KaI600-680_20
author: Stouhlen, Jo. Peter Lukas

—

Eeer

. D. B. V.
DISSERTATIO NAEURas TURIDICA

EDEND O

QUASD AM
POSITIONES EXHIBENS
QOA M.
SOLO DEO PRMESIDE
EX DECRETO

ILLUSTRIS FACULTATIS
JURIDIC £

IN ALMA ARGENTORA TENSIIIM UNIVERSITATE

PRO LICENT'IA

SUMMOS IN UTROOQUE TURE HONORES
FET PRIVILEGIA DOCTORALIA
RITE CONSEQUENDI,

Ap DIE VII. FEPNIUARIIE 4. K. §. A1 b Cc Iι£
SOLEMNI ERUDITORUM ENAMINI SUBIICIT

JO. FETR LUCAS SIOUIILEN
MOLSHEIMENSIS.

H. L. C.

TYVs VIDUAE PASCtiNGENANZ.

PDEO,

PATRIA,
PARENTIBUS,
PATRONIS

AT GUE

A MICIS

Q. D. PB. V.
DISSERTATIO INAUGURAIS JURIDICA

D E
EDEND O
QASDAM POSITIONES
EExXHIBE N S.

7HESIS I.

Empore, quo Actr ſolus, nullo inter-
dum adhibito Magiſtratus juſſu, manu
etiam injecta, ſi Reus venire protinus
aut ſatisdare nollet, in jus vocare, aut
obtorto collo Adverſarium trahere ſolebat, (a)
Editio Actionis in Jus Vocationem privatam fe-
quebatur. (b) Abiurd (e) hac procedendi ra-
2 tio-

N

„

tione mutata Editio Libelli prius judici offertur,
(d) ex qua, ſi apparet Actionem competere, de-
cernitur Proceſlus & Citatio. Quæ, uti hodie
fieri ſolet Editio Libelli, Inſtrumentorum, KRa-
tionum, &c. meæ Thema erit Diſſertationis.

(a) I. 4. f. ad L. Jul. de Vi privata. Arg. L. 7.
§. 1. F. Qut Satisd. Cogunt.

c(b) Arg. L. I. ff. de Edendo. Ordo, quo utebantur

hic Romani breviter æque & pulchre deſcriptus
vide atur apud WESENBEC. tit. de in Jus Vocando.

Aqdqqatur compend. Juris Schaumb. tit. de Edendo.

§. 1. & zit. de Interrogationibus in Jure Fueiendis.

§. I.

(c) Tanquam abſurdam ab ipſis Prætoribus olim jam

cognitam fuiſſe illam procedendi rationem nos

edocent. L. 2. L. 4. §. 1. L. 8. F. de In Jus Vocando.

(d) Auth. offeratur. Cod. de Litis Conteſt. Nov. 53. C. 3.

Cap. 3. A. de Libell. Oblat.

TEESIS TII.

Eclere eſt copiam Libelli, quo quj's intentio-
nem ſuam complexus eſt, concedere (a). EKx-

ibere eſt præſentiam corporis ſive ſint Tabulæ,
ſive aliarum rerum ſpecies, facere (b). Libel-

lorum variæ ſunt ſpecies: I. Libelli Supplices,
quibus Citationem vel quid aliud decerni petunt

–
„

Suppli-

Supplicantes a Principe vel Judice. II. Excu-
ſationum. III. Reſponſionum. IV. Replicatio-
num, &c. Libellus autem Actionis ſecundum
excellentiam LIBFELLUS dicitur. Hicque potiſ-
ſimum in Simplicem, qui continuus eſt, & uni-
co orationis contextu conſtat: & Articulatum,
qui per Articulos, ad circumſtantias facti &
cauſæ accommodatos, intentionem Actoris ex-
hibet, diſpeſcitur.

(a) L. I. §. 1. L. 6. §. 7. F. de Edendo.

(b) L. 2. F. ad Exhibendum. L. 3. §. 9. F. de Talb

Exhib. L. 22. & L. 246. Pr. F. de E. J'.

7ESIS II.

Libellus Articulatus in Cauſis Criminalibus

admittitur, cum eæ totæ interrogationibus fere
abſolvantur (a). In Cauſis Civilibus ad Actio-
nem ſeu quærendam ſeu fundandam interro-

gationes olim fieri ſolitæ (b) hodie exulant, uti

& Libellus Articulatus (c). Quamvis Poſitiones
ſeu breves ac ſimplices aſſertiones, quibus Li-
gitans intentionem ſuam complectitur, & inter-
veniente jurejurando, Adverſarii ſpecialem re-
ſponſionem provocat, Jure Canonico valeant (d).
Quæ etiam tanquam probandi media Receſfſin
Imperii approbatæ (e); in omnibus Cauſis Ci-

„☚

2 (6) 262-
vilibus admittuntur, quæque adeo in Gallia ob-
tinent, ut & Adverſarius ad Ponentis, ut ut
Juramentum, quod vocant Pofitionam non
præmittentis (f) ſimplices brevesque aſſertio-
nes coram Judice teneatur præciſe, conformi-
ter interrogationibus, ſine injuria & calumnia
reſpondere (g).

(a) Camzzov. pr. Crimin. Q. 113. u. 22. add. Gaſt.
Specul. Jur. Univ. Cap. 24. u. 17. 2
(b) L. 9. §. I. L. 2. 3. L. 4. pr. L. 11. §. 1. F. de
Interrog. in Jure Faciendis. . F. r.f.
(ec) Keceſſ. Imp. Ratisb. de anno 1654. §. 54. Verb.
Mit ſeiner Nothdurfft bereit erſcheinen, und bey An⸗
ziehung des Proceffus oder Ladung, ſeine Klag oder
Libell nicht Articuls, ſondern Summariſcher Weiß,
darinnen das Factum kurtz und nervoſe, jedoch deut⸗
lich diſtincte, klar und mit angeheffter Concluſion
uͤbergeben. Adde Brum. Proceſ. Cam. Noviſſ. tit. 1.
n. 19. item. tit. 68. n. 6. 7. ρ.. =
(d) Cap. unic. N. de Lit. Conteſt. Cap. 2. de Confeſ.
. in 60. Clem. 1. Zi. & quia de F. ĩS.
c(e) de Rec. Inmp. de anno 1654. §. 41. 49.
) Ord. de Louis XIV. Zit. 10. Art. 1. 7. Quan-
quam Juramentum poſitionum locum ibi non ob-
tineat, tamen Audex recipit juramentum ab Ad-
verſario ad poſitiones reſpondere obligato. d. Ord,

Algy d. Ord. TIir. 10. Ar. 3.

ZuESIS

2kSlS I.

Simplex itaque Libellus Judici offerri debet
b Actore, in quo deſiderium ſuum brevi, per-
ſpicua atque per articulos non interrupta pro-
ponat narratione; Judicem & Adverſarium de
ſpecie futuræ Litis inſtruat (a). Quocum ta-
men non confundimus Supplicationem pro
decernenda Citatione ad Judicem competentem,
expreſſo ſimul Actoris & Rei nomine, directam,
quæ regalariter vel ſeparatim exhibetur, vel
cum Libello Actionis conjungitur (b).

Ia) Auth. offeratur Cod. de Lit. conteſt. L. I. Cod. de
Edendo.

(b) In Camera Imp. conjungitur cum omnibus ad-

juncétis Beylagen ſeu inſtrumentis. Gasr. Spec. Jur.

Univ. Cap. 20. n. 9. & 10. In Gallia Supplicatio
pro decernenda Citatione ut diſtinéta a Libello
Actionis obtinet. d. Ord. Tie 2. Art. 11. Actus
ſeu Inſtrumenta citationem tamen poſtea ab Appa-
ritoribus Regiis perficienda, in formam Libelli
Actionis redacta breviter media & concluſionem
continere debent ſub pœna nullitatis & viginti Li-
brarum d. T. Art. z. In Ducatu Wäürten ergenſi
iſta Supplieatio quoque Pprærequiritur: Wuͤrttenber⸗
giſch Land⸗Recht, P. I. Tiz. 11. in pr. Srylus & Praxis
tamen Magiſtratus Argentoratenfis relinquit Pro-
curatoribus facultatem citandi partem adverſariam
ſine prævia Supplicatione.

ZIRESIS

6% (8) 2☛
IESIS Vv.

Libellus proinde nec obſcurus, nec incertus
(a), nec generalis regulariter, neque alternativus
eſſe debet; ita tamen, ut ſufficiat petitum ex
natura Actionis deſumptum, atque ad objectum
Litis ſpecifice accommodatum fuiſſe, Reumque
inde intelligere, quid Actor fibi præſtari velit.
Quamobrem Concluſio Libelli generalem rem

& disjunctionem non ſimpliciter excludit: præ-

ſertim ſi ipſa Lex id permittat (b); aut ipſum
negotium ſit alternativum.

a) Cap. 2. X. de Lib. Ol. L. ſi in rem. 6. F- de R. E.
e Iuſt. de Nox. Act. L. 2. in pr. L. 21. f-. d. Tit.

.Miles. 6. §. 1. F. de Re judicata.

YzsSS rr.
Forma vero Libelli etwſi maxime quoad Sty-

lIum & Conſuetudinem cujusque Curiæ ſit con-
cipienda (a); tamen ubi nulla ſpecialis extat

Conlſuetudo, ſcripta complectenda eſt ea ratio-

ne, ut hæc quinque ſubſequentibus V erſiculis

comprehenſa contineat, .

Quis, quid, coram quo, quo jure petatur, &aue;

S Recte compoßtus guisque Läbellus balcr.

Sique .

Nobilis Judicis offcii ex erroneis planè principiis
introductam, nec multum ponderis afferentem

(9) -

Sique non tali modo aut alias contra Stylum
Curiæ formatus ſit Libellus, Judex ex officio,
ne ſententia reddatur retro nulla (b), illum re-
jicere poteſt tanquam ineptum.

(a) L. 1. Verh. deſeribatur f. 7 Edendo. d. Auth, of-
feratur C. d. 18. 1. 1

(b) C. Examinata 15. X. de Jud.

7.

7IESIS VII.

Verum Clauſularum in Libellis inſerj ſoli⸗
tarum omiſſio nec Libellum ineptum reddit;
nec Actoris juribus nocet aut derogat. Licet
enim JoAN. FoRSTERUS (a) mordicus defen-
dat, eas tantæ virtutis eſſe, ut earum ope Ju-
dex ſæpe ofhcium ſuum impertiri, & ex of-
ficio circa concluſionem, & Libelli vitia ſup-
Pplere queat; cum tamen Judex ea, quæ Juris
ſunt ex officio ſupplere teneatur (b), cum GAI-

LIe (c) & SchAUMBURGIO (d) nullum vel exi-

guum earum eſſe uſum defendimus; adeo ut Galu-
tarem, quam ajunt COlauſulam, ſive implorationem

cum laudato ScHAUMBURGIO exiſtimemus.

(2) In ſuo Proceſ Fudcicii⸗ for. Zit. 47. ubi pluri-

(10) -
mas affert clauſulas, eas utiles & neceſſarias eſſe
aſſerendo.
(b) L. Un. Cod. ut quæ deſunt.
(c) L. I. Olſerv. 61. n. 14.
(d) In ſuo comp. Jur. L. 2. Lit. 13. §. 10.

2IESIS TIII.

Quanta autem inſerendarum Libello Clauſu-
larum inutilitas, tanta eſt Caufæ allegandæ ne-
ceſſitas; cum ea omiſſa vix apparat, an Actio
competat. Quamobrem allegare oportet Cauſam
proximam, Jus ſcilicet illud in re, ex duo agam,
aut negotium obligatorium. Quid? quod in
Actionibus Perſonaſibus Cauſa remota addi debet:
quia res ex pluribus cauſis debita eſſe poteſt.
Quam in A ionibus Realibus regulariter ſilere
poſiumus. Quamvis periculoſum ſit: ſi enim rem
ſimpliciter petam, quia dominus ſum, nula“
miuhi ita ſuccumbenti alia ex cauſa vindicandi
facultas remanet: cum dominium generatim
allegando, omne meum jus in judicium dedu-
xiſſe videar (a). Idque præſertim neceſſarium WM
eſt in Actione Hypothecaria: ob hypothecarum
Varietatem, quarum una jure prælationis, altera
non gaudet.
(a) Srarx ad Comp. Jur. Lauterb. b. L. Verb. Cauſam

proximmam.

rr

2RESIS IX.
Cumque porro contingat, ut plura reme-

dia Juris conſequendi cauſa a Legibus conceſſa
concurrant, ineptum Libellum non faciet is,

plura remedia compatibilia occaſione unius
4

Ri ad diverſum finem tendentia in eodem Li-
bello cumulat; modo I. non ex diverſo facto
ad diverſa tendant, ita, ut contrarietas irrecon-
ciliabilis fiat (a): aut ll. non ad eundem finem
tendant (b): aut III. ordo a .. non ſit præ-
ſcriptus, ut una poſt aliam tentetur (c). Nam

ea regulariter (d) ſimul proponere non licet.
(a) L. Eum qui inoffcioß 14. L. 16. Cod de inoff. Zeſt.

Laudatus STäRYCX. in ſuis Annotationibus ad Lauterb.
Comp. Jur. Tit. de Edendo 'erb. CoNTRARIETAS.

(d) L. quod in beærede. 9. §. Eligere I. F. de Trihutoria
Acione. L. fin. C. de Codic. B. eum Pilius 76. §. Va-
riis 8. F. de Leg. 2.

(c) Ueri in L. Ordinarii 13. C. de K. E. .L. incerti Ju-

vis 3. C. de Interdictis. confer. Fonsr. Pr. Gum Ju-

Bieciarium. . 47. ubi videre licet omnia exempla,
in quibus Adtiones cumulari poſſunt, vel non.

(d) Dixi regulariter: Contrarias enim plane Actio-

nes etiam ſimul proponere poſſumus, ſi alterna-
nive, vel ſub conditione ponantur. in laud. Fogsr.
Proceſſu Judiciario Tit. 46. Ita remedia ad eundem
finem tendentia occaſione ejusdem facti conjungi
poſſunt, ſi Actor juſte ignoret, quod remediut

competat. Sic Rei Vindicatio & Actio Publiciana,
recte cumulantur. STRUV. Ex. II. Zbeſ. 44.

nESISS

Libellus ineptus & emendari & mutari po-

teſt, ſi id judici æquum videatur (a): modo mu-
taturus Libellum novum deliberandi tempus
Reo concedat, eique expenſas prioris inſtantiæ re-

fundat (b). Quod & hodie cum omnium expen-.
ſarum periculo procedit; licet novo plane opus

ſit judicio.
(a) S. 35. Verb. eodem udicio. Iuſt. de Act.
(b) arg. L. 35. F. de R. J.

(c) 7. GaAsr. Specul. Jur. Univ. Cap. 24. n. 86. 87. & /4-.

TESIS XI.

Cæterum AGor non ſolum edere tenetur

Libellum, verum etiam Inſtrumenta, Ratio-

nes &c. Actore enim non probante Reus abſol-

vitur (a). Utut hæc ordinarie de Actore vera
ſint; cum tamen Reus in Exceptionibus affir-

mativis Acoris vicibus fungatur; is Edere co-
gitur ac probare. Quamobrem, ſi Pacti con-

venti exceptione utatur, Pactum conventum fuiſ-
ſe docere debet (b).
2 (a)

(a) L. I. pr. F. de Edendo L. 4. Cod. eodem.

(b) L. 3. pr. §. I. L. 9. L. 18. §. I. L. 19. 2,
. 21. F. de Except. . f.

2ESIS XIlI.

Reus quoque Rationes, Inſtrumentave, quæ
vi officii publici conſcripſit, Edere cogitur; ita
olim Argentarii, ſive controverſia eſſet cum
ipſis, ſive cum alio (a); hodie vero Actuarii,
Scribeæ publici ſimili argumento Edere te-

hnentur.

(a) L. 4. §. 1. L. 10. pr. &α 5. 1. F. de Edendo.
2Ez51S III.

Eodem modo I. Tutor a pupillo conveniri
poteſt, ut Inventarium, Repertorium bonorum
Pupilli (a) auctionalia ſeu rationalia, codicem,
ubi rationes conſcribere, & in quem omnes
expenſas pupillares referre debuit, exhibeat:
(b) adeo ut nec ferendus ſit, ſi eas ſe amiſſiſſe
dixerit; cum ejus officium ſit, illas diligenter
cuſtodire (c). II. Socius. III. Procurator, qui
dolo malo Socii vel Domini negotia geſſerunt;
ad rationes edendas compelli poſſunt (d).
Aa) L. 7. F. de Admin. Tut.
B 3 (b)

682 (14)
h) L. 1. J. 3. F. de Tut. e5 Rat. diſtrab.
(&) Arg. §. ult. Inſt. de Attil. Tut,
(d) d. L. 1. §. 3. F. de Tut.

THE SILIS XIV.

Coum autem in Factum ARtiones non ad-
mittamus, niſi nominatis & ordinariis deficien-
tibus (a), conſequens eſt, quod nec Pupillo
contra Tutorem, nec Socio contra Socium;
nec Princip
ex Edicto de Edendo in factum competat, ſed
Aionibus ſuis ordinariis Tutelæ, pro Socio,⸗
atque mandati uti debeant (b).

(a) arg. L. 1. pr. F. 2. 3. Je P. E.
. (b) L. 9. pr. F. Je Edendo. plures ej
Reus Rationes, Inſtrumenta edere tenetur; Vid.
in L. 43. 2. . de Action. Empti Venditi, in
L. 91. K. 3. F. dJe Leg. 3. L. 7. Cod. de Edendo.
L. 4. in f. L. 5. F. fam. Erciſeun. L. Re. §. En. fF. ad
L. Ealcid. L. 2. J. 1: 2. f. de Jure Piſci, L. 6. §. 9.
F. de Edendo. Iuncta. L. 7. F. de in In. Reſtit.

THESIS Tr.

Editio Inſtrumentorum ſæpius petenti fieri
debet, poteſt enim contingere, ut bis editam
ſibi rationem perdat (a): nonobſtante ULPIANI.

ali contra Procuratorem Actio

usmodi cafus, nubi

de-

(15) 88-

deſumpta ex Labeone ſententia: modo Juſta ido-
neaque cauſa petendi interveniat (b). Æquum
enim eſt, id quod mei gratia confectum eſt,
meum quodammodo Inſtrumentum mihi edi
vel quandocunque mea Editionem fieri intereſt;
adeo ut ſi non edatur, præſtetur id quod inter-
eſt (c), quodque ab eo tempore, quo a Præ-
tore editio decernitur, æſtimandum.

(a) L. 6. §. 1. F. de de Edendo.
(b) L. 15. §. 1. F. de Rebus Auct. Jud. Poſſid.
(Cc) d. L. 6. §. 4. L. 8. §. I. J. d. Zit.

ZRESIS rrI.
8 XN

Præterea Inſtrumenta ſtipulationis, Contra-
ctuum in Judicio ſine die & Conſule, id eſt an-
no, quo confeta & conſeripta ſunt, eduntur; ne
quid a die & Confule excogitetur (a): dies vero
in quem ſolutio concepta eſt, cum quaſi pars
ſtipulationis &c. habeatur, edi debet (b). Quod-
que ita obtinet, ut totius ſtipulationis aliorumque
contractuum, non partis eorum copiam faciat
inſpiciendæ (c). Editione Exempli nihilominus
ſufficiente (d).
(a) L. I. §. 2. inpr. fF. de Edendo.
(b) J. L. I. § 2. Vers. diem autem F. eod.
(c) eadem L. 1. §. 4. eod.
d) L. 13. F. d. 1.

2 ESsIS XII.

Quia vero accepta & data aliter apparere non
offunt, niſi annus & dies editus fuerit, ſequitur
Rationes cum die & Conſule eſſe edendas (a). Utut
autem Stipulationes totæ, totique contractus &c.
exhiberi debeant, cum tamen Rationes, Reper-
toria, Regiſtra multa, eaque varia, in ſe com-
plectantur capita, ſufficit, ut ea ſolum pars,
quæ ad inſtruendum aliquem pertinet, inſpicia-
cur, ac deſcribatur (b).

(a) d. L. I. §. 2. Verſ. Rationes F. d. T.

(b) d. L. I. F. 3. L. 3. eod. * In Praxi tamen tutius
cum GaAlrio L. 1I. Obſ. 106. n. 10. quod quoad Ju-
dicem totius Inſtrumenti, quoad partem vero co-
pia ejus partis, de qua quæſtio eſt fieri oporteat.

AN T V A

0*

COXo.

COROLLARIA.
EX JURE CIVILI
I. Probati Culpa incendii Adclori re.

RKiututionem damni betenti, non Reo, in
cuſus adibis incendium xortum, in.

cumdbit.

II. Ad reſeindendam emptionem pro-
Pier enormem Sſtonem non faßicit, ſi
laſto ſit ultra dimidinm Iuſti pretii, ſed
neceſſe &ſt, ut cadat alterum tantum
III. Venditio Iſub haſta ex cauſa Ilaſio.

nis non facile reſcinditur.
IV. Mater per Subſtitutionem Pupil.-
larem a duccetone Eylii mpuberis ettams

gusad Legitimam excludi non boteſt.

V. dola delinquentis onfeſſio judic,
ad condemnandutn non aſcit.

C Fx

Ex IURE CANONICO.
I. Vſaras cum Furto & Rapina tan-

tam babere affinitatem, Canones affir-
mare non verentur, ut qui Vſuram ac-
cipit, Rapinam facere dicatur.
iI. Omnis illicita Vfſurpatio Rei alie-
na eſt furtum.
III. Poteſt praſentandu
ctiam abſens præſentari,
remitti. .
WV. Qui jus Patronatus habet, filium
ſuum praſentare poteſt ad bencficium

a Patrono
eique examen

4
4

ce Q

Focus

N

1.

K

J

H

2
=
S
5
EFHHE
35
—

17 18 19 W X V 2
VierFarbSelector Standard* -Euroskala Offset

16

4 Copyright 4/1999 VXyMaster Gmbh wwW.yXymaster. com

L. D. F. V.
IO INAUGURALIS TURIDICA

E N D O

QUASD AM
ONES EXHIBENS.
QA' M.
DEO PRMESIDE
XDECRETO

IS FACULETATIS
RIDICE

FTORATENSIIM UNIVERSLTATE
LICENT'IA
UTROQUE TURE HONORES
LEGIA DOCTORALIA
E CGONSEQUENDI,
PEBRUAERII, A. N. J. . D CC LIV.
ODITORUM EXAMINI SUBIICIT

LUCAS STOUHLEN
LSHEIMENSIS.

DE PAUSCHINGERIAN.