KaI600-76_2

T

—

— !

T

Wa

L

".

"

*

1

Ü

—

m

— 22

m

——

PL

"——

p

uT m

—— —

A

—

MM

— À

-

et:

—À ——

g

»

v

^

—

—

b

CR À

fa. t i r

--

t T TT ID

z

Es

Em

"a

Es

—

La

b

—

E d

E

—

9

"

.:*

E

1

*

!

L

B-

—

?P v KuMMgee m

E ii a

— ii ——

d i MU. i ial rR -

r aR

FE P TP ..,gu—,.....-....,,,x

É ,;W).M*A:wl.uæä

3

—

]

:

b

AC

o

iil T

-

-

a.

Dfäitalisïat

"

—

vorhanden

b

sE

d

M

ANNOTATIONES

HIST ORILO EXEG TICJIE

d HOSEAE CAP V. VI. ^

QVAS

SVB DIVINIS AVSPICIIS

RECTORE PNIFERSITATIS EBERHARDINO-CAROLINJE

4VAG NIFICENTISSIMO

SERENISSIMO ATovE POTENTISSIMO DVCE ac DOMINO

21

DOMINO

d

l"

CAROLO

ï?

-DVCE WIRTEMBERGIAE ac TECCIAE REGN ANTE,

REL. REL.

li

l

PRESIDE

DS,

i

LVDOV IOSEPHO UHLAND,

,

THEOL, DOCT, ET PROF. PVBL, ORD. ET DVC, STIP,

THEOLOG,

1

h. t. FAC. THEOL. DECANO

'SVPFRATTENDFNTD

Is

DIEBVS

Dui

SEPTEMBRIS 4. MDCCLXXXIX

|

PVBLICE DEFENDENT

u

M. CHRISTIAN IMMANVEL HOFFMANN, Stuttmrt

u

M. CHRIST. FRID. GOTTHOLD DIZINGER, Marbacen 15,

j

M. AMANDVS FRIDERICV

5 KOCH, Rofenfeiolem

f

.M. IOHANNES FRIDERICV

S B

AVMANN Stuitgart,

a

M. CAR, ALBERTVS IACOBV

S HARSCH FVinimontauus,

M. IOHANNES CHRISTIANVS

ROLLER , Aofeufeid,

:

EXAMINIS THEOLOG. CANDIDATI IN DVC. STIP. THEOL,

)

TVBINGJE

Litteris Balzianis

!

—

£s

38

i ia

s

ls

I de

-

i dR

TTTE E N;

-

—

d.

,/,.'

»/g!

r

R

C MTNNEY

LE

N

N

W

N

SSSN

d A

-

z

,

PL

äX*X

N ONS

NNS

o

LE

—ó

LA

N

L NN

DAVA

öw

N

N

/Axx

Y

^

a

2

vs*ï'&?;

AC

&

N

N

LA

55

C NSS

N

G2

z2WN

xTX

e

S-

EOR

N

;

N d

SXS

N

Z

lgä

"

IV.

"A

-

-

Se&ionis nofiree partem priorem cdm praecedenti Capi-

te IV. intime conjungit, & zovam concionem , fub. Menafwe-

mo editam, demum inde a verfu 1o exhiberi, eamque

per totum Cap. VI. continuari ftatuit P. BvRScHE-

Rvs, *) To Zudite foc V. T. ad antecedentia refereng.

*) Per[uch eiuer Erlàuterung des Propheten Hofea, ubi ita ad Cap.

*

V,rt. Hier folgt eine Anwendung der bisherigen (im IV Cap. ent-

haltenen) Drohungen: So hüret daum diefes ihr. Priefter &c.

Ad Cap.V, 10. vero hzec habet: Ich fange hier etwasneues an.

& ad v. 13. p. 158: Hofea publicirte vermuthlich diefen Text

Zu eben der Zeit, da Menahem nach Ninive, oder wo fich

der Affyrifche Kónig P/i/ fonft aufhielt, Gefandte abfchikte,

um fich dem Schuz und der Freundfchaft des Affyrers zu

Az

4

Hos. P, z.

Sedclijii'nffam a priori, & zovam plane, ab ipfo jam Capitis

Vi initio, contionem exhiberi, nobis fequentia. perfuadent,

/

Primo difiinflum Cnovum alloquium, Yn Cap.1V, x. alloquium

!

l

dirigebatur ad filios I/raelis in genere , & deinde ad Sacer-

!

Qï«

dotés v. 5. feq. & gopulum v. 12. feq. in fpecie , nulla Re-

gis mentione fatta; quare iftam concionem ad tempus

[á

Jutorregni poft mortem Jeroboami lI retulimus in Zmnof.

€

Hift. Exeget, in Cap. IP. Hos, p. 14.15. In Cap. V, 1. vero

qu

proter Sacerdotes & [

h

"aelitas expreffe ad audiendum

de

compellatur domus Regis; unde jure colligimus, concio-

jj

nem hanc editam fuiffe, cum rur[us populo Ifraelitico Rex

!9

prawat; quem JMenahenum fuiffe, non Gnor1vs niodo,

ii

Porvs & Wrrsivs *) agnofcunt, fed ipfum quoque

unc

Secundo ur-

argumentum hujus concionis evincit.

Y

um

n

empfehlun. Z/l quoque MICHAELIS continuari Concionem

Cap, IVti usque ad v. 1. Cap. Vti exiftimat in Verf. Germ.

*) Erklür. H. Sthrift aus. Engl. Schrifif. Xl Th. ad verba:

i

Ihr Hau[s des Künis] Pornvs ita: »ihr alle von /Mena-

,lems Hofe und ihr alle, die iht zu des Kónigs Gefellfchaft

»gehórt. Es ift wahrfcheinlich, wo nicht vollkommen gewifs,

ä

,,dafs Menahem izt Kónig über Ifrael war, und Hofzas auf

5ihn und fein gauzes Gefchlecht die Augen gerichtet hat.

IE du

WELSIVS lc. in der Einleitung zum Vten Cap. , Hofeas

» weiffagt bis zum x5 Vers, was über Zenahem, den Kó-«

]fed(

»nig von lírael, und über Z/cas, den Künig von Juda,

$

» wegen ihrer Gottlofipkeit und Abgöttexæey infonderheit

?Quav

» kommen Werde.

N

31

-Mias P. .

5

pltis

gemus, quod em, qu& de profunda civium cede a domo

lent,

c

cia commifa. v. 2. que& de tributis menflruis ,

dnprimis v

MiUL

"AEphraimum ejusque bona ab[umentibus v. 7. (de quibus

Mf

locis plura in ipfa interpretatione dabimus); denique,

T

qua . 13. de auxilio ab /ffyrio petito memorantur , ità com-

I]pus

parata fint , ut non nili de Menahemo , cede Tiphfacenfium

dutol,

& iuito cum Phule, rege idololatrico, foedere infamiexponi

Vero

queant; adeoque concionem regnante AMMenahemo. editam

adum

demonftrent. Accedit tertio, quod gjuda , quem Cap. IV,

[

)nCO-

15. dehortabatur adhuc Propheta, ne reus fiat ejusdem cum

) ux

Ifraele [cortationis idololatrice 5 Capite V,

s. ut reus hujus

dodo,

- feeleris fiflatur, eique poena, aeque ac Ifraeli, denuncietur ;

uoque

—unde rurfus patet, non continuari fermonem praecedenti

[ ut- :

j Capite IV* cceptum ,

fed movam , & tempore pofleriorem

—

1 oncionem exhiberi,

xcionem

Vs — Ls

Tm

Audite fec Sacerdotes , €& attendite domus Ifraclis, C au-

] verba:

y Mant-

fcultate domus Regis; ad vos emim hoc judicium per-

telfehaft

Ctinet. Fos laqueus. fuifíis Mizpm €9 rete expan[um

gevils

in Tabore,

jj m

ZAudite fioc] fc. quod mox nomine Jehovae vobis di-

hiet bata

Gurus fum. Te /ior non eft relativum ad antecedentia,

B Hojtts

fed demonftrativum fequentium, uti Michze 111, o.

d K«

Sacerdotes — domus Ifraelis us domus fegis] Com-

mderheiï

pellantur omnes tres regni Ifraelitici , ordines , ?er per

EU o Md

4

E

ó

Hos- F;t

anaphoram pofitis verbis fynonymis audife, attendife,

aufcultate , quibus feria ad audiendam concionem com.

minatoriam attentio exigitur. Tempore /nterregui, quod

per XII annos poft mortem gjeroboami I/. obtinuit, & ad

quod concio Capitis IVti pertinet ,. non potuit ad

audiendum compellari domus Regis.

Rex, qui Ephra-

imo nunc proerat,

erat, uti jam diximus,

AMena-

hemus.

--

J vos emim foc judicium pertinet] "TO *3 rationem

continet compellationis & requifitze attentionis.

Sunt,

qui ideo domus Kegis ultimo loco mentionem factam elffe

ftatuunt, quia verba hzc ad eam /o/am pertineant , fen-

fusque fit; vos quidem debebatis judicium facere, fed

non feciftis ; ut ergo domus regis officii male adminiftrati

accufetur.

Sed vrv5 femtentiam Dei judicialem ,| contra

compellatos regni ordines, & regiam inprimis domum de-

notat, quse in verbis fequentibus defícribitur.

Bene

-

THEODORETVS:; mavras upac émi 15v &uxv oeco agiaiv,

5

Fos namque lagueus fuiflis Mizpe €9 rete expanfum in

Tubore] Incipit fententia Jehov?e judicialis ab exprobra-

[

|

tione culpz ,

a domo inprimis regia commiffz ; ita,

ut, quemadmodum id Cap. IV, 5. faüum , a domo

:

Regis, in cujus excitatione ad audiendum fermo defie-

t

Trüi, jam in defcriptione culpze imcipiat.

Tres legun-

2

tur phrafes: prima: 7/os namque laqueus fuifli Mizpa,. al-

!

tera: & rete expcmfum in Tubore; tertia; & matiationem

Hos, P. 1.

:i

decfinantes ifli profundam fecerunt, - Quoe tres phrafes fefe

invicem refpiciunt, ut antecedens & confequens , ideo

enim venatores lagueos C9 retia feris ponunt , ut. capiant

eus 68 maflent,

Tropice ergo phrafes accufant domum

Regis, quod per infidias dolofas magnam & profundam

civium czedem commiferit. Sed, antequam noftram fen-

tentiam uberius exponamus , videbimus, quid Interpre-

tes de loco noftro, difficiliori vifo, fenferint,

ABARBA-

NEL cum veteribus Hebrzorum interpretibus exponit

verba noftra de infidiis in- Mizpa €9 Tabore a. domo Regis

€5 minifiris ejus , de confilio Sacerdotum , per prafidia ibi

locata , pofitis , ad. impediendum. populum I[raelititum , ue

ad/cenderet. Hierofolymam , tempore inprimis feftrorum, imo,

ut occiderent, quemcunque deprehenderent afcendentem. ad do-

mum Domini, Sed, quia de talibus prefidiis, Mizpe €9 Ta-

bore ad impediendum & occidendum afcenfüros Hierofoly-

mam lfraelitas pofitis, nihil in Scriptura legitur ; nec per

illa tantum loca , fed plura alia iter erat Ifraelitis, Hiero-

folymam adeuntibus, in quibus perinde przefidia collocari

debuiffent, ominino probabilitate deftituitur hzec expo-

fitio. Chriftiani Interpretes, antiquiores 2eque ac recen-

tiores in diverfa abeunt, HiEeRoNvwvs vocem nbvpb5,

quam LXX vertunt, exorw ([peculationi) pro appella-

tiva habens vertit; Quoniam laqueus fa£li effis [peculationi,

À. e, pro [peculatione, . Ita namque exponit: Speculatores

vos (Sacerdotes) pofui €9 princiyes (domum Regis) is po-

]

;mlo, & in excelfo diguitatis culmine conjl*itm' , u£ populum

E2igne du As ia C

g

8

Hos. P, r.

vegerelis errantom

Vos autem fatti eftis laqueus , zos

Yof?

tam [peculatores €8 principes , quam venatores appellandi,

T

Expanditis enim rete fuper Thabor — & victimas decli-

$

natis in profundum , «t

ullus. ageret potnitentiam, nec

quid

Prohibuerunt €9 Reges CO. Sacer-

octifus elevaret. caput

exyt

dotes ire populum ad. templum. Hieru[alem ; idcirco im pro-

Jlis

fundum viflimas | declinafle dicuntur. THEoDoRETVS pet

f

exomiay Coetum prophetarum , eoy ov eooQxlev cuXVcyoy in-

A.

telligit, & verba noftra ita exponit; JVum omnes innumera

pilli

maía contra prophetas meos maüchinati eflis

& infidias

ges ;

vefiras tanquam retia, quedam contra. cos explicuiflis

ec

mult

aliter, quam, qui in. [tabyrio monte venatiouis. varietate

B&t jl

gleno, venatorias machinas defigunt, (ita «; LXX fecutus

|tide:

verba initialia v, 2. *pn'ayn toO'bw npbnmnu* vertit: o cyegévey-

EY

dég TUV Oxeay xaTÉTZtav , quod fc« rete, qui capiunt vena-

&os

tionem, defixerunt) infidiarum fraudes molimini adver[us

lto

|

prophetas vefir falutis cau[fu a me miffos

Speculatio-

Àcce

nem prophetarum coetum vocat Exechieli enim dixit : &pe-

tens

culatorem. dedi te domui Ifraelis, Ezech, IlI, 17. Sed cum

tetes

longe frequentius vox nevy nomen proprium fit five ur-

dens

bis, five regionis montane Transjordanice [ud. X, 17

aber

XI, 11.29.34. & in altero membro jungatur cum nomine

VIt ;

groprio notiffimi in Galilaea montis Zubor , rectius omnino

eulg

plurimi recentiorum nomen msxvb proprium effe volunt;

lab

unde Hikenoxvui zeque ac THEODORETI expofiuo quae

—

lus

fignificatu vocis appellativo unice nititur, per fe ruit; &

ifopy

qua i//e de fenfu verfus 241 ex mente veterum Hebxæo. :

ho

rum

Hos, P. 1

9

1

tioti

Yum ; fic vero ex corrupta Verfione LXX fubjungit: pa-

lndi

riter omni fundamento carent,

dec]

SEBASTIANVS SCHMIDIVS vocem nbv5 pro nomine

1iec

quidem proprio urbis Gileadis habct, fed rejicit confuetam

Düttr.

expoüuonem comparativam ; atque in ip/a potius wrbe

!t prüe

AMizpa, &in ipfo monte Tabor cultus idololatricos wovitet ere-

VS pit

£los ftatuit, Scilicet, quia inde a Jeroboami L. terupore tan-

yo lt«

tum Bethele ad meridiem, & Dane verfus feptautrionem

Tner d

publici cultus ddololatrici infituti fuerint , viderintque Re-

"

ges & Sacerdotes Ifraelis ,

quod Transjordanici faltem

j, f

multi, cultus publici gratia, tam facile Hierofofymum, quam

viBaft

A

3 Bethelem abirent: exiftimat, novos cultus Z/izpz.inGileadi-

ecutus -

tide verfus orientem, itemque in monte Tabor (cum montes

Vil«

3 amarent [dololatrae,) in Galibea. verfus occidentem ere-

; Velld

&os fuiffe, ut ab ommibus terrea - Ifraelitieg plagis VMrae-

du

litze loca haberent; ubi cultum idololatricum exercerent

ulatit-

Accedere videtur huic fententie //í. MicmHAELIS, ver-

^v Lpe-

tens: Ihr feyd ein Fallftrik zu Mizpa, und ein ausgebrei-

d um 4

tetes Nez auf dem Berge Tabor gewefen; & in nota ad-

Ve ur-

[dens: Auch zu Mizpa und auf dem Berge Tabor müffen

X,If.

aberglaubifche Gottesdienfte getriebea feyn , von denen

jomine 3

Iwir aber nichts Hiftorifches wiffen,

-Sed, ) cum de

yming —

| cultibus fuperftitiofis Mizpze & Tabore ere&is plane nil

rolutt;

J habeat hiftoria, uti ipfe fatetur //l. MrcrakrLi:s; ) Cul-

d

tus etiam Betlzele & Dane inftituti non per infi alzas, quas

ut; &

iropus de laqueo €9 reti. defumtus involvit ,

fed apertà -

obriet

ftoboumi [ inpistate & publica. populi perfuafione ,. mimis

uf

B

1Xc

Hos, P, 1

futurum — effe

fi Hierofolymam — proficifce-

smole[jum — e

j

gelur

introducti L Reg. XII

6 — 350, & a regibus

D)

fubfequentibus continuati fuerint; y) /Weuahemo quoque,

li

fub quo concionem no&ram editam effe ordo temporis

lgt

poftulat

uovorum culiuun. introdutlio non. exprobretur

j WD

fed hoc potius , quod cede antecefforis

Sallumi , regnum

j]?ü

occupaverit , & Thirza egreffus. Tiph[ucum. expugnaverit

TIV;

atque immani crudelitate omnes ejus. incolas. interfecerit

de

(

omnino verba noftra non de /eduflione ad. cultum idolola-

coní

iricum , cujus omnes ]eroboami 1 fucceffores rei erant

Ll 6

interpretanda videntur, fed de iwfidiis vitae antecefforis

los

& cvium. Tiph[acenfium firuftis ; cui expofitioni etiam fro-

LUR

gus de laqueo & reti, a venatoribus ad capiendas & ma-

lu

Senfus ergo

flandas ferüs. pofito, adzequate conyenit.

WA

verborum nobis hic eft: os, domus regis, quos quidem

Ya

ultimo loco ad audiendam fententiam . judicialem excitavi ,

li,

fed in exprobratione culpze commiffze primo jam foco pono

Ticel

ie. Zw, Menaheme, cum minifuris tuis

ad morem venato-

ul

n

rum, qui in traBlibus montanis , quales [unt. Mizpe &5 Ta-

[

bore , feris capiendis €5 mtesz "Hiendis laqueos €9 retim po-

fj

aunt , infidias ftruxifli dolofas, quibus, uti mox fequitur,

h

non antecofforem modo tuum , [ed immámi erudelitate imo0»

[UN

— a

dus quoque Tiph[acen[es: imterfeciftr, -

H

ä

K

V.

2.

&

&8 jugulare fumm ifli. declinantes grofundum fecemnt]

l

Continuatur iropus a venatorum laqueo & reti defume. .

N

Hs5

It*

Wfcifat.

tus, & quem in finem domus regia cum laqueo & reti

fevibus

| comparata fuerit, oftenditur.

Infinitivum Kal nbmw cum

UOOHe

"M paragogico, (uti mnw amare, Devt. BIX, 9. n2N'*,

mporig d

bzctm

| dugere Jer. XXXI ,

12.) conjungimus cum verbo finito

:syn:

&& jugulare fuum qrofundum fecerunt , V, e, cadem

rip

grofundam fecerunt, eamque maxime cunmularunt, SicSTA-

terit

Tivs: tedetque profundeg cadis. Ad gradum nempe actionis

fita

fololt.

denotandum refertur hoc verbum , uti ex locis parallelis

conftat

grofundam . fecerunt. veceffouem , Jes. XXXI, 6

erant

.l e. graviffime recefferunt; profümdarunt, corruperunt

vufurs

Hos. IX, 9. i.e. profundiffima corruptione corruperunt

m f

Fes fuiflis

vias fuas.

Tranfit fermo ex perfona /zcunda

n

profundarunt , frequenti apud Ho-

laqueus , ad tertiam :

]s ergo d

feam enallage. Quae medio loco ponitur vox tb'ov , bene

quidem d

verti poteft ut participium Kal a rad. ww declinantes, fcilicet

xeitavi

l

CF Ps, XL; &.

ifti, qui venatorum inftar retia pofuerunt ;

i0 ono

licet. fenfus seque bonus fit

fi eam habeas pro «o-

D! LW-

mine, vertasque :

declinationes, coll. Ps, 101, 3. q. d. &

T

9 jugulando declinationes i, e. pravaricationes /nas fecerunt

f It«

qprofundas.

Maxime vero quzeritur: de quauam matlatio-

quitut, d

^e fermo hic fit? Utrum befliarum. ad. facrificia. idololatri-

TU

cu: &n vero hominum, Prius quidem plures Interpretes

ftatuunt. Chaldaus vertit; Et facrificia idolis multiplicant

KiMCHIVS

Declinantes

i.e. idololatree, qui declinant

a cultu Dei, profundam reddunt. pravaricationem matian-

i.

"do €9 facrificando idolis,

J':n, BVRSCHERVS : Und mit

dEfum' w

"Seiachten find. fie anfs tieffle æbgewzchen ;di Uud ilw

D2

r

Hos, Y^,.2;

fabt gemacht; dafi dus Polk bis izo mit Schlachtumg Gott

)

miffülliger Opfer. vom vorge[chriebenen IP/ege atgewichen

1j

l

qud im die ünferfle. Tiefe. gekommen.

IHl. MiícuarxtLIs:

)*

Auch. [uchen. fie Tzæfen, abgüttifche 017fwf zu fehlachten,

u

rege

Sed, cum .hic agatur de domo Regis , i.

A

€8 ejus

9

minuifiris, quos cum venatoribus comparaverat Propheta

J

qui retia ponunt ad capiendas & mactandas feras, (qua-

Qu

rum ufus non erat in facrificiis: ) rectius omnino verba

s

noftra de cumulata, liominum f, civium cede exponuntur ;

m

a

qu?e

* etiam fententia LrvELEmrr eft, qui jwoflmcla, in.

a

quit , i2 cedibus 9. fomicidiis progreffo accufatur ;; item

3nh

RivETI

ne

qui per S"bv Aeges €9 principes intelligit

qui

pz ofundas i, e, magnas cedes ediderint

atque erudelitata

:

tj

qui .vertüt ;

altam

WT

graffati fint ;

atque CASTELLIONIS,

Qu

cæclem facientes noxiid In quorum fententla id modo defi.

(

deramus , quod iudefinite regibus Ephrami hanc civium ca- -

fini

dem tribuant , quae füflorice nonnifi de /Menahemo, in cives $

erudeliter [gviente , ditla veperitur

Hic fenfus verborum -

GL?

cum ex ipfa hiftoria confirmetur ;

non fane eft ,

cur tex.-

D6r

tus hebraicus, unanimi Codicum confenfu confirmatus, Uel

ga

corruptionis apertze arguatur, prouti ftatuit Cef. Banmp-

mS)

Tivs, in Appar. Crit, ad h. l, ve/ ex LeGione róv LXX

HOC

M

& Syri vertatur; quod mireris, Zs. DATHt0. placuiffe,

*l

qui in Edit. ll. verba noftra vertens: quale (rete) venato-

»

ves profunde abdunt,in nota addita inquit : Difficilem hunc

a»fc

locum verto ex le&tione vev o & Sym interpretis, ///i qui- 1

gh

|

dem habent; e(díerucv) 0i dycévorlsg rv 9euy nwrém£ay (quod, $ g

EW

Hos,

..

:

" G '"ofä rete qui capiunt venationem , defi ixerunt); Hic, Syrus:

bt

Confentiunt in

» €9 venatores venantes expandunt laqueos.

AELIS:

*, le&ione , levi tantum difcrimne intercedente

Uterque

laditu

»pro nonw legit tT* venatores, & pro pv oio nov; fed

Ü du

»Syrus E»"v venanutes, addito &nb, /agueos , quod vel ab

opheta

vipfo additum eft ad fupplendam fententiam,vel ex gloffe-

(qua.

»mate. Tandem p

m uterque legit, quod Syrus per *yo,

0 Yerba.

» ab[condunt exphcat

040 per xarémutav defixerunt, [/uw

nuntur H

,ànte naonw, five, ex le&dione horum Interpretum ante

zda Ill

m

»,to"T», dictum eft pro *vs & referendum ad przecedens

rete

verfio-

: lm

nv

Sed rectius jam Dnvsivs monuit

pl , qui

nem rov ó eíTe ix ov aiviypaTmoy, TOque fzzpza neque mfiæ

I 1!fufg

—

ejjc

qui awygévevrse concilies ew 1e müonw, xoj z 97eay

abam

—

cum cYbv; addimus, ne /enfum quidem completum exhiberi

ylo df

cum jure in textu exfpectes , quem in finem & quo effe.

TITIL Cf«

&u domus regia cum /aqueo C9 rete comparata fuerit, Hic

hh CIULS

finis ex textu Hebrao patet; neutiquam vero ex Verfione

orborotü

Groeca & Syriaca

Pew DoenksRLE:iNIvs Hebr. lettio-

cur Cex-

nem retineri poffe hoc fenfu ftatuit

Fitlimis celare €9 te.

atus, uil

gere fludent inimititias erga Dewun, , Nempe e»ew, inquit

DAHRD-

oynonymon mihi videtur vocis rniopwmo, animus inimicus

ii LXX

»0dii plenus, Hos. IX, 8. Ps. Cl, 3. Gen. XLIX, 23 pro-

acuilfe,

vfundum . illum facere. eft. celare, ab[condere

ficut Jes.

XXIX, 15

) gutoe

ud ergo jugulando vitlimas, oblatis facri-

»íciis tentant

Nam qui fedulus eft in externo cultu,

m huyc

»hoc qua' pigmento animi pravitatem exornat, facile-

lii

qu-

RTT déadis "

»que fibi perfuadet, ipfum Numen his rebus poffe decipi,

;

"TO

—5

Y4

Hos, , 3

»

g

»sed hunc errorem refellit comma fequens

» 4

Verum

pl' /

aliena eft hzec expofitio de contextu, qui de viffimis fa-

l]ü

erificiMibus agere gratis fupponitur

[/

j

Ego vero illos omues cafligabo] nec erunt a poena com-

merita immunes

[

]ungitur fceleri

a domo Regis com-

10

miffo, denunciatio poenze , & quidem a Domino ipfo, de

ut

quo mox vó Ézorecurrit v, 3. Sunt qui cum GRoTIO

Tt

TAnNovio aliisque culpam a

ravari his verbis ftatuunt

]h

& vo* per quamvis exponunt, ut fenfus fit: quamvis ego

T

fzepe multumque eos caftigationibus & verbalibus & rea-

que

libus emendare conatus fim, ut ad frugem redirent. Sed

ad

omnino rectius jam Chaldæus Ego adducam wzjlzoatzo-

t

nes f poenas ipfis omnibus, quem fequuntur LvrHERVS

io Q

& recentiores plerique omnes , abfirafio pofito pro conu-

lis

(reto; Voce *ov» caftigationem quoque realem i, e. poe-

I

n»am denotari ex Prov, XIII, 24. ]es LIII, 5. Jer, XXX,

]

14 &c. patet

exp

v. 8

Etiamuum

Ego novi Ephraimum 69 I/rael me non latet

J[cortari facis, tu Ephraim ; pollutus eft. Ifrael

Hipl

duj

Ego movi Ephraimum €9 Ifrael me won latet) A domo

[

regis pergit fententia judicialis ad domum l[raelis v. 1.

cui eàdem ratione primo cw/pa idololatrie continuate ex-

&7

probratur, v. 3. 4. & deinde poena predicitur, v. 5. 6

La

Sacerdotum , qui v. x, primo loco compellati erant

fpecialior , mentio non fit

lt g

quia íub domo Jjraelis

21

A

|

Eos, $53

15

comprehenduntur ,

& eorum culpa & pona, in

Vetum

praecedenti concione Capitis IV prolixius jam expofita

i fa.

fuerat. Affirmatio : sovi, per fubjectam negationem ; uoz

me latet, magis confirmatur. Voces 55 *-nm»5 w5 sou ab

l8 COfIl.

fconditus efl & me, LXX reddunt ambigue z« Zméss um éy&,

$ Com.

mon recefft a me , quorum fenfus procul dubio hic eft,

plo, de

ut ex con[pefim [eu motitim Dei evafife negetur. Ifrael

ROTIO

Tribus regia, Ephraim

e qua etiam Menahemus

patria

tuunt

Thircenfis, oriundus erat, primo loco ponitur , quod ab

lls ego

ea tribu, fub Jeroboamo I. coeperat & per Reges in fe-

A ren-

. Sed

quentes continuata fuerat reliquarum ZX Z/raelis tribuum,

ad regnum Ephraimi pertiaentium

corruptio per cul.

fnentit-

tum Vitulorum ,. Betfhele & Danue eretctum.

De Menahe-

BERYS

110 quoque in terminis dicitur, quod non recel]erit & peccu-

f0 (0ll.

tis gjeroboami filii Nebat

qui geccare. fecerat. Ifraelem,

e, [l*

II Reg. XV, 18

XX

Id , quod noverat Deus de Eypfraimo & I/raeíe mox

exponitur

tattttl t

Etiamuum [cortari facis

?u Ephraim,] Preteritum

j

Hiphil vim habet Aorifti; Scortaris & ad fcortationem [e-

ducis f, auCtor fuaforque fcortationis es , tu. Ephraime,

A dom

Il' MICHAELVS

Du Ephralm , verleiteft zu Hurerei

SV. I'

& Pm

RSCHERVS ;

Du füfteft und. 1reibet. Hurerei ,

(l eX«

Ephraim

Aus Ephraim gieng alle Abgótterei ins

VI 59 U

alLand aus,

und in diefem Stamme ward auch die mei-

|erant, J

W

A

üe getucb»n

Intelligitur fornicatio idololatrica ma-

Ifmeï

s RE

: mwaw«:*æ

-—

I6

Hos. V, 4

xime , quacum corporalis: quoque conjun&a fuerat

sl

Cap IV, 134

h

j

gollutus. eft lfmel] ab Ephrmmo ad eandem i impuri-

N

jnvet

tatem idololatricam feductus

!

.

pea

V. 4

qual

Hos, |

IVou permittunt opera eorum, ut vevertantur. ad. Deum

flioi

fuum.,

Efl euim . [piritus fornicationis in ipfis, ut ä*ä—

25

idi

hovam non aguofcant,

Ü

IVon jvcrmtttunt opera eorum, ut vevertantur aol Deum

gno

fuum] Exaggeratur culpa ex inveterata peccandi confue-

fAnti;

tudine, quze eos de poenitentia ne cogitare quidem finat

Xome

Nomen t»mobynb opera eorum, (mala Hos, IV, 9.) nobis

Ttova

eft uominativus, regens verbum s quod vertimus cum

SYRO, permittunt, ex frequenti hujus verbi fignificatu,

quum poft fe gerundium habet vel infinitivum cum pre-

]f 1

fixo 5, cf, Gen, XX,6. XXX 7. Num, XXI, 23. [ud.1, 34

Ps, XVI, 1o

Ita etiam Ze», DoEDERLEIN!VS

Impiz-

$ate fua profhibentur

quo minus ad Deum redeant ; item-

;

que DA THivs: per pravos mores fuos ad Deum fuum

i

redire nequeunt

Alii cum Scumwripro & Mamkrio ver-

:

5 fit

bum *s* vertunt

componunt, & nomen on'?byn pro

pomay

acct[ativo habent; IVon compoumt opera €9 fludia [ua ad

ln Ifn

Bu

revertendum, animum fuum non applicant, ut ab idolola-

trico cultu redeant ad cultum Dei verum

]ta e recen-

f

Ó

tioribus quoque 7ve, BvnscHEvas: ,Sie richten auch

sihre

Hos. P, s.

1

4

»,ihre Bemtüthungen nicht darauf und wenden keinen

»Fleifs an, zu ihrem Gott zurükzukehren.

!

Spiritus enim. fornicationum eft in 7pfs,) Ratio addmr

inveteratze peccandi confuetudinis

Vehementi & per-

petuo aguntur nifü ad fcortationem idololatricam, obfeffi

quafi funt impudicitize fpiritu & ftudio idololatri». Conf.

Hos, IV, r2 Hebrais Syiritus fope qualitatem aut afe-

um

flionem mentis denotat, Hinc /piritus ztlotypig Num.V, 14.

j

mendacii , Reg. XXII, to. &c.

D

& Siéhovam non agnuo[cunt) i.e. undefit, ut Jehovam

agnofcere nec velint nec poffint, Notatur malitiofa igno-

de

rantia, uti Cap. Il, 8. £9 ;//g non novit, i, e. uon vult noffe,

at,

bis

Nomen Jehovze ponitur pro pronomine me; Ipfe enim Je-

hova loquitur, qui voffe [e Ephraimum, teftatus erat, v. 3.

Uf

um

v. $.

b

Ijla Ifralis fuyeaxbm refpondebit in faciem ejus , &O corruent

A

- Jfrael &6 Ephraim propter qumtem fuam ;; Corruet

h

2

elign gjuda, cum illis,

u

Ifta Ifraelis f[uperbia refpondebit im faciem ejus] Tranfi-

'et

tus fit his verbis a eufpa ad denunciandam poenam. Gens

L goen&m datura eft //rael

populus X tribuum, qui mox

pro

É

td

in Z/raelem , tribus IX fubjeflas, & Ephraimum, tribum re-

i

gnantem, dividitur. Culpam v. 3. 4. delcriptam una hic vox

uen'

ww fuperbia exprimit, i. e. fcelerata in peccatis perfeveran-

uct

tia & fuperbus gyehove centemtus; quire[poudere iu faciem

[e

n

18

Hos. F7, 4.

Ijäf*aulzs dicitur, h. e, uti GRoT1vs exponit, feffimonium

qu |

Hunc enim^

eontra 7;7fum fezt eumque-in faciem accu[üt,

il

teflandi fignificatum verbi myy cum 3 conftru&ti, qui infra

[p

C. VIL, 1o. recurrit, commonftrant loca. Gen, XXX , 33

purtü

(

Exod. XXIII, 2. coll. v. 1. Devt. XIX, 16. 18 Jes. III, 9.

fect

Jer.XIV,z. Cum Claldaeo €9 Syro LXX vertunt h, l. fazcivto-

(

Sucerai 4 vDeis IopazA ei; oostomroy xvrz, ac filegiffent nsy, Prat

guntu

Pyhal, quós e recentioribus fequitur ///, Nicpagris; Der

Cay.

Stolz lífraels wird vor feinen Augen gedemüthiget; ne-

Cotmir

que dubium eít, quin notio fmiliandi & affligendi etiam,

vireni

verbo mip competat; fed ob conftru&tionem cum przef, 3

d

& additam mentionem fuciei preftat expofitio prior, de

D*,

1ejizmomo contra. I/raelem ;

uti folet teftis accitus coram:

"P atis, !

confundere & convx.ucere reum, ut non habeat, quo fe

l:

éxcufare poffit

Sic quoque Ga/at, /7, 3. phrafis in fa- |

fLitior

ciem refiflere , «ama mpocemov avriszvar occurrit. CASTEL-|

W latria

Lro vertit: ZJzaque loquitur Ilraelitm. fuperbia, in ipfi us

7077

vultu , fenfu a noftro non multum recedente,

| ERN

Jdeo corruent [[rael 89 Ephraim propter, iniquitatem |

E fempo

fuam] | Verbum ov , impegit & confequenter lapfus eft , |

ab Ac

eft verbum prezegnans. Fut. Vipfhial denotat: impellentur ad

malcu

impiugendum €9 labendum , live , uti e», Bvnscuenvs

Atic

vertit: impulfi corruent , Sie werden in ihrer Mi(fethat an-

rennen und fallen. . Lapfus & ruina preedicitur //raeli €9.

JEghraimo, cujus imitium fa&um ab l[raele. five tribubus

f

fubjeflis , regnante Pekach

filio Remaljze , per Zigíath-

|

]

giteferam ,

qui Gileaditidem | atque . Galileam

0mpmH€nis

(

4

Hos. P. 8.

19

tfimaiw

ue terram. INaphithalicam ceyit, &tque incolas in. A]yriam

!

|

Uic enimd

abduxit. M. Reg. XV, 29.

Confummatio im tribu regid,

Qui infrag

Ephram , fub Hofea , per Salmanaffarem , qui, capta Sa-

XXX? 380 ^

maria , Ephraimi metropoli , regno Ephraimitico finem

Jes. Ill o

fecit, atque Ephraimitas captivos abduxit. 1 Reg. 4—6.

|

.]. TMFSW&J.

Corruet. etiam sjuda una cum illis] Sub Suda intelli-

ny,Prat,

guntur du tribus regni Davidici, gjuda €9 Benjamin , quas

ELIS*. Det

Cap.1V, rg. quidem dehortatus erat Propheta , ne in

[l

iiget;

communionem fcortationis Ifraeliticae cum Ephraimo ve-

end

tdi etat

nirent; fed quia fceleris hüjus,, inprimis fub Zlfaxo pat-

m pra, 3

ticipes futurze erant, additurillis quoque praedictio rui«

prior, di

nme, neDeus videatur Wgoe'w'n'o)u;vrm;.

Socii ergo in pec-

LUS. COYAITI

catis, focii eam futuri erant in poenis, Eventum natta eft

it, quo f

hzc preedi&io regnante eodem Z/fuazo ,. Gentium fuper-

rafis it füe

ftitioni horendum in modum dedito , & publicam idolo-

CASTEL«

latriam Hierofolymis introducente, cujus regno per Pt-

, n ipfue

kachum & unitum ei Syrix Regem, Rezinum , infignes cla-

pes illatae fuerunt; quodque Philiftzei & ldumsei eodem

pigiatan

tempore invadebant, quo Tiglatpilefer ,. Affyrize Rex,

t fnyjus df

ab Achazo ad'auxilium vocatus Rezinum occidebat, Da-

pelleutumd

mafcumque expugnabat, & Pekachum magna regni Ifrae-

RSCHERVS

litici parte privabat.

[fcthat at

v5 6;

"

f [fme!z 85

um ovibus quidem && bobus " fuis quafitum ibunt. Sthovam;

ve tribibis

»

et T jg'lafh- |

L

fed. non. imenient ; fubtraxit fe ab illis

l omnem-f? "- Cum ovibus quidem & bobus fuis- quefitum ibunt: gjeho-

.2

E

"

lo

Hos. P, 6

vam

Quam non fit amolienda peena per meram facrificio-

2

rumoblationem. oftenditur hoc verfu. 7bunt quidem,inquit

t od4m

Propleta, Z/raclite & quotquot ex $yuda ad. fuperftitio-

[

It

nem feduci fe paífi funt, Bethelem, Gilealem, Cap. 1V, 5

ex-

aliaque loca, ubi cultus idololatrici vigebant, ut peenam

przdictam avertant, &, quem preevaricationibus fuis of-

I

te

fenderunt. Jehovam

facrificiis fibi propitium reddant

t

Nomina collectiva t&: & "p2 animantia denotat, quorum

2m

in facrificiis ufus erat ;

prius minora, alterum majora,

hn

Prof, 3 heic Vertendum eum , uti LXX: puera meoflarov

MUR) MOYY.

que

ep

- fed mom imvemient eum ;] non experientur eum propi-

X,

tium & péenam revocantem ; fruftra per externa facrifi-

1

xe

cia, absque vera ponitentia oblata, ejus gratiam expo-

fcent, cf, Jes. T, 1r. 12. Amos. V, 21. feq. Hos. VI, 6

à 1

-

4

Subtraxit fe ab iis.] Afyndeton feveritatem fermonis

hQ

mnmt

Verbum ybn, quod alias affivum éf , heic in-

tranfitive fumitur: expedivit fe ab illis; ex mdzgnætzom fe

f

proripuit ab illis.

SCHVLTENSIVS:

luxætus eft ab illis;

tur

Jocietatem cum iis abrumpere coa&us eft

p

V

Lf

UY

Aldverfus. gjehovam perfide egerunt ,

dum filios alienos ge-

f

aerumt ;-munc comedet eos meufis cum po[Jcjfionibus fuis.

Qui

|

Zdver[us äehowm gerfide egerunt,] Rurfus praemit-

DE

ütur epa , cui per ultima verfus verba poeua jungitur.

r

M

ZI

Hos. P, 7.

icrificjg.

Peculiaris perfidize & defe&ionis a Deo malitiotze gradus

T Qu

4

denotari hic videtur, qui per fequentia verba exponitur

ett

dum flios aliemos genuerumt )

Quid 16 gieuere filios

um

alienos denotet, non confentiunt Interpretes

Il Plures

penam

ex Hebrais per filios aliemos , quos genuerint Híracelite ,

fuis of.

intelligunt Jiberos, matos ex filiabus gentium, cum quibus

eddant,

tanquam peregrinis interdi&ctum erat conjugium ; qui ergo

quorum

a matribus a/ienis fufcepti , aliemi dici queant

Senfum

majorg

hunc adoptant e Chriftianis THEODORETVS: augavouuog

Vr

&NXcuAG Aa[oovT&s yUV2ziAxxs eä éxeiwtoy. &maidomroizoay

item-

que PiscATOR & Gnorivs

Sed &) fecundum hanc

1 propi.

expofitionem dicendum fuiífet

uti apud Esdram Cap

X, 2. 10, legitnus

ncrit

Praevaricati funt. in. Dominum €9 du

xeruut uxores aliemigenas

D 0.

B) licet ejusmodi conjugia

a quibusdam tunc iuita fuiffe probabile fit

tamen ea

I, 6.

commune tunc I[raelitarum vitium fuiffe , ex hiftoria probari

eTIDOTIS

nequit,

Detc 1f«

f

II.. AliisIfraelitze fi/ios alienos genuiffe dlcuntur quatenus

MTTA

,

filzm fuosinidolorum cultu inflituerint,quiideo alieni nomiaen-

i ilis; ] :

tur, &tanquam Ethnici confiderentur, Ita HiERoNvYMvs

ï

—

preelit: Praevaricati funt , inquiens, im Domino, quia for-

wicantes cum idolis uon Deo filios genuerunt , fed Daemoni-

us — alieni filii funt , qui im idolorum errore generati funt

90 £l-

Jive quos ducentes per ignem idolis confecrarunt. Quem fe-

s lt

quuntür RrvEeTVvS, Scumipivs, Manxivs, Pen, Mor-

remit

ä

DENHAVERVS

qui paucis ita

Sie huüben dem vom mir

|

ngi

vorgechriebenem | Gottesdienfl fahrem — gelaffeu

uud fich

2X

Hosi P

der Zbgütterey ergeben

und auch ihre Kinder darzu

1

angeführt,

í

Qu

HL Alii fi/ios afienos exponunt fgm ate de mtrooluäïzs

idololatricis vitibus €£8 ceremoniis

Ita ex, BvRscHuEnvs:-

£j0

Sie haben an dem ewigen Gott Treulofigkeit" begangen ,

ly

t

(feinen Bund. wvie ein. ehebrecherifches WEeib gebrochen,). Denn

fie haben fremde. Kinder. gebohren, ( ihre. AMbpütterey wae

Ur[ache , dafi fie neue. und. fremde. Gebrüuche , Fefle uud

Va

Cürimonuieü

NU

die in Gottes Gefeze — ausdrüklich verboten

4UGT €n

angenommen. und ^wnter. fich; eingeführet hutten

lat

Das Gleichnif ift. [ehr. [chiklich, )

E

10f

IV. C« BaugnpTivs in App. Crit.ad vocem t2 w ita

LXX cénva &AMóTQs , € conjugiis cum gentilibus

Species

&

pofita pro genere.

In gentium.con[ortia. [e implicuerunt:

Vr

7

idola eovum vecegerunt , foederd cum eis pepigerunt &c.,

cf, v. 13.

Atf

1

V. denique Cel Ercunonw phrafin noftram definite

&i

od

de auxilio a gentibus alieuis petito exponit, Einleit; ins A. T.

lr Th. p.273: JDem Hofeas ifl mamcherlei: Vorftellung.

f

und Fergleichung eigen. Rebenlaub lieben, für Ab-

T

e

gütterei treiben, C. Ill, 1. Fremde Kinder ge-

ORf

bührenfür Schuz bei fremden Volkern fuchen.

Tu

Cap. V, 7. &c. Quze ultima expofitio maxime inde com-

9ge

mendatur

n

quia id, quod defmite & hiftrorice fab Menahe-

mo , fine pravio exemplo, fat&tum erat , exprimit, dum is

Seq

Phulis

eul

primus Zffyrii Regis

auxilium petiit , quod cri-

men v. I3, verbis propriis declaratur

Preeferenda ergo

b

L

—

Hos. P,7

23

N

dàrsy

nobis hzec expofitio reliquis videtur, quia eufpa ita expo-

fít& poena quoque immediate fubjun&a optime refpondet

'aduf

cum fi verba de introduflo cultu idololatrico exponantur,ra-

ERVS

tio non pateat, quare 7/7 cultui, dudum jam a pracedentibus

Qga ,

Ephraimi Regibus introdutlo , haec fingularis poena , quod

) i

menfis Ephmzmnm nunc confumturus fit, denuncietur.

ZT

nunc comedet eos memfis cum . pofleffionibus ipforum]

Jit wd

Verbis. his poeuum denunciari , omnes confentiunt

fed

erbotel

circa eorum lectionem & éxpofitionem valde diffentiunt

huttan

Interpretes,

L Cc, Pre1iFFERVS iz nova Hofee Germanica ver-

5!

t

fione

Erlangc a. 1788. edita, voces aliter dividendas,

ecies

& pro v* rmbsw legendum exiftimat vwmo 553:^, ver-

Writ

tens iategrum verfum:; Dem Herrn untreu, in Ausbreitung

at &c

des Güzendienfls

wirdá bald eim Fremder ihre Lünder

verheeren

& in nota addens: Die mehreftren Austeger fan-

defin

den hier entweder ver[chiedene ZAuslegung. des. Il/orts wrmn,

sAT

oder Zbünderung. der Puncte nüthig. — In der ganzen Phra-

flug

fis des Originals [cheiut mir' die Schwierig keit .micht. blos

ir Ab

in wwn , [ondern auch in dem [chr. harten. Pronomen bey

er ge

t2orsm zu liegen,

So wie die IPorte da flehen, feiffen fie:

ichetn

Nun verzehrt fie der Neumond

ihre Befizun-

le Cofti

gen, — Zch lefe: ww S2w , und. verflehe es von dem

an die

Affyrer zu bezahlenden Tribute,

VMalit

dum $

Sed 1) in pronomine , verbo 53:^ jun&to

nulla eít diffi-

30d Cf

cultas, modo 1o nw non habeas pro nota accufativi , fed

j d2

vertas per preepofitionem cum, uti pluribus locis hzec vo-

24

Hos, P, 7

N

cula fumitur,

Vid. Norprr Concord, Edit. Tymp. p. Y27.

2) idem fenfus de tributis, Alfyrio pendendis, egregie

Ti

Obtinetur retenta coníueta lectione.

AT

Il. 7ec». MorpENHAvERVS punctis tantum in voce

e fel

v"n mutatis legit v xovus, & eundem cum Prk1iFFERO

s

fenfum exhibet

Die[erhalb wird. ein neuer. (( Konig )

ft

ihme Güter verzehren, & in nota: Die JVorte find. deutlich

g

wen wir nur durch den neuen den Zffyri[fchen Kónig verfte-

31 hfio

hen , von welchem. die I|raeliten vormaís. uichts gewnfit,

und daher aunehmen , dafi Gott fagen wolle: da fie mich

qit.

jihren Kónig verworfen

fo follen fie. einen

eu

neuen Kónig bekommen

totleher. fie. ausplündern

vid

wird, und das ift auch, sefchehen.

Deun vow den meuen

gl

(

Affyri[fchen. Konigen hat Phul ,

Tiglathyile[er unal Saíma-

N

ualfer die I|raeliten ihrer Giüter beraubt,

&d

IlI. 77, MicnAELI:S pariterlegit w« cum daylici Kames,

r

ää

fed nomini huicex ufu Arabico fignificationem ca/amitatis

li

m

tribuit, vertens; ein uuerwartet Ungiük wird fie und ihr Laud

vrxehren, atque addens in nota: JZas, nach den syüdi[chem

Puncten, das heiffeu folle: Bald wird der Neumond

EEE

fie mit ihren Stüken, oder auc, mit ihrem Land

freíffen, werflehe ich uicht, Cum vero «) hic vocis wn

fignificatas nunquam in V. T,. occurrat

B) in antiquis

Verfionibus CHALD, VvLGAT, AQVILAE , SvyMMACHEI

p E

& Tukgoporiouisteneatur confuetoe punctationis notio vef

novilunii ve/ menfis, eaque fenfum praebeat fatis com-

modum: nobis quldem guntlatio vocis v1r| non mutanda

videtur,

l

Hos, P. z.

25

p'u?«

IV. Qui vwn per zovilunium vertunt Interpretes Lv-

eglepie

| THERVS, TamNovivs, Scuwipivs, 0. MicHaELIS

J alique, movilunium accipiunt pro f(*]lb IVeomenie , quod

l1 Yote

[FFERO

J e feftis frequentifmum, cum reliqua ana erant, f7-

d «ecdochice ponatur pro omnibus feftis reliquis , ut fenfus

lünig

fit: Tantum abefl , ut. fefla. illorum, in quibus [acrificabant,

luti]

| gjehovam ipfis gropitium reddant ,

ut potius þ*zipfos 65 pof-

-

? turfh.

] feffioues eorum: confumtura. fint, *)

Teteul,

Sed cum hac expofitione vocis v«m per ZVovilu-

micli

si&, quibus fingulis facrificia offerebantur, & /ymecdo-

einen

chice , per fefta & faucrificia in gemre, non bene convenire

indar

videtur additum adverbium »uzc, 1fta quippe ZVovilunia &

! Uets

J reliqua. fefia jam dudum [uperflitiofe , inde a Jeroboami I,

Suiti.

] tempore, celebrata, fuerant ;

nec nova illis fuperftitio

addita videtur tempore Jenxahemi ;

quare non patet,

Kantoz,

eur nunc pracde comeflura fint Ephraimitas cum gof-

Mil

fe[fonibus ipforum,

i Land

iif

*) Ita etiam 7ezz. BVRSCHERVS: Der Neumond war eins

Lmend

ihver vorzüglichen, uud am üfterfien vorkommenden Feftt.

Land

Gott hatte diefe Tage felbft auf gewifle Art eu feyern be-

"i5v

fohlen , Num. XXVIII, x1. u.f. £. Sie begiengen aber diefel-

ben mit Abpütterey und. Güzendienfle. Das follte Gottes Ge-

ntiquis

richte und den Untergang ihrer felbft ,. zhrer Republik und

YACEI

Verfaffung , ihres Landes und mit felbigem ihrer Erbftüken

otiouil

und Güter, über fie bringen. B. BURKIVS: 7z/ia E? fa-

(s COl«

crifiia eos nil juvabunt. Comedet eos Novilunium Zantutie

utandà

4dem eft , ac pudefient ex facrificiis fuis, C, IV , 19.

D

—

26

d

Hos. P.

Vte ergo plures Interpretes per vt intelligunt aen-

Yl

CHALDAEVS

fi

fem; quem vero diverfimode exponunt,

non unum , fed amumquemque men[em iotelligit, vertens;

2

adducam [uyer eos populos de menu[e im men[tm ,. qui de-

f

populentur. fruflus terre | eorum.

Sequitur eum Hrr-

| MPPIT

RONYMVS cum SvaMMACHO & THEODITIONE,

M f

vertens ; munc devorabit eos menfis cum partibus fuis , &

pf*nï

Jfenfum . dicens: per fmgulos menfzs foftis adveniet , E9 cun-

dimy

&la vafiabit,

Mamnkrvs meníem de neomenia pro-

| pen]ï«

xime f£wn inflante exponit ob additum adverbium

üau

nunc, guod ommino md celeritdtem qjudicii inflantis nos

j

Sedt

dutere debeat.

Quam im rem. approbat verba Hx E R o-

yat,

NvMVS;.,Non multo poft tempore, non annorum fpa-

Eb no

j

x !

N

stiis infinitis , & ut folitus eram prius longe poft futura

€ati

epredicere; fed «unc €9 in. profentiaruny adveniet Affy-

dele!

»rius atqué Chaldeus, & devorabunt eos, 69 denique

in 3l

addit: planum efl [atis , de neomenia dici improprie ,

quod eo tempore ab aliis erat. faciendum, per. Metouymiam

£

folv

obviam.,

Sed nec hzc expoefitio accurate fatis cum fi-

hem

floria; convenire videtur, quze de /Venafiemo , fub quo edi-

ta eft, hec habet: Cum Phul, Rex Afyrim, terram ag-

grederetur , dedit ei. Menahemus mille talenta argenti , ut

(

effet. &i in auxilium €9 firmaret. regaum ejus,. Qnam. pecu-

niam , Regi Affyrim folvendam , exegit a divitibus , ita ,

ut fiuguli darent. quinquagenos fidlos argenteos,

Rovertit

i,

Rex Affyrie , neque diutius. in terra, conflitit, W. Reg. XV,

Hrr

W

10. 20, Verþa igitur Hofezge; nunc comedet eos menfis,

——

HGSVS

27

It ftoy.

non de inflamie proxima meomemim, qua Zfhyrius terram

LDAEVS

Ephraimi demum aggveffurus erat , commode exponi pof-

Verte

funt, fed fa&tam jam invafionem

inifumque cum. Affyrio

RUl

1

foedus , wut praflto tributo Mehanemum in vegmo confir-

n Hig.

maret , (quod verbis proemiffi

lienos filios geuuerunt

TIONE

fignificabatur , ) fupponunt

quodque £ributum a nunc

fmS &

pondendum, comefturum dicit Hofeas Ephraimitas

Acce-

,9 l

dimus ergo GRoT:(0O

qui men[em exponit de menfirua

ij

qenfion , quam IMenahemus.poyulo [uo. injunxit, ut. [arciat

|erb

dammuum

quod fecerat

magnas pecumüs daudo Phuli

( 4003

Seqmiur eum Ceí, BaunpT1vs in Zpp. Crit, ad h. 1. ubi ob-

]tERO.

, quod w*5 commode verti queat per fributa men-

rum [

jiwm uti nos dicimus Romermonate, ut fenfus fit: £ri-

f futura

buta menfirua vos ab[umenut cum bonmis vefiris.

Denique

3

jet Afj

eandem fententiam ample&itur 7ezs. DA TH1IVS

qui

QU

deleta verfione edit. prior. in qua cz« LXX. fecutus erat,

propi

in altera a, 1779. edita, vertit:

ojam tributa men[irua,

o

folvenda Phuli, Regi Aíffyri , impofita populo & Mena...

com 4i-

hemo, eos eommque bong, ab[fument,

quo ed

v. 8.

m ag

gmt i

Clangite. bucciua Gibee., tuba. Raume ! ! Vodferamini (m)

( pu

Bethaven, poft te, Benjamin !

hus , Tl

Clangite buccina Gibem , tuba. Rame! ) ABARBANEL

ii

cum aliis Judzeis zsovam hic comcionem inchoat, & perinde

fer X5

HikRONvMvs fecundum hic Librum Commentariorum cum

;; mj

wovo -a Pammachium grooemio incjpit

Atque omuino

D 2

28

Hos. F, 6;

$vt cotuminalio calamitatis longe müximne, que regno

Q

Ephraimi & Judo heic denunciatur, & fub Pekacfo &

[

h

4dihaxo futura erat, movam inferre Comciomem videtur ;

I

Idem ftatuunt ex recentioribus ///. Miciagrts, Pen. DA-

poni!

THIVS &b., STRVENSEE,qui ita: Der prüchtige Eingang

- P p

D

xegt hunlünglich , dafl hier ein meuer. Abfchmitt. angehe,

Verba ipfa quandam Hypotypofin exhibent, qua immi-

pz'fïl"e

nens calamitas velut ob oculos fifüitur, quafi hoftis

Gibu

hoft

adveuiens coram cernatur & res ipfa non dici, fed geri vi-

deatur, Dirigitur fermo ad Judzos veque ac Ephraimitas,

relpi

qui ob ingruentem utrisque vim hoftilem buccina ex cor-

vt ,

nu, ?uba ex sre vel argento clangerent, ficque adven-

tuit

tum hoftis denunciarent, atque ad arma convocarent.

Quen

Primo adventus hoftis per buccinas & tubas anpuncian-

(B:

dus erat Gibeg & Rume , urbibus in tribu Benjamin fitis

fm

fibique vicinis, & ad feptentrionem tribui Ep/raim finiti-

dnp

mis; per quas, uti bene monet HrERoNYMyYS, rex

Cont]

Ephraimi, Pexacuvs, transire debebat, Fierofolymam

DO

oppugnaturus. II. Reg. XVI, 5

e

fudà

V'ecdferamini in Bethaven] Hoftis imminens ]ämmlo*

BEyl

etiam denunciandus erat i» Bethaven , per quam procul

de,

dubio, uti Cap. IV, 15. denotatur Bethel. [edes vituli au-

Qoti

réi, ad tribum Ephraimi pertinens , & tribui Benjamin

tbi

finitima; Ubi enim fiuitur Benjamin, haud procul in tribu

Tig

Ephraim condita eft Bethel ,, uti rurfus hic ait HiE Ro.

hr ;

NYMVS, qui fo *y'n vertit: w/uíate, reQius verten-

met

D

dum : istenfum quoque [omum edite in. Bethaven , five

29

Hos. V;v g.

: fepuo

pre, five tuba, ut refpondeat præcedenti: Clangite tuba,

TR

Blafet Lerm zu Bethaven; vel: machet ein Feldgefchrey.

idetur ,

pofl ie, Benjamin!] Abrupta heec locutio varie ex-

^w. D.

ponitur. Non putem vertendum effe cum en. DA Tut10:

Dingung

äg:

Jiói, o Benjamin! hoflis immiutt, cui Pzn, quoque Dor-

ünguu,

DERLEINIVS accedit; a fergo tuo, DBenjamin ! hoflis u-

i ifümi

gervenit, Id enim jam involvebant verba: Clangite buccina

| hoftig

Gibee , iubm Rame , qui clangor imminentem Zenjamitis

geti vi-

hoftem annunciabat, Neque fitum tautum urbis Bethaven

almitas,

refpici putem, ac fi fenfus foret:; Pociferamini in. Betha-

& .

ven, gu& pofl tergun tuum , o Benjamin! fita cft ,. utifta.

àdven.

tuit Hizgoxvuvs , qui 1o nnx pro adverbio loci habet,

XCarent,

D

quem GRoTIvs quoque fequitur, vertens: que urbs

QnClat«

(Bethaven) valde tibi propinqua eft , o Benjamin! nam

"ii fitis

f(tum iftum omnes norant. Sed , habito "nmx pro adverbio

m finiti»

iemyporis, verba nofira cum immediate antecedentibus :

$, fef

dl

Couclamate im. Bethaven , pofl te , o Benjamiu , hoc fenfu

fryman

conjungimus; Pofl te , o Benjamin , quo nomine regnum

jude denotatur, cazgat quoque Bethawen, i.e. regnum

""

Jiomdo

Ephraimi, i,e. Te, o Benjamin, tecumque regnum Ju-

de, primo invadet hoftis PEkAacuvs Ephraimi Rex,

| procul

ll h«

conjun&us cum Aezizo, Syriw Rege; fed poff illatam

enjamin

tibi infignem cladem, bellum vertetur per Afyrim Regem,

in tribu

-

Tiglathpileferem, iz Ephraimum. — Te clangentem feque-

]ERO

tur in clamore bellico Ephraim ; five Vis belli primo pre-

yertet

|(met regnum [Jude, fed mox po// Judam, gravius pre-

l, h

ä Inet regaum Ephraemii Hunc fenfum confirmat hiftoria,

-

nl

30

Hong

& quam accurate Prophéta eventum proedixerit, demon-

107

ftrat; Unde etiam immediate fubjicitur vaflatio Ephraimi»

(uti

[

pro more Prophete, qui, unde fmierat

mox incipere

|s de

amat

v« 9

' TT

Tribubus Irae-

D

— Ü

Ephraim vaftabitur tempore correptionis,

fis notum feci , quod. verifimum eff.

P

.E'J/MCMWZ vaflabitur tempore correptionis] | Ephraim ,

tribus regia & reliquarum tribuum ad cultum idololatri

Exc

cum fedu&rix, ponitur pro X tribubus, five regno Ephrai

Eph

ciand

mi, De hoc non dicitur in praeterito éyévero , uti LXX

fet,

habent, fed in futuro, mnmn erit in devaflationem; eft enim

quipat

graditiio vaftationis, tum , quum oraculum hoc edere-

LT

tur, demum futurze, Verbum tertig per[one femiuinum po-

hi

nitur, quia zoming populorum. feminina etfe folent, inpri-

Tütert

mis, quaudo ut malieres introducuptur,. uti Hofeas face-

Crini

re amat. Cap. II, 21.. IV, 19

Alii verbum mmn habent

Terua

pro /ecunda per[ona futuri mafculina, ut continuetur füilus

lx

infine verfüs przecedentis ceptus : Conclumate inBethaven—

Ien

Tu, o Ephraim ! va[taberis

er phrafin Hebreeam: eris im

defolationem , famma vaftatio intellisitur populi & terrze,

guda

quomodo folent ab[irafia pro concretis ufurpari

Temyore

lii

L 0f

torreptionts , Íc, realis, i e. poene afiu exercendse.

diui

tj

Tribubus Ifraelis notum feci, quod- veriffumum eft.] q. d

PA

iftam devaftationem ne quis in dubium vocet, ipfe ego

|

Mp

Jehova eam certo eventuram his meis verbis declaro

Participium femininum Niphal mows ponitur pro Lati-

jWS [

-

t

——

Hos. P, 9

3i

detnon.

norum & Grxcorum neutro,

Ita etlam Pen, DATHIVS:

DFGUN s

r st

Certiffimum habebunt eventum, quae, ego tribubus Ifrae-

lis denuncio.

Miptrt

d

VO

u5 Ia.

Priucipes jude funt fumiles his, qui terminum movent

(quate) iram meam velut aquam in eos effundam

Princdipes uda [unt . fimiles his, qui terminum movent;]

jlraim

Vololatri-

Excitaverat Propheta v. 8. urbes Benjaminiticas, r

regno

Ephra

Md

Ephraimi adjacentes ad clamgeudwm tuba, i e. denun-

uti LXX

ciandám invaüionem hoftilem, quae regno judæ immine-

elt enim

ret. Jam rationem reddit hujus calamitatis per praegreífam

culyam, quae im crimine motorum tarminorum ponitur, &

C edete-

in principibus maxime hzerebat

Zourminos movere ab homi-

um po-

nibus con[litutos grave crimen erat

& fub maledictione

tint

«s face-

interdictum Devt, XIX

14. XXVII, 17, Prov. XX,28

habent

Criminis hujus accufantur Prinmcipes Guda ,. peffimi jam

tor fülus

regnante Us1A, Jes. I, 10. 15. 17. 2x. IlI, 14. 15. V, 7.8

du

Mankivs verba noftra proprie interpretatur, admi(fa ta-

J ers t

men /ynecdoche [peciei pro genere , ut fenfus fit; Principes

gjude predatores [unt

vimque publicam in . fubditorum

& terT,

bonis €9 polfeffionibus fibi . vindicandis impune. adhiben

Tmpit

ut foleut

qui pradiorum [uorum figna in pradia exten-

3l

debant aliena. Pen. D A v H1 v s fynecdochen fpeciei, pro

ET.

genere hoc fenfu ftatuit :

principes ojude funt pe[fimi fo-

ipfe ego

decato,

amines, in omnia [celera, profufi ,. ficut..illi ,

qui pofleffones

Sed melius alii £ro-

fuas ultm,.tymmas juflos promovent,

"n [At- —

Fa ub

32

Hos. P, ro.

u

pice verba exponunt, de permutatione avitm religionis

cum cultu idololatrico, cujus Acmazvs inprimis fe reum

Y

fecit, & de quefito apud Regem ZlIyrim idololatricum au-

r

xilio.

Ita GnoTIVvs: Terminos ab fhominibus conflitutos

movere, crimen grave, Quantum ergo , con[titutos & D

Ü

terminos, i. e, Legem ? quod fecere principes ajude , ut

AcnHAzvs. IIl. Reg. XVl, 3.4. 1o. //, MicHarErrs:

Quam.

git eti

Die Für[ten Suda find denen gleich, die die Grenze ver-

rüken| weil fie nemlich aw den Sünden der Ifraeliten Tfheil

"x ord

efrudi

nehunen , und al[o gleichjam die Grenze verrüken, die zwi-

de Pu/

Jchen beiden. Reichen. gezogen bleiben [ollte, . Eben defihalb

follen fie auth; an. den Strafen. der. Ifraeliten. Zntheil ueh-

Allyri

Ácua

men, Pen. MotDENHAVERVS: Zur lorrükung der Grenz-

Jteine &an. auch die IAbgütterei und. die bey den. Affgrern

a w

effunt

gefuchte Hülfe gehtren.

(quare) iraum meam ficut aduam effundam in e0$,] Poe-

tun in

2a fubjicitur, quae fub tropo ire diving inflar aque in

teptd

"Xertur

principes zeque ac populum Jud?e copiofe effundendae fifti-

tur, ad gravitatem poenze & perditionem inde fecuturam

X tril

enten

exprimendam,

In regno Judze fzepe alias fattum eft, ut

Éyíra

propter bonos Reges populo Deus pepercerit, quod te-

Seine ]

ftantur exempla Hiskiv & jofie ; fed, quando Reges

thangï

peíffimi erant, Deus non pepercit, Fa&ta vero eít. hzec

ire divine in Judam effufio, quando contra Zeazum

fen ih

elire,

venerunt Pekachus Rex Ephrami, & Rezimus, Rex

Damaíci, qui infignes clades regno Jud intulerunt, ad

LUE

^W

ipfam Hi?ro[olymæ obfidionem progreffi, licet eam ex-

pugnare

Hos. P, rx.

$3

01j

pugnare non potuerint, 1l Reg XVI 5 6 II. Chron.

A

XXXVIIL, 5.g.-

(l

V.

II.

tifos

01472 imetur etiam Ephraim , conteretur. judicio, .

Lubenter

Dn

enim fz£latus eft idola.

, u

Opprimetur- etiam Ephraim

conteretur ]mlzczo ] Peoí

I$;

quam Deus regno Jud:e poenam przedixerat: jam fubjun-

.

git etiam poenaum. Ephraimo irrogandam , quoe accurate

lol

ex ordine temporis poflponitur

Nam primo fuper Gjudam

aMl

effudit Deus iram fuam per Pekachum & Rezinum* dein-

lal

de Pekachus & cum eo Ephraim oppreffus eft per Regem

n

Affyrie Tiglathpileferem, quem in auxilium advocaverat

um

Acuazvs, Bene ad nexum clarius perfpiciendum fubau-

m

diri poteft fimiliter , q..d. Quemadmodum fuper ä*udam

effundam iram meam: fic imox eandem iram meam ver.

Du

tam in Ephraimum, ut opprimatur C9conteratur, Plutes In-

? 1ü

terpretes cum GnoTtro participia pw/y & y»y* in prefenti

filti

vertunt ,. fenfumque hunc volunt

Ephraim i,'e. populüs

1faf

X tribuum vi potentiorum €9 iniguis judiciis opprimitur, cui

fententice etiam 7c», BvRscHERVS accedit, vertens

L ut

d tea

Ephraim wird. uitérdrükt , uiud im Gericht zermalmt, d.i,

Vg

Seine Herrn und Vorgefezten üben alle mógliche Gewalt-

thitigkeiten an ihm aus, thun ihm ailes Unrecht an, laf-

hoec

ol

fen ihm kein Recht w1derfahren fondern faugen und

R

zehrenes nur aus, auch wo fie fein Beftes beobachten foll-

*en, nemlich im Gericht.

- ad

Sed participia' ifla paffwva,,

N2

ex præcedenu futuro, effundam irum meam ; pariter vim

E

gite

34

Hos. 45 er.

futuri habent, & opprimendum notant Epfraimum 25 fo-

fte. Affyrio ; uti agnofcit etiam Sebaft. ScHwipivs, ver.

/

tens: Oppre[lus erit Ephram, | Szepe verba py» & vyn

fr

conjun&ta extant Devt. XXVIIT, 33. 1. Sam. XII, 3. 4.

y

Jerem. XXII, 17. & fefe mutuo declarant, cum quadam

gradatione, INomen p5v5 pofitum eft loco adverbii, &

ad utrumque participium pertinet, ut fenfus fit: Qjufle

l

vel juftiffimo judicio divino opprimetur 89 conqualfabitur

d

Eghram. Ratio, cur judicium hoc juftiffimum fit , mox

L

-

add;tur -

6

Quia libenter ivit poft idola] Verbum &wmn voluit, pla-

cuit illi, fine copula cum .verbo finito 45m conftru&um,

?

ponitur per Hebraifmum faepiffime obvium pro adverbio,

e

LXX vertunt per ze«re, non, quod legerint 5mm, uti

^

ftatut CA PELLVvs, fed quiafzepius ita hoc verbum ver-

vertunt: Gen, XVIII, 17. Devt. I, 5. Jos. XVII, 12, Jud,

1,27.35. &c. De voce »» vero valde diífentiunt Inter-

l'

pretes. Plures vertunt per preceptum: atque intelligunt

de pracepto: gjeroboami , qui Fitulorum cultum. greceperit,

Q

L Reg. XII, 21.

lta PrScATonR, RivkTVS, ScnHuur.

4l

DIVS,

& e recentioribus 7z»x, BvRscHERVS &

MoLDENHAVERVYS.

sed LXX & Syrus vertunt

pelua vanitates , quos fequuntur LivErLEivs, 5

STRVENSEE

& Pen,

DaTHrivs,

qui in nota

Edit, liét; Clarum cfü, inquit, «; LXX & .Syrum gro

V

w legiffe mu — Illormz felionem , vecepta, longe facilie-

Hos. D, z.

38

l

v2 , þïæfewmlæm putavi, Sub vanitate vero, quam

[jn

foflari dicumtar Ephraimita , idola iuteíligo, quo nomine

m

fape apud. Prophetas veniunt, — Zftque hac eorum idoloma.

^4

wia caw[fa judiciorum. divinorum effe dicitur. Sed fenfwmn

lam

magis, quam somen ipfum vertiffe videntur, quum, tefte

pE Rossr, ne unus quidem codex pro ** legat NWw.

)

HikgoxNvMvs, mutato Kamez in Cholem, legit 5 (quod

D]

di&um eft pro www.) — Vertit enim ; quoniam ( Ephraim)

DOX

toepit abire pofl fordem , foc eff poft idola, que for-

dibus comparastur, — Cotpit. Hiereboam abire poft idola

&& Deum derelinquere ;; ipfe euim. amreos vitulos fabricatus

j

&t — &, deferta Hierofolyma €5. templo , ZEeuyptiarum

Ulh,

fordium /fimulacra feflatus efi..— Quae leGio vocis **

tbio,

ejusque verfio per fordem praeferenda videtur, cum etiam

, tl

Svnvs Jes. XXVIII, 1o. vocem sv vertat per flercus, &

Vet»

Prophetis folenne fit , variis nominibus gualitatem expri-

Jul,

mentibus ido/a appellare, ex. gr. Evavp, dofores Hos.1V.

ttef«

LT. wop turpitudo, ibid. v. 18. Atque hunc fenfum, uti

gunt

bene obfervat Ccl. BaunpT1ivs, innuere videtur oppofitie

perii.

commatis feq—uentis; ddola. viliffima coluut , £9 ame contrm

d M I

vilipendunt,

3

s &

V. Y2.

rtupt

Ego vero Ephraimo quafi tiuea fum , €5 gnaþ feredo d-

U

mui gjude.

.1..

nta Q

JKgo vtro — quafi tinea — Q:uafi teredo] Vocabula

)

vy & sp» communiter cum Hebris ita diftinguunt, ut

iilite E

vy fit tinea veftes exedens ; apw vero feredo vel coffus,

E 3

36

Jos; P, r2

lignis & offibus infeftus; //, vero MrcmaErirs.ea pro

f

Synonymis habet ,

-uti Germams

Schabe.und . Motte —

Á

fynonyma funt.

!

Quid.vero fit; Effe ficut tineum & þmt

deredinem. 2 — Num, Deus fe zp/um comparet cum tam vili

ü

D]

,i

animalculo; uti.poftea cum Leone immani ? anvero conque-

f

ratur Deous ,.quod Ephraim & Juda tam contemtim de eo

n

fentiant? maxime qu»ritur.

A

— Ó

Plures Interpretes *) prius

ftatuunt , & /esta, atque fvccoffiva Dei judicia, ha&enus

u

utrique gentl immiffa, denotari exuïhmant,qmbus ad inftar

It

tine?e; quze. veftes ,. & teredinis, quze ligna & offa confu.

p

mat, Ephraimum &Judam tacito quafi morfu confurmferit,

[

d

9) Tta. POCOKIVS :Erklür.. H

Sclmft aus Engl. Schmft/l Die

(

'Strafe, wovon: hier unter. dem. Ausdruk. der Motte, die üch

Iv

in.den Kleïdern .zeuget und dlefelbe frist , und eines //urms,

der in dem Holz gezeüget wird,

Wann es alt und faulend

]

4

1&, war bereits über ihnen.

Porher und in den folgenden

wird die gümnzliche: Vertilgung gedroht ;

hier wird voz Got-

j

tes Seringern Gerzähten gefprochen , Nrelche vor jener groffen

ol

Ín

Strafé vorhergiengen: —— Durch die hier gemeldete Strafé

werden ;die feindlichen Einfille Anderer Vólker , innerliche

j

Aufruhren , Unterdrükungeo von innen und von auffen Vere

[

ftanden, welche fie gewaltig fchwüchten — Diefe Strafen

il

folltén Vorláufer ihrer ganzhchen Verwu&ung feyn fo wohl

durch die Affyrer für Ephraim, als durch die Dabylonier

[-

W

für ejuda.

Accedit //. MICHAELIS: Hier fezt der Prophet

zwey:. Bilder . entgegen..

Erft ift Gott dem l/raelitem. eine

ää

Motte, und den qjudem eime Schabe. Und v. 14. wird er ih-

nen ei Lüwe, Das erfie mufs auf eiu fihleichendes. uud ge-

,ï(

Hos, FA x8.

87

pro

Sed :hæö expofitio neque cum vexu fermonis, neque cum

) d

Inde a v. 8. Dominus

hifloria fatis convenire videtur.

lt

immiuentem utrigue reguo Ephraimi & Tudae devafationem

vili

violentam per hoftixes invafiones minatus erat, quam v. 14.

fu.

fub emblemate Leonis rapientis €9 dilacerautis fe effettu-

C 60

rum confirmat,

Non ergo patet, cur huic fermonis ze-

T

xui inferatur precedeus aliqua ldemta €9 [ucceffva, virium

Ug

uiriusque regni confumtio per immiffas calamitates levio-

Vfat

res & fenfim debilitantes.

Inprimis vero £ifloria huic ex-

nfu.

pofitioni obítare videtur. Poft mortem quidem gjeroboa-

erit

mi ]I vegnum Ephrami per Jnterregnum XII amnorum ,

illudque infecutas cedes regum Zacharie & Sallumi, at-

Die

que per folvendum a Ienahemo grave tributum valde debili-

- fich

tatum fuit:; fed fub PEkAcHo , quo regnante ifta deva.

It

ftatio Ephraimi futura erat, movas vires per integros XVII

ilend

annos accepit, eousque, ut Rex bhic felix & potens , fed

Jion

Judseis infenfiffiQus, incurfiones in regnum Judee ante

(roi

'offett

obitum gjot/ami jam inceperit, & regnante Zazo de de-

vtrafà

lenda ip[a domo Davidica confilia agitarit, atque regno

rliche

Juds infignes prorfus cladesintulerit. Multo minus /es-

1 Vele

ta €9 fucceffva regui gjude debilitatio-, quee pracefferit

trafen

ilud fempus irg diving in jjudam effundendm , admitti

wohl

potg&. Nam-Usias exercitum habuit admodum nume-

Jonief

ophet

ring;ares- Ucbel gehen; dabei beede Reiche unvermerkt ab-

. eine

genommen haben. Das zweyte auf eim gewalt[amers und

et ille

offenbalreres, Allein difs hifforifth zu erklüren bin ich nicht

ij g^

im Stand, die. Gefchichte verláfst mich.

38

Jos. P, 12

m EEE —

rofum & bene inftru&um; Philifteeos devicit & magna vi

rurfus fub jugum mifit, item Arabes, Ammonitas & ali-

[

quot alias gentes; Resdificavit cel'ebre emporium Elatf,

ad finum Arabicum , unde prifcum cothmercii lucrum ad

regnum Judz rediit; Agriculturze quoque & rei pecua-

riz ftudiofiffimus fuit, tutiffimi fontis opulentice, II, Chron

XXVI, 1—1:5

f

Ejus filius & fucceffor Jor HAMvs pa-

riter rex pofens erat , qui multa oppida & caftella »edifi-

ftg

cavit

feliciter contra Ammonitas pugnavit , eosque

tributarios habuit ; atque expreffe vaízif]e viribus dicitur,

Q

quoniam vitam fuam ad voluntatem | gjehovae mjiztumt

i

II, Chron,. XXVIÍ, r —6,

I

Cum ergo communiori expofitioni de fenta fabe, utrum-

be

que regnum debilitante & confumente, antequam per

ü

hoftes accederet violenta devaftatio, neque sexus faveat,

neque /i/loria refpondeat :

non contemnenda videtur ea

Ti

fententia, qu?e verba noftra tanquam oppofitionem ad imme-

diate przecedens comma confiderat, atque lo *, pronomini

(

*s proefixum, pro adver/ativo habet, ut fenfus fit: Evhraim

xili

Ínbenter. [ecflatur. vana & viliffrma idolu ; Ego vero Ephrai-

pof

mo ut tinca fum €9. domui Sjudae ut teredo , 1. e. ab utro-

hl

que vegmo contemnor €9 wilipendor , qui contemtus mox

r

declaratur v, 13. & graviffime a Deo puniendus dicitur

f

V. I4, Preivit hanc expofitionem $, STRVENSEE, ver-

du

tens

Ith bin in den Augen Ephraims eine Motte,

l

""d in den Augen des Haufes Juda ein verfault

(

Ding , quem fequitur .Cv. BaugpTivs ad h.]

HOS; V, Iaa

39

Jà v

Y. I3

N a

Cun. enim animadwerteret: Ephraim morbum fuum, €9 u-

Ff

da ulcus [fuum:; abiit Ephraim ad Afgrium, mifitque

Q al

ad regem vindicem, — Jlle vero uon poterit vos fanare,

sec recedet & vobis ulcus.

eCuA

x

hron

K

Cum enim animadverteret Ephraim morbum fuum,] i. e.

$DÀ

ftatum regni miferrimum & afflictiffimum. Scriptura de

t difi.

egnis loquitur, ac f1 de cerporibus fermo effet

Sque

ejuda ulcus Juum:] de Juda prophetice hoc dicitur,

tuf,

q. d. & Juda fuo tempore eundem miferum ftatum perfen-

tiurl,

tifcet

Diverfa namque tempora utriusque regni wzo fer-

mone complectitur Propheta

QW5 ulcus , quod opus ha-

Tüfn

bet obligatione & compreffione ad exprimendam faniem

i pet

Cf. Jes.1, 6. Jer. XXX, 13. pro quo CAaídaeus habet 3x315,

Veat,

LXX. fzv édws» ,. HikgoNvuvs vinculum , per metony.

ür ed

:

miam pro wícere delizato,

iil

abiit Ephraim ad Affyrium. && mifit ad Regem viudi-

Jmmini

f 1l

cem.] Ephraim nominatur, quia quzefiti ab Affyrio au-

xilii Menafemus primus auctor erat

cujus exemplum

Árai

13

poftea fecutus eft gyuda

Non erat, cur ///, MicHAELIS

u

hiftoriam facram heic lacunze argueret, quando ad h, 1

fnox

heec notat

Hievon wiffen wir aus der Ge[chichte nichts,

Citüt

fondern blos , dafi viel fpüter die Juden uuter Achas

vet

die Ajyrie gegem die I/raeliten xu Hálfe gerufen haben

itt,

Difi alles alfo gehürt mit in die Lüke der Hiflorie, die ichs

L.

nicht ohne ÜUrkunden füllen kann;. vermuthlich in das Ifrae-

40

ss

liti[che Interregnum

In terminis enim Scriptura memo.

fat,quod MENAHEMVS

ut comfirmaretur in veguo

;

Eplraimi, Pa v r

Regi Affyrio ,

mille talenta. argenti

K

dederit. 1l. Reg. XV, 19.

Idem Zfyrius. dicitur. Rex ja-

10

reb h.1, & Hos. X, 6, Hobraei nomen Qüréb. pro nomine*

qu

groprio urbis in Affyrla habent , a qua tanquam fede re-

-

tiü

gni Rex hic denominetur;

quos fequuntur LvTHERVS,

dik

LivrerEkivs, Dmvsivs, SCHmDIvs alique, LXX ver-

tentes: xi a7ígeiMe wgco'[äf:lg meog AaciMén T«eei2 , (pro. quo

UR DN VM RR

(ué

Jam HikRoxNvwi tempore male '"Iaeeig fcribebatur) vo-

—

ad.

cem bhanc pro nomine proprio per[omme regnantis ha-

Dir

bent,

Chaldaeus vero $"v pro verbo. habet, vertens: ad

tex

Regem, ut veniret. ad. vindicandum ipfos. Sed re&tius pro

As

Por,

nomine appellativo collatis locis Jes. XLIX,25. Jer.XVIII,19.

Ps. XXXV, 1. habetur.

Ita vertunt cum SvuMwAcHO

f

P

Hirnoxvuvs: regem ultorem; AQV1LA dinaCousvoy ,

d (

TureonpoTrow seiy, & elecentmnbus GRoTiIvs:

T0f

Idjutorem five ultorem ex Jud. VI, 32. P. Da TH1vs:

Tatk

Fegem. vindicem ;

Ill. MyicnaErLrS: feindfeligen Künig,

Til

Quoeritur :

Cur explitita mentio gjudae non seque facta

ho

hic fit, ac Epíraimi , cum tamen ACHAZVS rex ejudac ,

tl

Impl

verbo Dei per Jefaiam nequaquam obtemperans, 7ieíatf-

dis:

pileferem , Affyri?e Regem, miífis templi & urbis thefau-

Hl)

tis, ad opem fibi ferendam advocaverit. Il. Reg. XVI, 6

lus

coll

IL Chron, XXVIII, 16.. 7zz, MoLDENHAVERVS ftatuit

Mem

excidif/e nomen Judoe in nota ad h. 1. Zf G?*mlæ geht auch

tJus

3" o5 bw nbe", und z/i dahtr Juda ausgelaf/mm. Sed

Vb

cum

L

Hos, P 3.

AT

[2n()

cum neque Codex ullus, neque Verfio antiqua ulla no-

l'tpit

men gjude exprimat, excidi/ ilud minus credibile eft

?gg

Rectius Interpretes nomen Gjud« fubaudiunt, imo in Vet-

'Ldaf

r

fn

fionibus etiam ponunt TREMELL1vs, PrscaTon aliique:

g]

quia id requirat Analogia antecedentium & confequen-

de re

tium,

GnoTivs lo n*»v^ vertit in futuro: 09 mittet, ad-

.RVS

ditque in nota; fupple juda.

. Ver

7 Hlle vero mom. goterit vos [auare.] lle fc. A(Tymas Rex

?

0. Quo

quem primo Ephraim , & deinde dfuda , fpreto Dep fuo,

) vo.

ad auxilium ferendum. advocavit

nonm poterit vos f[amare

: ha.

Dirigi fermonem ad utrumque populum

uti ex toto con-

$: ad

textu, ita etiam ex pronomine plurali

V os, patet,

s pIO

Porro son unum eundemque Regem ZAffyrim, Yed fuccedentes

(l

fibi Afhyrie Reges innui, hiftoria demonftrat. Seufus ergo

ACHO

Phul, quem peffimo exemplo /Menahemus , Ephraimi Rex,

TT

ad confirmationem in regno, preftito tributo advocavit,

IV$

non poterit filium ejus, Pe£achijam, in regno tueri, & confpi-

AV$

rationem Pe£achi , filii Remalje, avertere. IlL. Reg. XV,25.

Kütg,

Tiglathpilefer ,

ujus auxilium AcHAZVS, contra unitos

Tata

hoftes, Pek&achum Ephraimi

& Reximum Syrize regem,

0L ,

implorabit

& reguo sjde non poterit invafiones & cla-

platlt.

des avertere; Keguum vero Ephraimi, licet Pekachus, Affy-

lgidl«

rii probabiliter tributarius

(conf, II, Reg. XVI, 7. 8.

Vi

r

coll, XVIII, 7. 14.) eum fibi inimicum fore nonfutabit

tatu

It

idem Zislathpilefer non mcdo non defendet

fed potius

iaf

E aud

ejus provincias mifere attenuabit, eique, proeter terram

Sed

'tribus Ephraiini & viciaam dimidize tribus Manaffis, nihil

eum

N

F

]

42

Hot FP r

fere relinquet, IT. Reg. XV, 29.

Phrafes

non poteri

,

vos famare: mec curabit a vobis ultus, eleganter referun-

tur ad. morbum Ephraimi & ulcus gjuda.

Duplex nega-

tio affirmationem contrarii involvit, fenfusque eft: Non

modo non poterit fanare & curare, /ed potius gravins

j

affiget, €9 peffme vos opprimet

V

fi

nec vecedet & wobis ulcus.] .De verbo mn» cma£ ^eyo-

pévo Ill, MycnaEnis im Supplem. ad Lex. Hebr. ita ;

g

Verbum nnm, ex f'igmficatu apud Svros, in Kal denotat

hi

.....

:

fwgit , receffit; in. Hiphil fugavit , depulit.

Si erzo in Kal

Y

accipias, verba Prophetze vertenda funt: son recedet & vo-

t

Px 0-

bis ufcus ; fin in Hiphil :

non depellet a vobis ulcus.

ximi ex Veteribus ab hac fignificatione LXX vertentes

&

du u$ diumavos (intranfitive recedet) ££ uuav ódvv;, & VVL-

40

GATA ante HikgoNv wv vertens:; uec cefure faciet

Qs

« vobis dolorem,

»,

V. 14

l7

Etenim ego ficut. Leo immanis ero Ephraimo , €9 ficut. .Leo

juvenis domui gjude

Ego, ego rapiam €9 abibo ;

auferam C5 memo . eripiet,

! Etenim ego ficut. Leo — domui jjude || Ratio datur, curc

Illa

Rex Affyrius fanare Ephraimum & Judam nequeat,

£0

vero eft inexorabilis & irrefiflibilis Dei ira, vi cujus per

ty

fingularem fuam providentiam vindicativam effe&turus

pra

erat, ut Affyrius Ephraimum & Judam graviffime affli- d

lia

gat,

Jropice hoc exprimitur per comparationem cun

ALe

ia

Hos. P^, 14

43

lat

& "55

CR

Leoóue aduíto ,-uti communiter vertunt

Iu

Leone juvene, jam dentato & przedari difcente

lïDO'a

Ego, ego ragiam £5 abibo; auferum & memo . eripiet.]

AOVI

v

Repetitum pronomen £go emphafin habet , facitque ad

fortius exprimendum affettum & eventus cart1tudmem.

Verbis additis continuatur tropus a Leonibus fumtus,

Myt

fimulque effe&us, ex ira Leoninz fimili orindus, fubjun-

i

gitur

Leonum enim eft tum rapere €9 dilacerare ; tum

enotat

dilacerata, velinquere atque abire, i, e. fecure a praeda re-

n lal

verti, nemine impediente regreffum aut incutiente me-

f 60

tum.

Ita, dirigente Deo, Ephraim fub Pekacho Leoninam

Pro

Affyrii ireptionem. expertus eft , incolis quoque Gileadis

entes

Ita 3juda fub 4cha-

& Galilzeze in captivitatem abdufhs

LVL

zo funeftas clades ab hoftibus accepit , zp/o etium Z1fyrio ,

jj

qui ad auxilium ei venerat , eum affligente

IL Chron,

AXXVIII

29,

V. I5.

ul

In

Jbo, revertar ad. locum meum , douec fe reos agmofcant. &8

abilo ;

quarant faciem meam, - Quum anguflia ts erit, mane

me quarent,

l, qut

Ibo, revertar ad locum meum] | Sunt, qui fimpliciter

at

Til

continuari his verbis metaphoram a Leone fumtam fta-

tuünt, ut fenfus fit: Revertar ad locum meum , ficut Leo

1u

us pet

tl

Tek Lms

proedam adeptus in fpeluncam fuam, |Sed, cum fequen-

me a&h Iu

"tia, donec fe reos aguo[cant, ingens difcrimen, quo Deus

xm Cum *

ALeone differt , inferant: ad novam potius mefaphoram

F2

44

Hos, V, 15

tranfitus fit, vi cujus vadere €9 reverti humanitus dicitur

!

]

tropo ab hom'ne petito

qui dum aliquem negligit, ab

ii

eo recedit, domum fe recipiens, Quando ergo Deus dicit

101

Revertar ad. locum meum , profitetur, fe Ephraimum &

lii

Judam in malis fuis relitturum, curáque fua eos privatu-

rumeífe, atque in Coclum , quafi domum fuam & thro-

num regium, fubdu&urum, fine ope illis Jata; cujus /ecef-

l

fus, quando curze & favoris fui fruitionem fubtrahit, op-

j

pofitum eft. egreffus Dei ad liberandum populum & favo-

Ü

£

rem fuum denuo demo:iftrandum. Hos. VI, 3.

Dicitur

ss ia

p

enim jubduflzo ifiu duratura non in perpetuum, fed

;

Ó

donec f rtos agnofcant ;] LXX vertunt : dec $ zexvi-

S

coci donec olzspewcmt

quos etiam HireRoNvMvs, mu-

tata tantum perfona fequitur, vertens:;

denec olejicmtzs ;

petita fignificatione a radice tabv.

Sed rectius omnino

Chaldeus

Ü

donec agtoverint fe peccalfe five veos fe agno-

[caut ,

quo fenfu verbum tOvw Ífopius occurrit Lev.

;

1V13 V, 5, &c.

€9 querant faciem. meam] 1. e. hummter deprecentur,

|

ut propitia facie eos refpiciam. .

i

Quum anguflia erit ilis , mane me querent.] .Ver-

t

bis his novum comma, imo novum Caput inchoant

i

t

LXX & Hignoxvuvs, fed re&ius Zebrai jungunt cum

pracedentibus: cum quibus intime cohzerent, imo, quze

al

Cap. VI, 1— 3 leguntur, non erant divellenda a Capite

:

J

noftro Vt^, cum fermocinationem eorum, qui reatum fuum

Hos. P^, 15.

43

J

uofcant & Deum querunt , exhibeant

Quoefituri Do.

ab

minutm dicuntur lífraelitxe & Judsei, quum amguflim ipfis

t

erit, i, e. per paedagogiam afflitionum , quando in fatis

longa anguftia fuerint, & ad reatus quoque fui aguitio-

t«

g&*

n"em pervenerint

Nam prius etiam in anguftia erant, &

[0.

uti bene ob.

tamen Zffyrium , non. Deum, quaefiverunt

j

fervat Scuwipivs, Verbum *31qne^ epitafin facit ad fim.

0p«

plex querent. Nam maae me quarent idem eft, ac poft lon.

ferio & fummo ftudio me

Yo.

gam duritiei noctem folicite

LUE

exquirent

Cf Job. VIII; 5.. Prov.1,38.. VIH, 17. &«

Poetice 3nme^ cum ZVaun paragogico ponitur pro *2N *»ne^

& fuffixum, particula abje&a, verbo immediate jungitur

&

At-

Du

Sic Ps. V,5

s. qr commor abitur tecum, pro sjay w».

que ab hoc verbo pendet, quz mox fequitur, or atio po-

/5,

puli deprecantis; quare fubaudiendum eft verbum "tu5,

u

L

quod Chaldeus, Syrus & LXX addiderunt,

K,

Hos, Vl, I

Agite , revertamur ad. gjehovam

Jlle enim nos [auciawit

at,

idem ille nos [anabit ; percuffit , C obligabit nos

Agite, revertamur ad. Sjthovam! ] Una hac phrafi; Re-

'et

vertamur ad sjehovam , «) reatum [uum poenitentes agno.

at

fcunt, five feceffum a ajehova per idololatriam , increduli-

A

tatem & inobedientiam fuam , quse cauffa divinee ab.

t

lienationis fuerat

Et 8) praemifo exctandi verbo fe

pité

ipfos iuvicem ad mane quierendum gjehovam cohortantur

u

Ille enim..uos fauciavit : idem ille mos. [anabit,] . Argu-

46

Hos, FT, r, 2.

'u'

mentum , quod deterrere poterat a querendo Domino, in-

invertunt, & motivum faciunt redeundi ad Domimum. Ipfe,

/f

inquiunt, gjefova wos fauciawit & di/perfit , corpus fc. Ifraez

/

liticum , ut leo predum. Hos, V

I4. Poenas adícribunt

j

0

non cafui, non hominibus, fed jjzhove. Dum vero ejus in

/

guniendo [everitatem agnofcunt

animum tamen non abji-

[

ciunt, fed redituram ejus gratiam exfpectant: idem ille nos

Jauabit , vi promiffionis, jam per Mofen date : Ego occidam

üi

ipæ

Q9 ego vivere faciams percutiam €9 ego [amnabo — Propitius

erit (Jehova) terre populi [ui,. Devt. XXXIL, 30.43. Conf

M

(ü

Preces Salomonis I Reg. VII, 46— 51.

(l

4

percu[ £ C5 obligabit nos] Futurum *p, fubintelle&o

j

converfivo, vim praeteriti habet, quia jungitur cum pr3e-

terito praecedente. Introducuntur enim loquentes ii, qui

E

in exilio futuri funt; Verbum, obligabit uos refpe&um ha-

E

bet ad vulnera illata , quse fafciis colligantur, aut adhi-

bito emplaftro fanantur

ldem ex affe&u bis dicitur, &

nervus orationis eft in futuris: f[anabit , obligabit,vivificabit

quz, uti diximus, promiffionem divinam füupponunt , quam

tentationi, quafi fpes venize non fuperfit, reüplfcentes Op-

ponuat,

—

ï,-' :zl

F'ivifitabit nos & biduo ; die tertio eriget nos , u£ vivamus

coram ip[o.

Fivificabit nos a biduo; die fertio eriget nos,] Porro

explicant fpem fanationis futurze poenitentes

Verbum

Hos, FT, 2.

a

Ill-

wn in Piel eft vitam-—valetudinem veddere , ttopice ex mi-

Jt

fariis liberare, Cf. Ps. XXXI, 2o0. XLI, 3. GnoT1vs: Sen-

4

llf

"

Ü

s, inquit, obvius eft : poflquam fe emendaverint Hebrari,

1nt

füturum , ut brevi eos Deus ex tantis miferiis , qu& morti

J

comparari foleut , reflituat. LXX vertunt. vyiceei & Arabs:

i

1

gJaitatem reflituet nobis, Voces eawy & w*un avs d biduo

LUM

gd triduum , i,e- in zwey bis dreg Tugen, five innerhalb

ln

drey Tagen, plerique Interpretes reGe vertunt iutra Óreve

fim

!

iempus , quia 6imarius paffim in Scripturis paucitatem fi-

gnificat, uti L. Reg. XVII, 12, Colligam duo ligna, i. e, pau-

uf,

ca., Jes. XVII, 6. due tresve bacce. Jer. Ml 14.. anum ex

gi-uz'mt'e, duos e familia, *) | Verbum Hiphil s39p* denotat

01

——

'e-

Qui

*) NOLDIVS in Contord. Partic. ad notam 1555. pag. 911. edit.

li«

Tuymp.ita: Poft bidunm E9 die tertio Ebraifmus eft pro dein-

li

—

ceps vel poftha c. JVam folatur fe populus, qui hic exul intro-

ducitur, quod brewi evafurus fit ex fuis miferiis. Tta onusgov

&

oif,

axi avpioy xxi 1p gíry Luc. XIII, 32.33. pro pofth ac fen ali-

at

quamdinu. Hebraei a t empore petuliares-phrafes habeut.. Nam

0p«

towow 5van Gen, XXXI, 2. s. Exod. V, 14. heri & nudius

tertius cotat antea ; & mwäwn t21 5nnb 3 RS nun-

quam antea, Exod.I,10. Tempus quidem certum momi-

natur, fed phraíis fingularis efí. Quare frufira funt, qui —

UM

ex Chriftianis Áiuc elicere volunt — tres dies refur-

re&ionis Chrifti.

Nam mon ves ef de Chriflà, fed de

o

noftra. Cooreixoci, — Litera primum ducit nos ad exter-

JUtt.

nam liberationem, quam ium populus auxie expeliüt s.

—— ——

48

Hos. PT,'3.

ftave füciet , jmbzlzet eriget uos, uti I. Sam, II, g. II, Sam,

Jl

XIb17. Amos IX , 11,

q

ut vivamus coram z;ojb] To * Va'eth ]. ut.

Effectus

namque reflitutiouis deícribitur: ut profperam & beatam

Vltam

fu

ex favore Dei, fub prefidio & tutela ejus fpe-

ciali, agamus,

Cf. Gen, XVII, 18: utinum Ismael vivat

ht

g

ofle

coram 1e

Y.3

In

ä

AU

4gno[camus ergo, - profegmamur aguofcere Sthovam, eujus

10'

egre[fus fieut. aurore certus. erit ;

C9 qui veuiet mobis

(icl

ficut. pluvia, fitut pluvia ferotina, qu& irrigat terram,

:

bra

THI

4dguo[camus ergo, profequamur. agnofcere. Shovam, ]

qur

GRoTrIvs verba noftra conditionate vertit; Si coguo[ca-

mus Dominum &9. cogno[cendo eum [eflemur : tam promtum

pun

ä

nobis erit auxilium, quam eft aurora

Sed malumus cum

q

pop:

ScMirpnro & Manxrto /enfum adhortativum, conne-

DI

Gendum cum excitatione v. I, Zeite revertamur , ut coe-

0pft

pta ibi refipifcentize tela pertexatur; atque o initiale red-

tedd

dendum putamus per Ergo. In verbis: nE* 3 nym eft alacre

alyndeton, fenfusque : Jguo[camus , imo perfequamur, C A-

[

STELLIO:

'3

]

Ütie

ä

finem longi exili fui, — ut feufus . fit

Crucem . Ecclefize

Dem

quantumvis longe videatur, tantum ef/e? biduum, que exatto

(1ent

um certo fecuturam liberationem , quam certo dies tertius

pof; biduum /equitar.

|/

Hos. FT, r

49

E

STELLIO:enitamur cógno[cere gjehovum, i, e, pergamus

indefeffi in profequenda cognitione- Jeliovze , omnemque

operam demus pietati adverfus Deum,

QUS

Atm

Cujus egvefus ficut. aurore crtus erit;] Ante *re3

fupplendum eft re/ativum "wX ;. De gjehova. enim egreffu

s [pe

Utl

ä

fermo eft, five de nova ejus manifeftatione in gratia, qua

oftendet, fe propitium effe populo per ejus reftitutionem.

Egre[fus enim hic opponitur /eceffui , quo vever[urum [e di-

xerat in locum [uum, i, e. relicturum populum fuum, Hos.V.

(ujus

15. Hic egre[fus Dei ad [anandum & veftituendum populum

tgbis

dicitur certus €9 paratus, uti ex ordine naturve poft tene-

FO

bras noCtis certo exfpectamus awroram, Hinc P. DA-

an,|

THIVS vertit; Orietur nobis auxilium ejus tam certo, quam

aurorü; DoEDERLEINIVS; £am illufiris atque gratus ag

Mi

parebit, quam efl aurora , poft tenebras omnino gratiffima

oyt

$um

atque exoptatiffima

Hic exitus Jehovze ad reftituendum

fotits

populum illumque beandum porro comparatur cum p/u-

viu copio[a €9 opportuna ; Luminis enim /olaris & pluviae

E o

oppertunae viti[/iudo terram demum frugum fertilem

ered

reddit; cum duo hzec divu//a minus fint talia,

lacre

n CA

quique veniet nobis ficut piuvia temporanea; ficut. pluvia

LLIO;

ferotina , que irrigat terram.]. Pluviae vocabulo Poetos

Orientales utuntur ad depingendam fummam refecio-

de 9 mnem, quiararior cadebat, tawi/mbrem non quidem dejt-

T2

cientem & vaítantem fuo impetu, fed tamen fortiorem

ertius

G

50

Hos. V1, 3.

alias denotat, Noftro vero h. 1. denotare videtur pfuviam

|

ts

zemporaneam , Hebroeis communiter r di&am, que fz-

mentis tempore in autumno cadebat, ubi annum inchoa-

AAE MR

!

bant Judzi; uti w*pob pimviam ferotinam , i. e. vernam,

[/

quz adulta [egete meffem proxime antecedebat, & pro.

f

(ié

movebat; qua duplici plüvia carere non poterant Paloe-

Ttinze incolze , nifi meffium fpem omnem abjicere vellent,

0i

Ita £&vs h. 1. vertunt etiam LXX.

xxi Xíti g vilog vjv

at

wewiues w«l oWuueg y5. ltemque HiregoNYvMvs:. É9 venie£

Tus

quafi imber. mobis temporaneus 69 Jerotiuus terre, Vocem

(tti

vero n", quze füb finem verfus extat, habemus pro fututo

",

verbi n in Hiphil, &fubintelleGo relativo *v conjungi-

g

mus cum vwypbb: fieut pluvia ferotina, que irrigat terram,

den

Promittunt ergo fibi refipifcentes Ifraelite. €8 Sudei, in

N,

hisce tropicis expreffionibus auxilium 65 favorem Sehove

Jn

(?;zfpefïat.ifþmum', gratilmumque ,

H

: krunde quavis bona & fa.

PT

ïutaria eventura fint.

LT

*

trün

Atque his verbis ccepta v

a

" ;/kïMOCiZïttiö papulz' Mpi.-

türa

féentis jim't-uri ü

VL

: Quxeritur I, Num Jeþw-ipta n veräis nofiris populi refipi[cen-

pett

?ia hypocritica habenda fit, an feria? &L Si foria, adquod-

tam tempus 7//a referenda fit? Ill. MicHAELIS exiftimat,

h

te

eam 4inpocritietim effe', quando in nota ad v. 1. ait: ^ P/os

HU

dicfer emdauerhaften Befferung der Tfvacliten wilfenwir nithts,

ïefþc

kmp;

& ad v.z,. Hiej- reden die unter den Strafgeïicht-gn Gottes

Hos. VI' 3.

51

n

feufsenden

und. fich. betrüplich bekehrenden Ep/zmemzten

T

und gjudem. & ad v. 3. Difl fimd Erwartungen der Ifrae-

hoà

liten, Der. Prophet fagt. gleich im folgenden Fers in Gottes

m,

lVahmen , warum fie Gott. micht. erfüllem künne, und es fec-

pro

ve Hof/nungen bleiben müffen

Sed huic quidem fenten-

al

tivze antecedere non poffumus: 1) quia Dominus non mo-

lent

5

do Hos, V, 15. teftatus erat: quod rediturus in locum fuum

du

atque ope & aüxilio fuo Ephraimum & Judam deftitu-

AtMiUb

rus fit, donet fe reos agant ; Sed in terminis pofitive addit:

XCem

quuam anguftia ipfis erit,mane, i. e. ferio 6 fummo fludio querent

Itufo

me , hac ip[a formula, quam Propheta iis proeiit

Quare

3ugi

phütem,

graedi&lionem [eriae vefipifcentine verbis Domini

f(

denotari; non fpocritice ; inprimis cum jam ante Cap.

,

B. 5 d1&um fuerat :

- Diu I/raelitae fine rege, fine duce,

TT

fine. facrificiis &c.. erunt

Poflea, vero revertentur. Hfracli-

&f

?":t

tae CÓ quaerent gjehovam, Deum [uum, €8. Davidem regem

Juum, E5 pavebunt ad. jjehovam &5 ad. bonum ejus, in ex-

tremitate dierum ; quem textum ipfe vir I]lu&rls de fu-

efipi

tura lfraelis Converfione exponit,

2) quxe mox Hos,

VL 4. de fujpocritica. pietate dicuntur , ad movam Concionem

J

pertinent, & ad populum qualis Ho[ee tempore erat, dicuntur,

juod

Seria ergo cum nobis fit refipifeentis , quam poe-

Tmat

ad

nitentes in /ermotinatione precedente profitentur :

Joi

Il* quzftionem: ad quoduam tempus illa referenda, fit,

TAE

refpondemus cum M A n K 1 0: Si roges, ad quodnam

f(

tempus haec foefiet wefipifcentin ?. an Affyriacae dg[gyerf --

G 2

s

Hos. V1, 3

Sà

uis ? an Babyfonicae captivitatis 2 am. Chriffi: intarnati?

an hodiermi exilii. C9. rejeflionis líraeliticae ? ego quidem

uot excluforim dies finientis | Captivitatis

Babyfonicae ,

[

——

guando tam I[raelitis multis, quaum. Sjudaeis Deus gratiam

fuam . praeffitit , €9 multi indubie- Deum . feoccultantem din,

minus vel magis [erio C5 decenter quaefiverunt, coll. Jer em,

XXIX, 10 — 14.. Zitamen nequeo dubitare, quim ad dies

AV..T. fit progrediendum, ubi a& populo vetere utroque lon-

gius rece[fit. Deus , atque aliqui jam temporibus Zpoftolicis

ita refipuerunt fä' crediderunt ,

ut maximu gentis totius

J[raeliticae , de qua fuic wgztw , converfio in fine. dierum

adhuc ex[pefletur, ex. F'aticiniis Pet. 68 INov. Teftlamenti,

etiam. Hofeae 1II, 5, quae cum foc textu conferri debent

j

CA

«t

N

PU T

v

!

d

E.

l

/NIQ

u)

i

2

n»

COR ss

!

-a t

(f

5

«s

n

sditiptiemRen

—

-

EM

m

w

4

zl

a

T

^

Mf

A

.

d-

"

-

As

o

ER

k

2

i

"B

A.

2

a

*

j

h

D

z

s

o aE a

u

M.

-

d

"N

E

2

EL

*

s

À

DC

T

-

t

at

p

NT

—

ia

—

m m

— s

xse *

peut

E:

T

p

ERE

z2

-

—

E-S

-3

—

-

ID

AOT a

E

Es

3

$5

—

-

m

NSS

p*9t

x

EM

m

p

x

w

T

TC

s

-

L.

i

M—.

*

d

um

Mrub:

DX

T

u

—

T

ET

&

-

ANNOTATIONES

HIST ORïLO EXEG*"TïC]E

0.

m

ent: ]

Y

HOSEAE CAP. V. VL p-

d p

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

eltas

QVAS

—:Q

r

defal

SVB DIVINIS AVSPICIIS

p

RECTORE VNIFERSITATIS EBERHARDINO- CAROLINJE

ä

o

rorum

AMAÁAG NIFICENTISSIMO

apl

ä

-

itis 0

SERENISSIMO ATovE£ POTENTISSIMO DVCE ac DOMINO

ä

u n

DOMINO

ritatet

tentd

jbidin

AOTl

CAROLO

a Cod

DVCE WIRTEMBERGIAE ac TECCIAE REGNANTE

e

REL. REL.

Jicas

js ul

PORIESIDE

ä

u j

attones

o

T

LVDOV IOSEPHO UHLAND,

fpiritum

THEOL, DOCT. ET PROF. PVBL. ORD. ET DVC, STIP

ia f

THEOLOG,

SVPERATTENDENTE

na*ida l

h. t. FAC. THEOL. DECANO

tf

£al

DIEBFS

SEPTEMBRIS 4. WDCCLXXXIX

PVBLICE DEFENDENT

; eim

M. CHRISTIAN. IMMANVEL HOFFMANN, Stuttamt

NHm

1

&qüa

M. AMANDVS FRIDERICVS KOCH, Rofenfeldens.

M. CHRIST. FRID. GOTTHOLD DIZINGER, Jar bacenf $,

jrera Y

mcauta

M. IOHANNES FRIDERICVS BAVMANN Stuitgart,

melo ?

M. CAR. ALBERTVS IACOBVS HARSCH Vinimontauus,

g

M. IOHANNES CHRISTIANVS ROLLER, Roþnfelal

EXAMINIS THEOLOG. CANDIDATI IN DVC. STIP. THEOL

TVBING4/E

y mdub

Litteris Balzianis,

4 ER

Qj Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com