KaI600-741_13 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Dissertatio Inauguralis Iuridica De Efficacia Solutionis Ex Errore Iuris Factae Weinemmer, Mathias Florent. Anton —C- – — 1. D. B. F. 2=ð 19 DISSERTATIO INAUGURALIS JURIDICA EFFIGCACIA SOLUTIONIS EX ERRORE MRIS FACI., QAM §SE AUSPTCIIS DIVINIS EX INDULTU ILLUSTRIS FACULTATIS JIURIDICE 1N ALMA AFGENTOEATENSIUM VVNIVEFSITATE PRO LICENTIA SMMOS IN UTEOQAQVUE JUFE HONOEES ETY PRIVILEGIA DOCYORALVIA RITE CAPESSENDI SOLEMNI ERUDITORUM CENSURE SISTIT DIE VIII. NOVEMBFRIS A. K. S§. MDCCLXII. MATHIAS FLORENT. ANTONIUS. VEINEMMER, SELESTADIENSIS. H. I. C. c. RCG E N 7 O & A TI, Typis IONEÆ LORENZII, Typogr. DE O, PATRI £X,;, P ARENTIB US,‚., PATROQNIS ATQUE AMICIS. G e. 8 O B SS A . EeN c, Scne Ie 3 N , ☛g E EE. AEe 4 „ DISSERTATIO INAUGURALIS JURIDICA EFFICACIA SOLUTIONIS EX ERRORE JURIS FACTW. SZ §. I. .AEE E Uemadmodum ſæpe uſu venire ſolet, ut P QX quis, id quod non debuit, ſolvat, adeo- gque rei ſolutæ repetitionem meditetur, EERE. quæſtio tunc movetur, an hujusmodi ſolven- ti leges ſuccurrant, atque actionem concedant? Obſcu- ritas quæ huic quæſtioni ex diverſis legibus prima fronte ſibi repugnantibus offunditur, eam non parum ſpinoſam reddit. Ut ergo has, quæ illam circum- fundunt tenebras diſſipemus, diſtinctionibus uten- dum efle cenſemus. Conſiderandum enim eſt, ex ſcientia quis ſolverit, num vero ex ignorantia aut errore? qui ſciens indebitum ſolvit, ille ſane operam in recuperando ſoluto ludit, ejus enim actum aliter interpretari non poſſumus, niſi quod donare vo- luerit, aſt qui donavit, ſtuſtta rem donatam revoca- 2 16 85 (4) Se. re ſatagit. Repetitio ergo rei ſolutæ alio modo lo- cum invenire nequit; quam ſi ex errore vel igno- rantia ſolutio facta eſt, cum nempe exiſtimatur, cau- ſam debendi ſubeſſe, cum tamen nulla fſubfuerit. Id quod ULPIANus eum in modum expreſſit: Gi quis in- debitum ignorans ſolvit, per hanc ackionem condicere poteſt, ſed ſi ſciens ſe non debere ſolvit, ceſſat repetitio. Condiétio ergo indebiti locum ſibi vindicare nequit, niſi error concurrat, aſt error duplex eſt, vel juris vel facti L. 7. pr. g. de jur. & fact. ignorant. Noſtrum ergo erit diſpicere, an repetitioni & indebiti condi- ctioni locus ſit, in utroque caſu, tam ſi ex erro- re juris, quam ſi ex errore facti ſolutum; num vero in alterutro tantum horum res indebite ſoluta con- dici poſſit? & de hac quæſtione in ſequentibus ube- rius ſumus acturi. 5S. II. Non exiguus Doctorum eſt diſſenſus, an ex errore & ignorantia juris ſolutum condici poſſit? Nos a tra mite recti non aberrabimus, ſi negativam amplexuri ſumus ſententiam, Argumenta quæ in eam nos in- duxerunt huc redeunt. Quod leges aperte di- ſcrimen faciant inter ignorantiam juris & facti, at- que in poſteriori cafu locum dent repetitioni, vel indebiti condictioni, cum ex contraria parte in prio- ri caſu eam recuſent, atque competere negent. Quod enim in pluribus legibus ſancitum fit, ex errore facti ſolutum condici poſie, id manifeſtum fit, ex 4. » (d. TIAN ackio iamn vinc le lex⸗ ionor⸗ ium, agem in 1. tæ ey impe um dit 1 loqn vela¹ trocine An Lex Giſo Mu in io, . incehi⸗ le igno. „(M⸗- it. I Vit ifl⸗ Micere hetitio. equi jurs ſtrum ondi⸗ errto⸗ avero 1col⸗ Uube⸗ tioni 1 1I⸗ lali L. 6. (d. 3gS (5) £ Cod. de Jur. & fadkt. ignor. ubi Imperatores DIOCLE- TIANUS & MAXIMIANUS ita diſponunt. &à non trans- adkionis cauſa, ſed indebitam, errore facti, olei mate- riam vos Archantico ſtipulanti ſpopondiſſe, Recor Pro- vinciæ animadverterit, reddito quod debetis, reßidui liberationem condicentes audiet. Cui concinit quoque lex o. Cod. de Condidt. indebit. ubi ſic legitur. Si per ignorantiam fadti non debitam quantitatem pro alio Jolviſti, & hoc, adito KRect ore provinciz, fuerit proba- tum, hanc ei, cujus nomine ſoluta eſt, reſtitui eo agente, providebit., Id quod & confirmat GORDIANuS in L. 9. Cod. ad Leg. Falcid. Error, inquit, facti quar- tr ex cauſa fideicommiſ non retentæ repetitionem non impedit. Is autem, qui ſciens ſe poſſe retinere, univer- ſum reſtituit, condictionem non habet. Eo etiam allu- dit L. &. f. de Jur. & Fact. ignor. ubi PAPINIANUS ita loquitur: Error fadti ne maribus quidem in dammnis vel compendiis obeſt. §. III. Quod vero Jura ex errore juris ſolventi non pa- trocinentur, eique omnem aditum ſoluta recuperan- di intercludant, id nunc ex legibus probaturi ſumus. Lex enim o. Cod. de Jur. & Fack. ignor. diſerte id diſponit. Ibi enim Imperatores CoNSTANTINUuIS & MAXIMIANUS in hæc verba reſcripſerunt: Cum quis jus ignorans indebitam pecuniam ſolverit, ceſſat repeti- tio, per ignorantiam enim facti tantum repetitionem indebiti ſoluti competere tabi notum eſt. vid. quoque A 3 L. 9. 86 (6) L. 9. Cod. ad Leg. falcid. Huc quoque facit L. 2. cvd. i adverſ. lolut., ubi nominatim & expreſſe minori viginti quinque annis conceditur ex errore juris ſoluti repetitio. Quod ergo heic loci tanquam ſingulare beneficium minori ob ætatis favorem con- ceditur, id ad majores proferendum non eſt. Ad- verſus quos actus enim minoribus reſtitutionis bene- ficium indulgetur, ii, quando majores eos celebra- runt, firmi, atque validi cenſentur. Si enim minor jure communi adverſus indebiti ſolutionem ex juris errore factam tutus atque munitus eſſet, atque con- dictionem indebiti inſtituere poſſet, fruſtra ipſi ex- traordinario hoc remedio reſtitutionis in integrum ſubveniretur. Non enim hoc extraordinarium juris remedium, ſi ordinarium in promptu eft, conceditur. L. 16. pr. f. de Minon. Sequitur ergo, quod alii majores ex errore juris ſolutum condictione indebiti repetere nequeant. §. IV. Sunt tamen plures Doctorum, quibus noſtra ſen- tentia minime probatur, atque in alia omnia diſce- dunt, ſtatuentes, quod & ex errore juris ſolutum Condictione indebiti repeti poſſit. Eorum argumenta hæc ſant. Quod primo generaliter & indiſtincte legibus proviſum ſit, ut indebitum per errorem ſolu- tum repeti poſſit, neque diſerimen inter errorem ju- ris & faéti fiat. Ergo nec noſtrum erit ſic diſtinguere, ut error facti locum faciat repetitioni, error vero ju- ris — tis r mnodh debi Latt u Ier 1 6 Con incn tOta per 10 j. velle tant vult ex: ind ex! loto Mum a ſiter N guat &te hoſſe lis ac⸗ teligi ee, 1 KL. z. eNe ertote Anquam em con⸗- Al. is bene- celebra⸗ n minor ex juris We n- ipſi ex⸗ megrum n juris cedltur. God Mi indebiri otrr . Ciſce⸗ Olururht Wenta⸗ hltiacke enn i roreni l. lere⸗ NeO ⸗ tis 836 (7) ris non item. Excitant eam in rem S. 7. Inſtit. quib. mod. re contral-oblig. ubi ſic legitur: Is quoque qui non debitum accepit ab eo, qui per errorem ſolvit, re obli- gatur. Pariter adducunt §. 6. Inſtit. de obligat. quæ quaß ex Contradct. ubi Imperator JusINIANus ſic ait: Item is, cui quis per errorem non debitum ſolvit, quaß ex contractu debere videtur. afferunt adhuc L. 1. f. de Condic. indebit. quæ idem nullo habito diſcrimine inculcat. Sed reſpondemus: ſicuti incivile eſt, de tota lege judicare, particula faltem ejus inſpecta; per L. 24. H. de Legib. Ita quoque incivile eſt, de to- to jure, ejusque ſententia, atque ſanctione judicare velle, particula tantum juris, id eſt una atque altera tantum lege inſpecta; proinde qui rite procedere vult, is legem cum lege conferre, & quod uni deeſt ex altera ſupplere tenetur. Lex ergo generaliter & indiſtincte loquens, reſtringenda & diſtinguenda eſt ex lege preſtius & cum diſtinctione loquente: I toto enim jure generi per ſpeciem derogatur, & id potiſſi- mum habetur, quod ad ſpeciem directum eſt. L. So. J. de Reg. Jur. Igitur, etſi in textibus adductis, genera- liter & indiſtinéte aſſeratur, ſolutum per errorem condici poſſe, nec inter errorem juris & tacti diſtin- guatur; quia tamen aliæ leges ſupra a nobis addu- tæ expreſſe negant, errore juris ſolutum repeti poſſe, idcirco textus iſti generales non de errore ju- ris accipi poſſunt, ſed neceſſario de errore facti in- telligi debent. Quin etiam, cum diſerte dicta L. 92. Cod, sd Leg. falcid, diſtinguat inter errorem juk & acti, 6 (8) SS facti, ſic ut errore juris ſolutum non repetatur, erro- re vero facti ſolutum condicatur, non dubitandum, quin ſecundum iſtam diſtinctionem etiam genera- les textus, ab adverſa parte allegati, intelligendi & interpretandi ſint. S. V. Porro nobis opponunt L. 2. §. 1. J. de Condidk. indebiti, ubi PAPINIANUs ita diſferit: Gi quid er teſta- mento ſolutum ſit, quod poſtea falſum vel inoßzcioſum vet irritum vel ruptum apparuerit, nepetitur. Unde ſie argumentantur, ſi datur condictio, quando ali- quid ſolutum fuit ex teſtamento falſo, inofficioſo, irrito & rupto, cum exiſtimatum fuit, teſtamentum eſſe validum, ſequitur, quod condictio indebiti lo- cum haheat, etiam cum ex errore juris ſolutum fuit. In jure enim errat, qui teſtamentum, quod falſum, inofficioſum, irritum, vel ruptum eſt, pro valido, & juſto reputat. Sed reſpondetur; quod hæc illatio vacillet. Nam qui ex teſtamento falſo aliquid ſolvit, potius errore facti ſolvit, fugit enim ſolventem, teſtamentum falſum & ſuppoſitum eſſe. Similiter non ignorat quidem hæres, teſtamentum in quo filius ex juſta quidem cauſa, ſed non vera exheredatus eſt, eſſe inofficioſum, ſed neſcivit cauſam, ob quam pater ſuum filium exheredavit, non eſſe veram; ergo hoc in caſu hæres ſolvens ex teſtamento, quod deinceps tanquam inofficioſum oppugnatum fuit, recte ſolutum condicit, quia non ex ex eri opti hun ſed teſt au⸗ quo rede ſtam icti eame trahe ſtrun didr. alkliy Appi, trans⸗ GU& 6 F. de inde Juris modj jure 1 TOre . K Wro. tandum genert elligendi Condic. er tehe Iſcioſun .Uode indo Ali- mentum gebiti lo⸗ ſolorum n, quod elt, Dr I; 10 n⸗ ⸗ git enini am ele. chenatum on Ved nelcint eregnni⸗ Olven 4 locn is von eX 858 (9) 88 ex errore juris ſed facti ſolutum fuit. Pariter hæres optime callet teſtamentum ruptum eſſe, cum poſt- humus naſcitur, vel cum aliud a teſtatore conditur, ſed neſcivit poſthumum eſſe natum, neſcivit aliud teſtamentum ab eodem teſtatore eſſe confectum, quæ ignorantia utique facti, non juris eſt; & id quoque procedit, ſi teſtator, ignorante quoque hæ- rede, capitis deminutionem paſſus, & inde ejus te- ſtamentum irritum factum fuiſſet. Patet ergo ex dictis, legem allatam minime probanda probare;, eamque ne tantillum quidem cauſæ noſtræ robori de- trahere, adeoque perſtare adhuc principium no- ſtrum immotum atque intactum. §. VI. Præterea nobis obturbant L. 22. §. 2. H. de Con- dicz. indebit. ubi ita diſpoſitum eſt: Item ſi ob trans- adlionem alimentorum teſtamento relidtoruin datum ſit, apparet, poſſe repeti quod datum eſt: quia transac‿lo Senatus- Conſulto infrrmatur. Unde inferunt; ſi ex transactione ſuper alimentis, in teſtamento relictis, quæ ſine prætoris auctoritate rata non eſt, per L. 5. fF. de Transact. pecunia ex errore ſoluta condictione indebiti repeti poteſt, quæ ſolutio tamen ex errore juris facta eſt, cum ſolvens ſcire debuerit, hujus- modi transactionem absque auctoritate prætoris de jure non valere, ſequitur proinde, ut, quod ex er- rore juris ſolutum, condiétione indebiti repeti poſ- ſit. Sed hoc argumentum ita diluimus dicendo, B quod S (10) Se quod transactio ſuper alimentis non ſemper prætoris autoritatem deſideret, ſed ſi transactio Palam utilis eſt alimentafio, vel teſtator Permiſerit ſine prætore tranſigere: aut ſi transactio alimentarii jurejurando firmata fuerit, ſubſiſtit illa, & valet, etiam nulla Drætoris interveniente autoritate. T. 5. §. . F. de Ttansack. vid. ScCIP. GENTIL. de Aliment. Cap. 22. Quod ſi itaque horum aliquod interveniſſe exiſtimet næres, & falſa iſta opinione & errore ductus, ex trans- actione promiſſam pecuniam ſolverit, quia in facto erravit, merito ei datur ſoluti repetitio. S. VII. Urgent adhuc contra noſtram ſententiam L. rar. F. de Condiäk. Indelit. ubi dicitur: Ex his omnibus caußs, quä jure non valnenunt, vel non habuerunt f- Fecum, ſeouta Per errorem ſolutione, condicgioni locus AJ. Atque hanc legem apertius quam ut negari poſ- ſit, aſſeverare ajunt, quod ex juris etiam errore & ignorantia ſolutum repeti & condici poſſit. Sed et- iam hanc legem, de errore facti & non de errore juris intelligendam eſſe, facile eſt perſpectu; finge enim dominum in teſtamento ſuo „quod oh filii præ- teritionem nullum erat, ſervum liberum eſſe juſſiſſe, ſub conditione: ſi decem Titio dederit, ſervus ſol- vit decem Titio, neſciens hujusmodi teſtamentum a teſtatore eſſe conditum, in quo filius præteritus fue- rat, hoc in caſu nil *quius eſt, quam ut condictio indebiti locum habeat, nam non in jure, ſed in facto erravit. 8. VIII. ran tib no ſtare caſu i trand agitt que niun fert der cun fet. jur an P01 caſt Aue fadᷣ cal poß cept Perat Nond Petoris AIn Wlis Praot ejorando⸗ nn nulla 6. f. Gr Cip. 29. exiſtimet ex trans⸗ in facto n L. 4. onmuitus erumnt e⸗ ni eus Auripol⸗ rrore & Sed et⸗ e enne , Iuge lii pen⸗ us 00, entu tns AM⸗ Mctio nlacto⸗ KXI. 325 (1rI) 8£5* Nec minus nobis objicitur L. 7. & öS. f. de Jurix & Fadki ignorant. ubi diſponitur; quod juris igno- rantia in damnis amittendæ rei ſuæ, nec ſuum peten. tibus non noceat. Unde ſequi videtur, cond ctioni indebiti errorem vel ignorantiam juris minime ob- ſtare. Sed reſpondemus, quod hæ leges ad noſtrum caſum non pertineant, ubi de repetendo eo, quod jam amplius noſtrum non eſt, & cujus dominium translatum fuit, adeoque quando de lucro quærendo agitur, ſed ſpectant ad caſum ubi de damno vitando quæſtio eſt. Nam quam primum quis ſolvit, domi- nium ejus rei ſolutæ amittit, & in accipientem trans- fertur. L. 72. H. de Condict. indebit. & hinc condictio de re ſoluta datur, non vindicatio, quæ utique lo- cum haberet, ſi res indebite ſoluta ſolventis mane- ret. Recte ergo diſtinguitur, utrum ex ignorantia juris rem tradiderim, eamque velim actione repetere, an eam promiſſam ex hujusmodi ignorantia adhuc oſſideam, & de eà retinenda ſim follicitus; priore caſu, inquiunt leges, ignorantia juris nocet, & ex- cluditur indebiti condictio. vid. L. 10. Cod. de Jur. & fack. ignor. & aliæ ſupra a nobis allegatæ, & de hoc caſu nobis in noſtra diſſertatione ſemper ſermo eſt; poſteriore caſu vero non nocet, ſed promittens ex- ceptione tutus eſt. L. 7. 5. J. de Jur. & fact. ignor. & hic caſus nos non concernit. Unde amiſſi recu- Perationem lucrum, conſervationem vero ejus, quod nondum amiſſum, damni evitationem vocare ſolem B 2 docto- 36 (12) S doctores. vid. HEINECC. Elem. Jur. Civil. ſec. ord. Pand. Lib. 22. tit. 6, §. I46. in not. . 8 C0 Ss. IX. 4 e⸗ CQCrterum Doctores in decidenda hac controverſia . co⸗ admodum hodie fluctuant. Alii condictionem inde- a. biti, ex errore juris ſoluti- ôncedentes, adeoque prin- Per cipiis juris Romani firmiter inhærentes, alii eam Sen Per admittentes, ob ceſſantem rationem, quam NERA- ſen TIus L. 2. g. de Jur. & fadck. Anor. ſic effert: Quo- iit. . niam nempe jus finitum eſt, itaque a cive ſciri & Via debet, quia jus eſt, & poteſt, quia finitum. Ergo con diſpoſitiones juris Romani deſerendas eſſe cenſet ScHIL- om TERUS in Prax. Jur. Koman. exercit. ad BF. 24. S. 34. dea ideo, quia jus hodie minus finitum eſt, recepto præ- ſun ter patria jura etiam Romano & Pontificio, & utro- atte que in lingua Peregrina deſcripto, variisque inter- ſul Pretum opinionibus & diſſenſionibus diffuſo. Ad pot hoc accedere exiſtimant doctores, quod cum leges co ita ferendæ ſint, ur a ſubditis, qui illis conſtringun- Gen tur, poſſint intelligi, cum leges inde demum ſuam ſaat vim & obligationem accipiant. L. o. Cod. de Leg. Le- in ges vero noſtræ plane idiomate Peregrino conceptæ ſint, adeoque nemini imputari poſſit, ſi illas ignoret, 41 uti id vitio verti Poterat Romanis, lingua latina ceu 4 vernacula utentibus; quod æ*quitati naturali contra- guo⸗ rium ſit, in tribunalibus Principia juris Romani hac / conr in controverſia ſequi. Qui Pro aſſerendo jure Ro- Rre mano concertant, opponunt LZ. „. 5§. 2. H. de Jur. &- mlli Jact. Cfd. toverſin in inde- Ue prin- a 888 1 Neh. Co⸗ Cri & go et Sohll⸗ .ſ. . o Ple⸗ & Vtro⸗ e ilter⸗ d. Ad in leges kringon. n Mud - ncepte gooret, ina Cell contni⸗ ni ,u e Ko- 3 (13) S* fadt. ignor. quod nempe ei ignorantia juris imputari debeat, qui peritiores confulere potuiſſet, & non conſuluit; ſed reſpondet LubovIcus PRASCHIUS de IcCto vero & perſonato, S. 17. Quid ſi deerit, quem conſulas? quid ſi temporis aut loci ratio hæc non fe- rat? quid ſi pro conſilio argentum ille expetat, quo peræque indigeas? quid ſi compendii ſui cauſa, aut per ignorantiam te fefellerit, aut diverſum ab aliis ſenlſerit. STRVKlIus ergo in Uſ. Mod. Pand. Lib. IXII. tit. 6.§. I. in hoc Doctorum diſſenlu, media incedit via, atque exiſtimat, quod peritiores quidem debeant conſuli, ſed eos impoſſibile exigere, qui, ut quis in omnibus cafibus a Juris Conſulti confilio & ore pen- deat, deſiderant: quæ enim negotia ita comparata ſunt, ut omnes ſcire poſſint, multa ſolennia in iis attendenda eſie? ibidem omnino adhibendos juris con- ſultos eſſe aſſerit, nec tunc ignorantiam juris prætexi poſſe, veluti in proceſſibus peragendis, teſtamentis condendis, aliisque maximi momenti negoti's expe- diendis, quia hic facillime homines ſcire poſſunt, ta- lia absque peritiorum conſilio peragi non poſſe. Aſt in aliis cauſis & caſibus, ubi probabiliter non adeo opera JCtorum neceſſaria videtur, ſane durum eſſe, ait, ſi quis hodie indiſtincte ob ignorantiam juris jure ſuo privandus eſfet, & inde ſine dubio dependere, quod hodie certiorandi fint de juribus;, qui contrahunt, & illis vel renuntiare, vel aliquid de jis remittere volunt. Equidem non pauci, tantum mulieres fidejubentes certiorandas eſie contendunt, B 3 cæte⸗ cæteros autem renuntiantes regulariter certiorari non debere. GALERAT. de Renuntiat. Z. I. Lib. 3. c. 10. n. z. quod omnes ſcire jura teneantur, atque adeo is, qui jura ignorat in lata culpa eſſe dicatur. Aſt vero hæ rationes pergit STRYKIuS, ad Ppræſentem no- ſtræ Jurisprudentiæ ſtatum vix applicari poſſunt, ut jam dictum eſt, atque adeo certioratio majorem ho- die neceſſitatem habet, ac quidem apud Romanos. Diſplicuit hæc STRYKII Philoſophia aliis Juris- Conſultis, ideoque rationes aliter ſubducendas, atque alium modum controverſias circa doctrinam de igno- rantia & errore emergentes componendi, quæren- dum eſſe exiſtimarunt. Scilicet diſtinguendum eſſie ajunt, inter ignorantiam vincibilem & invincibilem, illam vocant, quam quis adhibita attentione, & dili- gentia debita, diſcutere potuiſſet, hanc vero- quæ admota licet omni cura, quam vitæ communis ratio & perſonarum conditio fert, diſpelli nequiviſſet, adeoque ſolventem ex errore vel ignorantia juris vin- cibili, a condictione indebiti ſoluti repellunt, in po- ſteriori caſu vero, eandem ſolventi concedunt: atque hanc ſententiam adoptavit LEVYSERUS in Medit. ad Pandedk. Spec. Izö. n. z. sa. J. qui exiſtimat, quod ad- mittendus ſit in condictione indebiti error facti pro⸗ Prii, admittenda etiam aliquando ignorantia juris, tunc ſeilicet, quum ex conditione perſonarum, vel ratione circumſtantium quodammodo excuſari Poteſt. At quando ſupina plane eſt ignorantia, & craſſus error — ☛ Rdon 3. (. lo. ee aded Ur. Aſt Ntemmno. funt, ut remn ho. manos. Jaris. ,Nqe ge igno⸗ gurren⸗ um eſte cbilem, ‚& Eil. 09 Ju ſis Iatio giviller, Uris vin- in1. , Arque dit. al nod 1d: di po. 3 urh⸗ Um, el porelt. craſſus extO =— 36 (15) * error, quem quis ſi modo aliquam curam adhibuiſ- ſet, vincere facile potuiſſet, audiendus non eſt. Sic putat poſſe optime conciliari pugnam Doctorum, quorum aliqui ignorantiam juris condictioni indebiti nocere negant, aliqui affirmant; negantium ſenten- tia verior eſt, quando jus qued ignoratur ſubtilius eſt, vel intricatius, quando perſona quæ id nora⸗ vit, ex plebe, aut fœmina, miles, clericus eſt, &c. contra quando jus planum, & fere nemini incogni- tum, homo etlam qui id ſe ignoraſie dicit, ſolers alias & providus fuit, condictionem indebiti non admitti; ſed regulam locum habere oportere cen- ſet, quæ innuit, eum non videri ſentire damnum, quod quis ſua culpa ſentit. Et ex hoc ſtabilito prin- cipio infert idem LEvSERUS, ſpecim. 249. F. 2. & V. quod ignorantia juris nec fœminis, nec ruſticis, nec militibus, quibus tamen jus alias ignorare per- mittunt leges. L. 9. princ. & §. 1. F. L. 1. Cod. de Jur. & fack. ienor. proſit, ſi vinci facile potuerit. Simili- ter in delictis jure humano punitis, quo quid alias indifferens vetatur, vel juberur, decidit; atque ei, qui⸗ noviſſime in locum quendam commigravit, ad- eoque ut peregrinus, vel novellus civis eſt, ſiquidem ei nulla culpa imputari poteſt, ignolci, & poœna remitti debet, quod ſecus in eo, qui jam per aliquod temporis ſpatium ibidem commoratus eſt, & hoc jus- ſingulare cognoſcere facile potuit, aſt per ſupinam ſuam ignorantiam neſcivit. T A N T U M. SOLI DEO HONOR LAU EZ GLORIA IN &WECULA. (16) S. COROLLARIA. I. Uſur legatorum ex die relicdz o m confeſtim lapſo die currnt. II. Utimz voluntatis diſpoſitio, licet non & lege con- Jecta, valida eſt, hæredibus ab inteſtato ſucceſſris eam approbantibus. III. Conſenſus in hypothecam ad certum tempus reſtri- .us, co lapſo, epirat. IV. Metus reverentialis nuptiaruin non eſt impedi- mentum. V. Conſuetudo in ſeripturam redacta, non deſinit eſſe conſiletudo. VI. Conſuetudo tollit & abrogat legem Joriptam. VII. Ad conſuetadinem introducendam, non bræciſe Judiciales actus requiruntur. VIII. Determinatio temporis, quo conſuetudo bro in- troducta habenda, in jure non ſt definita, adeoquc judicis arbitrio ſubjecta eſt. IX. Princeps legibus a ſe latis non eſt obligatus. X. criptura non eſt de eſſentia legis. 15 ocu Focus Balance V 2 X 18 19 W VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset 17 16 4 5 6 7 . Copyright 4/71999 VxyMaster Gmbh wwW.yXymaster. com * 3 2 D. B. Y. 19 NAUGURALIS JURIDICA GACIA LLONIS 0 E JWURIS FACL., QAM PICIIS DIVINIS INDULTU CULTATIS IURIDICXE *½6GENTO ATENSTUM PEEFSITATE ICENTIA ROQVE JUEE HONOES EGIA DOCYORALVIA E CAPESSENDI ITORUM CENSURE SISTIT EMBRIS A. K. S§. MDCCLXII. ORENT. ANTONIUS NEMMER, ESTADIENSIS. r. C Cc. E N 7 O & A T 1I, AE LORENZII, Typogr.