KaI600-77

KaI600-77_2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

Annotationuvm Historico-Exegeticarvm in Hoseam Pars Sexta Cap. VI, 4 - 11. VII, 1 - 16 Complectens, 6 ass aty ia n « air s m s diasieas; 2 n ..æmä 23 9 ; 2 )9 5 p 2 m i WMV 6211 g a n 2 A 2 . rty Ls as u . i5 ) * h ; 7 j n R, at 5 U i Ms "j u r Y t : ..þ., D x - AA YP ?2 2 252 1459* if 5 j 5 VE i " . ati p 1b t ? "o d t n *v i : »...;, "T i. : o $j UA ww«. E 5 n EM z $ d ho » : i i 5 6j " Va W j M M TO M. E 2 i s us 55 5 EE 2 uegsetat t ?2 j2 ,25 um OUAS; j " a 5 s d i5 207 M 53 .w : H - VOPU i C w ; W E D D D , * m 84515 2 , i 5 A. s m 2 MM 2 $ ; , x5 V n n 3 9j : . uY D 2 2 E POR * ^ A ) uw j : " s J ia ..Wx f E m d. $ 25 j 3 335 $2 D 2 ia a s E tl g [2 s M . x p : n s : i i T a 2 Mwï E a . H ) K D iif 2 2 P $ ; 5 A ^. M j 25 PU 2j H M . » J A Vip p s z i PU 5 It a i i " m 9 » A i ^ du ) L j 25 z. as as D 2 P " n A. zi " ) * " » PA MEIM 2 ) $ 2 u T at d 235 * i 2 $515 2 M p s : " M ia vtf 2 d y! ; n 27 , RE : , » 2! 5 ?p d? Bs isut $ h i D i ,M.ä s 2 uT P s E - J E £ A 2 d n du ?s 4 2 Á OU P r hd * 2 24 AE : P j TA C 2 H d du 75 7 VR ^ 4 i " 2 u 2 : D O ( d DI 7 At ia " 2 ? $ 4 .. .W» p —M . .. $EM 454 j 2 U d * D RD 6 u f : s r A . ) * f2 st u — 2 AE » M 2 2 n , 5 "d 2 a^ n a. z TA "i $ 9 Pa EM t5 P MC d W d n 72 r d p : 1b Yi H M. M P Y se 3. 2 P i ESLS "o i u 2 1 ^5 i BU ww& t at f H z 2 2 u UE 5 uuuu PO « E N d 2 ii , j v 1 n A 5 5 $3 E QU AO. 5 515 9 i LUH " $8 E 2 .m H : 5 j* P55 -H WUP PL . j * 2 ^M u MA Va j . « h A DACA a : PC ALA VALE hj z mx a2 5 H ..... i , * ; 2 .W as Manan d " sb 4* U ag g v j n UT hs j P P Qu5 Md M r E s 2 2 m E 2 2 SEP " " ^ . " 3 L s * ? $ 2 daig PA j ss s 5j M« KE us 6t $5 £. : m ATE T u anm..a rotz 2 n d^. : Pa 5 s E p ? «wu M M " j 2 ^ i 4 5 n.mn 5 92 m.m.uæ LY " P I QUA. * d Vi ER 6 d 2 1 La iA P it; 1 ia at 23 62 » E d z ; hA.u d R OA ?j 12 CA "EM AQUMLR b A 3- ul d2 AYt LP AL t o » s A j b u n. u M $5 $ d z AA j p n s 1 ARA PA s v x Pa du us z $ » KE a. j 3 0377 : 3545 ; s Z h " : 5 O 25157 35 " m P kæ* T 1. s z 2j t t j ia i, t ? . o : W. 2 15 2 MM 2 AA " m H LA » * M L i s j , at i p 2 n d n ^. P ^. 5 ..W HO A INX P A 2 p i Mi W n AC w Es 37 s : D) i 5 ^ " t j5 g5 u 2 H p WA M 2 » , *s H - H $ Lb (s EOR H 24 M d 2b 5 W p (oCH s i w. ii 5 p P " a du 78 MISU AA i uU A. & , j j d 5 MOA W 2 5 A D 55 M " D " -s a A zbd as r 5 D 537 2 w : " V ^i t V.Xu s ut. 4 -..u. 2 z u AAE N $ SPEE LC P R «m s z E * od m 4 z d $s anout i5 P 10 :* " i v H 6s MR 5 57 OM u ^; 2 £, B sU $3 II DA B - at PO 1 fs V EE - ? o * WA.MWM 4 526 2027 : s EO $5 2 d 524152 U 30 M f A UA M " i^ X h x M V » I X .x D OL 25 v 2 2* j52 n P2 $ zj PO 5252 x ? p ?j asl : s 2 P 9j M v DL ia2 P 25s i MMY ". e GE 22* ÉB Amw AO 2 13325 F3 53 2 r 35 : 425 ) KOT 5s d OL J n5 Setete D " 2 ^. al 25 $d 14 h t 4 at 2525 H t D (2 5 : 55 UM :2 iA r A s UA -.Mx M», ; M i 6t n A p PT s ER "n i h 2 g BEPR 2 $afat, (s kj od A Es bt Ata A d. M u PL MPOPUU u. i282*1€ HO P $j 4 MR TK n L M«. 0» : o d v i, ts RO 2 5 gt ; f : d x uiatat t AL MO EMEM j z UL X W d RUH * d TP j P g ii E d w. 7 i p E a a » L A u v O I i x » j 2544 i T 45 LE " : OPl y) " ia 26* s Hb i Ept) Mi D 25 4 : PA X Ls At 2 Ü p d TA ?2 PA ^g t5 4 du s DL i - lt W U H HO jida "p ^2 "n D p iA n i NU d K H. 1 a5 AE u E A5 x 2 TE o 2 ^i* ia 5 VOT " P IS PO 2912129. D s n ^ : Ü W ia B x 2 Ab MRU D dOCES d $ W 4* ! Y Nj * ID 42425 14 s 55 t "t d a Ts a D $ i ts 24 2 26 . x 5 " 2 st et ) M O A E 3324 z O 14 2 M Pt od AH VH Á 2 ^ u* oU ia t UM n PA ) At $252 r E Ü j $ V x " du A u V Ó s H i2 w M.M $oD 2614 D um .. n ao du5 a us t »m 2 M M P $o 25 Él 42 $. 2 YOM $. j i2 1254 f 9 e j £R $5 MR 328 7 v U ^g ( A M Wsa W ^. i52 h D M TR OEM t M ( u ? )9 5 N MRU o "i w g m n l i 2e a ia as AL AR 1 : t x U UE MT rE P * U 24 x s t^ 4j 66 i. kP 4256 " * t j x ^ d« u « P jiÀ s. MoES E FO : P 29 235 :H DO M " 2 n vt A 225 2 iiutes. N as ^ A k at 6 DA 4 ÉI h 274 i E EE BR t E I O jf MFURT a t sb 2 i. t OE $N Q VRM 55 dty P LE 257 $24 OR RERCAT PUSA 1j d PO H » * u 5 u ia s i 2* 4 n i Es P UL v s $CA MO M2 ^ ROE L5 37 D . xf d5 DK r 250 I 5 5 p t P $ LO Ed * j E $ LEb ARNLu AC 415 2 f zISM 200 HW * $3 Á5 ^ 2 PUL 2 E at P E 5 d* 413 141 35262 07 B t E n Se x U A ELALST H OCNS Yj VM M CA i * s s. a 202 $ Á AA ..U 5 2 , M t t C X«MM UL i MO AiER t h U. PO EPIAUA i 4 2255 ts PA P 2 gt $n M: ^ Ts t 2$ .. 2 AR IT APU 7^ * t x h ACAL E A 25 p du P 266 PA 54 a5 d* LO 2 ^. r 1 H MP P n 247 T 4 IUO pE M g P ts 1048 f Vi AC z z «.—... pE od 85 H $ i 7 L $. u.. c at s. PA M 252 AU PA us 2 M E OLH / Pa M z M A x CH Sttut $ i $4540457 4 5257 t* at B H s H.. 255 a5 55 Es 252 Huuu » & 2 o P. d : a P w z a, 3 POX s 4 H PA H z W P CAUH EM AL P 2 : i. 4 . s :* oU Vs Wxæ s p2 j5 [2e R P u 2 T 24 Es EMOS 6 Ü : a ^ D 26 $2 ^ u s : LUA o p Lt Dd s. 2 ZA s P i2 PS t s d RO UAK C j i f A 4 . 525 H N ^R p A p 2 P ROPU I us s t PA ib V detenaty M Ms La EO n » a tuta W a. m. N 55 n UMT d P $ b b od P5 j52 2 o 255 1352 ,. PC ^; WUA 2 5 5 607 t aa " ata t E H FOUA ia u .*. ie d 4 P ii As X j , 4 x UM uD MLA L5 " : i P z H H d $ T B UPCE : a , $25* Cbl 2 * u P U. P DA FP s uD H ts iostye d MAOCA 2 CAPEM i M 2 V : ^. ye u : H 3125 V A U. A MOA AE t 2 du (2e7- QU 26 5 H VP n Pa dt D O P $. * aU. "u ) N 5 ha 2 5 2 4 Hs 3 i52 52 z äaux. z 2 od SAXH $ 235 ER 5 2* M E N s d2 £ LAU, * E al M 2 P * g "i $ 252 AC m i52 2 CU NV AC d Ean as EC 2 22 zf K $5 2 P ! ov o 2 24 d N P i2 $02 $o i *s sf PU n t $n W 2 : MOAT E $25 at P 5252* z A2 Acp6 D $2 A a Yi E. E MODUM s 2 t w MA CM P 2 u i, D U dut 2 A " 25 at us 2 EO s v 32l H 222252 $ i. J BCH A EU As a DO ss r : ^ SMILE. t ts s m x A5t H MM i CM 25 O at atl 254 32825 7: o ^ $t d $ ( DI EE E R5 g B M ts T2 m 2 N o5 EOX t s ROR um A M A U V M AUE RSALS OM P PL P As5y t EM 2 M PA 3* M FOUR , s Y 3 & X R 2594 U n QU 2425 O a UA EE T .H:. 2 a m P z a AO : MM - "a t at r 1. A P s u m » 3 .1 : p &t m.. Es Hm». d T D -s etuts 2 D n 25252 53 j4 U PA x MO 1 r s d u z 22* . E N MM $ s b H s A PEPEPM m t t 26 ER EAC M AE i 17 OA . n at A IN CATU. M M x X ALAQUUT : j5 AR 2 Vs 4 O 25 MA v d d Ms xf UM 12575 3 MM i Y W W n V s. ia : & J - - 2 u 1 etus VS i Es CRER dyief PA T -u M w m d o P i2 o* vt d - 152 i5 25 PC DO 2 IN z MC CM P CR M jt TLX s UPv s M x x E E ID DAL E d t MULPLU LEM a DO 9 o GE ETE DA »f4 s .. z o $ 5 Vs TA t itytrs. joy TMM M A h Z Yi lss P 2 ^i nb N EoC AE s E C Ed U. E L tzta, rte st " CRRURUM $2 DA 25 RR VAE E - m 2424 CV D - u : 2 m AE 25 2 RE PUA t Q OPOU 2674 -t g2 12 $ z 75 M s p x * x SM r 25 A 4 2 * W 2 L P2 R At DO f CL P $ A m ia 2 RUT tT o 2 fata jeir M Ed st od « 2t * o L O us CX DRD 2 PEEN PL PEN NG : EM 628 A x s P E . b T. ID 526 i5 z. z P d Ws M QUH S 52;. EM H s OU VOL 202 2 $AE AL AA RC E PL 5 3 » MOK MOu X X M A W W P E. V c p z its OL 25 u) d oA 5 2 MAX 2 t ^2 , x t DCY M: 124252 ALE i2 ROE AE m M $ DO D t ais l n us Y U r a $2 at C X ump, i odata i u fate et25s! s V DC 2146 525 j z OP CH CY du u z* z $DO O Q D t e L "Y i i1 MLA pE RIEI. sE VA. d A i us 29 DO P9t 525 E 2 * t D iE 26ns 25 P 2 LO BP EH At EU us MOS i D PU us 25 6^ : — ". ROU nE 2 HO EE iO o t f uerept. aptAS OCO QUH tet wm .H AUE d CA R O CU GDA aiy M W D x du M A CU Ts z AO at AUE u * DI STE d t ts 125 o R o od * m«u z. D 5240 z CA VieIe E Pa Ts ree. D 2 19 j A 6 W. Ms s /z $EM [ I tR X 295 * ARU RE * 2 0 P 2 2 At m 52515 s M VPEM 4796 - 2 2 $^ VA R ELAT AE ( Q . ; P DO G DO E EE E $ M—w s CA aC Lt t H 22525 st M n i i - a s. HOl bs UM i M z D EO SRS S2SIDISR II A s ,W n ". EE M IN Pt n t MA usotuedt, x C t AU W MO 41 L ICXIeT RE us W u M " $ ROE t p MA R * 2raTis jes MU MM AO 22 v u UE d LE PC A d. 35 a, PS. r QOU t * A d M : I At n MA 4 E * x $ gtl pX TE s ts m i i uI CA ii Ut RC WU 2udv 57 R PA D Ed tqna PA t $ 6 D 2 IN j D k z $ cic aRl $o ss zi I CUA IN a? i & m DC t sl n M ia ttzt K MAU P MO MA DeN UE i DAR OCO ETQ w x : » KO H s «w 4 s Wi vEOEA 3 MM APE A us £ C 2 i um [ RE 25 P - M us 2 OC IQ ERALA m EC RC AC VECK OM 2 A aA E IS DLTA E $o p d 2j tuem t5 « A. CA CR o OC SE NM D STENTAT e H J N H AC AE OL CRACSCÓR N MO TET R SOLACM t .»ä»v-u zf - Rs D ILt, hz OO ECBLAS iZ25; 5v x CO C AREN PU 251 Lm 3 PU A A25 22 t M RAU EM RAT SM * En næu 36 i s s 5 A n b aAl ts us AE ET Y CM QUUA n *5 i h zi A. N EH N ia2 Rib d o 52nets PESot 2 EE 2 Ms A 2625 u LO d E $ QY O x s x e x QT s tAt ul CA OCRU x 2 N J Vr 25 AH LO W m 2 26 RH DA £ 2 " as EM Ts 5 i 1* EE A O z IN LA DA U L eTtLM. TTE A CU — AC s Y 2pd rA 2 D ROCECNEUA s 5 v o CR L5 tl PU geiy * " $ ALE $« 92 i 3 EM x i eIRLE d VO R i2 i RIA EC n Bies o x du atl i t V z m * N TCR OP A SCM 426 u s 2 C Iu* 2 i^ Ü D EOL A 1 p " p i ? M rR E EEE R A. 26 u w EU U ELAT XIeDRT : u 5 d * x 2 : 6s CM As PO BI » OU t 2 1555 678 m s W A 2 UY E i T. * * ts T 2 M AE BI Vr 226 1525 A: A — La n P E M PUUDC R. Vi d T as BUA 23 z N u As u A x .w 32 i : A i 9 2 z* D MOA M - : E CC DA METRO 22 Gu lol zil p 2 il Z u- P« E 253 u AOPM s üm OR s. X $2 CUA a X u5 ul u otus A. CRX 2 ERE iier ts ER i tIn MA Ms TAT UM 2 ROCA, A25 E n CM o EinoS at EAPV hat x B MA n -s LOA as UUR A Dd dU m OM OM iL À 1 -D NH Pa m . i TA — 5 M SU LA d » : p t A: se D z m H a PC OO CE P T2 It EEE s2 42 $2 Iw zL ETE o AO iE IerEDE RCR z A RGPE I P 265 " 2 C» KLOCS 1 u 2 m ?s g UA Dé od v W : EO QUE u iA O EM W CX A Q CHCEENT POCS Es ts M LC E 24 MES M i55 2 . 2 " i X st us 2 E. iM EC rE E MV LETIINIET: i $2 d P s Est 3 tss EC ) d PAORRT Em x Is Y UM M. sE $ ? in i rA NG (SUDA t 29 X 3m DN d cs Ls N s — d x - RA z 6a MOCN. NU RA 26 E a i ii Cs 35 i z M B PODS » r2 ^ 3 l w » n H C C AUA s H Mw. t u n N ERE n s s A. as o . I UI 5 2 TO MO i OE DO D eES 2 255 E I o 25 MR d ei ( B W s SCSTN. UE 2 p at n * .. u : 2 —me"- »Wr m n t zs EU N ze2 A X A E A a DCACNI OR LO e LP PLRDM UO b ais z JM P £s ; PA m MA H ER il - A sT s M s t Es A eiinm 1414 AE 2UM uD d NY VRL 2 26 225 eard. L 2* s u z ERN LX m M N m N A x Qu s UM at m z P^ x o N j OSERDA E Ó E $ Mm: $ z EO t n E ID - - NIAT ROE ts AE CH S B AE ID s " a ALE LR E M RD m o lt M 2 sT TM EU x eR : s * « s z 3 ^ E d y H E AEAIAT C CC EE zi O ERCACH, DOA fINSIISICD MLA s ER C d -t CECELDCS rDLHS v RALS w..,.uu«.r E CM VM o nRBE C ii v Y i 26 x MO z * h4 H ; H 25 D n t D MO -t Q CR EL N z TCR 25 T A EM t m CL ACPENCS z. T ee QOMAS M X LOU D 2 N aSED d SCN P D s. M A d 4 D n E A m rE z IT Vxetetuts PCNACAE R RAT n wvrd : N hod M EOL LA OO d * pO EH Mn s x 2137 v MM Ls I5 " ES 2 » 2 W 5 Pt Meios UA LA d P RE E z E LE 20 ETA ziv RE TE d B s MLA QU "MC * B P TM s " tyes N * H VAUR s. u NTEMOCM T 225 H du M o LSLIT A cer n LA eo Perx m i PAOR x s : z PON RO AA M CM dUSS &i E T i A R jie EEE C E O v m 2 MÉ p o Ms lo .H ECDIDSIU A I RTA IRT E AE 25 r iib IuIo Es Pa G CL " : : u z EE CM Pde ; hMA CC RERDE EL CC EM d LE s AES A a E IRCRIE s Gs ts E wa N tuevt C UM SLE E P R UX PiiCS M SRCACMM, G Azt MM M us 5 i A N 6 DO s. QUE d a " iv "i i " r ER AR NT E t E x IQ QEM VM a EM M zeD 2 t o M M us W E i E s A o p d x & p AU - DCADEDA 2 r EL m o z u trries U uT 227 al ASISIIT £ MU va e EX s a M OOO PIPUM 5 e x d2 K * Ü s s ) p 2 CR t . d u m e st s - E DN s CC r s LE 2 C N TCR VTA u TOLN PL i ; CR ETAR OR m i w AA $ eS VN a n Ra hr QV : — s Cs lm p s PX r IATR * CR KM t um " O Q Sutst. PC : xiptrtr l - Av t 5 O T s E w MC A W i z " EM j H B 5 j CR . ais u d R DN R N 2 EE t us t x W 25 m z n m E d * t z s AURU n.wmwr z Ed MA M Md E QUX l VR MCECRAS C d s. MAEACRIAT ATR EME A LSUeL ETE i AE ..W W w PA DA : N e X D D FM u : $: x EM Es N EM u T m d us Rs E x RD IURT u u u OC M i AAE CA eee m POR ONES CT N IN As A d 2 DA ss m 2 $ A N - . z DA s. 2 N ER MO 2 A E . IÍAA Rered T z n ER E BIMULLQRDIDRT A s CR a A W A z. 24 A as j * Ü v $o " j i i PO I2 m & QO DI EEX us BIN - NU 2 AT 2 EX z M 2 P. z M MA E H g Wn TE W t afem- " E ä.a... EM EU. N E C s OCSDN o P u s. A. CR eEIdni, ex r COUR A E x x i. Ts 2 M D » r " DN MO M - A i x - It EAC RE u x V QUE N EU ISMD x M GN RUR : EE ( a LOA CPCREM 8 :5; $a x 2uD 2 s u s N M s v A m N 2* D 9D E E * x Iu u TAE m lus us ia TO CR m EL W p N x CENOESE Rs RA LA A st s x E i RUR FUOEM rb a CM E M: & i : 5 M I RRE X EDES CR es; MM N E E : 32955 CuaiT n C SETCM $od M s N s at a MSreos MOH EM £ W 3; 67« H W od Á st À x x z2 RAT E 2 C u RU s 2 ? M It N EMS N D i ATE E .m x i CM P s 2x a 2 T :b 2 - k W od BI Q5 x t x o C m EUA IRDADEDRI m UA TE r st 4 rq s " 2 CA UR E A ETE COR RCRe P EX sE PXDS MM s 2 nn ") A u H N M d IOR et DSISIADR rE ALMLY z TE D i IsES Iu x C E j É i s E E E l v A A PEN E E E E m Hs t X s - MR o E Q d m t » E 3C CM * aM d i x ii o m 4 x U AE TESIS DO U st j Ü Y * t i m A o 3 o z ESIS Il ATA du : EX i s M r » SES ET Z5 CV. EE d PCHERAT diet M EH L N AC E R x x um M N RD ININTI 2 R ROm s MIRSAMI II ETE PO OR RE TE * TE REAL COR MUA & P MIE PEN Is uml EE fs E M z s UISDUIVI LC EN E 40.5.1»; m um R R ETEEDE & 5 2 LA CMES ia C VE RE ERAUE CHENESD dN EM OE n MRU E M 2 3 i LODEUIEN T r a iE WE CREA v E Eu EM m CUREECST U ERN SEDCADDIPMNAERSAIRIIISS m T i * : — IACHE Digitalisat - g vorhanden u AC E g Z / AN NOTATION VM HISTORICO - EXEGETECARVB;I' IN HOSEAM P PODRES SEXG A CAp. VI, 4—1x. VII, 1—16. couPLECTENS. QVAM DIVWVIENTS S'VB. AWSPEIGIIS RECTORE NIFERSITATIS EBERHARDINO-CAROLINJE MAGNIFICENTISSIMO SERENISSIMO arovE POTENTISSIMO DVCE Ac DOMINO DOMINO CAROLO DVCE WIRTEMBERGIE rzr TECCLE REGNANTE REL REL. ; PRUESLD E LVDOVICO JOSEPHO VH LAND THEOL. DOCT. ET PROF. PVBL. ORD. ET DVC. STIP. THEOLOG. SVPERATTENDENTE DIEBVFS QSEPIEHINHRIS A. 2MOCCXC. PVBLICE DÉFENDENT M. GvsT. Tukopn. RigpkeRER, Ecbert. M. Enx. Cunrzsr. Mvrscurxn, Stattg.|M. Jor. Can. Ava. SCH!XVEPPF.. Stutig M. Hexn. Tugorau. Juxagn, Beatelfpac. | M. Tngorn..]Ac. Gvoru, Ehingenf. M. Jon. Lvbpov. BverTERsAK, Feidenh M.Can. FnipkR. Scuwip, Holzelfing.|M. CAnR. Cun. Lvp. BrvnrrN, Ludovic M. Jon. JAc. Cun. SrRAssxR, Su/zenf.[ M Aw. Fnu1p. LaxpENsERGER, Herim.M. CAn. Cun.FR1D.GENTNER, Chavop M. Cs . Tugopz. GuELIN, Stut£z EXAMINIS THEOL. CANDIDATI IN DVC. STIP. THEOL. TFBING.AE, tvrrERIS. BALZIANIS, TE *l ( frz- w ( us "-k z u d VE UC P N T lures Interpretes Se&one prophetira C. VI, 4 — 11. P continuari fermonem. praecedentem (tatuunt ;. & qui ver- fum quartum , cum LuTHERO, de promiffione divina interpre- tantur: inde argümentum pro continuatione fermonis petunt, quia fc. haec ipfa promiffo refponfionem Dei gratiofam. ad graecedentes v. Y — 3. refipifcentium prezes exhibeat, , cui pro- miffioni demum inde a v..7 —t1. querela de. corrupto populi ftatu fuübjiciatur, ficque defcriptio culpae poenaeque femel 1ta iterumque in Capite praecedenti coepta pertexatur. e recentioribus b. BuRK1us in Gnuonione ad h. 1. , Sermoci- natio v.i-— 2 2 mox ipfius Domini verbis gratiae qleniffimis aimn- qlius confirmatur.— . Dominus refipifcentibus illis quafi re[pon- det , €7. ampliora fuperaddit, quam illi fibi promittere vel [pera- re aufi fuerant. — Gratia veftra clementiffme dicitur fenft. paf- Jz'f;o, i. e. gratia ,. quae vobis deffinata ef obtiugetque.—— Jram 36 coiminantem , in quam aonnulli Interpretes haec verba vertere conati funt , totus tenor textus C connexio cum antecedentibus €9. conféquentibus plane excludit. . Jtemque Zen; B UR S C H E- A 2 4 nus in,Jerfuch. eiuer Erlaeutehmg des. Prophetem Hofea ad v.4. .Hier erklaert fich Gott auf die in dem vorigeu drey Fer- Jen der lfraelitifchen und. S'üdifthen Nation in den Mund gelegte Rede: O tas, (wie viel Gutes) werde ich dir thun, Eph- raim ! — Es ift diefes eine Rede, die einen. Affect der Lie- beund Gewogenheit bezeichnet. Sed graves, cur hanc v. 4. depromi[fione expofitionem deferat, rationes jam '"ARNOV1US attulit i2 Comment, ad h.l ubi: Sane , mquit , ff 1) fe- quentis verfus particula illativa , 2) fimilitudines emphaticae re&le. explicatae , 3) Srripturae. ZInalogia , 4) Jtopus au- &oris, ac denique 5) ipfa cohaerentia pateremtur , mil mal- lem , quam in lhac explicatione acquieftere;:Sed primo 19 6g notat , quod' propter. malum antegre[fum €7 v. 4. nominatum ( pietatem fc. fluxam & evanidam) fecundo Deus caedat. €7 ortidat ; tertio de /fnalogia poffea videbimus ;; quàrto ftopus Prophetae eff , quod velit offendere ,. qui fíat , quod impoeniten- Les boni im conver[os collati ; mon: ftant, participes , €7 , quia infra €7 lfraelitas v. $. €7. SJudaeos v.xs. efl reprehenfurus , hic €7 Ephraimi €7. -Yudae mentionem facit. Quinto: quaecun- que alü pro fua fententia flabilienda : afferunt ex . cohaerentia , we mixtura fiat promi[omum €7 comminatiomum , longe reBius Tuüic trahüuntür , quum ipfi à v. 7. sirque ad fínem Capitis tOgamn- tur agno[tere péctatorum exprobrationem , quae cur non hiuc & V. 4. incipiat ? quum JDeus illorum , quibus benefacit , fà- crifitia mon repudiat ; horum autem , de quibus agit hoc loco , Jacrificia non vult , fed rejicit. Cum ergo , uti pluribus ex ipfa interpretauone patebit, verfus 4. non promiffionem & ad 5 praecedentes -preces refponfionem divinam contineat , fed potius govae querelae & yedargutionis initium fit: sovam quo- que Conzionem Sectione hac exhiberi ftatuimus; prout agno- verubt LowrHUS & WErsius in Erkl. der H. Schrift aus Engl. Schriftft. ad Cap.VI. DrigrELMArERVS l. c. in nota 108. itemque STRUENSEE, in Neuer Ueberf. des Proph. Hofea. ad v. 4. not. g: JZer irgend den geringen Zufammen- hang zwifchem den vorhergehenden amit. den folgeuden. F'erfen , ja den Widerfpruch er&enmem kaun : wird finden - daff ich Grund gehabt habe, hier einen neuen Abfihuitt zuamachen. IVas im 4tenV'er s fleht , iff Reine F« erheiffung, þzzdernlein erniter Verweis. Edita videtur zova haec Concio regnante Samariae Pekatho , qui antecefforem Pekachjam Samariae in. palatio regio inferfztif, adjutus ab Argobo & Arjaeo, & quinqua- ginta Gileaditis , II. Reg. XV, 25. ad. quod facinus refpicere videtur v. 8. Gileaditidem quod attinet ,. eft civitas operantium, iniquitatem, vefligiata efl a fanguine. Sub Pekacho ea Ephraimi facies erat ; quae v. 9. 10. defcribitur. Sub Jothamo , Re- ge Judae, Pekachi coaevo, populus quoque J'udaicus magis magisque depravatis moribus erat, II. Chron. XXVII, 2. atque fic maturefcebat ad illam meffzm. malorum ,. quam Propheta illi praedixit v. 11. Sane.nifi noflra haec Con- cio Jjothamo Hierofolymis , & Pefacho, Samariae regnante, edita ftatuatur: nulla Hofeae concio edita extaret fub 7- íhamo, Hos. T, x Quae enim inde a Capite VII. usque ad finem libri extant Conciones, in fequiora tempora , poft caedem Pekachi xeferénda funt,- üti ad Cap. VII. docebimus. Ho:. L 4.,4 "irgumentum Concionis eft reprehenforium , continetque codvidionem Kphraimi & Sfudae de utriusque populi. pietate externa €7. inflabili v. 4. contemtu omnium minarum poeuarum- que X. 5. hypocritica ficuria in. Sacrificiis v. 6. divinae Legis violatione v.7. quae oftenditur tam in regtto J/raelis v. 8 —19. quam in reguo Judae. v. 1. Hos. VT 4- Quid faciam tibi, Ephraim ? Quid facia;fjn tiä; ; duda? Efl enim pietas veffra ficut. mubes. matu- tina €9 ficut ros matutinus , evanefcens. Quid faciam tibi, Ephraim? —— tibi Juda ?] Utrumque populum compellat Deus, qualis fc. erat, cum Propheta novam hanc concionem nomine Dei ederet , regnante Sa- mariae Pekacho, & Hierofolymis Sothamo. Ephraim j &ri- bus regia, ponitur pro X tribubus , five regno Ephraimi, in diftindtione ad regnum duarum tribuum, quod S'udae no- mine venit. Senfum interrogationis ita exponit HiERONY- Mus: Quando dicit : Quid faciam ?. — Parentis im perditos filios imonflrat. affeBlum , juxta illud, quod in lfaia legimus , cap. V, 4. Quid eff, quod ultra. debui facere vintae meae C7 non feci &i, & in Micha Cap. VI, 3. 4. Popule meur , quid feci tibi , aut quid moleffus. tibi fui ?. Refponde mihi. — Quae quidem expofitio eatenus admitti poteft, quatenus inm de- claratione incaffi laboris. ulterioris. qucribunda, quaedam af- fe&tus promtiffimi: conteftatio. eft. Verba enim , prout ja- SEOnC ET.. cent, funt accu/antis fummam utriusque populi hypoctifin & in peccando contumaciam , q. d. ob veítram duritiem ommnis ha&enus labor in vobis curandis caffus fuit & irritus. Quid ergo reftat, nifi ut. vos tandem abjiciam. Eff cnim pietas vefftra ficut mubes matutina] | /av. copula- tivum rationem querelae continet ,. q. d. veftra in me pietas externam modo fpeciem habet, & temporaria eft effectuque deftütuta, fimilis mubi matutinae, quae vix orta dispellitur, & fine pluvia evanefcit, nec aquas, quas portendebat, in terram demittit. €7 fitut ror mane cadenr , evaneftens.] | Ros alius ipfa gioGfe pluit,. qui copiofior eft, (cf. guttar no&fis Cant. V, 2.) & diu fegetibus incubans utiliffimus ; alius démum mane cadit, qui tenuior effe folet, & minus confiftens, dum ob fequentem: folis ardorem citius confumitur, aeque ac muber matutina. Et hic ros, mane cadens, denotatur per participium ty2vb, quod. parallelum eft eubi matutinaz, & vim adje&ivi habet, nec'in Jeufu. adverbii. ad fequens participium -]'7,—; referendum- eft , quo indoles & nabis matutinae & roris mane cadentis exprimi- tur; dum & illa & hic abeat five evaneftat absque effectu. lta L'XX: 'TosAeoz ujtov tog vecbsNo vrgeoivz , uu1 c dpocog og- Sgua, mopevoMsvy. Licet. ergo aubes C? ros alias in. bonam. partem fumantur ,.quam habeut humectando & terram ir- rigando: hoc tamen loco, ubi de rore mom noGfurmo , qui copiofior multo eft, & terram fertiliffimam reddit; fed de rore mane cadente fermo eft; ubi porro rori jungitur uubes aurorüe, quae aquas non demittit, fed vix nata:a fole dis- 8 Hor FI;g peérgitur ; ubi denique u£rigue additur *5m abiens , evaue- Jitns, adeoque ratio on cowf/lmtiae habetur: omnino utrum- que fimile in malam partem fumi debet ; quo eodem fenfu infraa quoque. apud Prophetam ufurpatur. Cap. XIII, 3. quando de ip/ó populo malo dicitur:. propterea eruut ficut nu- bes matutina ,. €7 . fitut ros matutinus , abiens 1. evanefens, atque duplex fimile , idem exprimens & magis confirmans additur: ffeuf gluma dispellenda ab areá , & ficut fumus. ex. ca- qnino. p Ü 7 D 3 ve ergo de pietate , quae iu populo Ephraimitico €7 Judaito deprehendebatur , verba. capienda funt, prouti etiam THEODORETUS ea interpretatur: x mre uute» yivouevg us- TAu|MEAEia. "crpocwaipog 661 , a x Óiapuyg. —— 15 Ós wsTeucAeIx erapauslgeilas lo exeog.. Senfus ergo utriusque fimilitudinis huc redit: Piefar vefira externa tantum efl , nom interna ; tem- poraria, mom confftens. Aliquando brevi zelo moti eftis ad.cultum Dei, excidentes lucos & interimentes falfos fa- cerdotes Baal; fed ftatim rediiftis ad priores abominationes; quam in rem bene adduxit TARNOvV1IU9S exempla Zfrfabi , Regir Ifr. l. Reg. XXI, 27 — 29. gjorami Regis judae, II Reg. VIII, 18. 19. gjehui, Reg. Ifr. l. Reg. X. 28 — 31. Joasr, Reg. gjudae, II. Reg. XII, 2. 3. coli. II. Chron. XXIV, 17.18.19.23.24. A4maziae, Reg.ajudae, l. Chron. XXV,2. 14.15. Puffwe vocem t£52938n interpretatus eft HikRoNvmwvs de beniguitate, quae a Deo praeftraretur Ephraimo 69 gjudae : Mifericordia veffra , inquiens , qua vobis femper mifertus [um, quafi nubes matutina pertranfit, €5 quafi ros mane con[urgens , qui orto fole ficcatur. — gjam enim Hor. FT, 45 9 enim captivitas prope ef ; jam vos ceruo duci in Afyrios €9 in Babylonios catenatos. Redcte quidem, quatenus commi- nationem in verbis noftris exhiberi ftatuit; Sed, cum allo. quium fiat in perfona prima , dicendum fuiffet: gratia vel mifericordia mea , non veffrra. CvRILLUS pariter pa[fwe eandem vocem accipit , fed fimilitudinem refert ad promif- fionem largiffimae gratiae divinae, quam expofitionem Lu- THERUS, & qui ejus verfionem admittunt, fequuntur. Verum praeter id, quod de fuffixo veflrü jam monuimus , ipfae fimilitudines allatae huic expofitioni repugnant. Conf. Jobi.VII, 9.. Prov:XXV, i4.. & inprimis fupra allatum pa- rallelum - Hofeae locum C. XIII, a. Repughat porro fe- quens verfus, per t2-5y connexus , qui fummam Dei lo- quentis indignationem ex facta jam denunciatione & execu- tione poenarum prorfus demonftrat. xbim Propterea cecidi per prophetas , occidi eos per ver- La oris mei; €9 judicia tua ficut lux egredientur. Propterea cecidi per prophetas, occidi eos per verba oris mel;] vo Y375y ad praecedentem verfum refertur. Propte- vt4, quia pietas Ephraimi & Judae tam vana & inconftans eft; quia, ubi etiam nonnunquam ad poenitentiam redire videbantur, ad priora fcelera relapfi funt, & perfide ege- runt contra me, v. 7. cecidi — otcidi eos, i. e. Ephraimum &6 gudam ; affixum enim, verbo pofteriori &v mx«n addi- tum, omnino etiam ad prius 'n2yn referendum eft, cum utrum- B xo ägf JEE - que verbum requirat fubjetium, & Prophetae ad populum utrumque miffi fuerint. LXX vertunt: dia sro avc9pieu u5 ergodpyTas ujtov, wmtxTSUyA aUTEG & (xpuTI goppxTOS u, praefi- xum 3 negligentes vel pro nit accipientes, & male pronomen fecundae perfonae, vv , addentes; ità, ut Pfevdo prophe- tas a Domino excifos exiftiment , collatis locis T. Reg. XVIII. &II. Reg. X. ubi Pfevdoprophetae fub Elia & Je- hu caefi dicuntur. Sed, cum praefixum 3 in Cve233 eo- dem fenfu, quo in vocibus '5b -N5 accipi debeat; atque in his non. denotet fubbjectum occifionis, fed ejus inftrumen- tum vel normam : omnino fubjeflum & caefionis & occifto- zis non funt Pfevdoprophetae, fed Ephraim &Juda. Utrum- que populum cecidiffe & occidiffe Deus dicitur per Prophetas, quos ad utrumque mifit , & per verba oris [ui, ab hisce prophetis prolata, quae cwm gladio comparamtur. Hebr. IV, r2. In v. 4. fermo Dei dirigebatur ad Ephraim & Judam in fecunda, perfóna ; jam de utroque pergitin fertia perfona, per frequentem apud Hofeam enallagen, quae h.l indi- Tropum utriusque verbi bene gnationem. inferre videtur. expofuit GRoT1Us. Cecidi, i. e. magnas plagas ipfis de- nunciàvi : nam Prophetae, & Deus ger. Prophetas, dicun- tur e& facere, quae praedicunt. Jer. Y, 10. Occidi, 1. e. ot- Interim , cum hiftoria cidiones ipfis praedixi eventuras. doceat, praeter comminationes Prophetarum, poenas quo- que fub inde graviffimas utrique populo jam inflictas fuiffe, ex. gr. Ephraimo fub Joachafo, lL. Reg. XIIIL, 3. 4. ejudae | fab /Imæ?ia, HoGhrong XXV;rau. 15. 2 Bo L 3. Yi quae magis proprie caefionis & occifionis nomen merentur: verba textus videntur refpicére poenas mox porro inferen- das, Ephraimitis fub Pekacho per Affyrios , & Judaeis fub Achazo per Syros & Ephraimitas , prout Propheta no- fler Cap. praeced. V, 9. 1o. 14. praedixerat. €& judicium meum ficut lux egredietur.] . Pro "yoput xw ww excepto P'ulgato, antiqui Interpretes omnes L'XX. Syrus, Zrabs & Chaldaeus ipfe , qui raro a recepto textu recedit, legerunt. NY' N2 "DhU». Atque lectioneni hanc, quae contextui & ftructurae vocum Grammaticae confor- mior eft, licet eam, obfervante pE Rss , nullus ex colla- tis Codicibus fervet, tuentur KeNN1COTTUs. Difs. Gen. $.28. p. 12. 7ll. Micnazus, Bibl. Orient, Tom. XIX. p. 172. & V«n. DarHIUs, qui in nota: ,, /Von dubitem,nquit, afismare, » legendum ejfe "s2 "oSum — Caph Sceribarum errore prae- , Cidenti veci juntium efl , feqguenti praefigendum. ZAliud , ejusdem erroris exemplum aeque luculentum extat jerem. » XXIII, 33. «tt5-ri n« pro nübn cns. Quae fcriba- ,rum vitia produnt, ut hocobiter addam, recentiorem lite- rarum finalium originem. Hinc vertit: atque minae iflae && lucs inflar erumpent, Eandem lectionem porro fequuntur $. SrTRUENsEE , J/zn. DospEnrEINIUS & IMoz- DENHAUERUS , qui integrum verfum ita reddit : Djieferhialb hab ich ilnen durch die Propheten ihren Untergang auge- kündigt, daurcdh dem IMund der[elben hab ich ihnen auge- zmeipt, dafi fie getüd£et werden follen, Und. difi mein ge- vechtes. Urtheil wird. fich in vollem Glanz dar/lellen. - B2 12 Hoi. YT, Es kann. auch heiffen : es wird gewifi fo erfüllet werden, als wie auf die Nacht das Tages- Licht erfolget. Interim Le- &io Maforethica, quam Cel, 'T'EmERUs retinendam ftatuit Opufc. varii arg. 1780. de gjudicio fupar variis Leflionibus Cod, Hebr. vefle faciendo p. 69.feqq. bonum quoque fenfum admittit, fi cum GROTIO vertas: Ef poenae , quae in te venient , apparebunt effe jufliffmae : mihil eveniet , de quo non praemoniti fitis €2 quidem [aepius. Quare etiam /Il, IMicnazris eundem provenire fenfum teftatur, five vertas, uti is quidem vertendum putat: Und mein Urtheil führet aus wie der Bliz , bive : Und deine Urtheile fiud. ein. Bliz, der ausführt. WV3.16. M'fericordm enim dele£for , mec viffimis; €9 agni- tione Dei prae holocauftis. Mifericordia deleflor, nec vi£f mis] Rationem feddi prae- cedentium: Cur Dominus utrique populo feveriffimas atque jufüffimas poenas v. 5. minatus fuerit, ex ipfa connexione per particulam *3 clarum eft. Vocem *pn vertunt LXX & Scriptores N. 'T. per sxsog mifericordiam , quam.quidem denotat ,. fed ita, utlatius quoque pateat extendatque fe ad quaevis pietatis in Deum 69 charitatis in proximum officia. Latius fumebatur haec vox v. 4. ubi pietatem in Deum cha- Hoc vero loco ritatemque in proximum complectebatur. - ftricüus pro mifericordia €9 charitate in proximum ponitur, quia ag uitio Dei five cultus Dei, Gottes Liebe, Gottes Ver- U2 ESEBOS 13 ehrung, ei feorfim jungitur, tanquam radix & principium prioris. Atque firidüori hoc fenfu Chriftus ipfe vocem ;*5n allegat : 1) Quando cum publicanis & peccatoribus come- debat, jVlatth. IX , 13. ut €os lucri faceret, quos Pfari- Jaei , [acrificia offerentes, negligebant ; Se ergo perficere vo- luntatem Dei fic mifericordiae opere, ; demonftrat ex hoe dido, atque addit: 4Vom veni voratum juflos , ( qui tales fbi videntur, ut vos,) fed percatores ad. refipifcentiam., 2) Quando IMatth. XII, 7. difcipulis permittebat , ut famis fedandae ergo in Sabbatho fpicas vellerent, quia hominem ipfum in difcrimine fervare mifericordiae opus fit, quod Deo placeat. 'THEODORETUS verba noftra ita exponit: GOvciey p6v 'yag 8 "Teocdsouai , Óexouat de TavTAg , TX T25 UET&pAg 'yVto- pae adsyeia cuyxura[)awtoy, amarreo de Tx duo TavTX , TY T& TEpi $MS EUVOIAV, XMAI TyY tIc "TOV "TtÀug QiAavOeemay. TaUTX y«p wxi vouoSeruy QTO T&tÜtua: Ayumictg Kugiov W. T. X. Devt. VL, s. Levit, XX ..48. Verbum praeteritum 'nwBn ponitur pro praefenti, uti in N. 'T. vertitur ver- bo 9:Xe, atque voluntatem non tantum graecepti , fed & fingularis complacentiae. exprimit. Nomen n3! generale eft, ufurpatur vero faepe pro Sa«rificio pacifico, quod cum gro- ximo, Sacerdotibus C9 Levitis , domeflicis , amicis imvitatis comedebatur. Cf. Ill. Nicnakris /Mof. Recht IJ. Th. $. 143. p. 458. 459. & Leges ip[as Devt. XII, 5 — t2. 17 — 19. XIV, 22—29. Dum vero mifericordia , non facrificio, [e dele£lari teftatur Dominus , segatio haec non intelligenda eft ab/olute , fed comparate ; uti patet ex altero mem- l4 Hof. VL, 6, bro , ubi pro 4os legitur prae, comparatione [ic ex- preffa. €9 agnitione Dei grae holocauflis.] | Agnitio Dei ve- rum ejus eoguitionem & cultum, cum totius cordis amore conjunctum denotat. Hanc agmitionem fibi placere ait prae holocauflis , quae dum tota Deo dabantur & combureban- tur, hoc refpe&u reliquis facrificiis. praeftantiora videri poterant. Ponuntur vero /acrificia & holocaufla. fynecdo- chice pro omni Levitico cultu externo, inter quem Sacri- ficia excellebant , quae fi non placuerint Deo , de re- liquo cultu tanto magis idem debebat effe judicium. per präeüxum D voci nyoxp additum temperatur zegatio prioris membri g5v Utrumque vero membrum refpicit V.T. in quo Sacrificia Deus omnino praecepit , iisque delectatus eft, fed quatenus offerebantur animo poenitente & bene in Deum & proximum affecto. Refutat ergo hoc verfu Deus fri- volos praetextus populi hypocriüci, qui meris vicumis & reliquo cultu externo Deum placari putabat, & omnem in eis pietatem conftituebat. Senfus hic eft: Mifericor- diam volo , non externa tantum Sacrificia. Zgnuitio mei & cultus verus internus gratior eft, quam /tolocau[la, quae a per- fidis legum mearum transgre[foribus v. 7. oblata rejiciuntur., C£ P. D.STonn11 Obfervat. ad Znalog. Hebr. $. XLIT. p.251.252. Parallela noftro dicto loca funt I. Sam. 2CV , 22. POX Hor, P1, 6. MOA lii vero ficuti. ddamus tmnsgwaliuntzw foedus; ibi perfide erga me agunt. Illi vero firut. Adamus . trausgrediuntur | foedus ; ] To mon refpicit Ephraimum & Judam v. 4. compellatam, & praef. * eft adverfativum. Vox nm3 Legem divinum, popu- lolfraelitico cum annexis promiHïonibus & minis datam, de- notat, prouti ex parallelo loco Hos. VIIE, r. patet, ubi foedus per fegem exponitur.. LXX male verbum fubftanti- vum eiciy interpofuerunt & pluralem w2y & v«5 . conver- terunt in fingularem vertentes: avrei de &ictv tog u pwmroc mra- px[Bxiveov GuuSqiw, exet x TEQQoVIGS Ms TaAzad 4.1.X. Transgre[fio declaratur per additam comparationem t2"N2, quae vox varie ab Interpretibus redditur. [ii eam pro nomine ap- gellativo av$qwnog habent, ve] hoc fenfu: Zramsgrediun- tur legem meam , uti (cwx) homines facere folent, qui [ua ma- tura varii €G leves [unt. Ita Daustius & LIvELEJUS, qui ad fimilem aqud gjobum locutionem provocant Cap. XXXI, 33. fí texi. quafi homo defefliones meus ; vel hoc fenfu, ut lo- cutionem ellipticam ftatuant , qualis in comparationibus fae- pius Occurrat, ubi nomen, quod rzepetendum erat, altero lo- coreticeatur. Vertuntigitur Zrausgrediuntur foedus meum tünquam hominis Íc. foedus , i. e. non pluris faciunt pa- c&um, quod pepigi cum eis, quam pactum cum quovis ho- mine initum. Ita TREMELLIUS & JuNIUS aliique; quibus accedit Cel. nofter Dn. SCHNURRERUS in hes. Phil, Grit. 16 Hos. FT, 7. a. 1787. qui hoc ipfo Hofeae capite eandem ellipfin bis ex- tare docet, fc. v. 3. ubi *nv» dictum fit pro *rw' xvb5 & v.29. E3'Un3 "2n pro t9u35 *d3n m Alii vero C2"N pro nomine proprio Zdami habent, cui, more nominum pro- priorum 5 expreffum vel extrufum non praefigatur, nec legatur co"w2, fed &wNS. — Ita cum 7/uigato GROo T1Us, TARNOVIUs, ScHMIDIUS & MaARKIUS, itemque b. STRUEN- SEE, Pen. BuRscHERUS & DarHIUs, vertentes: Z7/lli vero ficuti. Adamus foedus violant. Contra quam expofitionem excipit quidem b. MorpENHaUERUs: Zfudere glauben, dafi Hofeas auf den erflen Meu[chen [che: Es ift aber folches um fo unwahr[cheinlicher , da ApAm es lange micht fo arg ge- macht, als diefe Leute, Verum comparatio non jungitur pracife in fertio [celerum, per transgreffionem commifforum, fed in ip[a fatla transgre[fhuone ; & judice 'TARNOvIO ,. com- paratio ideo adjecta eft, ut ad primum omnis transereffionis autorem , quem omnes transgreffores imitantur, Ifraelitae reducantur. Praeter neceffitatem ///. MicHAELIS, a pun&tis recedens, vertit: Sie find. wie die Edomiter, und übertreten den Bund, d. i. fie find fo vüllig von mir und dem wahren Gottesdienft abgefallen, als die gleichfalls von Abraham ab- flammende EpowrrER, die ich aber nicht für mein Volk er- kenne ; fie find eben [o wenig mein Folk, als die EDOMITER. Sed cum neque Codex ullus, uti id monet pE Ross1, ne- que verfio ulla huic Lectioni faveat, omnino deferenda eft. Idem ftatuimus de Cel, PrE1FFERI conjeflura, qui pro &9N5 legendum putet mo"N5, verütque: J4ber fie — im Lande lber- Hat D - I7 bertretten fie. V'orfthriften , da fiud fie Ferüchter von mir , addens in nota: /Màm mag wühlen , was man weill Adam oder Menfch , /o iff beydes hart. und: fchuger. ziu erklaren ; auch. fehlt der . Parallelifimus mit der . Folge Hher fcheint imir das taw fehr determinirend zu.foyn, und ich lefe flatt: eyaus das I« ori ma*WN23, in hac terra. Sed longe durior nobis videtur haec mera conjectura quam una vel altera allata- rum fupra expofitionum , quae fe&ionem textur, Codd. €9 F'erfionibus confirmatam, exhibent Neque et&iam paralleli- fmus hic obtinet, fed crefcit potius.oratio uti jam 'T'An- NOVIUS. docuit t iffi transgre[i funt foedur ! Quid dico £ransgre[fi funt foedus! imo YBY, im illa ferra bona , quam de- di eiy ea lege , uwt ibi populus meur mea praecepta fervaret IBI a me défcüfrentes perfide egerunt meque fpreto a/ios JDeos- coluerunt. ibi praevaricati [unt in me]. 'Y ARNO Y11I expofitioni accedit etiam G Ro T1Us: /fbi inquiens, eff veluti digito mon[irantis Ibi, in terra illa optima quam ego illis dederam ; prouti jam Chaldaeus expofuit, OE Gileaditidem quod attinet, civitas eft operantium ini- quitatem, vefligiata a fanguine. Gileaditidem quod. attinet , civitas eftl operantium ini- quitatem, ] | Gemeralem reprehenfionem v. 7 fequitur /pe- cialior recenfio fcelerum utriusque populi , initio fado ab C 18 Hos. VI, A Ifraeiitïs "Transjordanenfibus, incolis fc. regionis Cilead, quae Rubenitüs, Gaditis & dimidiae tribui Manaffis data; multisque referta urbibus erat, Numer. XXXI , 1. 26. 33 Devt. III, 12. 13. Jud. 10, 4. Circa expofitionem vocis Gilcad. diffentiunt Interpretes. //ij ob additam vocem n p ftatuunt, Gileadem h. 1. denotare urbem *) aliquam praeci- Hanc fententiam in- puam ejusdem cum regione mominis. primis tuetur Dnvstius, qui ad h. ita: ; Quid? an Gilead ,nomen civitatis ? Avbitrantur Interpretes fuiffe unam ex » Afylis terrae fanctae. Id probant ex Jos. XX,, 8. Sed ibi *) Urbem etiam intelligunt LXX, qui vero valde heic a textu He- brao aberrant, dum non modo verfuum difcrimen tollunt & plu- ralem y435 cum voce Gi/ead conjungunt; fed & verba p5py t2"5 corrumpunt , vertentes : exei XaT&Qovzos pe la- Amad moMi, tpyatousvy MaTaix, maupuccuo* vdweg, ut mire- ris, b. SrnvEeNsEE conjunctionem vocis -;yS; cum verbis "3 133 praetuliffe diftin&tioni in textu hebraeo, & fub voce n"p Samariam intellexiffe, reliqua omnino verfione recte rejé&a. Vertit fc: ,,7z Gilead handelt man ehebrecherifch »mit mir. JDie Stadt der Büfewichter (Samaria) if wegen »ihrer Blutfchulden wie ein hart getretener Weg. Addit- que in nota: , Der Ebr. Text trennt 3yb3 von ^5 v:5, ,Und der Sinn ift dunkel.-Die Griechen verbinden es, und » €r ift klar. Für C22 müffen die Griechen C2'5. und für "132 »'2PP gelefen haben; denn fie überfezen T&gaccaca udc, » welches doch keinen Sinn gibt. TuxopomETvs pro IaA«aó habet DaXyaAa. Bon PT. 19 » offendi Ramoth in Gilead, quae civitas erat refugii a Le- » vitis habitata in Galaad regione. Fuit tempus cum fufpi- »carer, Galaad dici compendio quodam fermonis pro /ta- » tnoth - Galaad , quemadmodum- Zven. dicimus pro Det£- » vm. Poftea coepit haec fufpicio mea mihi difplicere, ,nec injuria: nam non temere hujusmodi Ellipfis admitten- »da eft. Igitur alü legunt: /» Galaad urbs erat 1.e. nyoaa. »Sed fciendum, (EusEBIUS mihi auctor)) in tra&u montis » Galaad urbem fuiffe ejus nominis , fic appellatam a monte » ognomine, vel a Galaad , IMachir filio. Verba EusE2H »funt: Galaad mons , ad quem feptimo die profe&lionir & Char- »ris acob profugus venit. .Eff autem ad. tergum Phoenices C? »Zlrabiae, collibus Libani copulatus ,. extenditurque per defer- »um usque ad eum locum ,. ubi trans- Sfordanem habitavit olim »Rex Sihon Amorrhagorum. Cecidit fupra di&fus mons in for- »tem filiorum Ruben. — Sed €7. Yeremias loquitur: Galaad , tu » mihi initium Libani. A quo monte£€9?9 civitas ineo con- » dita fortita £f vocabulum, quam €7 cepit de Amorrhaco- »rum manu Galaad, filius Machir, filü Manaffe. Ean- dem fententiam habent e nofiris poft LuTHERUM, Seb ScunipiUs, qui fofum hunc Hofeae locum fufficere exiftimat, pro hac expofitione, fi nec ex EUsEBIO nec aliunde ea conftaret , quia expreffe dicat : Gilead eft urbs. Sed cum in reliquis V. T. locis Gilead non urbis, fed montis & regionir nomen fit : Zfii hoc quoque loco Gilead de regione exponunt, & vel in voce m"p, fynecdochen fingularis pro plurali ftatuunt, vertentes cum Zen. D A- T 26 Hor. Vj, 9. THIO : Gileaditidem quod attinet , urbes ejus funt peccatricer ; vel ante vocem Gilíead praefixum. 3 cum TAnNovto fub- intelligunt: Z5 Gilead unaquaeque urbs habet incolas operau- tes iniquitatem; vel ante m'»p fupplent 5, ficut , quod ante congenerum p omittatur, cum HILLERO, Syntagm. Herme- nevi. p. 373. BunKio & Pen. DOEDERLEINIO vertentes: Univerfa regio Gilead fimilis ff urbi , operatoribus iniquitatis rtferíae ; vel denique nomen n'ip per confluxum five con- gregationem hominum reddunt, ex fignificatione radicis Arab. a"p collegit in unum , u Il. MicnakLis: Gilead iff ein Zau- Jümmenflufs von Büfen; itemque b. IMoorbENHAUERVs: Gilead g'/? ein Sammelplaz derer , die Ungerechtigkeit ausüben. vefligiata a fanguine] IVIerüioni generali , quod Gilea- ditis repleta fit. hominibus pejfimis; — jungitur fpecies infignis , quod inprimis fanguimis fufi rea. fit. Vocem nmspy alü ex fignificatione verbi apy, quod circumuetüit , infidiatus £f , denotat; vertunt cum Chaídaeo : Gilead eff. civitas dolofe ef- fundantium fanguinem innocentem. Ita Dnvsivs : Supplanta- frix; R1vETUSs: infidiatrix fanguinis , 1. e. infidias ftruerc dofía caedis caufsd. — Alii ex fignificatu nominis 3àpy calra- neus, (unde formatum eft denominativum 3py émpreffo calca- nei, i.e. vtfligium,) vertunt: veffigiata a fanguine , 1. e. ve- J?igiiy Janguinolewtis motaía. lta BumK1USs: plema ve- Jigiis de fanguine fufo teflantibur ; itemque I/l. NIycnaxzrs : Cur vero Gilea- Ueberall mit. blutigen Fufitapfen bezeichnet. ditae, de quibus ha&engs Hofeasrnil infpecie memoráverat, - ob T . a. E 2l in hac concione inter eos, quos /peciatim reprehendit, primo loco ponantur , & poft hos demum ad fsraelitar Cisjordanen- lï?: pergat férmo?' non immerito quaeras. - Speciale quid hic notari, bene jam ,obfervavit CALVINUS , quando vero ad- dit: obfturum id e[fe propter hifloriae inftitiam , nobis non ita videtur. Refpicit Propheta hifforiam caedis Pekachjae , quem Pekachus , filius Remaljae, Gileaditir adjutus, Samariae im palatio regio interfecit. 1l. Reg. XV, 25. Quae caedes; ope Gileaditarum a Pekactho pera&a, quo regnante hanc con- cionem edidit Hofeas, rationem omnino involvit, cur G- leaditarum prima & expreffa mentio fiat ; qui etiam fub eo- dem Pekacho primi erant, quos Rex Affyriae Tiglathpilefer in captivitatem abduxi, l1. Reg. XV, 29. Y. g. Et ficut. exfpectant. aliquem (tränseuntem) turmae latronum: ita fe habet /ocietas Sacerdotum. . In via. verfuüs Sichemum — occidunt ; nam — fcelus gerpetrant. . Et ficut exfpeBlant aliquem (transeuntem) . furmae latro- num:] A qopulo Gileaditico pergit redargutio ad Saterdotes vitulorum , quos cum /atronibur confert Propheta , qui fo- lent obfervare praetereuntes, ut eos rebus fpoliatos occidant. Nifi malis cum DRus10 per cwn intelligere praefeGas , uti II Sam. VIII, 18.. Davidis fili dicuntur &3375 , quam vocem ibi J//. MicHAELIS verüt pet praefetor proviuciarum, 22 Hor. FI,.9. Statthal&r,ad quos eferri poffent Zrgobus & Zfrjaeus , cum iffis quinquaginta Gileaditis cit. loco II. Reg. XV, 25. nominati; licet iidem etiam 2ex ordine Sacerdotali fuiffe potuerint. Ce- terum valde difcrepant Verfione. LXX integrunt verfum vertunt: x $ ixug c& avdpog éipgaTE. cupuipav is;eig odóv, eQovsucay Xuxuipm , oTi avopimy emcimouy. €C7 fortifudo tua eff viri piratae. — Zlbftonderunt. Sacerdotes viam ( Domini), inter- fezerunt Sicima , quia iniquitatem operati funt : male 1Y) refe- rentes verba initialia ad. populum.| Gileaditicum , & conjun- gentes , quae divifa funt. 2) vocem '5m3 intelligentes ita, ac fi effet m5 robur cum fuffixo fecundae 'perfonae. 3) pro *3n legentes sw3rin , expoav , ab/conderunt. V U L- GATA babet: £f quafi fauces virorum latromum. (&ve viri latronis) partiteps Sacerdotum , in via interficientium pergen- 1es de Sichem. 'Tefte HIERONYMO SYMMACHUS initialia tan- tum verba ad Gileaditidem retulit, vertens: €7 fuuces tuae quafi viri infidiatoris : reliqua. vero ad Sacerdoter. — Societas Sacerdotum im via interficiebant. Sichem. Ipfe vero HignRo- NYMUS ex alia punctatione vocem *3n vertit particeps Sa- cerdotum , additque : Sim legerimus , uf mos interpretati fu- qus, particeps Sacerdotum, ad Galaad referendum eft , quae operatur idolum , €7 J'applantata ef? [anguine, quod Sacerdotum impietatem focuta fit , €7 latrorimüs vacet €7 fanguini. Sed male SYMMACHUS priora verfus verba; male HIERONY- MUS integrum verfum ad Gileaditidem. retulit. lilufir. - CHAELIS vertit: Uf murices viri turmarum. (1. e. piratae) frau- des funt Sacerdotum: germanice: JF/ie der Fuffangel, dender Hos FI, 9: x 23 Rüuber legf , fo if die Zaubereider P;iejïer, (die Lifl. der Priefler, die die Leute. gleichfam bezaubert , und. zum Zber- glauben , welcher den Prieflern. eintrüglich if , hinreifit;) auf dem. IW'ege nach Sichem morden fie , denn Jfíe fimmen auf lauter Lif ; & in Supplem. ad Lex. Hebr. p. 741. ad vocem m»n hamus, plur. &»'5m muricer, haéc notat: n2n hamum /àtis unanimiter amtiqui €7 reremtiores vertunt. FEtgmologiam . fi quaeras, hamus dici videtur a *jm palato, cui infixus hag- ret. — d hoc * r1 audeo etiam referre, in. quo alii male laborarunt, Hos. VI, g. &»vwym ww 2n». Ferbum qui- dem, ut plerique accipiunt , '5n effe non poteft: a m3n enim ininfinitivo P*5 dicendum fuiffet; nec ulla fimilis noftrae forma infinitivi verbi tertiae radicalis f in toto reperitur Codice Sacro. Ex mea ergo fententia a mn3n formatur plu- ralis mafculina, ut perfaepe, terminatione, t'Sn, Jamir hic pro muricibus pofitis. Ad quam Viri Celeberrimi fenten- tiam hoc tantum monere liceat , quod jam CoccEjJus ver- terit: muricibus viri legionum focietas Sacerdotum im via latroci- natur Sicima, quia fcelus fecterunt ;; qui eandem quoque verfio- nis hujus rationem attulit,fc. quod durum fit *5* accipere pro infinitivo. Sed, cum plures infignes Philologi vocem *5n pro infinitivo Piel habeant, more Chaldaico pofito , SrwoNis in Lex. ScukoEDEnvs in Znfiit ad Fundam. Linguae Hebr. Se& VI. Reg. 82. a. pag. mihi 96.. /en. .Du. SroRnIvs Ob- Jervat. Grammat.p.176. imo DE ROssI ad l. n. Codices alle- get, qui forma regulari legunt m5n21; nullus quoque lo- cus occurrat, qui probet, quod nomen píurale mafculinum 24 Hor. VI, 9. ma/culinum ty5n eundem fignificatum habeat, quäm habetno- men Engu/are feminimium n3n: omnino praeferenda videtur eo- rum fententia, qui cum HirrERO in Synt. Hermenett. p. 394- vertunt: Ef fitut praeffolantes aligm.:;z furmae , fodalitium eff. fJacerdotum : i. e. fodalitium. facerdotum (Priefter- Bande) fimile eff turmae latronum , qui fpeculatum fedent ,. CC vident , unde aliquis veniat , quem fpoliare operae pretium ft, quae & Cel. Bahrdtii expofitio eft. in via verfüs Sichemum latrocinantur] — Ante j* non modo fubintellieendum eft DIAL w quod expreffit HigRONYMUS , fed etiam relativum *es, qui — latrocinan- tur J guos vero pertineat praedicatum , /atrocinantur , quaeritur. Mult illud non ad /acerdotes , fed ad latrones referunt, ut ad fimile eo vividius exprimendum mentio ad- datur viae , quae ducat Sichemum , adeogue comparentur Sa- cerdotes cum Latronibus inprimis iis, qui in regione $i- chemi latrocinia exercebunt, cum ex Hiftoria non conftet , ipfor Sacerdotes homicidia C latrotinia commififfz. Sed bene putém de ipfis Sacerdotibus haec dici poffe , prouti etiam Fen. DATHIUS flatuit : Sichem , inquiens , urbs fuit Sa- cerdotum & refugii iz tribu Ephraim. Jos. XVII z. XXL 21. 'Videntur vero Sacerdotes illo tempore abufi effe fuis pri- vilegiis & jure Afyli, ut vel ipfi caedes patrarent , vel ab alis commiffas occultarent. nam [celus perpetrant] i. e. fceleratiffimi funt. Vox mb in fingulari pofita, fcelus excogitatum denotat, quod quis data Bon EL . opera & deliberata voluntate perpetrat. (Chaldaeus wertit TNUn ny confilium peccatorum. - v IOo In domo lfraelis video horrendum quid. .Ibi fcor- - E IT tatio eff L hraimi; pollutus eff Ifrael. In domo Ifraelis video korrendum quid. ] Ia defcriptio- ne fcelerum Propheta, poftquam 1** populum Gileadi- ticum v. 8. ob fpeciale fcelus in conjuratione coatra Regem Pekachjem ejusque caede commiffum; 24» Sacerdotes pef- fimos v. 9. reprehenderat, pergit jam 3t» ad omnem domum l[raelis, i. e. Regnum X tribuum , quod mox in Ephrai- mum, tribum regnantem, & reliquum I/raelem, i. e. tribus fubjectas diftinguit; cui denique 4t» regnum quoque gj4- dae, Give duarum tribuum, v. 11. fubjungit. Domui Ifrael tribuit /celus horrendum, ad quod obttupeat Coelum & ex- horreat terra, Jerem. II, 12. quem locum HiERONYMUS huc confert. In voce mv per geminatam tertiam ra- dicalem augeri fignificatum ftatuunt Interpretes. Ouodnam vero fcelus per generale hoc nomen, pr'eysyv , iatelligen- dum fit, id ex fequemti foruicationis & pollutionis men- tione clarum fit; denotatur fc. dominans tum in regno Ephraimi idololatrim, quae, in fe foediffima, maxime ta- men horrenda erat & deteftanda , committebatur. quando a populo Dez: Ibi [cortatio eft Ephraimi: pollutus eft Ifracl.] vel , uti TREMELLIUS, 3 ante m fubintelligens , vertit: ibi D 26 Hm*. 154 NEN fcortatione Ephraimi pollutus eft Ifrael ; quem fenfum etiam GnoTIUs praefert: Ephraim , tribus regia praeüt reliquis tribubus in fcortatione idololatrica , dum cultum vitulo- rum ii Dan & Bethel primus introduxit Jerobeamus, filius Nebat, atque auctor fuit reliquo Z/raeli , wut peccaret. I. Reg. XII, 29.feq. XIV, 9. XV, 26. Vv IT Etiam , o uda! meffis (malorum) tibi parata eff, £o ipfo tempore, quo ego iuam calamitatem iu melius mutare volebam. Verfum Ftiaum, o gjuda! me[fs tibi parata eff , hunc difficillimum effe, omfes teftantur Interpretes, qui & Diffenfus fc. eft de in eo exponendo valde diffentiunt. cafa vocis ajuda: de nominis *'yp fignificatu , de verbo nvw, de pronomine fibi, de uexu denique pofferioris fhiemi- flichii, quod alii intime cum griori conjungunt, alii fejun- gunt & pro initio Capitis VII, habent. Potiores expofitio- nes huc redeunt: «) LXX vocem nmnm in zominativo fumunt, mox vero apofirophen ad Judam fiatuunt, & pro pw; legunt NwU , incpe vindemiare tibi, vl vindemiam (meffem) tuam. Vertunt fc. eguav2x; logaz wai lósa. agym Tpvyav c&xvle, &v co emiggeQewv M& TÀV. GuX AxMoOIAy T AE E. Sequitur eos STRUENSEE :. //rael ifl verunreinigt und gjuda. Q bereite dir. doch, eine .Erndte , weun ich mein. Pol& zurükbringen Horn . in 27 € werde, &innota: Zfth diefes trennt der lfä?lii"äiä/*che Text vom vorigen mit Unrecht, — IMan [fehe v. 4,. Ein groffes Theil der Dunkelheit des z. Verfes hat vou diefer 'erbindung mit fs exuug , wie ich abgehangen, |.Es [cheint mir bei der. Ue Uy.«J] fie gegeben, avobei ich. TÀ. für mj annehume ; viel von. der Dunkelheit. des: Ferfes ver[chwunden zu. feym. Item Cef. BaunpTIVs, in hoc tamen difcedens, quod lectionem nfg retinet atque ea non admonitiouem, fed promiffionem exhiberi ftatuit. Analogiae, inquit, con[entameum eft , verba mv t2 ad comma praecedens referri, uti fecerunt LXX C& Agans.. . Et fenfus ipfe facilior aptiorque cvadit. INam fic verba [equentia apparent ut ve[ponfio ad. quaefliones v. 4. propofitas. ,, Quid tibi faciam ? — Zentavi omnit v. 4. — 1o. — unum, ait, v. 11. reflat. Parábo tibi meffem, cum e gravi ex- flio te reduxerim. ,. 4Vam n* impe[onaliter. fumendum. Pofuit, 1.e. pofita, deftinata tibi eft meffis. — Compa- rantur ajudaei cum [emine , quod. Deus f[gar[urus erat iu locis exilii, ea fpe, «t forte in terra illa felicius cvefcant , meliorque & làetior foboles pfoveniat, quam quae olim fuerat. £8) Qui nomen mwm in vorativo pofitum Ha'tuunt, illi meffem vel iu bonum partem accipiunt, vel im malgm. &) Inbonam partem accipiunt, & de promiffione,3n redu- £ioneex exilio Babylonico implenda, interpretantur 0. BunK1Us & P/en, BunscHERUS. //le in Gnomone vertit: Etiam , o gju- da! pofuit tibi Deus me[fem , quum reducam ego captivi- tatem populi mei ; additque in nota : Zdpoffrophe fubita , D2 z8 Hor. FT, £f. quae [ubito convertit poenam, Gjudae quoque denunciandam, in. denuntiationem gratiae fuo tempore [ecuturae, — Loquitur de [e Dominus ip[e in tertia perfona. . Cf. Jerem. XXX , 23. P[almo CX XPT, 1. 5. f. ubi cum eadem temporis mota idea meífis quoque combinatur ; uude mon potefl meffis fifc im Jenfu trifliore [umi. Séd 1) durior eft fuppofitio, quod Deus hic loquatur in tertià per[ona , qui in verfu praec. 10. in prima per[ona locutus erat, & mox in prima per[ona loqui pergit : cum reducam captivitatem gopuli mei, 2) Te rtà, fi vertas: po[uit, bono quoque fenfu referri poffet ad Ephrai- mum v. 9. fi cum Seb. ScHMIDIO vertas: o gjuda ! in partem me[fis tuae bonae etiam Ephraim venicf. - 3) In Pfalmo alle- gato omnino mef/;, conjuncta cum tempore reditusex Exi- lio Babylonico , rem laetam denotat ; fed in noftro textü de ifto laeto reditu fermo non eft; J/ezn. BURSCHERUS ver- tens : Zuchojuda ! dir iff eine Erndte vorbehalten a. f iw. xe &e quidem ftatuit, verfum 11 cohaerere cum v. 4. & 5. recte porro vo n' imperfonaliter fumit; fed, quando ipfum ver- fum noftrum de promiffone interpretatur, poff reditum e capti- vitate Babylouicajimo temporibus demum adhuc futuris implenda: ld totus tenor textushuic expofitioni repugnare videtur. quaefionem : v. 4. Quid faciam tibi , Juda ! fequitur v. 11. declaratio: Efiam tibi, Juda! populo hupocritico €7 malo go- fíta eff me[fis mala. Ut fementem feciti v. 4. 5. 7. ita metes. 3) In malam partem interpretatur mef/etm H1ERONY- MUS, vertens : fod €7 J'uda! pone me[fem tibi, quum con- veriero captivitatem populi mei; & in. Comment. 44b Ephrai- Hos. VI, I-I. 29 mo fermo €7. ad jud?zm convertitur. 'Tu quoque Juda! po- ne meífem tibi, C eff femfur : Non te putes effe fecurum, quod I/rael captivus abducitur. Tu quoque praepara tibi fege- iey , uf metantur : mom multo enim pofh tempore duceris captivus in Babylonem, C7 me[fonis tuae tempus | adveniet ; quumque te Chaldaei meffuerint , convertam rurfus captivitatem populi mei , €7 fub Cyro , Rege Perfarum €7 Artaxerxe redu- cam p opzzlzzm TRETLUT. Sed, cum textus nofter expofitionem requirere videatur de meffe, judae tum proxime inflante €7 ab Jphraimo peragenda, non fane eft, cur de eventu, tam verba Pro- remoto , qualis erat demeffo pex Chaldaeos , phetae interpretemur. Redius ergo cum. TREMEL- LIO., Juxio , TanNovio , Dnusio , alusque Lupovicus pE DiEU, ita vertit: Etiam , o Juda! pofuit (nempe Ephraim) demeffionem. tibi , ut refpiciatur hifforia IL Chronm. AXXFIIL, 6. ubi Pekachus plurimos Sudaeor interfecit ac vere deme[fuit. d fatjum eff , inquit, cum ego reducerem captivi- fatem. populi mei, nempe, cum reducerem. ducenta millia mu- lierum , puerorum €7 puellarum , v. 8. 8. 1o.feq. .Eff autem p proyprie abbreviatio , decurtatio; himc meffis, quae decur- fat fegetem , a w fecuit , abfcidit , €7 imperfonaliter. decur- tatur, abbreviatus effl. — Contigit illa clades fub Rege Zchazo , quo fempore hunc moflfram Prophetam viguiffe ex Hos. I , . conffat. Contra quam expofitionem hoc unum monendum habeo, quod in textu exhibeatur praedi&io calamitatis , quae tum, cum Hoftas eam ederet, mondum impleta erat ; proxime licet inftabat. Adeoque praedi&io ob[turius expref- 30 Hor. FL, IT J&, lucem. quidem accipit ex impletione, fed ad ipfam im- qletionem ut jam fatiam , nondum refpicit Propheta. Quare , 1 [2 41 . mallem vertere: 7?bi guoque, o w in impietatem mo- rumque depravationem delapfo 1. Chron. XXVHI, 2. meffis malorum parata efl, . e. proxime inftant poenae divinae, quo fenfu meffis etiam fumitur Jerem. LI, 33. cum reducam captivitatem populi mei.] IVlultum ditfi- cultatis & diffenfus ortum eft ex pofleriori hoc hemiftichio. Pen. D ^T Havs phraün: eertere captivitatem , tropice fu- mit de mutatione in melius, ut Job. XLII, 1o. fenfumque verborum ftatuit hunc: Tibi quoque;, o gjuda! me[fis ma- forum parata eft, eo ipfo tempore, quo beue facere tibi co- gitabum, id eft: Illo tempore, quo ego tuam calamitatem in melius mutare volebam , illa tua focietas cum Ifraelitis H [2 / idololatris €9 pe[] mishominibus fhoc impedivit, novamque ma- forum [egetem tibi paravit. Quae interpretatio egregie ill u- ftrari poteft ex oblato Regi Achazo, cum a Syris & Ephrai- mitis premeretur, per Jefaiam auxilio divino, quod vero ille fprevit, ab Affyrio opem petens, Jes. VIL, 2. 3. feq. Coll. II. Reg. XVI, 7. Quodfi — vero proprie phrafin mtelligas, & qraediflionem de Sjudacis, e captivitate I[raelitica liberandis intelligas, àmpletionem praeditlionis habes IT.Chron. XXVII, 6. feq. ubi expreffis verbis legimus, quod per admonitio- nem Prophetae Odedi captivi in patriaum redufli fuerint. Senfum ergo hunc verbis ineffe putamus : 7ibi quoque, o Juda! meffs malorum parata efl , i. e. ingens clades in- fiat. . Quam tamen mitigaturus fum , dum captivam multi- Hos. F'IL, x. 3l tudinem populi mei liberabo , E9 in patriam reducam. — Sive ergo fropite cum Pen. Davu10, five proprie verba intel- ligas: non eft, cur poflerius femiflichium & priori fepares, & initium novi fermonis facias, prouti plures e recentiori- bus Interpretes ftatuunt, //]. MicnaEus, Ce/. EICHHEORN , Kinleit. ius Alte Tefl, Y 'Th. $. 8. p. 162. b. IMOLDENHAUE- RUS aliique, cum a) vi contextus de captivis populi sjudaici non vero populi l[raelitici , qui reducendis /ermo fit ; fub Pekacho a Tiglathpilefere in captivitatem Affgriacam abdutli funt. YT. Reg. XV, 29. B) fequens Caput tantum de Ephraimo agat, non de gjuda ; denique y) ipfa etiam praefixa verborum diverfa fint ; confequentur fo *x5*3 verf. 1. Cap. 7. non exegeticum fit Ta'3y93 in v. noftro. Cap. VII. Septimum hoc Caput movam exhibet Conciomem , id quod inde patet , quia univerfum ejus argumentum 4nice dirigitur contra /fraelem ; cum e contrario praecedens concio contra Epliraimum & ojudam v. 4. directa fuerit. Temyus editae Concionis ftatuimus poff caedem Peka- chi, fub ultimo rege Hofeu, ex apertis in textu indiciis hi- ftoricis, dum-Propheta 1) caedes. Kegum in feditionibus & conjurationibus izterfe£lorum acriter perftringit v. 7. quo- rum ultimus erat Pe&achus, per Hofeam interfeflus ; 2) commixtos cum populis gentilibus Ephraimi [ubditos teftatur, v. 8. quod fadum, cum Gileaditae & Naphtalitae in capti- vitatem Affyriacam abduct fuerant. 3) Quaefitum ab de- d dHor.- Y IT; . 32 guptis auxilium reprehendit ; id vero petiit Rex. Hofeas, deficiens & Salmanafere , cui tributarius factus fuerat, II. Reg. XVII, 3. 4. "rgumentum Concionis reprehenforium & comminato- rium eft , ita ut fcelerum reprehenfio & poenarum praedictio fubinde mifceantur; quare de fpecialiori divifione, in qua admodum variant Interpretes , laborandum non eft. V I. Cum mederer. Ifraeli , ]J'atefaäïa eft Ephraimi ini- quitas €$ [celera Samariae ; operantur. enim men- dacium, €9 fur ingreditur , fpoliat latro foris. Cum mederer I[raeli,] i.e. Quoties auxilium praeftiti Ifraeli. Indubie Z/rael hic reguum X tribuum denotat. Verbum vero *x45*5 non opus eft, ut exponamus de fana- tiome, quam cogitaverit quidem Deus /u/cipere , in. affum vero deducere ob peccata populi continuata som potuerit; uti quidem ftatuunt '"TARNOVIUS , DmusiUs, VATABLUS, alique, vertentes: Cumn vellem ad frugeu revocare ; cum invitarem Iraelem ad. vefipifcentiam , €9 vellem mederi pec- catis ejus ; Sed exprimitur auxilium a&uale , Ifraeli cum ab hoflibur Syris premeretur , non una vice praeffitum , quo fenfu verbum w5* faepius occurrit, ex. gr. Ps. XXX, 3. & apud Hofeam Cap. V, 13: Zfffyrius vobir mederi nequit. Ejusmodi medelam , i. e. a&uale. auxilium. praeftitit Dominus lfraeli, cum Benhadadum Kegem Syriae , expeditionem contra Sama- riam, regnante Zrhabo, fufcipientem , fecundum promis- flogem * * -HOJ'. TC . 33 fionem cujusdam Prophetae , in mamus . Achabi tradidit , qui parvà manu Syroä ingenti clade affecit, in fequenti an- no , cum bellum repeteret Benhadadus , repetita, I. Reg. RX,13—21:. 26—30. Poro, cum Soafus , per Elifam certior de victoria faus , zer viffo Beuhadado , erepta per Hafaelem oppida recuperavit. IL Ree; XIIDI : 995 — 25 Denique cum eroboamus , Joafi filius, ex promiffione Je- hovae, per J'onam Prophetam datae , recuperavit regiones Ifraelitarum amiffas a Chamate usque ad mare campefire five mortuum.) II. Reg. XIV, 25 —27. patefa&ia eft iniquitar Ephraemi €7. fielera Samariae] Poft- quam rex Jeroboam II. felici ufus fuerat adverfus hoftes fuc- ceffu: infolefcere ejus victoriis ceperunt Ephraim , tribus re- gnans, & Samaria, Aula Regis; atque neglecta erga divinam liberationem gratitudine in vitam adhuc fceleratiorem pro- labebantur Ephraemitae , quod malum inde in reliquas quo- que tribus emanavit. Poft mortem Jeroboami omnia prorfus corrupta & perdita funt, fub UJfurpatoribur , qui regnum per conjurationes & feditiones rapuerunt, Operantur enim mendacium , & fur. ingreditur , Jpoliat latro foris.] Explanätivc hoc additur, ut exponatur, quae- nam fit impietas Ephraimi, & quae fcelera Samariae, in iftis inprimis revolutionibus civilibus, quae inde a morte Jero- boami II usque ad ultimum regem Hofeam , continuatae fue"runt. JMentiuntur,nec fervant fibi mutuam fidem ; omni- E 2 9 4 Bo I busque addicü funt pravitatibus & fallaciis. Furantur, Ía- irotinantur , modo furtis ; modo aperta violentia alienis bonis . inhiant. Ali occulte graffantur & per infidias; ali Palam , impudenter & vi manifefta. Dubium non eft, quin tempore ultimi interregmi, (quod poft caedem Pekachi, tertio "Ichazi anno in. confpiratione per Hof?am interfecti, per movem annos duravit , quia duodecimo demum chazi amuo Hoftas regnum cape(fvit, II. Reg. XV, 3o. coll. XVIL1.) occifi Re- gis Pekachi, eorumque, qui ab ejus partibus fuerant, vel fuiffe putati funt, facultates & bona rapta, ficque omnia furtis & latrociniis repleta fuerint. Sunt, qui cum GRO- TIO demuncationti poenae pofteriori hoc hemiftichio exhi- beri flatuunt, ut fenfus fit: Quia fecerunt fibi imagines, quae angndacium. dicuntur Hebraeis ideo praeda fathi fumt. domi judicibus, foris hoffibus, fub Hazaele fcilicet , fupra Cap. V, 1x. OUUE Ro X 0. Sed egregie obfervat ad banc Groftii fententiam 77en. DOEDERLEINIUS: melius expones de cri- minibus commiffis : mentimntur , (fallaces funt ac perfidi, ) fures *) publite. privatimque. gra[fantur. 2 Cocckjus per furem intelligit furem regni , qualis fuerit poft interje&um — Zachariam Sallumus. cum . fucce[foribus ; ,quam fententiam fequitur Ce/l. PeExrFERUs , vertens: da fiften fie Cp?) Meutereien. Der. Ufarpateur. kommt , und dberall breiten fich Rotten aus, & in nota: Ich hoffe die Ebrüifchen usdrüke nicht falfch. überfezt zu habem. Da hier wicht wom einzelnem Untugenden die Rede ifl: fo ifi Hor. PIL, x. 35 V. 2. AVegue animo fecum reputant, me meminifb ommis ipforum malitiae ,. cum jam cingantur facinori- bus fuis , quae coram facie mea fatda. funi. lVeque animo [ocum reputant , me meminiffe omuis ipfo- vum malitiae,] Accedit ad facinora profana fecuritas, dum licet fceleribus cooperti fint , tamen ita agunt, ac fi eo- rum non meminerim. VULGATA vertit:. E£ ge forte dicant in cordibus fuis, omnis malitiae eorum me recordatum : uunc circumdederunt eos adinventiones fuae : coram facie mea fa- &ae funt. i. e. uti HigRONYMUS exponit: C g forfitan dicant in cordibus fuis: Petera mobis Deus peccatareflituit, 8 patrum deli£ia. perfolvimus : illi comederunt uvam acerbam, €9 den- $es fiiorum obfiupuerunt ; (Jerem. XXXI, 29.) ldeirco, 533 tohl micht jeder Dieb, fondern hier der Dieb dee Krone, deffen 3 -m, Anhang /fich im Lande vn, eutgegen gefeet der. Refidenz - Stadt , ausbreitet , verheeret enordet , den Vuterthan drükt. Siehe Cap.VI, 8. 9. /u jeder 4b[egung eimes gottlofen Regeuten zeigte Gott deu lfraeli- eime zirt Hülfe, er liefs es mie a* Aufforderung fehlen., «ber tweit entfermt, dergleichem Gelegenheit zu benuzen , fifteten fie meue. Meutereyen, und. bey folchen kounte keiner dem andern mehr. ivauen. Sed 1) uti de fure regmi nul- lum hic verbum ; ita nec Scriptura fücceffores Zachariae Jures, fed veges appellare folet. 2) nulla etiam in textu ratio extat , quae furem ad ufurpatorem vegné reftringat , cum generalis fiat perfidorum 69 furum mentio, E23 36 Bo quae munc C8 in praefentiarum, me vidente fecerunt , €9 quo- tidie faciunt , fequenti [ermone narrabo ,. & oftendam illis adinventiones [uus five cogitationes, quibus mala. fludio- ffiffme con[e&ati [unt, C& quae me praefente gefferunt, mon timentes faciem-meam, — Verum liaec verfio dubitandi ad- verbium , forfe, addit , quod in textu Hebraeo non legi- tur. CoccEJvs itemque Cef. ScHULZIUS in Lex. Coccej. vo 53 fequente nny redduut per vix, vertuntque: Vix dixerunt ad cor [uum, quod omnis malitiae ipforum memor fm , quum circumdederunt eos opera ipforum; five: mon dixerant, quim cireumdarent eos opera ip[orum, — Contra quam expofinonem 'T Y M P1Us in Zhunof. ad Norpm Con- cord. Partic. (1886.) pag. 944. monet , quod, qui cogitet, Deum memorem e[fe [celerum , 15 jam fit in primo gradu poe- z nitentiae , quae non foleat accelerare, fed morari poenam, adeoque poenitens mon foleat. cireumdari operibus , foc eft, goena operum, Cel. BAngpTIUs in Zpp. Crit. ro 3 exponit verum, ro ^3- ne, & yaso5 ww dicere cordi /[wo, ei eft, fibi gerfuadere ,| auimum per[uafionibus mulcere ; fenfu hoc : Verum uolint fpe vana [e la£iare : goenas certiffrme dabunt: differo eas, [ed mom aufero ; peccata enim eorum femper in oculis habeo, Sed bonum licet fenfum det haec expofitio, tamen nobis non praeferenda videtur communiori Interpre- tum fententiae. cum tamen jam cingant eos facinora [um , quae coram facie mea fatia [unt.] 1.c. cum tamen ita cingantur facinori- Mor FIT, 3 37 bus fuis, ut eos non poffis intueri, quin peccata fimul tuo confpedui fe offerànt, me vidente commiffa. ///. IVI- CHAELIS comminationem his verbis contineri fatuit, ver- tens: Bald werden fie ilre IFerke umringen: vor meiuen Zugen find fie [chou, s AMalitia fua exhilarant Regem, €9 mendacüs fuis principes. Malitim fum exhilarant Regem , €6 — principes. ] Pergit Deus in reprehenfione fcelerum Ephraimi & Civium Samariae, fed ita, ut ad fperialia peccata transeat, re- Jpefiu Regum €9. Principum. commiffa ; quos in thron.m €9 diguitates per feditiones fuas evehant , fimulque im affeclas adver[ae partis. furta, rapinas & quaevis fce- lera perpetrent ; Brevi vero interficiant , verfis adulationi- Gus in odium C5 caedem.. v. 4 — 7. Poft mortem fc. Sroboa- mi IT. ultimi Regis legitimi, occupabant regnum Samariae meri ufurpatores, quibus in thronum per conjurationes evecis fidem quidem & obfequium addicebant Ep/mraimi- iae & Cives Sumariae ,| fed brevi ab iis deficiebant, & alios fubfütuebant, pro more populi feditiofi & ad conjuratio- nes proni. Per malitium exgo & mendacis, quae nomina alias generalia funt, h. 1. denotantur illa in fpecie impia fa- &a & confilia, quibus Ephraimitae in iftis conjurationibus ufi funt, in gratiam fuge, cul adhaerebunt,, partis , & ad viuditiam adver[ae partis. His exhilarabant tum Aegem , 38 Hos. VIT, 4. quem confütuerant, & qui uno tempore unus erat; tum ejus principes , 1. e. miniftros , quibus placuit, quod tam ftrenue pro ipfis pugnaverint, & qui adhaerentes fibi procul dubio laudarunt, & praemiis quoque ornarunt. V d. Omnes vero ifli adulterantur, exdent ut furnus a pi- flore fuccenfüs, qui ceffat excitans a fuba&tione maffae usque ad. fzrmentationem ejus. Omnes vero ifli adulterantur , ] Subje&um, ommes ifli, non funt, uti quidem PiscATOR, Tanwovivs &MaRx1Us volunt, Rex C9 primcipes im aula ; qui, pro more poten- tum, liberius indulgeant inhoneftae libidini; fed , uti R1vE- TUs & ScHMiDiIUS rectius ftatuunt , zidem , de quibus v. 3. di&um erat, quod Aegem malitia & principes menda ciis [uis exhilarent , Ephraemitae fc. & Cives Samariae; ita ut per omnes maxima pars denotetur. Scelus , quod de iis prae- dicatur, eft adulterium, quod de corporali adulterio acci- piunt communiter Hebraei, praeeunte Chaldaeo: defiderant comprimere wxores proximorum [uorum ; de fyirituali vero, five idololatria, PiscATOR alüque; de utrogue'T ARN OviUs. Cum vero credibile non fit, in regno X tribnum & IMe- tropoli Samaria, ommes corporalis adulterii flagitium pro- mifcue patraffe: ScnumiDius exiftimat, ig magnis folennita- tibus, quales fuerintfefli dies Regis, v. 5. Sacris etiam ido- lolatricis Hos. IV, 14. celebrati, omnes dici po[fe [cortatos e9 adulteratos, Sed haec quoque expofitio de adulteriis, quae Hos. V1l 4 39 diebus feftis in honorem Reegis inftitutis commiffa fue- rint, durior videtur; quare malumus cum f. IMicnuaErLIS in sotà ad Bibl. Hal. erimen. adalterii de inconftantia &5 gerfidia populi erga Reges, quos ipfi per feditionem fibi ad- optavex ant in novis vero conjurationibus interfecerant e€xponere Uti enim. nomine. adaterii faepiffime defeffio 1 & Deo ejusque cultu denotatur quin idem nomen de dubium perfidia in regem. C9 defeflione ab o fumi queat effe non videtur cum fequentia verba aperte de conjura- tionibus contra Reges agant, quos in thronum quidem ele- gerant, fed brevi interfecerant. Ita etiam. vertit 7/en. Bun- SCHERUS: Sie find alle zufammen Ehebrecher , d.3. Leute, die keinen. Bund, und. Pertrag achten , [ondern, was fie geloben. uud. xufagen, [o oft fie wollen brechen Item- que DiE TELMAIERUS in nota 128. ad h.l. Sie find alle hizig in ihrer. Untreue. Dafi das IFort tvbpuya von Hize und Untreue xu verflehen. fey , zezgm die Woïte t2"R und wom v. 6.7. Sicut. furnus. fuccenfus & piflore] Concife hoc dicitur. Plenus fenfus eft: ardent ardore perfidiae, ficut furnus , qui & pgiflore acceuditur Ita GHALDAEUS ZFfluant inftar clibani quem accendit fibi piflor Vox mys eft partici- pium cum 73 paragogico qui ceffat excitans a fubaflione maffae usque ad fermenta- tionem. ejus.] Supplendum relativum "s, qui (piftor) 40 Hos. V'IL, s. ceffat. excitams , 1. e. excitare (uti Luc. V, 4. emauearo Aa- Acv) Q dep[zndo mafJum usque ad fermentationem ejus , qui- bus verbis indicatur fempus , quo defimit. excitare. piftor, Verba haec difficiliora varie vertuntur: CHALDAEUS voces t'yb n'3vw non refert ad pifforem, fed ad adulterantes , & *y habet pro momine, vertens: prop- terea migrabunt cito ex civitatibus fuis , ficut feflinans ad gerficiendam cogitationem impiam , atque porro in additio- e & mutatione ultimorum verborum magis adhuc peccat, quia non fuerunt memores fignorum C5 rerum magnarum ipfis praeflitarum in. die a[cenfionis fume ex . ZEgupto, & tempore . fubaflae — maffae ,^ antequam. fermentaretur. VULGATA quoque aberrat, pro *jb legens wym civitas: ;; vinnes : adulterautes. quafi. clibanus . [uccenfus. & coquente: g quievit. gaululum. civitas & commixtione fermenti, donec fermentaretur 0$um ; fenfum vero quie[centis civitatis hunc dat HrgRONvMUS, quod gyerobemm , cum erroris in l animas populi mififet incendium , quafi caminus €9 clibanus grimo igne incenfus paululum. conquievit, &t mon vim fa- | cerek. populo, [ed fuae eum dimitteret voluntati , donec fer- mentaretur omue mendacium. &c. - LXX vertunt: sravreg moixeuoyrég we wudavos xwuiojssvoe &i tTeuv , xuumavcti wO TXG QXoyog, &mo Qugacsteg GtuT06; &wc T£ Gujto9xvui avro, ommes adulterantes quafi clibanus ardens ad. coquendum; (Legerunt mauo pro mswp. Sic & Svnus: ad coflionem;) ceffabit a flamma, pro *yto legerunt "N2 a commixtione fermenti , donec fermentaretur totum. Cel- Hos. P II, 4. 4T Ce. BAHRDTIUS aliam verfionem ex Hexaplis O R1G E- NIS profert: &raucaTo cgog OMyoy x "OM v QUpxuaTOS WOt- vVIAg , XXL UETX jAixgoy craca eGujuoO9n:. quievit paululum ci- vitas & communione ma[fae , C9 brevi fermentata eft. tota, ut fenfus fit: imfawo fludio feruntur. in idololatriam, ac- cenfi veluti furmus a piflore, Fix enim ab ilo fludio goaullulun difcefit civitas; mox denuo abripitur a libidi- nis impetu , C5 velut uno. momento tota, iterum immer[a eft luto turyiffmorum [acrorum. Sed nimis haec quoque verfio recedit & a fexfu, cujus verba "ybo moe", verti nequeunt: di/ceffit civitas ; & & nexu fermonis, qui won de cultu idololatrico agit, a. quo etiam nunquam difcefferunt Ephraimitae; fed de con[piratione erga, Keges. Novam plane expofitionem dedit b. FAnER Beobachitungen über don Orient aus Reisbe[chreibungen. 1.'Th. IV. Hauptft. p. 248 — 252. qui, poftquam examen & recentiorum Interpretationum & antiquarum Verfionum infütuerat, ita pergit: Die Ur[a- che , warum man diefe Stelle nicht verflanden hat , ligt , eueiner Moinung nach, blos darinu, dafi man fich nicht evin- nerte, dafi die Hebrüer ftattfo w ohl——als auch (&.— &, cum —tum) zu fagen pflegen von —bifil. — Sie [agen z. B. vom Kleinen bifs zum — Groffen, an flatt: dex Kleine fo wohl, als der Groffe. Vom Kneten des Tleiges an bifs zu feiner Durchfæurung feifit alfo: das Kneten des Teiges fo wohl, als das Durch[üu- een, Oder kürzer: dex Teig fo wohl, als derSauer. teig. Jch über[eze alfo: Die gauze Stadt ifi voller Ehe- F 42 Hor. VIT, 4. brecher : fie. gleichem eimem. vom Beker geheizten Ofen : ZAber. bald. wird. in der Stadt. Teig wnd. Sauerteig auf- hóren, wnd alfo nicht mur die Bekerüfen micht mehr ge- heimt werden , fondern es wird auch dargegen eine Hun- gersuoth ent]ïehm; 4. f. 10,. Sed haec quoque expofitio plura habet a £extu aeque. ac nexu cum fequentibus aliena. Nam-(ut omittam, quod textus non agat de gjudaeis, pro- uti falfo fupponit 6. FABER p. 288. der Prophet wirft den Juden /femer. Zeit den Ehbruch vor, fed de Ephraimitis & incolis Samariae,) 179 verba textus: cefJabit im urbe a dep[endo maffam, usque dum fermentata fit , non nifi coa- &e verti poffunt: ceffabit €9 maffa €9 fermentum ; qui fenfus fi foret, dicendum fuiffet: ce[fabit T fne praefixo. 2de longe facilius verba: "pb nmyv^, referuntur ad. pifforem ; 38v plane in his verbis uon praedicitur poena , fed. defcri- bitur praeparatio ad conjurationem , uti ex fequentibus ma- nifeftum eft. Senfus potius, prout IMIUNSTERUS, Va- TABLUS, 6. Bunkx1Us alüsque praeiverunt, hic eft: Omues ifli adulterautur : 1. e. perfidia ardent , a. capite feditionis ad eam concitati, ficut furnus ardet, a piflore fuccenfus. Uti vero piflor tantifper quiefcit , nec excitat fuos, dum furnus ardere & maffam farinaceam, depfendo fübactam, fermentum pérvadere pergit, ut in panes con- formata fornaci immitti queat: ità Caput rebellionis. quiete exfpecat commodam exequendae feditionis occafionem , quam, uti ex verfu feq. patet, dabat publica feflivitas , n honorem Regis infütuta. Hos. VH,8..— 43 N Die Regis moffri principes aegrotant aeffu a. vi- 40; ipfe Rex extendit mamum fuam cum irri- Joribus. Die Regis uoflri. principes aegrotant aeftru & v'no;] Sive diem Regis natalem , (ive iuauguralem , five quacun- que alia de cauffa folennem intelligas , celebrari is folebat compotationibus ad ebrietatem usque. Undede principi- bus dicitur, quod agritudimem fibi contrahant. Yonn, praet. Hiphila rad. mon, w ntn aeftu, (nism pro nbon) a vi- 410 , Ícil. oriundo. C£. S. R. D. SrogRt1 Obferv. Gramm. p. 242. Pm. BURSCHERUS ad verbum Yonmn fubintelligen- dum ftatuit pronomen fuffixum, quafi effet Ymbnmn vertens: Wenn es heifst, dafs unfers Koenigs Tag ift, da machen ifim , den Komnig, die Fürften krank: Sed bene addit: Y*nn kann auch heiffen: die Fürften machen. fich utter einander felbfl &rank. LXX vertunt: zefavro o( agyovres Supa&a e£ ows. Ita etiam CHArLDAEUS, Symnus & VurcATUs: Cocpérunt principes furere a vino, qui omnes legerunt i»nn praet. Hiphil a rad. oom &pro fubftantivo nan infinitivum verbi en, aeffuare £. furere ; quos fequuntur /I. IVicHAE- us, Pen. DarHIUs & MOLDENHAUERUS; féd cum lectio confueta fenfum aeque bonum praebeat, ab ea recedendum non videtur. ipfe Rex extendit manum [uam cum irriforibus.] Cum verbum qu? non habeat nominativum , nifi refera- F2 44 .Ho:. PT. tur ad praecedens fubftantivum, Rex, hinc omnino is fub- intelligi debet. Extendere manum eft geftus: propinan- tium; nam qui alicui propinat , ei poculum manu porrigit, LiverzE3Us: Una cum irriforibus familiaviter ver[atur in compotationibus, in quibus manus pofcendo, accipiendo , porrgendo pocula extendi folet. Irrifores dicuntur, qui quidem in ipfa feftivitate a partibus Regis effe videbantur, fed eadem abutebantur ad maturandam feditionem. /If. MicuazLus : Er, der Künig, gibt den Spüttern die Hand. Er wird. beim trunkenen. Gaftmal ireuherzig mit. denen , die ihn um Ende mur zum Gelüchter haben, umd bald fich, wider. ihn. ver[cluwüren werdgn. v 6 Jffi namque (irrifores) jam applicarunt, ficut. fur- mum, animum fuum in infidüs fuis; tota quidem mocfe dormit qpiflor eorum; mane ardet ficut 2gnis flammans. Ifli namque jam. applicarunt, ficut. furnum , animum fuum. im. infidiis fuis; ] Non eft, cur de cohaerentia labo- remus. lidem fc. qui v. 4. adulterantes & w. 5. irrifores dicebantur, quos Rex ipfe feditionem alere non fufpi- catus erat, jJam porro, proutiad ipfam executionem fedi- tionis pergunt, defcribuntur; quare etiam reaffumit Pro- pheta fimile de furno , v. 4. ufurpatum. lfli, inquit, irri- fores jam animum fuum applicarunt aol infidias [uas per- ZHlos. T Il 6. 45 ficiendas : fervet eorum animus infidiis , ut illas opere im- pleant; fervet jam igne rebellionis tantifper occulto, ficut furnus, a piftore jam tecte accenfus. LXX vertünt: dior; uyexuuOzcuy ce xNiuvos w xupdins aUTUY, EV TO XXTAQACGEIV uurag 0Ozv zv vuxTa: quia fuccen[a [unt quafi clibanus corda eorum, quum prüecipitarentur tota noffe, pro quibus ultimis verbis AQguILA , SvyMMACHUS &THEODOTION habent : ey t9. &r&de&ueiy av2 c. Quoad priora verba fequitur ze; LXX. V. DaTHIUS, vertens: Jucenfuseft , uti furnus eorum ani- mus; Vocem vero t23"N5, quae fecundum accentus ad pri- mum verfus membrum pertinet, conjungit cum fequenti : nique pro t2n5N legit CYmbN, ira eorum, vertitque: cíamm $ ota notde continetur corum ira, Item J/ei, NIOLDENHAUERUS: Ihr Herz flammen fie als einen Ofen am ; bey iren Nachftellun- gen ruhet im Zorn die Nacht über u. f. w. & in nota: xamp habeun SEPrvAG. und Svgus. durch. anflummen ausgedrükt, und daher entweder Ya oder *mmp. gelefen, oder es mufi 5"p auch die Bedeutnng von diefen F'erbis gehabt fhaben. Deun. die I'orte &5 wans erfordern. die[en. F'er[tand. Sed cum tefte pE R ossri nullus. codex. habeat *9945, & feclio, itemque accentuatio con[ueta bonum quoque fenfum fundat; quam utramque & HiERONYmUus fervat: Zfppli- cuerunt cor fuum ,. quum infidiaretur eis , & CHALDAEUS: accefferunt , ut. perficerent. confilium. peccatorum ; omnino & verfio verbi $*p confueta, & conjunctio vocis t25*N3 cum primo membro, & le&io EnbN retinenda videtur. tota quidem nofle dormit piflor eorum; ] i. e. dux & 46 Hor."L1I,.6. auctor feditioforum , qui in mixtione fermonis tropici pro- priique dicitur piflor, quia, uti piftor furnum , ita tropice dux feditionis animos fociorum accendit. Senfus verbi Q?* idem cum verbis v. 4. "yp msv.. Dormit, i.e. quie- te fe gerit, feditionis igne tantifper tecto & latente, donec adfit commodum exequendae feditionis tempus. mane ille ardet ficut ignis fammans.] qui non jam clam alitur, fed cum vi erumpit. Pronomen s? SCHMIDIUS refert ad ipfum piflorem , tanquam proxime nominatum , & qui, qua caput conjurationis , ante omnes ardere & furere foleat, ut res in opus deducatur. Alii vero referut a , ad remotius nominatum furnum ,-vertuntque: furnus ejus flagrat. Ita BuRSCHERUS: «enn auch ihr Beker gleich. die ganze INVacht [chlüft : fo brennt doch jener (der Ofen, momit ihr Herz verglichen wurde,) des IMor- g'eæfs wie f'ammendes Feuer . (heller lichterloh.) v. 7. Omnes. illi ardent, ficuti furnus, €9 confumunt jl)- dices fuos ; omnes reges eorum cadunt , mec ef inter eos , qui me invocat. Omnes. illi ardent, ficuti furmus ,] Anaphora ad v.4. & parodia, explicationem praecedentium adjuvans. Omnes illi feditioi. ardent, cum piftore fuo, feditionis auctore. Suffixum íc. in t253 refertur ad idem fubje&um , quod 47 Hor. TH , z. per fuffixum in voce &onbs denotabatur. Quorfum vero fimilitudo furni inflammati fpectet , id fubje&us fermo liquidiffime docet. 65/25 confumunt judices fuos ;] i. e. eosfc. qui a par- tibus Regum exoforum erant; quos inftar ignis , ligna con- fumentis , disperdunt atque interficiunt. ommes reges corum cadunt,] per conjurationes , quae inde a morte geroboumi IT. invaluerunt ; cujus fucceffores omnes, uti per feditiones thronum occuparunt: ita quo- que , omnes per easdem throno dejecti funt, excepto /Me- naheno , a Rege Affyrio, Pfmle, in throno confirmato. nec quisquam. eorum qme invocat.] eorum , Íc. regum ca- dentium , de quibus fingulis memoratur, quod offenderint Jehovam, ficut majores eorum fecerant , non abftinentes a peccatis Jeroboami L. filii Nebati, qui Ifraelitas feduxe- rat Singuli etiam Thronum, non invocato Deo Ifraelis , fed per conjurationes occupaverant; in quem fenfum ver- ba noftra exponit Werstrvs: Durch Vérfihwórungen find alle ihre Kónige — ermordet worden : denm es war hé&m ein- miger unter den[elbem , der mich um Hülfe aurief , um auf den Throm befefligt z werden ; oder der amüch um Rath fragie: Ob er die Krone amnehmem folite ? — Alii vero. ad ipfos éditiofos verba. noftra referunt, inter quos nemo fit, qui fub tantis malis & concuffionibus Reipublicae iram 48 Hos VIL g. Dei agnofcat, & vera poenitentia ad Deum clamet. Clau- ditur his verbis tanquam Epiphonemate prior Concionis pars, a v. 1. usque ad 7. v.. 8. Ephraim cum populis ( gentilibus) ip/z fe commi- Jcet; Ephraim fanilis eft placentae mon verfae. KEyphraim cum populir ( gentilibus) ip/e f commifcet ; ] Ya altera hac Concionis parte pergit Propheta ad conjuncta 'cum iftis revolutionibus & conjurationibus Regum Ephraimi perniciofa confilia, dum, ut fibi fc. confulerent, auxilia ab Eth- nicis petierunt, ipfi regno exitialia.. q. d. IMeum auxilium non modo ifti ufurpatores non implorarunt; fed potius il- lud a KRegibus idololatricis petierunt. Peffimo exemplo praeivit AMenahemus , qui, ut in regno confirmaretur per caedem occupato, Pfulis, Affyrii Regis , tributarius fa&lus e[f. Secutus ejus exeniplum eft Pefachus, Remaljae filius , qui, ut domum Davidicam deleret, cum Aezino , Damafci Rege, fóedus iniit; quod vero el tam infeliciter ceffit, ut magna parte regni privaretur, "Tribubus Transjordanicis in capti- vitatem Affyriacam abductis. II. Reg. XV, 19. Propheta antea tropicis locutionibus, a piffore, furmo, ma[fa fari- macea & fermentatione petitis , ufus fuerat; jam . per- git comparare Ephraimum cum ma[fa mixta; itemque cum gllacenta mon converfa.. Ephraim , inquit, ipfeé, proprio aufu, oblitus fuae nobilitatis, quam ut populus Dei habuit, fum- imo JIOI EE sp, 49 mo cum totius gentis probro & damno, per-auxilia a þOi)Lla lis alienigenis petita, commifcuit f& cum. illir. Eodem ver- bo, quo IMofes Exod. XXIX, 4o. Levit. VII, to. de fa- rina oleo miftenda ufüs eft, utitur hic propheta, — Futurum S5sm hoc loco a&dum continuum denotat, mox enim pergit fermo in praeterito. LXX vertunt: Ecpaup. &v TOig Aaoig evveuyyoro & VurG. Ephraim im populis ivf commiftebatur. GnoTIUS quidem, & Z"en. DaTHIUS verba noftra pro com- minatione babent, vertuntque: Ephraim imter gemtes difper- £ efur. Sed malumus cum TARNovio, Manxr1o, Zen- BunscHERO &Z/.. MicHAELIS de voluntaria commix- Lione f. de culpa exponere; quia forma verbi activa eft, & peccata Ephraimi reprehenduntur, Ephraim fimilis eff ]J!amzt;m non verfae.] LXX Epup f£ysVsTO cyxpuOi«; 8 M&TwspEQoUsvOS. eyxguQiug dicitur genus panis, quod vel arenae calefactae impofitum atque calido cinere feffum coquitur , vel prunis fuppofitis & impofitis oXultatur; vinominis ergo panis occultatius. V ULGATA: Ephraim faffus eff fubcinericius panis , qui nom reverfatur.. A]ii panes denfioris maffae fine verfione ulla coquuntur. Sed huic placentae generi , quod fuper prunis coquitur, &, nifi in tempore verfum fuerit , ab inferiore parte aduritur, antequam a f[fuperiori coquatur , comparat€ Propheta Ephraimum, — 1n quonam vero ferfimm comparatiomis po« nendum fit? Interpretes non conveniunt. i ambiguam Ephraimi conditionem; denotari exiftimant, qui nec plane cru- L G a Bo H VIL g. dus fit met plane co&us ; weder lfraelite moch. Heid , Jondera em. Mittelding : weder. eim heidnifcher Gogendiener , noch -ein Jiener des wahrem Gottes , Jonderm eim . Gemifth von. ver- Jthiedenen Gottesdienflen wumd Staatsklugheit. Y. Reg. XVIIL 21. Zeph. I, 5. weder Brodt, noth , Teig , fonderm etwas von beiden , wie eim micht umgewandter Kuchen.. i1.e. nec Deum pure colat, nec idola ere; fed utramque rehigionem com- mifceat: & vitulos adoret & per. Deum aecternum juret. La Dnusivs, itemque LIvELEJUS: un Ephraemitae neque Jolam . Dei. religionem. finceeram . tenerent , nec fordes gentium meras , fed. confufam. quandam. mixturam : meque cru- di videbantur , neque co&hi, C7 quod vulgo dicitur, mec caro nec pifeis.. Alii affliciffmum. Ephraimi ffatum exponi ftatuunt. Ita ScaumipiUS: Cum ejusmodi, inquit, placentá, ab /gl- iera parte plame adufía ; ab altera vero parum mutrimenti auí bomi.[aporis habeníe, propterea comparatur Ephraim, quia reguum ejus. aflüctiffmum , €7 magna ex parte. everfum ; ex reliqua vero parte valde infirmatum €7 .fme robore fuit. Ali cum MARKIO in placenta non verfía refpici putant primo ad ignem divinae irae Éplraimo undique circum- pofitum , quo corrumpebantur a gentibus devorandi; — deinde ad fecuritatem in his malis, per quam nec conver- tebantur ad Dominum,,. nec fe admodum movebant juíta animi follicitudine. . Nobis fimpliciffima videtur expofitio: Ephraim. fimilis. eff. placentae , — cineri impofíae., quae , quia mon vertifur , 1,e. a memuüne curatur aduritur. . Explicatio habetur in yerbis fequentibus: Hos. l/./ d V9 um 1771 wa erunt ]Jeieüwm robur ejus ; €9 ipfz tamen "ec id non ag;ztybzi jam canitie confwæoz uf ; tamen ipfe id agnofcit. Confümfirunt peregrini robur ejus;] '"Yropo, L'onjitm/ä- unt, Yo28, occafio data eft per fimilitudinem p/azentae tion Q£ UT quae comeditur , i.e. confumitur ab igme , quando "o onuertitur. Ipfi ilh alieg; & a gente & religione Éphraimi, quos in fubfidium vocarunt, i.e /ä]yr i, robur ejus, opes & facultates tàm publicas fifci quam prlvatas fubditorum , magnam partem jam . confumferunt, per gra- via tributa ipfis folvenda & per magnam ipfius corporis rurmLI,hacmlthI paxtem coniumtam tribubus fc. 'Trans- jordanenfibus nuper demum in captivitatem. Affyriacam abductis " L Et ipfe tamem id non agnofüit.] Di&um hoc «ra vt Non videt in quanto verfetur periculo nec oftendit fe fcire illud, eoque ferio tangi Pondus miferiae mon fentit nec graviora mala praefagit Veris quoque caufis non tri- buit confumtionem iftam neque actiones fuas juxta. hunc ftatum componit five profeffione five.factis quae decerent. quando pracüce agnofceret calamitatem fuam. np, jam camitie con[pergitur.] . Praeteritum Kal intranfitive fumendum, J/parfít fe £i vel fparfa eff im eo. ca- G 3 52 Hof. FII, g. nitizy, nifi cum Dnvsto fubintelligas feneffum , vel cum 'TARNOVIO vertas: Kfiam conitier ad/perfit zum. . ABAR- BANEL, atquee Chrifüanis Interpretibus TRE MELL1US & PisCATOR canitiem interpretantur de mucore placentae , q. d. confumitur. Ephraim fuuditus , ut quum . canities, 1. e. mucor afpergit. placentam , jve placenta. comtrahit mucoremn, Sed 1) mayp eft femininum ; 33 vero in textu mafculinum. 2) quod fequitur:,€7 ipfé nom agnofcit , ad placentam nullo modo referri poteft , .praefertim in textu hebraeo, ubi ver- bum quoque mafculinum, yr, extat..—. Cumulat metaphoras Propheta, & Ephraimum non amplius fub fimilitudine placen- la£, fed hominir canefcentis fifüt. Cuni per caput aut tem- pora fparfi funt fenectutis indices; atque elegans eft fpar- gendi verbum, a profanis quoque auctoribus hac in re ufur- patum. — Quid vero fibi vult ifta canitiei parfío fuper Ephrai . enthn 101wm? . Sunt , qui fropum ad tempus longum. elapfuna referunt, quo erudiri, &fapere difcere potuiffet Ephraim, qui vero in eodem femper errore parmanferit. Tta'LHEO- DORETUS: zde To "T0OÀAG0, Qzoi, wpuvt &diduw 95 To deov. net tam longo, inquit, fempore , quod. decebat, perdidicit ; nec abludit H1ERONY MUs: urque ad fene&utem , 1. e. ul- timam captivitatem , im coepto errore permanfit. Sic vero phrafis haec mera foret circumftantia aggravams mon agnitio« ^)en. Plures. ergo rauitiem Ephraimi cum confumtioue robo« rir mox memorata comjungunt, atque ex ea ortam ftatuunt, quia miforiae graviorer amte iempus fomium comtrahant , ut fehfus fit: Uti cani veniunt ob curas & dolores celerius: Hor. VIIL, 16. 53 ' Ita Ephraim incanuit ante juffum tempus , ob continuas hoflium exa&liones €9 oppre[fones ,. quibus omne prope robur ejus exhauftum eft. Haec camities, externe quoque confpi- cua, eum ad agnofcendam debilitatem fuam, imo pro- pinquam mortem civilem, movere debuiffet : €7 ipfe tamen mon agno[cit.] Emphatice repetitur haec Alias apud canitiem folet effe fcientia, & vexatio phrafis. dàre intelle&um , fed Ephraim ne fic quidem fac&us eft pru- dentior. Pervenit ad canitiem , preffus malis. maximis; fed aeque Dei fui & propriae falutis ignarus manfit, at- que antea femper. Vv IO Teflatur contra Ifraelem. etiam faftus ejus: ille ve- ro nihilominus neque ad. jehovam. Deum. faum Z redit, neque eum quaerit in omnibus his. Teflatur conira Ifraelem faffus ejus:] LXX. vertunt: X« TAT EVO OETXI ngtg ,Io'gou:?x &ig TrQOGC OY «UTS. Item VULGATA. €7 humiliabitur fuperbia Ifrael im facie ejus; qui- bus accedit J/. I VIzcuagris: Der Stoís der l/raeliten wird vor. ihren Afugen. gedemüthigt. Sed, cum Propheta adhuc in re- prehendendo fcelere Ephraimi fummaque ejus pertinacia culpanda verfetur ; malim, fi verbum mp per Áumiliatus £f/, vertendum exiftimes, cum aliüs vertere: Et quamvis faüflum lfraslis íot poenis repre[Jerim ; mom. tmmen eos ad frugem reducere. potui. 'Yextui vero convenientius Ver- 54 Hot. T ; ro. bum mip ijn fignifica-u feffificandi a-ccipitur ;^ quare fenfum , verborum hunc effe pummus Fafr etiam Jfraelis €7 fuperbia ejus motoria , qua hactenus ferociter rejecit omnes Prophetarum admonitiones iffía inpri- müs fuperbim Pekachi, (qua temerarium ad. delendum do- mum Davidicam bellum fufcepit, quod contrario prorfus eventu in maximam ipfius regni diminutionem ceffit)) acca- Jat Ifraelem. im. faciem. €9 . comvincit fummae temeritatis, quae; pro merito punita, debebat eum ad agnofiemdam. culpam. €7 ad quaerendum . Deum fuum. permovere. ille vero mihilominus meque ad Sehovam , Deum fuum , redit,] per abnegationem cultus idololatrici & averfione a a peccato. neque quaeri£ eum] per preces humiles & ferias, quibus divinam e malis liberationem imploret. im ommibus hir.] quae in fanto tempore , & tot taitis- que adfü&lionibus , l/raelem ad quaerendum Deum fuum impellere .debebant. v II Eft potius. Ephraim. fimilis. columbae elleffae .€$ infipientt. "leguyptum invocat , pofiquam Affy- rium adierat. Eff polius Ephraim fimilis: columbae pelle&lae €2 inf- pienti.] "Nexus cum praecedenti verfu, prouti jam 'T'AR- - JXionsLlsIh 55 NoviIus ftatuit, hic eft: Jehóvam , .unicum fibi relictum xe- medium, Ephraimitae negligunt, v. 1o. &aliunde ftulti ex- Ípe&ant auxilium., in qua vecordia .fimiles lunt columbae deceptu facili €9 flolidae. Praedicata mnb, improvida, pel- lefhu facilis , (AoQUILA vertit: 9sxyousyn , la&ata , SvwMa- CHUS axurwpeya , decepta, f. quae facile decipi poteft, LXX ayse) & $5 vx, (LXX a« sq2ox xapdinv , i. e. demens, He- braeis enim cor eff fedes fapientiae,) de columba dicuntur, cui propria f/mplicitas, unde etiam adagium : Columba fim- plicior. Qwa vero in re Ephraim fimilis fit cofumbae pelle- 'cr"taïe & infipienti, fequentia docent: | -A'egypmm invocant , pofiquam Aærmm adierant.] GRo- TIUS annotat: Quaerumt munc has, mumc illay amicitias ,. .Dei amicitiam mom curantes. len. BunscHERUS vertdt: - Bald ha- ben fie ZEgypten angerufem:- bald find fie nach ffyrien. ge- gangen, um uemüch Gunft, Sthuz und Hülfe zw fuchem — In ZEguyptem hattem fie eher, als in Zdffyrien ,. Freundfchaft gfy'izc?zt. Conjicit e fitu verborum, quia JEgyptus primo loco memoretur, ejus quoque auxilium imploraffe Ephrai- Sed cum ante mum, ante, quam illud peteret ab Affyria. AWenahemum nullum vefügium hiftoricum extet de quaefito 2 Ephraimi apud Z 1. O zgptwm auxilio ; bicque ipfe primur pe- tieritauxilium Phulis, 4 51 712* iae Regis, eidem fributarius fa- &ur, a quo tempore reliqui ejus in regno fucceffores fub clieatela Affyriorum manebant : de Rege vero u/timo Ho- SEA , fub quo hanc Concionem habuit Propheta, exprefïe 56 Hor. TPIL, i dicatur, quod ab Alfyrio, cujus tributarius erat, def ciens auxiliun Regis ZEgypti, Soi f. Sabbaconis, implora erit ut ejus ope jugum fhgriacum excuteret , l. Reg. XVII 3. 4: ex veritate hiftorica dici nequit, quod grius Epbraim Notatur ZEgyptiorum favorem €9 praefidium imploraverit ergo in textu noftro defeffio Regis Ho[eae a Salmana[lare, & petitum prima vice ab ZEgypti Rege auxilium Egregie hoc perfpexit Coccz3us, qui vertit: ZEeyptium vocarunt, qui m Z[yriam abierant, fenfumque ita exponit: Quum maximam partem (Ephraimitae) abiiffent in Alfyriam, imo fa£i effent Alfyrio obnoxii votaverunt. /Egyptios, qui ipfis fuppetias ferrent Ipfum quidem RAegis Hofeae confilium golitice confideratum , non adeo ftolidum videri poteft quia Regnum /Egypti tum erat potentiffimum , & amplitu- dine atque robore aequabat imperium Affyriacum, adeoque folum erat vicinum cujus ope fe ajugo Affyriaco liberari poffe, exiftimabat Sed ftupiditas fane erat quod negfíe- o Deo Ifraelis, in cujus opprobrium cefit quodvis auxilium a gentibus Ethnitis petitum, putavit, IEgyptium fibi falu- ti fore, & fapere fibi videbatur in eo, in quo vel maxime de- fipiebat. Nam haec ipfa ab Affyrio defectio, & cum Aes gyptio confociatio accelerabat totius regni Ephralmltm in« teritum. II. Reg. XVII, 4. 5. 6. V. I2 Sed , cum. abierint , expandam fuper eos rete meum C Hot LT. 12 5? et tanquam aves aerias dejiciam; | caffigabo | eos — fecundum. auditionem coetus ipforum. Sed. cum abierint, expandam — —. aves aerias deji- dam:] Vocem ww5 bene reddunt LXX: xa907 ay, /[o wie Jie hingehen. CRALD. & SvRUS: quocunque abierint, auxilii pctendx & fe contra malum denunciatum muniendi gratia , expasdam [uper eos rete meum eosque dejiciam, tropo ab aucupe petito, 1.'€. :potentiffima mea providentia utar, ut om- nia ipfis in malum cedant,nec poenam meam effugere poffint. cafligabo eos [ecundum. auditionem coetus. ipforum.] Quod metaphorice expreffum erat id verbis jam propriis exprimitur: poenis eos affiium , prout [aepe ilis teflatus Jum per. Prophetas. YI. Reg. XVII, 13 Cel. BABRDTIUS: gomnas iflas inferam quas in Synagogis [uis [aepe audive- runt de[eoriptas a. Prophetis , cum eorum libri praelegercu- tur. LXX vertunt: maidevoto &uTEg &v T5 «xon Tzc S9Anleee aur«y, pro Capfi ante ytse' legentes Beth, & pro t3n"yo vel ny* vel n5 fecundum Dnusit & Capktr1 conjecturas v 13 Fae ilis! gquim a me difcefferunt vaflatio illis ! quia praevaricati funt im me: Etiamnum ego eos juvarem; fed iflà mihi mentiuntur. Fae illis! . quia a me difceferunt ;]- Cafligatio v. 12 amplius declaratur, jüftiffima ejüs ràtione continuo interpo- fita Fae illis, ob poenam mox immittendam, quia a me 11"1, divagati funt ficut. columba fedufla , v. 11. LXX H 4* 58 Ho—r. FUf 35. wmremidysuy am" eus, quod interpretatur HIERONYMUS : re- eefferunt. €8 rofilierunt a& me, Vaflatio illis! quia praevaricati [unt in me; ] 'Yo Pae, quöd generale eft , determinatur fpecialius per deva[latio- nem,five extremum iuteritum. Vocesxmn'ä "wv LXX vertunt: stma:o: eiciy, meticulofi T. miferi [unt.. Juxta. HIERONYMUM quidam etiam Codd. habent, ózxe eww , manifefli funt. SYMMACHUS rectius "i? vertit djzcp9ogzv ,. interitum. . Addi- tur ratio: quia praevaricati [unt im me. LXX. acsfzcav &ig eue, fcelerate egerunt in me , violato foedere mecum inito, feque addicendo cultui idololatrico. Etiamuum ego liberarem eos : Sed ifli loguuntur men- dacia adver[us me. ] Ita o t"BbN cum LurHERO TaAn- WOVIUS vertit: Ego redimerem e0$s, mifertus ipforum, fed non poffum ob impietatem eorum, quia ipft loguuntur con- tra me mendacia, in idololatria fua pergunt, & beneficia, a me ipfis praefüita, idolis & hominibus accepta referunt, ideoque porro eos non redimam. Opponuntur inter fe 0j ad juvandum promtitudo, & Ephraimitarum impia & mendax agendi ra tio. Ego optimo erga illos animo fum; fed i/// me decipere ver- bis mendacibus ftudent, & fufpiciones de me peffimas quas- que non clam modo alunt, fed etiam aperte profitentur. - Ali -co t2*BN . cum S$cHMIDIO, & IMARKIO in praete- rito vertunt, ut praevaricationis foeditas, adjuntia ingrati- tudine erga beneficia, diving , tanto clarius conftaret : Equi- dem redemi &05, i. e. ego quidem eos faepe ab hoftium 1n- vafionibus alisque calamitatibus liberavi, cum viderem, Hos. FII, 14. 89 €os f'etu & precibus meum auxilium expofcere, novamque verum f&mper me deceperunt, obedientiam promittere fidemque datam fefellerunt. Vv 14 $ lVeque ex amimo me invocant , quando ejulamt im cubilibus fuis; propter frumentum C3 muftum an- £ guntur; a me recedunt. Neque ex: animo me invocant, quamdo ejulant. in cubi- libus fuis;] i.e. quando difficultatibus preffi: ad me cla- mant, non id faciunt corde fincero & poenitenti, ut meam fibi gratiam expetant; preces eorum dignae precum nomi- ne non funt; inconditos cjulatus rectius eas dixeris , dum bruto impetu affectus fuos profundunt. propter frumentum. C8. muflum anguntur; a me ve- ceduut,] Circa verbum yemum infignis eft Leffionum & con- fequenter etiam — /erfionum. difcepantia , diligenter a Cef. pE Rossi notata. Alii fc.*Codices legant m duplici *1 loco duplicis * & pro fignificatu verbi *rm, incidit, ver- tunt , incidunut [e, fc. gladiolis & lanceis, ut mos erat in gravi ludu. Quam Ledonem fequuntur LXX, vertentes: emi cirto 3 ol sxxrerepyoyro , [uper tritico €9 vino conci- debantur ; & praefert quoque ///. IMi1cHAELIS : Sie zerfezien 'ï fich. über Korn. und. IMoft , nach. Canauitifcher: Il/eife, da man fich beim Gebet. zerfezte, um die Gottheit zum Mit- leid zu bewegen. . Reg. XVIII, 28. VurGATA , five rs; LXX fecuta fuerit , five verbum *v a radice m diffe- H.3 6o Hos. F'II, r4. euit, hinc ruminüvit, q.d. cibum retrafum in minutiores partes concidit , derivaverit, vertit: fuper triticum €9 vi. num ruminabant ; le. uti HIERONYMUS exponit : 1ZA0 51 comedebant , /[ed ruminabant , a£ oflenderet Deus , eos ju- mentorum fimiles nihil aliud , mifi. cibos £8. Iuxuriam rumi- &uj[e ; vel, uti GnoTIUS vertit: Cum gecudum more Je in- gurgitarent pane €8 vino , in rebus [uis bonis, longe, ut fe- quitur, abierunt & me. Alii Codd. legunt yemiv Jepiunt fe, a rad * [epfit. — Alii syam. fcabunt. vel fcalpunt [e, a rad. inufitata 7 [cabit, cujus infinitivus Hithpahel occur- rit Job. II , 8. Plures Interpretes , qui confuetam lectio- nem ys? " retinent, verbumque hoc.a rad. *s récte deri- vant, vertunt illud per comgregantur. Ita Dnvustus: Ob frumentum C muflum congregantur , i. e. quando meffis & vindemia minime refpondent votis agricolarum, h. e. in caritate annonae, folent idololatrae proceffiones, ut vocant, facere ,placandi Numinis cauffa, five ad Dei iram averrun- candam ; itemque 'ARNOVIUS, ScHMIDIUS, IVIARK1US aliique; contra quàm vero expofitionem Z//. IVxcuaELIs in Supplem, ad. Lex. Hebr. ad verbum n p. 286. fequentia mo- net: Congregandi fignificatio, quam a Rabbinis tralatitiam habent Lexicographi, nec linguarum Orientalium ufu, nec ullo nititur certo exemplo Hebraico: Habac. I, 15. Jerem. XXX, 23. ad radicem * referenda: Hos. VII, r4. aliam le- &ionem tv praeferendam arbitror , (vide Bibloth. Or. T. XXIX. p. 178.) ledionem autem vulgarem yywim po- us explicandam, proffernunt. fe, — gproftratione foxte a. de- Hon JEIL : 6t linatione & inclinatione dicta, aut fi malis timent fbi Quidquid fit in falfa enim lectione explicanda hariolari etiam ías foret ; certe hic locus non probat reliquis linguis Orientalibus ignotam congregandi fignificationem. Ipfi Vi- ro Celeberrimo prima vis verbi n videtur dofle&ere ; uude fluxit defleffere ex via ad ho[nitium, generatimque , peregri- num effe, & defleflere a periculo , 1 e timere. Sequxtur griorem fignificatum Cef. PrEIFFERUS, vertens: Jfenn /em iliren. Per /mnmlng en wehklapen ubeï Getraide und. . Mo r)/lerzo- Jo gehen fie in die Fremde, mu/z aber vezflaf/m ffe. rem vero Len. DATHIUS: Non ex animo me invocant, in le&is enim fuis eiulantes propter frumentum €7 muftwn anguntar , a merecedunt; cui e*(pof tioni etiam nos accedlmus, de fru- mento €7 vino foliciti funt ; de his folis anguntur, & fic quidem, ui a me recedaut, five, uti DRusiUs , quia $Yb cum Beth conftruitur; vertit in me rebellent v I5. Ego cafligavi eoss confirmavi brachia eorum ; fed contra me cogitant malum. 5 Ego cafligavi eos ; confirmavi brachia eor um;] Co- haerentiam cum verfu praecedentl & fenfum commatis no- ftri egregie exhibet T'AnNovius: Tales funt ifti hypocritae, nil quos, ut ego emendarem, & in viam reducerem, quicquam omifi: pumendo muniendo, malis & bonis affi- ciendo, cafügando, liberando; verum omnia funt fruftra- nea Íc. eos szg o cafiigavi per poenas varias paterno affectu 1mmiffas. Ita propria & ufitata verbi, 55 fignifica- tio, eodem fenfu, quo v.-12. aderat, retinetur. (rw/u na- Vi vmclzm, €orum , 1. €. pORZ cctjzloatwmm Vero rurfvs etiam roboravi bmclzm eorum ; Jlraelem. attritum vs- fs erexi, €9 vifloriis ornavi , in bellis 3oafi II. Reg. XIII, Ita etiam 15— 25. & Sjeroboami II. Reg XIV , 25. 26 GROTIUS, SCHMIDIUS F'en. DATHIUS & IMOLDENHAUE- 62 Z II T5 - RUS, qui vertit: 7ch habe fie gezüchtigt und ihnen wieder gehoífen. Ali, VurGATAM fecuü: Ef ego erudivi 9 con- 7] fortavi brachia, eorun A9 meram in verbis noftris beneficen- tiam divinam erga Ifraelem exprimi ltatuunt, quia verbum 355* non habeat fuffixum , zos, & voces duae, erudivit, roborüvi, intime connectantur. Ita MARKIUS , qui eradi- tionem refert ad brachia, quatenus ea involvit fapientiam utendi viribus ad falutem , quam Deus donet, coll. Ps. XVIIIL, 35. roborationem vero f. confortationem brachiorum ad roboris confervationem. C9 augmentum, Itemque 7en. BunscuERus: Und ohnerachtet ich felbft. i&re IMerme u- terwiefen und. geflürkt habe; & Ill. Naycmagris: ich übte ihren. drm zum firieg, und gab ihnen Stürke. Sed prior expofitio omnino nobis praeferenda videtur , ut fenfus fit: Sive eos punirem, uti nuper fub Pekacho per Affyrios, five vires ipfis adderem , uti fub oafo & sjeroboamo; nil profeci. Svd contra, me cogitant malum.] — Nihilominus fcien- tes volentesque mala contra me confilia capiunt. Bunkius: Arguit Dominus fermones & cogitationes eorum finiltras, & in optimam fuam intentionem peffime injurias. — Is trifüs effe&us caffigationir fuit.. DDomino ipfí malum imputaverunt ficque interpretat funt, ut fi Dominus male illis cuperet? v. 16. Revertuntur non reQfe ; Sunt ficut arcus remiffus; ladio peribunt prin cipes eorum. propter linguae o 2pforum perfidiam. oc tpfis irifioni erit im egupto. Revertuntur mon refle;] Concifum hoc comma: 51] x5 w^, cujus vocula 5y inprimis ambigua eft, varie vertunt Interpretes. CHArpAEUS & VULGATUS videntur pro y legiffe *vp jugum. . Ille enim verüt: averfi funt , ut dc- Hic ficerent & lege mea ; nam jugum tropice leges notat. vero: reverfi [unt , wt effent ubsque jugo. LXX habent: Hos. PIL, 16 63 umicenQreuy &i xdev, Couverfí funt ad nihilum, pxo by wo lec&o, fecundum conjecturam CaPELLI, N5 5y. Synus 5yp intellexit de cau[/a : avertunt /Je nulla de cauffa, - Antiquae hae Verfiones cum incertis nitantur lectionibus : ali .ex Chriftianis Interpretibus ante 5y fubintelligunt praefixum 5, ipfam vero vocem *y reddunt per Excelfum £. Altiffimum, quafi by contractum fit ab wbyp, ficut a S'ehova dicitur S'ah. dta TaAnwovius, IMankius, 0. BunkiUs: Revertuntur non ad altif/ mun. Alii.ccum LUDOVICO. DE DIEU vertunt: 405 fupra vel far[um ; Aluü denique cüm LurHERO, zon refe: five cum COCCEJO: «" eximie, non egregie; quam wlti- mam expofitionem tuetur Z?s5. DaTHIUS in nota ad l.m. coll. cüm nota ad IMal.T, s. ubi: Ego, inquit, 5y ut fub- Jlantivum accipio, excellentiam , praeflantiam alicujus rei no- tans; quam ejus fignificationem raram non effe, probavi- mus.ex Jerem. XXXIT, 3r. IL. Reg. XXIV, 20o. 'Ean- dem confirmát. S. R. D. SrORR in Obfrv. Grammat. p. 331. Nominis vim perfpicue obtinet vox by Jerem. XXXII, 31. eminentia C2N 5y) z'.me meae, h. e. objeGi irae meae, f. praecipuum objectum irae meae fuit mihi haec. urbs, (add. II. Reg. . XXIV, 20.) MaL.I, s. propter eminentiam , praeftantiam (5y5) termini (b*535) regionis Ifraelitarum. Hos. VII, 16. convertuntur, non excellentia (5y) i. e. non extellenter, non optime, non recte. Phrafisergo: Convertüun- tur non optime , mon r£&e , fignificat: poenitentiam agunt im- gerfetbum , hyporriticum, quam expofitionem adjuvat. mox addita. fimilitudo : Sunt ficut arcus remiffus,] qui fa;gitms excutit , 1. e. daxus, intendi ne[cius, verbo, inutilis. . Cf. locum parallelum Ps. LXXVIII, 57.. Zverfi. [unt. C9. perfide egerunt — fa&i ut arcus remi[lus. ItaProv. X,4. r* 85 manus remiffa lan- guidam mamum fignificat, ad quem locum ScHULTENSIUS in .Commeut. radici o in generefenfum /axandi 89 relaxandi Aribuit, updc m laxatio, remiffto. :g 64. Hos. Il, 16. gladio peribtst principes eorum propter linguaeip[orum perfidiam] Locum noftrum egregie exponit ///. IMiicHAELIS in Suppl. ad. Lex. Hcbr. ad vocem &yt p. 640. Feteres, in- quit, va/de (in expofitione nominis E3yt) difcordes, Ad ira- cundidin xetulerunt. AQUILA di sudgiuzoiv. VurG. a furore linguae [nae ; Quinta. Graeca dix uavizo , quae a fpumando (verbi enim £yt. prima vis in fpumando eft) dici potuiffet. Synus audaciam vel proterviam. At LXX smaideveiay yAwc- c5s zurwv , & CHALDEVS mpny balbutiem, barbariem habet, alüs tamen Codicibus atque Editionibus nwepy perverfita- tem fübftituenübus. — Sufpicor, &yt in Hofeaeloco men- dacium, perfidiam, perjurium e[fe — Arabibus verbum eapr primo eft balbutire , in quinta conjugatione eft mentiri. Sic proprie verteres verba Hofeae: ob balbutiem linguae ipforum, id vero eft, ob dubiam illorum fidem, mendacia & perjuria, — Antea in Vers. Germ. verterat Vi-r Celeb. : pe- veunt principes ob diras linguarum [uarum, 1. e. ob jusju- randum [uum violatum, cujus jam poenae ab illis exigun- tur. Egregie haec verfio ex hiflorim confirmatur. . Fidem | Hofeas cum principibus fuis dederat Salmanaffari, Regi A[- fürio; hanc vero, cum non fervabat, ab eo deficiens , ipfe » . 1 carcerem con] eftus eft, CO ejus principes gladio perierunt, Hoc ipfis irrifioni erit in Z£gypto.] 1. e. haec ipforum gerfidia , eravi[jume punita, occaho irrifionis erit, qua alii eos deridebunt, ob fiduciam in /Egyptiis peffime colloca- tam. //. Micnarrris: Jifi die Folge ihrer wahmwizigen Libe zu ZEeypten. BAR*R AT. A. pag. 14. lin. 4. lege veràm. p. 18. lin. 14, lege »sareQpovzos. p. 29. lin.18.lege effundentium. p. 21. lin.13. lege abduxit. p. 25.lin. 20. lege Et. p. 26. lin. 22.lege 'Izda. p. 27. lin.21. lege nm. p.33. lin.13.dege coeperunt. p.34.lin.2. in nota lege: interfectum. p; 49. lin. 18. lege: occultatitius. p. 52. lin. 19. lege xpove. p. 54.lin. antepenult.lege Affyriam. ead- lin. 5.lege: delendam. p.55. lin. penult. lege: clientela. ——- t t st rveirSe: st rero otar. — m Á SEHPNTVPS TR CH RP 2542f t " 2 p d 24 r UE t IU 5 E H MENEtUteMCepeTetet at Eetur) - ass E a nj ts ..H TA n mwf H Ts a i Ua v u TY i d 2 26 : M Og as um Dd i AE EE EE ET w : u AE C J i t E ERaf T2 5 d t U t T VMH - m z n P E I t G A u z iU. " n Is - uT H z 2 i z D I2 Ea "m R x n u 2v 2 Hs i " 1 z t d M us E. d i z d * if d i aE z j d - Ri Es EE UL - TE r .—tnï - d Wmu.: M.mn W. t s us u- EUR t PLE od b z ELIE Dd RI R. . P u z us s E i Es UM Pa* d U ; : £ D d &i d W E A i X.W- EE e od ww L Is UE LEU t5 - j D Mi 1 E SIDUI z W j D i Qs LA U d t rE P PUR m d hs * * x & t d au..Mw Eu : T2 P* i L Es r i u i s 5 Em A i i Ü j i A T i n CQ ii s E "d Dd s ..Nwh n z AT z .; .»Mm N s i m d j 22 f T ER 12 s r z u wm : u z um A ä U u E i n hA Bu 2X P n N z TECM LUR a DA 6 ts i a s a. u R D HUR B E E H LA OU. TORLELELPEE BI T - 2 d b.p».un a, UE E d vs m BU a p j d5j P p 1093 pl i ETA $N T s iU m ET TEUAY : u H d i 2 * Paus EM iniug D 6 E n o E i £ - 26 EE : i A H i $ ia d 5 vt n o —— u u. : TE 25 B d * T d k n H 5 2 T Mi 6 IU RORU Su WNJ UE i n 2 ? CUT t j C 1 25 2 ii W t Pa i P : j m T j B D i X n M i u z u A 2 iU. m.m. A m LE : W n 2 p i aE lnE i5 5 $ Xb 4 gtl 5 d ts s P hw.u D A v z IURT ol m. E jout H t2 P r 22 D E s l- E T. G L E i5 Ts VA RUE H 4 us " ww- wa A EE a i i AR K A 2 i z iU n s Bs n TOE ia* 2 i d5 p s EEX I [ NU 5 M g MRU [ d RTAT v m 2 Aepenes 5 1217 EEE TE - s a TE n 5 À. ::N« 3 A E w i st i 2 TASIM x i i hs P 2 VAU P AE d E z PURLPS G r p RI i — i tj u r gt eu LL $s T Pu..mm t n 3 D d i $7* x x U EE " sT at EM E rE Lrutct P ngt 25 IUO BUX AR MU iepeta v um i55 C ELCTRI Q5 P p T m i Vi z ol " : us 2 n - T s v 205 s 3. t E ji M 93 & R - u t $ j LE " P R 5 n * bm Es IV EE 2 g À r U. us f v Gs d Eu - A c 25 s ts d A 2 u T d 2 H..- x Hm 2 LUE as U j5 EEE z - j 25 Hs s ..w a ol ..MA ... i É d H D T z N VT CU EEE EL r a z ii us : : H 22 s 2 P s ol d o Cj B i A P R m i u i isds TU x .W z r i* . EE n - b us P m i D M»W E 2 .v i . n ld te j N H2 u j "oU s Qu u z A * 2 M 23 2 6l n P25 QU i j i QU NW i eruret i LE z T TE x ii C AL MY s DW u u m g j j E d H.. h *s E i^ Mi I R U E MT s o - Rs " m (52 AR xf us i5 5 ET u 362 j LE L E : D P j2 MjeoS nma. z Id ? u P s t iA n $ H-..w 3 u Y2 E u e N2* z asE P as N k,m» 25l P P i M o u TE P 5 IN Ea* 5 us nE Sglus 22 i 1712 CUP s N af H BIN 5 UR 5 3 u i AELELNLED o EL EE 7 TE DAU j as A A P m H du E p I p RE E A LP vt nm n 225 22 u POStS D $ o PO * d E B Ra x - ij Es d u 5 x s n z 372 i ATE i TU 2$ CR W CH EM p z LE ?) s hs T 2 TY at E at z - u MISUEE P g duj usl U x s n QU Y M d n Iu 31 EE 4 $ AA NI w& R^ Ti $5414 51j EEI: ä«.w. u n P. Md 2 2 x D T UW p as d r IU x u F3 z m W r X ERE u X E TE r us £943 T RR ; E enu: s W : . r z G i i E (s ÉX g z um o 352 : u p tU VA U P LA uT T n jj u6 us EU "r D j5 ii d. V P 95 eu T. 25 m u 25 z p - PAU UPU ROR r - P5 EE 53 t I 92 2 $us e 2253 23 RI 3 iE H« ? z m 2 s * A mmma o URAT AT, 25 PIUPOES o EE - 21 Mu 535 ^ m 2 .-.. u LT M.. DA AU. P V M z ) MW«». ) n HH E g 2 2 PTO ERN s x 5 j x DAR .WWW " ET d v iE d z TE P LA n 57 um T dU sn E Em 3 P j n 2 EO 2 UR RE EE A z EPT us 2 E D r s P o : iT u Wmhxmm t s UT o t z z D zP Wi CC a X Ó 9 Es E P o2 N D v b z w -u " ER R2 Mi EEE p E rum xl z 2 2737 PU EUA a - z r x DC j LA u EH u UE m i us r E Wl m I M ij v u z WUU EE D - Ej 5 Pa 2 OOU ID s.wmr VELSIS m T. z 220 um Em s s Tees P 92 As -- z VOT PUb Ma....a....xn... v g EM sv E m t z 2 d i J DN u P 36 ÉD H.J P ETETEIMEE oD Ej f2 Bo d VU EE 2 x P» E POQUIEDC z PA o AUL z " D Ka* DT iÉ s us P. W M 9 ) d UE us A z M d ia Iu ) z as : P s Es R. UT AUSE p rE ^ ET : du E2 5 m j st " EE ROR 2 25 u u TEUM us EY - 2 D E TY 2 9 W et IY EP ETA F M ARTTE As RE QUE PUA j5 z E p EE E d P U RUT Es UI .Mmmy Gul P z J n SELYTEE MO ERISI) EE MLEDSIIU EE n u) Pt ,ï- EL - ) d PO zi RI 25 z 22 $ E t.uä u ER r z P P2 P p z E. o5 -.1 D - v m 2 d du Ts ) IN lr "p IU M z EE P um EE J p ;n.uaW« i E? . p t TA UE 2 z s L r X x PC aC H Md TL QUOLIDLM m P2 z z RC . E A AATNSURURLUEUT LP u 2 Ea OU u 9 IURT U v z T RE CHIES gO5 M 3 te II £. z f 2 p RU v T PC E AUE UE 2 . - t * EE WE i FX um st UE "E 55 E x WE Zv 2 4».2, i OM £s D z 252 Em um 2 Q OE E us Mn-v EC j iiv d 2 E u i T m Ms d 5 E ) 2 - As P 5 z5 u D z S d u Pa m - i gY vt uueln E Ts - ee E -u 2 d t dR X E Es : 2 22 z . URT OA C EU 6^ s MRU 9N EL Kl 2 Ecsd j s Eu I 2583 6s X u EEE E EU z E E P 2 p s A o - P rs a m hs s 5 E TET EE u- EPT R Mu E - jl - W s : a2 a s s T r A CM d p DI E .M-.. u E E. Neite E s 2 s E P xb z DEU 5 APE iE d Pa v m "200 s 2 g GD X 2 Fa EE E ETE z ) LE EOE . rE um POUM 35 T It T LR Ls d z. E d u L z D) FOLRUE u m : Wlkn iE UEL 2 Ps EE z ID P D z T r AE $25 E E L d z E z a E WU us El EE 2 u m z mw z UEL ; P. m ..ä.ww- EES MU u 5 E pS ..u—.n. 7 P i W D R D s z Is s 24 u A M P dR $EO as a m 2 A : 22 d E UA p VV A z d I E2 RO n E z p E o T Rrat u A o D. . t W m N z E. A TEABÓ EE . , z2 - EC E ts a s m t u 52 Es P 220 Eu s M EuE z UE AT EE At z P v 3 3 DCR pEy P 2513 o E. m Müüæ s ts ^ ID u 9 D z L UE P d t m m VET us o 3 E T E 2 2 at 4 u N2 ( pE IT i . u5 IU It 2 u T p VINEIAU ETE x N É - P ts s n-.- Ll TT us d ; E 2 RA P U 12 Is REU r 2 . ) ES AX - . M d , 2 9t Eu a . p s E m s MT E d PUR UEIE PX WE H TE r stp a us 2 5 320 um M ERLATE o I C QU 2 M n NCPS i..-.u.u T z. vt D E E TE d r us L D E REU T E PU z M W PC r Ls a v * CU j E AC ) 20 Ts o Es EOE Rs U. M.x FE PACE WR ID o u r a Go H : ? P p s p E ERE UPES Eu as EE : & Euroskala Offset Hm*.* F'II, 16 63 o umispuproxy &i xdev, Comverfi [unt ad mihilum, pro by xb le&o, fecundum conjecturam CaPELLI, N5 5y. Synus 5y KO VierFarbSelector Standard * intellexit de cau[/n: avertunt [e nulla de cauffa, Antiquae *hae Verfiones cum incertis nitantur lectionibus: ali ex n ä Chriftianis Interpretibus ante 5y fubintelligunt praefixum 5, ipfam vero vocem 5y reddunt per Excelfum f. Altiffimum, o quafi by contractum fit ab w»p, ficut a S'ehova dicitur S'ah. ä dta TAnNOovius, IVlanKius, ó. BunkiUs: Revertuutur non 15 ad altil/ mwn. Ali cum LUDOVICO. DE DIEU vertunt: 40£ ä ä fupra vel furfum; Ali denique cüm LuTHERO, xon refie: 14 five cum COCCEJO: 405 eximie, non egregie; quam dfti- mam expofitionem tuetur Z?s5. DaTHIUS in nota ad l.m. 13 coll. cum nota ad IMal. I, 5. ubi: Ego, inguit, 5y ut fub- Jlantivum accipio, excelleutiam , praeflantiam alicujus rei no- tans; quam ejus fignificationem raram non effe, probavi- 12 mus ex Jerem. XXXIT, 31:. ILl. Reg. XXIV, 20. 'Ean- -dem . confirmát. .S. R. D. SrToRR in. Obferv. Grammat. p. 11 ä 331. Nominir vim perfpicue obtinet vox by Jerem. XXXII, 31. eminentia (*Bm 9) irae meae, h. e. objeBi irae meae, 10 f praecipuum. obje&um irae meae fuit mihi haec. urbs, (add. II. Reg. XXIV, 20.) IMal.I, 5. propter emimentiam , praeftantiam (5y5) termuii (535) regionis Ifraelitarum. Hos. VIL, 16. convertuntur, non excellentia (5y) i. e. non excellenter, non optime, non recte. Phrafisergo: Convertun- fur non optime , non re&le , fignificat: poenitentiam agunt im- 'Perf:»-fif-m, luporriticám, quam expofitionem adjuvat.mox addita fimilitudo: : Sunt ficut arcus remiffus,] qui fagittas excutit , i. e. laxus, intendi ne[cius, verbo, inutilis. . Cf. locum parallelum Ps LXXVIII, 57.. Zlverfi. [unt. €9. perfide egerunt — fa&i : ä ut arcus remi[fas, ItaProv. X,4. r* 85 manus remi Á //a lan- guidam mamum fignificat, ad quem locum SCHULTENSIUS in . Comment. radici no" in generefenfum /axandi &9 relaxandi Aribuit, unde m /axatio, remiffto. 2 üj Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com 1