KaI600-64_6 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Dissertatio Theologica, Qva Nexvs Verborvm Pavli Rom. IX. 5. Exponitvr Et Vindicatvr M ss —— o $ a E necs p — — m ii od* eps iv æ 5 -a TM - — m m — — - -- z d at ii —nÁÓ( du - aol RR qpue m Pa CU —— — 7 as —— Emi d - at Z / n ^ " *a * E —. - d $ x Ép t u d X L — ao o L a E p — EEEEELI LL OE : - | E d J —R m ia R ] as ia AR t d MT ». UE J EY P ;.// E m d u du RUT : - STugS 2 s Ts : — $— l ) n RA ( b ia I s gt ais faf * DISSERTATIO THEOLOGICA, QVA NEXVS VERBORVM PAVLI Rom. IX. s. EXPONITVR ET VINDICATVR HANC ANNVENTE DEO RECTORE VNIVERSITATIS EBERHARDINO- CAROLIN/E MAGNIFICENTISSIMO, SERENISSIMO Ac POTENTISSIMO DVCE aAc DOMINO, DOMINO l AR UOULU, DVCE WIRTEMBERGIAE ET 'TECCIAE RFGNANTE rel. rel, PRAESIDE HENRIC O GVILIELMO CLEMM, S. THEOL. DOCT. zr PROF. P, E.! ECCLESUE TVBINGENSIS PASTORE gzr SVPERINTENDENTE d. VI. Felr. MDCCLXKX. PVBLICE DEFENDET AVCTOR RESPONDENS JOH. CHRISTOPHORVS MAIER, ,Marbacenfis, PHILOS, MAGISTER ; ET EXAMINIS THEOLOGICI CANDIDATVS FD -- )l e - )e o - - t D Aie A t 3l D ) i ) 20 2 4908 TVBINGAE LiTTERIS JOH, AD, SIGMVNDI A AAX Wn/ — A ——-- A NY ) M j ECX T . NX m LA z AU ) 33 ts L ) d E Q A j E A N W*" - 7f : J, —— —X -, N S u Es N $,2 EC R :» j UT - Ej i /,: C EXANUS 'ää- i ((2 £. m a N- 7 i « N EE v A N M EJ "A Q )n "CO « P USSS d A i L Y^ $ I um in Le&ionibus Dogmatico - Theologicis Summe Re- Pre&tie. verendi Domini PR&s1D1Ss,qu: quidem Przele&iones hujus Differtationis bafis & fundamentum funt, inter alia diéta divinitatem Chrifti probantia , dictum Rom. IX. 5. mihi palmarium vifum fuerit ; non poffum inficias ire, me, cum paraphrafin Ep. ad Rom. nuper editam perlegerim, mi- ratum effe,*quod fecundum eam verba (o ev ezi zavrow GOsoc &c.) tantum doxologice de Deo Patre intelligenda fint, at- que ita hocdictum probanda non probarevideatur. Quapro- pter Specimen Academicum editurus , hanc materiam Exe- geticam praecipue felegi, licet animus mihi non fit, Theo- logum mea laude longe fuperiorem eumque maximis in rem literariam meritis confpicuum & illuftrem hac differtatiun- Aft hoc unum cula interpellare , multo minus confutare. mihi, quantumvis Tironi , licitum & conceffum effe, arbi- tror, ut hiftorice & exegetice di&um hoc ejusque nexum cum antecedentibus exponam, & fub finem modeftum meum qualecunque judicium de Paraphrafi jam allegata fubjun- gam. A z $. IL x£ 00 R g. Il Ti Summa rei indicatur, Quoeftio nimirüm huc tàntum redit-, utrum poft verbä Dex quibus Chriftus fecundum carnem ,' Colon vel pun&um ponendum fit, ut verba fequentia per diftindionem hanc majoreni di. t--——:um vulfa ad 1olum Patrem doxologice referantur; an veto in continua ferie orationis Chriftus, exiftens fuper omnia Deus, benedictus in fecula hoc thema a Pàulo nominetur. Quod ut expediamus , thema hoc primo loco hiftorice pertractabimus, deinceps exegetice , ac tertio de nova, qua prodiit, Para- phrafii ejusque argumentis difpiciemus. Ceetera , quae heic difficultatem habent, ad prafens inftitutum non per- tinent. TII. $. Fiftoria In. Primus , qui diftin&tionem majorem poft verba zzm pE M i, Ra VP - o D RE , terpun&io- capxa ponendam effe duxit, Vir coteroquin do&itfimus mis ton modo jam licet. in Religione varius nec fibi fatis conítans Deliderius Erafmus fuit, czeteris tamen paribus divinitatem Chrifti hac dudum pro- poftze, fed fua conjectura plane non impugnans. lta enim fenten- etiam folide confutatze. tiam fuam profert : ** Locus hic poteft trifariam liftingui; primum , ut hzec particula, qui eft fuper omnia o ov ez; Eraími tres textus parti- gayroy adhsereat fuperioribus & feparetur a fequentibus tiones vel fi&: ex quibus Chriitus eft juxta carnem , qui Chriftus eft Interpunüio-fuper omnia. Ne quis enim fufpicaretur, Chrifti dignita- nes recen-. tem imminutam per. affumtam hominis naturam fentur, , refpi- ciens ad divinitatem adjecit, qwi efl f»per omia. Hsec di- itin&dio tribuit divinitatem Chrifto , quod nihil fit fuper omnia preter unum Deum. — — Deinde interje&o Co- lo fequatur : Deus benedidus in fecula ; ut hzec fit gratiarum attio ex contemplatione tantz charitatis erga genus hu- manum — —. Altera lectio fic habet, ut totus fermo fic cohasereat : ex quibus Chriftus fecundum carnem , qui Chri- ftus, quum fit Deusl fuper omnia , benedi&us eft five fit in Jécula, Haec lectio evidentiffune Chriftum pronunciat Deum. GOUETAR — ceorexs er- x o 4 5 — — Tertia nihil habet incommodi, quod ad fermonis ratio- nem attinet ; ex quibus Chriflus f(ecundum carnem. . Hic Colon finit Y fententiam ; mox ex confideratione tantee bonitatis Dei fub- Jicitur gratiarum a&io 0 QV €71 7ayTOY X. T. A. ld eft, Deus, qui eft fuper omnia, fit benedi&us in fecula. (*) 37 ( Conf, DEsi». EngAsM1 Annot, in Nov. Tefl, edi t þt.:i54.c. ubi hezc verba in ext(:ufo leguntur, $. IV. Tertiam hanc interpretationem fecuti funt Jgn. FEr- Quinam au- BINGER in Verfione Novi Teft., ubi ita : (2') GOtt der übf? &ores ter- alle if , fey gefegnet in die Exigkeiten; Ámen. cum nota : ett.tiam Erafmi liche fezen einen Unterpuntt nach dem Wort Fleifch. Jog. interpreta- tionem fecuti LoxE : he, mbo is over all, God be bleffed for ever. Ámen * fuerint, h. e. Is, qui eft fuper omnia Deus fit benedi&us in fecula . Aanen. (**) . Sa M. CLAR KE : God, who is ov all, be blef- fed. &c. Deus, qui eft fuper omnia, fit benedi&us in fe- cula. Amen. (***) De utroque & aliis infuper conferri pot- eft Commentaire literalex Anglicana in Germanicam linguam ..... translatus. (**** J (*) Jzn, FersziNGEmin Verf, Germ. N. T. p.436. (**) Jon. Loxz in the phraphr. and notes on the Ep. to the Romans, (***) SAM. CrAR R E in the fcripture doclrine. (***) Commentair literal , five Englifch Eibelwerck ad h. 1. $v Rationes ; Socidiani tamen quibus Soci- partim in Verfione Novi Teft. , partim niani moti in Catechifmo & Com mentariis ordinariam interp Un&iOïJSm hanc inter- retinent. Ita Verfio Germ. Novi Teftam. Racov, * welcher pretationem ift über alle ein GOtt gelobet in Ewigkeit. Amen. 3l 1de]]] ]e- in þ*ï.Te Verf: & in Cate- gitur in Catechifmo Rakovienfi, qui oraculum hoc ad Chri- chifmo reje- 3 ft cerint. $ xX oO JX ftum, fed qua fa&itium tantummodo Deum refert(*). Ra- $i tionem ipfe Favsrvs SociNvs allegat fequentem (?*) " gl Non eftullacaufa, cur interpretatio vel potius lectio & inter- un&io Erafmi rejici poffe videatur, nifi una tantum , quam t0 Adveifarii non afferunt, neque enim illam animadverte- h runt. Eaeft, cum fimplex nomen Peneditius idem fignificat, quod Peneditius fit , femper fere folet anteponi ei, ad quem refertur, perraro autem poftponi.' Interea non negamus, privatos quosdam Socinianorum doctores , v. c. EN1EDr- Nvu , (***) aliosque in fcriptis fuis huic interpunctioni poft- modum faviffe. Aft ex Arminianis ipfe Jon. CrER1cvs (****) le&ionem Erafmi inter depravationes retulit. (*) Catecb. Ecclef. Polon. unum Deum Psatrem confitentium, Ao, 1684. fect. IV, C. L. p. 105 — 168. r : (*) FavsTrvs SocinNvs Operum T. II. p. 581. (**) Grzosc. ENt1EDIN vs in Explicationibus loc, Vet. & Novi ''eflam, ex quibus Trinitatis dogma ftabiliri folet, P. 275. (***) Ion. CreRicvs in Arte Crit, Part. HL fect, L DIl ls. iM dienpa T M UEL 2« aE IT N Ia "d 50 VIO Crifis Jenen- Hanc interpun&tionem dudum jam a Sociniaris partim , fum reiati partim ab 'Arminianis explofam & confutatam , ut argumen- num nuper- rimà circa ta noftrorum Theologorum taceamus, poftliminio Jam nu- hanc Para- perrime revocavit allegata paraphrafis, cujus nullam ad- phrafinalle- huc crifin in relationibus p ublicis legimus, fi unam Je- gatur, nenfem excipias, qua ita: **Sehr bedenklich ift, dafs H. S. die Stelle. Rom. IX. 5. eine Grundftüze der Lehre von der Gottheit |Chrifti juft fo erklàrt, wie die Socinianer , orte (oder vielmehr eimige von dem Sociniamrm) und die W Q Ov $x 0 XX 54 h "! u 4 e» e7i 7rayTOW. &c. nicht auf o Xgieoc, fondern auf Gxoc als auf das Subje& oder auf GOtt den Vatter ziehet. tet- Jf H. S. intereflirt fich bei diefer Gelegenheit für die Au- [t8- toritet Jefu, aber warum nicht lieber für íeine Gott- cit, heit? (*) en ("'-') Jenaifche gelehrte Zeitung , St. $9. 1r. Decembr. 1765;'* )I- p. 853. q. fi- /$ go VII. His, qua ad hiftoriam pertinent, przemiffis , exege- gxegeticae i, tica jam & textualia fundamenta allegabimus , cur inter- Rationes eic contra Intere punc&io Erafmiana locum habere non. poffit. Atque h imprimis ad b. Sigism. Jac. Bav MGARTENIVM proyoc 3- pun&ionem. Erafmia- mus, qui ea omnia, quae exegetice contradici poffunt & name debent, nervofe ita exprimit : * Qui integrum effatum ad f, Deum Patrem referunt, & fic reddunt: Deus, qui eft fuper h omuia, benedidus fit in fecula, 4men , epiphonema doxologi- cum excogitant, quale nec fermonis pregreífi & infecuti conditio. admittit , nec verborum conítru&io patitur, nec quicquam commendat aut fuftentat, fi ab anticipato er- rore difeefferis, Chriftum non potuiffe fupremi Dei nomi- ne vocari." (*) (*) Con£.b. D. Sicisw. Jac. BavMGAR TEN in Comment, ad difficiliora verba Rom, IX, s. qua natalem Chrifli 1746. induxit, LO VHR Vberlor &« Antegreffa oratio lu&um Pauli exprimit * ? Jam nullo oplanatio ar- modo concipi poteft, qui Paulus in fummo ho c luctu ver- gumentorum ba luctuofa meditatus & perfcribens , ex impro vifo & qua- exegetico- fi ex abrupto in doxologiam erumpat. Itane ergo Deus '""* inpri- mis,ex con- Pater propterea , quod Judeos fus c vcitati voluntarize textus confi- | D€T- dezatione. 8 XX O RX permiferit , ab eo homine glorificandus erat, qui pro his judzis in eadem oratione & periodo anathema fieri cu- pit & fe id cupere fcribit ? hzec certe nullo modo cohze- rent, neque concoqui poffunt a Le&ore in fermonis con- ( bu texturn vel leviter inquirente. Omnia vero fponte fluunt , fi Y verba ad Chriftum referuntur ; Ita enim tuétus continuatur, & ratio hujus voti plenior ex eo perfpicitur, quod nimirum E Judei non tantum ante nominata privilegia habeant, t fed quod & ipfe Chriftus ex hac gente fatus, non merus homo, fed fimul Deus fuperomnia benedi&us fit; quze qui- Ti It dem pr?erogativa tanti zeftimanda , ut fors Judzeorum excoe- catorum quam maxime dolenda fit; unde luctus, ad quem H D/^ etiam v. 6. refpicit, augetur, & connexio nullo modo torquetur. IX. Ti $. Q Q Oftenditur, Deinceps Conftru&io plane adverfatur huic interpun- quod Inter* &ioni. Rationes funt fequentes : Primo, ut optime ani- pun&io hec madvertit b. BAvMGARTEN (?) voces 0 ov, quze idem con&ru&ioni.valent, quod o6 6c, repugnet, ea quae fequuntur przedicaturmn effe demenítrant referendum ad aliquod fubje&tum , quale h. l voce O6; proponi nequit, ut quas? ipfa ad pr?edicatum pertinet, & in mediis illis vocibus occurrit, qus»e indubie prodicatum conítituunt. Deinde & fecundo loco verba b fuiffent transponenda ut evAoywroc; o Oso; dicatur , quem- 6 C admodum reliqua loca ad unum omnia evincunt, in qui- bus doxologia per locutionem «svAoymroc &c. exprimitur. y.'c Luc. b 05. 2Cor.L 3. Eglt L $. TPet. T 3. t polt b. BENGELIVM (*5), qui ita: Perverfi funt , qui hic pun- é&um fingunt, hic enim dicendum fuiffet evAoyysroc o G«oc &c. j fi modo tali doxologive hic peculiaris fuiffet locus" , pariter [w annotavit ac monuit b. BAV NGARTENIVS, (***) t (*) b, D.BAvMcAaRTEN l.c. (**) b. D. BeNG xr. in Gnoin, ad h, l, (**) b. D. B AVMGARTEN l. c. p.26, 5. Xl £X 0 XX Is T5 u- v2 Si denique oppofitionem zavz ca(-z confideremus, Denique ex " Chriftum Deum hic dici, ex contextu iterum re&e pros eeofttone Nam vocem carnis humanam naturam 9tXTOL GLOXG f bare poterimus. etiam re&e n indicare, patet ex locis Joh. I. 14. Rom. l. 3. Act. IL.30, cobirs hane Ebr. V. 7. l. x4. quibus fimul efficitur, uti recte iterum Interpun- , b BAVMGARTENTIY S annotat, integram hanc locu- &ionem cone tionem de nemine poni poffe, quam qui etiam fimu l cluditur, l$ I- nobiliorem naturam poffidet. Quod ,autem v. 3. de cognatio- Ja ne Pauli cum Judsis fecundum carnem dicitur, nobis pla- ne non obeft, quoniam, fi differentiam zaere capxe & o xera caoxa non premamus , noítra tamen fententia ipfà hac locutione confirmatur, dum eo ipfo innuitur , aliam nobilioremque dari cognationem hominum , quam quz fe- cundum carnem eft, atque humano fundamento niti- tur. ( (*) b. BAvMGARTEN l. €. . 10. not, & ;. EX Hoec hiftorice & exegetice dixiffe fufficiat. Sequi Ipfa Para: rafis alle- ä tur, ut jam paraphralin allegatam ipfam cum Le&oribus P t jam communicemus, & num argumentis novis nec ex ante- proponitur, cedentibus folvendis nitatur, difpiciamus. Verba ita-ha- bent : * Illorum (fcil. Judz2eorum) funt etiam illi celeberri- mi patres & patriarchze ; (quos folent, plus jufto jactare ad alios, & iis tantum non ipíi confidere;) ex his líraélitis ipfe etiam Chriftus ille, quod attinet ad nafcendi originem , (cujus fuit inter illos tanta inde a longo tempore exfpecta- tio. (Heec profe&o tanta funt, hoc ipfe fateor & fício, tami precipua hujus populi decora) ut jure & merito Deus, qui eft fuper omnes (qui gentium variam conditio- uett- nþm folus libere definire poteft) per fecula, quae feq tur, 1o RX O ZX . tur, omnia femper & pofthac (a nobis, ut jam facere fo- f : Jemus) celebrandus fit ! Amen.,, (*) Ifta nimirum verba l. c. lo &Y Oi 7rd/TeQe w « ( o XQigoG TO Xa/rü, CGQXa, 0. 0Y €7T1. 710« H vt Geoc eUAoyos «G Tec cievac aum , quo ex verfione Caflellionis fic habent : * Quorum funt patres , & ex quibus eft Chriftus, quod ad humanitatem attinet, qui eít fupc;r t omnia Deus collaudandus in fempiternum , Amen; , in laudata paraphrafi ita circumfcribuntur, ut facile appa- yeat, poft verba fecundum carmem puncum vel abam di- fün&ionem majorem a Celeberrimo Viro poni. Hujus igi- tur fententizoe dudum, quemadmodum: diximus , confutatze novas, fi quidem novze fuerint, rationes modeíte jam exa- :mninabimus. (*) Tit. libri eft : Paraphrafis Epifi. ad Rom. cum notis, translatione vetufta, & diflertatione de Appendice C. XV, PXVI. äalæ Magd. 17659. S, XH., Primum af-- Prima ratio ipfïs paraprafeovs vefbïs expofita hozec eft: 2 gumentunm Chrifto i. e. Ecclefia Cbriffiana ac illa focietate volebat Paulus fejunttus pro para- phrafi hac e[fe v. 3., modo 3udeos fic ei omues redderet ; fi vero bic fimul Cbri- novaexpen- flum dicit ov ezi zravroy €«oy , id ei in meutem vesire non debuitz ditur, exire ex focietate eorum bominum non voluit , qui Deo fubfant. ,, . Ad hoc argumentum refpondemus. r) quod nimium videatur robare ; nam certe Paulus (Chriftum , fi etiam expreffe eum Deum non vocaffet , pro Deo tamen habuit, unde vel po- fitio vel non pofitio hujus doxologie pro hac fententia contraria plane nihil probat. 2) Eadem objectio Mofi po- tuiffet opponi, qui Exod: XXXII. 32. ex libro Dei deleri voluit , licet Deum Iíraelis pro vero habuerit Deo. 1tane ergo exire voluit ex illa focietate hominum, qui Deo fub r o XX I1 fo- fubfunt? 54) Sunt Theologi magni nominis & inter il- a los ipfe illuftris Semlerus (*), qui hermenevticam re- gulam, quod loca fint in S. Scriptura, in quibus plus Je JUS dicatur, quam intelligatur , ad verba Pauli Rom. IX. 3. ap- plicare non dubitant, unde & ex hac ratione argumen- Q6l " li tum allatum probandum non probat. " (*) Conf. S. Rev, SEMLERvs ad h. l. not. 219. Hxc . ef ( iflius cartninis feutentia; nec opus eft, ut hzc follicite o t requiramus , an id. jus fas fuerit Paulum decernere; rem fciebat fieri non poíle, fed ejus rei defcriptione eu utitur, ut candidum fludiofiffügumque in ]udzxos ani- inum ad alios inforinaret. i, g Xill. Secundo loco verba vo xe7 cmg;;æ nog opponi divi- Secundam & nitati , fed mentis indoli, ingenio, confilio, provincise tertium ar- Chrifti paraphrafis hc dicit, atque hoc argumento pro- guientuns . examinatui. bat: $i de divimitate Cbrifli loqueretur. Paulus , profetio longe clarius ea defcribenda effet adverfus ipfos Tadsos. **Verum enim vero ad Chriftianos e Judeeis & gentibus converfos fcripfit, us qui divinitatem Chrifti ex przeconio Apoftolico jam didi- 1 cerunt atque agnoverunt , unde clarius eam hoc loco de- l Ícribere atque exponere plane non opus erat ; Accedit, » quod , fi hzc verba clara & perfpicua non funt, ut divi- nitatem Chrifti evidentiffime evincant, nihil certe am- r [ plius clarum & perfpicuum effe dicendum fuerit. Idena 0: de tertio argumento ftatuendum eft, ubi Paraphrafis fe- r quentia habet; * Concedit Paulus Tudaorum prerogativas , € 0-' uidem acdit ipfe A4men; judei vero Deum , patrem Meffie feu J Cbrifti folent celebrare ob iflar prerogativas, nom vero Chriflum Aft fi Paulus cum fo- e ápfi nominant ov ezi ravrav Oov. ,, 0 tque ad eos ícripfiffet ; certe, ïlis Judeis rem habuiffet, a B a €os X Ed L52 LX EX eos re&ius informaturus, Chriftum , non tantum paátrem Chrifti , effe fuper omnia Deum fcripturus fuiffet; cum vero ad Chriftianos jam converfos fcriberet , multo magis ipfi erat ita fcribendum, atque a. formulis judaicis falfisque Ceeterum & de Chrifte opinionibus plane abftinendum. heic conferri poffunt ea, quze Exegetice $. X. dicta a nobis funt atque propofita. So XIV. - De quarto . Quartum argumentum ad confenfüm Patrum prdvo« argumento, cat. * Ef pat rum müierus feculorum antiquiorum , qui iflam de- $n quo ad Patrum cone fcriptionem o o v €mi vrayrcy Geoc nunquam ad. Cbriftum , femper feufum pro- ad Patrem pertineve. flatuunt ; quicquid bic alii fludiofius ogge- xocatur; in- amft. ,, Teftes: citantur ORIGENE s, EvsEBIVS, & Con- primis di- flitutiones A poflolice , fed ita, ut verba ipfa non allegentur, a Celfum Lib. VIII. folo ex- fg»icitm; 4 immo etiam, Origemis loco contr cepto; loca Patrum reliqua , ubi haec verba extent , filen- Y. Quapropter & nos, licet in notis loca 'tio praetereantu tamen brevitati ftudebimus, & quid gene- allegemüs , hic ratim tantum de hoc co nfenfu Patrum monendum fit, in- dicabimus. Nimirum Vir Celeberrimus probe novit, quod Patrum au&oritate fola, nifi alia longefirmiora argumen- ta fuerint proemiffa ; nihil certi, five in Exegeticis five in e determinari, quemadmo- Dogmaticis , ftatui poflit atqu D. D. ERNESTI (*) o zavu dum poftDArrzvmw S. Rev. folide comprobavit. Quod vero fcripta Patrum allegata attinet , Conflitutiones Apoflolicas fableftze-admodum fidei ef- fe, nemo ignorat ; ( **)EvsEkBIVM porro Arianis quam Orthodoxis faventiorem fuiffe , Hiftoria Ecclefiaftica do- x ORIGENE vero, licet ftupendee eruditionis, le- cet; E lnes ..&ionis ! & induftrie Viro; ;qmnium. fere fe&arum hom | fua. 4 Q RY 1Yy em kti'ua dogmata vel potius fuos errores probare velle, atque ?ro interdum etiam probatunr iviffe , nemo facile inficias pl ibit (**5- |ué & : (*) S. Vea, D, D. En Ngs T1 in Ánti- Muratofïo p.- 87. feqq. his 5 Locus, quem tamen Paraphrafis non allegat, Confl. Apoft. L. VL c. $6. extat , ubi Chriffus fuper omnia Deus benedictus vocari diferte negatar, & locutio hzc hzreticis tribuitur; item L. Il. c. 25. ubi Deus Pater cum Epifzopo, filius cum Diacono , & Sp. S. cum Diaconiffa comparatur , quod.- Sneptifüme dici nemo non perfpi.ci-t. conf, inprimis Sum- me Rev. D. D. Comr r ^ in differt. de Conuflitutionibus '(je. l. poftolicis 1246. $. XI. p. 34. fqq. jj - : C Przter Origenem alios vel ex primo feculo Patres potuiffet Il* allegare Päraphmfïs, ad imit. libri, cui tit. Fides Cbri- jflianorum , ex Barnaba, Herma €7 Clemente Romana h X* demonfrrata a Lvca MErrzrEgnR10, h e. SAM. Cnazrr10 Lond.1695. Fortaffis ad hos digitus inten- [jv À ditur, quia dicitur : eff Patrum numerus &c. Verum nec Oric [o] enes nec alii Patres citandi fuiffent, nifi prius 8A w. e. GanDiNERI Hypotypofis vel delineatio catholicz circa S.S, TTrinitatem fidei ex fcriptis Patrum Ante - Niczno- n ]l* rum defumnta, vel Gron G. Bvrri defenfio Fidei Ni- cxnz , vel AngAH. Carovir, confeffio Martyrum [[] & aliorum fidelium , ac inprimis Ecclefie doctorum ) pofl fanctorum Apoflolorum exceffum usque ad Conci- lium Niexnum de S.S, Trinitate, &c. eorumque in his Ícriptis propofita argumenta fuiffent confutata; fola enim Phrafi, quicquid slii fludiofius oggerant , * nondum con- ;ä futati funt ifli, ggos nominavimus, Thcologi.. a * B 5 $. XV. 14 rE € æä BV -Quin»tum at- Quintum argumentum, nobis quidem, huc pertinere, plane gumentum non videtur. Provocatur enim addictum Chrifti: Pater ma- expenditur, jor eft me ** Chriflus dicitur efje Dei,ipfe Deum patvem fuum mundo &9 coi zraci pr&ejfe confirmat : Pater major et me. , At nemini ignotum eft; quod , hzec verba fecundum humanam naturam intelligenda elfe , Theologi maximze famc atque eruditio- nis dudum demonftraverint. Deinceps Chriftus , qua fi- lius Dei, & Dei eft, & Deus, uti hoc loco expreífe voca- tur; unde, quod ex Socinianorum mente additur, Chri- fum a Paulo nullibi aliàós dici Deum, plane huc non quadrare inte lligemus , nifi cum iis rem communem facere velimus, qui has denominationes vel detorquent, vel pla- ne ex S. Scriptura eliminant, novasque & alias pro i 'nge- nio fuo le&iones fingunt. (*) (*) Conferantur inprimis , que AR TEMONIO b. D. Bzw- cELIVS in Gnom, ad h. l. oppofuit. E. XVL Ea qux hucusque diximus, ita comparata effe puta- Rationes, cur imodeftum mus, ut llluftrém Paraphrafis hujus Auctorem plane hocexamen. non offendant. Ita enim not. 221. ab initio ftatim fcribit: fabjunxeri- «Non jam verbofius hanc partem verfus 5. quam fic de- mus,brevi(fi- [cripfi , " defendam ; quam plerique folent ad Chriftum ipfum iis repetun« 4ur. referre. Ahno .atque exofculor ingenuos Cbriflfi amatores, qui uidem non tantum verbis magnificis eum informant, (*) au&oritatem vero ejus ipfi patiuntur ad animum fuum exi- guam , quod eft multórum vituperium ; Sed hic ea res agi- utrum Paulus hanc fententiam , 0 o ezi 7rayrov &c. tur , P de Chrifto atque 1 n eum hic dixerit, quod ego tam non poffum Aex 0 d 15 poffum ftatuere , quam non pauci ex antiquiffimis fcripto- ribus, & quidam probi & ingenui interpretes e recentio- ribus non itatuerunt. Rationibus ego jftis utor, ut ap- areat, quibus obfíequor; ex Ííi alios nihil movent, fuo jure ipfi utuntur. ,, Noftro igitur jure dum utimur, & ra- tiones, cur argumenta allata nos non moveant , exponi- mus , id facimus , quod ut faceremus ipfe Vir llluftris permifit. (') Ad hzc verba refpiciuut cenfores Jenenfes $. VI. citatig ubi ita : Zu&loritatem Chrilli, cur vero non potius divée niíaiem ejus vindicat Vir Celeberrimus. —$. XVIL. Propofita jam funt ea argumenta, quibus nova hoee Para- & Ditterte: phrafis. nititur. De momento ipforum penes alios efto judi- tioht fints cium. Nos tantummodo , quid fentiamus , modeltiílime MHROMN Sub finem notv€ 22:i. mirari fe ait Cek Vir, quod non folum CnELr:vSs, fed etiam alii juftius legi pu- taverint av o ez* 7 &c.; Resenim ipfa, ita pergit, id non patitur; nam Paulus jam antea rogavit C.lll. as vero Dts tautum Iudeorum eft, mom gentium ? Qui igitur Paulus hic fententiam contrariam fcribere potuit ? Sed Judxorum feu ex Judxis Chriftus eft PA Nimirum Sam. CREXLiivS atque etiam WuiTEx, & poft eos Tavrom in defenden- da Le&ione ev o &c. quovum etiam . Deus efl &c. admodum eperofi funt, licet nullum le&ionis hujus fundamentum jutum ex Codicum vetuftiorum numero allegare potuerint. His jam textuale argume L2 ntum opponit Paraphrafis, & ita, uti CRELL1iVS vult, leg i poffe, propterea negat, quoniam alias Paulus fibi ipfi c ontradicturus fuiffet, Deamque, quem cap. LT. & Judaeorum & Gentium Deum vocavit , h. 1. [ fqlis Judasis tanquam privum & proprium Deum vindica Yek l 16 Á x 0 xX adi&ionem Paulo affingere cer- ret & przeficeret ; quam contr te nefas foret. Hoc argum ento videtur quidem refellt .jjnterea , uti fupra hiftorice poffe CR E LLII depravatio; evicimus , ob hanc caufam le &ionem fuam pretulit Crel- borum. per majorem diftin- lius, quoniam feparatio ver Socinianis contorta effe videbatur, & dein- &ionem ipfis omnia, non fuper oni nes , red- eeps verba ezi zraytoy , faper didit, adeoque loci prioris C.III. parallelifmum negavit. Plura non addimus ; JEfus Chriftus , qui eft fuper omnes 5 (fit benedictus. in fecuqla. & fuper omnia Deu Amen*! — s 4. lin, 7, deleatur: Joc zBe- Krratr, qua irrepferunt, feqq.. eorrigi velimus , p« s4, quze verba nimir, fq. línea leguntur; p« 4* Ljn. 9. leg, Paraphrafi ;. p Te i j k' » $3 ( I SWEBNWNSS y Y x t läit ,«*:;x' Q N " m'a::'ïrüä?mä'ï ÁR DOf um : N aM A LA n s u Z / 4 N il iþp Z p [[s - - A r ii E ETA UN W "g g n s5a ERN /*c , r - — " EE M 3 ZUUNSEN Pa ag T NG 224 . b 3q . s s u - r z — AE W. * * W W M. u n L 3 ^ E 3 "4 E L 9 -R " " "d " uæ T - ET — A ss iA IDEIAI GCCT. m —— ——— Á r NTP EEE ——X r UTUE E m -— g. h ET t g em s i , yws ; 2 ..P.ææxuir. 55 ys Ym d & — i — —K , M , ndd:] a ii T. — - a L. T - - z x as As T. ( E E - $. - v us NUW Mi C m 1020 b P0 w - . —ï Z Y EU j E X DISSERTATIO THEOLOGICA '-w W QVA o NEXVS VERBORVM PAVÍ Rom. IX. s. m e VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset EXPONITVR ET VINDICATVR i p HANC L O Balance o ANNVENTE DEO RECTORE VNIVERSITATIS EBERHARDINO- CAROLINA. Focus ä D MAGNIFICENTISSIMO, S8 N - SERENISSIMO Ac POTENTISSIMO DVCE Ac DOMINO, DOMINO - z LAROL U. Y DVCE WIRTEMBERGIAE ET 'TECCIAE RFGNAN' -* rel. rel. g PRAESIDE HENRIC O GVILIELM - 8 CLEMM, . $. THEOL. DOCT. zv PROF. P, E.T 7 ECCLESLE TVBINGENSIS PASTORE gzr SVPERINTENDENTE d. VI. Felr. MDCCLXX. E 6 PVBLICE DEFENDET AVCTOR RESPONDENS 5 E JOH. CHRISTOPHORVS MATIER, Marbacenfis PHILOS, MAGISTER ; ET EXAMINIS THEOLOGICI CANDIDATVS. 4 od )j )e ) ) - )b Y iE i ) E Àie d) i Ài À e)e31 TVBING.JE 3 LtiTTERIS JOH, AD, SIGMVNDI 2 &æ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymeaster.com 1