KaI600-741_13
author: Weinemmer, Mathias Florent. Anton

—C-
– —

1.

D. B. F.

2=ð 19
DISSERTATIO INAUGURALIS JURIDICA

EFFIGCACIA

SOLUTIONIS
EX ERRORE MRIS FACI.,

QAM

§SE AUSPTCIIS DIVINIS
EX INDULTU

ILLUSTRIS FACULTATIS JIURIDICE

1N ALMA AFGENTOEATENSIUM
VVNIVEFSITATE
PRO LICENTIA
SMMOS IN UTEOQAQVUE JUFE HONOEES
ETY PRIVILEGIA DOCYORALVIA
RITE CAPESSENDI

SOLEMNI ERUDITORUM CENSURE SISTIT
DIE VIII. NOVEMBFRIS A. K. S§. MDCCLXII.

MATHIAS FLORENT. ANTONIUS.
VEINEMMER,

SELESTADIENSIS.

H. I. C. c.

RCG E N 7 O & A TI,
Typis IONEÆ LORENZII, Typogr.

DE O,
PATRI £X,;,

P ARENTIB US,‚.,

PATROQNIS
ATQUE

AMICIS.

G
e.
8
O

B
SS
A
.

EeN
c,

Scne

Ie
3 N ,

☛g
E
EE.
AEe

4

„

DISSERTATIO INAUGURALIS JURIDICA

EFFICACIA SOLUTIONIS
EX ERRORE JURIS FACTW. SZ

§. I.

.AEE E Uemadmodum ſæpe uſu venire ſolet, ut
P QX quis, id quod non debuit, ſolvat, adeo-
gque rei ſolutæ repetitionem meditetur,
EERE. quæſtio tunc movetur, an hujusmodi ſolven-
ti leges ſuccurrant, atque actionem concedant? Obſcu-
ritas quæ huic quæſtioni ex diverſis legibus prima
fronte ſibi repugnantibus offunditur, eam non parum
ſpinoſam reddit. Ut ergo has, quæ illam circum-
fundunt tenebras diſſipemus, diſtinctionibus uten-
dum efle cenſemus. Conſiderandum enim eſt, ex
ſcientia quis ſolverit, num vero ex ignorantia aut
errore? qui ſciens indebitum ſolvit, ille ſane operam
in recuperando ſoluto ludit, ejus enim actum
aliter interpretari non poſſumus, niſi quod donare vo-
luerit, aſt qui donavit, ſtuſtta rem donatam revoca-
2 16

85 (4) Se.

re ſatagit. Repetitio ergo rei ſolutæ alio modo lo-
cum invenire nequit; quam ſi ex errore vel igno-
rantia ſolutio facta eſt, cum nempe exiſtimatur, cau-
ſam debendi ſubeſſe, cum tamen nulla fſubfuerit. Id
quod ULPIANus eum in modum expreſſit: Gi quis in-
debitum ignorans ſolvit, per hanc ackionem condicere
poteſt, ſed ſi ſciens ſe non debere ſolvit, ceſſat repetitio.
Condiétio ergo indebiti locum ſibi vindicare nequit,
niſi error concurrat, aſt error duplex eſt, vel juris
vel facti L. 7. pr. g. de jur. & fact. ignorant. Noſtrum
ergo erit diſpicere, an repetitioni & indebiti condi-
ctioni locus ſit, in utroque caſu, tam ſi ex erro-
re juris, quam ſi ex errore facti ſolutum; num vero
in alterutro tantum horum res indebite ſoluta con-
dici poſſit? & de hac quæſtione in ſequentibus ube-
rius ſumus acturi.

5S. II.

Non exiguus Doctorum eſt diſſenſus, an ex errore
& ignorantia juris ſolutum condici poſſit? Nos a tra
mite recti non aberrabimus, ſi negativam amplexuri
ſumus ſententiam, Argumenta quæ in eam nos in-
duxerunt huc redeunt. Quod leges aperte di-
ſcrimen faciant inter ignorantiam juris & facti, at-
que in poſteriori cafu locum dent repetitioni,
vel indebiti condictioni, cum ex contraria parte in prio-
ri caſu eam recuſent, atque competere negent. Quod
enim in pluribus legibus ſancitum fit, ex errore facti
ſolutum condici poſie, id manifeſtum fit, ex 4.
»

(d.

TIAN
ackio
iamn
vinc
le
lex⸗
ionor⸗
ium,

agem

in 1.
tæ ey
impe
um
dit 1
loqn
vela¹

trocine
An
Lex
Giſo
Mu
in
io, .

incehi⸗

le
igno.
„(M⸗-
it. I
Vit ifl⸗
Micere
hetitio.
equi
jurs
ſtrum
ondi⸗
errto⸗
avero
1col⸗
Uube⸗

tioni 1
1I⸗
lali
L. 6.
(d.

3gS (5) £

Cod. de Jur. & fadkt. ignor. ubi Imperatores DIOCLE-
TIANUS & MAXIMIANUS ita diſponunt. &à non trans-
adkionis cauſa, ſed indebitam, errore facti, olei mate-
riam vos Archantico ſtipulanti ſpopondiſſe, Recor Pro-
vinciæ animadverterit, reddito quod debetis, reßidui
liberationem condicentes audiet. Cui concinit quoque
lex o. Cod. de Condidt. indebit. ubi ſic legitur. Si per
ignorantiam fadti non debitam quantitatem pro alio
Jolviſti, & hoc, adito KRect ore provinciz, fuerit proba-
tum, hanc ei, cujus nomine ſoluta eſt, reſtitui eo
agente, providebit., Id quod & confirmat GORDIANuS
in L. 9. Cod. ad Leg. Falcid. Error, inquit, facti quar-
tr ex cauſa fideicommiſ non retentæ repetitionem non
impedit. Is autem, qui ſciens ſe poſſe retinere, univer-
ſum reſtituit, condictionem non habet. Eo etiam allu-
dit L. &. f. de Jur. & Fact. ignor. ubi PAPINIANUS ita
loquitur: Error fadti ne maribus quidem in dammnis
vel compendiis obeſt.

§. III.

Quod vero Jura ex errore juris ſolventi non pa-
trocinentur, eique omnem aditum ſoluta recuperan-
di intercludant, id nunc ex legibus probaturi ſumus.
Lex enim o. Cod. de Jur. & Fack. ignor. diſerte id
diſponit. Ibi enim Imperatores CoNSTANTINUuIS &
MAXIMIANUS in hæc verba reſcripſerunt: Cum quis
jus ignorans indebitam pecuniam ſolverit, ceſſat repeti-
tio, per ignorantiam enim facti tantum repetitionem
indebiti ſoluti competere tabi notum eſt. vid. quoque

A 3 L. 9.

86 (6)

L. 9. Cod. ad Leg. falcid. Huc quoque facit L. 2.
cvd. i adverſ. lolut., ubi nominatim & expreſſe

minori viginti quinque annis conceditur ex errore

juris ſoluti repetitio. Quod ergo heic loci tanquam
ſingulare beneficium minori ob ætatis favorem con-
ceditur, id ad majores proferendum non eſt. Ad-
verſus quos actus enim minoribus reſtitutionis bene-
ficium indulgetur, ii, quando majores eos celebra-
runt, firmi, atque validi cenſentur. Si enim minor
jure communi adverſus indebiti ſolutionem ex juris
errore factam tutus atque munitus eſſet, atque con-
dictionem indebiti inſtituere poſſet, fruſtra ipſi ex-
traordinario hoc remedio reſtitutionis in integrum
ſubveniretur. Non enim hoc extraordinarium juris
remedium, ſi ordinarium in promptu eft, conceditur.
L. 16. pr. f. de Minon. Sequitur ergo, quod alii
majores ex errore juris ſolutum condictione indebiti
repetere nequeant.
§. IV.
Sunt tamen plures Doctorum, quibus noſtra ſen-
tentia minime probatur, atque in alia omnia diſce-
dunt, ſtatuentes, quod & ex errore juris ſolutum
Condictione indebiti repeti poſſit. Eorum argumenta
hæc ſant. Quod primo generaliter & indiſtincte
legibus proviſum ſit, ut indebitum per errorem ſolu-
tum repeti poſſit, neque diſerimen inter errorem ju-
ris & faéti fiat. Ergo nec noſtrum erit ſic diſtinguere,
ut error facti locum faciat repetitioni, error vero ju-
ris

—

tis r
mnodh
debi
Latt
u
Ier
1 6
Con
incn
tOta
per
10 j.
velle
tant
vult
ex:
ind
ex!
loto
Mum
a
ſiter
N
guat
&te
hoſſe
lis ac⸗
teligi
ee, 1

KL. z.
eNe
ertote
Anquam
em con⸗-
Al.
is bene-
celebra⸗
n minor
ex juris
We n-
ipſi ex⸗
megrum
n juris
cedltur.
God Mi
indebiri

otrr .
Ciſce⸗
Olururht
Wenta⸗
hltiacke
enn i
roreni l.
lere⸗
NeO ⸗
tis

836 (7)

ris non item. Excitant eam in rem S. 7. Inſtit. quib.
mod. re contral-oblig. ubi ſic legitur: Is quoque qui non
debitum accepit ab eo, qui per errorem ſolvit, re obli-
gatur. Pariter adducunt §. 6. Inſtit. de obligat. quæ
quaß ex Contradct. ubi Imperator JusINIANus ſic ait:
Item is, cui quis per errorem non debitum ſolvit, quaß
ex contractu debere videtur. afferunt adhuc L. 1. f. de
Condic. indebit. quæ idem nullo habito diſcrimine
inculcat. Sed reſpondemus: ſicuti incivile eſt, de

tota lege judicare, particula faltem ejus inſpecta;

per L. 24. H. de Legib. Ita quoque incivile eſt, de to-
to jure, ejusque ſententia, atque ſanctione judicare
velle, particula tantum juris, id eſt una atque altera
tantum lege inſpecta; proinde qui rite procedere
vult, is legem cum lege conferre, & quod uni deeſt
ex altera ſupplere tenetur. Lex ergo generaliter &
indiſtincte loquens, reſtringenda & diſtinguenda eſt
ex lege preſtius & cum diſtinctione loquente: I
toto enim jure generi per ſpeciem derogatur, & id potiſſi-
mum habetur, quod ad ſpeciem directum eſt. L. So. J.
de Reg. Jur. Igitur, etſi in textibus adductis, genera-
liter & indiſtinéte aſſeratur, ſolutum per errorem

condici poſſe, nec inter errorem juris & tacti diſtin-

guatur; quia tamen aliæ leges ſupra a nobis addu-
tæ expreſſe negant, errore juris ſolutum repeti
poſſe, idcirco textus iſti generales non de errore ju-
ris accipi poſſunt, ſed neceſſario de errore facti in-
telligi debent. Quin etiam, cum diſerte dicta L. 92.
Cod, sd Leg. falcid, diſtinguat inter errorem juk &
acti,

6 (8) SS

facti, ſic ut errore juris ſolutum non repetatur, erro-
re vero facti ſolutum condicatur, non dubitandum,
quin ſecundum iſtam diſtinctionem etiam genera-
les textus, ab adverſa parte allegati, intelligendi
& interpretandi ſint.

S. V.

Porro nobis opponunt L. 2. §. 1. J. de Condidk.
indebiti, ubi PAPINIANUs ita diſferit: Gi quid er teſta-
mento ſolutum ſit, quod poſtea falſum vel inoßzcioſum
vet irritum vel ruptum apparuerit, nepetitur. Unde
ſie argumentantur, ſi datur condictio, quando ali-
quid ſolutum fuit ex teſtamento falſo, inofficioſo,
irrito & rupto, cum exiſtimatum fuit, teſtamentum
eſſe validum, ſequitur, quod condictio indebiti lo-
cum haheat, etiam cum ex errore juris ſolutum
fuit. In jure enim errat, qui teſtamentum, quod
falſum, inofficioſum, irritum, vel ruptum eſt, pro
valido, & juſto reputat. Sed reſpondetur; quod
hæc illatio vacillet. Nam qui ex teſtamento falſo
aliquid ſolvit, potius errore facti ſolvit, fugit enim
ſolventem, teſtamentum falſum & ſuppoſitum eſſe.
Similiter non ignorat quidem hæres, teſtamentum
in quo filius ex juſta quidem cauſa, ſed non vera
exheredatus eſt, eſſe inofficioſum, ſed neſcivit
cauſam, ob quam pater ſuum filium exheredavit,
non eſſe veram; ergo hoc in caſu hæres ſolvens ex
teſtamento, quod deinceps tanquam inofficioſum
oppugnatum fuit, recte ſolutum condicit, quia non
ex

ex eri
opti
hun
ſed
teſt
au⸗
quo
rede
ſtam
icti
eame
trahe
ſtrun

didr.
alkliy
Appi,
trans⸗
GU& 6
F. de
inde
Juris
modj
jure 1
TOre

. K

Wro.
tandum
genert
elligendi

Condic.
er tehe
Iſcioſun
.Uode
indo Ali-
mentum
gebiti lo⸗
ſolorum
n, quod
elt, Dr
I; 10
n⸗ ⸗
git enini
am ele.
chenatum
on Ved
nelcint
eregnni⸗
Olven 4
locn
is von
eX

858 (9) 88

ex errore juris ſed facti ſolutum fuit. Pariter hæres
optime callet teſtamentum ruptum eſſe, cum poſt-
humus naſcitur, vel cum aliud a teſtatore conditur,
ſed neſcivit poſthumum eſſe natum, neſcivit aliud

teſtamentum ab eodem teſtatore eſſe confectum,

quæ ignorantia utique facti, non juris eſt; & id
quoque procedit, ſi teſtator, ignorante quoque hæ-
rede, capitis deminutionem paſſus, & inde ejus te-
ſtamentum irritum factum fuiſſet. Patet ergo ex
dictis, legem allatam minime probanda probare;,
eamque ne tantillum quidem cauſæ noſtræ robori de-
trahere, adeoque perſtare adhuc principium no-

ſtrum immotum atque intactum.

§. VI.

Præterea nobis obturbant L. 22. §. 2. H. de Con-
dicz. indebit. ubi ita diſpoſitum eſt: Item ſi ob trans-
adlionem alimentorum teſtamento relidtoruin datum ſit,
apparet, poſſe repeti quod datum eſt: quia transac‿lo
Senatus- Conſulto infrrmatur. Unde inferunt; ſi ex
transactione ſuper alimentis, in teſtamento relictis,
quæ ſine prætoris auctoritate rata non eſt, per L. 5.
fF. de Transact. pecunia ex errore ſoluta condictione
indebiti repeti poteſt, quæ ſolutio tamen ex errore
juris facta eſt, cum ſolvens ſcire debuerit, hujus-
modi transactionem absque auctoritate prætoris de
jure non valere, ſequitur proinde, ut, quod ex er-
rore juris ſolutum, condiétione indebiti repeti poſ-
ſit. Sed hoc argumentum ita diluimus dicendo,
B quod

S (10) Se

quod transactio ſuper alimentis non ſemper prætoris
autoritatem deſideret, ſed ſi transactio Palam utilis
eſt alimentafio, vel teſtator Permiſerit ſine prætore
tranſigere: aut ſi transactio alimentarii jurejurando
firmata fuerit, ſubſiſtit illa, & valet, etiam nulla

Drætoris interveniente autoritate. T. 5. §. . F. de

Ttansack. vid. ScCIP. GENTIL. de Aliment. Cap. 22.
Quod ſi itaque horum aliquod interveniſſe exiſtimet

næres, & falſa iſta opinione & errore ductus, ex trans-

actione promiſſam pecuniam ſolverit, quia in facto
erravit, merito ei datur ſoluti repetitio.

S. VII.
Urgent adhuc contra noſtram ſententiam L. rar.

F. de Condiäk. Indelit. ubi dicitur: Ex his omnibus

caußs, quä jure non valnenunt, vel non habuerunt f-
Fecum, ſeouta Per errorem ſolutione, condicgioni locus
AJ. Atque hanc legem apertius quam ut negari poſ-
ſit, aſſeverare ajunt, quod ex juris etiam errore &
ignorantia ſolutum repeti & condici poſſit. Sed et-
iam hanc legem, de errore facti & non de errore
juris intelligendam eſſe, facile eſt perſpectu; finge
enim dominum in teſtamento ſuo „quod oh filii præ-
teritionem nullum erat, ſervum liberum eſſe juſſiſſe,
ſub conditione: ſi decem Titio dederit, ſervus ſol-
vit decem Titio, neſciens hujusmodi teſtamentum a
teſtatore eſſe conditum, in quo filius præteritus fue-
rat, hoc in caſu nil *quius eſt, quam ut condictio
indebiti locum habeat, nam non in jure, ſed in facto

erravit. 8. VIII.

ran
tib
no
ſtare

caſu

i
trand
agitt
que
niun
fert
der
cun
fet.
jur
an
P01
caſt
Aue
fadᷣ
cal
poß
cept

Perat
Nond

Petoris
AIn Wlis
Praot
ejorando⸗
nn nulla
6. f. Gr
Cip. 29.
exiſtimet
ex trans⸗

in facto

n L. 4.
onmuitus
erumnt e⸗
ni eus
Auripol⸗
rrore &
Sed et⸗
e enne
, Iuge
lii pen⸗
us 00,
entu
tns AM⸗
Mctio
nlacto⸗
KXI.

325 (1rI) 8£5*
Nec minus nobis objicitur L. 7. & öS. f. de Jurix
& Fadki ignorant. ubi diſponitur; quod juris igno-
rantia in damnis amittendæ rei ſuæ, nec ſuum peten.

tibus non noceat. Unde ſequi videtur, cond ctioni

indebiti errorem vel ignorantiam juris minime ob-
ſtare. Sed reſpondemus, quod hæ leges ad noſtrum

caſum non pertineant, ubi de repetendo eo, quod

jam amplius noſtrum non eſt, & cujus dominium
translatum fuit, adeoque quando de lucro quærendo
agitur, ſed ſpectant ad caſum ubi de damno vitando
quæſtio eſt. Nam quam primum quis ſolvit, domi-
nium ejus rei ſolutæ amittit, & in accipientem trans-
fertur. L. 72. H. de Condict. indebit. & hinc condictio
de re ſoluta datur, non vindicatio, quæ utique lo-
cum haberet, ſi res indebite ſoluta ſolventis mane-
ret. Recte ergo diſtinguitur, utrum ex ignorantia
juris rem tradiderim, eamque velim actione repetere,
an eam promiſſam ex hujusmodi ignorantia adhuc
oſſideam, & de eà retinenda ſim follicitus; priore
caſu, inquiunt leges, ignorantia juris nocet, & ex-
cluditur indebiti condictio. vid. L. 10. Cod. de Jur. &
fack. ignor. & aliæ ſupra a nobis allegatæ, & de hoc
caſu nobis in noſtra diſſertatione ſemper ſermo eſt;
poſteriore caſu vero non nocet, ſed promittens ex-
ceptione tutus eſt. L. 7. 5. J. de Jur. & fact. ignor.
& hic caſus nos non concernit. Unde amiſſi recu-
Perationem lucrum, conſervationem vero ejus, quod
nondum amiſſum, damni evitationem vocare ſolem
B 2 docto-

36 (12) S

doctores. vid. HEINECC. Elem. Jur. Civil. ſec. ord.
Pand. Lib. 22. tit. 6, §. I46. in not. .

8 C0
Ss. IX. 4 e⸗
CQCrterum Doctores in decidenda hac controverſia . co⸗
admodum hodie fluctuant. Alii condictionem inde- a.
biti, ex errore juris ſoluti- ôncedentes, adeoque prin- Per
cipiis juris Romani firmiter inhærentes, alii eam Sen Per
admittentes, ob ceſſantem rationem, quam NERA- ſen
TIus L. 2. g. de Jur. & fadck. Anor. ſic effert: Quo- iit.
. niam nempe jus finitum eſt, itaque a cive ſciri & Via
debet, quia jus eſt, & poteſt, quia finitum. Ergo con
diſpoſitiones juris Romani deſerendas eſſe cenſet ScHIL- om
TERUS in Prax. Jur. Koman. exercit. ad BF. 24. S. 34. dea
ideo, quia jus hodie minus finitum eſt, recepto præ- ſun
ter patria jura etiam Romano & Pontificio, & utro- atte
que in lingua Peregrina deſcripto, variisque inter- ſul
Pretum opinionibus & diſſenſionibus diffuſo. Ad pot
hoc accedere exiſtimant doctores, quod cum leges co
ita ferendæ ſint, ur a ſubditis, qui illis conſtringun- Gen
tur, poſſint intelligi, cum leges inde demum ſuam ſaat

vim & obligationem accipiant. L. o. Cod. de Leg. Le- in
ges vero noſtræ plane idiomate Peregrino conceptæ
ſint, adeoque nemini imputari poſſit, ſi illas ignoret,

41
uti id vitio verti Poterat Romanis, lingua latina ceu 4
vernacula utentibus; quod æ*quitati naturali contra- guo⸗
rium ſit, in tribunalibus Principia juris Romani hac / conr
in controverſia ſequi. Qui Pro aſſerendo jure Ro- Rre
mano concertant, opponunt LZ. „. 5§. 2. H. de Jur. &- mlli

Jact.

Cfd.

toverſin
in inde-
Ue prin-
a 888
1 Neh.
Co⸗
Cri &
go
et Sohll⸗
.ſ. .
o Ple⸗
& Vtro⸗
e ilter⸗
d. Ad
in leges
kringon.
n Mud
-
ncepte
gooret,
ina Cell
contni⸗
ni ,u
e Ko-

3 (13) S*

fadt. ignor. quod nempe ei ignorantia juris imputari

debeat, qui peritiores confulere potuiſſet, & non
conſuluit; ſed reſpondet LubovIcus PRASCHIUS de
IcCto vero & perſonato, S. 17. Quid ſi deerit, quem
conſulas? quid ſi temporis aut loci ratio hæc non fe-
rat? quid ſi pro conſilio argentum ille expetat, quo
peræque indigeas? quid ſi compendii ſui cauſa, aut
per ignorantiam te fefellerit, aut diverſum ab aliis

ſenlſerit. STRVKlIus ergo in Uſ. Mod. Pand. Lib. IXII.

tit. 6.§. I. in hoc Doctorum diſſenlu, media incedit
via, atque exiſtimat, quod peritiores quidem debeant
conſuli, ſed eos impoſſibile exigere, qui, ut quis in
omnibus cafibus a Juris Conſulti confilio & ore pen-
deat, deſiderant: quæ enim negotia ita comparata
ſunt, ut omnes ſcire poſſint, multa ſolennia in iis
attendenda eſie? ibidem omnino adhibendos juris con-
ſultos eſſe aſſerit, nec tunc ignorantiam juris prætexi
poſſe, veluti in proceſſibus peragendis, teſtamentis
condendis, aliisque maximi momenti negoti's expe-
diendis, quia hic facillime homines ſcire poſſunt, ta-
lia absque peritiorum conſilio peragi non poſſe. Aſt
in aliis cauſis & caſibus, ubi probabiliter non adeo
opera JCtorum neceſſaria videtur, ſane durum eſſe,
ait, ſi quis hodie indiſtincte ob ignorantiam juris jure
ſuo privandus eſfet, & inde ſine dubio dependere,
quod hodie certiorandi fint de juribus;, qui
contrahunt, & illis vel renuntiare, vel aliquid de
jis remittere volunt. Equidem non pauci, tantum
mulieres fidejubentes certiorandas eſie contendunt,
B 3 cæte⸗

cæteros autem renuntiantes regulariter certiorari non
debere. GALERAT. de Renuntiat. Z. I. Lib. 3. c. 10.
n. z. quod omnes ſcire jura teneantur, atque adeo
is, qui jura ignorat in lata culpa eſſe dicatur. Aſt
vero hæ rationes pergit STRYKIuS, ad Ppræſentem no-
ſtræ Jurisprudentiæ ſtatum vix applicari poſſunt, ut
jam dictum eſt, atque adeo certioratio majorem ho-
die neceſſitatem habet, ac quidem apud Romanos.

Diſplicuit hæc STRYKII Philoſophia aliis Juris-
Conſultis, ideoque rationes aliter ſubducendas, atque
alium modum controverſias circa doctrinam de igno-
rantia & errore emergentes componendi, quæren-
dum eſſe exiſtimarunt. Scilicet diſtinguendum eſſie
ajunt, inter ignorantiam vincibilem & invincibilem,
illam vocant, quam quis adhibita attentione, & dili-
gentia debita, diſcutere potuiſſet, hanc vero- quæ
admota licet omni cura, quam vitæ communis ratio
& perſonarum conditio fert, diſpelli nequiviſſet,
adeoque ſolventem ex errore vel ignorantia juris vin-
cibili, a condictione indebiti ſoluti repellunt, in po-
ſteriori caſu vero, eandem ſolventi concedunt: atque
hanc ſententiam adoptavit LEVYSERUS in Medit. ad
Pandedk. Spec. Izö. n. z. sa. J. qui exiſtimat, quod ad-
mittendus ſit in condictione indebiti error facti pro⸗
Prii, admittenda etiam aliquando ignorantia juris,
tunc ſeilicet, quum ex conditione perſonarum, vel
ratione circumſtantium quodammodo excuſari Poteſt.
At quando ſupina plane eſt ignorantia, & craſſus
error

—

☛

Rdon
3. (. lo.
ee aded
Ur. Aſt
Ntemmno.
funt, ut
remn ho.
manos.

Jaris.
,Nqe
ge igno⸗
gurren⸗
um eſte
cbilem,
‚& Eil.
09 Ju
ſis Iatio
giviller,
Uris vin-
in1.
, Arque
dit. al
nod 1d:
di po.
3 urh⸗
Um, el
porelt.
craſſus
extO

=—

36 (15) *

error, quem quis ſi modo aliquam curam adhibuiſ-

ſet, vincere facile potuiſſet, audiendus non eſt. Sic

putat poſſe optime conciliari pugnam Doctorum,
quorum aliqui ignorantiam juris condictioni indebiti
nocere negant, aliqui affirmant; negantium ſenten-
tia verior eſt, quando jus qued ignoratur ſubtilius
eſt, vel intricatius, quando perſona quæ id nora⸗
vit, ex plebe, aut fœmina, miles, clericus eſt, &c.
contra quando jus planum, & fere nemini incogni-
tum, homo etlam qui id ſe ignoraſie dicit, ſolers
alias & providus fuit, condictionem indebiti non
admitti; ſed regulam locum habere oportere cen-
ſet, quæ innuit, eum non videri ſentire damnum,
quod quis ſua culpa ſentit. Et ex hoc ſtabilito prin-
cipio infert idem LEvSERUS, ſpecim. 249. F. 2. & V.
quod ignorantia juris nec fœminis, nec ruſticis, nec
militibus, quibus tamen jus alias ignorare per-
mittunt leges. L. 9. princ. & §. 1. F. L. 1. Cod. de Jur.
& fack. ienor. proſit, ſi vinci facile potuerit. Simili-
ter in delictis jure humano punitis, quo quid alias
indifferens vetatur, vel juberur, decidit; atque ei,
qui⸗ noviſſime in locum quendam commigravit, ad-
eoque ut peregrinus, vel novellus civis eſt, ſiquidem
ei nulla culpa imputari poteſt, ignolci, & poœna
remitti debet, quod ſecus in eo, qui jam per aliquod
temporis ſpatium ibidem commoratus eſt, & hoc jus-
ſingulare cognoſcere facile potuit, aſt per ſupinam
ſuam ignorantiam neſcivit.
T A N T U M.
SOLI DEO HONOR LAU EZ GLORIA
IN &WECULA.

(16) S.

COROLLARIA.

I. Uſur legatorum ex die relicdz o m confeſtim lapſo
die currnt.

II. Utimz voluntatis diſpoſitio, licet non & lege con-

Jecta, valida eſt, hæredibus ab inteſtato ſucceſſris eam
approbantibus.

III. Conſenſus in hypothecam ad certum tempus reſtri-
.us, co lapſo, epirat.

IV. Metus reverentialis nuptiaruin non eſt impedi-
mentum.

V. Conſuetudo in ſeripturam redacta, non deſinit eſſe

conſiletudo.
VI. Conſuetudo tollit & abrogat legem Joriptam.

VII. Ad conſuetadinem introducendam, non bræciſe
Judiciales actus requiruntur.

VIII. Determinatio temporis, quo conſuetudo bro in-
troducta habenda, in jure non ſt definita, adeoquc

judicis arbitrio ſubjecta eſt.
IX. Princeps legibus a ſe latis non eſt obligatus.
X. criptura non eſt de eſſentia legis.

15
ocu

Focus

Balance

V 2

X

18 19 W
VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset

17

16

4 5 6 7
. Copyright 4/71999 VxyMaster Gmbh wwW.yXymaster. com
*

3

2

D. B. Y. 19
NAUGURALIS JURIDICA

GACIA

LLONIS 0
E JWURIS FACL.,

QAM
PICIIS DIVINIS
INDULTU

CULTATIS IURIDICXE
*½6GENTO ATENSTUM
PEEFSITATE

ICENTIA

ROQVE JUEE HONOES
EGIA DOCYORALVIA
E CAPESSENDI
ITORUM CENSURE SISTIT

EMBRIS A. K. S§. MDCCLXII.

ORENT. ANTONIUS
NEMMER,

ESTADIENSIS.
r. C Cc.

E N 7 O & A T 1I,
AE LORENZII, Typogr.