KaI600-64_6

M

ss

——

o

$

a

E necs

p

—

—

m

ii

od*

eps

iv

æ 5

-a

TM

-

—

m

m

—

—

-

--

z

d

at

ii

—nÁÓ(

du

-

aol RR qpue m Pa

CU —— — 7

as

——

Emi

d

-

at

Z

/

n

^

"

*a

*

E

—.

-

d

$

x

Ép

t u

d

X

L

—

ao o

L

a E

p

—

EEEEELI LL OE

:

-

|

E

d

J

—R

m ia R

]

as ia AR t

d

MT

».

UE

J

EY

P

;.//

E

m

d

u

du RUT

:

-

STugS 2 s

Ts

:

—

$— l ) n RA

(

b

ia

I

s gt

ais

faf

*

DISSERTATIO THEOLOGICA,

QVA

NEXVS VERBORVM PAVLI

Rom. IX. s.

EXPONITVR ET VINDICATVR

HANC

ANNVENTE DEO

RECTORE VNIVERSITATIS EBERHARDINO- CAROLIN/E

MAGNIFICENTISSIMO,

SERENISSIMO Ac POTENTISSIMO DVCE aAc DOMINO,

DOMINO

l AR UOULU,

DVCE WIRTEMBERGIAE ET 'TECCIAE RFGNANTE

rel. rel,

PRAESIDE

HENRIC O GVILIELMO

CLEMM,

S. THEOL. DOCT. zr PROF. P, E.!

ECCLESUE TVBINGENSIS PASTORE gzr SVPERINTENDENTE

d. VI. Felr. MDCCLXKX.

PVBLICE DEFENDET

AVCTOR RESPONDENS

JOH. CHRISTOPHORVS MAIER, ,Marbacenfis,

PHILOS, MAGISTER ; ET EXAMINIS THEOLOGICI CANDIDATVS

FD -- )l e - )e o - - t D Aie A t 3l D ) i ) 20 2 4908

TVBINGAE

LiTTERIS JOH, AD, SIGMVNDI

A

AAX

Wn/

—

A

——--

A

NY

)

M

j

ECX

T

.

NX m

LA

z

AU

)

33

ts

L

)

d

E

Q

A

j

E

A

N

W*"

-

7f

:

J,

——

—X

-,

N

S

u

Es

N

$,2

EC

R

:»

j

UT

-

Ej

i

/,: C

EXANUS

'ää-

i

((2

£.

m

a

N-

7

i

«

N

EE

v

A N

M

EJ

"A

Q

)n

"CO

«

P USSS

d

A

i

L Y^

$

I

um in Le&ionibus Dogmatico - Theologicis Summe Re- Pre&tie.

verendi Domini PR&s1D1Ss,qu: quidem Przele&iones

hujus Differtationis bafis & fundamentum funt, inter alia

diéta divinitatem Chrifti probantia , dictum Rom. IX. 5. mihi

palmarium vifum fuerit ; non poffum inficias ire, me, cum

paraphrafin Ep. ad Rom. nuper editam perlegerim, mi-

ratum effe,*quod fecundum eam verba (o ev ezi zavrow

GOsoc &c.) tantum doxologice de Deo Patre intelligenda fint, at-

que ita hocdictum probanda non probarevideatur. Quapro-

pter Specimen Academicum editurus , hanc materiam Exe-

geticam praecipue felegi, licet animus mihi non fit, Theo-

logum mea laude longe fuperiorem eumque maximis in rem

literariam meritis confpicuum & illuftrem hac differtatiun-

Aft hoc unum

cula interpellare , multo minus confutare.

mihi, quantumvis Tironi , licitum & conceffum effe, arbi-

tror, ut hiftorice & exegetice di&um hoc ejusque nexum

cum antecedentibus exponam, & fub finem modeftum meum

qualecunque judicium de Paraphrafi jam allegata fubjun-

gam.

A

z

$. IL

x£ 00 R

g.

Il

Ti

Summa rei

indicatur,

Quoeftio nimirüm huc tàntum redit-, utrum poft verbä Dex

quibus Chriftus fecundum carnem ,' Colon vel pun&um ponendum

fit, ut verba fequentia per diftindionem hanc majoreni di.

t--——:um

vulfa ad 1olum Patrem doxologice referantur; an veto in

continua ferie orationis Chriftus, exiftens fuper omnia Deus,

benedictus in fecula hoc thema a Pàulo nominetur. Quod ut

expediamus , thema hoc primo loco hiftorice pertractabimus,

deinceps exegetice , ac tertio de nova, qua prodiit, Para-

phrafii ejusque argumentis difpiciemus.

Ceetera , quae

heic difficultatem habent, ad prafens inftitutum non per-

tinent.

TII.

$.

Fiftoria In.

Primus , qui diftin&tionem majorem poft verba zzm

pE M i, Ra VP - o D RE ,

terpun&io-

capxa ponendam effe duxit, Vir coteroquin do&itfimus

mis ton

modo jam

licet. in Religione varius nec fibi fatis conítans Deliderius

Erafmus fuit, czeteris tamen paribus divinitatem Chrifti hac

dudum pro-

poftze, fed

fua conjectura plane non impugnans.

lta enim fenten-

etiam folide

confutatze.

tiam fuam profert : ** Locus hic poteft trifariam liftingui;

primum , ut hzec particula, qui eft fuper omnia o ov ez;

Eraími tres

textus parti-

gayroy adhsereat fuperioribus & feparetur a fequentibus

tiones vel

fi&: ex quibus Chriitus eft juxta carnem , qui Chriftus eft

Interpunüio-fuper omnia. Ne quis enim fufpicaretur, Chrifti dignita-

nes recen-. tem imminutam per. affumtam hominis naturam

fentur,

, refpi-

ciens ad divinitatem adjecit, qwi efl f»per omia.

Hsec di-

itin&dio tribuit divinitatem Chrifto , quod nihil fit fuper

omnia preter unum Deum. — — Deinde interje&o Co-

lo fequatur : Deus benedidus in fecula ; ut hzec fit gratiarum

attio ex contemplatione tantz charitatis erga genus hu-

manum — —. Altera lectio fic habet, ut totus fermo fic

cohasereat : ex quibus Chriftus fecundum carnem , qui Chri-

ftus, quum fit Deusl fuper omnia , benedi&us eft five fit in

Jécula, Haec lectio evidentiffune Chriftum pronunciat Deum.

GOUETAR — ceorexs er-

x

o

4

5

— — Tertia nihil habet incommodi, quod ad fermonis ratio-

nem attinet ; ex quibus Chriflus f(ecundum carnem. . Hic Colon finit

Y

fententiam ; mox ex confideratione tantee bonitatis Dei fub-

Jicitur gratiarum a&io

0 QV €71 7ayTOY X. T. A. ld eft,

Deus, qui eft fuper omnia, fit benedi&us in fecula. (*)

37

(

Conf, DEsi». EngAsM1 Annot, in Nov. Tefl, edi

t

þt.:i54.c.

ubi hezc verba in ext(:ufo leguntur,

$.

IV.

Tertiam hanc interpretationem fecuti funt Jgn. FEr-

Quinam au-

BINGER in Verfione Novi Teft., ubi ita :

(2') GOtt der übf? &ores ter-

alle if , fey gefegnet in die Exigkeiten; Ámen. cum nota : ett.tiam Erafmi

liche fezen einen Unterpuntt nach dem Wort Fleifch. Jog.

interpreta-

tionem fecuti

LoxE : he, mbo is over all, God be bleffed for ever. Ámen

* fuerint,

h. e. Is, qui eft fuper omnia Deus fit benedi&us in fecula

.

Aanen. (**) . Sa M. CLAR

KE : God, who is ov all, be blef-

fed. &c.

Deus, qui eft fuper omnia, fit benedi&us in fe-

cula. Amen. (***) De utroque & aliis infuper conferri pot-

eft Commentaire literalex Anglicana in Germanicam linguam

.....

translatus. (****

J

(*) Jzn, FersziNGEmin Verf, Germ. N. T. p.436.

(**) Jon. Loxz in the phraphr. and notes on the Ep. to the

Romans,

(***) SAM. CrAR R E in the fcripture doclrine.

(***) Commentair literal , five Englifch Eibelwerck ad h. 1.

$v

Rationes ;

Socidiani tamen

quibus Soci-

partim in Verfione Novi Teft. , partim

niani moti

in Catechifmo & Com

mentariis ordinariam interp

Un&iOïJSm hanc inter-

retinent.

Ita Verfio Germ. Novi Teftam. Racov,

* welcher pretationem

ift über alle ein GOtt gelobet in Ewigkeit. Amen. 3l

1de]]] ]e- in þ*ï.Te Verf:

& in Cate-

gitur in Catechifmo Rakovienfi, qui oraculum hoc ad Chri-

chifmo reje-

3

ft

cerint.

$

xX oO

JX

ftum, fed qua fa&itium tantummodo Deum refert(*). Ra-

$i

tionem ipfe Favsrvs SociNvs allegat fequentem (?*) "

gl

Non eftullacaufa, cur interpretatio vel potius lectio & inter-

un&io Erafmi rejici poffe videatur, nifi una tantum , quam

t0

Adveifarii non afferunt, neque enim illam animadverte-

h

runt.

Eaeft, cum fimplex nomen Peneditius idem fignificat,

quod Peneditius fit , femper fere folet anteponi ei, ad quem

refertur, perraro autem poftponi.'

Interea non negamus,

privatos quosdam Socinianorum doctores , v. c. EN1EDr-

Nvu , (***) aliosque in fcriptis fuis huic interpunctioni poft-

modum faviffe.

Aft ex Arminianis ipfe Jon. CrER1cvs

(****) le&ionem Erafmi inter depravationes retulit.

(*) Catecb. Ecclef. Polon. unum Deum Psatrem confitentium,

Ao, 1684. fect. IV, C. L. p. 105 — 168.

r :

(*) FavsTrvs SocinNvs Operum T. II. p. 581.

(**) Grzosc. ENt1EDIN vs in Explicationibus loc, Vet.

& Novi ''eflam, ex quibus Trinitatis dogma ftabiliri folet,

P. 275.

(***) Ion. CreRicvs in Arte Crit, Part. HL fect, L

DIl ls.

iM dienpa T M UEL 2« aE IT N Ia

"d

50 VIO

Crifis Jenen-

Hanc interpun&tionem dudum jam a Sociniaris partim ,

fum reiati partim ab 'Arminianis explofam & confutatam , ut argumen-

num nuper-

rimà circa

ta noftrorum Theologorum taceamus, poftliminio Jam nu-

hanc Para-

perrime revocavit allegata paraphrafis, cujus nullam ad-

phrafinalle- huc crifin in relationibus p

ublicis legimus, fi unam Je-

gatur,

nenfem excipias, qua ita: **Sehr bedenklich ift, dafs H.

S. die Stelle. Rom. IX. 5. eine Grundftüze der Lehre von

der Gottheit |Chrifti juft fo erklàrt, wie die Socinianer ,

orte

(oder vielmehr eimige von dem Sociniamrm) und die W

Q Ov

$x 0 XX

54

h

"! u

4 e» e7i 7rayTOW. &c. nicht auf o Xgieoc, fondern auf Gxoc

als auf das Subje& oder auf GOtt den Vatter ziehet.

tet-

Jf

H. S. intereflirt fich bei diefer Gelegenheit für die Au-

[t8-

toritet Jefu, aber warum nicht lieber für íeine Gott-

cit,

heit? (*)

en

("'-') Jenaifche gelehrte Zeitung , St. $9. 1r. Decembr. 1765;'*

)I-

p. 853.

q.

fi-

/$

go VII.

His, qua ad hiftoriam pertinent, przemiffis , exege- gxegeticae

i,

tica jam & textualia fundamenta allegabimus , cur inter- Rationes

eic contra Intere

punc&io Erafmiana locum habere non. poffit.

Atque h

imprimis ad b. Sigism. Jac. Bav MGARTENIVM proyoc

3- pun&ionem.

Erafmia-

mus, qui ea omnia, quae exegetice contradici poffunt &

name

debent, nervofe ita exprimit : * Qui integrum effatum ad

f,

Deum Patrem referunt, & fic reddunt: Deus, qui eft fuper

h

omuia, benedidus fit in fecula, 4men , epiphonema doxologi-

cum excogitant, quale nec fermonis pregreífi & infecuti

conditio. admittit , nec verborum conítru&io patitur, nec

quicquam commendat aut fuftentat, fi ab anticipato er-

rore difeefferis, Chriftum non potuiffe fupremi Dei nomi-

ne vocari." (*)

(*) Con£.b. D. Sicisw. Jac. BavMGAR TEN in Comment,

ad difficiliora verba Rom, IX, s. qua natalem Chrifli 1746.

induxit,

LO VHR

Vberlor &«

Antegreffa oratio lu&um Pauli exprimit

*

?

Jam nullo

oplanatio ar-

modo concipi poteft, qui Paulus in fummo ho

c luctu ver- gumentorum

ba luctuofa meditatus & perfcribens , ex impro

vifo & qua- exegetico-

fi ex abrupto in doxologiam erumpat.

Itane ergo Deus '""* inpri-

mis,ex con-

Pater propterea , quod Judeos fus c

vcitati voluntarize

textus confi-

| D€T- dezatione.

8

XX O RX

permiferit , ab eo homine glorificandus erat, qui pro his

judzis in eadem oratione & periodo anathema fieri cu-

pit & fe id cupere fcribit ? hzec certe nullo modo cohze-

rent, neque concoqui poffunt a Le&ore in fermonis con-

(

bu

texturn vel leviter inquirente.

Omnia vero fponte fluunt , fi

Y

verba ad Chriftum referuntur ; Ita enim tuétus continuatur,

& ratio hujus voti plenior ex eo perfpicitur, quod nimirum

E

Judei non tantum ante nominata privilegia habeant,

t

fed quod & ipfe Chriftus ex hac gente fatus, non merus

homo, fed fimul Deus fuperomnia benedi&us fit; quze qui-

Ti

It

dem pr?erogativa tanti zeftimanda , ut fors Judzeorum excoe-

catorum quam maxime dolenda fit; unde luctus, ad quem

H

D/^

etiam v. 6. refpicit, augetur, & connexio nullo modo

torquetur.

IX.

Ti

$.

Q

Q

Oftenditur,

Deinceps Conftru&io plane adverfatur huic interpun-

quod Inter* &ioni.

Rationes funt fequentes : Primo, ut optime ani-

pun&io hec madvertit b. BAvMGARTEN (?) voces 0 ov, quze idem

con&ru&ioni.valent, quod o6 6c,

repugnet,

ea quae fequuntur przedicaturmn effe

demenítrant referendum ad aliquod fubje&tum , quale h. l

voce O6; proponi nequit, ut quas? ipfa ad pr?edicatum

pertinet, & in mediis illis vocibus occurrit, qus»e indubie

prodicatum conítituunt.

Deinde & fecundo loco verba

b

fuiffent transponenda ut evAoywroc; o Oso; dicatur , quem-

6

C

admodum reliqua loca ad unum omnia evincunt, in qui-

bus doxologia per locutionem «svAoymroc &c. exprimitur.

y.'c Luc. b 05. 2Cor.L 3. Eglt L $. TPet. T 3. t polt

b. BENGELIVM (*5), qui ita: Perverfi funt , qui hic pun-

é&um fingunt, hic enim dicendum fuiffet evAoyysroc o G«oc &c.

j

fi modo tali doxologive hic peculiaris fuiffet locus" , pariter

[w

annotavit ac monuit b. BAV NGARTENIVS, (***)

t

(*) b, D.BAvMcAaRTEN l.c.

(**) b. D. BeNG xr. in Gnoin, ad h, l,

(**) b. D. B AVMGARTEN l. c. p.26,

5. Xl

£X 0 XX

Is

T5

u-

v2

Si denique oppofitionem zavz ca(-z confideremus, Denique ex

"

Chriftum Deum hic dici, ex contextu iterum re&e pros eeofttone

Nam vocem carnis humanam naturam

9tXTOL GLOXG

f

bare poterimus.

etiam re&e

n

indicare, patet ex locis Joh. I. 14. Rom. l. 3. Act. IL.30, cobirs hane

Ebr. V. 7. l. x4. quibus fimul efficitur, uti recte iterum Interpun-

,

b BAVMGARTENTIY S annotat, integram hanc

locu- &ionem cone

tionem de nemine poni poffe,

quam qui etiam fimu

l cluditur,

l$

I-

nobiliorem naturam poffidet. Quod ,autem v. 3. de cognatio-

Ja

ne Pauli cum Judsis fecundum carnem dicitur, nobis pla-

ne non obeft, quoniam, fi differentiam zaere capxe & o

xera caoxa non premamus , noítra tamen fententia ipfà

hac locutione confirmatur, dum eo ipfo innuitur , aliam

nobilioremque dari cognationem hominum , quam quz fe-

cundum carnem eft, atque humano fundamento niti-

tur. (

(*) b. BAvMGARTEN l. €. . 10. not, &

;.

EX

Hoec hiftorice & exegetice dixiffe fufficiat.

Sequi Ipfa Para:

rafis alle-

ä

tur, ut jam paraphralin allegatam ipfam cum Le&oribus P

t

jam

communicemus, & num argumentis novis nec ex ante-

proponitur,

cedentibus folvendis nitatur, difpiciamus. Verba ita-ha-

bent : * Illorum (fcil. Judz2eorum) funt etiam illi celeberri-

mi patres & patriarchze ; (quos folent, plus jufto jactare ad

alios, & iis tantum non ipíi confidere;) ex his líraélitis

ipfe etiam Chriftus ille, quod attinet ad nafcendi originem ,

(cujus fuit inter illos tanta inde a longo tempore exfpecta-

tio. (Heec profe&o tanta funt, hoc ipfe fateor & fício,

tami precipua hujus populi decora) ut jure & merito

Deus, qui eft fuper omnes (qui gentium variam conditio-

uett-

nþm folus libere definire poteft) per fecula, quae feq

tur,

1o

RX O ZX .

tur, omnia femper & pofthac (a nobis, ut jam facere fo-

f

: Jemus) celebrandus fit ! Amen.,, (*) Ifta nimirum verba l. c.

lo

&Y Oi 7rd/TeQe w « ( o XQigoG TO Xa/rü, CGQXa, 0. 0Y €7T1. 710«

H

vt Geoc eUAoyos «G Tec cievac aum , quo ex verfione

Caflellionis fic habent : * Quorum funt patres , & ex quibus

eft Chriftus, quod ad humanitatem attinet, qui eít fupc;r

t

omnia Deus collaudandus in fempiternum , Amen; , in

laudata paraphrafi ita circumfcribuntur, ut facile appa-

yeat, poft verba fecundum carmem puncum vel abam di-

fün&ionem majorem a Celeberrimo Viro poni. Hujus igi-

tur fententizoe dudum, quemadmodum: diximus , confutatze

novas, fi quidem novze fuerint, rationes modeíte jam exa-

:mninabimus.

(*) Tit. libri eft : Paraphrafis Epifi. ad Rom. cum notis,

translatione vetufta, & diflertatione de Appendice C. XV,

PXVI. äalæ Magd. 17659.

S, XH.,

Primum af--

Prima ratio ipfïs paraprafeovs vefbïs expofita hozec eft: 2

gumentunm

Chrifto i. e. Ecclefia Cbriffiana ac illa focietate volebat Paulus fejunttus

pro para-

phrafi hac

e[fe v. 3., modo 3udeos fic ei omues redderet ; fi vero bic fimul Cbri-

novaexpen-

flum dicit ov ezi zravroy €«oy , id ei in meutem vesire non debuitz

ditur,

exire ex focietate eorum bominum non voluit , qui Deo fubfant. ,,

. Ad hoc argumentum refpondemus. r) quod nimium videatur

robare ; nam certe Paulus (Chriftum , fi etiam expreffe eum

Deum non vocaffet , pro Deo tamen habuit, unde vel po-

fitio vel non pofitio hujus doxologie pro hac fententia

contraria plane nihil probat.

2) Eadem objectio Mofi po-

tuiffet opponi, qui Exod: XXXII. 32. ex libro Dei deleri

voluit , licet Deum Iíraelis pro vero habuerit Deo. 1tane

ergo exire voluit ex illa focietate hominum, qui Deo

fub

r o XX

I1

fo-

fubfunt? 54) Sunt Theologi magni nominis & inter il-

a

los ipfe illuftris Semlerus (*), qui hermenevticam re-

gulam, quod loca fint in S. Scriptura, in quibus plus

Je

JUS

dicatur, quam intelligatur , ad verba Pauli Rom. IX. 3. ap-

plicare non dubitant, unde & ex hac ratione argumen-

Q6l

"

li

tum allatum probandum non probat.

"

(*) Conf. S. Rev, SEMLERvs ad h. l. not. 219. Hxc . ef

(

iflius cartninis feutentia; nec opus eft, ut hzc follicite

o

t

requiramus , an id. jus fas fuerit Paulum decernere;

rem fciebat fieri non poíle, fed ejus rei defcriptione

eu

utitur, ut candidum fludiofiffügumque in ]udzxos ani-

inum ad alios inforinaret.

i,

g Xill.

Secundo loco verba vo xe7 cmg;;æ nog opponi divi- Secundam &

nitati , fed mentis indoli, ingenio, confilio, provincise tertium ar-

Chrifti paraphrafis hc dicit, atque hoc argumento pro-

guientuns .

examinatui.

bat: $i de divimitate Cbrifli loqueretur. Paulus , profetio longe

clarius ea defcribenda effet adverfus ipfos Tadsos. **Verum enim

vero ad Chriftianos e Judeeis & gentibus converfos fcripfit,

us

qui divinitatem Chrifti ex przeconio Apoftolico jam didi-

1

cerunt atque agnoverunt , unde clarius eam hoc loco de-

l

Ícribere atque exponere plane non opus erat ; Accedit,

»

quod , fi hzc verba clara & perfpicua non funt, ut divi-

nitatem Chrifti evidentiffime evincant, nihil certe am-

r

[

plius clarum & perfpicuum effe dicendum fuerit.

Idena

0:

de tertio argumento ftatuendum eft, ubi Paraphrafis fe-

r

quentia habet; * Concedit Paulus Tudaorum prerogativas , €

0-'

uidem acdit ipfe A4men; judei vero Deum , patrem Meffie feu

J

Cbrifti folent celebrare ob iflar prerogativas, nom vero Chriflum

Aft fi Paulus cum fo-

e

ápfi nominant ov ezi ravrav Oov. ,,

0

tque ad eos ícripfiffet ; certe,

ïlis Judeis rem habuiffet, a

B a

€os

X

Ed

L52

LX EX

eos re&ius informaturus, Chriftum , non tantum paátrem

Chrifti , effe fuper omnia Deum fcripturus fuiffet; cum vero

ad Chriftianos jam converfos fcriberet , multo magis ipfi

erat ita fcribendum, atque a. formulis judaicis falfisque

Ceeterum &

de Chrifte opinionibus plane abftinendum.

heic conferri poffunt ea, quze Exegetice $. X. dicta a nobis

funt atque propofita.

So XIV.

-

De quarto

. Quartum argumentum ad confenfüm Patrum prdvo«

argumento, cat.

* Ef pat

rum müierus feculorum antiquiorum , qui iflam de-

$n quo ad

Patrum cone

fcriptionem o o

v €mi vrayrcy Geoc nunquam ad. Cbriftum , femper

feufum pro-

ad Patrem pertineve. flatuunt ;

quicquid bic alii fludiofius ogge-

xocatur; in- amft. ,,

Teftes: citantur ORIGENE

s, EvsEBIVS, & Con-

primis di-

flitutiones A poflolice , fed ita, ut

verba ipfa non allegentur,

a Celfum Lib. VIII. folo ex-

fg»icitm;

4

immo etiam, Origemis loco contr

cepto;

loca Patrum reliqua , ubi haec verba extent , filen-

Y.

Quapropter & nos, licet in notis loca

'tio praetereantu

tamen brevitati ftudebimus, & quid gene-

allegemüs , hic

ratim tantum de hoc co

nfenfu Patrum monendum fit, in-

dicabimus.

Nimirum Vir Celeberrimus probe novit, quod

Patrum au&oritate fola, nifi alia longefirmiora argumen-

ta fuerint proemiffa ;

nihil certi, five in Exegeticis five in

e determinari, quemadmo-

Dogmaticis , ftatui poflit atqu

D. D. ERNESTI (*) o zavu

dum poftDArrzvmw S. Rev.

folide comprobavit.

Quod vero fcripta Patrum allegata

attinet , Conflitutiones

Apoflolicas fableftze-admodum fidei ef-

fe, nemo ignorat ; (

**)EvsEkBIVM porro Arianis quam

Orthodoxis

faventiorem fuiffe ,

Hiftoria Ecclefiaftica do-

x ORIGENE vero,

licet ftupendee eruditionis, le-

cet; E

lnes

..&ionis !

& induftrie Viro; ;qmnium. fere fe&arum hom

| fua.

4 Q RY

1Yy

em

kti'ua dogmata vel potius fuos errores probare velle, atque

?ro

interdum etiam probatunr iviffe , nemo facile inficias

pl

ibit (**5-

|ué

&

: (*) S. Vea, D, D. En Ngs T1 in Ánti- Muratofïo p.- 87. feqq.

his

5

Locus, quem tamen Paraphrafis non allegat, Confl. Apoft.

L. VL c. $6. extat , ubi Chriffus fuper omnia Deus benedictus

vocari diferte negatar, & locutio hzc hzreticis tribuitur;

item L. Il. c. 25. ubi Deus Pater cum Epifzopo, filius

cum Diacono , & Sp. S. cum Diaconiffa comparatur , quod.-

Sneptifüme dici nemo non perfpi.ci-t. conf, inprimis Sum-

me Rev. D. D. Comr r ^ in differt. de Conuflitutionibus

'(je.

l.

poftolicis 1246. $. XI. p. 34. fqq.

jj

-

: C

Przter Origenem alios vel ex primo feculo Patres potuiffet

Il*

allegare Päraphmfïs, ad imit. libri, cui tit. Fides Cbri-

jflianorum , ex Barnaba, Herma €7 Clemente Romana

h

X*

demonfrrata a Lvca MErrzrEgnR10, h e. SAM.

Cnazrr10 Lond.1695. Fortaffis ad hos digitus inten-

[jv

À

ditur, quia dicitur : eff Patrum numerus &c. Verum nec

Oric

[o]

enes nec alii Patres citandi fuiffent, nifi prius 8A w.

e.

GanDiNERI Hypotypofis vel delineatio catholicz circa

S.S, TTrinitatem fidei ex fcriptis Patrum Ante - Niczno-

n

]l*

rum defumnta, vel Gron G. Bvrri defenfio Fidei Ni-

cxnz , vel AngAH. Carovir, confeffio Martyrum

[[]

& aliorum fidelium , ac inprimis Ecclefie doctorum

)

pofl fanctorum Apoflolorum exceffum usque ad Conci-

lium Niexnum de S.S, Trinitate, &c. eorumque in his

Ícriptis propofita argumenta fuiffent confutata; fola enim

Phrafi, quicquid slii fludiofius oggerant , * nondum con-

;ä

futati funt ifli, ggos nominavimus, Thcologi..

a

*

B 5

$. XV.

14

rE € æä

BV

-Quin»tum at-

Quintum argumentum, nobis quidem,

huc pertinere, plane

gumentum

non videtur. Provocatur enim addictum Chrifti: Pater ma-

expenditur, jor eft me **

Chriflus dicitur efje Dei,ipfe Deum patvem fuum mundo

&9 coi zraci pr&ejfe confirmat : Pater major et me. ,

At nemini

ignotum eft; quod

, hzec verba fecundum humanam naturam

intelligenda elfe ,

Theologi maximze famc atque eruditio-

nis dudum demonftraverint.

Deinceps Chriftus , qua fi-

lius Dei, & Dei eft, & Deus, uti hoc loco expreífe voca-

tur; unde, quod ex Socinianorum mente additur, Chri-

fum a Paulo nullibi aliàós dici Deum, plane huc non

quadrare inte

lligemus , nifi cum iis rem communem facere

velimus, qui has denominationes

vel detorquent, vel pla-

ne ex S. Scriptura eliminant, novasque & alias pro i

'nge-

nio fuo le&iones fingunt. (*)

(*) Conferantur inprimis , que AR TEMONIO b. D. Bzw-

cELIVS in Gnom, ad h. l. oppofuit.

E. XVL

Ea qux hucusque diximus, ita comparata effe puta-

Rationes, cur

imodeftum

mus, ut llluftrém Paraphrafis hujus Auctorem plane

hocexamen. non offendant.

Ita enim not. 221. ab initio ftatim fcribit:

fabjunxeri- «Non jam verbofius hanc partem verfus 5. quam fic de-

mus,brevi(fi-

[cripfi ,

" defendam ; quam plerique folent ad Chriftum ipfum

iis repetun«

4ur.

referre.

Ahno .atque exofculor ingenuos Cbriflfi amatores, qui

uidem non tantum verbis magnificis eum informant, (*)

au&oritatem vero ejus ipfi patiuntur ad animum fuum exi-

guam

, quod eft multórum vituperium ; Sed hic ea res agi-

utrum Paulus hanc fententiam , 0 o ezi 7rayrov &c.

tur ,

P

de Chrifto atque 1

n eum hic dixerit, quod ego tam non

poffum

Aex 0

d

15

poffum ftatuere , quam non pauci ex antiquiffimis fcripto-

ribus, & quidam probi & ingenui interpretes e recentio-

ribus non itatuerunt.

Rationibus ego jftis utor, ut ap-

areat, quibus obfíequor; ex Ííi alios nihil movent, fuo

jure ipfi utuntur. ,,

Noftro igitur jure dum utimur, & ra-

tiones, cur argumenta allata nos non moveant , exponi-

mus , id facimus , quod ut faceremus ipfe Vir llluftris

permifit.

(') Ad hzc verba refpiciuut cenfores Jenenfes $. VI. citatig

ubi ita : Zu&loritatem Chrilli, cur vero non potius divée

niíaiem ejus vindicat Vir Celeberrimus.

—$. XVIL.

Propofita jam funt ea argumenta, quibus nova hoee Para- & Ditterte:

phrafis. nititur.

De momento ipforum penes alios efto judi- tioht fints

cium. Nos tantummodo , quid fentiamus , modeltiílime MHROMN

Sub finem notv€ 22:i. mirari fe ait Cek Vir,

quod non folum CnELr:vSs, fed etiam alii juftius legi pu-

taverint av o ez* 7 &c.; Resenim ipfa, ita pergit, id non

patitur; nam Paulus jam antea rogavit C.lll. as vero Dts

tautum Iudeorum eft, mom gentium ? Qui igitur Paulus hic

fententiam contrariam fcribere potuit ? Sed Judxorum feu

ex Judxis Chriftus eft

PA

Nimirum Sam. CREXLiivS

atque etiam WuiTEx, & poft eos Tavrom in defenden-

da Le&ione ev o &c. quovum etiam . Deus efl &c. admodum

eperofi funt, licet nullum le&ionis hujus fundamentum

jutum ex Codicum vetuftiorum numero allegare potuerint.

His jam textuale argume

L2

ntum opponit Paraphrafis, & ita,

uti CRELL1iVS vult, leg

i poffe, propterea negat, quoniam

alias Paulus fibi ipfi c

ontradicturus fuiffet, Deamque,

quem cap. LT. & Judaeorum & Gentium Deum vocavit , h. 1.

[

fqlis Judasis tanquam privum & proprium Deum vindica

Yek

l

16

Á

x 0 xX

adi&ionem Paulo affingere cer-

ret & przeficeret ; quam contr

te nefas foret.

Hoc argum

ento videtur quidem refellt

.jjnterea , uti fupra hiftorice

poffe CR E

LLII depravatio;

evicimus , ob hanc caufam

le

&ionem fuam pretulit Crel-

borum. per majorem diftin-

lius, quoniam feparatio ver

Socinianis contorta effe

videbatur, & dein-

&ionem ipfis

omnia, non fuper oni

nes , red-

eeps verba ezi

zraytoy , faper

didit, adeoque loci prioris

C.III. parallelifmum negavit.

Plura non addimus ; JEfus

Chriftus , qui eft fuper omnes

5

(fit benedictus. in fecuqla.

& fuper omnia Deu

Amen*!

—

s

4. lin, 7, deleatur: Joc zBe-

Krratr, qua irrepferunt, feqq.. eorrigi velimus , p«

s4, quze verba nimir, fq. línea leguntur; p« 4* Ljn. 9.

leg, Paraphrafi ;. p Te

i

j

k'

»

$3

( I

SWEBNWNSS

y

Y

x t läit ,«*:;x'

Q

N

"

m'a::'ïrüä?mä'ï

ÁR

DOf um

:

N

aM

A

LA

n

s

u

Z

/ 4 N

il

iþp

Z

p

[[s

- -

A r

ii

E ETA UN

W

"g g

n

s5a

ERN

/*c ,

r

-

—

"

EE

M

3

ZUUNSEN

Pa

ag

T NG

224

.

b

3q

.

s s

u

-

r

z

—

AE

W.

*

*

W

W

M.

u

n L

3 ^ E

3

"4

E

L

9

-R

"

"

"d

"

uæ

T

-

ET

—

A

ss iA IDEIAI GCCT.

m

—— ——— Á

r NTP EEE

——X

r UTUE

E m

-—

g.

h

ET

t

g em s

i

,

yws

; 2 ..P.ææxuir. 55

ys

Ym d

&

—

i

—

—K

, M ,

ndd:]

a

ii

T.

—

-

a

L.

T

-

-

z

x

as

As

T.

(

E

E

-

$.

-

v

us

NUW

Mi

C

m

1020

b

P0

w

-

.

—ï

Z

Y

EU

j

E

X

DISSERTATIO THEOLOGICA '-w

W

QVA

o

NEXVS

VERBORVM PAVÍ

Rom. IX. s.

m

e

VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset

EXPONITVR ET VINDICATVR i

p

HANC

L

O Balance

o

ANNVENTE DEO

RECTORE VNIVERSITATIS EBERHARDINO- CAROLINA.

Focus

ä

D

MAGNIFICENTISSIMO,

S8

N

-

SERENISSIMO Ac POTENTISSIMO DVCE Ac DOMINO,

DOMINO

-

z

LAROL U.

Y

DVCE WIRTEMBERGIAE ET 'TECCIAE RFGNAN'

-*

rel. rel.

g

PRAESIDE

HENRIC O GVILIELM -

8

CLEMM,

. $. THEOL. DOCT. zv PROF. P, E.T

7

ECCLESLE TVBINGENSIS PASTORE gzr SVPERINTENDENTE

d. VI. Felr. MDCCLXX.

E

6

PVBLICE DEFENDET

AVCTOR RESPONDENS

5

E

JOH. CHRISTOPHORVS MATIER, Marbacenfis

PHILOS, MAGISTER ; ET EXAMINIS THEOLOGICI CANDIDATVS.

4

od )j )e ) ) - )b Y iE i ) E Àie d) i Ài À e)e31

TVBING.JE

3

LtiTTERIS JOH, AD, SIGMVNDI

2

&æ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymeaster.com

1