- DT plicem, fimulque communicationem , affe&us tenerrimi. ple- ti.f ; Mä&)l uijmam , in qua ad pathos augendum facit, quod res Qu* TypO paulifper in fufpenfo relinquitur. — Quid tibi faciam? five, ut verba fonant: Quomodo.dabo te? Ephraim! mn enim 2 E ) & tv promifcue ponuntur pro mvp, v. 9. fraBlare, F*MW li 1 Jé gerere adverfur aliquem, — Particula *y'w conflata ex ^x Tme Ü interFogandi vim afferente, & demonftrativo m5 vertitur; RU I jj quomodo, vid. TY mMP1U M ad xorDi1 Concord, Partic, Gfion, 4 not. y. p. I9. 20. VULGATA: Qwomodo dabo te2 Ephraim! larum tàn ) LXX 'T, cc dia$o Eoeuis ; Compellat Dominus Ephrai- Tit Mof; mitas, & ad eorum confcientiam provocat: ftatuant ipfi, ? fonoy, quid pro tanta defectione ,& malitia ipis a juftiua divina DCVt! XX.' CX« Hos. XI, 8 3 3 e exfpectandum fit: Annon feveriffime eos fecundum me- 7 fita punire queat? u Tene tradam exitio? Jfrael'] LXX verbum TDAN ver- £0l tunt: vregaomiw o quafi effet TN, a rad h protexit, quam verfionem etiam exhibet vULG. profegam íe, & fequitur l0« e recentioribus BURKIUS Sed JMem hic eft radicole , nou fervile ,. a xad. in Kal. inufitata $3b , quod in Pihe/ bis ad- huc occurrit Gen. XI, 2o qui iradidit hoffes in. manus p 1un5, & Prov. IV , 9. dabit tibi coronam decoram Ipfe Jtfi« id HIERONYMUS annotavit In eo loro, ubi nos 7 LXX m iu£erpretati fumus: protegam te, Ifrael? in Hebraico fcriy- d& OT Ato um £fi, Amaggencha , quod . AQUILA franstulit [ pü' uux«Moto && , Ícuto circumdabo te. Quod cum in bonam par- qatl« £ex fem putaremus intelligi , C7 fignifitare pxotectionem fü« editione SYMMACHI contrarius nobis feufus fubjicitur , dicen- Íf'lí fi $xdwcto cc, id £ff, tiadam te Ex translatione quo« plt- que THEODOTIONIS mon pro[pera , fed adverfa demonfiran- K für: «pomMcw c&, quod fignificat nudabo te, & aufzram (v a te omAoy, hotef/, fcutum, quo te anfe protexeram ; C7 1f hic fenfus magis convenit Domino comminanti. 1 T. Tene dabo ut Zldamam? ponam te ut Zeboimn2] utconfta- W ret, fraditionem 1n totale exi£itim meruiffe populum, res cum ütun datione Adamae €7 pofitione . Zeboim comparatur Urbium 9[]/'!/[0 harum tanquam vicinarum Sodomae & Gomorrhae memi- (tll nit Mofes Gen. X, 19. XIV, 2. 8. quae juxta Sodomam )hf&ï' €? Gomorrham horribili fupplicio a Jehova exuftae funt 4 T Devyt, XXIX, 23. etiamfi in ipfa.rei geftae hiftoria Sodo- yinà LE x 34 Hos. XI, $. ma €7 Gomorrhae tantum mentio fiat. Gen. XIX, 24. 2" LXX verba 'Textus Hebr. aliter difunguunt, vertuntque. Cüjus e 7I 66 dixOto ; « Adaya 9xcopai cs zi g Esfootip, ; appro- cüm j bante BAHRDTIO; fed contra auctoritatem Codd. Interrogationi quadrupíici jungitur duplex affrmatio cum /on ; epitafi: Sed invertitur in me cor meum ; uná dolent poenitudi- üd nes mtat.] i.e. quando de te prorfus exfcindendo cogito : Wwertitur im me cor me£um , quae phrafis vehementiffimum lo animi affe&um innuit. vid. Threnor. L, 20. DRUsIUs ver- h7 tit: mu£atus eff animus meus, fimul. dolent poenitudines meae, ldu 1 e€. intimo commiferationis affectu moveor. Quae hic t/)//mj &v O etomomau ss dicuntur, defumta ab eo, quod in affectu afirmoj) mifericordiae fieri foletapud homines, quorum corde per mi- ff fericordiam mofo reliqua etiam vifcera quafi dofere dicun- ibus q tur; ea Seomeemtoge capl debent de infinita Dei mifericordia., denotath Verbum 3223 communiter vertunt: aeffuarunt, incalue- üm, runi, quam notionem omni linguarum Orientalium ufu de- tef, en ftitui docuit xICHAELIS in Supplem. ad Lex.Hebr. Nro.1169. Tton aga Apud svRos "35 eft doluit, triflis fuit , forte a nigro colore parem d vel /qualore. Matth. VL 17. verbum hocinVerf. Syr. pro exv- 75'/ Og'w; Sewmos ponitur, de eo vultus fqualore aut. pallore, qui je- Iä('()).ug i junantium effe folet; forte ergo prima vir verbi in fqualore tilüte fm five adeo migredine pofita fuit , collato loco Threnor. P,1o: UHt, c cutis noffra ut furnus fqualida deliquio ex fame. .Bis occurrit verbum *355353 cum t2'oórm conftructum. Gen. XLIII, 30. Cüm j D'riniol I. Reg. IIL, 26. . dolebant vifcera, de tenerrimo miferationir affedtu pofitum. Semel nofto loco conjindum cunmi idsod(m H 35 Hor. ».d M^ z E»uamleeitur, p&r Metonymiam Effedtus pro re efficiente ; u cujus enim animus tenerrimo miferationis affe&u ynovetur, [0« eum pornifet poenae. v. 9. um lVon perficiam. acffum irae meae; mon vertam me z.tdi' ad perdendum Ephraimum; Deus enim fum, non 10 homo , San£lus iuter vos; nec veniam iratus. um [2*] Non perficiam aeflum irae meae ; mon vertam me. ad per- Q dendum. Ephraimum;] — Quafi non fufficeret; adfirmaffe: hiC converfum £ff cor meum , dolent poenitudines meae, duplici edu affrmationi fubjicitur duplex wegatio. 1) mom perficiam az- mi« Jffum irae meae.. Per iram Dei jufüffima ejus cum peccato- ribus contumacibus agendi ratio ad inferendam poenam (CUTQe denotatur , & n innuit fummum poenae inferendae. era- "dia. j if dum, quem Deus pro gravitate delictorum exercere po- u dC' teft. Senfus ergo: mon faciam , quod rigor juflitiae requirit ; I[69. non agam id, quod folent excandefcentes homines, qui parem delicto poenam inferunt. LXX: ev us momoto »aT& /0/6/'! ]«v cgyzv & 9uy2 x exprimentes Caph fimilitudinis, quod ) o e: faepius fubintelligitur. DATHIUS vertit: mon agam pro irae ü orr eneae fervore. 2) mou vertam me ad perdendum Ephr aimum, ia f0 Sunt, qui in verbo 3Y?w notionem qufandi fpectant cum HIERONYMO: zon converíar , i. e. demea clementia non urtit permutabor, uf perdam in perpetuum; Sunt, qui notionem , 30 revertendi praeferunt, ut ad antiquum defcenfum Jehovae yion adSodomam cum vicinis urbibus perdendam refpiciatury a Ezr ^ 32 6 Hos. XI, 8 quioft quomodo fe altera vite non effe a&urum contra Ephrai- 4 TU mum pronunciet Dominus; quae expofitio MARKIO pla- cuit. MICHAELIS vertit: Jch twill Ephraim nicht immer zer HIER Jlüren, &in nota: Buchftüblicher : ich will Ephraim nicht qui I abermals verderben. .Die. Meimung ftheist. zwu [pyn: IPemn /J/M Gott an den ziehn Stümmen Strafe aurgeübt , und fie in das hx n "Afyrifihe Elend vertrieben hat : [o foll alsdenm micht. immer fun at Unglük auf. Unglük kommen, fondern Gott will fie wieder, LL wie -Hofeas verheiffen hat, u Gnaden annehmen und eine lange ttd ]. Zeit in ihrem Lánde blühen laffen. Cum vero 3 cum 5 jh h confirudum Hebraeis fimpliciter fit movere ? ad aliquid S"m XX faciendum, fuftipere aliquid facerg, putem fenfum fatis ex- lts preffum, fi cum DATHIO vertas : Non perdam fc. totali- €Iner ter Ephraimum Deur enim fim , non homo, San&us in medio tui;] Ad- ftàdt ditur ratio graviffima, cur nolit iraffi, molit perdere Domi- 401 di? nus. Deus fum, non vir, cujus ira juftititam Dei non opera- dwig tur, Jac. T. 26. non fum vindi&ae cupidus & inexorabilis d ine iram continere poffum recteque moderari; Polfum intra !em qe rigorem juftae irae fubfiftere ; & punire non perdendo p.25 etiamfi jufte perdere poffem. DJeus fum mifericors, ad iram lh (at tdxdus ad clementiam propcnfm clementia in mille usque aetates utens & peccata & delicta condonans.Exod. X XXIV. WI[UQ l 6. 7. San(us im medio tui; i.e. a te colendus; Numen Conftrg Ifrale elis, tuus , o Ifrael! verus & folus Deus. MICHAE- XX a : der unter dir awgebetete. Cül fim JNon veuiam iratus,] Plerique mterpretes cum anti- V xor 32 Ho.r. XI, 9À Ti quiores tum recentiores Vertunt verba noftra: mom veniam in urbem , fed fenfu , ut videtur , minus commodo, la & HIERONYMUS: 7on fum umus de hir, qui ia urbibus kabimnt nchi qui humanis legibus vivunt , qui crudelitàtem arbitrantur ju« [//7 Jfitiam ; quibus jur fummum fumma malitia eff ;; mea. autem cïm lex meaque. juffitia eff falvare corre&ior. . NOGELIUS: Nonl MP Jüm ut aliquir , qui urbem inirat , i. e. ut civis urbis. Syno- h, nymum eff lo mxww. fnongmus in Repertor. für Biblifih, ünd WMorgenl. Literatur Y.'Th. VIIL St. p. 159: .Der Jehwer- Hgä 1 ffe "usdruk. im diefem. F'ers if ::. Ych komme nicht in eine tiid Stadt. Sonft heifst.die Redensart: "Py *yv sz, wie Genes, [ XXIII, ro. und 18. oder in der entgegengefezten Beziee ; ex hung: "p *yU NY, wie Genes. XXXIV, 24. in das'Thor al- einer Stadt kommen, oder zu dem T hor einer Stadthinausgehen. Er if alfo *»y gax uos eben das, Á omie «as die vorhergehende Redensart , nur mit£ einer anderm I en- dung : Ich bin kein Menfch; ich bin keiner von denen, )pera- die in einer Stadt aus- und eingehen. IMeliorem expofitio- ibüis, nem dedit scunoEDERUS in Obfervatt. ad Orig. Ling. Hebr. qntrá p.25. ex fignificatione primaria verbi * fervere ; hmc ?Hdo f fubftantivum wy iram vehemertiorem notat, quae fignifica- m tio huic loco & coütextui aptiffima eft3 fic enim ultimum vsqu verfus membrum refpondet primo. Favet huic verfioni aT conftrudtio verbi &5 cum praef. 3, quae legitur II Sam. jme XX,22. nno»na wum Ecc.V,2. wp 253 m x gAE cui fimilis Hos. V, 6. Ita etiam vertunt MICHAELIS & MOLDENHAUERUS. gnti*- Hor. XT, 10 3$ V. IO. Codon inZuro 3ehovam fequentur, quando ficuti leo. rugiet ; popuso i 4mmo rugiet C$ trepide accealent füü ex &g; Occidente. [it O Jiehovam fequentur, quando ut Íeo rugiet; ] Vert. g. remo- XXI five promiferat Dominus, /fe non peuitus perditurum Yrac- NICHAE BAHRDT litas; jam pofitive praedicit quod ipfum /eeuturi fint au- Vortnter dito ejus rupitu. Rugitus leonis alias eft emblema irae ad. mcutlendum fummum terrorem. HIERONYMUSs: Nafura, deunt.. lanIt Ieonum e[fe dicitur, ut qüum infremuerint €7 rugierint, QUI 2 rt omnia animantia contremifccnt , €7 fixo gradu f movere non Woaeln 076110&'& po[fnt : tantus pavor ff €7 tanta formido. Sed noftro loco Rugire folet etiam Y5 m2 Vi contextus eft emblema pratiae Leo, quando catulos fuos ad efcam clamore invitat, & fz- THIUS [ euturi hic dicuntur Ifraelitae J'ehovam rugientem. Com- poferor muniter lüterpretes rugitum..hunc Jehovae exponunt de ag vtrbo Evangelii effcaciffmo. RYVETUS: Sumitur, inquit, r« t&, qu gitus Leonis pro maxima €7 robufüiffima voce, qua per omnes FIDIDRé orbis regiones vox Evangelii audita eft , rugiente per fervos A urin Juos Leone , vi&lore de tribu uda. Sed reclamat contextus, qui de Jfraelitis agit ad rugitum Jehovae ex exilio ad gatrias fodes redituris Auditus ergo hic rugitus Jehovae T ïszdl eft per edi&ium Cyri, de quo II. Chron. XXXVI, 22. 23. Colit Zno autem primo Cyri — füfcitavit S'ehova Spiritum Cyri , m Repis Perfarum, qui jnffit praedicari in toto regno fuo, etiam Tf?pu Kiripto ditenr : omuia terrae regna dedit mihi. ehova, Deus 'in ] ]E/ LÀ Hor, XI, to. 39 / Coelorum , C? ipfe mihi mandavit , ut acdificarem ei domum 4 in Hierofohyma, quae eff in judaea, Quis ex vobis eft in ommi piti ? a/cendat populo ejus 2 Sit ehova, Deus faus, cum £0 , ) U €7 irepide actedent. filii ex aari;] Verbum, n tre- pide €7 feflinanter acce[ft denotat cf. I. Sam. XVI, 4. PültiO« XXI, 2. II Reg. IV, 13. Utrumque fignificatum conjungit Ilrae. MICHAELIS: Zifernd werden die Sühne von J effen hersuelen It at« BAHRDTIUS: *1 proprie Zrepidare, deinde f£repide vel re- verenter aliquem adire. Sthüchtern werden fie kommen. — Sic 1 ad adeunt , qui &um damno fuo fapere didicerumt. Per filior a mari, g ta , qui a regionibus maritimis, ad mare medlterraneum, quod Jf ni j Palaeftinae ab occidente erat, fitis cf. Gen.X1lII ,15. attedent, F£ 006 denotantur pof/eri eorum, qui metu Affyrir'fuga in.regio- a laco nes maritimas fibi confuluerunt GROTIUS itemque BAR« etiam THIUS per mare oram maris rubri intelligunt adeoque &F fed cum gofleros eorum , qui in "egyptum. confugerant Cort« "egypti mox v. feq. dif/in&ja mentio fiat, minus verifimile unt Diftnguuntur eft, quod eadem regio bi; memoretur. jt, f [ regiones maritimae octidentales ab Aegypto meridionali , & « Qd Ajyrm Jéptentrionali, friol v II. ey , dl i Tj repzde accedent wti avis ex ZEgypto , €9 uti ho;'äc columba ex Affijrias €9 collocabo eos in domibus , 25 fuüis. Dicum gj ehovae. Cyfh Trepide accedent uti avir exdeggpto, €7 uti columba ex A ln ria;] Ipfae, uti diximus, rzgiones denotantur, eqmlw redituri Iu 49 o X in patrias fedes dicuntur g:lon-e.rz'Ijïraeiifar-umv. CROTIUS fen- fum facit indefinitum atque reditum comparatum vult cum LIBNC volatu veloti avis Aeguptiae, i. e. ciconiae, & columbae Affyria- cae. Sed fertium compararionis ponitur in £repidatione avis & cuftodia älapþe. MICHAELIS: Züffernd werden fie herzu- tlen aus Egypten wie ein P'ogel; uud wie eine Taube aus J Affyrien. €7 collorabo eor in domibus fuis.] i. e- dabo filiis ci difperfione in terram Ifraelis reverfis domus antea deftru- &as rurfus habitandas. De fpirituali reditu ad. Eccle- fiam N. T. fermo hic non eft. Solide 8URKIUS : Debet, 6OT ut in oratione cujusque hominis re&e cogitantis ,. fic multo THEOL, p, magis in- verbo Dei, determinatus fixusque e[fe verborum Jnfus , ut lrael a Juda, u£ uferqgue a Gentibus , u£. fpiri- tualia a corporalibgs k re&e diffinguantur. ERNESTUS CAROLUS Di&um S'ehovae.] | QQuia promiffa ek exilio liberatiö atque in patriam reductio incredibilis videri poterat, & VILHRLY tamen certa fide tenenda erat: confirmatur eà hoc quafi FRIDR(C Sigillo: Di&um. S'ehovae potentiffimi, fapientiffimi & ve- WILHELMI :acifflmi in. firmandis ipfo opere promiffis fuis. Patet JOANNES fimul, abfolvi fermonem, recteque hic.üncnbn- hujus capitis conftitul. CHRISTIAN ïHRISTOPä N—. 14 p t A l i « $ 1 g » //nïuq.züvn : W f m.» NS - z It 25 E A« W j* kl s Ht À z d- j H li u —— N niitns nl x dl T * PVm ERE SINSHN M. EM "s Yx: ETO ER ts R n 9. FO OM od f $4 35 AE AC E P. f Y s n ij JX [ rA u E. t É: TT ii pf d LE APE x d p - " z * A - * E d E? q ^. od — IU ! — TUl EM d & ul Va »e tl a at —— Aisiaderen J t n m r n -- d R a LL:I«»»'P - ,l. a n Ra 7- L aen a Gl tund a ^ — at UE N pes — : VATMUNGEL. NDI L s —— — MP p — — - W veon Y ERE TA ub Mp o ii r 1 — as — t -X " E| r d — i ii — A 4 A Ls tl at cem ä W ANNOTATIONVM HIQTORICO EXEGETICARVM 19 IN HOSEAM 18 VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset PARS DECIMA Balance Q 17 Cawm XI ( 0 M IP"LECTENZSX O 16 V IIII QVAM R ä SVB DIVINIS AVSPICIIS 14 PRUJESIDE 13 Vs LVDOVICO JOSEPHO UHLAND 12 THEOL. DOCT. ET PROF. PVBL. ORD. DVC STIP THEOL. SVPERATTENDENTE u€ DIEBUS E SEPTEMBRIS 4. MDCCXCIF. e PVELICE DEFENDENT Es Nt. JOH. GEORC. ADAM MÜLLER, ftenftrig M. JOH. CHRISTIAN. GOTTLOB WILHELM, Merkling. iM. CHRISTIAN. TTHEOPH. FRID. FABER, Stuitgarí. "t M. JOH. CHRISTIAN. EHMANN, Getrhingenfis. M. JOH. CHRISTIAN, NAST Stutigartianus ' E 6 M. JOSEPH. MATTHIAS FRID. SCHOLL IMünfing 5 EXAMINIS THEOLOG. CANDIDATI IN DVC. STIP. THEOL ä 4 TVBINGAE LITTERNIS DBALZIANIS, 3 2 1 ïä/ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com