KaI600-5_8

*

^

M

t

^

i

»

*

*

»

4

"

"

n

*

&

*

&

*

^

^

»

*

^.

&

*

a

"s

d

»

M

d

"

*

w

" dw

"b

4

^

ZÉ

E

"s

"

-

(s

Rs

A

Z

-

:

^

D

*

u-

».

s.

E

-

;!

Y

*

"

*

"

-

"

"

D

D

"

ec

&

d

e

"5

N

*

*

m

^

*

-

b

*

"

E

-

M

*

x

u

-

25

-*

»

T

L

&

x

5

»

$

x

2

"

»

^

-

m

(

z

r

"

J

*

*

x

AW

--

-

r

-

2

w

Yb

d

&

a

£

A^

*

K

p

*

z

£s

*

^

E

*

*

z

.

5

r

-

iv

"

e

T

à

m

&

&

F

*

*

*

W

*

5

^

a

s

s

e

PXS

*

E

*s

x

s

P

.

M

d

NU

&

Vi

w

"

"

D

»

"

M

A

-

*

2

rE

B

"

"

-

*

z

»

*

m

*

*

*

E

"

&

e

E

5

*

*

*

x

^

j

?

*

"

*

*

*

a

P

*

-

*

"

at

".

t

"

-

E

P.

5

"

-

"

r

*

"

$

*

*

"

»

^

Ka

*

w

$

m

*

"

d.

*

".

»

um

r

C

*

*

u*«

P

s

s

H

:

-

*

^

e

n

P

r

z

"

:

*

5

-

;Ó.

*

b

ATR a

z

N

"

s

2

K

»

L

E

»*

,

*

CR

o

s

n

"

^.

2

.

b

A^

»

-

d

P

;

ts

f

3

Cs

C

z

.

A

-

2

s

us

s

Mta?

r

PA

g

a ag

m

A

CT

v*

"

*

us

»

x

"

"

R.

z

-v

-

*

^

fs

*

-

v

*

2

d

*

*

Fs

»

?

*

^

A

*

*

Pa

Y

&

5

P

*

:

5

*

*

"

*

V

*

45

-s

*

*

"

a

"s

u

P g

d

z

&

»

"o

"

r

s

"

2

s

g

$2

*

"

HM

^

"

^

P

*

PV

N

s

"

*

W

i

5

N

".

i

*

"

;

f

"

s

W

A

*

»

"

A

d

--

Eu

lg*

-

r

W

*

-

s

ts

-*

*

Ü

*

as

*

$*

*

E

^

.W.

"

m

^s

z

&

G

»

*

2

*

s

a

"

F

F.

35

*

*

i frode

*

"

s

P

A

us

g

e

"

^

—

n

P.

.

Z

^

x

.

»

-

x

*

t

*

*

-

m

:

T

ER

"

&

:

v

P

»

*

p

25

*

"

*

6

j

P.

*

,

*

*

»

:

*

2

-

-

*

5

^

",

^

A^

z

57

T t

^

"

»

s A

:

&

?

-

.

-

,

Es

(s

"r

"

J

p

"

A

.

v

u

-

x

P

m

*

x

»

"

A

5

u

"

.,«

x

P

"

»

$

p

v

t

*

P

*

P

-

s

"

s

!

2

"

L

2v

m

—^

—R

E

?

"

&

ER

E

um

d

n

"C

"

d

-

^

i

-

I

ER

g

——

e

-

"s

s

s

"

"

p

n

Z

di

"

-

Es

us

*

—

-

as

T

TU

2

2

-

URNS

3

FUA

i

TEUM

d

T

"

TTR

5

T

-

*

MAT

d od

LP

?

—

DP

du

"

P RUL O

mrere

.»..

x

"

;

o

264

TTE

22

T LEUS

^

v

*

-

A

.

$

A^

$E

&

.

a^

d

pe r

x

m h

AC

a

:

us

t

m

D.

z

s

s

2

L

:

d

z

^

-

d

z

2

j

—

ss

d

-

-

E|

hs

E

D x-

4f

Am

» ii

|

*$

^.

ts

3

s

Ls

A0,

MPmeaturW

JNNOTHTIONES HISTORIZ0 - EXEGETIC/E

HOSEAE ä,fä? ib

QUAS

L

ä

SUB DIVINIS AUSPICIIS

RECTORE UNIFERSITATIS EBERHARDINO - CAROLIN/E

MáaNIFICENTISSIMO

'SERENISSIMO ATrovE POTENTISSIMO DV

; Ac. DOMINO

r

I

DOMINO

C ROLSO

DUCE WIRTEMBERGI]E gr TECCUE REGNAN EE 'REL, REL.

|

RA?S]DE

LVDOVICO JOSEPHO UfïLAND

THEOL DOCT ET PROF, PUBL ORD, ET DVC STIP THEOL,

SVPERATTENDENTE ,

P. T. FAC, THEOL DECANO.

DIE

SEPTEMBRIS . A. MDCCLXXXFI

PUBLICE DEFENDET

»

M. CAR.LVS FRIDERICVS PAVLVS

Schorndorf.

EXAMINIS THEOLOGICI CANDIDATVS IN D

VCALI STIPENDIO THEOLOG

—— rR MHBISCAIDMNS RRE R

NT

i

ï"*/

TUBING.£

litteris BALZIANIS.

s

$

s m.T

-

z

f

—

Un).

7C2 N UONENERTEESENSNESE

DLT

CESDA N

des

a ERE

a*

&

224

"

guniw

.

E

:

Mi

«ä!M

d

o Ro

X

ii

.

Err

CIVITATIS INCLVT/E NURTINGENSIS

ANTISTITIBVS

PRAENOBILISSIMO, CONSVLTISSIMO DOCTISSIMO

DOMINO

CONSILIARIO AVLICO

ATQVE

PRJEFECTO VRBIS PRIMARIO

S/MME REPVERENDO AMPLISSIMO atque DOCTISSIAMO

SPECIALI-SVPERINTENDENTI

NOBILISSIMO atque SPECTATISSIMO

ARCHIGRAMMATEO

CLARISSIMIS atque DEXTERRIMIS

QG IN SV L ILDBVA

RELIQVISQVE

SENATVS MEMBRIS

PRVDENTISSIMIS, MERITISSIMIS

DISSERTATIONEM HANC

A SE DEFENSAM

PRO GRATI ANIMI TESTIFICATIONE STVDIOSISSIMAQVE

ï

SVI COMMENDATIONE

T. D. D

|

RESPONDENS

|

(

Se

GROTIV:

que w

[nriu,

prior e&l

yi

p

|

paferiar.

Yi

&rimoni

[ymboli

tedeunt

^

PA

3

,I

?

ia

»)'k.;

fl

59;/7

R*(

g

i3

A

"

EC

"

z

T EDSES

R

Pa

$

TR

Z

t3

N

u

N

N

Sere,

d

e

»1113 rf

-xM

v

f

H

23

W

ZA

E ARN

m

x

A

/1)

7

///

T ZUECCRS

N

N

i

(f

/?,/

i

Z

NN

2

/ï

N

A

)

Al

N X

A

-

A

2

,

/r

|

HOS. II, 4-25.

Se&io hzec non movam oratiomem exhibet, uti ftatuit

;GROTIVS; fed fermonem antecedentem continuat, euim-

que uberius exponit & applicat, atque in dwas abit

gartes;

grior eft exprobratoria & comminatoria ,

&) imperata re&tius adhuc fentientibus v. 4 - 6.

B) deinde verbis ipfius Domini propofita v. 7 - 15. &

i

folenni claufula; Diflum gjehove , confirmata,

gofierior eft promifforia , gratiam & clementiam novam

pradicens v. 16-25.

In utraque perpetuus eft refpectus ad figuram ,' in ma-

trimonio Zofez cum Gomera inito exhibitam, & ad nomina

fymbolica, filis filieque Ho/z impofita, qu» & ipía

redeunt , Íc. Zizreel v, 24. Lo Rüchama & Lozfmmi v. 25.

A2

Atque

"Á

Atv a L ERE

4

Hqs, 11; 4.

apponitu

Atque üti in fermone antecedente a minis ad promifa pro-

jg cultu!

greífus eft Dominus: ita nunc in ejus quoque expofitione

quam (

& adplicatione redit ad minas , & promiffiones gxatize füb-

ritum g!

jungit.

omnetm

V. 4.

THIVS;

Reprehendite matrem cveftram , veprebendite eam , (nam

4 209

illa non efl uxor mea , neque ego marifus ejus fum ,)

guim d

ut auferat [cortationes [uas

:

4 facie,fzm, &5 adulteria

Yettent

fua ab uberibus Juis-

mu, (

Repwehendite matrem veftram , veprehendite eam | — per

T

feriam exprobrationem fcelerum & aámonitionem ad me-

Excitat Dominvs, quem loquentem oftendit fub-

ab ateri

liora,

Finis en

je&a culpee & poence mentio, per Prophetam paucos, qui

tationib

in populo lífraelitico fupererant, re&ius fentientes, ut ma-

"ly moyi

trem, qua, ob adulteria fua , maternitatis jure & autto-

*

ritate exciderat, ferio redarguant; q. d. Cum corruptiffi-

RP — M

08 ?(5!1 p

mus populi Ifraelitici ftatus fit, Cap. I, 2. veftrarum, qui

fed tefe.

audam,

fupereftis re&ius fentientes , partium eft, ut iftum idolo-

iberm

latricum cultum, Vitulis & Baali exhibitum, quo a me de-

fecit, ei exprobretis, atque, ut defiftat tandem ab eo, gra-

tis ad |

viter admoneatis, " Sub matre intelligitur populus X tri-

oculori

dem m

buum, qualis tempore Hofeze erat , & cujus corruptum

que m

ftatum Gomera adumbrabat.

LIVS ^

(Qnam illa non. efl uxor mea , biec ego maritus ejus fum,)

Veérba hzec per parenthefim pofita nobis videntur eum Coc-

bullis,

iü /207!0;

crJo & B. Micnarzis in IVot, od Bibl. Hal. Scilicet ,

ratio hze

(5 ( (

ut imperata cum maire contentio juftificetur :

appo.s

|

m R.

Hos, lT. 4.

5

'0-

apponitur: Nam «a£er vefira defiit effe uxor mea, ex quo

18

in cultum Idololatricum delapfa eft; adeoque indigna elt,

]b.

quam conjugis nomine infigniam; indigna, cujus me ma-

ritum geram; digna potius, quze aà me rejiciatur, & cui

omnem communionem fubtraham,

Accedit J/e», DA-

iif

THivs: Quia fidem conjugii won fürvavit , ingquit Deus , ideo

»

emm non amplius habebo pro uxore mem, Ali ipfam [um-

(l

mam imperate contentionis exprimi his verbis |ftatuunt,

vertentes ; reprehendite matrem veftram, quod nolit effe uxor

mea , quod nolit me habere maritum.

pet

f

ut auferat. [cortationes fuas & facie [ua, €9 adulteria [ua

|p-

ab uberibus [uis] — Praefixum * heic Teuxes pro w£ ponitur,

yi

Finis enim reprehenfionis injun&ze eft, ut abíüineat a fcor-

u-

Verfio 1ev LXX : x«i é£ago

tationibus & adulteriis fuis,

j

Jjv Tropvtíav awlze & mgocwmam us, xub dv Moryelav avlye &« ué-

t

cz ov asv avjg non modo adverfatur Codicibus Hebrzeis,

qui

fed refellitur quoque per verba fequentia : Ine exuam eaim

jolo-

nudam,

Per metonymiam /cortationes faciei & adulteria

T

uberum ponuntur pro fignis animi meretricii & irritamen-

g

tis ad fcortationem , qualia funt tum geftus levis faciel,

X -

oculorum & uberum denudatorum ; tum ornatus eoraun-

dem membrorum indecens per fucum , monilia, alium-

.ptum

que mundum muliebrem,

Non male cogitat heic Con-

1ivs A L AeipE de ormumentis faciei , capitis, gettoris, [r.

futy)

(it-

bullis , annulis , torquibus , aliisque , que ad ubera geftabunt

[b

in honorem idolorum; ac pre[ertim de imaginibus idolorum ,

((

quas e collo fufpen[as vel in lamima caelatas. ad. peftus. defe-

A 3

ïeb;tmf,

D

o

6

HOS, I[. 4*

A&

rebant, ut fic fpiritualis impudicitia fymbolo etiäm' exter.

no fit in iftis membris reprafentata.

( eleb, PEEYFFERUS

tatem :

in nota ad erfionem germ, p. 37. vocem C»'bxbw derivat

ualionis

allexet

a radice pbx concdlufit , compref/t, & jun&is verbis mv v5

Àmáf

exponit per fu/ciam pefloralem , quam mulieres mammis

fubligare folebant, .Sed ingeniofe magis, quam folide.

&

Antiquz enim Verfiones fignificatum adulterii retinent, &

igugum

vox t»eUNS (tertia radicali geminata ) omnino refpicit

flio i&

praecedentem , vocem twY feortationes,

Ceterum ut in

redqur

parabolis, ita etiam in locutione metaphorica fcopus ipfe

TE

ab ornatu debet diftingui, nec in omnibus & finguEs de-

Vilgat

bent peculiares refpe&tus quri.

Dec'aratur in genere, ut

odut ta

populus proftitutam impudicitiam amoveat, quz etiam

ex externo geftu & habitu confpici queat,

Tüttl wj

fertum,

fU V Y

YV. 5.

pis Rn

4Ve exuam eam nudam , /ijïamque eam , ficut in die, quo

(is duf

nata fuit , €9 ponam eam tanquam in deferto , col-

A

locemque eam «veluti, in ferra fiticulofa , €5 intevfi-

fümat *

ciam eam fitr.

z'nterfa'c

ue exuam eam mudam , fifflamque eam , ficut in die, quo

eis u

sata fuit] i.e. ne veftibus fpoliatis nudem, Sequitur jam

Sed, (

comminatio pena, quas negle&am remotionem [cortationum

fut dia

v.4. confecutura fit, Praemittitur fupplicio filiorwum: v. 6.

etiam «

matris poena, cujus pars prima elt fubtraftio veflium, quas

Dus *s

& marito v, 11. 12, acceperat, fenfusque eft: ne detrabam

glorg v

illi veftes, ut appareat, cum fumma ignominia, nuda.

Addita

viguy, (

Hos, IT. 5.

7

)r-

Addita verba: ficut in die, quo nata. füit, totalem nudi-

J8

Porna

tatem indicant, per epitafin ad fimplex : swadam.

at

talionis non ad ornatum modo meretricium, quo Amafios

P

allexerat ,

fed ad ipfas quoque fcortationes ,

quibus

d

Amafiüs fe denudaverat,

(e,

&

& (ne) ponam eam tanquam in deferto, collocemque eam

1cit

tauquam in terra, fiticulofa ]

altera pars poenze eft. fubtra-

um

&io viflus, Plerique Interpretes voces *5955 & mv QUNS

iple

reddunt per accw/ativum , fecuti 1Ze LXX : qui vertunt,

de.

xai O4er avlyv Penuov , woi lale avjv w *yrv dvudpov, itemque

Vulgatam: €9 ponam eam quafi folitudinem €9 fl'atuam eam

ut

am

otiut teyram inviam.,

Alii a muliere adultera ad ejus ter-

ram vaflandam tranfeunt,

ScunmrinIo: ponere ficut de-

ftrtum , idem eft , ac tyo:mm terram tante devaflationi trade-

ve, uf uemo prope aifiplius in e& habitat , nec Ifraelite ma-

gis Rempublicum vel Ecclefiam conflituant, quam talia in lo-

(

&is defertis inveniantur. — *3*b525, ergo pofitum vult pro

qol

Q3955, ut fit defertum , & poft *39:55 fubaudiendum exi-

jrfi-

ftimat 5p*5 mvom, ut refpondeat ei, quod fequitur: &4

mterficiam eam fiti,

Fen, DA TuH1vsS vertit: /JVe terram

, M

ejus va/lem 8 in folitudinem redigam, ipfam vero fiti perimam,

]f TA

Sed, quemadmodum przecedens t2»5 non vertendum eft

FL OH

ficut diem, fed ficut in die, fabintelle&a praepofitione 5: ita

W(J-

etiam eadem preepofitio fubintelligenda videtur in voci-

Qu

bus "3353 & r* y*N5, quia omnino przeftatin eadem meta-

jjamm

phora mulieris aduíterg perfeverare ,. quse in deferto, ubi

ld

dici-

Idità

a?fïus , & terra arida, ubi potus deeft, interficienda fiti

tur;

8

Hös.il, 6.

$

tur: dum olefertum non interficitur, fed fiomo illic conftitu-

i, (

tus, ubi bene jam monuit Mamx1vs ad h.l Paewuata-

taenda

lionis pro eo, quod meretrix ab amatoribus fuis panem fuum

dC

9 aquas [c accepi[fe dictitaverat. v. 7.

-89, interficiam eam fiti] quae fame acerbior elfe folet,

V.

6.

u

l

Ei (ne) liberorum ejus non miferear , quia liberi [corta-

fionum funt illi.

215

et (ne) liberorum ejus non miferear, ] progreditur feverit

ad prolem adulterge, & his demum verbis comminatio fini-

tur, fubintelle&o tb ex v. 5. Rarius liberi eodem fupplicio

r

cum matre involvuntur, HiERONYMVS contulit heic hi-

yretes

ftoriam Ifraélis ex-/Egypto egrelfi, & interfe£lis, ait, inde-

"1

ferto, parentibus, filii tamen in. terram promiffionis ingre[f

AW N

funt, Nunc vero fornicaris matris liberi geribunt cum matre

tf

meretrice,. IMater videtur effe populus zetate Prophetze ; fi-

pattic

lii vero ?etates proxime infecutze. Mentio f//iorum ponitur.

pi

in antitheto ad matrem v. 4. 5. o: "n miferear , remotive

IT

expreffum refpicit ad I, 6.

WMan

quia filii fornicationum [unt. ii non ex matre tantum

u

fcorto nati, fed matris quoque mores fequentes, & Ícor-

vaip

tationi idololatricoe, zeque ac mater, dediti. Cum ergo

tia: ,

a matre ad filios tranfeat culpa, oequum effc, ut tranfeat

fuam.

quoque pcna.

o

Hactenus comminatio .vcïomlit:z'ondm ;

nifi ïemov.eat' mulier

itura

adultera fcortationes fuas; imperata a Jehova paucis illis

df

rgutio injunfia fuerat.

re&iora fentientibus, quibus reda

Sequitur

Ó————

Hos, II ó.

$

Lu-

l-

Sequitur jam v. 7 - 15. mtpgorzca ]ehovæ commina-

$10 ,

& proceffus Domini cum Gente lífraelitica iníti.

LA

tuendus*, ita, ut rurfüs ewpa præmlttatur goena fub.

Jiciatur,

Y

&ta vero (nihilominus) fcortari pergzt nater eorum ;

l-

pudenda committit , qu& concepit eos y quia diceve fo-

le£: fequar amatores meos, dantes panem meum &

l]fA5

aquam meam, lanam taeam &5 [inum meum, oleum

lfjl

meum e5 potus meos

AW

t hi.

Quia, vero [cortari pergit mater eorum ] Plerique Inter-

nde.

pretes verba haec cum verfü przecedente connectunt , &

To ^5 per sam reddunt

hoc fenfu: filios effe fcortatio-

f

i

QT

n»um v. 6. dixi, cujus deuominationis ratio efl , quia mater

:

eorum [cortata efl, & impudice egit eorum genitrix, Sed

particula initialis *5 , quia, refpicit particulam initialem v. $

TEU

Q5 ideo , adeoque v. 7. eft protafis five autecedens, & v.8.

odve

ScuMiDIVS &

apodofis, five confequens, uti BRENTIVS

MankivS recte, ut puto, obfervarunt

Scilicet poft re-

Qu

prehenfionem , xve&iora fentientibus imperatam , iacipit Jeho-

[cot

vaipfeloqui, hac, ut verbis Scuwipir utar, cohzren-

ergo

tia: fed , quid grolixe moneo retlius fintientes , ut matrem

ufeat

fuam redarguant? Fruftra id effe pravideo. . Quia ergo mater

eorum, [preta hac redargutione, fcortàri-pergit — quia fe

u

ituram poft amafios fuis audhuc dicit: propterea ego viam ejus

illis

ebfepiam &c,

if.

B

g.

utcur

u

1o

Hos, ET ,.

fut

" gudenda. cónimittit , que concepit £05 , mutatis elega-

[uti

ter vocibus idem fcelus exprimitur. Verbum me"mn fenfa

Í

gafvointellexit HrggoxNvwvs, vertens: capfuja, eft, quae

concepit eos, ut fic poena fcortationem confequens mox fub-

TOE

jiciatur, nulla hinc in textu interveniente copula. Sed plu-

n

res aftivum fen[fum in verbo hoc formoe Hiphil, mixtv ex

wi & v preferunt, vertentes: pudenda commüttit, ut

&a

Ícortationis zeftimium morale, i, e. fJwmma ejus feditas,

C

per quoddam fermonis incrementum innuatur, Ceterum

aCC

và; pudenda committit , pertinet ad fa&ta;. non ad [eguentia

d

veyba impura, Repetitum enim '2 govum infert reatum, nec

eam

vertendum eft per emim , fed per quia,

(ri

quia dicere [olet : Sequar amatores meos ] 1. e. quia tam

V,

impudentis frontis eft, ut non fcortetur tantum, fed &

atq

us

publice teftetur,fe continuaturam iftam fcortationem idolo-

latricam: uti poftea Judai Prophetze Jeremix in os dixe-

d

(t

ruünt: Zerbum quod locutus es ad mos in momine ejéhove , non

attendemus , [ed faciemus omue verbum ,. quod. exivit ex ore

&

nofiro, ad fuffiendum Melechet Carlorum, Jerem. XLIV, 16.

t

17. Per Zmateres , tvanwo in forma Pihelica, qui faciunt,

YO

at eos amem, intelligantur Vituli w Dan €9 Bethel, itemque

ETA

12

Baalim , quorum cultui populus Ifraeliticus fertilitatem

terrze & abundantiam bonorum tribuebat, atque hoc prae-

toi

textu füperftitionem defendere tolebat, cf, jerem. cit. loc.

Y. X7.

;

L

dantes panem meu

m É6 aquas mea&] id eft, ciBum- & po-

tum. Sermo incedit per tria paria, quae ad vifZum, ami-

D

£um

RNREARRN R

1X

HOS ![ 7-

:

t

Rium. €2 delicias fpe&ant; panis &5 aqua conjunguntur, quia

funt cibus & potus ufitatiffimus

4

lanam meam E linum meum] i. e, amitfium, Lana & linum

)«

junguntur, quia ex iftis veftes conficiuntur, varii o*enerls,

commoditati infervientes,

X

neceífitati &

d

leum moum €6 potus meos] przeter neceffaria ad victum

& aii&um etiam ea ,' quae ad delicias €9 abundantiam fa.

^

ciunt

commemorat adultera, tamquam ab amatoribus

N

j

accepta

Vox (me) generalior eft, &. omnem pingue

dinem ex variis fructibus ftillantem denotat, non modo

13

eam, qua ex oleis flt

Olei ufus inprimis frequens apud

Orientales, non ad cióum modo, fed & ad unguenta, Amos,

VI, 6. qu& olfactum fuaviter afficiebant ,

& voluptatem

Poíus , ewpv, diftinguuntur

atque robur conciliabant,

äL

ab aquis cum pane memoratis ,

denotantque non aqwas

i

gretiofas , lotioni deftinatas ,

fed potus generofos , vini &

0

ficera , quemadmodum I—hphxl mpzn notat 6ibendum dedit,

f

&npvum piucernam. Verfu 1o. inter frumentum & oleum poni-

UR

tur wwn mufium, -

Repetitio pronominis: mei, poft fingulas

li

voces non modo adplicationis ad fe, fed & /ulï cientim €9 de.

le&lionis fiugularis nota eft, ut fignificet adultera, & neceffi-

]u

m

taíes & abundantiam - fibi contmgere fufficienter ab ama-

æ.

toribus.

V. 80

06

Propterea ecce! ego obfepio «viam tuam fpinis , 5 obdu-

cam maceriam , u£ [emitas fuas non in-veniat

Própterea] | Particula v55 refpicit tanquam eonequens

2

par-

12

Hos. I1, $.

particulam *5' v, », tanquam anteceäms. fc. Quä'a illa

adultera dicit; Jbo poft amutores meos: ideo ego jehova ob-

que

fegiam &c.

tere

pum

Etce ego bäkpiam viam tuam [pinis] Ego ipfz, inquit

A

Jehova, impedimenta realia ponam, quapndoquidem elencfius

verbalis v. 4 nil perficit. ;» mentio commode fit ob prece-

dens: ibo.

LXX habent: é&yé Qexcot (v cdóiy &ulyg éy

E

impe

exAc, Pro 26* legerunt, cum Syro, n»9«; uti in

m & rem$m,quam le&ionem, quiafacile ex & fieri

3

1

potuit 4,.fequuntur STRvENSEE: , Siehe ith verzaune

U

L

ihren J/eg mit Dornen. Il, MycnAErL1S: ich will eine

Dornheke vor ihren IZeg ziehen, | Een, DarTrnurivs: Zam

ejus /pinis obítruam, & plerique recentiorum Interpretum,

Qui vero ex Codd. au&oritate 75*« retinendum ftatuunt,

mutationem perfonz tertize in fecundam inde explicant,

!

quia Deus induat perfonam iudignantis, cui neglectus fer-

Jund

mo conveniat; ut ergo fubita fiat Dei ad uxorem. adul-

tandi

teram Apoftrophe, quas vero mox iterum remittatur,

?? m

'

ConwELIVS A LaPipE voce * intelligit /pipam arabi;

ejus,

cam, qu& acuta , den[a €3 multa in Paleflina , & fenfum

conai

lhunc vult; pasgentibus virgultis, per viam projeflis vel in

fset

viis potius enatis difficillimum &5 molg/lgyïmum*iwgre]fum tatu-

D)

fabor. &vo3 vertunt LXX: £v exónoda , fudib

u5 five palis

c-o'n(d

praucutis, VvLGATA vero: Jpinis. Utramque verfio.

?i

nem ita conciliat zz, Bo vsE w Krit; Erlaeut, des Grund-

texts Alt, Teft. X. Stük p. zes. ut voce «

o quamvis acuaq

minu

rem denotari ftatuat... Si cum Siwoxrs vocem 5 vertas

Melio

;zzerjionem ab acce[f , endem conciliatio obtinetur,

lg.

z

"d

Hos, IL..8

13

(a

C& obducam maceriem ejus,] - Junguntur nomen verbum-

?»

crefcente fermon

que conjugata

JAMaceria nempe ex

terra vel lapidibus conftru&ta firmior eít, quam Jfepes fpiua«

j

rum. Ceterum locutio quoque eft proverbialis.,, cf. Jobi

1l

XUIX, g. Thrén. IlI, 7, 6.

(6.

at [emitas fuus non inveniat] Spinis & maceria ob'e&a

8

1mped1ta

Iul

fl

V. 9

(/7//

Uf cum fedlata fuerit amalores. fuos ,

neque tamen ap-

[/7]

prebenderit; &5 cum quefrverit illos ,

nec in'vene-

n

Yii; uf , inquam, Zicat tandem: rewe/tar ad ci-

n

vum meum primum; nam melius func acebatur. me-

M

cum , quam nunc.

a,

fet

ut, cum Je£tata, fuerit amatores [uos, neque tamen ajrpa £-

dul

heudmt] Ne per iftam vize obfeptionem, qua occa/ío pec-

candi praeciditur, omnem etiam volustatem pravam aduite.

at

re mox ceffaturam effe exiftimes, fubjicit Deus animum

übis

ejus, in vetitum, ut fieri folet,

nitentem , q. d. ut, cum

Yott

conata fuerit vel fpinas & maceriem una Vel altera ratione.

?E

fuperare, nec tamen Amafíos affequi potuerit:

fl

"ülis

ut, inquam, dicat:] rebus adverfis admonita, cf, Slml.

confilium filii prodigi Luc. XV, 18.

ro.

revertay d. maritum meum primum] 1. e. jehovam Do-

unf.

minum, &, vifederis cum patrxbus initi, maritum meuim,

74

(5

Melior hzec fermonicatio, quam v, 7. abibo pq/l amatores.

"méos, qui feductores erant.

eg

B

?

$

I

quia

Hos, II, 9.

14

4

quia melius tunc agebaltur mecum, qua munc) iunc, cum

initl

warito primo, gthove , fubje&ione, fiduc'a, cultu puro &

4l ,

O0«

gratitudine adhzererem , ejusque bonis, cura & prote&ti

que

ne fruerer ; quam »unc, ubi dudum ab eo deüciens, &

pæni

amafios impuros fecuta, poenas turpiffimoe defectionis luo,

cilio

& omnibus bonis exuta fum, . Opponitur haec brevis con-

trix.

feffio recenfioni prolixze bonorum , qux amatoribus: fuis

ngþ D

tribuerat v. 7.. Licet refipifcenti fuum etiam bene elfe fpe-

&are, Homor Dei E falus hominum conjun&iffima funt.

fmm:

Gaudet Deus benefacere, hocque ipfo amorem fuum com-

ipfe .l

ul Á

mendat, quod cultoribus fuis omnia bona largitur.

[

ejus

V. IC.

fefio

upt

Et, quia illa non agnovit , quod ego dederim ei fru-

ii d

mentum €9 mu[lum &9 oleum , argentumque ei mul-

Scy

Hiplicaverim 69 aurum , quae fecerunt Baali :

f

€5, quia illa «on agmovit,| ^ Plures Interpretkes cuni

dodir

folus.

Gnorto, Dnvsro &c. difficultatem cohzrentize tranfeunt.:

r

Alii copulam * adverfative accipiunt, pro: fed, hoc fenfu:

Ego quidem ob[epfi illi viam hac optima intentione , ut dice-

quam

vot ; rovertar ad maritum meum priorem , atque adeo agno-

tie

fc

eret., me e[fo, qui dem illi frumentum &c, — Sed illa, nihilomi-

tlj

sus non ügnovit, quo

d ego fim &c.. ideo auferam plane fru-

(

moenium meum.,

Alü cum Tremellio & Pifcatore. vertunt

110n (

cauffaliter : Etemim illü mom agmo[dit , qux vero cohze-

fentia minus bona videtur.

Alii denique parenthefn

Y2

it pa

a verfu ro usque ad verfum r5 ftatuunt, ita, ut cum

v.9

L:

r

Hos. I7, 1o,

15

v. 9 verfus X5, per particulam 3:'7 cohzreat

atque,

!

antequaim textus ulteriorem vere rofipifcentia lzz/fowam perte-

xat , per parenthefin commodo loco infertam enarret Deus,

N

quae antea meas lzeva huic fcortatrici fuerit, & quibus ea

),

peenis caftiganda fit ; Ita Zben E/fra & Bvnxivs.

Sed fa-

J

cilior nobis videtur hæc cohgerenti» ratio ; Verfu'7. mere-

IN

trix duplex fcelus profef" a erat: I) dxxerat : Se abituraim

e.

gofl amatores fuos; 2) profe]a erat , fibi ab amatoribus dari

l

üt.

frsmentum, | - Hinc Déts pro ratione duplicis fteleris, quid

ipfe contrà a&urus fit, declarat.

Malo propofito :

abibo

ad Zmafios, v. 7. fe ob[eptionem oppofiturum. teftatur, qua

ejus viam ad amatores impediturusfit. v. 8. Peffimsepro-

feffioni: ab Zmafiis [uis fibi dari frumentum, opponit, fe re-

[e

ceptumm frumentum fuum , &c. quia illa nón agnofcat , a /z

j

ii dari v. xXo. 1 1. I2.

Senfus itaque & nexus, ut verbis

Scuwipni utar, hic eft : £? quia porro v. 7. dixit: Zua

ftos effe, qui fibi dent frumentum &c. nec agno[cit, quod ego

um

dederim illi frumentum, ideo in demonftrationem, quod ego

]nt,

folus dare & auferre queam; & in pewam eraffiffume €9 incx:

Q

ad

cufabilis igmorantim , recipiam. frumentum meum. &c.

(ith-

quam coherentiam tantum repetenda eft ex v. 7. par-

p

ticula *5 qviA, cui refpondet particula j55 v, 1 IDEO

[utii

recipiam,

ft*-

tunt

Quod ego dederim illi frumentum 69 muftnm E9 oleum] Ego.

non amatores five Dii falfi

one

Framentum ponitur loco panis

y. 7. memorati, qui ex frumento conficitur & humaua ar-

il

te paratur, Lana €9 lini v. 1. fa&a menuo recurrit v, 1r.

s

Pro

q.0

16

HOJ.V II , Z6

Pro generaliori nomine yov pohitur fpecialius *ny* eeww,

& pro "p potus vmn muftum.

Super.

Argentumque ei multiplicaverim 66 aurum )

$E

adduntur illis , qu:e fcortatrix tanquam ab amatoribus

Ye

accepta v. 7. recenfebat, argentum G aurum , ut demonfiret

ni

Dominus, fummam fuiffe ejus liberalitatem in populum

fiur

YMraeliticum ; inprimis fub Zeroboamo /1. rege potentiffimo

& contra Syros feliciffimo, quibus partes terrz lMraeliti-

G

c» , quas occupaverant, eripuit, ipfeque capta Damafco

;7;'11

für

& Hematha parte Syrize potitus eft. 2 Reg. XIV, 25. 28.

quod fecerunt Baali] Ellipfis pronominis relativi *vN,

fU5

qu

fenfusque: quod aurum €9 argentum in[um[erunt. Baali f

WW'*'*?'*?—K'*( m

cultui Baalitico: ve/ aurum illud argentumque adhibentes

u

in fefe ornandis, cum colerent Baalem; wvv in conflandis

QTE

ia

Baalis fimulacris , uti lapis Parius in Dianam fafius dicitur

W

APvLEJo , quorfum tendit Chaldeus, vertens: ex eo com.

1

fecerunt idola. — Referas huc quoque locum Zo/ze VIII, 4.

argentum [uum C9 aurum fuum fecerunt. fibi idola, i, e. in fi-

Tiel

mulacra idolorum in[umf[erunt, |.Baalis cultum in regno Xtri-

Lur

buum primus introduxit Rex Zfabus, deftruxit illum qui-

Àc

dem Rex hu fed reftitutus ille fuit ab ejus fuccelfori-

le

bus aut toleratus certe, & a popnlo retentus. Interim

Qu

&q

reliqui deaftri pqnþexclqdun—tur.

NV

IY.

Ql

L

Propterea vecipiam frumentum meum in tempore fuo '&3-5

muftum . meum . in flato tempore [uos .Lanam quoque

r

Hos I[ n

«X

69 linum meum eripiam, quibus utebatur ad fe-

gendam muditatem. fuam.

Propterea retipiaám] — 1ta e recentioribus £. STRVEN-

SEE, 7//l, MiCHAELIS,

Pen. DAavTnHivs aliüque veó sww

verbo "nnpo jurftum veltunt per recipiam , five iterum fu.

mam, ex Hebraifmo, per quem przcedens verbum non.

tunquam adverbii Ioco ponitur. cf. en, SronR Obfervat

Grammat,p.321-326. Aliivero,v2; LXX; vertentes: Jiz1zro

Prige fl n noyizumi , itemqne VvLGATAM: idcirco comer-

!

far 69 [umnam,fecuti, emphafin in verbo 3v quzerunt, quate-

nuüs oppofitam €9 contrariam priori affionem denotat , vertunt..

r

que cum GROTIO:

mutabo confilium ;

longe aliter. cum

ea, agam, €9 tollam V. auferam ab . eaj! ! velut indigna, omria

H

ijta bona, uti maritus, qui uxorem impudicam, bems quae

W

lih dederat,

privatam ,

ejicit.

u

Frumentum meum in tempore fuo & muflum meum in. flato

4

f-

tempore [uo | i. e. tempore rmeffis, quo maxima fpes eft. fru-

menti potiundi, & inftante vindemia, qua avide exfpe&a-

Wi

tur mu[lum.

Chaldzus:. fempore fhorrei 9 torcularis ejus.

Qu

Qu

Acerbior quippe eft ablatm poft longam & optimam ex-

fpe&tationem ; atque manus Dei punientis clarius cernitur,

ETO

quando per tempeftates vel hoftes aufert, quz alias dare

& data confervare folebat,

Frumentum 65 muftum fuum ap-

pellat Dominus, quia ipfius folius eft dare, in antitheto ad

y, 7. ubi fcortatnx [num pauem. amatoribus fuis tribuerat

€9 eripiam lanam meam 9 linum meum]. ex injulta adul-

terze poffeffione, cf, Gen, XXXI, 9. 16

j

C

ud

ï.

18

Hos, ÍT. 12,

[

vid

ad tegendam ssdidatem. fuam] i. e. fubintelle&o rela-

tivo & verbo fubftantivo: que fuerunt ipfi ad. tegendam

jlla

tolt

naditatem [uam.

Vox mm^yp ex prima vocis notione nz4-

fe

ditatem five totius corporis, five etiam partium puden-

darum denotat, quandoquidem huic wuditati potius, quam

col

turpitudini velandze veftimenta deftinantur , poft pecca-

&

LXX pro mob25, legerunt

m

tum in mundum ingreffum,

ïg:

mosb, vertentes: /8& pj xaAvaTew Tjv egiypocivyy auTHG ,

&V

quam verfionem fequitur , poft STRVENSEE , qui vertit :

dafs fie ihre Blóffe nicht bedecken foll, 7em. DATH1VS,

2

yti

cui hic fenfus longe aptior contextui videtur, quam ellipfis,

'quaï

qua fuppleta fenfus exiftat perquam frigidus, Sed cum

loty

Codd lau&toritas pro confueta lc&ione pugnet, ea a Chal-

Qut

dao & Syro confirmetur, & fenfum quoque fatis commo-

add

dum przebeat. deferenda non videtur,retenta etiam ab ]ll.'k

MiCHAELIS, aliisque.

ntc

V.

12.

Que

pn

Aique wunc foditatem ejus delegam. coram amatoribus

ejus , nec ullus evipiel eam a. manu med.

atque uunc faditatem ejus retegum] Non folum non am-

plius dabo, quibus fe tegere queat, fed wvwc quoque fa-

turum eft, ut vetegam ejus faditatem. Vocem m6^53 «mat

Aeycuevyv, quae flatum denotare videtur, Iliufiris MicHAE-

Lis vertit: bald will ich fie verteelkt amd ekelhaft vor ihren.

i

Liebhabern entblóffen, a fignificatu verbi 23 flaccidus ,

1101

mar cidus evafit; 'ulgata transfert: flultitiam ejus, ab altero

L

e fit.

ejusäem verbi fignificatu, flultus, debilis confilia C ment

*

LXX

|

Hs YJ..ra,

£?

LXX reddunt per auxSagoíny, impuram faditatem

Differre

videtur mbz3 ab rmy. Haec euditatem in genere denotat

illa vero fiatum flaccidum, five feditatem corporis, fcortatione

contratlam,quam,haCtenus per ve(timenta te&tam, defeffurum

fe Deus ablatis veftimentis minatur

poená per talionem ac

commodata ad indecentem corporis nudationem priorem,

& debità adulteris, quze maritorum amictu non debebant

amplius tegi, uti bene notat Manxivs ad h. l, Id futurum

NVNC, poft [celera diu patrata, declarat Deus, & quidem -

coram amatoribus ejus,]

cum quibus fcortata fuerat,

ï

ut ienominia fimul in idola

& falfos Deos cadat, cum ipfi

quafi adfpicere cogantur iftam reteCtionem, a marito Ze-

lotypo adu'tere inferendam , nec quidquam opis ferre,

aut retectionem 1gnom1n10fam impedire queant.

Quare

additur

.

»

E$ nemo eripiet illam e manu mea.] i. e. nullus amatorum

me in denudanda & ple&enda fcortatrice impediet, eam-

que fupplicio promerito fubtrahet, Fwfwrwm poteutialiter

H

ponitur: pro: swemo poterit. eripere

Ve IS3.

&5' ce[Jare faciam omne gaudium ejus ; etiam fefla ejus,

hi

no-vilunia ejus &9 Sabbatha ejus, €9 omnia tempora

u

fiatuta ejus.

É»

'en

& cefare faciam omne gaudium e]us,] In anteceden.

tibus jam minatus fuerat Dominus ablationem eorum bo-

"

norum , qu ad neceffitates & delicias in vita communi

0[0

l.

fpe&tant, & quorum defectus cum lué&tu conjun&us eft

C 3

]am

X

29

Hos, Il, x3.

U.

Jam omne omnino gaudium fe ablaturum teftatur

&

quo magis exaggeretur peena , inprimis etiam faerum.

]u

n

fefía ejus , moviluuim ejus Co fabbatha ejus, ] Dies fe-

TET

f

ftos celebrare folebant Ifraelit»e cum lzetitia, Devt. XVI, 14.

fcri

itemque canticorum & inftrumentorum muficorum ftre-

prin

pitu. Amos, V, 23. Voce 3n ?res inprimis aunue feflivita-

euat

tes, Pafchatis, Pentecofles €9 Tubernaculorum, quibus omnes

foriu

mares coram Jehova comparare debebant

denotantur

r

Continuabant iíta fefta , etiam poft defe&ionem a regno

850;

Jude, decem tribus , f[ub yerotboamo J. qui cultum vitulo-

fietn

rum introduxit; fefíum vero Tabernaculorum, quod ex Le-

h]

ge divina Levit, XXIII, 24. die XV, menfis feptimi celebran-

tel i

dum erat,in diem XV. menfis oflavi rejecit, ]T. Reg. X1I, 32

loX

forte hancimpietatis fuce in mutationefeftirationem fecutus

(othi

quod Deus feftum illud celebrari juflerit poft collectionem

DT

fructuum; Hierofolymis vero & in terra Judze citius ma-

E

turefcebant fru&tus; tardius vero in terra X tribuum, . His

annuis feflis accedebat fingulis menfibus feftivitas JVovilu-

nii, & fingulis feptimanis Sabbathum, ad quod per antana-

EY

elafin verbum *nsvn refpicit,

€9 omnia tempora flatuta ejus || id eft, quascunque flatas

CASTEL-

fevius ejus,. LXX : xj macuc us rraVryopeig auTzG.

L10; demigue omnes ejus feflivitates,

Quomodo in & *y»

hoc loco differant? quzrunt Interpretes. R. SAADt1AS fic

diftinguit: 3n vocantur tria fefta anniverfaria ; *y»b veroini-

tium anni, dies expiationis, & oflava retentionis, de qua Le-

vit,

! Hos, IT, 13

z

vit;, XXXIII, 36. Die of?mo (fc. feíti tabernaculorum) ez;z

facer. conventus. vobis ,

€5 offeretis Sjehove facrificium igue

atcendendum; dies feriutus efl ille (wm nüyp) * aullum opus

fervile faczet:s in eo

Sed refutatur hoe difceimen ex ufu

fcripturze, in qua bze voces indifcriminatim ponuntur. In-

.

primis Zevit. XXIII

fub generali titulo m "ww ipfa

etiam tria annua fefla, Pafchatis , Pentecoftles €8 Tabernacu-

lorum, veque ac initium anni, & dies expiationis €9 offava

"

U

retentionis comprehenduntur

-t ergo per addita verba

,

H

€6 omnia [lata fefia, quaevis reliquae feftivitates, in priori

hemiftichio non nominatz, fignificantur; aat, fi diftin&io

|

|

h. l. ftatuenda eft, nomen :n cum Scunipro referri po-

teft ad fefla & Deo inflituta , & turpi fyncretifmo a popu-

lo X tribuum retenta ; alterum vero *«yw5 ad publicas fo-

n

lennitates, five religioas, five politicas a populo I[raelitico

exdinatas

ld

uti, poft reditum ex captivitate Babylonica ,

Ecclefia Judaica feffum Purim &5 Encenia inftituit

Quam

Tis

If

difpli-

W.

*) lllufir. MYcHAELIS annotat citato loco ad hec verba: Die

Hohen Fefle der Yfraeliten daureten fieben Tage: das Lauber-

hütien-Fefl aber hatte noch einen achtes Tzg gleichfam zur

lts

Zugabe, der vorzüglich feyerlich war.

Was ich hier ein

EL

hoher Fefitag (w'r. mmSp) gegeben habe, kónnte vielleicht

j

noch beffer: das Fe/f der Kelter , überfezt werden. Sed cum

afïG

feptimus etiam Pafchatis dies Devt. XVI,.g. mv np

L

nominetur, & qjeía Il Reg. X, 20, dicatur. juffiffe.feffum in-

dici in honorem Baalis, '717:'7 nhsyp w"p: omnino notio /2//

retinenda videtur,

o

Mu

22

Hos, I1, 14.

ilas ,

difplicuerint Domino ifta fucra populi X tribuum fefta, cor-

rupto cultu Bethele & Dane , non Hierofolymis , uti Deus

p 0ve

preceperat, & in honorem J'itulorum celebrata, ewyyeovoz

ii

HosE fub Jeroboamo II Auosvs his Jehovae verbis te-

yettt

fiatur, Cap. V, 21 - 23: Odi, repudiavi fefia. vefira,, €9. mon

col

n

odorabor dies feriatos vefiros. — Etiamfi obtulevitis mihi holo-

AUE

cavtomata E$ munera. veftra : non. delefiabor , €5 pacificum

[aginatorum veflrorum non intuebor.,

Zlufer & me flrepitum

lil

canticorum vefirorum , €9 gfalmodiam nabliorum tuorum von

DN

J

audiam, am per Hofeam minatur:; Cefare facium omme

i p

gaudium cum feflivitatibus illis conjuntium ; id quod A w o-

(t

Ti

svs C. VIII, 1o. gravius exponit; Convertam feflivitates

UTO

veflras in luffum ,. 9 ommia cantica vefira in plautium ;5 effi-

fignif

ciam , ut omnos lugubri veflitu incedamt , €8 capita pre acerbo

;ä

M

lufiu tondeant &c.

f

V.

I4.

ttibt

Devaflabo etiam «vites &5 ficus ejus , de quibus illa di-

effe ;

.

x

e

merces (meretricia) be mibi , quam dederunt

u o

mibi amatores mei ; &5 redigam eas in fikuam , &5

ERN

Aan

fera animalia con[ument eas.

16, f

Dwaflabo etiam vites €9 ficus ejus,] Proeciditur omnis

tui t

materia & fpes letandi, quando Deus fe vineas €9 ficeta

devaftaturum & in filvam converfurum minatur.

Ad fer-

Que ;

abiat

tilitatem terre plurimum faciebant, przter agros & pra-

mod

ta, frugifere arbores, inter quas, przter oleas,

tanquam eximiz fpecies nominantur vifes & ficus. cf.

omnes

Devt. VIII, s. LReg.IV,25. fynechchice notantes

tettA

alias,

Hos,XT, 13

23

Of

Us

alias ,

a quibus feu cibus fuavis, feu potus exhllamna

T

provenlt

[

de quibus dixit : ]

Ten W v

Sunt, qui cum PAGNINO

ny

fed

vertunt : eo qna&l clfxft, ut *wx non fit pronomen

0l

Cauffa certe devaítationis in media eratione

conjuntctio

(

allegzatur

lum

10

merces hag mihi, quam dederunt mihi amatores mei | Vox

mercedes

TA

n3inN, quam IXX per p uTA & Vulg p

in plurali reddunt, non quamlibe: mercedem, fed meretri-

[

l

cem denotat

nam loquitur hic meretrix, & jungitur meutio

amatorum

Nomen cognatum 13:mx procul dubio hunc

fignificatum habet Hos. IX, 1. Devt. XXIII, 19.. Ezech

t

B

XVI, 31. 34. Scu uiDivs hic dubium movet, quomodo

fe ipfam meretricem nominare , & meretricium mercedem fibi

tribuere queat mulier ? fed bene monet, fcripturee hunc

4 d

effe (tilum, ut, quando alii verba attribuit, id faciat, non

Z/7)

ex opinione ejus, fed rei veritate, additque MARx1Ivs,

Dj

adulterze impietatem faepe eo procedere , ut fa&a fua peHx-

ma non dilfimulet, fed potius ja&titet. cf. Jerem. XLIV, r5.

n

x6.feq. Talis impietas & ingratitudo , qua idolorum cul

,ïæm

tui tribuebat populus Ifraeliticus fertilitatem terrz inde-

que fluentem profperitatem , merebatur totalem donorum

| fet«

ablationem, & terrae ipfius pollutoe devaftationem, quus

pra

]

45

modum & gradum expnmunt phrafes fequentes:

T

&5 redigam eas in filvam fc. vites €9 ficus cum reliquis

1e$

terrge arboribus, redigam, per culturge defectum, n filvam,

ut

48 ;

ä

"

-

4

Hos,UT, 13

utfit, cum incole , qui terram colebant , abducuntur, &

COA ORE R

f

LAX

arbores negle&se filvefcunt

LXX. habent

Xo& Oyg0usi

&vra d papgroprv, ad quam verfionem bene HiEkRoNvwvs

r

notat: »ro faltu, qui Hebraice dicitur Syn, traustulerunt te-

snoda

ffimouium , * €8 * literarum falfi fimilitudine ;. fi enim pro ^

fwe :

legatur *, fefümonium dicitur , ita duntaxat, ut. ajod litera

five 4

$1011 præcedat

cultus

ation

& fera animalia, con[ument eas.) Bene STRVENSE E:

das Wild foll fie freffen. Abductis hominibus, vacante ter-

(n0

yelte)

tà, fera animalia reliquas forte fruges, vel & teneras &

virides frondes comedent, LXX plura addunt animalium

futi

——

genera

TX TtTCipX TE EpXYE Xxi T& ÉpmeTX TÀe yzc , Quod

áu f

D

paraphrafticum additamentum, .procul dubio e verfu 20

hic infertum , re&e obelo notandum judicat Hirmo-

tiotat

NYMVS

pu a

übut

V. i5

fl

atque ila pxnam de ea fumam dierum Baalim , quibur

lo d

]i/l/jïtum fecit ,

£5 ornacvit fe inaure [ua &5 monili

jtat

füo , €5 fecuta efl amatores fuo: ; mei «vero oblita

f m

fuit , inquit Jeboxva.

ml

atque ita ponam de ea fumam dierum Baalim|] — Jeho-

L

va.fub finem minarum, fummam fícelerum , & obli-

N

hi

vionis fui crimen exponit

ficque & vequitatem poenz

tura

Ponam aduitere

necdt

& ejus diuturnitatem clare demonftrat.

i. e. idololatricze genti, imfigendam nominat vifitationem

vertu

fuper

Hos, IT, Ig.

25

&

Juger eain, vvoy reopby E vifitabo fuper eum, pro qua phrafi

tU

LXX habent: éxdicjw é&ig àvv5», uti C. I, 4.

—

AVS

ti t

dierum Baalim] quos confumfit in cu/te non vitulorum

DroN

modo, fed etiam Paalitico, Baalim in plürali nominantur,

five ad denotanda plura gentium idola , ifto nomine di&ta;

lilri

five ad fignificanda wnius Baalis varia fimulacra , ad quae

cultus ille habebatur.

Dies Baalim per Metonymiam pre

EE

attionibus idololatricis iflis diebus perpetratis interpretatur

[f

GnoTivs, quem fenfum etiam admittit Pez. Da'rnivs,

s&

vertens: animadvertamin eam pïopt('ï cultum DBaali exfz?bi-

Ut

ï

iwumn; itemque SrRvENSEE: ich werde fie dafür ftrafen,

201

dafi fie den Baals gedient ; Sciwrp1o vero videntur dies

Baalim tempus , quo populus Ifraeliticus iis inferviit, de-

RO.

notare, ut fenfus fit: €9 iflas quidem peuas immittam, uon

ger unum aiterum aunum , [ed per plurimos anrvos , ita ub

abunde iis compen[entur dies idololatrie Baalitice €9 aliorum

yal[orum cultuum. — Accedit MAmRxtvs: Quando. Deus. [e

m

lDos dies, vel forte fecundum dies bos coll. Hos. XIL, 3. vi-

totj

Jitaturum. dicit : profra&ionem paene fimul exprimere vult ,

obllt

fíi non determinate àd eundem pror[us dierum numerum, utique

án longum tempus..

Jeho

quibus fuffitum fecit] thus & aromata adolendo. Verbum

: obl

in futuro exprimitur, ob continuationem a&tus, etiam fu.

ai

pæat

turam adhuc tempore vaticinii. Swffitus mentio fit fy-

d

necdochice: nam cum fuffitu etiam facrificia obtulit, LXX

Wa

vertunt: £v aig éméSvey avloie,

hfpw

D

&

25

H 11445

E;

&2 ornavit. [e aunulo [uo &6 monili fo,] ; uti adulterze..fe

bus li

lioc P

ornare folent, ut placeant adulteris.

3 annulus, qui ad

fed V

ornamentum appenditur tam naribus, Gen. XXIV, 22. & 47.

atert

nBN op 9. * Jes. LL 21. Symmachus érijjirtev V ertit; quamau-

$EE

ribus, Gen. X A XV, 4. übi in terminis dicitur, quod aomefha

fertt

Jacobi maures , quas in auriculis habebant , ipfi tr adldeunt

Exod.XXXII, 2. ubiAaron: 2535 20v ww UX :-m*m

éeltal

com»unmis) inaures aureads, quas uxores & üln & fihæ in auri-

tur, (

bus

wtat

*) 7l. MrcmAELIS utrumque locum vertit: Er gab ihr einen

[tsniá

güldenen JVafen- Riu,

— ith hieng ihr den Ring in die Nafe;

etant

& in nota

Noch bis auf diefen Tag ift es in Arabien und Sy-

Tdol

rien gewühnlich, dafs Frauens- Perfonen fich die Scheidewand

der Nafen unten durchboliren laffen, wie bei uns die Ohren,

Dafs hier. von einem folchen

und darin einen Ring tragen.

*)(

Nafenring , und. nicht.von. Obren- Ringen. die Rede ift, fiehet

2

man aus dem 47ten Vers;

nd daher kommt es, dafs nur eines

da.es doch zwey Ringe heztten feyn

Ringes gedacbt wird,

d

müffen, wenn der Knecht fie mit Ohren-Ringen befchenkt

t

he

&tte. Preivit jam CLERICVS , qui ad cit. Genes. locum ita:

]

» Crediderim olim, ut hodie, per- totum Orientem infertos na-

»ribus annulos:, atque eo videtur allndere Sa/omo, Prov. XI, 22.

f

Vi

»Annulus (guy) aureus in nare porci (infertus) malier pul-

[/

»craü €9 conflio deflituta

[HEVENOTIVS in Orientalis

Jl

»/tin. Parte IT. Lib. IT. Cap. XI. morem hunc etiamnum ob-

[r

,tinere apud: eos populos auttor eft. /» Perfide, inquit

Y

»quemadnocum yper reliquum. Orientém ,. flb nafum: mulieres

le

xamiulis trajiciunt, quem acubus perforant. Adde $ avmaté

li

Beobachtungen über den Orient aus Reifebefchreibungen.

di

llla fh P. 310 315

h

Hos I[ d.

d

P.

bus habeb'ant ; poftulaffe & accepiffe memoratur,

Noftro

l ad

hoc Hofeze loco cm non modo LXX peI evw-m vertunt,;

AT.

lll

fed VvrGaATA quoque:

imaure fua ,

mque recentiores

eftil

Iuterpretes, // MicHaAErLIS Onrenrmge & b. SI'RVEN-

SEE; Ohrgehznge.

Tibl

Duplex vero erat inauriumn genus- al.

terwm folius ornamenti cau/fa a mulieribus potifhmum

i

geítabatur. Ezech, XVl, r1. a/terum, quod /acrum habeba-

M.

tur, (befprochen und einer Gottheit geheiligt) & amuleti

bus

inftar, ad malum quodpiam averruncandum.

Forte 74-

einen

lzsmanum ritu füb certo fidere figuris quibusdam fcuipte

lji,

erant hujus generis inaures,

quibus eam vim inelfe

$y-

Idololatrae exiftimabant. *

Vocem "T5n ali in senere

'and

D23

red-

fen,

chen

N

*) CLERICvsS ad Gen. XXXV 4. ubi addit: Annuli ab Arabe

NUA

accepu, cujus ope fpectra non amplius metuebat

meminit

1 feyn

Eucrates, in Philopfevde Lüciani his verbis: 67 primum qui-

lenkt

dem ad ea (eaopxra , fpe&ra) turbabar; munc autem , prae

m

con[uetudine, mihil inufitatum .videre. mihi videor ,. E2 munc

0$ 1

quidem potgü" mum;, ex quo annulum mihi dedit Arabs, ex

ferro dé cruce fumto fatfum. Similes annulos auribus geftaffa

Xl o2

videntur Jacobi fervi, quos amoveri, ut alienis Diis confecratos,

/à pul-

voluit Jacobus. Ha RM A RVS1. c.p

p« 315. hzec ex Chardinii Not.

mialis

Mfer. ad Gen. XXXV, 4. refert: Einige von diefen Ohren-

m ob

Ringen, die ich gefehen , hatten Figuten und feltfame Cha-

inquil

raCtere, welche vielleicht Tag/ismane oder Zaubereien ; viel-

T

leicht aber auch nichts anders, als ein Spielwerk der Weiber

yitd

Áind, Die Zndiamer geben fie vor Perwahrumgsmittel wider

wgena

die Bezauberung aus. — Vielleicht waren die Ohren-nge der

Familie Jakobs von dxefer Art,

28

Hos, II, zg-.;

tl

réddunt per ornatum ; 1ta Il. MycHAELIS : aud audern'

nglt

Schmuk ; 0. SrTRvENsEE : and Ge[chmeide. LXX vero per:

nx9égpia, ad quod nomen, »a9óguiov, DRvS1vs monet, effe

ti

éppoy monile, colli ornamentum, . NVLGATA fingularem re-

teta

tinet vertitque sonile, cui verfioni CASTELLIO quoque ac-

qu

cedit. De caltu muliebri infignis extat locus apud Eae-

chielem, Cap. XVI, 10.11. 12. quem Pos. DaTH1vSs ita

vertit: Jofle te indui acu piflá , calceos tibi dedi ex pellibus

& !

Photarum confeflos , (von Meerfrauleinfell) flragula tua. by[-

y,1

jfina. fuerunt. (alii; amicivi f, accinxi te byffo: //]. MicrAE-

L18: den Gürtel von Baumwolle) €6 tegumenta ferica (alii:

f

ferico vel vefte bomlycina, indwi te.)) MircBAELIS , und den

Schleyer von feinem Flor, addit in nota: "w* heifst ei-

gentlich ein Siebtucf, aus feinen Haerchen zufammenge-

fezt. Diefe Art Schleier mag indeffen nicht lange vor Eze-

tl

ehiels Zeit erft bekannt geworden feyn: denn in den üjtern

hn

Büchern der Bibel fiadet man den Nahmen nie; er ift auch

et

eigentlich nicht Hebreifih, fondern Perfifch. v.11. ario

p

mundo te ornavi; mámus armillis ; collum torque ( Miüchaeli.s

H

Jalskette) v.12. Nafum anuulo ; awes inauribus ; . C$ caput

W

cgïonw p-ulcïzewimæ.

L

ii

€9 amatores fqos þmm efl] ficut proftibula quzrere fo-

lent amafios.

)

gu

mei väro oblïm eff] quod fcelus tanto gravius eft, quia

ab

Qihovam, verum €8 vivum Deum, & maritum legitimmn at-

0

que omri ratione benefacientem , turpiffime deferuit, a fidu-

3l

cia, amore & fubje&ione debita recedens, & memo-

rlam

Hos, IT, 16

29

m

riam tot tantorumque beneficiorum, acceptorum | depo-

er

nens

effo.

mqmt dihova] clauditur pars comminatoria. formula fo-

LT.

- Diflum Gehove. i,e. comminatio hzec adverfus adul-

TU

teram gentem veriffime eft a Jehova decreta & edicta, at-

D

que certiffime implenda.

» [(à

hi

Sequitur jam pars Se&mms noftre altera, gromifforia

(bi

& novam clementiam dwmam 4bundant1üïme exhibens

v. 16 -25.

IAF.

li

V. I6

den

Ferum enim «vero : Ecce ego per[uadabo illi , poftquam

&

deduxero eam in defertum , &5 loquar ad cor ejus,

tge-

Verum enim vero:| Ingens eft fententiarum & circa

It

coheventiam verfus noftri cum praecedentibus, & cirea fen-

e

Offen-

fum verborum hujus & fequentis verfus diverfitas

L auch

dit multos particula w«5, quam per propterea. vertendam

fr

putant, & vi cujus maxima promiffo vel eum peccatis adul-

had

tere vel cum ponis ejus, connectatur, cum tamen nec hze,

) tdpüä

néc illa motivum wove beneficentie divine effe queant, .Quae

enim colizerentia: i//a mei oblita efl: ideo ego per[nadebo illi

t fo-

in bonum.

GRnoTIvs integros verfus v. 16. & 17. ad maía

a Deo iimittenda xefert: Omnia hec, inquiens, verbis ambi-

guis ditia funt qXevuginec (cum acerbo irrifu.) Zerba fumnta

quit

ab amatoribus, res longe alim, " IMoechi. folent feminas blandis

mun d

verbis decipere,

JDeus illos. de .X tribubus egregie decipiet ;

Alid-

ilos abducet iu loca mjia Afyria ; male in fe ammatos male

[e00«

D3s

iràá-

rlatà

t d

30

JHos. II, 16,

traflabit; dabit éis vallem funeflam €8 Iufluofam, qualis illw,

pr

eli

ubi Jdchan. cum multis aliis interüt, ]os. VIl, 24- 26. que

(

mala. initiuin erunt. inflitutionis ipforum ,. € canent ibi carmen

i

]i0;

fletus &6 precum, in captivitate Affyriaca, uti, cum premeren-

tur /Eoeyptiaca,

Sed folide opponit z. Dog pnEmR rEr-

,q;llä

]m

NrivS: Quaedam ambigue ditta illurautur e minus ambiguis,

4

qua clare demonfirant , gromitti tempora meliora,

Nam loqui

ad cor femper in faeris literis valet: confolari, blande col-

det

b

loqui. Jes, XL, r. Jud. XIX, 3. «ec que fequuutur v, 15.

ii

& 16. nifi valde contorte, vim miuarum habent. nb , quod

tll

Hierouymus transtulit , lactare eff perfuadere alicui. Jer.

77

XX 7.

TuHkopoRETVS verba ultima v. 15. m £x)

n

fejungit ab ifto verfu, & particulam 125 iis proemittens

7

duas priores phra[es verfus 16 ad ponam refert; | coufola-

tionem $. promiffionem a tertia demum phrafi inchoans; Aia

&

véro Qucip"- Ids éyo. mayo avTAy xul-Taie avTZV Éig pnuoy,

n

"Avri TE , aAacut GUTHV o TTNAVaoC a GA MM OV y&VOMÉVEV. TT

D

teri

QaOXCUAO( , Mai TETUP GWITAVTUV TOV WyaOty Cpriov WaT&g4ote"

lf

&M 0gutog Apusuyeysta usv éy TéTOIC Oav TOlg a*yy&iVoig, A&«

Ajcto "yup , T. ^. Quare inquit: .Ecce ego f[educam eam, C5 ye..

T

digam illum in defertum ,. hoc eft , vagari-C9 evvare faciam

captivam, fhisque omnibus bonis deflitutam reddam.

Ferum

A.

tamen, con[olabor eam, in iflis malis. .Loquar enim &c; . Re-

i

tenta Hebraica verfuum diftin&ione, & ordine vocum

Wt

duas pariter phrafes priores ad comminationem divinam re..

fte

fübl

fert Semrpivs, ita, ut confolatio €9 promiffio d gofferiori

Vi

demum fwemiflickio ,, verbisque ; .Et loquar ad. cer ejus, inci-

piat,

Hos, H 16,

3!

piat, atque nexus cum preecedentibus hic fit: Quia itagque

1

oblita efl mei : ideo per[uadebo illi , €9. ducam eum in. defer-

j

tum , elifturus eam ibi folam fime me, ejus obliturus jufla ta-

lionis pena: Tandem tamen ejus rurfus recordabor, loquar-

que ad cor ejus. — Addit: fic particula v5 fuam vetinet f/gni-

h

ficationem, mexusque €& . fen[us . cum antecedentibus & con/z.

"

4uentibus bene habet, Hinc verbum: mnsp fumit, ex eo-

dem nexu, in malam partem, quia alias cum fequenti mem.

b

bro: C ducam eam in defertum , mon cohuereret , q. d. perfua.

"

dendo deducam eaum in defertum, i, e. faciam, ut in defez

tug

veniat , tam mirabili providentia , quafi eam blaudis verbis, uo.

mine [entiente meam intentionem , ger[uafiffem, | Quze vero e

Xe

:;

pofi

tio valde.coa&cta videtur, cum non perfuafione, fed vj

hoflium in captivitatem Affyriacam abdu&se fint X tribus ,

UY

& Deus illam poenam difertiffimis verbis pradixerit & com.

9.

minatus fuerit v.33, 34. 35. Eandem

particulze 155 & verbi

d

nnbb fignificationem retinet etiam

If. MicHAELIS, ver:

tens; Darum will ich fie betrogen in der Wüfte irre gehen

:

laffen, ihr dann freundlich zureden , &in nota: Das Bild

L

ift folgendes: Ein Ehemann betrieget feine ihm untreue

]

Frau, und macht, daísfie in Hofnung , ihre Liebhaber

!l

zu.finden, fich in unwegfamen Wüften verirret ; hier be-

(«

gegnet er ihr, macht ihr aber nicht die befchimende Vor.

H

würfe, die fie fo fehr verdient.hatte, fondern redet ihr

(

freundlich zu , und-führt fie wieder nach Haufe,

Sie

"

fühlt hier alles ,

was man felbft.bei . der Sache denken

rl'

wird , .das Belchümende der Iiag.e , in der fie der Mann

T

antraf,

»

^

P

Hos.x IH x6.

yntij

antraf; feine Güte , und beffert fich, Die Sache ift: Die

mäwü

l(racliten werden von den Affyrern in unbewohnte und

p1V$

raube Gegenden weggeführr werden, l. Reg. XVu; 6.

ipo d

fich da beffern, Gott wird ihnen vergeben, und fjie im er-

g

Sed eadem

ften Jahr Cyri in ihr Land zurükbringen.

TT

difficultas, quam Scu w 1Dro oppofuimus, hanc quoque

in not

fententiam premere'videtur.

Sane, non perfuadendo ,. &

nvl

fub. fpe amatores fuos inveniendi dedu£ta i defer um i, €. ext«

furo d

lium Affgjeiacum dici poteft adultera, quae veflibus detra£tis

if

denudanda , cujus fauditas coram amatorul oculis exponenda,

ha df'

cujus omne gaudium , etiam illud, quo im facris fefivitatibus

imapit,

frucbatur , pror[us tollendum , cujus tera. fertilis in filvam

D

ABEN ESRA , qui verbum rynbB5

vedigenda pradicebatur.

in bonam partem accipit , 39 vero propterea vertit, con-

E

omni

jungit, uti ad v. to. monuimus, verfum 16 cum fine v. 9.

patti

Qg dicet : revertar ad. virum meum, q. d. Quia itaque dicet :

tertia

rovertar &c. ideo ego ei per[uadebo in bowum ; cui accedunt

vel, ul

ConxzLüivs A LaripE & b. Bvnkivs. Sed opponunt alii,

tum fieri, nec opus effe, ut ftatuatur

rum

nimis magnum hic fal

uti et

parenthefis, quia cohzerentia verfus 1. cum antecedenti-

bus bene alia ratione oftendi queat, ut fupra docuimus.

Wa

j

im .

Re&ius ergo alii particulam 125 .noftro hoc loco non pro

conciufiva ,

fed pro adver[ativa, attamen, nihilómimus tamen,

perfua

T.

habent.

IaGrassivs Phil Sucr. Lib. IIL. Tra&. VIL

additque:

€ nil

de Conjunflione , Can. XII. vertit per atftamen ,

Conimemoravit -Dominus in pracedentibus [celera uxoris d

dul-

UT

vam

teræi,'&ï multa Apfi fuit comminatus ; Cui ger adverfati

P

fï,iäcilz

—

ii

HOSQ [I 2'5

33

promiffio fuec fubjicitur', q. d. non obftamtibus his, que dixi

Nor-

mifericordiw mee vrecordatus blande ip[am trafiabo.

DIVS Conc, Partic, cum anuot, Tympit p. 434. Tamen ecce

ego allitiam eum, poftquam deduxero eam in defewtum €oll.

Qirem. XVI, 14. atque e recentioribus e», DA THivS

H

Vorumenimvero deinde eum ad. [aniorem mentem vevocabo:; &

innota: Zotus hic locus usque ad finem capitis mihi videtur

fu

confolatorius, €9 promiffonem continere de reditu aliquaudo fa-

if

iuro ex captivitate

JWodo v55 wom propterea vertatur,

7

quàfl rationem reddat prucedentis verfus

Ef rarticu.

la, affeverandi, cf. Zach, .XI, z. €9 fepe novam pericopam

ncpit

Ecce! ego perfuadebo illi,] |Poft claufulam, comminationi

l-

per nyv CO v. z5. additam , novam. promi[f/ouem

quae

V

omni attentione digniffima fit, exhiberi ipfa h»ec excitandi

M

particula: Zcce! docet,

Participium rrnan. (vel mutata

t

tertia radicali 1in Jod, uti Hos. VI, 2: Ego alliciens eam ,

fii

vel, uti alii volunt: Ego per[uadentes ei, i, e. ego vice píim-

u

rium ei per[uadentium defungar) fumimus in bonam partem

]t

uti etiam Chaídaus fumere videtur, vertens: ego fubjiciam

Ils

illam legi ,

qualis perfuafio Deo digna eft, qui perfo-

nam bheic induit mariti ,

uxorem malefidam íuaviter

)

ypt,

perfuüadendo vincentis Egregie 7ev. Dokp£mnrurr.

"r

NIVS

Senfus efl: Denusuxorem moecham atque im deferto

jue

€9 miferia procul a, marito ver[antem queret ,

que , f fidem

"

atque benevolentiam mariti iafi , atque , fi jure [uo uteretur,

!d

difficilis ad. reconciliationem , preter [pen experiturs vix ejus

0s

E

blans

34

Hos, II , 16

E

blanditiis repugnabit, ac tanto tamque conflanti amore com-

pr of

mota veterem perfidiam abhorrebit

"

€9, pofiquam deduxero illam in. defertum, |

Ita cum

nuin

TaEMELLIO & J|vN1o, & Pisca ronk prafixum * per po[f-

[titui

quem fignificatum pluribus

qguam vertendum putamus

A

confirmavit locis Norpivs in Concord, Partic, p. 275. feq.

legit

ex, gr. Gen. XVIII, 13: Àn vere pariam, "nipr'se poffquami

ii

ego confenui, id quod v. 12. exprimitur: *n5 »nm pofl fe-

20

ne[cere meum. Exod, XIl, 44. s5 5sse m ww nmnom poff-

La

quam circumcideris eum, tum comedet ex eo, Jofuze VIFT,

falur

25: & cremarunt eos igne, Yopew poflquam lapidaffent eos

dä !

Jud. IV

nn m pofiquüm mortuus effet. &c, Per

WMMI

hanc exemplorum induGionem foluta eft Sc H wrnrr ex-

)l

ceptio : 7 fimilis mihi lotus non detur (fc. quod * denotet poff-

$CA

quam) quod forte numquam fiet , ceufentire non po[Jum

loto

loquar ad cor ejus.]: Phrafis hzec idiotifmus linguz He-

(

brzeze eft, denotatque non tantum a/loquium penetrans ad

ànimam , led eam quoque retreans , tanquam tale, quod fi

um

fert

f[ecundum votum amime , longa malorum experientia tracta-

Jes

bilis factze, Jes. XL, 1.2. confolatio exprefíe jungitur

&a«

Ve

1.

eft [

Vtae

&5 dabo illi exinde «vineas [uas , &5 vallem Aclor in

hnj

oflium [pei , &5 canet ibi, ficut in diebus adolefcentie

fue, €5 ficut im fempore , quo afcmdit e ferra

pec

Jïgyptt.

Neq

tj

6

Pa

Hos, IT, 17.

3

A

0fjj-

€9 dabo illi exinde vineas fuas,] i. e. reddam ei vineas

priores, cum reliqua terra, quam olim poffederant. Pro

Am

rvo92-n& LXX habent Tz xlzuzra. zur545, quze le&tio, fi ge-

M

nuina eft, fynecdochice. generale nomen po[/z/fionum (ub-

]bus

ftituit fpeciali eimearum ; vel, fi fpuria eít, corrupta ex

aMpara, quge DRvsir conje&ura eft,. HiERONYMVS

f«

VOR

legit Cholim fupra Caph, vertens t5« vinitores,

Te

!

tv5 non /ocum , unde vinea oriretur, fignificat , quem-*

nf

admodum HiERONvMwvs vertit ; ex eodem Íoco ; neque

terminum mutationis, uti Scwipivs vult, ut defertum mu-

WI,

/0$,

tetur in optimas vmeas, ami[[is olim longe preferendas, q. d.

Jet

de[ertum ejus mutabo in optimas vineas, €9 has illi dabo loco

X«

vinearum clim amiffsrum. | Nineas fc. exponit de bonis Evau-

gelii; Sed tempus €9 locum, a& quo vinee danda forent, P1-

l.

scaToR cum TaEMELLIO & Jvuro vertunt ; inde ab es

foco. TanNovivs; ab iflo tempore,

e T

! uj

€9 vallem Zdchor in. oflium : [pei,] Vallis illa prope 3jeri-

chuntem fuit, in ingreffu Canaanis cis Jordanem fita, &

LOd. flt

tada-

fertiliffima, pafcuisque amoeniffima; quare Saroni jungitur

?

Jes. LXV, 10. ubi Jefaias Hofeam refpicere videtur, Di-

&a eft Vallis Zcfior , conturbationis, quia illic conturbatus

eft Ifrael per facrilegium Zrfiunis & per cladem propterea

lfraeli immiffam Jos. VI, 24- 26. Verum in fac datione

tof ff

fujus vallis non refpicitur illa turbatio Ifraelis.molefta pet

t

peccatum Achanis, ibi commiffum, & cladem infecutam..

n

Neque etiam tropice regiones iflas, in quibus Ifraelite ut

exules vivere debebant , a-Propheta vallem fhoris vocari

E 2

exl.

Hos, 11

306

i

Lt

I

exiftimem , uti . Da T 1v s ad h, l. ftatuit, q. d. fa-

essttessemossonscn ais stb It

Jri

cum, «t disdem in locis fperare queant. fimem exilii , ficut olim

nj

Ifraelita in valle Achor finem itinerum [uorum videbant ; quae

fed denotatur ipfa illa

expofitio longius petita videtui

vallis , ejusque ratione fitás opportunitas ,

vi cujus dicitur

1

offium [p&i, per obviam metaphoram, Uti fcilicet Iíraelitis

9)

ni

e deferto, Duce Jofua, in vallem iftam ingreffis, ofium aper-

ium erat, ud terram Canaanis omnem obtinendam :

Ita idem

teti

fict, cum a Deo populus líraeliticus ex difperfione & exi-

tor

lio in terram promiffionis reducetur. * Verba: mpn nnz5

(

LXX vertunt: diavei£ea. &uveciv &vrze, ad. aperiendam intelli-

fn

gentium ejus , refpicientes exemplum feveritatis divinze, in

3i

valle Achor demonftratw€, quo fapere debeant, nein fimi-

!T

le judicium incidant

Pertinet hue gloffa THEoponkT:

qu

qui: ftoc, inquit, Propheta indicat : Ut illi tum ex fupplitio

AAchar cognoverunt , quam ingens malum fit fegis viofatio: fic

u

elium hi ex captivitate percipient. [en[nm. [uorem delifforum.

fií

Sed vi totius contextus mpn /pem five ex/peflationem uberio-

fam

vis boni notare debet, uti etiam SvwmwAcnuvs re(cte vertit:

n

dig Su;ay. Exmridoc. Quia mpn etiam funiculum denotat, /em,

qu

DoEDERLEINIVS: forfan, inquit, verba verti poffunt : i»

We

aper-

tan

tuti

9) T. MLCHAFLIS "Athors Thal] das Thal gleich bei dem

F,mgang des verheiffenen Landes, in dem Achan geüem:gt

D

Avard. Dis Thal,

das den lfraeliten das erftemal fo traurig

i

war, foell ihnen dismal defto frólicher feyn: : es ift die Thür

zum ganzen Lande, und lauter Gutes haben fie von nun an z&

30j

hoffen,

37

Hos, IT, 17

LÀ

d-

aperturam meu[ura fue , hoc fenfu*s faciam , ut. funem men-

t

forium . explicent , atque extendant in. valle, Achor illamque

a

go[[ideant

il

€9 cauet. ibi, ficut in diebus aololefcmtzæ [na,] i.e. ex feli-

ILüf

ci rerum ftatusque mutatione fequetur lvta grati» ac-

itis

(f»

ceptatio & publica quoque profeffio. Alleta, educta, pro-

milífis firmata & ad primitias gratize jam addu&ta canet al-

letu

terno cantu , in quo chorus choro refpondet, Deo libera-

eXL

torifuo, Cf. Esdr. IIT, 1o. x1

Cum fundamenta, templi ja-

vb

cerent. edificantes, aderant Sacerdotes in ornatu [uo tubis in-

j

firufli , €& Lowita Afaphi pofleri eymbalis, ad laudandum

It

fl

giehovam, [ecundum inflituta Dawidis , Regis Ifraelis, € fic

alternis choris laudabant. (myw) €9 pradicabant iSjehovam ,

TI,

quod bonus fit

aternaque in. Ifraelitas beniguitate , (Ps

Nita

CXXXVI, qui antiphonz formam habet;) populus quoque

ii

univer[us ingenti clamore fublato laudabant gjehovam propter

II

A«2

jafa templi fundamenta

LXX Interpretes vertunt

(tlüs

TàTEtiytoO7o6TA ExEi-

SvMMACHVS: xaxeoSrotTat

Lege-

2

runt ergo, aliis punctis fubjeais, TI73P , quam verfionem fe-

Ju,

quitur, poft , SrRvENSEE: ,,da foll fie gedemüthiget

t:

werden, wie zur Zeit ihrer Jugend, 7e». DaTH1VS, ver-

T

tens in Edit, IL.. pofiquam ibi affli£fa fuerit , ficuti in juven-

i dem

tute [a&, addensque,in neta Critica: Preferendam putem

beflionem mnày recepte ,. que non.aptum fundere [enfum vide-

eitiit

t

,

twr. Quodfi emim vertitur per canet, uti VvLGATVS fecit

&6 de alternis cantionibus explicatur , de . quibus p dicitur ,

Tuir

[ 2b

non convenit foc [equentibus, : Conftat enim ex hi jorza Ifma.,

—

E 3

litas

d o lpv oa

33

Hos, IL, 17.

de)

likas minime tum cantu E inter leta. jubila ex . ZEgypto effe

g

egreffos, fed. potius magna cum feflinatione, ita, ut decar-

minibus profefto mon cogitarent,

Sed, licet hiftoria non ex-

jl

qreffe doceat; lraelitas cum cantu ex /I;gypto exiiffe, ta-

men lzetiffimus per fe erat exitus ex duriffima illa fervitute

D.

ld

Aigyptiaca, & feflinantes nil impediebat, quo minus ca-

nere & laudibus extollere Jehovam liberatorem potueriut,

big

Q9

ficut im. diebus adolefcentim [ue , €9 ficut iu die afcenfionis

,

fum e terra ZEgypti] Pofterior phrafis eft exegetica prio-

/h

ris. Recaürrit in utraque ellipfis praepofitionis 3, quam ad

[

V. 4. notavimus, Tempus hujus exitus.in aliqua latitudine

fumendum eft, ut non modo ftri&te fumtum exitum, fed &

77]

isp'

pera&um tranfitum maris complectatur, quem cantu amoe-

A0

bzo celebratum fuiffe ex Exod. XV. conftat, Ad idem

lotum tempus provocat Hofeas quoque Cap. E U

Á

". I'S-

"Atque iflo tempore., dithum Jeborve , «vvocabis 1e: marite

mi ; nec vocabis me amplius : Baal mi.

atquel iflo tempore] de quo v. 16. 17. Tempore [ lætö

H

0

liberationis ex captivitate & redu&ionis in terram Canaan;

h

non, uti GaoT1vs vult, is illis auguflis.

diflum gehove] - Uti comminatio pena- formula hac fo-

lenni v, 15. confirmata fuit; ita nunc promiffo gratie ea-

)u

dem formula confirmatur , quia incredibilis videri poterat

lu

triam

Qu

h??C ",,om gratia, ejusque-qfeflus-, quo omnem idolola

depo-

Hos..I1

89

depofiturus dicitur populus Iíraeliticus, cui.an*ea; /ub ima-

gine adultere , pertinaciflime deditus erat

vo-abis me

marite mil uec ammlius

Baal mi!] No.

men 5y3, xque ac e'N, maritum denotat, Exod, XXI, 3

Devt, XXIV. 1

&c

Sed quia

llud per abufum

idolis quoque tributum fuit: hinc nomine 5y5, quod am.

biguum factum erat, non amplius erga Deum ufurum effe

Bene HrkRoNvwvs:

populum reducem preedicitur, .

Cum utroque fermone ww €9 "oys appelletur vir meus. five

anaritus meus :

tantum odi idolorum nomina , ut etian

, quod

bene dici potefl, propter ambiguitatem €9 verbi þmzlztmlmem

nequaquam velim dici , Jed appellowz me w"N, magis quam

5bys, ne , dum aliud loquitur, alterius recordetur, €9 virum

j

uominans , idolum togitet

T

V. IQ.

Remo-vebo enim nomina Baalim ex ore eyuf, "ec memo-

(je

rabuntur amplius nomine fuo.

Removeho enim. nomina Baalim ex ore ejus,] Declarat

eti

Deus, fe ipfum , zelo maritali, auctorem fore idololatrioe

i;

omnis ex- populo fuo lexpurgand:e,

Mutatur per/ona

fecunda in tertiaum: ex ore ejus.,

o

nec memorabuntur amplius nomine fuo.] i. e. ab ifto tem.

o

pore conítanter ceffabit cultus idololatricus apud popu

J

lum lífraeliticum , ita, ut nunquam ad eum rediturus fit,

Quæ hic apudHosE A« extant, leguntur quoque apud Za-

(«

CH A-

Hos. II, 20.

4o

cHARrAM Cap. XIIL 2. 7fio tempore; difflum ethove

omnipotentis, excidam nomina. idolorum de terra C9 non me-

Il MxcuaErLas vertit: denr vom

morabuntur amplius,

IVahmen BAAr willich ihren Mund ganz entwóhnen, und

auch fellbft der Nahme foll nicht weiter gehórt werden.

additque in nota : So weif foll der Hafi gegen den Baats-

dienfl bey den. zurükgehenden I[raeliten gehen , dafi fie auch

den. Nahmen BAAL nicht einmal im un]chuldigften Porfland

gebrauchen werden, Die Sache ift reichlich. umd überreichlich

erfüllet : INicht blos diefen. INahmen fimdet man nie unter If-

raeliten nach ihrer. Zukunft vom wahren Gott. gebraucht ,

fondern. fie. fimd. auch fo weit gegangen, fonft manches in der

That unfchuldige , von dem fie glauben, es habe mit Abgüt-

teroy cinigen Zu[ummenhang , wegen ihres Ha[fes gegen alle

Abgütterey als abgütti[ch zu verab[cheuen,

V.

29,.

Et tum panpam prb illis faedus cum f&ris apri, &5 cum

avibus cali , 69 veptilibus terre; atque arcum &5

gladium &5 bellum frangam de terra , 65 recubarg

eos faciam Jecure.;

--

€9 tum gangam pro illis fedus | idem äenotatur tem-

pus gratiz , quod occurrit v. 18. & 23. Dativus pluralis

cnb eít dativus commodi, & . mafculinum genus adhibi-

H

to ha&enus fingulari feminino fubftituitur, quia fub imagine

muliaris intelïigitgr popu(us Ifracliticus.

£

*l

Hos, IT, &*

4t

cum feris agri, C cum avibus celi, €2 reptilibus terra ;]

Mentio foederis non obftat, quo minus de brutis animanti-

bus hzec, ut verba fenant, accipias. Cf. Jobi V, 23. Ezech

XXXIV

Literam inepte deferunt, qui per metapho-

ram nomine ferarum homines infeflos €6 truees ; volucrium

timidos, veptilium dolofos denotari exiftimant ; Neque pla-

cet GRo'ri: expofitio: efficiam, me ipfis noceant Idumai ,

"Inmonitg , Moabita.

Senfus potius hic eft : promittit

Deus [e, pro fuo in omnia dominio, & vi gratiofze provi-

dentize effe&turum, ut, quafi foedere obligaffet animantia,

quze nocere queant, * tuti fint a feris, quae antea vites £5

ficus comederant , v. 14. aliisque. ammantlbus qua vel in

fegctem involant, vel veneno Iedunt, aut lambendo : uti

1nfe&a nocent.

Cum .Vero non a feris tantum animan-

tibus, fed etiam ab i inimicis hominibus periculum immi-

nere queat, hoc quoque amohturum fe promittit Deus,

addens:

atquearcumt9 gladiumt9 bellum fransam de terra, ] Zircus

infervit offenfioni e longinquo ; gladius laedit ex propinquo

& fimul infervit defenfioni.

Cum utroque jungitur be//um,

vel de reliquo apparatu foftili, vel de ipfa pugua , intelli-

gendum.,

Ifta fe fraffurum , verbo ad inftrumenta inpri-

mis bellica accommodato, promittit Deus, i, e, bella füb-

K

la-

* Jll.MricHAELIS: Wilde Thiere, Raubvógel, Schlangen und

die Früchte verzehrendes Ungeziefer, follen den Ifraeliten fo

wenig fchaden, als ftzenden fie mit ihnen in einem Bündnis,

Sber das Gott felbft die Guarartie übernommen hatte,

,

42

. Hos. IT, 21.

laturum , & altam pacem ab externis hofiibus conceffu-

yum, in ferra , poft reditum ex captivitate dgnuo poffi-

denda.

&5 recubare eos faciam [ecure. ]. i. e. 4u't neque ab ani-

mantibus feris, neque ab hoftium invafione mala timeant,

fed habeant fefe inftar gregis, bene cuftoditi & periculum

mon metueritis: feu inftar hominum, ad fomnum fe fecu-

re componentium, Conf, Michee IV,4.3. Tali pacato

ftatu fruebantur reduces e captivitate Iífraelitze per aliquot

EURT —

fecula fub Perfie Monarchis, & primis etiam Greecis

Regibus.

Promiffiones has lautas, quae mala removebant , fub-

fequitur verfu feq. promiffio pofitiva amplif/ma, quam fubita

-Qifïinguit & exornat Apoftrophe.,

VO 210

——

fabo te suibi in etermum . defpon[abo te mihi in

Et defpon

€5 in mifera-

juflitia &5 judicio , &D in benignitate

tionibus.

&8 defpon[abo te mihi in eternum;] — Ter repetitur de/pon-

Jandi verbum , quo nova eaque gratiofiffima Dei cum lfrae-

le conjun&tio , ejusque in populum Dei alfumtio exprimi-

«) Revertitur

tur, cum varia accedente defcriptione.

Deus ad alloquium in per[ona [cennda feminima : quale occur-

rebat v. 18: vocabis me: marite mi. Populum ergo Ifraeli-

ticum compellari clarum eft, qui antea fub imagine adul-

1 & ,

dbl

:

EHos, IT, 21.

43

tere , quae ob adulterium repudienda erat, fiftebatur; quan-

Huic

do quidem alias Deo denuo defponfari non poffet

jam populo, diu reje&to, promittitur de/pon/atio, i. e. nova

in gratio[um conjunclionem cum Deo receptio, quae, refpectu

amoris, curze, defenfionis & gubernationis divinze, eique

tefpondentis affectus

fiducize & fubje&ionis líraeliticae

vere conjugalis foret

fecundum eam relationem , quae

eft inter fponfum & fponfam, & vi cujus utraque pars mu-

tuum amorem praeftat

B) Defpon/abo te mihi , inquit, Do-

mifius,

Is ergo ipfe au&tor unicus hujus gratize eft, . An-

tea dixerat: fe fedus pro Ifraele fafiurum cum auimantibus,

nc nocerent illi: nunc gratia longe majori fibi ipfi Ifraelem

defponfaturum promittit

y) De[pon[atio hoec promi(fa de-

fcribitur & duratione: &b in seternun.| CA STELLIO

in perpetuum

Vox t55w aliquando /eculum vel duratio-

nem longam eamque indefinitam denotat; aliquando æter-

nitatem, Hoc loco omnino de/ron/atio in perpetuum * de-

F2

no-

* ll MICHAELLIS ad verba: uf ewig will ich mich mit

dir verloben , annotat: Wenn ich die Sache mit andern Wor-

ten erklzren foll — — fo ift von einem Ehverlóübnis die Rede,

dabei der Mann fich des Rechts der willkührlichem Ehefchei-

dung begibt, und auf Lebenslang heurathet

Sast man hiertz

i

Gott hat fich aber doch gleichwohl von feinem Volk gefchie-

den! Wir finden es von ihm verlaffen! Gerade die Nachkom-

tmen der zehen Stzemme finden wir bei uns in Deutíchland

und Pohlen zerftreut! fo ift die Antwort : Er hat fie verlaf-

fen, weil fie ihn verlaffen haben, wird fie aber kunftlg wie-

der annehmen, Rom. XI, 25. 26,

Hos, II, 2r.

44

notatur, ita,'—üt Dei confilium conftáns & irrevocabile fit.

Rom. XI, 29. Alii, cum ApARBANELE de futura gloriofa

eternitate, fidelibus deflinata, tanquam bono in defpou[atione

promi[fo cogitant.

Ali cum HrikROoNYMoO eternam de-

[poufationem ex confilio Dei flatuunt , fed. gentis. defe£lione

abolitam. Mamnkivs oppofitionem heic ftatuit ad antiguam

I[raelis affumtionem, que femporaria fuerit, in[fecuta incre-

dulitate €9 abjeflione divina , dum huc, que ex[petiatur poft

gre[ontem rejeílionem fit. eterna , uunquam in incredulitatem

relapfura, gente ifthac,

defpon[abo te mihi in juflitia. C9 in judicio, €9 in benigni-

tate €9 ii miferationibus.] Qua ratione Deus defpon[aturus

fibi fit Ifraclem , his verbis defcribi, plures conveniunt,

fed circa expofitionem vocum: n juflitia €9 in judicio; in

benignitate E9 in mi[erationibus , mira eft interpretationum

varietas, Sunt, qui cum TukonpontETo juflitium C5 ju-

dicium in hofles exercendum ; benignitatem vero & miferatio-

nun erga populum def/gonjandum demonflrandam denotari exi-

ftimant,

Sed in toto hoc fermone de foflibus populi Itrae-

litici puniendis nihil legitur. Quare alii de de juflitia€9 judi-

cio in populum defpon[andum exercendo per panas; deinde vero

de beuignitate €$ miferatione eidem conferenda cogitant, Ita

0. STRVENSEE; Jch will dich mir verloben durch. Aus-

dbung gerechter Gerichte , (dadurch wurden fie zum Nach-

deuken gebracht:) aber auch durch Zürtlichkeit und. Erbar-

j

mn.

Accedit Peu, DavHivs : vertens: De[pon/abo vero

- de mihi, füfle te puniendo , deiude vero infigniter miferando,

atquae

— —

i]þs. Aï[[ s.

45

atque omnia promifua greftlando.

Scilicet Vr Celeberrinus

exiftimat , eandem promil/ionem , quae inde a verfu 16 usque

ad v. 20, defcripta fuerat, wmepeti fub tropo de[pon[ationis

five movi conjugii contrahendi a Deo cum populo fuo.. Diverfa

l

vero tempora indicari ftatuit ,. quibus illa defpon[atio quafi

inchoari, deimde contrabi, tamdem con[ummari debebat,

lnitium. ejus , inquit , Propheta pouit in ipfa abdu&lione in

captirvitatem.

Habebat enim pro [copo emendationem populi,

ejusque cum Deo veconciliationem, atque idem eftl , quod v, 16,

dixerat. Allevam periodum hujus de[pon[utionis Propheta

facit tunc , cum. Deus. popull effet mifertus ; hi, e, cum liber-

tatem. redeundi im patriam. fuam . iterum | confequerentur,

JTertiam cum fecunda. conjunflam ," nempe felicem 8 florentem

flatum veipublicg poft illa| tempora,

Sed, cum ea, quae

a v. 16, usque ad v. 20. promittebantur, de reduffione ex

exilio in patriam; de reddendis vineis, de cultu Baalim remo-

vendo, de federe cum feris .agreflibus in commodum Ifraelis

faciendo , de [ecuritate ab foflibus agant , adeoque tempo-

ralia & externa maxime refpiciant: nobis v. 21. promiffio

crefcere, & per defpou[ationem Dei cum populo nova eaque

fpiritualis quoque gratia, in foedere cum Abrahamo &

patribus inito jam contenta , denotari videtur; quam ergo

pro repetitione mera pracedentis promiffionis habere non pof;

fumus, /bdutlio in captivitatem erat rejeCtio populi lfrae-

litic, I. Reg. XVII, 18. qux , quomodo de/pon/ationis

at

initium dici queat , ego quidem non perfpicio, Aliud fane

eft punire , aliud in gratiam recipere & &ratiofe fib: con-

F3

juü«

|

46

-I;-:'as. 1. Azr.

Porro hec defpon[atio fifitur

jungere, i. e. defponfare.

ut etertum duratura ; qüare ad felicem reipublice flatum

goft. libertatem vedeundi ex captivitate, qui vix per aliquot

fecula duravit, eo minus reftringenda eít , quia compre-

hendere videtur fedus illud tam magnifice a gjeremia de-

fcriptum, Cap. XXXI, 31-33: Futurum efl, inquit gjehova,

ut cum Ifraclitis €$ Sjudeis novum pangam fdus; non qua-

le illud. fuit fedus , quod. cum majoribus eorum ypepigeram,

cum eos admodum benigne ex ZEgiyyto eduxiffem, fiquidem il-

lud fodus violarunt, ita, ut eos repudiarem, inquit ejthova.

ASed. hoc erit fedus, quod cum Ifraelitis aliquando inibo , in-

quit gehova: Effciam, ut legis mem periti fint , eamque pro-

be teneamt, — Et fic ego ero eorum Deus, €9 illi meus erunt. go-

|

gulus, Voces ergo priores: in juftitia C& judicio *, quze in-

time

* Jf. NxcHAELI S verba: OBUD p"!!s": vertit: vechts-

krüftig und gerichtlicb. verloben , & in nota addit: Die àlte-

ftem Ehen der. Patriarchen und der. Ifraeliten zu Mofis Zeit

hattem noch — keiug gerichtliche Gebrüuche , wnd am die

priefterüche Copulation. darf . man, in. den. Zeiten nocb we-

miger gedenken: fomderm mum heurathete, wie in der Einfalt

dev. alien vedlichen Welt , auf Treue und Glauben. . Nachher

aber : fcheimen. bei einigen. Ehen , bei denen der Manun fich z

|

gewillen Bedingungen anheifchig machte, und gewiffen vorhin

üblichem. Rechten , z, B. der willhührlicgen Ehefcheidung und

p

der Vielweiberei entfagte , gerichtliche Ferhandlungen hinzu-

gekommen zu feyn , von deren Befchaffenheit wir aber keime

?

'

nühere Nachricht habeu. ( Moj. Recht, $.91.) Eine folche ge-

vichtliche Ehe war «um eine Ehe der boften und begünftigfleu

4rt , und die will Gott smit. den. Ifraeliten Jchdie]fen,

Hos. IT, 2x

4

€me cohzerent

exegetice fibi fubjectze funt, perinde ac

pofteriores: iz benignitate C$-mi[erationibus , ut fenfus hic

fit :

Defponfabo te mihi,

ita, u£ non juflitia modo mea

veritasqueperfetliffme pateat, preftemque tibi, quzecunque

vi feederis hujus exfpe&tari poffunt ; fed preflem tibi, que

perfide defeceras, absque ullo tuo merito, ex mera gratia

£5 mi[cricordia, qua opus eft, quando repudiata in gratiam

recipitur,

Addit hzec Deus : ut diffidentive populi occur-

rat, cui, in tam profundam miferiam delapío, non fpe-

randa videbatur tanta gratia.

V 22.

Ei defpon[abo te mibi in fide ; tu autem. Jeborvam co-

gnofces.

€9 de[pon[abo te mihi in fide; | i. e. uti verba BRENTIVS

GnoTivs, //]. MicHAELIS, ex parte Dei intelligunt , con-

flantia in fervandis promiffis immutabili, Rom. III, 3. Alü

defcribi exiftimant conditionem

ex parte populi preeftan-

dam, cujus fc. officium huc redeat

ut apprehendat fide

gromiffionem datam, eaque utatur ad amoris finceri conftan-

tiam, Sed hoc in fequenti hemiftichio magis per modum

gromifi, quam officii exprimitur

u autem qjehovam cognojes.] fc. cognitione viva & fidu-

ciali, cum amore fincero & profeffione decenti conjun-

&a. cf. Jerem. XXX, 33. 34. . Coguitio Dei univerfam re-

ligionem compleGitur, efficiturque maxime per doctrinam

Evangelii

Ceterum, vi totius contextus, promi(fio haec

ad

48

Hos; I ,/33.

ad gentem Ifraeliticam pertinet , nec ad. Chriftianam ex

gentibus Ecclefiam trahi debet; licet viva Patris & , quem

|

in mundum mifit, filii cognitio omnis gratiz

& felicitatis

fündamentum fit Joh. XVIi, 3.

v

23.

Jfío tempore exaudiam , inguit ]ebo-va , exaudiam caclos ,

65 illi exaudient terram. .

zjlo tempore) gratize Ifraeli demonftrandze. v. 18. 29.

exausiam , inguit sjehova , exaudiam celos,] expanfum

ftelliferum fuperius & aereum inferius, quod utrumque

per calorem & humorem operatur in terram, 1lnfignis eft

in repetito verbo: exaudiam, Epizevxis & fimul elegans

Profopopoia, cujus fenfus generalis eft: Coelum & ter-

ram & ejus fruges fore, fub providentia Dei gratiofa, in

eo ftatu, in quo effe defiderarent, fi rationales forent, at.

que in quo effe debent, fi fatisfaciant abunde neceffitatibus

hominum. Zxaudiam Celos , inquit Jehova.

Metaphora

eft a turba fupplicantium , fiftunturque ccli, quaíi ani-

mati effent & a Deo fponte peterent beneficum in terram

influxum ; cui quafi petitioni Deus|refpondet: facam defi-

derium celorum, ut terrae dent lucem & calorem, rorem &

pluviam utilem, five calorem & humorem decenter tem-

peratum ; in oppofitione ad mimium humorem vel calorem,

quande coelum «neum dicitur vel ferreum, Devt, XXVIII,

*

23. 24. Levit. XXVI, 19.

Hos, TT, 24

&9

C li exuudien? torram,] i .e. terram focundam fa.

clent.

Refpicere hxec verba videntur ad maximam iliam

ficcitatem, quae circa illud tempus acciderat,

Cf, Hos,

1V,3 Amcsl , z.

| [

V.

24

TE tevra exaudiet. frumentum, smftum 9. oleum; €9 ifla

exaudient Dizvee!em.

€o terra, exaudiet. — oleum , ]

i. e, pandet fe frugi-

bus erumpere volentibus

& proferet frumentum,, mu-

ftum & oleum, qua hoc quafi poftulant ,

ut terra pro-

ducat ipfa,

Quando fertilis non eft terra, feweæ quoque

& &nea dicitur locis citatis.

€o ifla exaudient. igreclem, ] Nomen hoc filioli Hofcæ

prlml, in comminatione Cap. , 4. defumtum erat ab urbe

lizreel, [ede regia regum .X tribuum, quam [anguine C9 ca-

clzlms polluerant, Cf, Differt, noftr. fupenou anno editam

Noftro vero hoc

in HofeæC I. IL. x — 3. pag. 23. 24.

loco, in promiüone, fumitur hoc nomen pro populo Z/rae-

litico, in fignificatu efymologico , quatenus denotat popa-

Íum Ifmelzt:cum quem Jeus redufiurus , & in.terra femi-

gaturus erat

De terrenis & £emporalibus bonis hanc pro-

miffionem accipiendam effe, non inde modo manifeftum

eft, quod plane nihil ad metapheram hic cogat; fed etiam

quod priori commimationi, qua Deus v. 1 1. 14. fe ablata-

rpnm frumentum . [uum 9. muflum. [uum. &9 oleum [ugym — mi-

G

natüs

va

at a i ia

50

Hos, Il, 25

natus füerat, hzc nova promiffo aperte opponatur. Ac-

cedit, quod metaphorica verborum intetpretatio de 6onis

[niritualibus a textu aliena videatut, licet ea Sc g Mxpro

placuerit , cui ceíum eft Spiritus San&us; terra verbum &

facramenta ; frumentum , oleum €9 muflum, fides , fpes &

reliquæ vitutes; & izreel ipfa fponfa Chrifti,

V.. $8,

Et [eminabo illam wibi in teiva , &5 mifevebor ejus , que

- * di&a erat Lo- K'üchama (mifericordiam non affe-

cüta) €5 4icam ad Lo-.4mmi (non populum

teum:) populus meus es tu ; atque ipfe dicet:

:

Deus mi!

€8 feminabo illam mihi in terra ,] Manifeftus eft in hoc

verfu refpectus ad nomina trium Ho/ee liberorum, ex Go-

mera natorum , Tizreel, Lo- Rüchamam€9 Lo- 4mmi, quorum

fignificatus triftis cum l2eto commutatur, Verbum mny*n

€9 feminabo illam , aperte refpicit przecedens nomen by«n,

quatenus , ex fignificatu etymologico denotat : feminabit ,

five plantabit Deus.

Promittit ergo porro Jehova, quod

reducem ex exilio populum líraeliticum , pluntaturus fit

in terra, ut fit]feminarium Dei : id eft, üt crefcat ibi & au-

geatur & fertilis reddatur, quemadmodum haec in femine

E

terrze mandato locum reperiunt,

Elegantifima hujus

glantationis expofitio extat apud noftrum Prophetam Cap.

XIV, v. 6-8. ubi Deus inquit: Zro Z[raelitis quafi vos, efflo-

:4

vejcent , ut. lilium ; radices ágent, ut arbores Libaui. Late

Je

GÉ

1

U22

Hos, IT, 3

5t

odoreiü

fe diffundent. eorum rami

€9 ficuti oliva flore[cent

emittent

ut Libumi avbores

Jiedibunt €9 fub. unibra ejus

degent , augebuntur. ut. frumentum , germiabunt , at vitis,

fuaviter olebunt , ut vinui Libam

Adhibetur fuffxum fe.

mininum , : [eminabo illam ,

licet nomen lizreel ma[culinum

fit, quia /eu[us fpe&atur , & totus fermo Capitis II. de po-

gulo fub fchemate mulieris, procedebat, quae novo gratize

foedere Deo de[pon[anda dicebatut.

Dicit vero Deus,

fe

poptlum feminaturum /ibi, i, é, fua virtute & bonitate, ad

gloriam füam. coll, Jes, XLIII

C2 mi[erobor. Lo- Rüchama | 1, e. ejus, quse fuit z« /Aes-

pevz;, quoe mifericordiam affecuta non erat

Hsec promit-

fio opponitur denegatze antea mifericordize, & per nomen

fymbolicum f/iolg Hofee , Cap. T, 6. impofitum indicatze

Pertinet huc nomen conjugatum: i» miferationibus quod

jam v. 21. aderat

Unum hoc verbum: miferebor , infienem

vim habet, & cor tangit acutius, quam fermo prolixior.

€5 dicam Lo- 4mmi (non populo meo,) populus meus tu;]

Tertia Hofeze pro/es & alter filiolus dicebatur nomine fym-

bolico: Lo- Ammi

Quia fc. populus Ifraeliticus Deos non

Deos fecutus eràt: hinc Deus, perfidiam populi ulcifcens

eum pro.zon populs fuo, juftiffimo talionis jure, declaravit

Jam vero hoc quoque triftiffmum nomen commutatur in

Izetifbmum : populus meus

quz dignitas cumque ea con-

jun&a felicitas comprehendit illuftrem denominationem

jilzz Dei viventis, Ca». lI, r

|

g

G 2

£5

Hos, IT

€6 ille dicet : Deus mi! ] i.e. alacri & promtiffimo animo

tantam gratiam accipiet, & fibi gratulabitur, quod Deus fi

iofius Deus. cf. v. 22.

Gratia ubivis przecedit, fequitur ef.

fectus fidei & obfequii in populo. Ceterum fumma omnium

d--lng -

2414

promiffionum gra

Lieo V

ntinetur in hac formula:

4f

Vvsti

G

vos ühi in populum, €9 ero Deus vefter. Exod. Vl, 1. .Ero

omuium Ifraelitarum Deus , €9 illi erunt meus populus, Jer

XXXI, 1. c£. 1I.. Cor. VI, 16. Apoc. XXI, 3.

Tante pro-

miífionis implementum refïrmg1 ad tempora poft reditum

ex captivitate non poteü*m cum ad fofum Jíraelis corpus

fpe&tet.

Profpicit ergo promiífio etiam ad tempora adhuc.

futura, quibus totus Ifrael gratize divinv particeps fiet &

falvabitur. Sic finis fermonis repetlt & confirmat , quæ

(,ap II, 1-3. dicta erant,

(f?a

»»

) A

o

35

", C

Cs

"—(C...mæ

w t

i

L

i

7

SNS

NNN

Pv

*

9 a

"3

— ——

R

EEEEHEEZIILZLQZLÉLLLLGLLLIIBER

—— —

——

—

:

— À

—

....

»

E

Es

"

f

*s

-

-;

»

e

£

C

*e

t

E

p

&

B

F

Pt

,

6]

-

*

i

24

s

3

Hf

-

2

?

20075

Hs

GH

p

*

c

T

Y

d

.

t

L

*

.

"

*

j

B

;

*

d

»

*

3

*

E

m

«

-

v

C

.

^

^

.

^

*

"

T

^

*

*

*

W

"

5

s

*

Es

v

d

3.

-

*

A

*e

A

s

*

-

X

A

E

*

i

:

^

E

z

$»

A

"

*

$

ed

A

K

:

-

X

a

E

j

*

"

»:

*

-

L

5

NU

*

E

M

.

^

7

z

E

$.

*

^

3

"

A

5

^

E*

Yi

D

"-

"

^

A

(

^

":

*

E

v*

"

z

*

2

a

"

*

:

3

s

e

E

*

"

^

»

"

pE

^

*

3

*

,

m

:f

*

-

*

s

*

*

*

6

"

^s

J

A.

P

-

"

"n

x

-

31

".

x

z

*

*

:

g

.

u

p*

z

-

E

^

A

d

*

s

i

*

*

*

T

&

z

"

*

H

$

*

fs

Z

x

P

v

*

*

-^

:

d

x

z

*

-

R

*

A

x

"

z

TAT

*

A.

.

»

*

W

w

x

E

x

"

M

Á

"

*

r

.

u

"

n

e

R

d

E

*

-

AUA

5

P

D

.

*

*

d

E

5

*

*

"

s

A

2

D

A

a

u

F

-t

P

u

$

Y

&

-

"A

-

-

n

s

A

"

zs

*

*

*

zl

e

v

*

P.

20

-

A

M

"

5

J t

n

2

a

"E

"

z

.p

.

?

$

*

"

x*

r

^

t*

2 -

7

"

*

Pa

2

5

A

nE

"

&

$

*

*

"

5

Eu

j

i

&

ts

&

P2

s*

2*

A

W

H

a

*

"

"

À

i

s

"

aE

o

NT

D or

w

*

L

a

5

»

e s

"

*

Á

»

"

s

z2

5

s

É

s

Ed

»

r

»

r

*

*s

*

s

5

5

H

£

"

fs.

A

F

?

$w

4

2

^

$

P

*

»

x

5

i

e

A

2*

^R

"

-

*

*

4e

*

:

z

E

t

s

d

:

*

P as

z

"

^

*

$

*

(s

-

NSES

^

Y

*

J

E

z

»

$

*

P

f

*

-

"

i

as

n

*

A^

*s

*

A

s

p

at

,

E

"

rE

$:

$24

d

"

*

E

*

E

*

v

:

"

"

x

"

-

z

»

*

z

*

^

r

*

(

*

*

a

"

.

P

A

7

—

*

"E

8

L

^

A

2

A

"

x

m

u

:5

x

T

-

M

P

5

$ d

2

"

6s

*

*

A

*

BA

dé

x

ht

j

d

s

,

-j

*

A

5

D

x

v

Y

RCR R

d

e

*

*

o

x

*

A

E

s

M

$.

s

b

?5

7

^

A:

*

d

5

^

*

*

*

"

$

*

LA

m

-

1

"

"

-^

*

j*

i

*

"

"

xl

H

z

f

z.

"

*

$

*

*

x

"

3

s

T

*

*

5

*

É

f

z

*

AR

*

«

*

A

R

*

1

A

E

Á

5

23

n

5

*

r

5

w.

^

2

»

Pa

*

-

"

2

&

EU

:

*

"

m

N

o

m

UE^

AUA

As

5

*

*

4

2

A.

"

-

d

*

*

4

5

&

vt

A

o

u

»

d

-

"

2

.

d

*

$r

r

-

os

:

E

s

r

-

24

*

w

5

»

z

^

^

a s

xÀ

r

o

5

*

A

a

9^

AE

E

As

A

"RA

*

n

»

L:

e

*

-

$

*

P

n

*

9

,

*

M r

v

s

-

*

-

"

-

of

m AA

E

L

d

^

a

E

5

a

*

d

*

"

*

-

-

*

*

r

s

"

i

g

5

"

*

"

x

x*

"

*

u

AL

w

z

2

"

^

f

*

5

P -

"

z

"

s

5

i

A

*

"

n

r

PA

^E

*

"

:

A

N

d

:

v

L

»

e

d

*

*

La

*

$78

Pt

ARA

z

-

EURLA

-

*

4

(

A

3

J

Z

g

374

x

z

P&

"

.

LX

-

z

3

"

P

r

:

s

*

*

F

d

j

4

"

^s

Ü

DOS

A

5

C

^

A

&

*

f

AE

C

^

Purs

$

"

P

*

:

*

g

^

".

?s

:

:

*

x

2*

u

s*

A A

$-

?5

Pa

s

J

o h

:

-

-

*

€

2

3

a

*

a

-

*

E

ER

YX

*

P

"

?

s

m

Af

i.

d

E

u

s

z*

5

»

s

m

"

at

E

P

z

m

d

£

&

n

"

^

g^

*s

»

t

E

sl

A

x i

r

z

F.

:

»

RPRGUA

*

5

z

-

Y

$o

A

z*

z

fs

a

5

'

3

3

P

*

8

L.

*

um

$7

i

*

P

*

RU

$.

e

2

pj

5

6

"

p

5

E

AUA

"

*

M

EE

»

w.,

P

5

$

*

P.

*

£

*

;

&

e

d

£

P

*

D

"

r

z*

^

*

u

M

z

»

É

d

5

i

€*

s

.

-

.

s

J

p

".

:

j

p

E

5

J

F

4

t5

»

5

"

.u

x

x

^

"

A A

A

"

a

z

ia

6

^

s

s»

2

*

"

"

P

*

:

"

1

*

a.

"

^.

:

:

-s

"

D

^

s

v

4

*

"

-

*

*

5

z

-

W

*

Y

2

P

n

"

u

m

i

p

r

*

*

"

"

:

d

A

5

;*

s

.

i

"

$

5

$

"

1

£

"

r

z

"

*

*

z

t

i

"

E

"*

t

»

"

*

:

:

»

*

v

d

?

*

w

^

659 -

"

x

t

P

2

"

[

N

2

n

z

*

,

w

.

MVE R2

5

z

*

*

»

?f

p

es

E

$

n

E

lp

n

c

v .

T

A^

,

ruy

m

^

R

p

s

d

A

iE

B^

$*

)d

Fa

al

L

7

n

?

M

.DM..», "

^

4

P

:

-

d

E

S

r

i

d

AT

d

RE

-

d

MP

6

"

d

ia

us

.,.A

Mu

Y

&

ANNOTATIONES HISTORILO - EXEGETIC/E

Euroskala Offset

zH

4-25

HOSREAE CAE L

u

|

NT

g»,r q;*s

^,

d

»

—

eo

QUAS

VierFarbSelector Standard *

SUB DIVINIS AUSPICIIS

r

;äg

i

* RUETES

REC!'OPE UN!;/ERSJ il

Z d

m

EBERHARDINO - CAROLINZE

ä

JIIAGNIPICENT[SSI]WO

ä

SERENISSIMO ATQVE POLENT[QSWIO DV

Ac DOMINO

|

l]

DOMINO

13

OLO

12

:

m

DUCE WIRTEMBERGUE ET TECC'I]E REGNAWTE REL REL.

11

E

10

L

PR/ESIDE

LVDOVICO JOSEPHO UHLAND.

THEOL. pocrm. ET PROF PUBL ORD, ET DVC. STIP THEOL

8

SVPB.RATTFNDENTF

P. T FAC, THEOL DECANO

DIE

-SEPTEMBRIS A. MDCCLXXX!'/I

x

PUBLICE DEFENDET

M.

R.LVS FRIDERICVS PA& LVS

*

5

Salzomolorf

EXAMINIS THEOLOGICI CANDIDATVS 1N DYVCALI STIPEÉNDIO THEOLOG.

X

—— ÀÓ

——

TUBING.£

litteris BALZIANIS.

1

ü Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

RVT