KaI600-751_20
author: Wieger, Johann Friedrich

-

v

-

z

T

I E

Uv

-

RE

—

—

-

—

:

ia

s

"4

T

— MÓ NÓ

"

*

"s

3-

.

al

j

1

—

h.

"

*

"

v

W

i

35

DL

b

E

-

z.

w

at

-

P

EM

E

*

ss

x

x

d

z

—

n*

TTX

-a

,

T

PT

n

r

25

O ag ii

M ..ïnwïf "

-

T

N

u

-

--

D

——

genedt

E

RI

Ts

i.

T

m

x

21

cà

i

e

^

X

:

D.

i

£

(

u

u

n

x

X2

:

5

k

&

z

E

ii

atfb T

UE

z

2

»

T

H

ff'f

ï

ä 3

-

4

L^

d

2

gäm

ä

"i

*

E.

[

*5

"

ii

M

M

U

4

P

9

I

d

E

»

l

:

;

5

^U

d p u

*

M

,J

?2N

Á

ï'(ä

^8,

L

24

b

L

"s

A

N

w

d

"

"

*

j3

j

4

m2 À

x

v

X

.

H

6

a

p

ÉÀ

Y

7

E.

A

*

*

*

3

X

d

X

T.

ii

ä

v

35

3

L

*

3

H

$

2

n

ü

af

-

$"9

2

d

:

V

m

"

B

A

E

E

»

n

2

P

exS

P

[

—

P s

:

j

jó

k

*

5

*

*

&

E

*

Rï:,

T

E

N

Ed r

h

"2

t

1

:&F:

£^5

[

-

E

;

j

P d

*

g

Z

E^

2

j

Vrf

*s

*

»

D

E

1

Digitalisat

1

—

vorhakndern |

—

D' 'B. : K

DISSERTATI

O JURIDICA INA

i

UGURALIS

- SISTENS

DIVERSAM JURIUM

CIRCA MATRIMONIU

. ANZEQUALE DISPOSITIONEM,

"UAM'

DEO $0

LO PR.EJIDE -*

EX DECRETO

..

ILLUSTRIS JC TORU?

ORDINIS

IN ALMA ARGENTORATENSIUM. UNIVERSITATE

PRO LICENTIA

SUMMOS IN UTROQUE

URE HON

ORES

ET -PRIVILEGIA DOCTORA

CONSEQUENDI

LIA . RITE

. SOLENNI ERUDITORUM EXAMINI SUBJICIT

DIE XXL 2ULII A. O. R. MDCCLF.

N. FRIDERICUS WIEG

&

ER,

JOHAN

A.RPGENTORATEN:SIS

'J,

|X'ARGENTORA Zl

Typis

VIDU/E PAUSCHINGERIANE,

ILLUSTRIBUS. MUNIFICENTI/E

Ó TONIA /FE.

SCHENCI II-* CHERIANPE

DOMINORUM

1

DISE

SA[ORUM

D

C.LLEGIIS

IRIS

AMPLISSIMIS ,

PRUDENT. ISSIMIS

MAGNIFICIS "

MAXIME REFERENDO , CONSULZISSIMIS,

EXPERIEN TISSIMO , EXCELLEN 2ISSIMIS ;

DE RE PUBLICA

E

;

LITTERARIA OPTIME MERITIS "

ä

MfE

TIBUS

yi

SUIS

Wt

r

MNI PIETATIS ET OBSERVANTI]E CULTU

ATERNUM DEVENERANDIS,

Qui

e

HANC DISSERTATIONEM. INAUGURALEM

fes

Inat

MENTE DEVOTISSIMA CONSECRAT

JOH. FRID. WIEGER, Anc

e3 (1) 8

w

&

3

!

l

tl].g Ü

Cs

ia

R. du

(

öx

N7

L(X,

!

N

i

/

|

l

L

ia

NS

—

—

i

s

J

Q

:

—

7

AE

m

A q

n

!

f

14

l

H

l

j

j

N

—

Z

E.

S

.

)

1

( à)

i

//)

(f

7

1

[j

ZT

E o i.

—

a

»

7

7

J

.

j

E

ETA

(2

)

P NY

&'/ä

m

Ns..—--:'—a

N

—

EX

z

A

f

/

E— )

——

|

7A -

e

M

Z

.

AA

RT N

(2

0772

—

l

j

J

N

l

--

u-

d

OE

À

AC

P NI ZA

Q

AC

*

,

lo

-

CA

M

il

z

((

as

ü

BC D

DISSERTATIO I

NADGURALIS

*

SISTENS

. JURIDICA,

DIVERSAM .

IUM

CIRCA MATRIMÓNIU

M

IN-

/EQUALE DISPOSITIONEM.

L

g.

f

N /

ye

A

(4

,

j

^

Atrimonia omni fay

Ore atque vene-

»9

ratione excipienda

effe,

E

eus per eorum inftit

Hnïs; quem

e?

RORU

NY

NNSSSC:

SSS

»»

,

)

utionem ine

I,

Z

A «

tendit, abunde declara

t. Voluit ni-

Z2

mirum Ens fàpientiffi

mum, ut per

f

)

N

ea diffidiis ac cujusc

unque peneris

malis, que&e ex vapa

libidine oriun-

tur , occurreretur , atq

3

ue

*

genus humanum modo naturz

umanz rationali ac f«

OCI

ali conf

ormi propaparetur & con-

fervaretur. .Quantum ad f

quilitatem Rerum publicaru

utem, ordinem atque tran-

matrimonia, a

m promovendam conferant

tes, Utiliratem & neceíliratem

Bnoverunt qu

oque ab omni zvo pruden.

matrimoniorum Lxo Imp. (a)

18

j

-

a5 (2 )söa— ;

verbis : Magmum [ane excellensque

domumn a

Q

his proponit

Nam

Deo Creatove a

d mortales promauavit. matrimomum.

aature mortis ingluviet o

bnoxie opem fert , bumauoque generi

i

b

f

f* Fl)!! [/4

itatem e

lavgitur. Ya adftipulatur Imperatori Jusri-

in vebus mortalium perinde ve-

mw

x1ANO (b), JVibil , inquienti ;

» .

m

nevaudum eft atqu

e matrimouium : q

ppe ex quo liberi omnis-

fololis

fevies exiflat , quod vegiones atque civitates

j,

li

que deinceps

M

frequentes veddat

unde deinceps optime veipublice. coagmen-

£atio fiat.

Calamitates vero & be

lla, que quandoque res-

M

[l

ublicas p

remere folent , adíéribit Honarius , de Komana

republica loquens ;

moribus Romanorum deperditis vio-

H

ü

lationique legum matrimonialium;

dum canit (c) :

Fecuuda culpe fecule muptias -

|

Primum inquinavere 69 genus e9 domuss

Hoc foute devivata clades

ä

Ju patriam populumque fluxit.

Inde quoque e

ft, quod multi veter

um , quandocunque il-

lud falus teipub

licae exigebat , non poenis modo celibatum

coércere, fed variis quoqu

e pramiis ad focietatem matri-

les allicere tentarunt.. Exemplo

monialem ineundam morta

nobis poterit e

ffe, preeter ea; qu

«€ de Lacedaemoniorum

fium hac in caufà inftituris profert PLUTAR-

atque Athenien

cuus (d), Respublica Roman

"

a: hacenim adhuc libera pce-

uges Vero premiis eXceptos

nas in celibes ftatutas, conj

fuiffe , afferit AucUsrus in or

atione ad celibes (e). Ipfi quo-

dique fuiffe, quam ut

q

ue Aucusro nihil magis cure cor

"

animos Romanorum par

tim peenis partim premiis ad ce-

dosque liberos invitaret, edocent

lebrandas nuptias queren

rum & odium cz-

nos duz ab illo in

favorem matrimonio

Lex fcilicer Tulia de maritandis ordi-

libatus rogatee Leges;

Ut autem homines

nibus & Lex Papia Poppea

3*

e

ulariter concomitar

i folet

eo favore, qui matrimonia r

necefle eft,

(i

ut focieratem hanc

participes fieri queant ,

litatibus nece

flariis tam phyfíicis quam mora-

inituri, qua

& leges

Iibus fint inftructi;

eaque omnia obíervent, qu

Hli ita-

divinz atque humane o

bfgrvanda prafcribunt.

| que,

«5 (5 7&03-

que ; qui Legibus funt fübjecti

, nec tamen debita'ml,?his' prae-

ftant obedientiam,

[

merito privantur iis. privilegiis atque

beneficiis, quse alias

ex Legum difpofitione nuptias fuiffent

fecuta;

nec de illata injuria conqueri poffunt, fi eorum

inobedie:

ntía gravioribus adhuc vindicatur peenis. Matri-

monia illa, que Legibus non omnino fatisfaciunt,

fub ge-

neraliori enunciatione matrimoniorum minusfavor

4

abilium

comprehendi

poffünt: cumque eorum plures dent

cies; illuftrem illam, qua vul

ur fpe-

go matrimonium inequale

audit, exponere breviter

; quidque pro diverfitate quo-

rundam jurium circa illud

cum conítitui.

conítitutum fit; examinare me-

(2) i» NOV. fua. 26. ab z'm;t..

(b) NOV. r20. zuiz.

(c) L. 3. Od. 6. v. 17. faq.

E

d) Lycurg. p. 48. de* Solon. ?- 9o. f-

E

-s 'add.. ELIA

N- iz'a"- ;»Jw- Ll ä(

€. 6. d&* CRAGIUS

de Republ. Lacedem. L. 3. tab. 4. de

LL. conüub. In-

flitut. 1. Spartanoru

m: Nemo celebs vivar.

(€) DIO CASS. hi. L. $$- p. &60.

(£) SUETONIUS iz ejus vita c. 34. & DIO CASS. Liirocir.

. 662. Pee-

nas tamen calibatus a CONSTANTINO & infequentibus

Imperatori-

bus fuiffe remiffas, apparet ex iis, que in Tiz. COD. ge

tiis celibazus leguntur. conf£. HEINECC. a7. L, Jul.

jufirinandis pe-

þ*Pap.Poppr. 2.c. 2T,

$. II

* Matrixf/xonïum ingequ

ale, quod quandoque ex medii vi

lingua etiam di/baragium

Vocatur

de eo commentati funt, defcribit

(2) prouti illud ab iis, qui

ur; eft conjunctio maris &

fceming , ordinariis quidem ritibus a

c ceremoniis, aft cum

perfona difparis conditionis & exi

Ítimationis contra pro.

hibitionem Legum contracta , ade

oque non modo favore

& privilepiis zequalis matrimonii d

eftituta,

fed quandoque

eiam rigidiori poene a legibus determiaatze

fubjecta,

(a) Vid. pU FRESNE Gloffar. Lar. imed. verbo Difparagare.

$. III.

Cum Tura tam in determinat

ione perfonarum, ince-

quale matrimonium contrahentiu

m ; quam ratione effectu-

um & penarüm huic matrimoni

oimpofitarum , admodum

2

ETE

- d

-5 (4) $-

IN

varient , intereft utique ; fingulorum jurium difpofitionem

roponere,

uodfi igitur primo loco focietatis

figillatim p

gnatrimonia

lis & hominum eandem contrahentium natu-

ram fecundum juris naturalis placita intuemur, deprehen-

e

s naturalis ambiendi contrahendique

f

dimus , quod liberta

X

matrimonia nemini; fi

ve in ftatu naturali five adventitio vi-

apaci, jure penitus adimi poffit. Nam

Ti

venti, preterquam inc

al

homines fuis pactis au

t fuis legibus obligationem genera-

liorem , qua ad propagatio

nem generis humani obítriéti

d

funt, tollere

penitus, aut me

dia iffam adimplendi fibi ipfi

aut aliis auferre nequeunt

; idque ideo, quia naturalis ra-

d

fi

tio nobis dictitat, matrimonium

fundamentum effe viltæx

focialis ;; ut autem focialiras cufítodiatur , homines ad ea o-

[

mnia tenentur, quz ad hunc finem neceffario faciunt:nec

refumendum , facultatem generandi educandique prolem

fit

fruftra ulli hominum fuiffe tributam. Illi vero , qui hac-

ce libertate matrimoniali uti volunt , non libero folum ra-

e

tionis ufü , fed facultate quoque generandi gaudere' debenr.

P

Conflat inter omnes, quod focietas matrimonialis aeque ac

ql

relique focietates h

umana nonnifi murtuo contrahentium

il

coníenfu ineantur j qu

omodo autem qua'fo confentire pof-

»

(r

fünt illi , qui libero rationi

s ufu (ünt deftituti ; furiofi ita»

bï

q

ue, metu coacti, errore circa fübftantialia conjugii dece-

.

pti

, aliique ; qui in hunc cenfum referri merentur, verum

non contra

hunt matrimonium, Eft autem confenfüus mna-

trimonialis eo mapis neceffarius, quo minus ex folo con-

cubitu dijudicari poteft; an animo ineundi.matrimonii mas

Imo cum omnis focietatis eflentia

h

atque fcemi

na coierint,

t

non ab imp

lemento finis incipiat , fed quaelibet potius poft

d

interpofitum con

fenfum de impetrando fine cujusque fo-

cietatis proprio de

mum fubfiftat , nulla fane fufficiens ra-

t

cur idem in focietate conjugali locum

tio afferri poterit ;

fuum tueri- non debeat.

Finis porro focietatis conjugalis

duplex eft , alter primarius , procreatio fcil. fobolis , & al-

Ie.:

ter fecundarius, extinctio libidinis mutuumque adjutori-

ii

um; cum aurem inter eos tantum , de quibus utcunque

U

COQ I

-—s»ä(s)äaæ-

conftat, quod finem focietatis

primarium obtinere queant,

]e

perfecta poteft effe (ocietas,

fequitur, quod ineuntes ms-

trimonium ex fine , quem in

le

tendunt , teneantur fibi invi-

H

cem corporis fui copiam fa

Cefe,v

eaque omnia przftare,

fine quibus ille obtineri neq

uit , ad

l«

eoque etiam iis, quibus

idonea corporis conftitutio deeft, i

nterdicta fint matrimo-

nia. Cum igitur pacta quibus foci

etatem inimus , nullam

d

aliam ex natura rei habeant effenti

u

am, quam qus& depen-

det a fine primario, fluit quoqu

e exinde, quod omnis

»ü

matrimonii fübftlantia mutuo co

njungendorum confenfu

je

de impetrandofine conjugii prim

ario abfolvatur.

Et hanc

fubftantiam futuri conjuges muta

re quidem nequeunt , non

s

ramen impediuntur,

quo minus fuis

t

pactis amplius quid

addere poffint, & teneatur quoque;, ubi

cunque illud lex

po-

fitiva voluerit.

Deni

que ne conjugia illicita & irrita

fint,

adeffe quoque iisdem

debet ; uti

Gnorius loquitur (a), prin-

le

cipium dans validitatem a&tui ,

,

nec vitium perpetuo adhae-

rere effe&tui. Ejusmodi conju

gia illicira contrahunr illi ,

*

(

qui cognatione in linea recta i

nter (e

illa, quas alteri jamjam nupra eft (b).

lua&i*funt,- nec non

ES

E

(2) de . B. p P. L.z 64

le

(5

. conf. ad hunc $5um PUF. ENlää)RqI?F : de 3. N.é» G. L. G. C Xs

$ IV.

l,

His*, quz hactenus

dixi , re

qui'G"tiS* rite obfervatis $

je

omnes, cujuscunque alias fint con

ditionis , mero quidem

Jure naturali verum & perfe&tum

trimonium,

contrahere poffünt ma-

uodcu nqc

e vero matrimonium perfectum

eft; illud quoque non p

offunt non fequi omnes effectus

ä

conjugii naturales; quor

fum exem

pli gratia refero , oblipa-

tionem conjugum ad mutuu

m amorem & debira conjuoa-

lia fibi invicem preeflanda

conjugalis per adulterium

, jus vindicandi violationem fidei

; poreffatem parentum in pro-

|

lem ab ipfis füu(ceptam &c.

Obftare itaque perfectioni ma-

trimonii nequit, quod vir

»

uxorem aut uxor virum foler.

tia ingenii & acie judicii ?

d'ecpre & dexteritate corporis;

3

nobi-

*

Mj (6) B-

nobilitate natalium, ant alia fimili caufa exfuperet; ha enim

vtut egregiz fint corp

oris animique qualitates ; non ita ta-

men

ünt comparate;

ut matrimonii fübítantiam immu-

tare valeant4 nec inter impe

dimenra moralia referri pof-

funt, cum omne impe

dimentum conjunctioni hominum

fundarum effe debear. Ira

obfiftens in ipfa conjugii natura

juris nec imperii qui

dquam alteri in. alterum

juoque nec :

o . o A - ET ER UARU R s

concedunt d

ictee qualitates ; partim quia non nifi jus imper-

nt, partim quoque quia nec ab ipía natu-

[

fe&tum producu

p

n

ra funt agnitee

illum faltem effe&tum habere debent, ut

ars infirmior

laudabili eemulatione alterius perfectionem

G

fibi quoq

ue comparare, aut fi id fieri nequit, alio quovis mo-

do compe

níare ftudeat.

Hinc quoque non absque ratione

afferitur ;

diftinctionem matrimoniorum in aqualia & in jn-

(b

ftitutioni humang füam debereoriginer: quan-

æqualia con

€

uam enim

Jus naturale isequalitatem hominum ratione

conditionis non rejicit, matrimonia tame

n inter diverfze

claffis homines contraéta refpectu effectuum pro equalibus

habet, quia hoc cafü confocia

tioni nihil deeft,quod adipfam

:naturam fpectat.

Et eadem quoque inter eos ;

conjugii

*

uiin cl

vitatibus vivunr, tamdiu obtinent, quamdiu nulla

d

I)

expreü"a lex aut confuetudo in contrarium extat.

IK

5. * V.

le

Lepislatores humani in dicta Juris naturalis fimplici.

q!

tate non perftirere, fed partim pra&eunte lege divina po-

Lt

fiiva , partim utilitate & honeftate cujusque Reipublice

bi

nitates variaque alia requifita; ut con-

exigente , varias folen

far

jugia

jufta & legitim

a effe&tuumque civilium capacia fo-

fl

rent,

hominibus obfervanda injunxerunt.

Apud Romanos

f

antiquiffimis jam tem

poribus nullum fere negorium nifi

!

adhibitis & ad unguem o

bfervatis folennibus formulis pe-

p

cu

liaribus ritibus atque ceremoniis feliciter & cum fucceflu

p

erficiebatur. Et quod nuptias eorum in fpecie attinet ,

gu

ut ezdem juftee & folennes dicerentur, multis ambagibus

non enim folum folenni modo contrahebantur ,

Clp

opus fuit ;

con-

Jor

-

confarreatione aut coóm

ptione , fed adhibebantutr quoque

in celebrandis nuptiis ali

& adhuc folennitates, qualesex. gr.

fuerunt folennis f; ponfae

eidem cl

in domum fponfi deductio, facta

avium traditio, aqua & ignis obla

tio &c. (a). INec

haecce fi

u

ficiebant , ut conjugia jufta & le.

8

itima effent, re-

quirebatur preeterea v. gr. confenfus patr

IS (b) ,. juíta con-

trahenti

ium ratione confanguinitatis &affi

nitatis diftantia (c),

& quod

P

orecipue huc fpeétat, necefle e

rat, ut contrahen-

tes effent Cives Romani, & ne ipfi

cives ratione conditio-

nis & exiftimationis nimium a fe in

vicem diftarent,

(a)'. Ritus hosac folennitates fi

3

ngularibus libris illuftrarant BARNABAS

BRISSONIUS de Riru nuptia

rum- ANTON. HOTOMANNUS ge Veteri

:

vitu nuptiarum. & in compe

ndi

cbus Romauis autiquis L.I c. 4

o ea*dgm'..exh.i*bet NIEUPOORT 4e R;-

2

D

(b) L. 2.fF de Ritu nup

L. L. 34. pr: f]. Eod. pr. INST.

(&) vid. Tz. INST.. de

Nupi. ULP.. Fragm. tir. g.

de Nupzf

SO Vr"

Romanos ab initio Urbis ad

JusriNIANUM usque matri-

ÁGDEET VWM SM.

monia inter quzeedam hominum

genera contracta pro inju-

ftis habuiffe ,

arque ab iisdem ranquam inhoneftis fplen-

dori civitatis

; ordinum, familiarum nocivisabftinuiffe, ne-

mo facile in dubium vocabit :

affirmant enim hoc Hiíto-

rici eque ac ipfe Romanorm

Leges(a) Imo NErsgOo Imp.

legibus quanquam füperior,

/fuo exemplo expertus eft,

quantum indignationis poft

fe trahunt impares nuptie:

um

tumultoabatur enim Roma, c

repudiata OcrAvrA Crau-

pii filia fibi affüumfiffet SagiNAM

PorPzaM obícuro loco na-

ram (b).

Prudenter itaque ag

unt Imperantes pariter ac

fübditi, qui de ineundis matri

mon

lis deliberantes animo

femper revolvunt Ovipnillud: $;

qua velis apte uubere, mu-

be pari; & egregium CrAupn di&t

um: 4uaudo mavitauduimn

frincipem cuncdi

fuadevent , deligi op

orterefaminam uobilitate,

— *

puevperüs €9 [a

ntimonia infiguem ,

t que alias clavitudine

M

generis anteiver (c). In Legibus quid

em Romanis, illae pra-

cipue nuptiz fub im

parium appellatione veniunt, quas ma-

jores minoresve (ex

ag

enario cum majore quinquagenaria

cone

-^ (98) g

contrahunt (d); . a;ftamen ,cumille conjunctiones homi-

fo

W

nüm , quarum füpra $peho IIdo definitionem dedi, a fcri-

P

toribus etiam Romanis impares denominentur nuptie,

T

f

& revera quoque magna effet inter conditionem Romano-

rum diíparitas, atqu

e ipfi ad illam in ineundis nuptiis uti-

W

que attenderent, mi

hi quoque vitio non poffe verti arbi-

It

tias , ineequales appellabo.

M

tror, fi easdem impares nup

*

Praterea vero cum Romani in

determinanda aeequalitate

lIt

eX

aut ingequalirate conditionis & exiftimationis non tantum

mores & vitee honeftatem refpexerint, fed etiam civitatis;

Q

entis & ordinis, quem quisque in republica tenebat, ra-

in

tionem habuerint , e re mea effe videtur , pauciffimis diftin-

Qu

&iones potiores hominum in O

1fbe Romano viventium

MT

lo

proponere.

(a) fpectat huc L, 49. /j- de R. N. reliqua. teftimonia fingulis locis infta

ad

commemorabo.

f

(b) TACITUS Annal. L. 14. cap, 6o.

c) ID. Aun,. L. 12. c. 6.

K

(d

)

vid. ULP. fr. . XVI. $. 3. L. 12. C. de Legit. bered. &

: HEINECC.

j

gd L, Pap. Popp. L. a. c. 3.

$. z.

£

5. VII.

V

Homines in Republica Romana viventes aut liberi erant

Br

aut fe- ;(a) : illi aut liberrorum aut ingenuorum nomine

DQ

infignievantur (b

)

Liberti quidem omnes ex inftituto

Srznvu Turin ean

dem libertatem confequebantur (c); aít

y

initio monarchiz imperante AucusTO; vi Legis /Elie Sen-

J

tie quidam

liberti non multo melioris erant conditionis ac

fà

dedititii (d) ;

& vi Legis Juni& Norbanz fub T'iszgio la-

te minus Ío

lenniter manumiffi Latinorum tantum jura

adipifcebantur (e).

Differentia hec a JusriNiaNo tandem

iterum füblata eft

, ita ut primo omnibus liberris jus civi-

tatis (£), mox vero jus quoque aureorum annulorum ple-

uitatis, falvo nihilominus manente patrona-

neque ingen

E

ä

.usjure conc

eflerit(g). Ingenui ratione genctilitatis aur pa-

tricii erant, aut plebeji (b :

illi ex inflirato RoMuri non

(g

fed habebant quoque

folum plebejorum Patroni erant ();

foli

(

ä

-895 ( 9 ) got-.

foli aufpicia, tenebant magiüfatum j

fenatum, judicia (1)

9

$

imo eo procedebant, ut plebejis omne

m gentilitarem nega-

rent (m): preterea quoque primis re

mporibus fimpliciter

fuüb nobilitatis nomine comprehendeb

antur(n)Verumenim

vero, cum plebeji poft varias (eceffio

nes in fenatum coopta-

rentur; & omnes fere magiftratus

cum iisdem communi-

carentur (0) , nobilitatemnon ram e

X patriciatu; quam po-

tius ex dignitate , qua quisque co

ndecoratus erar (D, &

ex jure imaginum derivabant,

idque ea ratione; ut , qui-

cunque magiítratum curulem

adeptuseffet, jus ponendi

imagines in domus parte infig

niore beneficio fenatus ac-

quireret (q): quo plures aute

m à antiquiores quis habebat

imagines, eo illuftrior ejusde

m videbatur nobilitas, atque

omo veteris profapice appel

labatur (r), qui autem primus

ad dignitates majores perven

erat; & non nifi fuam imaoi-

nem ofítendere

porro Cives R

poterat;homo novus erat(s), Differebanr

omani ratione ordinis,

aut enim íenatorii

erant ordinis , aut equeftris,

aut de plebe (t).

Diftinctio

hac perfonarum tunc maxi

me ufü recepra effe viderur ,

cum, ut jam dixi,

omnia fere, quibus patricii reliquos ci-

ves excellebant, in

plebem quoque tràánsferrentur.

gnum denique diícr

Ma-

imep intercedebat, inter Cives R

Oma-

nos & pereprinos;

fub his autem comprehendebant

ur o-

mnes illi, qui neque

Quiritium neque Civiratis Ro

mang

jure (u) gaudebant, fi

ve nunc Larini five Italici five alterius

juris effent (v) Se

nfim tamen differentia hec im

minu-

ta (x); & tandem ab Imperatore Aur,

CARACALLA quoad

ingenuos penitus everfa eít.

(a) Pr. INS'Tz de

Jur. Perf- L. 3. ff. de Srat. bom.

(b) $. uir.

INST. de Tur. Perf. L.

$- ff. de.Szaz. bom.

(c) DIONYS. HALIC. /nzi

. Rom. 1.

d) SUETON. Zz. c.

126.

E

4o. ULP. fr. 1. 1. $

: ii. CAJL Df L, x.z. 1.

$. x.j'gg.

e) ULP. JX

z1.9.10. CAJI Infz, L

* I. Z. I. 9. 3.

(£) per L. un

. C de Ded. li

D. 10ll. & L. uu. C. de Lat.

lib. xoll,

(g) Per NOY. »3.

ex hujus Nov. c.

$- patet, male a

quibusdam flatui ,

quod per Conftitutionem ANTONI

NI

CARACALL differentia liber-

torum fit fublata, conf. EZ, SPANHE

(b) LIVIUS L. 1. . 8. 9. —

M. Oré, Ron. IL: $. p. 153 faq.

B

(i) DIO.

——

-H$ (10) $-

(i) DIONYS. HALIC. 4 Rom. II.-Lp. $4-

l) ID. Joco cit. p. 83

D

W

(m) LIVIUS L. 1o. c. 8. !

bi: Semper audira [ut

engm ) 0; jölo: gentem

f

babere, penes vos au[picia eje.

d

n) ID. L. 7. c, 1. d&

e

(o) DIONYS. H

ALIC. L

, I.I.c.-pdf ä;; LIV. L, X. c.8. de fenator. pleb.

In

ID. L. 4. €. 15.

de confuüle ID. L. 6. c. 42, de cenfor.

ID. L. 7.

on

c, 22. de prztor,. ID. L. 7- c. $. de di&atore ID. L.7.

MU

6I

6 17 de zdilibus

Y

- plebejis GELL. Nod. 4z. L. 17.

lla die (qua fcil. alter Confulum ex ple-

bu

(p) LIV. L. 6. & 37. ibi : quippe ex ;

*

uibus patricii excellanz , mperium

U

be crearetur) :8 plebem ventura omnia q

atque .bot

orem , gloriam belli, geuus , nobilitazem , magua ip

fis frueuda ; mg-

Ta

a liberis velinquenda.

£a

(g) CICERO ia Verrem L, $. €. 14

. imagines he a SUETON. /ug. c. 4-

i

"vocantur Senatoric.

») SALLUST. Jugurtb. c, 8$.

fe

(s)

ID. À. cit. c. 65. f: 673« 8$-

VELLEJ. PATEKC. 2. Jifl. 34. CIC. pro

I

. Muran. 6. 32.

ID. Phbilipp. VI. c. 6. vocat eos;

"

bomines a. fe natos; &

f

Cazilin. 1. c. 3 1. bomines per fe c

0

nitos frne ulla commeudatione majorum.

ferunt hanc diftin&ionem

LIVIUS, L. 26. c. 356. CICERO paffim.

Qu

(t) Pro

lura de his tribus ordinibus fcire cupit; adeat CAR. SIGON. de

V

ui p

L.2

m

Aut. Sur. pop. Rom.

a civitatis jure

fuiffe diverfitm, patet ex PLINII E. X.

l

(») Jus quiritium

HEINECC. ad L. 7ul. i* Pap.

f

4

,& Ep. X. 22.

kl"'opp. L. z.'c. 9.. 9. 4. OC

n

CAR. $

IGON. de 4ut. Jur. pop. Rom.

(v) Vid. EZ. SP

ANH. Orb. Rom. 11 23. p- 363- fqg-. —

los modo partes qu£.

f

G

Quo tempore, q

uibus modis, & in quos popu

ln

dam juris quiriti

um & civi

tatis, modo omnia jura cumulatim fuerint

10

collata ;

nec non

diverfitatem Jurium Italiz, Latii; Provinciarum egre-

gie tradunt mo

do laudati CAR. SIGONIUS & EZ. SPANHEM. /i£5. ci;:.

(

(b

N

(c

$ VIIIL

Quinam h

omines inequale matrimonium contraxe-

rint, quosque e

fectus hujusmodi conjunctiones habuerint,

fefe offerunt matrimonia Patricio-

inveftiganti primo loco

V

rum cum plebejis.

Penes Patricios,

ut jam $pho preced.

dictum, omais honos, dig

nitas & poteflas ab initio fuit,

Iis Regibus fibi folis fervarent

Has prerogativas ut expu

2

Patricii, omni ftudio intenderunt ;

eumque in finem, ne

t

er mutuas affinitates inter gentes concordia co

alefceret ,

0n

fed potius in perpetuum a fe invicem divellerentur , per

e-

fs

-92 ( ono) B4-

Decemviros Legibus XIL. tabularum & lhane fanfionem

inferi curarunt: ne ullum inter

patres & plebem jure fub-

fiftat connubium (a);

variisque ad tegendam (üam calli-

ditatem ufi funt colori

bus(b). Verum enim vero plebeji

indignabundis oculis

arrogantiam Patriciorum intuentes ,

omnibus viribus hifce

conaminibus contranitebantur. Ma-

xime fuum ardorem

perfpicuum reddidit CaNULEJus Tri-

bunus plebis in füa ro

gatione pro communicando confülatu

connubioque, qua

infimul juflitiam fuw caufz his fere

rationibus firmavit:

exactis Repgibus zequam omnibus liber-

tatem fuiíle paftam;

plebejos nihil aliud petere

; quam ut

hominum civiumque

numero habeantur ;

patres focieta-

tem civilem dirimere; atque duas ex una

facere civitates;

per communicationem connubii cum

plebejis nihil juris

mutari, cum femper liberi fequantur

patrem; patres ini-

quiores in plebem quam in victum

quemque hoftem exi-

ere,cum huic dent civitatem, qua

tamen plus quamcon-

nubium fit; addit denique nemine

m plebejorum nomen

fuum militiee daturum, nec contra h

oftem, Reipublicz rui-

nam minantem, dimicaturum

; Priüsquam füs rogationi fa-

tisfactum fir. Quibus effectu

m ut lex ante aliquot annos

in odium plebejorum

.perlïata ; contraria lege iterum ab-

rogaretur (c).

(2) DIONYS. HALIC. 4ur, Rom, L. 10, p. 6o4,

b) LIVIUS L. 4. & z.

(C) IDEPVII LI €. C. S'MQ-

$. IX.

Inter matrimonia inzequalia altero 1

€tones liberorum hominum cum fervi

oco ref'ero, conjun-

S.

Servi inter fe-

metipfos Jure Rom. nullum conn

ubium, nullas nuptias ,

nullum matrimonium,

fed contubernium contrahere dice-

banturj quod

quidem non ita accipiendum , ac fi fervo-

rum contuber

nia fine omni ordin

e , nil nifi vagze commixti-

ones & omnia adulteria

; inceftus, ftupra impunita fuiffent;

fed dicendum potius, R

omanos fervis ea tanturm denegaffe,

:

P^

que

-2 ( 12 ) $et-

put

que ex juris civilis difp

ofitione originem trahebant, at-

tanquam civibus Roma-

t

que nomen dignitatis conjugalis ,

&ionibus detraxiffe; ad-

hi

nis proprium , eorundem conjun

fi rem ex juris rat. principiis metimur ,

(ervorum

pa

eoque;

€or

eque ac liber

orum hominum conjunctiones cum Gano-

TIO (a) matrimonia ap

pellare licebit ; idque eo magis , quo

hp

bernia fervis idem preeftitiffe , quod

Tilà

eertius conítlat ; contu

liberis hominibus conjugia j ge

nerabant enim fui fimiles,

)

habebant coadjutrices operatrum

n

extinguebant libidinem ;

1

(b).

Juemadmodum ver

o fervi nec inter fe, ita*quoque

nec cum

liberis hominibus legitimum inire poterant conju-

[

jium (c); Leges €

pnim Romanz ad hoc requirunt , ut uter-

(

contrahentium

fitliber & civis Romanus(d); utque

(Q

que

ntur connubia(e); hec

fecundum fua

preecepta contraha

L

f

autem ipfa funt co

mmmuni

catio diviniatque humani juris (f) ;

L

(

sam vero neminem

fugere poteít, fervos omni ftatu civili

L)

()

fuiffe deftitutos (g) ; omni

umque jurium civilium exper-

(

&iones fub. contubernii

tes (b). Ejusmo

di itaque conjun

(

quoque vocabulo c

omprehendebantur (1). Liberi quidem

bhomines cum fua vel aliena

ferva concumbentes non fiee

t

bant fervi(1); CoNsTA

NTINUS tamen

decurionem, qui clam

(

|

alienge fervee fefe conjunxit ;

in infulam deportari , ejusque

llum derrudi juífit

(

bona fifco addici, mulierem vero in meta

vero faeminde cum

fervo alieno rem haben-

(m). Libere

(o

tes per Senatu

sconfültum Claudianum poft trinam denun-

(p

ciationem in fervitutem

funt redacte (n), quodfi autem fuo

j

fevera fane lege CONSTANTINUS

)

fervo fe adjunxerit fcemina ,

mulierem capite plecti,

& fervum ignibu

s tradi voluit (0).

fociatione nati matris fequebane

()

Liberi ex hujusmodi con

tur conditionem (p) , ita ut ex anc

illa orti fierent fervi (q),

liberi quidem ;

aft tamen fpurii (r)

ex libera vero procreati

naícerentur: &hi quidem pra rel

iquis fpuriis eo deterio-

Q

ris erant conditionis, quia per mo

do allegatam CoNsTAN-

CI]

qTINI conftitutionem nihilqui

dquam;

neque per fe neque per

Lh

ex

facultatibus matris quocunque

interpofitam perfonam ;

sft

inimo omnia; que ipfi aut eorum

bu

titulo capere poterant; qq

, pater

.M ( 13) B-

i

lj

pater aliunde habebant , fimul cum räïquæ matris fubftan:

tia iniproximos hujus cognatos, aut libe

ros legitimos, fi quos

.

habebat , deferebantur. Ceeterum p

reter atrociores has

peenas fequebantur quoque dictas conjunctiones o

mnia in-

commoda, quibus premebantur illi, qui contra

)

legum aut conftitutiones & mandata Princ

preecepra

"

ip-umïmatri-mo-

nia contrexerant (s),

T

(a) de . B.* P. L.2. c. $. $. 15. ab hac fententia ipfi JCti veteres non fue-

runt alieni , prouti illud ex ULPIANI faltem verbis colli

i poteít; dum

lia

in L. 32.f. de R, . dicit:: Quod aztiuer ad us Civile,

fervi pro nullis ba-

"

benzur : niou zamen d» jure nazurali : quia quod ad us

Hat, axtines ) UJmnes

[«

bomines equales [unz.

(b) VARRO ge Re Rzff. L, t. c. 17.

i

(&0 L. 3. C. de inc. do* inuz, nupr, ULP. fr.r. g.

$. * PAULL, Rec. feuz, L.2

E

z. 19. $. 3. inde quoque M. ANN. SENEC

À controver[. 21. patrem, qui

filiam fervi conjugem fieri juflit:

» tanquam dementia captum introducit.

;

(d) pr. INST. de Nupr. ULP. fr.

li

(e):pr. INST. de Nups,

[*

f

L.-hjfh4de R.N.

s Q;;. CAJ. Inft. L. t. r 4 9. I.

lll

E

1

g

J

er $. 4. INST. de cap. dimin. L. 33. ff. de R, 3.

.

8

5

Jf. de Cap. dimin. L. 32. F. de R. I.

. INST. de

Jérv.. cogaat.

L

4

*

NS'T. de injur. L. 23. C. ad L. Jul. de adult. &c.

—

;

.31

C. de iüic, do* inurz. tupt. PAULL. L. 2. z.

19. $. $.

4:.

3-

de liber, cauf.

008 f 8

g

A

d

de 1nc. do» inut. nupt,

l

^

1.

n

7

L

P.

,C

£, XI, $. 11, fuftulit SCtum hoc

i

nv

e

B. CM

SCzo, Claud, 1oll.

JUSTINIANUS per £, h

l«

o

m

nl

: Un. C. de mul, que fe. propr. fervis junxerunt.

:

]e

À

^p) ULP. fr. z. $. $

) IDEM £ c. CAJ. L.

.II. [2

F7NmS

4. $. ro.

(5) pr.

INST. de iugen. $. 12. INST. 4e N

T

* L. $ 2. Loag. F. &&M

j

bom. L. 3. C, de iuc. dg? intit. uups.

(5) De penis his confülendus $. 12. INST. de uzpz, & in&a-; 43*

5'-- X-'

)

Tertium inter matrimonia ingeq

ualia locum occupanr

.

conjunétiones inpenuorum, atque in

ter hos fenatorum pras-

"

cipue, cum libertis aliisque abjectee

conditionis hominibus.,

Liberti libera quidem republica

aft tamen non omnia civitatis

omnes cives erant Romani,

& quiritium jura confeque-

militiee non nii urgente neceffitate ad-

bantur 5 fic ex. gr.

26

ä

Ícribe-

x

-—eoä ( ) äee-

troti

fcribebantur (a);

ad honores porro & magiftratus non ad-

modi

mittebantur (b); ita quoque Jure conn

ubiorum erant de-

LÀ

»atet

hoc exemplo HisPALAE FECENNIAE,

nem

ftituti

*

cui poteftas nubend

iingenuo S$Cto conceffa eft (c). Au-

d p

cum numerus ingenuarum fa.

pod

GUST! vero temporibus ,

cum f

miraárum multo effet

inferior numero ingenuorum, liber-

ltitndine Roma abundaret,

& tamen Impe-

tüm j

tarum vero mu

n

rator quovi

s modo vellet;

ut omnes ingenui ducerent uxo-

:

ffa demum funt ingenuorum cum liberris con-

3)

n

res , permi

( Q

iugía (d).

Attamen hecce connubiorum libertas tam ab

(u

'AUGUSTO , quam a

b Imperatoribus eum excipientibus; cer-

bere

€jt.

tis quibusdam circum

fcripta eft limitibus. Imo enim, quum

l

ipfo

Aucusro autore non ut an

rea omnes illi, qui ex

()

eequalem libertatem civi-

N

juft

a fervitute manumifíTi eranr,

) Ul

tatemque Romanam

effent adepri; fed aliqui eorum in

yo

icerenrur (e), hique omni-

t

triftem dedititiorum claffem rej

nec ulla ratione ad civium

()

[

bus civitatis juribus carerent ;

Romanorum libertorum b

eneficium pervenire poffent (£),

(f

(

adeoque non multo meliíoris

ac ipfi fervi effent conditio-

() 2

nis, fua fponte fequitur ; nul

lum inter hos atque ingenu-

(m)|

h

os fübfiftere potuiffe conjugiu

m (g). Ita quoque nec illi li-

berti , qui vi

legis Junize Norbane jur

e tantum Latii fue-

[2

LO:

ftum & aquale inibant cum civibus Roma-

fj

runt donati, ju

(n

j1

nis connubium, Et quanq

üam eorum . conditio multo tole-

rabilior fuit conditione dedititiorum;

variisque modis Qui-

tamen dure ad-

ritium jura confequi po

terant (h), in eo

mnodum fuerunt habiri, q

uod ante SCtum , quod D. HA-

9.

DRIANO autore factum eft ; vi

Legis Menfie liberi non

Tus

modo ex utroque parente

Latino ,

fed etiam ex Latino &

fcerentur peregrini atque Latini

ft,

cive Romana procreati na

d

(i).1Ido prohibire quoque man

fere nuprie inter libertum

T

non enim.conveniens vide-

& patronam honefliorem (1);

Qu

batur , libertum tanquam virum

, illam in officio & obfe-

fü

rari at-

uio habere , quam ipfe vi juris patronatus vene

Ro

que pa

venris loco habere tenebarur (m). SEvERUs & ANro-

pa*

atQ

NINUS

Augufti liberti nuptias non mnodo cum patrona

troni

r

-löä (-15' ) $-

d

troni c':»onjuge'et filia injuftas pronunciarunt , fed hujus-

ls

modi nuptiarum quoque tanquam odiofarum prohibitio-

E

nem ad patroni proneptem u(que extenderunt (n). . Quod

U

Qu

ad peenam attinet , Paurus JCtus cit, loco ait : libertum

pro dignitate perfonas vel ad merallum vel ad opus publi-

T

cum fuifle condemnatum , memorati vero Auguíti inliber-

[

(e

tum pro tem

porum fuorum moribus fe animadverfuros

promittunt.

l

(a2) LIVIUS L. 10o. c. 21

, add.. Ejusd, Epit. L, 74.

ib

b) CICEROpro Cluenz. c. 47.

br "

(& LIVIUS L, 39. c. 19. ibi: wzique ei;fcil. Hifpale Fecenig , iugeuuo n

bere - licer.

effet.

-

et,neu quid ei, qui eain duxzy?i » 05 il fraudi ignominiaeve

(d) Vid. DIO CASS, L. 54. p. 66o. L. 23« 44. f de R, N.

L. i1,. C de

ll

INaptr.

1

c) ULP. fr. z. 1. $. $. & füpra $.8. sor. (x) aIiegata.

E

£) CAJUS Infl. L. 1. &. 1.

$

(g) Arg. eorum,quz $pho. praced. de fervoru

w

conjunctionibus dicta funt.

(

m cum libgris hominibus

(b) Quos vide.apud ULP. fr. z, 3. $. 1. 74.

ï;

(i) ULP. ,c $. 3. & T. g.

9

"

5 L. 62. $. 1. f de R. N: PAUL

L. La 5 19. $. 6

(m) Vid, GELLIUS No&. A. L. g, c. 15. dixi hone

'iäiorem : nam UL.

je

PIANUS n L. 13. ff- de R. N. ait. quodf? patroua zam f& iomobilis , ut. ei

bonefie fit vel' faltem liberzi

ceni be probiberi non debeur,

fui wupuie , offiio judicis fuper . boc wgan

(n) E. 5. C. de Nupt.

$i AL

IITtis Limitatio refpicit prohibitionem nuptiarum inter

Senatores prolemque Senatoriam atque libertos. Aucus.

TUS Éénim, quanquam reliquis ingenuis has nuptias permi-

fit ,- arbitratus tamen eft ; iisdem fplendorem familie ac

dignitatis fenatoriee contaminari; & fane dignitas fenato.

ria non modo per fe ampliffima erat ; fed ad eandem quo-

que vix ullus adfpirare poterat; qui non jam antea quodam

Em

functus erat magiflratu, ita ur merito dicatur, Senatum

Romanum in fe comprehendiffe , quidquid Rome illuftre

atque generofum extabat.

Perfong , injuftas has nuptias

contrahentes, ex parte Senatorum erant Senatores ipfi; non

autem

off

mæte**m.afenatu moti(a); fenatorum filii & ex his fufcepti

nepotes & pronepotes, tam naturales quam adoptivi (b),

te

five ante collatam in patrem dignitatem íenatoriam , five

St

poftea nati fuerint (c) ; nec non ante patrem a fenatu mo-

t

tum concepti natique , his enim quafita femel dignitas

i

non auferebatur (d); ante patris mortem autem aut remo-

fa

tionem a fenatu concepti , poítea vero nati,quafi fenatorum

0r

filii dicebantur (e): porro fenatorum filize & ex filiis pro-

ii$

create neptes proneptesque , qua tamdiu patria perfrue-

U

bantur dignitate , quam diu erant innupta , nupte vero

(

una cum prole mariti fequebantur conditionem (£); nifi fpe-

)

(Q

ciali beneficio Principis plebejo nuptse, aut ex plebejo natae

ornamenta fenatoria fint confecute (g); nec vero Lex Pa«

(d

pia Poppeea ad eas pertinebat ; qua per vitee fue turpitus

()

lU

. dinemfe quafita dignitate indignas reddiderunt , vel publice

(5

damnare fünt judicio (h).

Hiíce perfonis CoNsraNTINUS

(

Imp.adjecit deinde quoque viros perfectiffimos (i); & hujus

U

veftigia fecuti funt. VargNTINIANUS & ManciaNus Augufli

Ü

(n

. (D. Ex parte libertorum a fenatorio thalamo arcebat Lex

(

Papia Poppza libertos liberrasque(m), memoratorum ]m-

(

peratorum Conítitutiones vero libertorum quoque liberos;

(

quod fi tamen liberta naralium reftitutionem , aut jus aureo-

Id

(

rum annulorum confecuta (n), aut per fententiam judicis

6

ingenua declarata fit (0), aut fenator principis fpeciali per-

QN

miíTione libertinam duxerit ; juftae erant nuptie (p); nec

in legem committebat ille; qui bona fide per errorem li-

bertinz íe affociavit, liberi enim ante compertum erro-

rem concepti editique nafcebantur jufti (q*.. Preter liber-

tinee conditionis homines a fenatorum reliquorumque in-

enuorum connubio alienos effe voluit Lex Papia Poppeea

omines abjectos, in quem cenfuüm referebantur ille ; quce

palam corpore quaftum faciebant; lenz ; a lenonibus ma-

numiífa ; in adulterio deprehenfz ; judicio publico damna-

tz; in fcenam publice prodeuntes; harumque & lenonum

liberi in fpecie ratione nuptiarum cum viris fenatoriis (r) ,

); nec

fubliberis tamen non comp»reherndebantur nepotes (s

9) —9 0^ PUb s

oflici-

-5 ( 17 )2«-

cepi

officiebai conjagio fenatoris cum ingenua , fi hujus paren-

(b)

tesconfecto matrimonio arti ludicre fefe dederunt (t). Cow-

five

STANTINUS pr&terea VALENTINIANUS & ManciaNus Augufti

Inü«

nitag

thoro clariffimorum & perfectiffimorum indignas cenfuere

tabernarias earumque filias , quzque publice mercimoniis

1nQ-

refuerunt (u). Nec mirum , Romanos ab his nuptiis ab-

"Ut

:

orruiffe ; cum tantum non omnes dicti vilioris conditio-

T0«

nis homines pro infamibus haberentur , vel (àltem levis

N«

note macula laborarent (v).

Vero

(3) L. 17.

.de R. N.

E

[pC-

(b) L. s. £. de Senator.

ag

c) per L. smodo cir. de* L. 2. & 2. ff- de Decur.

Pa

(d) L. 9. ]. de Seuazor.

e) L. 7. ff. Eod.

ltU«

(f$ L. 3.

l. E"Od'

licó

g) L. 10. ff. de Verb. fipu.

VUS

(h) L. 47 fF. de R. N.

yus

(?) L. 1.C. de Natur. lib.

ulti

(1) L. 7. C. de inc. de* inut. nupr,

(m ) L. 25. L. 47. . de R. N.

r

(1) L. 4. - de

Ur. auv. aut,

(o0) L. z5. ff- de Szat. bom.

3

]m

(p) L. 31. /F- de R- N.

*

05

(q) ULP.7r. z. 7. $. 4- arg.

L. $. 6. ff- de ?u;'. d* fadt.

HOv s.

e0

(r) ULP. fr. & 13. $. 2 L, 42. L. 4.

4

R,

5

|cig

13 10. L, 44. ff-

(s? per inodo ciz.. L. 44. $. 2, /f. de R,

6

e[e

(t) L. s04o ciz.

(s

») L. 1, C. de nar. lib. L. 7. C. de iuc. do» inut. tiupt.

l

ä

v) Vid. L. 1,$. $- L. 4. $. z. ff. de bis qui tot. iuf. L. a1.

6- 20)70 de

tefl. L. 2. fF. de publ. jud. L.6. C. de diguit. L. un, C, de perfe

elf. dignie.

ia

HORATIUS L. 1. Sar. s. v. 4. Ad totum $phum conferatur

HEINECC,

Ir.

sd L. jul. d Pap.v Popp. L. 2. c. 1. d 2.

l-

$. XII.

ge

Ia

Perfong , de quibus hactenus dictum , fcientes dolo

malo inter fe coéuntes, nuptias injuftas contrahere dice-

de

bantur. AuGusrus

[

quidem Lege Pap. Popp. ferio has nup-

tias prohibuit, ea

sdem tamen non refcidit (a), fed variis

11

)

poenis coércere ftuduit, —Vir igitur non gaudebat porefta«

«

te maritali atque patria; nec mulieri uxoris jura compete-

ant.

le

-f ('-18)'8-25!-*—

bant. Undeillarum legum (b) ditpofirio , que fceminis;

que.

viris clariffimi$ nubentibus, tirulum clariffimarum tribuunt;

vend

natü

ac omnem dignitatem, preerogativas & privilegia viris con-

ceffa , iisdem quoque impertiunt, cum utique juftum &le-

patt

itimum tatrimonium fupponunt, ad uxores ; de quibus

BIl ]

j

ic fermo eft, non pertinebat. Et vice vería feeminee fe-

ita (p

vindi

natoria dignirate confpicus, abjectis viris nubentes; in hos

nihil juris nec dignitatis quidquam conferebant , quin po-

(4) Àr

rius ipfe fuam dignitatem amittebant (c). Porro quan-

OM

quam a le

itima inteftratorum fucceffione non excludeban-

$^

n

tur, here

d

1

tatem tamen vel legatum teftamento rclictum,

01

adeoque & mortis caufa donationem (d) capere non po-

( L

terant, nifi intra centum dies legi paruiffent (e). Nec ipfi

E

(P1

conjuges teftamento feíe heredes fcribere , aut alio quovis

(j

tnodo alter alteri quidquam relinquere poterant (f), idque

Ícr

neque immediate neque mediate (g) Prseterea quoquein

i

penam injuftarum nuptiarum mortua muliere , dos cadu-

ca erat, atque a fifco occupabatür (h). Matrimonio ille-

jl

()

itimo, viro u&oreque injuftis ; liberi quoque illegitimi naf-

(v

cebantur: itaque nec hi, quoad dignitatem, gentem, fami-

liam ceeterasque prarogarivas, quz juricivili infunt , patris;

(n)

rout legitime nati (i), fed matris fequebantur conditio-

()

nem (l) Unde fluit

uoque , quod liberi quafiti native ad

d

ato mortui hereditatem non admitte-

IOT

legitimam patris inte

bantur (m). Denique nec liberi hi parentibus proderant

ad capienda feecunditatis praemia , Paurus enim [Ctus (n)

ait: quod ex lege tantum nati parentibus profint. Hiíce

in odium injuftarum nupriarum per legem Pap. Popp. in-

n

troductis fübrogavit Mancus ANTONINUS [mperator, nupti-

IN

as, quin & fponfalia, perfonarum clariffimarumcum dictis

i

indignis hominibus non illegitima modo, fed & nulla decla-

lt

rans (0); imo judice HzixEccIo (p) Oratio Awrowist il-

fi

lamque fecutum SCtum ad reliquorum quoque ingenuorum

fa

nuptias cum abjectis pertinuit, Nec hic CoNsTANTINI ri-

k

oor fübftitit, íed fenatores quoque & perfe&tiffimos, qui

um-

fp«

fefe indignis his nupziis(pollueram , Rotavir infamia , c

d

que

-—a»g ( 19 ) ä-ea- :

linig j

que antea pater filiis injuftis legato quid relinquere , aüt

ln

vendere poflet, fanxit ; ut quicquid uxori aut liberis do-

COf

natum, legatum , venditum , aut alio quovis modo a viro

X]e.

Jibus

patreve in illos collatum fuerit; illud omne legirimee foboli,

aut propinguis reftitueretur , aut his deficientibus, vel in-

P fe.

tra (patium duorüm menfium non retrahentibus

hos

, fifcus übïï

vindicaret (q).

po

(a) Arg. corum, quz ab

U'LP ff xa6,$. 349 L 13. $. 1. - ad L.

lit-

Jul. de aduit. dicuntur.

us

(b) Quales funt L. 8. j7. de Senator. L. 10. C.de N

giit. L. 9. C. de incol. &c.

upt. L. 3. C. de di-

m;

(c) L. 8. : de Senat, L. 1. C. de dignit, L. 10.

(d) L. 35. ff de emort. cauf. donat.

C de Nupr.

ipf

e) Arg. ULP. fv. z. 17. $

: I'&.—L 2.2. $e3..

)VI$

?

£ ULP. fr. z. 16. $.2

(g) Ex, gr. foemina privignum in

atria poteftate conflitutum heredem

P

Ícribere non poterat: conf

EINECC. ad L. Juld» P. P. L 2,

n

C. 6. $. €.

lu

h) ULP. fr. z. 16. $. 3. difin&ius PAPINIANUS zzL. 61. £. de R. .N.

]lv

5

1) L. 19. jf- de flat. bom. L. 10. ff. de Senat. L. 36. C. de decur.

(1) Per cit. L. 19. fF. de Stat. bom. ULP. fr, :.

*

8

"

im) Clare i

d indicat locus PAULLI L. 4. $en:

T

$-

)4. fervatus a COL.

ni

LATORE Legumn Mofaic. (o* Rom. 1. 16. $, 3.

(n) ià L.37. $. 7. f- de

er. li.

l'iS;

IQ«

(0) Pe:' L 16. J? 4e Sponfal..

L. 16. L.42, $. 1. L. 43.4 $, 1c. L. 44; $6 o

)d

(p) in Comm. ad L. ul. à» P.P. L. 2.C. a. $. 1.

^

i

(q) L. 1. C. de niat. lib.

nt

|

$. XIII.

f)

Q

Hscce fere temporibus JusriviaNuUM antecedentibus ob-

l

tinuere,

J]ofe JusriviaNus totam hanc doctrinam iri aliam

le

redegit formam. Primo enim omnem differentiam non

I$

inter libertos modo , fedet inter hos atque ingenuos fuftu-

lir, falvo tánrummodo jure patronatus.

Deinde quoque

-

fub fpeciequidem pietatis chriftianeque charitatis, revera

tamen ut turpitudinem fuarum cum T'uzopona muliere em-

[-

bolaria nuptiarum tegeret ; tam omnibus ingenuis, quam

l

fpeciatim quoque viris in digniratibus conftitutis, plenam

dedit libertatem, ducendi mulieres fcenicas caeterasque ab-

z

ls

jecti Ti«

. -B ( 20 ) $&-

far

jectiffimas foeminas absque metu illegitimi conjugii, Re-

tatY

quirit quidem , ut hujusmodi foeminz turpe vitae genus de-

p

reliquerint ; aft fi memor fuiffet eorum, que in fuum Pan-

Qdb

deCarum corpus inferi curatit, deprehendiffet , foeminis

his etiam poft depofitionem morum deperditorum macu-

tj

duo

lam inherere , quz abftergi non poffit (a). Jn abroganda

habx

autem lege Papia Poppeea , quam crudeliffimam vocat (b);

reliquisque pradeceflorum Conftirutionibus ita proceffit ,

ld

DeQ

ut initio , TsriNuUM patrem fuum adopivum perfuafioni-

bus inducerer ad edendam Conftitutionem (c), vi cujus

p

mulieres fcenice impetrato defüper [mperiali refcripto ,

TEb

Dnec

confectisque legitime dotalibus inftrumentis ; juftum cum

quibuscunque ingenuis honeflisque perfonis contrahere

ded

poffent matrimonium. Jpfe initio ftatim regiminis & fexen-

C

nio poft, conftitutionem JusriNi confirmavit, neceffitarem-

tut

que Jmperialis Re(cripti remifit (d). Paucis interjectis annis

eft

n

nova Conftitutione CowsrANTINI fanctionem penitus ever-

tit; atque matrimonia cum quibuscunque abjectiffimis fce-

l

minis contraéta legitima declaravit (e). Eadem denuo con-

HE

firmavit , atque absque dotalibus inftrumentis foloque af-

G

fectu nuptiali coGundilibertatem dedit iis, qui non majoribus

decorati effent di

(3) L. 43. 6. 4. jf de

ggiätibus (f

?

b) L. 38: C. de Nupr.

»

(c) Quz extat i2 L. 23. C. Eod.

Q

(d) Prouti id patet ex L. 25. C.

de Epvjc" aud, & L. 29. C. de Nupt.

(e) NOV. 89. c.14. d* NOY. 78. C 4.

(f) Per NOY. 117. « 6,

& XIV.

(ï

gä

Q

Denique inibant matrimonium inzequale Cives Romas

ur homi«

ni cum pereprinis. Hi liberis quidem acceníeb

nibus, fuisque, aut a victoribus Romanis preícriptis vive-

bant legibus ; juris tamen Quiritium non erant participes.

Contrahebant ipitur finguli populi licite inter fe matrimo-

nia , at non cum civibus Romanis (a , nifi (peciatim hoc

Ro-

jus peregrinis conceffum erat (b), — Quanquam enim

1nani

L ]

LUC

c'

mani hunc vel illum populam civitate donabant , exinde

le.

tamen jura connubii non confequebatur ; prouti id exem-

fl*

plo Anagninorum & Campanorum patet (c); e contrario

il

dabaant quoque jus interdum connubiorum absque civita-

Iu.

tis jure (d). Quodfi Romanus prohibitione infuper habita

d

ducebat peregrinam, aut peregrinus Romanam, nuptia non

)

habebant jura connubii, marito nulla autoritas, uxori nul-

D

la dignitas; partus fequebatur conditionem deteriorem (e) ;

N

neque conjuges fibi invicem, nec hiliberisa fe procreatis

us

per ultimam volunratem quidquam relinquere poterant, ca-

0;

rebant enim teftamenti factione ram activa quam pafTiva(£) :

nec ab inteftato fibi invicem fuccedebant, Jure quippe füuitatis

(

deflituti (g). Cum vero per Conftitutionem ÁNroNINI

[l

CaRACALLAE civitas omnibus orbis Romani ingenuis dare-

]]e

tur, eo ipfo quoque hzc matrimoniorum injuftorum füblata

I

eít fpecies. Prohibitee quidem manfere nuptiee Romano-

t-

rum cum barbaris, per Conítitutionem VarENTINIANI (h) ;

P«

legem vero hanc non diu valuiffe, exemm

n.

HEMIUS (i).

plis probat Ez. SPANg

f-

a) »r. INST. de Nupt. ULP. fv. z. $^ $.

4. confirmat idem L. ANN. SE;

U

NECA de- Beuef. L. 4. c. 34, ibi: promifr tibi filiam in matrimonium,

[o-

flea peregrimus app.

araifli ; non eft mibi CHm» exirateo cotitibium.

b) ULP. 4 c.

ä

c) De illis LIVIUS L. 9. c. 43. de his JD. L. 38. c- 36

(d) JDEM L. 31. c. 31. conf. EZ. SPANHEM. Or?, Rom. 1I.

p

e ïJ-OLPv Y. zo 7. 50 8

-

(f) JDEM. fr. . 22. $. 1. fgg.

(g) JDEM. fr. r. 26, $. 1. & . 7.

E

(»

us extat 1

2 L.un. COD. THEOD. zi

Q) Or£. Rom.,II. 22. p. 369. f9.

kde Nzipt. Genr,

le

lg

& .XV.

Jus Canonicum morem inter gentes receptum, ut ho-

e-

5

mines in diverías claffes collocentur, utque unicuique claffi

)s

peculiares fuc;e adhereant prerogativae & privilegia, non

quidem rejicit (a), nec ramen in zeftimanda validitate ma-

trimoniorum multum curat. Diítinguitenim inter matri-

C 3

moni-

"

-M2 ( 22 ) f-

an

monium ratum & legitimum. | Legitimum vocat , quodin-

ftitutis civilibus convenienter conrrahitur; ratum ait effe,

an

jm

quod inter fideles fecundum pracepta ecclefizge. initur (b).

Matrimonium ratum , quelitercunque alias contractum , in-

D

fti

fuper habitis rationibus politicis ; negleéta hactenus difpo-

fitione Legum civilium; vi doétring de facramento matri-

bis

fol

monii , indiffolubile ftatuit ; efrectusque ecclefiafticos eidem

iU

elargitur: quo ipfo tamen matrimonio contra pracepta

pta

Lepum civilium contracto non omnes effectus legitimi con-

jugii conciliare vel voluit vel potuit. Principio hoc po-

t

L

[7,

fito, non potuit non matrimonium viri ordinis fupe-

rioris cum fcemina infimz etiam fortis approbare ratum-

9

ue habere.

Promanavit inde decifio Concilii Triburien-

T

[^/

fis(c), ut conjugium nobilis cum liberta eeque firmum ef-

(e debeat ; acfi foeminam ex nobili genere prognatam duxif-

fer

x

fet, utque maritus ea vivente aliam accipere haud poffit:

quo ipfo intelligitur, hujusmodi nuptias a moribus illo.

IS

C0

rum temporum fuiffe alienas, & non illegitimas modo;

fed & irritas declaratas. Sunt igitur conjugia talia ex prin»

4n

Orc

cipis Juris can. rata quidem; fed tamen non legitima.

(a) Dec

laratur hoc velexinde, quod SS. PP. confuetudinem Germano-

pum ,

ne ad Capitula Canonicorum nifi ab utroque parente nobiles ad-

do

mittantur, non modo non omnino improbaverint, vid. C 37. X. de

fph

Prabend. ícd quandoque etiam ap

;

robaverint vid. LUNIGII Spici. Ec-

Q

clef. P. 2. 2it. de Ecclef.. Catbedr. Hal

f

erft. n. 31.

b) c. f.

canf. 28. 4. 1. Cap. 7.. X. de Divort.

pi

ä

c) Ànn

o 895. celebrati , c. 38. apud Harduin. 1. G.. p. 4$1. add, ex codem

la

Conci

lio defumtum C. 1. X. 4e Speu(al. nec non c. f. X. de Couj. ferv.

(

ubi INNOCENTIUS IiI.Papa conjugium militis cum ancilla fcienter

con

eractum in tantum approbat, ne difceffionem ab ca facere poffit ,

conf£. BOEHMER Zs Ecelef. Prot. L. 4.1. 9. de Conj. ferv.

Q

$. XVI.

--

Miffis Juris Romani Canonicique placitis ;

| quid

Leces moresve Germanorum hac in re ftatuant, paucisin-

vefticabo. Germanos omni tempore ad paritatem condi-

tionis in contrahendis conjugiis refpexife, et cum rigore

erarunt ,

(epius in eos, qui moribus receptis non obtemp

u dpom — us

animad-

-5 (23 ) S-

l.

animadvertiffe , extra dubitations aleam pofirum eít. — De

,

antiquiffimis temporibus "T'Actrus (a) heecce refert: Sera

b)l

juvenum venus, eoque imexbaufla pubertas: mec virgines fefli-

li

tautur ;eadem juventa , [milis proceritas ; paves validique mif-

Q«

ceatuv.

Ex ícriptoribus medii zvi illuftre hujus rei no-

I

bis prebet teftimonium ApAMus BnrMENsIs(b); non enim

Íolum afferit, quod Saxones a promi(cuis connubiis cum

u

exteris, aut fibi inferioribus gentibus abítinuerint fed ait

d«

P

oreterea, Lege apud illos //rmarum fuiffe, ut mulla pavs in

copulaudis com,

ugHs proprie [ortis teviminos tvausfevat, [id

zobilis wobilem

ucat uxorem; Q9 libev liberam, libevtus coue

]j

jugetur libevte , €$ fervus auci

//e ; addit: /i vero quispiam bo-

vum fihi

Hon convenientem &9' genere pveflantiorem. duxerit

t

uxorem» cum oite [ue daumo componat,

Ex recentioribus

f

fcriptoribus multi hanc Germanorum confuetudinem pla-

ne rejiciunt, aut antiquatam dicunt , multi vero & fanio-

res eandem ingenue profitentur

; ejusque obfervantiam

continuam adftruunt (c).

Nec mirum , hanc fententiam

))

ls

animis Germanorum jam o

lim infediffe; dum fuus cuique

ordini honos , fuee

particulares praerogativae femper fuerunt

& adhucdum (ünt

*

*

hinc tanti

quoque afítimarunt fplen-

dorem cujuscunque ordinis,

ut eum conjugiis perfonarum,

fplendore hoc non fulgenti

"a A R

um; maculari fibi perfüaferint.

Que cum ita fint,

magni utique intereft , ut cuilibet in Re-

publica Germanica viventi fuu

S ordo affignetur.

(a) de Mor. Germ. c. 20.

(b) Hfi. Ercef. L. 1. c. . de Francorum odio ín matri

GREGORIUS TURONE

monia im pz;ria:

NS.bifl. Franic. L. 4. c. 27. add.

PETRUS DE

ANDLO de Ip.

Rom. Germ. L. 2. c. 12.

(c) Ex pofteriorum claffe profero nunc unicum SECKENDOREFII te-

ftimonium it feutfcben

Sürften«Ctaat P. 2. c. 7.

26. p. r$9. 0ad$

altem Joerfemmen beg

zeutfdfanbeg verfeuratbe

Sürflen unb tornebme

Steic$:Grafen. an. Éeine

u fíd) Die teutfdyem

toclcbe àus fürfilictem ,

enbere 9Werfon, al8

fcblecbt , toeld;

graftitbent,

ober bemfelben gleidjaead)teten Gez

e8 sumabl:

& im 3teidh befanbt, unb etman aud) bent

fanbeS/Sürften, ber ba De

ucatbet

, nicbt untertoorffen , ober &anbfáfig

máre, gebebren ift ; unb

finb Crempel anju

deben, bag im Sall eine

Surflice «Berfon e8 Diet

ütnen

H

anbers gebaften, unb an cine gemei,

ne von 2lbel ober bürgerli

ien. Gtanbes fid) sermáblet, e8 ibnen nid)£

eliein

E ( 24) d-

;cüein que bofen SRadycebe aeteidjet

; fænbef--n aud; ben affo ex*äef)ltm

$U

&aubgsSiegierung febe befcnitten ,

H

Sinbernt i. Gtanb unb SLecbt gur

aud) toobl aberfanbt , oper fie u

t getingen. Gutberen abgeryiefm

(

toorben«

()

AC

$. XVIL

(c

otiffimis f.ät'ione natelium,

Germani (ieculis jam rem

(

jr:

ordine inter fe fuerunt difcreti,

nec facile dignitatem , pra-

rdini proprias ;

in hominem alterius or-

rogativas cuique o

i

dinis contulerunt,

"T'Acirus (a) jamjam innuit, Germanos

fle comprehenfos , meminit enim no-

(g'ä

quatuor ordinibus fui

libertorum, fervorum. Cum Taciro

bilium , ingenuorum;

confpirat ÁpAMus D

ÉMENSIS, loco $pho preced. indicato,

Gentem Saxonurm qua

tuor differentiis confiftere, affirmans.

d natales Saxonum

be

NirHARDUS (b)quide

m tres tantum quoa

fer

Adelinvorum;

Frilingorum, Lazzorum ,

claffes profert.

omnino di&is fcriptoribus fit con-

m1

dici ramen nequit , quo

q

trarius; ftatu

m enim libertorum perpe

ndens deprehendit;

hi

eos non mu

|tum fupra fervos eminere , iisque fem-

er fervile quid

inherere , adeoque ipfos re ipía

fervos eíle, lautiori pau

lulum ratione viventes habitos-

diverfitas non a Saxonibus mo-

U

ue (c). Et hecce ordinum

fr

do, fed & a reliquis Germaniee popu

lis fuit obfervata (d).

idem cum VarEsIo ftatuit,

veteres Franco-

W

HznriUS (e) qu

at

rum Nobiles non cert

um ac feparatum quendam a reliquis

h

P

dinem , fed Francos nobilitatem ex

l

ngenuis conítituiffe or

s excelle-

gtatetanrum & virturibus , quibus

quisque caetero

lu

us ex autore vite f. Apili

bat , zftimafle: verum ipfe ille loc

nobilitatis quoque pro-

Y

Abbar. ab HznrIO citatus oftendit,

e,ita enim Anon

ymus: fui; quidam

fapie rationem habuiff.

zibus uobiliffz

J[21n4

i natalibus oviundus

ex pvimis Pal

aiii optima

ejusdem vegis ;

Childeberti, cozz

iva $9 confiliavius; pugnat

Hanrn fententiam te

ftimonium Gmnrconu

porro contra

01 ab illis, qui

'Tusox. (£) hiceni

m aperte diftinguit zzgezu

& convivæ domini ; ;

nec IEGINHAR-

vobilitate funt fublimes ;

DUS

lä

w

-eo-ä (55)"3?:—

Mi

i l

ms (g) ullam differentiam inter nobilitatem Francorum

& Saxonum agnofcit.

int

a) de Mor. Germ.c. 15. add. cap.7. de* c. 13. . 4.

(b) 4e Diffenfron. fülior. Lud. Pii. L. 4. apu

d

SCHILTER. ?. 1ogp. Ex his

faltem teftimoniis patet, male a quibusdam afferi, quod Germani nul-

los habuerint fervos , merito itaque refutati a POTTGIESERO de Coz4.

d" flat. ferv. apud Germ. p.

Conf. GUNDLING.

E

m

a

difm;n.vmter tiobilitet . c. 2. $. 3. faq.

(s

GD

Vid. Leges Frifionum, Saxonum, Burgundionum, Ripuariorum , Ale.

mannorum,c. apud Lindenbrog. Cod. LL. antiquar.

z

ote

INot, regn. fratic. vet. c. 3. $. 29.

o

)

Invir. p atr. c. 9.

11

) Jn vira Car. M. aptt

4 KEUBER. f« $ confï/GU-NDLING. diff. cit.c. 3

[Qe

TO

$. 4- fqq. KOPP. de— itf. diff. imer S. R. L. comites d»» uob. immed. $. 1. $, 3.

:

$. XVIIL

-

j

uinam ad nobiliu

m, quinam ad ingenuorum feu li-

I1$,

Iff]

berorum hominum claffem fint referendi, fcire nunc re-

fer. Quod(íi monumenta omnium faeculorum percurra-

u

o

mus , edocebimur , ordinem veterum nobilium. illum effe,

qui hodiernis temporibus fub nobilitatis füperioris nomi-

i!l' j

ne venire folet: veteres differentias nobilium mediatorum

umo

& immediatorum, fuperiorum & inferiorum ignoraífe ;

pf

unicam fuiffe nobilitatem , bafin & fundamentum omni-

0j*

um dignitatum , honorum; quibus nobiles pace belloque

)0

fruebantur; feminarium Regum, Ducutn, Comitum czte-

d)

rorumque Regni officialium ; nobiles hoíceillos effe, qui in

(

antiquis documentis Principes, Proceres; Primores, Majo-

[UlS

res natu, Meliores natu , homines boni generis, fuperio-

91

rum natalium, Liberi domini , Liberi fümmi &c, appellan-

lo

i

ss

tur(a) Hinobiles evo Carolingorum vocati quoque funt

viri illuftres & Barones regii (b); honoribus & officiis re-

i

"

gni admovebantur(c); omnes comitiis aderant tanquam

proceres (d); Imperatoribus immediare füberant (e)J. Nec

]u

aliter res fefe habebat fub Imperatoribus Saxonicis, quam.

n

vis enim Duces magna autoritate in rebus publicis & ma-

RI

xime militaribus valuerint, minime tamen inde fequitur,

u

quod reliquosnobiles, Comites, Dynaftas, ordine feu natali-

)

um nob,ilitaæ præcefl'erint » &ut hos füug poteftati fü

bjece-

us

rint :

455 (zö)ääw

M

rint: quin p

otius hiftoria ejus tem'p'oris abunde evi'ndt,

l

hiones, Comires caterosque regni ofliciales,

Duces, Marc

(

ex familiis nobi

lium fuiffe le£tos (£), adeoque omnes quoad

(

natalium fuiffe equales; Comites atque Dynaftas

/6!

dignitatetn

Tagnarum

fuiffe terrarum dominos, nec Ducum Landfàaffi-

M

omnes

habuiffe jus fuffragii in. comitiis tanquam

j

os (g);

procere

s Imperii (I5; Duces atque Comites eodém vexilli

L

Ívmbolo bene

ficia ab [mperatoribus accepiffe (i); folum

di

ffe judicem (1). Eadem fere circa epo-

J

mperatorem agnovi

cham |mperatoru

mE

ranconicorum obfervari poffent, fi id

(

itiam page

llarum liceret; illud certum,; [mperato-

r

r angu

()

rum poreítat

em collabi , Ducum veroindies creícere ceepif-

fe, reliq

uos tamen nobiles hoc etiam &vo Primatibus, Ma-

(

joribus ;

Principibus adnumeratos fuiffe (m), titulumque

nobilis non

Dynaftis modo,fed & Comitibus Ducumque fili-

(

is fuiffe tributum (n). Suevis regnantibus Ducum autori-

(

tas & poteftas mirum in modum crevit ; Ducatus , non

Qï

tam adminiftratorio, quam hereditario potius jure, ad pofte-

(

rostranftulerunt; Comites, Dynafte , qui eorum domina-

tui refiftere non potuerunt, Landfatfiorum numero adícrip-

). His non obftantibus multi Comites,

ti fubjectique funt (o

Dynafte, ju

gum fübjectioni

s fübterfugerunt, eademque qua

I22

Duces autor

itate & poteftate in negotiis |mperii majoribus

(

ac publicis gavifi

funt (p). Feuda eorum fuerunt, funtque

dicta regal

ja, vexi

llaria (q). Denique quanquam poft in-

Duces varia jura,antea univerío nobilium

terregni tempora

ordini communia,

vel confentientibus Comitibus atque Dy-

naftis vel his etiam invitis, fibi folis attribuerunt , hoc i-

pfum tamen non

impedivit, quo minus omnes eandem ori-

eidemque ordini adícripti fuerint ; imo o-

ginem profefïi )

rmnes per

Pacem

Weftphaliam non civium modo immedi-

arorum ;

fed Statuum quoque ]mperii numero compre-

henfi fuerint.

Turon. $. 11. ait: quod apud Fran-

a4) RUINAR

D. in Prafat. ad. Gregor.

cos illi przcipue ;

qui ex nobiliffimis familiis exorti, nulla,tamen pecu-

liaris dignitatis titu

lo v. gr. Cancellarii, Camerarii &c. defipnati erant,

"Viri fortes, Seniores ;

Majores natu; Priores, Primores , Optimates ;

Magna-

-—303(27)802—

clty

A

Magnates appellati fuerint , quorumque conülii's Rex in placitis uti fo.

&

litus fuerit. -conf. AUT. be8 9lbel. 9titter Selb8. p. 9. 7. d9* 23.

9d

(b) Vad. Capitul. Car. Calui, z, 18. add. GUNDLING de Feud. Vex. $. ET.

as

(c) Subibant ex. gr. munus Vatforum dominicorum Vid. Capirul. Ludov.

pii- V- ammn. $819. c. 26. Djusdem Cap. a. 823. 0« 23. Capirul, Reg. Franc.

m

L. 4. €, 4. Charta a. 858. ex appeud, A. vet. ti. $. apud BALUZ. . 2. p.

m

1468. add. A4uror be$ $5ericté oom 9Ibel i. Seutftbl. . 92. Comi-

lli

tum , vid. Capi£. Lothar. "/mp. t. $. c..31. HROSWITA — poerria apud

Leibuit, 1. 2. D. 319.

His a NITHARDO L. z. apud Schilter. p.. 94.

datur titulus ducin & in cbarta Ludov. pii a. 8$9. apud DBaluz. s. 2. [

1471. vocantur zobiliffii ,imperatoris propinqui.

Md

d) ANNAL. FULD. ad au, 825, conf. AUT. be$

:9Sericbta bbm 9fbel ii

0-

teutfcbl. p. 104 & BALUZ. in praf. ad Capiz. $. 7.

-

(e) Car. M. Capiz, Ll. Aun,. 80

$. 6 12. Ejuid. Capit, -III..Ann. gI2. & 2.

- ANN, FULD. ad anun, 866.

d-

Vid. exempla apud ECKHARD. 7un. de cas.s01. $.. Gall,

€ T. p. 1g.

il

^WITICHIND, L. 2. autial. p. 17. DITMAR. L. 4. p. 356.

(g) Vid. Aurzor vire Meinerc, $. 4. ap. Leibuit. p. 4

;

UT

LJ I

[

?3. Conf. KOPP. zr. cir.

|e

h) Auz. vite Meimverc. $. 42.

»

n

(I), Vid. DITMARUS L. $. f. 369. conf. GUNDLIN

G de fäud VEX,

" l

—(1)6'1&:61:»10 ad ant. 9og. WITICHIND. L, 3. DITMARUS L. 5. 2. 34j.

js

Ex teftimoniis faltem hactenus prolatis viderelicet, doctrinam illam de

Arcláprincipibus fortioribus indigere argumentis, quam quz ab illius

)

flatoribus prolata funt. Vid. interim ulterius profequens hanc materi-

am KOPP. zrac. ciz. y. 40. f24. ibique allegati,

m) Vid. Lieere. HENRICI IV. [;mp. hiftorie de ejusdem vita fubjun&

apud Urffis. 1. 1. p. 399. BRUNO de Bello $ax. apud FREHER, p, 194.

E

2, l.

» $867,

z

(1) Vid. BERTOLD. Conffant, ada. 108 1. 1089, io9r.

o*Con£ ROPDB. ;* cn- S$.1. . 19.

. 1198. CONRAD. URSE"ERG. in 'vi-

p) Vid. GODOFR. MONACH. a4 a

z5 PbilippiSuevi, p. 233. ARN. LUBEC. Chrou. Slav. L. 6. c. 1. u, 1.

ARN. LUBEC. L. 7, c. 20 ft. 1. add. GUNDLING de Feud. vex, . 22.

. 46. in hoc zvum incidit epocha; qua comites majori fiducia comi-

tatuum nomen affumferunt, prouti id vel ex URSPERG. Chron, . 2.16.

224. 235. 239. etc. patet ; cui rei forte jus hereditarium , quod fibi ar-

rogarunt, anfam dedit, nec defunt tamen exempla ex $ec; x. defumta.

Vid. Aut. be$ 9lb. 3itt. Selb8, p. 37.

$. XIX.

A di&o ordine nobili

um multum diítabat, & adhucdum

diftat; ordo ingenuorum, feu liber

orum hominum,; necnon

D

t

7

exX

-M5 (28) G-

ex hoc fucceffu temporis formatus ordo Equeftris; fiv:ho-

f"

dierna inferior Nobilitas ]mperii immediata.

Buncsnwzis-

ni

Iel

XERUS (2) quidem Kwrescnirpio aliisque fübira(citur , quod

nobilitatem inferiorem in liberorum hominum claffem reje-

cerint ; aft ipfe tamen (b) fatetur , antiquioribus tempori-

Qu

bus nobilium nomine non veniffe ; &dnumerabantur igi-

inf

ord

tur aut ingenuis,aut libertis, aut fervis; Liberorum veroho-

minum claffi effe adfcribendos ex mox dicendis patebit. Li-

ftat

beri homines Merovingorum zvo poffidebant quidem al.

tela

her

lodia, quanquam exigua (c),ad beneficia tamen & dignitates

non admittebentur (d); bello ingruente, nemini ingenuo

nií

fefe militize fübducere licebat, fed omnes admoniti caítra fe.

adí

qui tenebantur ; in civilibus ac criminalibus domi mititize-

DO

que Jurisdictioni Ducum , Comitum — erant fübje&ti (e).

f

Sub Carolingis liberi hi homines non bona folum propria

Ti

habebant, quorum intuitü fuis fumtibus fefe armare, atque

0n

in militiam proficifci tenebantur (f) , & idcirco in hoftem

T

banniti , venire contemnentes ; plenum heribannum per-

ni

folvebant (

)5

fed ad beneficia quoque militaria admitte-

j

bantur, qu

i

us quippe Reges ; Epifcopi , Comites ceteri-

que Optimates aut fortiori vinculo ad fervitia miliraria libe-

ros homines devincirent (h), aut ad officia palatina praeftan-

tu

da eo magis adítringerent (i); de cetero in omnibus cau-

Wi

fis Comitibus, Senioribus erant fubjecti (1); quin nulli in

regno vivere licuit , qui non habebat fuum feniorem (m).

Saxonicorum Jmpp. evo plerumque milites, fatellites, mi-

nifteriales (n), denominabantur ; aut enim militiae cantum

operam dabant, aut minifteria quoque in aulis Epifcoporum,

Ducum , Comitum, obibant. Milites foli beneficiorum mi-

litarium erant capaces (0); atque illa ad filios hereditario ju--

re tranfmittere incipiebant (p); eranttamen & hoctempo-

re Ducibus, Comitibus ; Baronibus omnimodo fübjecti (q).

Faítigio honorum & prarogativarum, quibus pofterioribus

fieculis ordo equeftris mactatus eft, non parum contuliffe

videtur, quod, cum antiquioribus temporibüs maximum

;;ng

militiee robur in peditatu conftitiffet ; temporibus precipue

FPrálle

-5 (29 ) $&-

iþo.

Franconicorum ]mpp. loco peditatus ufi effent Germa-

IBIS*

ni equitatu; adeo, ut equites rantum militum titulo infigni«

uod

rentur (r), & non nifi rite obfervatis mulris folennitatibus

Ve!';c.

in numerum equitum recipi quis poffer. (s?; obtinebant

fl

quoque per Conítitutionem Cownapi Salici (t) pleniorem

"

in feudis fucceffionem; nequaquam tamen a fcriproribus

i

ordini nobilium adnumerabantur (u). Nec epocha Hohen-

.l

[j«

ftauffiana fubminiftrat indicia equitum in claffem nobilium

d.

relatorum, potius fub nomine minifterialium eos compre-

I$

henfos fuiffe deprehendimus (v); quanquam nec cum mi-

n

nifterialibus cafatis, quorum conditio hoc tempore fuit

fe,

adítrictiffima (x), comparari poffunt: a quibus quippe; nec

æ.

non a ceteris ingenuis ; qui militie nomen non dederunt;

feparatum effecerunt corpus. NNon facile tamen probave-

e)

rit

ris, equites jam tum ea, qua hodie fruuntur , immedietáte

i

gavifos fuiffe; illud magis conftat; quod propior origo im-

medietatis ab his temporibus fit arceffenda ; & in fpecie in

nimia terrarum Hohenftauffiarum diftributione, illuftris hu-

[^]

jus familie torali interitu ; turbulento Germaniz interree

no,& poftillud in funeftis diffidationum turbis fit quaren-

d

[

a (y). Addo denique, quod quanquam Equites tandem ti-

[le

rülum Nobilis fint adepti (z), perpetua tamen & conítans

inter veterem illam & originariam nobilitatem atque hanc

]«

recentiorem differentia fit obfervata (aa): idque eo magis

exinde patefcit, quod Equites, fi Comites aut Barones crea-

,

ri volunt ; ab ]mperatore non expreíle modo ad talem di-

gnitatem evehendi, fed nobilitandi quoque fint (bb); claro

documento , fe cum veteri illa nobilitate nihil habere com-

mune ; & quis nefcit infignem illam differentiam , qua ho-

diernis etiam temporibus ordo equeftris ab ordine nobilium

veterum feparatur, dum uterque quidem ordo civiumim-

mediatorum ]mperii numero habeatur , ille tamen a Statu-

l:c

um claffe fit exclu(us,

(2) Grafen unb Süitt. Gaal. P. 1. - 16. m. 4.

» Ctf.

2, S, 15. n. 15. Vid. PFEFFINGER'ad Vitriar. L. 1. 7. 26.

$. 6. l. & ubi ma

Jubet,

gnam copiam diplomatum huc facientium ex-

( Col-

$( 39) $98-

(c) Colligi id poteft ex LL. Bajuvarior. t 6. c. 4. $. 1, ap. LINDENBR,

Cod, LL. aut.

414

Dità

e

do

(d) Conf£. THOMASIUS 4* Or:.

:

f

lleäeï."ö. t $. i. D.

ho

e) LL. ALEMANN. c. 36. $. 4

FREDEGAR. SCHOLAST. Chron. c.

87. p. 657. Ed, Ruiuart. Foriul. Lindenbr, 12$,/

Tint

1) Carol. M. Capit. L au. 812. c, 1.

qe

i

g) Car. M. Capir. IL au. $12« c. 1

te5,|

h) Car. M. Capiz, L. atu. 812.c. 1. Capi

t, Car. Calv,; L 6.c. 15.

()) Capir. Car. M. L. a. 812 c. 4.

n

I) Capit, Car. M. IH. ann. 812- c. 9. Cap. Reg. Frauc, L. 4.c. 29.

dini

( Vid. Convent, 1. ad Mar[uam, ap. BALUZ. z. 2. $. 44.

-

REGINO ad a. go$. DITMARUS L. ». ap. Leibust, $, 402. WITI-

füy

(n)c

Xl

HIND. L. t. aun. p. 13. EZ. Reinerc, ECKHARD, jut

friti

Gall. ap. Godaft

. 1. I. rr, Alem. p. zg.

4: €aj, 09ou. $,

o) AUT. ver. de Beuef. $. 4.

ais

E

P) DEM- 6' 33'

—

pet

a Cit. AUT. $- 9. dp* tit. de ord. placitat. $. 4.de*$.e$

Tar]

(r) Vid. F

ULCHÉR., CARNOT. L. 2. c. 32. Diffor, bie

ï. (?/öb/m-

add. LA

MBERT. SCHAFENAB. ad A. 1075.

Opi

: s)C

nf, 9tbel. itt. Selb. $. 7. ibique notas,

DU

CO

ag extat i5 Cod. LL, Losgob, L, 3. z. 8. L, 4. ap, Lindenbr, p. 678.

!h

(v

) Vid. cit-. BIRLUN:O. de

Bello »ax. ap. Preber. p. 187. ubi Majores *oppo.

puntur ordini militari, GODOFR. MON. ad a. 1215. ubi uobiles contra-

fi

,

diftiguuntur ordini equeftri. add. OTTO F RISING, de geff. Frid. I. L. 2,

(ott

RG. n vita. Ott, IV, p. 238.

(Vj CONRAD. URSPE

bantur; exempïum vide

btj

ix) V

endebantur enim, dono dabantur; permuta

in KETT

NERS 4iniig. bed Ctifft8 Dueblinb

*

(

XFI4.333

; fee. XIII, Cbarfa XI, de*

Conf. KOPP. zr. ci $, 1. $. 24

()

ä

7) Contigiffe id pracipue circa fecu

lum XV. docet no.s ALB. KRANZI.

S L. 3. metropol. c, 11, add, STRUMPFEII Gd)toeitger Chronic p. 313.

(6)

(

aa).Vid. SCHILTER 4e Liberz. Ecclef. Germ. L. 7. c. 2. p. 878-

(bb) Vid. Exemplum ex

p

z, ver, gevim. in

docum, Frider, p. 199.

fec. Xy. apud SCHILTER!.]E:'W'

-

d

$. XX.

Quodü nunc ea; qüæ de diftinctione perfonarum

n

he&ktenus dixi , cum verbis ApAwI BREMENSIS, fupra $. 16.

e

allegatis;

conferuntur , facili negotio intelligitur, quinam in

af

German

ia zequale, quinam inaquale contrahant matrimno-

de

neunt nimirum inequale conjugium liberi cum

nium.

del

fervilis condirionis hominibus. Erant hujusmodi matrimo-

I

nia

-$$ ( 31 ) $&t-

UN

nia antiquis maxime odiofa ; adeo, ut non privatiohe fno-

do libertatis, fed paena quo

fl

a

m, imo & mortis

h Q

homines, hif(ce amplexibus

i

polluentes, dignos judicave-

lgclloru

rint; nec hodie prorfus rigor veterum exolevit: in pleris-

que enim locis homines liberi, glebze adfcriptis fefe jungen-

tes, itidem fiunt pars glebe , amittuntque libertatem (a).

]nzqualiter coéunt porro plebeji et Nobiles inferioris or-

dinis, tam mediati quam imediati, cum Nobilibus nobilitatis

Il

füperioris: hi enim ab illis & origine & ordine quam ma-

|

(

xime differunt. Aliud dicendum fi Rex, Dux Ducis, Co-

mitis autDynafte filiam thori fociam eligeret : aut Regis,Du-

cis, Comitis filia nuberetDuci,Comiti aut Dynafte : hae enim

perfonz cum titulo tantum; non ordine & nobilitate orici-

naria, inter fe differant, equali omnino junguntur vinculo.

Optime itaque Luporrnus ait (b): s02 opus ergo siova colla-

tione dignitatis ,fi uxor comes, vel qua dignitatis fruitur pavi-

zaf8, matrimiomo jungatuv | Principi. dvanfibit bec in ordi-

d«

"

nem Principum feminarum virtute majoris five regalis, quam

um babebat, dignitatis : hinc ex. gr. Stylus curiee : Dep Dutd)

À

íaucbtigen Gürjtin Srauen IN. sermáb(ter Joer&oait $u N. gez

bobrner Gráfin $. IN. (c).

ig!c

e

(a) Conf£. de hifce conjusüs POTTGIESER de coud, d /fat. [erv, pey

Germ. L. 2. c. 1.

(b) de 3ur. fiem. illuffr, S. 1. $, 8. ibique cit. EYBEN de ziz. stob. $. 7.

J

de Ssylo ctir. $. 11.

c) Exempla hunc morem pro

bantiavideapudBOEHMERUM de [ecund,

)!

gerfon. ill. fzupz. & 2, $. 22

d

jj

UMK NRE

uæfitur nunc, an matrimonium nobilium fuperio-

rum cum plebejis vel nobilibus inferioribus legitimum fit

cenfendum ? Sunt quidem Doctorum quam plurimi , qui

affirmando pronunciant ; cum autem eorum rationes deci-

dendi aut ex mero Nar. fure, Civ. Rom. vel Canonico fint

defümpta (a); aut ipfi exempla illuftrande rei caufa per-

ndem

peram appliceqt (b); aut 1ggesGe'rmanicas contra earu

H

feno-

-

- (32) ä—ee-

lep

tenorem in ipforum fententie favorem varie. detorquant

tiot

(c); hec fane argumenta non ita fortia videri poffunt ,

pal

quin negativee fubícribatur fententiz. Jdque eo magis, quo

t

certius conftat , hujusmodi matrimonia anriquitus Jam le-

*

fi

J

1

bus ferio probhibita, atque magno cum rigore punita fuif-

At)

i

e

. Necobftare poteft illorum affertio , qui leges illas an-

9t

fiquates , aut fpeciem matrimoniorum, de quibus quzri-

pol

dein

tur, non comprehendentes dicunt ; adeft enim conftans &

perpetua J

mperii obíervantia , cui eadem cum lege fcripta

r

vis atque €

fficacia eft. Obfervantiam autem fatis probant

bllll

le lites; effectus ho-

frequentes circa matrimonium insqua

ghi

rum matrimoniorum minus favorabiles,tam ratione uxorum;

YX

uam ratione liberorum; illuftrium (anctiones & pacta (e);

o

nec non ipfie Leges ]mperii fundamentales Capitulationes

UXC

mperatorie.

qu

(2)

MYLER Gamolog. c. $. $. $1. [24. SALMUTH. 4e maty.. pritic. cum

vivp. 110

b. CARPZOV. Jprud. c

[//

g

. L. 2. £. 1. d. 10. [4. aliique.

D

b

) Álicgant v. gr. exemplum ED

l5/1"

À

RDI FORTUNATI, cujus nuptiz.

D

cum MARIA ab EICKEN legitima, nec non filius WILHELMUS ex hoc

4

satrimonio procreatus dignitatis ac fucceffionis paternz capax declara*

gl

Ie

tus eft per decretum Judicii aulici. — At quis ignorat, fententiam hanc

b

l

funeftis belli tricennalis temporibus Autore FERDINANDO Jmp. domui

Badenfi Durlacenfi infenfiffimo;perlatam| effe. CAROLUS CARAFA, E-

i

P

fcopus Aver[anus ;

i comnent. de Gertania facra veflaur.

Á

ub. S. P. P.

fni

G

regor. XVF.do: Urb,

V Ill p. 127. iftius fententiz rationes decidendi vo-

o«

luntatem Jmperatoris, & conferva

tionechligionis catholica fuiffe, tradit.

AT

c) Conf,

hi proxi

me Ífqg.

Qu

d) Conf. SENCKENB

ERG. s; feud.v $. 306. p. 345.

[es

e) Vid. LUNIG. zom, I1I. co

Y

p. jur. feud co(. 947. €? P I.fpicil. fecul. beg

pe

teutfd). 9. 9l. ;4 23. P 353«

foi

W

$. XXII.

Ü

Jn matrimoniis zqualibus obtinet alias regulai uxor fe-

quitur mariti conditionem ; an eadem ratione dignitatis &

titulorum in marrimoniis ingqualibus ; przecipue iis , de

D

d

uibus hic fermo e(t , obfervetur, diíceptant inter fe Do-

N

ores. MyrkR ; SazMuTH, FELTMANN , aliique ex vinculo

conjugali , iadividua vitee inter conjuges confuetudine , &

q

Tie

egi-

Legibus Juftinfiane'iä füae affirmativae fententize *liam—'-ium Am;.

Quant

Unt,

riones, quas tamen nunc non moror

(a). Allegant porro

parcmiam jJuris Germ.

Cines Stittere SBeib bat Sitter8

quo

eRecbt ; allezant Jus Prov.

Saxon. (b), obtobl ein Saum

m le

if

feínem SGeib nidbt ebenbürtig

toár , íft er boc) ibr Qormunb,

$ af

un fie feine Genof

i, unb tritt ín féiti SXecbt , toann fie in fein

$95ett tritf.-

Verum enim vero probandum primo, has dif-

geri«

&

pofitiones unquam per totam Germaniam

fuiffe receptas?

deinde non valet hic confequentia ,

fcemina Equitis uti-

Tip

tur juribus mariti füi, er

go feemina quoque plebeja vel no-

)bant

bilitatis inferiovis, illuftri

; ho-

hd

juncia , gaudet prarogativa &di-

'Ufmy

gnitate hüic conceflis

?

porro quoque , fi verba Turis Prov.

Sax. allegata probe infpiciuntur, apparebit, agi illic non de

(6)

one$

nova dignitaris acquifitione, fed de delictis, ut nimirum

uxor marito quoad Emendam & Wergeldum fir zqualis;

quod etiam verba fequentia confirmare videntur. 5y?q

De8 9anne8 Sob íft fie lebíg

üptia.

ren, benn fíe bebált voieber i

6on allen feínen SXedbten unb Gb

x floC

bren G»tanb unb

Siebt, be8 fieane

gebobren toas , ebe fie ben 9»ann nabm.

(c). Potiori igitur ju-

Clatae

re afleritur, matrimonium non eíTe m

odum acquirendi no-

hanc

bilitatem füperiorem , illiqueannexam

Ommuj

dignitatem & titulos;

E

ignorum enim nemini, ]mperatore

m unicum fontem o-

P p

mnis dignitatis effe , nec ulli alii jus competere, alterum in

| vO:

ordinem nobilitans Germanicz füperioris evehendi. Er

«dit,

cur qua(o viri illuftres, inferioris ordinis fi

bi fociam eligen-

tes; ab |mperatore petere folent, ut hujus

modi foeminze fü-

d

perioris nobilitatis prerogativas concedat? (d), nifi per-

fpicerent ; absque tali conceffione illam dignitatis & titulo-

rum mariti non effe capacem. Confirmat meam fententiam

obfervantia Jmperii continua ; ita ex. gr. — EtisasETHA de

[c.

ROSEGK ; uxor GizogGI AnrsenI, Principis Anhaltini,nec i-

pfà fibi Principis titulurn dedit,

nec ab aliis Principibus eo-

de

dem infignita fuit, prouti hoc i

llius littere ad WirpmgrwuM

Jo«

Sax. Ducem,

& hujus ad illas refponfio

quoque ManIAE Pzckiag, uxori FERDINAND

declarant (e); ita

jlo

1Davari , conditio-

& noftro Seculo Lrzororpi

Jl

ne mariti utiv non licuit (f );

EBER.

P

e

( 34 ) $-

Val

EBERHARDI Wurtenbv.-»- : Ducis Linee Montis -Belic. uxori Ert-

SABETHAE CHARLOTTAE de l* EsPERANCE per fententiam Judi-

C

f

cii fupremi injun&tum fuit , ut a titulo Ducali abflineret.

r

Plura exempla alii fübminiftrant (g). Sequitur inde; fcemi-

nis hifce titulos Syurd)leudbtig , Jod)gebobren (h), male aSrRx-

f

^

Kio, Myzzno , aliisque attribui.

rel

ex abufu | gur. 3uft. c. a.

(a) Conf. GRIEBNER. de prajud. Princ. jmp.

, 8. (* LUDOLPH. rr. ciz, $. 1. $. tt.

p

p

^"b) L. 1. Art. 4$. add. L. 5. 4rt. 45..

TY

(c) Conf. LUDOLPH. z.cíz. $. 1. $, 0. ESTOR de odio Gem. in matr,

[

69.

TE

(4)

Ad princ

ipalem dignitatemex.gr. evexit RUDOLPHUSI. 7»p. ELISA-

h

BET

HAM MALTIZIAM, HENRICI Marchionis Mifniz uxorem; LEO-

in

POLDUS in mumerum Comitum Jmperii retulit GERTRUDAM

ZELSTIAM,; ERNESTI WILHELMI Comitis Bent

þcimcnüs- conjugem.

Vid. LUDOLPH. zr. ci. $. $. 9-

2

4X

tey MÜLLER. 4anal. Sax. p- 367- [4.

£) LUNIG. 9Xeicg«Arcb. :. 8. p. 153

&l

'") LUDOLP

H

. loco modo cit. a LUDE:WIG ad A. B. t. 2.

(hb) Con£. WACHTER. Gloffar. col, 32$. & 736.

P«. 1362. f2d- —

W

$. XXIIL

üemadïm-odu«m- ver

o uxores maritalis;itaquoque liberi,

0

ex in&quali conjugio nati , dignitatis paternee participes non

l

d

funt () ; nifi fpeciali Imperatoris beneficio illam confecuti

l

fint.

Diffentientes ad fulcienda fua ratiocinia , & hoc quo-

que cafu Juribus peregrinis

admifcent Germanica..

Addu-

cunt ex. gr. Jus

Provinc. Sax.

(b): 9339 ein Stínb frep unb ebe

fid) gebobren ift,

bas$ bebált aud feines CDater8 Secbt. Quodfi

]

vero id , quod perfpicuitati cit.

locorum deeft , ex reliquis

horum [urium contentis füppleffent , ad opiniones a mo-

Q

ribus Germanorum adeo alienas prolabi non potuiffent : in

p

allegato enim ]

ure provinciali Saxonico (c) & hec occur-

l

runt verba:

efcb Stanm tor feítien vier2Ibnen, bag ift , von

f

ep 9iltoátern unb jen 9I

((müttern, ober 6on Caterunp Smute

ben ag niemaunb beftbelben in feiner

tet ,oie unbefc)ofben fepn ,

Gxburt. Confirmat horum

Jurium difpofitionem obfer-

Rn

vantia

—M ( 35 u). tete

.EU-

vantia continda. — Fripznici Victoriofi Comiíris Palatini ex

Wi-

CraRA a TETTINGEN natiliberi non Principes domus Palatine;

L.

Ml«

fed Comites de Leewenftein dicti, nec ad fücceffionem terra-

rum Palatinatus admiíIi fünt. PegpiNANDpUus Auftr. FrnpiN, T,

T

filius nunquam obtinere potuit, ut liberi fui ex PririPPINA

WhZrsrRA geniti in numerum Principum gentis Auflriacae

(b

referrentur. FRipERICI Luneburgici ex

:

lia Secrerarii fui

procreati liberi Nobiles de Luneburg dicti fünt. Refcri-

prum Ruporeur II contra Jor. Orrow. ab IseNBURG, ne Co-

"u

mitis tirulo utatur ; matre quippe plebeja natus ; refert Ur-

FENBACHIUS (d). Noftrum Seculum offert fententiam , quee

LISA

LEO-

BanoNzs DE t'EsPERANCE dignitatis ; & (ücceffionis paternae

)4M

incapaces declarat ; nec non Imperii conclufüm, quod liberis

|je

xgem.

ANToNI Urnici Ducis Saxonie linege Coburgo- Meinun

i

axioma quidem ducale,a Cagoro VI. Imp. impetratum, fal-

vumrelinquit, omnem tamen fpem füucceffionis aufert. Ex

l

allegatis aliisque exemplis liquet praterea , quod liberi, ex

inzequali thoro orti, a (ucceffione quoque in paterna & avita

bonaexcludantur. Confentit Jus prov. Sax. (e): &ya8 ebelic)

unb frepgebobrne Scinb bebált feine8 CDaterg Joeerfcbifo, unb nim£

Defly

aued) fein Crbe, unb Der SDjutter alfo tvof, ob e8 ebenbürtig ober

baf gebobren. Praterea vero,; cum. certum, &, ut jam di-

non

cuti

&um, obfervantia Imperii comprobatum fit, quod Princi-

is Imperii uxor inferioris ordinis non nifi per codicillos

mperatoris, tam pro fe quam pro liberis fuis, dignitatem fu-

iu

' .

D

perioris nobilitatis adipifci , hique fücceffionis capaces reddi

iodí

queant; recte inde formantur conclufiones: quod matri-

monium non fit modus acquirende nobilitatis füperioris,

quis

no-

quod illi,qui absque impetratis codicillis Imperatoriis ex pro-

pria auctoritate adfcifcunt titulum Comitis aut Principis

a

Imperii, Jura Imperatori refervata invadant, crimenque

cut.

n

falfi committant , quodque paterna nobilitas fola liberos non

efficiat nobiles. Declarantur hecce ulterius ex eo, quod

Jb

nobilis olim;ad certamen fingulare provocatus , nifi & ad-

a

verfarius probaverir nobilitatem avitam, tam paternam

fet»

2

quam

TU

-ää,(ssääe;

quam maternam, compärere neceffum non habuerit (£),

quod ex inzquali conjupio natus; nec in Ordines militie fa-

creequeftresrecip

) nec ad Collegia Canonicorum;pre-

cipue Cathedralia,

j

:

f

pirare poffit ; modo adhuc notetur ,

quod hoc ultimo cafü nontantanobilitais materne: quanta

paternae habeatur ratio (b). .

"

:

mecum AYRER 4e Ture conm

ub. diff. 2.$. 13 LUDOLPH/ c

a) Confentit

a LUDEW

IG a2 A. B.1.c. BOEHMER 4e ftc. perf. i, nups. c. 2. $. 14

Iihq.

NP.

— KOPP.zr. ciz. $. 3. $. $. aliique. In alienas partes abeunt WERNH

.. 9. Obf. for. 19. BESOLD ConfVl. 88. HORN. gprud. Feud. 6.JQ.— 10.

- fupra jam citati; aliique.

(b) L. E Ari. 16.

addunt Ej

usdetm Spe?üli L. 3. Ar?. 12. Sfus Feud. Sax. C. 21.

c) L.1.arr. $

1. add. L. 3. ar:, 29. clariffime Jus. Feud. Alem. c, 47. 49.

jlle demusn o

Lilium natalim , qui patrem dj* marrem babez. uobilem , avo:

a:iasque babes tiobiles ex: utroque latere,

(4) De Confil. Aul, C. X. S. 1. p.84-

e) L.3. arr. 77. add. L. 1. art. $.

.

E

E

fj Jus Feud.

Alem. c. $1. ita quoqu

e nemo oiim, nifi probata per tres

Y

enerationes nobilitate avita, ad ludos equeftres fuit admiffus. vid.

K

UXNER. i5 Cod. cerem. rei torneatenz. p. 1$. de* 22. dummodo huic te-

- ftimonio plena fit adhibenda fides.

Bulla Sixti IV.S. P. de a. 1483. 1

e

bi: ordinamus, quod 'deii/zceps t

g) Vid..

i

( fratrem

facra militie nemo adfumatur , uifi de amiquo geuere ex umoque

arente f'uerit procreatus.

(b) Conf. IMHOF

F.

» NNotit. Proc. lmj. L. 2. c. 9. $. 6

$. XXIV..

Denique ea; qu hactenus de vi atque effectu codicil-

lorum imperatoriorum dicta funt, non absque omni rem-

eramento intelligenda fünt.

uanquam enim Imperatori

us conferendi dignitates falvum relinquitur , in tantum ta-

menlimitatum eft, ut ejusdem codicilli, non nifi accedente

confenfu agnatorum ,eorumque quorum intereft , plenam

vim atque efficaciam, prgcipue ratione fücceflionis, habeant.

Seeculum XIIL. hujus rei prebet reftimonium in APrrio, ex

CuwiGUNDA ab EiseNsERG & ArsserO Miínie Margravio

progenito.,

Nec aliter hodiernis temporibus res fefe ha-

hodie jus füccedendi per Leges Im-

bet; quo magis enim

perii

u

—!63(37)54'4-

Üf

:f

! peirii Fundarr;ent;ales;P per- pacta fuccefforia & -canfrat&rnit,a-*

tis , utplurimum per Imperatores ipfos confirmata, deter-

[&

ünp

minatum eft, eo minus Imperator jus tertii quafitum per

UO

declarationem contrariam ledere aut evertere poteft. Ut

autem hzcce eo miaajori religione obfervarentur, Capitula-

[/:

tionibus tandem noviffimis Cag, VII. atque FRANc. L. ar*.

XXII. fequeus Sphus eft infertus : 5j9ody aud) Denen aus ob

fu

fireitig notorifdyer Stifbeuratb ergeugten Svinbern eines Cotanos

W

beeoXeic)8, ober aus folcbem Jauf entfproffenen JDerrens su CAers

ib

Heinerung De8 JDaufe? , bie Q3áterlid)e Gitul, Gbreiuno 933ürben

beplegen , vieftveniger biefelbe gumt Sfeacbtbeil berer. tvabren Grb2

4

folger, unb obne beren befonbere Gintvilligung, vor ebenburtig nb

D

ww

fucceffions-fáhi

M

erfláren, aud) too bergleicen vorbin bereitg

gefcbeben , folde8 für null unb nid)tïg:an'felyen: unb acbten.

tre

$& XXV..

vid

-

a

C

| : Hactenus dictis plur

a adhuc de conjugiis Nobilium Ge'fï.

manorum curr exteris ; feminarum illuftrium cum plebejis;

p:m

horumque cum nobilibus inferioris ordinis adjun

i potui(l

rgqul

fent ; fuiffet quoque commoda differendi occafio

d

e matri-

monioad morganaticamcontraéto , juxta textum Turis Feud.

Longobard. 2. Feud. 29. nec non de Gallie. circa matri-

monia inzequalia moribus & irftitutis; cum vero rationes

cll

mez ampliorem digreífionem non permittant , finem dif-

fertationi impofiturus, haecce faltem addo: quod, quam-

j

cunque etiam vim Doctores pacto morganatico attribuere

iori

foleant, in Germania tramen conditio hujus matrimonii non

f

t

tam ex conventione conjugum, quamr ex ipfo ftatu inferiori

uxoris haurienda fit; matrimonio quippe inzquali ipfo jure

jm

effectibus jufti. connubii carente (a). . In quantum igitur

r

rextus 2. FEUD. 29. liberis ex tali conjugio ortis , aliis ex

ex

sequali matrimonio non extantibus, fucceffionem plenam

vI0

in bona patris avita, aut in hereditatem fratrum confin-

»

guineorum , absque legitima prole decedentium , concedit ,

m

Ori-

minus reéte ad flatum Germaniae appligatur. De m

erii

bus

-$ (38) d

bus Gallorum in genere dici poteft ; quod, ratione fuc-

ceffionis liberorum in dignitatem & bona avita,non tanto

quanto Germani, profequantur odio conjugia insequalia vi-

ri nobilitatis füperioris cum foemina plebeja; per Statuta

tamen Capituli majoris Ar entinenfis Eccleíie , a Chriftia-

niffimo Rege confirmata, difpofitum eft: ut nemo Gallus

in numerum Canonicorum dicte Ecclefie recipiatur , qui

non ratione linez paterne per quatuor generationes Prin-

cipalem aut D

ucalem oripginem; ratione vero linee ma-

ternas per

toti

dem generationes nobilitatem faltem illu.

lítarem comprobare poífit (b). Quid denique

ftrem & mi

)ro diver

fitate confuetudinum Gallie circa matrimonia

jneq

ualia foeminarum nobilium cum plebejis fit ftatutum;

fis. cujusque provincie confüetudinibus

id optime ex ip

erit addifcendum.

a) Vid. BOEHMERI 7: Ecclef. Protg/l. L. 4. 1. 9. $. 21. a LUDEWIG

Comment, ad A. D. 1. 2. p. 1371.

138

b) Vid. cit. Statuta apud P, LAGUILLE,

8I.-Iijïaire de la. Provitice d Alface

partie 3me pag. 178- 44*

NN

SS

&

gx

7

7/

NSS

À

(

INN

,

—

Y

XX

QJ/

N

M

ES

SS

L.

SSSOR

x

A

)

HO

E

N

——

p

2

J

j

— ,

Z

n

Q

F.

e€

—

-

-

X

u

bi

z

À

-

at

r

"

s

—

*

-

sv

*

T

g2

u

aA

-

i

I

d

T

*

a

o

ya,

»

d

N

um

* st

A

As

d.

As

5

ss

MC

-

p

Es

N

Rn

"

"d

MC

n

d

d

RA

:

$.

,

d

TA

$o

a

:

dH

a

E

B.

as

u,

(s

"

i d PL iEE

-

E d

E2

zM

i

-

d

L n

»l

A

t

;2

o

"

IG m

TEURU

d

t

A

£s

z

T

N-

us

z4

.Hw

p

W

g

"

i

z

À

^

o

x

^

E

dl

d

T

e

a

.W

z

E

*

-

£T

2

P

i&

a

51

,

D.

E

*

23

"a

-

J

"

w

M

J

5

s

— Á

",

-

&

H

A:

"

T

i

PU

2

d

d

r r

-

:u:r.xul

á

ET

EE

-

"

"-

"

E

-

EU

z

u

-

-

as

—

—

Tiv

.

A wf :

s

Ü

*

E

"

Zs

-s

xa

D.

E.

*

-

*

-

z

-

E

"d

As

I

2

—

—

s

d

&

a

N

x

o

A

ss

)

W

z

x

4

WA

Dd

M

.

Ab

A

ass

pesms

3

s

Yl

g

*g4

z

E

"

:

W.u» *

a

Y

$z

6

T

ERN

EM

-T

Md

T

—

n

-

1-

Q. D. B. F.

DISSERTATIO JURIDICA INAUGURALIS

Z

» SISTENS

DIVERSAM .

URIU^

CIRCA MATRI

ONIUM

IN!EQUALE DISPOSITIONEM,

ä

ä

UAM

DEO S$OLO PR.£SIDE

EX DECRETO

ILLUSTRIS JC TORUN

ORDINIS

ES-

IN ALMA ARGEN lORATENSIUM UNIVERSITATE!.

PRO LICENTIA

SUMMOS IN UTROQUE JURE HONORE-

ET " PRIVILEGIA DOCTORALIA RITE

E-

CONSEQUEN

1

'SOLENNI ER'UDITORUM EXAMINI SUBJICIT

]

DIE XXI. 3ULII A. 0- R. MDCCLF.

JOHANN FRIDERICUS VIEGER

ARGENTORATENSIS

ARGENTORATI

Typi VIDU/E PAUSCHINGERIANJE,