KaI600-5_16

*

$

N

?

n

j

xl

M.

j

E

d

a

s

d.

»

M

A

3

E

«

d

um

Ü

us

RPE

d

5

d

N

M

W

a

d

a

*

Is

j

»

i

i

5

U«

$

a

n

W

3

5

n

Vi

A

n

3

.;

b

r

H

?

h

OR *

r

:

z

DA

2

H

*

tl

;

:

?

"

ü

i

i

o

Ü

h

x

p

)

AE

ss

2

e

E

M

d

M

*

-

8

n

hs

*

4

d

x

t

o

i

E

x

4

P ts

»

j

o

Wwie

i

j

s

E

:

j

;.

uU

-t

I

u

i

d

i

»

wf

"

:

H

h

PC

ye

AT

ov

gt

j

a

ede

N

*

»

2

dl

R UTad

ie

aE

r

l;

E

dica

)

R

s

Ts

3

TM

TRAl

Ü

g

;

Wt

QUATE

Q

EEE

2

1

e

a

N

r

M

D

a^

j

x

E

x

N

sj

3

?

DN

2

t

i

PER

d

2

P

i«

?

x

")

l

hh

P

j

d

"i

?

ü

z

*

*

i

2

n

:

:

:

P2

3

M

S3ie

n

a

H

H

d

n

«'i

A

E

y

5

a

-

j*

;

5

:

f

r

;

V

O

-

;

4

n

*

eRM

ïf

x

«

5

ä

5

u

2

Ü

$du

*

2

$x

"

t

&

y

Y

iA

&

;

5

&

5

R

AE

dte

DXXT

du

n

"

n

as

à

N

d

s

«

A

4

d

":

É

&

"

&

?

.

jis

eSO

o

"s

d

1

CX

ir

5

M

2

:

"

d isetà

s

Y

"

2

»

Ms

&

at

i

n

,

e

(ja

4815

1

,

5

d

4

us

Ó

ts

à

Ü

r

1

ii

3*

ATE

A

5

3

*

N

z

Q

D

n

:

N

:

:

,i

PUS

»

5

2

B

Pt

32

n

4

2

3

P

j

$£

—

YO

H

OVEN

i

5

N

$

»

ela

aelabees

U

u erd

i

H

$2

EEE

;

*

"

a

i

p

d

:-

KOR

Ts

25

s

«

i

u

E

3

ä

Ü

;

RTA

AE

ii

J

3

"

9

4

ó

:.

H

;

)

A

t

&

d

Ó

$

;;

i«

4

5

*

ü

M

s

"

:

DAL

ul

ia

x

4

M

2

nE

$E

1

ii

dT

5

Ws

$

;

d

L

$u

s.

dipu

52

g

"s

aA

41

:

i

r

*

n

5

z

LE

T

;

eafut

»

"

ii

:

o

us

5

3

DAR

o

E

TRRPIATRS

H

N

M

iaf

v

&

$o

MA

É

s

5

:

d

806

3

ln

9

4

*

2

AT

at

"æ

$t

s

s

i

É

*

"

»:

i

M.

t

ALE VTE

sls

PA

1e

2

:

Á

:

f.;

5

ï

ä

m

s

3.

A

n

B

»

A

st

»

8

d

i

;f

:

i

M

5

4

"

*

S

ï

7:

x

i

ia

hd

9

f

t

Ü

::

Ü

t

n

As

f

E.

i:

d

4

d

:

;

Y

Q6

d.

z

od

*

;

Y2

n

At

2.

H

x

d

Lt

i

áj

n

:

n

ï

a

ao

"

i

$s.

n

h

?

A

d

*

t

ä

3

H

9910

TU

:

5

j

54

a

N

;

s

nr

i

t

s

a

AC

5

5

m

.

A M

OOX

P

vt

EAC

o

r

É

$

ä

:

E

)

Mleirene

GtL

1

':

RO.

d

at u

AE

g

s

(:

j

X

adele

d

i

d2

n

d

i nl

S

s.

s

j

y

t

^

5

ï

W«

i

:

i

n

h

3

"

d

ATA

;:

;

A

us

n

UM

M

Y

3

E,

5

^

at

dN AE

x

*

.

"

nEX

A

P

déte

EM

a

Ms

d

d

2

itene

ie

iï

ä

3

AAs

$s

n

at

M

P

CAUXDS

VN

*

Ü

ï

2

Wrafu

i

j

:

HU

o

*

M

dies

2

D

N

i,

1

n

d

ï

d

E

PUR

5

x

5

OE

*

d

NT

x

H

d

ä

5

*

UM

nM

P

3NSS

E

at

5

?

d

i

"

E

j

$

*

h

g

:

u

.

í

?

»

d re

P

W

j

E

Ms

:

:

»

-

*

"

»

*

N

N

a

3

*

VN at

MPute ts

at

(

W re

UT

a

;

s

3

à

35

x

2'

M

b

Ms

MM

Njetà d

E

A

e

Wate

Ü

i

MA

t

»

t

i

c:

v

H

(

iA

5

*

ÉN

Ws

f

"

j

VXRLATADA OA

E

n

$

WiptAtE

A

d

d

j

5

a

X

$s

"

4

&

n

Hss

MTodot

js

2

t

i

2

5

»

$

a

3

Ls

n

g

P.

*

M

4

d

»?

A

:

d

a

x

Ü

A

»

ns

n

55 Jäi*

Ü

zi

35

*

u

h^

(

T

ia

291

A

um

D

f.

]

d

d

"

"

d

DO

:;

"

5

4

x

m

i

TU

;

MR

à

s.

HUR

"

N

E

3

d

i

2

$

s

;

a.

Ü

*

t

:

Ü

Ed

5

5

i

l

3

5

5

A

t

4

x

Ts

1

; d

H

f

i

5

i

s

»

N

&

Ü

/

;

2

;

r

P

x

g

a

s

"

i

?

j

E

5

Á

4

s

Ü

d

AU.

5

2

»

A.

5

i

4

;.

»

Á

22

ä

2

s

?

yEEryE

i

ü

*

»

LA

ts

(

a

UE

Ü

"

MY

M

rR

pE

Pa

4

ä

s

PUAT

dj

&

"

n

RON

*

;j

anon

n

ä

:',

u6

b

H

s

(e h

"n

D

»

Ms

ä

"

ä

g

Tat

"r

d

j

N

RP

AE

ts

o

5

:

!

ts

P

IY

UA

J

s

Je dN

»

*

af

DO

E

2

464

v

»

5

*

UE

n

2

5

s

9

5

:

t

i

A

d

.;

x

e

ü

»

&

BUA AR

o

X

M

4

H

i

i

u

P

betepe

Gd

Val

i

6 4

E

2

$s

E

ä

M

i

Vl

5

*

i

i

d

d

fT

a

Ü

5

d

u$v

d

?

u

M

'«;.x'x-,

5

$

*l

LY

Robl

d.

i

z

?

?

&

CU

TA

$

j

à

30

w

t

N ielé

454

D

H

5

4

i

(

8

s

5

d at du apis:

as

3

5

n

5

TA

f

3

A

&

at

-.!

t

AUA

Ü

1

LR

OM

DO

vde

5

4

j

T

2

*

d

i

?e-

ia i

j

s

u

f

ii

us

"

O

ii

*

E

d

D

d

E

3

Qu

4

du

j*

(enrte

2:«

A

j

?

2

:

ä—

v

"

at

i

b

a

P a MH

a

5

M

5

ä

ä

v

u

:

M

$

n

R LR OC Y

3

die

G

d

X

:

t

d

s

)b

ORUA

t

;

Pt

d

té

*

"

i

:

£5

?

3

"

j

Ptate"

MP

Qd

SOREAD

Tyba

0s

I

i

d

o

h

M

"

"at

i

i

?

à

;

y

:*

i

$

taté

E

d

h

d

:

:

E

;

*

?

AUs*

u

4

d etun

5

E

p

N

Es P SPER

d.

"

H

,

É

0323

"

*

ARA

SaUAP

hs

x

m

Ü

l',

d

;æ

M

i

*

E.

5

ia u

sT

r

4

:

x

ä!

5

55

d

UA

x

d

"

s

P.

N

a2

5

;

ttiteng

Mu tataty

»

x*

29

(5

n

Vs

3

*

M

ts

424

n

j

u

ERa

abl at ta r

Ü

"

^

AC

PUA

As

ts

A

a

A n

dH

U

*

d

OA

*

AsE

a r

o

P

T

st

atel

Ó

5

D

s

e

3

s8

M

Md

C

At í

Üü

"

H

.

x

t

.x

S.

4

"

d)f

ATa en

NT S)

H

us

u

n

KRAT d

d

REU

F

Ó

'T;

iota

u

*

u

d

?

M

-

^

ï

Á

r

;

x

U

Pa at

u téd

5

rE

*

j ate

1

i

,a

e

M

"o

j

»

M

;

H

4

jj

P

l;

n

5

A d

ia

d.

Viats

x

AC

iB

j

i

,:«-:

*

P

As

Pt

"i

od

g

h

*

»

»

x

OA

i

»

nj

ä

»

a*

ie

"

x

qaSe u)

r

n

E

2

x

g

ä

»

n

E

j

i*

5

5

«

i

$76

E

a

Mu

Eï

5

n

*

;

d*

g

3

t od

s

Ó

ä

n

rä

5

::

;;

tb

(

ooO

POX AT NI,

25

DX

L

h6

H

'l

$^

at

5

:3

A

a

d

4

t

d

4

;

n

As

:'

is

s

ETU

"

Is

PO

»

t

u

hr

^

E

p

15

Hss

ïi

ä

s

M

;

diewodd

j

?

/;

5

»:

i

?

PA

5

s

i

A

»

s

i

at

t

p

isrd

»

a

"

,.

:

*E

t

?

AC

w

d^.

5

4

i

i^

Me

5

j

2

;

u

ts

Ü

p

:

"

e

8

N

)

*

A

X

A

j

:':

;

i

1

s

i

3

E

s

5

::

?

at

"

i

^

5

H

^

Ü

À

?

Ü

S

»

:

M

X

*

y

P

du

2

2

vb

s

"

ä

CY

:

PS

ä

:

E

2

:

Ü

ce

Ü

»

P

At

CA eDaf,

d

IN5

»

:

S

:',

j*

d

j

ïï

d5en

2

t

MAVEU

MP

TO

PA

;

Z:

ï

T

:

?

n

3

a

ia*

ts

"

Ü

M

i

n

£

Ms

Pt

:ï

Va

M UNTAEA

p

5

2

5

j

*

Teet)

(V

j

V

"

atat

v

n

?

x

2

".

:

D

if

6

E

2

foyt

Ms

6u

n

ate

i

P

;,

(

2

d

d

Ü

t

3

D

i

2

eo9

ä

;:

!

d at)

Minoe

Is

»

I65

"r

"

*

5

2

*

Es

i

»

:

ïz

o

2

Y

"

p dad

Á

"u

t

i

-

ï

a te

v

"i

5

ä

.:

!6

Mere

At

»

224 P

d

v

*s

62

"

s

l

Si

*

3

A

CY

VAE

O

r

;

vet

E.

50

at

;.

?

4

TM

PT

P

OU

"

A

?

"

3

25

st

E

»

d

*

|

PA

2

"

S

*

ä

RPE

.

etd

i

o

(vie

s?

"

"

»

«

3

f;

y

4

M

i

ä

H

3

d

K

D

g

"

I5

»

d

rE

4

AOAU

$n

i

;

2

2

b

Ü

P

$t

o

;

f

*

»

L

E

ï

d

acan)

529

?

*

i

?s

u

Vata

(s

Qul

a

29

AUs

vie

i

H

5

T

"

"

j

Ob

:

222

-

314

e

*

w

4

:;

*s

at

3

as

?

^

"

:

X

i

Mi

g;

j

?

^

Ü

5

t

Ü

t

*

5

"

6

*

eiel

/

E.

d

r

E

1.

Ü

ü

h

Ls

d

;

Á

&

h

r

9

j

w

uN

H

"

ä

Pa

o ho

"

1

Py

E5

x

&

g

"

d x

M

É

"

P

&

3

»

*

—

:

É

^

;

ï

:x

5

t

*

zi

"n

H

"

,;

á

34

2

at

ä

Ü

^

P

s

»

"

d

ï:

?

s

d

r

d

Pf

6u

as

M

a

i

"

QU

ii

r

:

i

al

N

:

^

i

PU

u

L

$d

?

&5

A d

Vot i^

s

ä

ï

D

"

RTR

COAV

du dat al

D

*

3

i

)

?

At

-

d*é

EE

H

d

i

n

^s

D

V

d

s

Á

t

P

*

;,

du

3

t

:a*x'

*

3.

5

»

at

4

P

FU

ä

"

;

5

»

j

g

"

at

x

n

E

f

N

v

a

"

;

;

0s

g

i

i

14 9*

*s

"

(

3

E

o^

5

:

A

»

QU

us

Á

2

iv

o

M.

d

ii

U E

"

n

E

:,:.

CR

dAT

"

42

"

r

o r

3

*

ä

3

?l

d x

us

d

Pa

».

ao taswaeyt

i

5

d

;

4

n

P

*

/

n

e

E

b5

H

3

y

Pa

ä

?

;

:

d

^

w

»

s

5

d

:

eeth

;

M

;

tl

»

o

r

ï

s

rA

3

H

»

ag

9s

Qd

M

ä

»

h

i

,

i

o

Y

PA

i2e

Ü

d

:l

y'

u

Pf

A D

'f

DP

2«

;

^

i

u

t

P

E

^

D.

x

:

i

Msl

l

PA

w

Cew

(

s

,ï

U

n

ü

T4Sd

i

:ï

i

^

:

ï

I ts

4

S

4

Ó

"

tata

i

o

P

i

Ü

i

$d

P

?

"t

5

P

*

M

"

Ut

AUA

^

2

:

;

::

4

W

"

d

Y

,

»

;'4

i

M

;.

n

M

MP

n

i,

N

4

3

"(

h

A

"

ä

B

ä

*

,

g

«

"

4

M

»

7

$)

H

x

"o

ä

s

df

d

ï

MA

3

s

n

p

a

OR

J

.ï

2j

,

"

H

j

i

r

n

DA

2

R

"

P

h

u

i

M

^

*

ó

j;

ä

"

H

ï

"d

Md

Pa

&

É

"

K

5

H

D

H

"

"

A

£

n

P

E

:.

sls

nesr

Ü

3

ä.

d

:

z

MAT

o*

OO

u

AR

1 4

dtetut,

r

ss

,

^

m

2 aA RECTIO ,. Ri

/

ANNOTATIONVM HISTORICO- EXEGETICARVM

IN HOSEAM

PARS FVNDECIMA

C A P. Xll.

COMPLECTENS

^

QVAM

SVB DIVINIS AVSPICIIS

PRAESIDE

LVDOVICO JOSEPHO UHLAND

THEOL. DOCT. ET PROF. PVBL, ORD. DVC.

STIP.

THEOL. SVPERATTENDENTE

h. t, RECTORE ET FAC. THEOL. DECANO

DIEBVS

SEPTEMBR.. 4. MDCCXCF.

PVBLICE

DEFENDEN?T

M. CHRIST. FRI*D—. DAV.SPINDLER, 4Znfra- Eiffsheim,

M. IMMAN. FRID. BERINGER, Hofeneccens.

M. PHILIPP. CONRAD. LANG, Laureacenfi.

M. IOH. CAR. AVG. FABER, Jnfra- Enfing.

EXAMINIS THEOLOG. CANDIDATI IN DVC. STIP. THEOL,

TVBINGAE, KLITTERIS BALZEANIS,

NT

u

T

P n

w.

N

:

&

e

—

N

As

"

g

A

!

gpes

Áj

L ON. 9.

V

aput XII a verfu demum 244) incipiunt LXX & Vvr-

€

GAT. ex v. 1. facientes Capitis XL. ultimum, pro

qua divifione Capitum, in gratiam J7u/ga'ae, fruftra labo-

rat RIBERA; confuetam enim in Biblüs Hebr. Capitum

diuijionem verfuumque conjun&ionem ipfum totius fermonis

argumentum requirit. Poftquam enim priorem fermonem

Propheta infigni promiffone de futura ex exilio liberatione

atque in patriam reductione Cap. praeced. v. 1 1. fimiverat :

INovum incipit, in quo 1) Ephraimitas ob cultum hypocri-

ticum, quaefitumque ab Aegyptiis auxilium , redarguit,

vuic-3

24o exemplo. patriarchae ;Jacobi, quem admif-

fae in fratrem fraudis poenituerit, & qui lacrymis gratiam

Dei imploraverit & obtinuerit, ad poenitentiam revocat,

V. 4—7

Iisdem 35? ob pertinaciam in admittendis & de-

fendendis fceleribus v. 8. 9 exilium praedicit v. 10. 11. &

factam jam Gileaditarum in -captivitatem Affyriacam ab-

ductionem, inftantis etiam reliquis tribubus abducionis do-

cumentum effe debere teflatur V.12. 4t9 ad hiftoriam Jacobi

A 2

&

Hor. XII, 1.

dit, ejusque obedientiam laudat, qui, ut Efavi iram effu-

geret, fuafu parentum moleftam fugam fufceperit, &, ne

Cananaeam duceret , longo fervitio fibi uxorem cogna-

tam acquifiverit; v.3 1. cujus etiam pofteros Deus ex Aegyp-

to eduxerit. v.14. Quia vero tanti beneficii divini immemo-

res cultu 1idololatrico & vita fcelerata Dominum fuum -ad

iram provocent: injuriam fibi illatam Deum per eorum

perniciem repenfurum effe, v.15. denunciat.

Ceterum uti

-Hofeae Vaticinia in genere inter difficiliora Prophetarum

oracula reputari debent , five rer ipfar , quas tradit, fivg

verba €? phrafes , quibus utitur, five denique orationig

nexum Ípeces: ita Caput inprimis XII. iisdem difficulta-

tibus premitur ; id quod ex diverfiffimis Interpretum fen-

«entiis in ipfa expofitione patebit.

Cap. XII, r.

Circumdederunt me mendacio Ephraimitae €2. dolo

Jfraelitae ; cum udaei adhuc velleut cum Deo ,

€? cum fan£is fideles effent.

Circumdederunt me mendacio Ephraimitae €$ dolo Ma?-

liae;] Loquitur Dominur ipfe de Ephraimo tribu régia,

cui extenfive jungit domum l/rael, i. e. reliquas tribus

|

ad regmum Samariae pertinentes , in diftinctione a ;Juda,

regno duarum tribuum. Conqueritur, t circumdatum effe

ab Ephraemitis mendacio & dolo, quae verba non de f/raudu«

JHor. XII, 1.

5

fenía ipfius Dei, qui falli nequit, eircumventione expo-

nenda videntur, uti quidem plures ftatuunt, quod Deur

conqueratur , fe fuilje circumventum mendaciis €9. fraudibus

populi hujus , nempe cum fgeciofis praetextibur óbuelarent

imyietatem [uam ; quod ergo fnmanitus hoc a Deo difum

fit, ad fraudulentos hypocritarum mores notandos,

qui

fidam probitatis fpeciem prae fe ferebant ; ita,ut circumvenire

hic fit decipere. — Nam 199 talir circumventio ne quidem

per avS5erma$eixy Deo tribui poteft

neque 246 Tfraelitae

ejusmodi /tpocritae fuerunt, qui putarint, po/fe Deum cir-

cumutiri; fed imaginati fibi funt, quafi hypocritae non ef-

fent, atque Deo recte fervirent; 3ti? ipfum etiam verbum cir«

cumdederunt me notionem circumventionis per fe non infert ;

Senfus ergo genuinus hic eft: circumdederunt me, Deum fuum,

Ephraimitae,velut culturi me, & fub foecie pr. aeflandi fervztu

per facrificia folennia & per preces publicas ac folemnes , À

fed omnis eorum cultus religiofus eft mendacium & do«

lur, i.e. hypocriticus, falfas & idololatricus. Ita bene Cel.

Bavnius : Ephraim umgibt mich mit Lügen, und Jfrael mit

-Betrug , d.i. fie wollen den Schein haben, alr ob fie mir dien-

ien, aber er ift Trug,

LXX: tuunAoct us ev evdsi EQeaiMs

xai &V ac6 Iu Oinoc IceagA , rectius cini2 vertentes per v/eudos,

quam HIERONYMUS per negationem; negationem fcil. D«

tuini C idolorum confzffionem. Pro. mv dolo LXX ponunt

actQsiav Tmpietatem.

Cum J udaei adhuc vellent (confentirent) eum Deo €? cum

San&is fideles effent.] Plurimis modis a textu Hebraeo rece-

6

Hor. XII, 1.

dunt N) antiquae Verfiones: LXX non modo mmm, a

Izdu , contra diftinctionem majorem per Athnachum,

ad

praecedentia querelae verba referunt , ac fi Juda juxta do-

mum Ifrael accufaretur ;

fed porro pro Hebraeis habent

yuy &yyw «vlzg o 960g, xoi Aaog anytos uN Szoelar 9ex, aC fi le-

giffent *ibu3 to'vp- CY

os D

DyT

nny,

ultirmo verbo

addentes . 9s

SynUus 70 muymw pariter praecedentibus

junxit, reliqua fic vertens:

donec de[cenderit populus Dei ,

gopulus [antius €9 fidelis. Legit t»wvp Coy bN E2J "" "

Qu

accepitque ** pro infinitivo verbi * defcende-

re; & pro particula E3v bis ponit z V VULGAT. recte vo-

Sed verba

cem ;Juda cum altero hemiftichio conjungit;

ipfa reddit

juda autem teflis. de[cendit cum Dgo, €8

cum [an&tis fidelis

Legit && &y vv p nmnm. Joxa-

THAN denique, uti BAHRD TIUS monet, plures lectiones

expreffit in. paraphrafi

quas. vide in App. Crit. ad h.

Vitiofam "e» LXX verfionem b. STRUENSEE praefe-

rendam ftatuit le&ioni textus, integrum verfus vertens:

Eyphraim. handelt ligenhaft gegen mich, und das Haus Is-

rael und Juda tükifch. 'Kann fie Gott ferner für ein heilt-

ger und glaubiges l/olk erkennen? & in nota addit

If/enn

LurHER fat: Und Juda haelt noch veft an Gott

und

am rechten heiligen Gottesdienft: fo wwider[pricht das den

UOT LR us RC L tl

Klagenanderer Propheten ; und infonderheit dem dritten Ver:

diefes Cap. — Mir fcheint es'alfo , ich überfeze dem Text

gemüffer , wenn ich den Griechen folge, seelche uns Spuren

F

t E TE L a

der wahren Lefeart aufbehalten haben. — .Erfilich haben. fte

T«

Hor. XII], 1.

?

m zum erften Theil des Verfes gerechnet, welches V.3.

hinlaenglich rechtfertigt.

Zweiytens haben fie anflatt 4* *

c» w - coy gelefen coy 5s cym p Kann fie Gott noch

für ein Volk erkennen? ZJrre ich nicht fehr: [oifl der Zu-

fammenhang für diefe Lefeart. .Der. Lefer wird wenigftens

bey. derfelben weniger aufgehalten werden, als bey der an-

dern, die mit der ganzen Gefchichte des l/olks ;Juda nicht

wohl zu raeumen ifl. Sed cum lectio textus Hebr. 4) unani-

mi Codd. audctoritate confirmetur, £)fenfum commodum

& hiftroriae convenientem praebeat, neque el verfus 3. re-

pugnet, uti ex ipfa ejus interpretatione patebit: nullo

modo deferenda videtur.

5 In fignificatione verborum textur aeque diffentiunt Inter-

qretet ; dum glures antiquiores aeque ac recentiores /aue

dari; quidam vero ex recentioribus culpari ;judam ftatuunt,

pro diverfo verbi *1», quod praeter locum noftrum £er ad-

huc legitur, Gen. XXVII, 40o. Ps. LV, 3. & Jer. II, 3r.

fignificatu. cf. MicnaELIs Suppl. ad Lex. Hebr. Nro. 2338.

Qui /audari ;Judam, regnum duarum tribuum, ftatuunt, illis

To * ügnificat cum Rabbinis dominari, ut idem deno-

tet ac m.. Vertunt ergo:: quum adhuc dominaretur ;judas

fed veriorem fententiam habent Lupovicus pE Digu &

CoccEJUs, quibus ex frequentiffimo verbi hujus in Lin-

gua Arabica ufü. denotat velle , ut fenfus it: quum ,juda

adhuc vellet cum .Deo , i. e. confentiret. cum Deo , aut u«

lendi verbo fortius accepto, firmiter €8 cum proaerefi ad«

haereret-.Deo. Sic fere etiam Chaldaeus : jjudaei autem va«

MM ANMCU

$

Bo AT, .

lidi fuerunt in cultu;. qui fenfus amplius declaratur per vere

ba fequentia: Ef cum fan&is fidelis effeb; i. e, & cum fat-

is hominibur, Prophetis, item Sacerdotibus & Levitis,

miniftris Dei in templo Hierofolymitano confütutis, con-

ftantiam & fidelitatem in cultu publico & profeffione fidei

praeftaret. Ita Gaor1Us, MaRkivs, aliique. Nomen pu"p

alii per res fanfas , templum, altaria, facrificia exponunt.

Ita RivETUS & Bunscuznus: and geht mit heiligen Sachen

getreu un. DaAvipEs Kimcni exiftimat, effe hic repetitio-

nem ejusdem fententiae, ita ut E2"v*p fit pluralis excel-

lentiae, coll. Jos. XXIV, 19.Prov. IX, 10. ponaturque pro

bw,fenfusque fit, & cum San&iffimo fidelis, veleum Deo

fideli, conftructione eadem adjedtivi fingularis cum nomine

plurali, quae Jes. XIX, 4. occurrit: nup tCOwwmw. Itae recen-

tioribus etiam IVIoLDENHAUERUS: 0-71;0111 aber haelt es: moch

irtulich mit dem allerheiligflen Gott, IMivcHAELIS praeter rem

pro ESy legit ty,, vertitque: jjuda /aelt noch vefl bey

Gott, das Volk der Heiligen fl treu, i.e. das V/olk,

dar die wahre Kirche aurmacht. — . Die Meinung if nich£,

dafi dar ganze l/olk aus frommen Leuten beftanden habe —

fondern dafl Juda den: Dienft. des wahren Gotter noch beya

behielt , machdem der. Bilderdienft und . Abgótterey unter

den zehen Staemmen offentlich im Schwange gieng.

Hi omnes haec ita n laudem Judae dici ftatuunt, ut ce-

dant in grave Ephraimi opprobrium, qui deferuerat ve-

rum Dei cultum , prior , absque exempylo & contra laue

dabile exempgum: imo exemplum mali dans ;judae.

Hor. X1I

9

E recentioribus culpari ;judam ftatuunt b. DaTRIUS

DOoEDERLEINIUS

&. BAuniUS

praeeuntem — babentes

Cel. ScHROEDERUM, qui in Obfervat. ad Origg. L. Hebr.

p.rr

omnino probaverit

verbum "" denotare f[uc €9

illuc vagari & difcurrere , diciqué proprie de grege ober-

rante & divagante, quae fignificatio fngulis Seripturae locis,

ubi occurrat, apta fit. Vertit ergo DATHIUS : atque etiam ;Tu-

daei vagi oberrant a Deo, a [an&o illo fido & conflarti, addit-

quein nota: Propheta non laudat h. l. Judam, quemantea

gaffim reprehenderat Cap. V, 1o. VL, 4. €$ quocum in verfu

fequenti tertio. Dei nomine contendit. Sed Refp. 1) licet ver-

bum, ** fignificatum vagandi in duobus Scripturae Locis

habeat: Ps. LV,3. ubi Davides, profugus tempore rebel-

lionis Abfalómi, J/agor, inquit, querulus ac dolens,E9 deferta

gererrans ; item Jer. II, 3 1. ubi populus Judaicus, quem Pro-

pheta fub imagine feminae vagae & furore venereo correp-

tae fifüt, l'agamur, inquit ;:quocunque lubet, ton veniemus ad

í£e: inde tamen non fequitur, quod in reliquis duobu:s locis,

Gen. XXVII, 4o. & noftro hoc Hofeano idem vagandi &

oberrandi G gnificatus obtineat. IVIICHAEL. in Suppl.l c. priori

Genes. loco rectius, ut videtur, fignificatum volendi tribuit

vertens: cum volueris, excutier jugum ejus , 1. e. ubi primum

tentaveris, aufusque fueris rebellare, jugum fratris excuties;

eundemque volendi fignificatum noftrro quoque Hofeae logo

habet ex fententia Lup. pg DiEU, licet MicHAELIS moneat

quod ** inter alia /enem modeftumque incefjum denotet

unde pabulari, pa/ci di&ium, & forfan vertendum fit Q714-

da adhuc incedit cum Deo , Deum nondum deféruit.

B

—— —— — R

*o

Hor. XII, 2

24 J'agandi notio fi noftro loco obtineret, tum non

'78 ey. um Deo, fed 5x5 fequi oporteret.

3tio) quando DaTHIVs J'udam a Propheta ideo mon Íau«

dari putat, quia eum antea reprehenderat C. IV, 10. VI, 4.

& cum £0 v. 3. nomine Dei coniendat: meminiffe debebat

Prophetam v.noflro non loquide tempore, quo ipfe vivebat

fed de tempore longe priori, quo Ephraim fedu&us a. e«

roboamo lo Dominum mendacio circumdederat, quum u-

da adhuc in vero D cultu permaneret. Lir Jehovae cum

Juda, v. a. recentiffimum Judae fub Rege Hirkia ftatum

refpicit, uti in expofitione 1pfius loci videbimus

Praeferenda ergo omnino eft prior expofitio , quae

laudari fudaeos featuit ob fidelitatem in retento vero cul-

quam ex-

tu, quum diu jam Ephraim Deum deferuerat

pofitionem etiam parallelifmus utriusque membri conífir-

mare videtur

V

2.

Ephraimitae pafcun tur vento , € JéBimtur Eurum,

quovis die mendacium, fimul vero perniciem mul-

tiplicant ; INempe foedus cum Affgriis pepigerunt,

€3 (nihilominus) oleum 1n Jeguyptum defertur.

Ephra emitae pa[cuntur — — Eurum,] Nexus hic vi-

detur

Sed non fubftiterunt Ephraimitae in mendacio &

dolo mültiplici adverfum Deum per inveteratum illum

vitulorum cultum

cum diu adhuc verus cultus 1n regno,

Judae obtineret

fed auxerunt culpam etiam quoad fta-

It

JHop, XILos

tum politicum, dum recentiori tempore vana quoque &

noxia confilia fecuti, cum gentibus idololatricis foedera

jnierunt, in totius populi perniciem. — IVlale LXX he-

braeam vocem 7y5, punctando ny53, verterunt : o ós Eojaug

erovygov TYtupa &diefc xavcwvm, Pgphraim autem malus. [yi-

ritur perfecutus eft aeflum ; nam vocem m non habere heic

notionem /píritur , fed venti, docet alterum ei refpondens

nomen Euri.

In vento emblema eft rei vanae , in Éuro,

qui apud Orientales perniciofiffimus eft, etiam rei noxiae.

quovis die mendacium, fimul vero etiam perniciem mul-

tiplicant.] Explicationem /ocutionis proverbialis ipfe Do-

minus fubjicit; fcilicet vento refpondet mendacium ; & Euro

noxio vaflitar five pernicies, prout illam propter mendacia

fua jam paffus & porro paffurus erat populus Ephraimi-

ticus. JFendacium. denotat culpam ; ernicies feguelam , ex

ifta culpa oriundam. Aggravat culpam multiplicatio men-

dacii, eaque toto die, uti habec HigzRONY MUS & LXX

Av 1v zusexv ; ut non committi tantum, fed & faepiffime

committi mendacium dicatur. Bene Cel. Baumtus: Ephra«

im vermehrt Lügen und Untergang , d. i. durch feine Treu-

lofigkeit befórdert wnd. befchleunigt ex felbft [einen Untergang.

nempe foedus cum Zffyrio pepigerunt , €9 tamen oleum

iín legyptum defertur.] i. e. eodem tempore, quo Ephrae-

mitae foedere fubjeGionir,cumA ffyrioR ege inito,tenebantur,

oleum , quod in terra Ifraelis praeftantiffium erat, cum aliis

muneribus mittunt in Zegyptum pro obtinendo auxilio

adverfus Affyrium, cujus' jugum excutere volebant. /Meme

B2

IZ

Hor. XIT, 3.

dacium ergo , perniciem inferens notat perfidiam ultimi Sa-

mariae Regis, /o/ese, qui contra juratam fidem , Salma-

naífari datam, defecerat, & foedus cum Rege Aegyiio,

iSoo, inierat, cujus ope defectionem ab Alflyrio tueri poffet.

IL Reg XVII, 4. quaevero perfidia interitum totius regni

Ephraimitici maturabat, uti faepius jam praedixerat Pro-

pheta Cap. VIL 11. 12, VIII, 13. X, 4. ad

quae loca cf.

4Innot, nofiras.

———m

y-4.

Efl quoque lis syehovae cum zfuda; quare qumiet

eJacobum fecundum vias ipfius , fecundum opera

opfius retribuet ilii.

EfW quoque lis Sfehovae cum 31.402;1.] i.e. eft quoque,

quod in J'udaeis reprehendat Jehova. ' Ne fc. encomium

Judae & Benjamin v. 1. datum illuc traheretur, ac fi duage

tribur iflo quoque tempore , quo Ephraimitae , praeter per-

tinaciter retentum cultum idololatricum , perfide fub Rege

Hofra ab Affyris defecerant, & Aegyptiorum opem im-

ploraverant; v. 2. &, quo Hiskias publicam idololatriam,

fub Achazo introductam , fuftulerat , omni culpa carerent :

Dominus contrarium teflatur, & jJudam quoque cum

Benjamin reum £ffe declarat. Non ergo lis gehovae cum

eJuda in bonam partem fumenda eft, ut notet focietatem

litis Yehovae €9. Judae communir contra Ephraimum , five

ut Daming: .gro juda litiget. conira KEphraimum , uü

! Hor. XII, 3.

13

"barbahel (tatuit; & ipfe etiam LUTHERUS vertit : Daruf;t

wird der Herr die Sache Juda führen, und akob heimfus

chen u. £. w.. nam ex ipfis textus verbis cum Cap. IV, t.

ubi eadem phrafis occurrit , collatis , planum eli , quod

Jehovae lis fit adver[us : udam ut reum , qui licet minus

Ne-

malus, quam Ephraim, tamen redargui mereatur.

que etiam e verbis noftris colligas , quod verba verfus r.

in [audem Jfudae dici nequeant , uti quidem cum ScHROE-

DERO DaTHIUS aliique voluerunt ; nam diffina notantur

tempora. Vers. t. dictum eft, quod cum Ephraim jam ad

mendacia idololatriae delapfus effet. Juda diu adhuc cul-

tum Jehovae verum retinuerit : Verfu autem 3. aliquid

eJudae exprobratur, quod ad idem tempus pextünet, quo

fub Hofea Rege Ephraemitae ab Affyrio defecerant, Rea-

Iu Judae ergo in eo ponitur, quod, quamvis Hiskias publi-

cam idololatriam ab Achazo introductam, fuftulerat, mul-

ta tamen vitia in populo manerent. Ita GROTIUS, item-

que BunscuERUS: Der ate V/ers hebt den erflen nicht. auf.

Hirkias ,. der damals den Thron in. ; uda befliegen hatte,

— — rottete zwar die groben aeufferlichen Sünden, die un-

ier feinem. Vater dhas zum üffentlichen AAusbruche gekom-

men waren, aus.

Er raeumete alle. Gelegenheit: zur. Ab

Deffen. ohngeachtet aber. blieb

gótterey aus. dem. IP?ge.

der groffe Haufe des Volks — bey feinen büfen I'egen und

IWerken, und auf deffen Seite erfolgte keine Befferung der

Sitten.

1

Quare puniet ;Jacobum j?:cundum vias ipfius, fecundum

D

14

Hor. XIT, 3.

opera ipfius vetribuet ?lli] Quia mentio reafur praecede-

bat; verbum *pb alias uecov, uti graecum emicuerlopau, &

modo ad beneficia, modo ad poenas pertinens, heic

fignificatum puniendi habet.

Utergue populus peccavit in

Deum, hinc uterque pro ratione pravarum actionum poenas

dabit. Ephraimitir proxime inftabat poena interitus totius

regni per Salmanafferum ; J'udaeis poena invafionis ha-

fülis per Senacheribum.

Phrafin ipfam jam babuimus

Cap.IV, 9. Primum verbum *pbos in infinitivo feu gerun«

dio extat, ubi fubintelligitur vel verbum fubftantivum:

Erit ergo, ut vifitet Dominus, velny aut w25, paratur ef

eJehova ad vifitandum, wt hinc notio futuri furgat, in quo

legitur a/terum verbam s.

Conf. eandem imperfectam

conftructionem Cap. IX, x3. cujus plura exempla allega-

vit /en. SToRR1Us nofter in Obfervatt. ad. Znal. & Synt.

Hebr. p. 420 — 422.

Ceterum Jacobi nomine heic no-

tatur ejus pofteritas tam duarum , quam decem tribuum,

nt comminatio accufationi ufriurgue populi conveniat,

quanquam primo & maxime fpectentur iribus decem five

Eyhragmitae.

V. 4s

In utero (Jacobus, pater vefter) calcanzo aþpre—

. hendit fratcem

Juum;. fed in dolore fuo luctatus

£

cum Deo.

In utero (Jacobus) calcaneo apprehendit fratrem fuum;]

Nominatiyus, jacobur,v ex v. 3. rep?tendus eft Licet

P

4

Hor. XII, 4.

i

3

Subjecum non exprimatur nomine fuo, docent tamen

cum praedicata. [equentia , tum. verba Spp & nwv, ad

utrumque Jacobi nomen alludentia, agi de ipfo patriarcha.

Num vero loquentem v. 1 — 3. Dominum lfraelitae v.

4. 5. interpellent, quibus v. 6.feq. refpondeat? an fine in-

terpellatione Deus loqui pergat ? diffentiunt interpretes.

Zuterpellationem ftatuit cum LuTHERO //en. BURSCHERUS:

Er hat, fprechen fie immer, in. /Vutterleibe feinen Bruder

bey der. Fer/e gehalten.

Der 4te und 5te Vers enthaelt

eine Rede der verderbten IHfraeliten in des Propheten Zei-

ten, mit der (ie theils das Anfehen ihrer Abkunft, theils

ihre Abgótterey , zu deren Begehung fie nach Bet/el

wablfabrten, zu rechtfertigen fuchten.

Und V. 6. u. £. f.

fieht die Antwort darauf. Itemque BannbrTius : Notan-

dum , Hofeam in hac [eiione Deum cum gopulo differentem

snducere.

Hatfenus v, v — 3. Deus verba fecit. Ifraelita-

rum. [ermo v. 4. 5. 6. continetur.

Poftea v. 2 — 12. Deus

fatur. -Hunc. populus intergellat v. 13. 14. quibus Prophe-

ta addit Epilogum v. 15.

Haec praemonemus , ut videas

v. 6. non cohaerere cum v. 7. f[ed potiur cum w. 13.

Sed

cum nulla ratio jufta cogat ad hypothefin interpellationis

admittendam: communior fententia, quod Dominus /o«

qui pergat , praeferenda videtur, licet de mexu €9 [enfu

verborum minime conveniant Interpretes. Plures ftatuunt,

quod Dominus v. 4 — 7. robur €$ fortitudinem jacobi,

tn. fidei luu demon[iratam, ejur pofteris , qui turpiter defe-

cerant, & plurimis modis fe reos fecerant, m exemplur

;&

;;

16

Hor. XIT, 4.

groponat , eoJ;que ad imitandam fidem Zacobi patris fui ex-

citet. Hi in verbis Domini nihil inveniunt, nifi quod lau-

dab»jle fjt, & in honorem Patriarchae vergat. Itáà DoEDER-

LEINIUS: Éxemplum fdei atque comflantiae Dominur. pro-

gonit j acobi pofleris, qui Deo difffi auxilia humana enqui-

rerent. Ya IMicnazLis, Goetting : Hier wird der AltI'ater

eJacob befchrieben , ieie er war, wund wie fich Gott gegen

£hn verlaelt.

Er foll wohl nicht getadelt werden, fondern

vielmehr als glüklicher , als groffer. IMonn, dem Gott wohl

twollte , vorgeflelit. werden.

Sunt vero' etiam , qui Ja-

cobi characterem nimis deprimunt , nihilque , quod exi-

mium fit, in eo inveniunt.

lta inprimis Z/en. LEssius

de eo judicat über die Religion , ihre Ge[chichte , IWahl

und Beflátigung. Y. 'Th. Goettingen a. 1784. p. 262. feq.

Nach Mofe war jjacob eigenmüzig — hinterlifüg und be-

trügerifch — feig und niedertrüchtig — — p. 265. Er ver-

ehrte den wahren. Gott, aber feine Kenntnif! von. ihm war

fehlecht , und mit viel Aberglauben vermengt. Oft errichtete

ey Zltüre , und betete Gott an. . Zllein feine Religion war

mehr. ein. Handel mit. Gott , .als veine. Verehrung, deffel-

ben , .wie. fein Gelübde zeigt. Cen. X XVIII, 20—22. Und

immer fahe er. Engel, und ganze Heerlager von Engeln um

fich her verfammelt. Cap. XXVIL 12. XXXII, 2. 3. p. 330.

Mofes erzühlt , was Jacob zu /ehen glaubte , ohne es zu be-

flütigen. — Ganz; auffer fich von Furcht vor Efau, rang mit

ihm des Nachts ein IMann bif zum Zinbruch der Iorgenrà-

Wi ; fchlug ihm ans Geleþk der Hüfte, fo dafi es verrenkt

17

Hos. XIT, 4.

war, veründerte [einen Namen Jakob in Ifrael, sweil er mit

Gott geflritten habe — akob hinkte als er aufftand , und

glaubte, er habe mit Gott fclbft gefiritten. Mofes fagt nichit,

ob er darinm. recht. geglaubt. habe.

Inter haec extrema

medium egregie tenet CoNRADUS Ixexius in Differtatt.

JPhilologico - Theologicis, Lugduni Batavorum A. 1749. edi-

tis, Difp. XVII. de Praevaricatione ;jacobi , hancque fe-

euto certamine fidei. p. 282 — 298. quem fequitur b. Da-

THIUS in nota ad l. n. f píerirque quidem interpretibus. hic

locus v. 4— 7. habetur gro exhortatione populi ad imitandam

fidem acobi patris fui.. Sed invita verborum fignificatione,

invito comtextu. Spy femper in fenfu deteriori dicitur , at-

que applicatio v. 7. manifefle docet. ejus fenfum €3. [copum:

ita tu quoque ad Deum revertere.

lgitur non de fide he-

goica ;Jacobi, [ed de poenitentia , quam aliquando egerit ,

in protafi fermo effe debet. — "Tangitur grimo naevus Jaco-

bi, cui in fequentibus /audabilia ejur fa&a opponuntur.

a) Ipfa verba: im utero tenuit calcem fratrir fui , id

non obfcure flagitant.

Verbi 3pyp originaria fignifica-

tio: calcem tenuit , omnino retinenda eft, fed nec exclu-

denda derivata inde decipiendi notio.

Senfus ergo: Cum

frater,| Efavus, prior egrederetur ex utero, Jacobus calca-

neum ejus apprehendit, quafi impediturus , ue ipfum ante-

verteret, quae calcis fratris apprehenfo , divina providen-

lia rem ita. difpenfante, fignum €9 praefagium erat, quod

eJacobus fretri jus. primogeniturae erepturus fit; quam ob

caufam etam ipfíi afx;biguum

nomen jjacobi impofitum

C

18

Hos. XII

fuit

Atque hinc illud fa£um jacobi n utero non feorfim

& in fe fpectari tantum debet , fed quatenus praefagium

erat ejus facti

quod Jacobus adultiorfactus in fratrem

commifit

B) Id vero non in /audem ;Jacobi accipi debere, fed ut

fignum deéceptionis & doli: ipfius rei geflae Gen. XXVII

5. feq. collatio demonftrat, uti pluribus docet Ik EN1US$

L c. p. 286. 288. Nam 1) emanifefla fraus tam a. Rebecca

quam filio ejus commi/Ja eft , dum is, matris fuafu patrem

verbis aeque-ac factis decepit, Efavum fe fimulans, idque

cali-

inprimis habitu ad id artificiofe parato , ut lfaacus

per contactum pelliuum in errorem

gantibus jam oculis

duceretur

& fe hirfutas Efavi manus tangere crederet,

ficque Efavo benedictio praeriperetur. 2) plus um , eun-

dem in finem, apertum mendacium commiffum eft, quando

interrogatus a patre v. 18. quis tu es mi fili? (ine ulla cir-

cuitione refpondit :

Ego fum Efavus primogenitus. tuus,

addens: feei quemadmodum dixifli mihi, imo adhuc per-

Surg? , comede de to quod. cepi, ut benedicat mihi

gens:

anima tua ; cumque pater fraudem fubodorans regereret:

guomodo feflinafli invenire , mi fili! vepofuit: jJehova, Deus

Cumque lIfaacus adhuc

tuus , mihi id in occurfum. dedit

magis metuens

ne circumveniretur, denuo inftaret v.24

ANum tu igitur es filius meus E[avus?. quem te modo faffus

€s, iterata vice refpondit: Ego /um

3ti? Ipfe Jacobus

non aliter hac de re judicavit v. 11. 12

Cum enim eum

mater ad haec compelleret, diferte refpondebat: Écce /ra-

€

Hor, XII, 4.

Ig

i*ter mtus: pilofur efl, €9 ego glaber. — Forte contre&ïab;t "t

gater meus , eroque in oculis'ejus inflar deceptoris , € attra-

ham mihi ex[ecrationem ,. nom . benedi&ionem.

4to

Deus

ipfe non obfcure teflatus eft, fe fa&fum illud minime pro-

bare, & Jacobum .id quoque fuo damno. experiri curavit,

Quidquid enim ipfi dein evenit mali, dum inter innumera

pericula atque incommoda a patriis laribus aufugere de-

buit, inde originem traxit. Gen, XXVILI, 41. feq. neque

Deus illum eo iterum admifit , nifi poftquam culpam fuam

ex animo doluiffet, .. Id quod patet ex fequentibus verbis.

fed. in angore fuo lu&atus eft. cum Deo.] Qui lo ixs ver-

tunt in robore fuo five inrobore fidei, iistotum xyus, in quo

Jacobus in iffa Iu£ia occurrit, repugnat. 19 enim in fide

ceríantes minus commode dicuntur robore fuo lu£ari, cum

3Deus potius ipforum robur fit.

Pfalmo XXVII, 1. Jes.

24^ Jacobus in illis circamftantiis minime fub

XLV, 24.

fchemate fortis herois, fed fhominis timidiffomi , & prae

smetu fere examinati occurrit, Gen. XXXII, z. 11. quin &

ipfam luctam 38 non fuo robore , fed /aerymis & fupplica-

tione peregit. Ita vero qui pugnantin humillima agnitione &

deprecatione reatuum fuorum, precibur inftant, atque ex

mifericordia divina gratiam nancifcuntur. Quare commu-

niffima vocis wN fignificatio, qua dolorem & moleftum Ía-

borem denotat. Gen XXXV, 18, Deut. XXVI, 14. Ps.

XC, ro. heic retinenda eft. LXX vertunt &v sroig avl ,

quem fenfum etiam fequentia confirmant, quando mox v. 5;

additur: flevit €$ fupplex gratiam imploravit. Scil. Vix affu

20

Hos, XIT,-4.

Jacobus fratrem E/avum circumvenerat , cum efur minir

perterritus , patrium folum vertere & in Mefopotamiam

fugere cogeretur, Gen. XXVII, 41 — 45. At, uti bene

obfervat IK ENIUS, l. c. p. 295. nondum vel fic Jacobus

culpam fuam agnoviffe, & apud Deum deprecatus effe vi-

———MM— ÀÁÀÁ— ÉÁ————Ó

detur, faltem nulla ejus rei in tota hiftoria veftigia occur-

runt; quin.contra dein uxoribus, crebra fobole & nume-

rofis gregibus ditatus ad patrios lares revertebatur, de

nülla forte re minus cogitans, quam de eo, quod quon-

dam in fratrem admiferat.

Hic igitur Deus ipfum gra-

viffime admoneri atque convinci curabat , dum E/avo iypfi

armata manu obviam procedente, in [ummas anguflias conji-

ciebatur , metuebatque, ne iratus frater a fe poenam repo-

fceret, feque cum univerfa familia trucidaret. Cen. XXXII,

7.11. Hae circcumftantiae, uti ipfi neceffario in memoriam

revocare debebant , quae quondam erga fratrem patrave-

rat, quibusque is ad iram provocatus erat: ita eum ultro

excitabant, utad Deum fupplex. confugeret, €9 cum culpae

agnitione €3 confe[fione mifericordiam Domini exyeteret. V er-

bum m* quod bis faltim legitur hoc loco & Gen. XXXII,

29. vertendum eft: contendit , pugnavit, Er kaempfete mit

Gott.

MicHaELIs Suppl. ad .Lex. Hebr. Nro. 2552.

P 2351. nnz inquit, efl contendit, ad quam radicem maxi-

mam partem. referenda funt, .quae fub *wip. habent Lexica.

ZIrabibus eft micare, hinc in III. Conjug. contendere , rixari,

g. d. micare inter fe ferro. Sic de rixa five lula facobi poni«

tur citato. Genes. loco & Hoj. XII, 4. 5. Licet ergo Interpretes.

JHor. XII, 5.

2Y

antiqui illud reddant per principem f. fuperiorem effe, nul-

lusque eorum notionem certandi f. gugnandi illi fubjiciat:

tamen haec notio praeferenda eft. Notatur enim mediuim

ad pmeualmtmm, quae v. f. verbo b5* exprimitur.

As

Puguavit , inquam , cum Angelo : atque praevaluit :

flevit C? fupplizavit ei. — Bethele invenit eum, at-

que ibi locutus eff cum eo.

Pugnavit , inquam , cum Jngelo, atque praevaluit : ]

Amplius exponitur /u£a * Jacobi cum Deo, quomodo gefta

fit, & quem habuerit eventum. Nexus fit ufitato fcriptu-

rae more , per repetitionem ejüs , quod praece[ft , ut no«

"n quid fubjiciatur, €9 in hifloria pergatur. Verbum *wit,

—À

* Lutftam ipfam funt, .qui i fomnio vifam effe Jacobo, ftatuunt,

non vigilanti obveniffe, C MrcnmAELrs i notaad Perf.

Gerin, Gen. XXXII, v. 24. Ad quam vero fententiam bene

obfervat DA T RUs izan0ta ad Perf. Lat. h.l. Q uanquam

fententia horum interpretum non caret probabilitate; ta-

men non omnia, quae de hac apparitione narrantur, /onmnio

videntur convenire.

Primo, quod Jacobus poftridie vere

claudicavit ; deizde , quod v.30. miratur, fe Deum coram

vidiffe falva vita fua. Quod quidem ex opinione illa anti-

qua dicit, de qua ad Cap. XVI, 13. verba tamen clare

indicant , gjacobum. in tota illa apparitione /44 com/cium:

fuiffe.

22

Hoc WIT, i.

cujus futurum' Kal. hic legitür, idem denotat, ;;uod prae-

cedens mU. Vers. prae. ponitur particula n& ; hoc vera

bs; Gen. XXXII, 29. tp, eodem fenfü. Cum liqueat

ex hiftoria, /u£am fuiffe Jacobo cum avevwue benedittionir

au&ore, huncque diferte Hofeas mox v. 6. J'ehovam no-

minet; clarum eft, quod nomen t2'n5w v. 4. proprie de

Dro accipi debeat.- Idem vero v. s. appellatur Zngelus , uti

Gen. XLVIII, 16. ut fciremus, notari Zngelum ehovae ,

Gen. XVI, 10. XXII, 16. Exod. 1II, 2. 4. 6. Zngelum

fotderis, IMal. III, 1

Neque enim fpeciem habent Ju-

daeorum aliorumque. gloffae, qui angelum creatum vel

unum alquem de exercitibus obviis. Gen. XXXII, a. vel

bonum jJacobi cuflodem, vel malum Efavi, heic intelligunt.

Verbum 55* £9 praevaluit, q. d. potens factus eft , cum

Vav Converfivo & in paufa, futurum Conjugationis paf-

fivae Hophal prae fe ferre videtur: SCHROEDERUS vero ha-

bet pro futuro Kaf verbi 551 capax fuit, potuit , quod

verbum in praeterito & Infinitivo 5» dici folet , in fu-

turo Ka/ vero habeaty in Schurek quiefcentem , ut fit

t»v pro 52v Znfüit. ad Fundam. Ling. Hebr. p. 78. R. 77.

IModus vero, quo Jacobus :n lucta illa cum Deo praeva:

luit, defcribitur verbis fequentibus:

flevit 9 fupplicavit &i,] i. e. fendo & fupplicando prae-

valuit,

Fletár quidem expre//a mentio Gen. XXXIL, 26.

non fit, fed facile is ex ipfa hiftoria colligi poteft, five

ad eum compulert fummus aigora five intimus

Hor. XII, 5.

(

"

3

| culpae multplicis fenfus, & intentum gratiae divinae &

benedictionis defiderium.

Suppliciter enim & vehemen-

ter contendentes cum. precibus lacrymas mifcere folent.

Cf. I. Sam. I, 1o. Efth. VIII. 3.

Plura etiam proftant

apud Prophetas Aifforiae füpplementa , colle&a a GLA ssro ,

Phil. d. p. 672.. edit. Dath. — IMireris , cum Rabbinis qui-

busdam ipfum etiam VATABLUM flatuiffe , quod Zngelus

fleverit, €9 füppliciter rogaverit Jacobum, ut fe fimneret abi-

rt, contra clarum textus tenorem, qui umi fubjecto, Ja-

cobo, omnia praedicata tribuit, nec quicquam in fubjecto

variat. Verbi unnnm propria fignificatio eft: fupplex gra-

tiam imploravit , a. gemendo €$ fufpirando.

Nam pn n

Kal, ex Arabifmo primo denotat gemuit , deinde mifertus

eft. C£. ScHuLTENsiUs ad Jobs XIX, 17. MicHAELIS in

Supplem. ad .Lex. Hebr. p. 845.

Atque erat fane , cur

Jacobus, quem hactenus neque multiplicis doli erga frae

irem, neque diffidentiae in ipfum. Deum poenituerat ; gra-

viffime doleret, & mifericordiam divinam atque remiffionem

cumulatorum lapfuum precibus & lacrymis expeteret. De-

bebat is divinum conlilium, Rebeccae, cum foetus in

utero ejus collidebantur, datum : .Duae gentes funt in ute-

To tuo, C duo populi ex te orientur, €9 major ferviet mi«

mori, non per media illegitima praevertere, atque, ut il.

lud executioni daretur, per fraudem quaerere; fed placide

potius piaque fiducia exfpectare , ut , qui pollicitus erat;

id quoque praeftaret. Atque hoc ipfum goenitentis & cul-

gam deprecantis Jacobi exemplum primum momentum eit,

24

Hos. XII, 5

quod Dominus ad imitationem ejus pofteritati peccamino-

Zlterum ad Jacobi laudabilia fa&a ,

fae v. 7. proponit

cum movir favoris divini documentis conjuntcia

excitat

Bethele invenit eum,ibique cum eo locutus eft.] Futura st

& *5v ponuntuür. pro praeteritis. Pergit enim fermo in hifto-

ria Jacobi, & quid, poft iflam cum Zngelo luZam, Jacobus

fecerit

& obtinuerit, recenfet

Senfus ergo: Poftea Ja-

cobu: , a Deo monitus Zethelem afcendit, Gen. XXXV, r.

ibique eundem zIngelum , fibi denuo apparentem invenit

& vota exfolvit ,

quae Gen. XXVIII, 21. 22. nuncupa-

verat. Ita GRoT1Us:

In Bethel invenit eundem Angelum.

Bethele suQalixteoc dictum, i.e. ubi vos contra Dei legem vi-

tulos colitis. Hiftoria eft Gen XXXV, 8. 9. Ita RivETUS:

Relativum pronomen immediate refpicit eum , quocum lu«

Gaturefl. q.d. Eundem fuum antagoniltam invenit poftea

in Bethel

non emylius lu&iantem , fed benevole alloguen-

iem. Alii, fenfu non minus commodo , haec & fequentia

verba de Zingelo exponuut: Bethele inveuit ZIngelus ;ja-

cobum €9 cum illo (Jacobo) locutus &f

]ta JoNATHAN

Bethele vevelatus eft , i. e. apparuit ;jacobo Zngetur

]ta

Dnusius

MaRnKiUs , & IMOLDENHUERUS

welcher (En-

gel) ihm auch in. Bethel erf[chienen ift , und. dafelbft mit ihm

geredet hat

Ultima verba

fi prout in textu Maforethi-

co extant, vertantur: €9 ibi locutus efl nobiscum , facilem

haberent fenfum, fi v.4.5.6. verba interpellantium Ifrae-

litarum effent

fefe defendentium , quoód Jocum cuitus

fui Bethelem pofuiffent

utiLuUTrHERUs, DURSCHERUS &

Hor. XII, 5.

25

BaunpTiUs flatuunt. cf. p. 15.. Sed, quia iftam hypothe-

fin non admifimus, atque Deum ipfum v. 4 — 6. lo«

guentem (tatuimus, omnino difficiliora funt. CocczJvs

& MaicnuaELIs Zaí.in Not. ad Bibl, Hal. vertunt:. €$

ibi locutus eft. Jacobus nobiscum, i. c. mecum, ZIngelo fa-

£iei, qui de fe in numero plurali loguitur. c£. Gen. I, 26,

III, 22. Joh. XIV, 23. R 18ERA o locutus eft nobiscum

exponit de alloguio acobi ad familiam fuam , q. d. ibé

cJacob convocata domo fua dixit: abjicite Deos alienos, gui

in medio vefiri funt, &c. Gen. XXXV , 2. 3.

Sed tunc

fermo Domini de Jacobo, ad familiam loguente, deberet effe

non ín prima, verum in fecunda per[ona : ibi locutus eftJa-

€obus vobircum. Eadem difficultaspremit omnes reliquas In-

terpretum fententias , qui allataea Cocce3o & IMicnagrg

.Hal. expofitioni non accedunt: niü cum CasTALIONE

àxoyp pro *5p pofitum putent, interpofita litera-Nun, ut

fit Ps.V,13. in v. $39Dyn pro 3^byn. vel cum Lupov. Ca-

PELLO legendum ftatuant a:rgy cum Saegol, quam vero vo-

cem BvXTORFIUS rejicit, ut novam & irregularem , quae

necin Bibliis, necapud R. R.legatur. Quare erecentioribus

pro 5ioy legendum putant soy. DarHius , DoEDERLEI-

NiUS, & MOEDENHAUERUS, qui in nota ita : /n den lez-

ten Worten des 5ten. Ver[er wird auf die Erfcheinung ge-

fehen, welche Gen.. X X XV. be[chrieben wird,' und ob-

gleich in dem. Ebraeifchen Text. flehet:. Er hat mit uns ge-

tedet:. fo ifl es doch [ehr wahr[cheinlich , daf! mit ihm, flatt

mit uns , [fehien follte,. Denn die vorhergehenden Worte, und

D

Hor. XITI, 6

26

auch die nachfolgenden beziehen. fich auf. den eJakob , wnd

haben auch. faft alle alte Ucber [ezungen. mit. ihm.

LXX

nach dem Zlexandrinifchen Codex , Syr. Zr. Symm. Aqui-

la und Theodot. nebft unterfchzedmm Rabbinen,

v. 6

Et ajehova omnipotens , sjehova, inquam,, me-

soriale ejus erat.] Finit Dominus hoc verfu id, quod

de Jacobo patriarcha, exempli loco, ejus pofteris propone-

re volebat

atque defcribit his verbis vel ip/um effedum ,

quem apud Jacobum 1fta gratiofiffima apparitio & conjun-

€&a.cum ea promiffio de multiplicando ejus femine Gen

XXXV, 9 — 12.babuerat, fcil. quod ;Jacobus ab iflo tempore

conftanti fide Deo fuo adhaeferit ; vel repetitum beneficium mu-

tati nominis: non amplius JYacobur, (deceptor,) fed hono-

rifico nomine Z/rael. vocaberis

Priori fenfu verba noftra

exponunt CasTALIO : Et Jehovam in memoria- habebat

colebatque; DoEDERLEINIUS n nota ad GRoTII expofitio-

nem : Is Deus,qui per Angelumfe Jacobo patefécit,eft longe

potentiffimus: jJacobus Jehovam affidua mente coluit atque ce-

lebravit ; id enim * Jes. XXVI, 13. en. STAEUDLIN :

eJehova dem Zllmaechtigen errichtete er ein Denkmal , oder

brachte ihm ein. Opfer

Pofleriori fenfu verba fumunt

Darnius

vertens

Et ipfe ;Jova, Deus omnipotens, i

hujur rei memoriam nomen ei dedit; nomen fc lfrael, quod

eJacobo in illo cum ZAngelo certamine impofitum fuit. BAuRD-

TiUs: Et jjehova , Domimus umiverfi, fa&us eft ipfi no«

Hos. XII, 6

27

m , i.e. dedit &j nomen. fuum , mempe Ifrael.. & Mor«-

DENHAUERUS:

eJehova — hat ihm davon ein. Erinnerungs-

Zeichen gegeben , & in nota: Der 6te Vers bezieht fich dar-

auf, dafi Gott zu-erkennen gegeben hat, daft -Jakob Y£ra el

feiffen folle, welcher Nahme den andeutet , welcher mit Gott

gekaempfet und. geffeget hat

Quamvis vero Deus in ipfo

loco €$ tempore lu&ae per mutationem nominir gratiam fuam

teftatus effet JJacobo. Gen. XXXIL 28. haectamen repetita

nominis mutatio, Bethele infecuta Gen.X XXV j1.6.9.10. potius

refpicitur fanguam longe illuftrior, quae fimul arguebat indez

centiam Idololatriae

qua Bethel a acobo €9 ipfo Deo

confecrata , mutata erat in Bethaven. LXX pro altero mym

videnturlegiffe rym; vertunt enim: o d& xbplog 0 9cog o may-

lexpaleg &gw |ynpocwvov «vlz.

Svnus vertit; Et Dominus

Deus potenti/fimus recordatus efl ejur, ac fi legiffet zv

v. 7.

Tu ergo etiam revertere ad Deum £uum , bemgmta-

£en 8 juftitiam [erva, €3 fic fpem tuam in Deo col-

loca femper.

Tu ergo etiam reuertere ad Deum tuum,] Inde a v. 4—6

Dominus exemplum jJacobi non modo pornitentir, & gra-

timn implorantis , fed etiam eandem acciptentis ejus pofte-

ris propofuerat.

Jam in adplicatione adhortationem fe-

riam fubj jungit, ut panter per feriam poemcentxam gratiam

——

divinam fibi conclhare ftudeant.

- Verbum 2w/n vim im«

Ro ta

-

28

Hos - AIT, i

ptrütivi habet, uti ex fubjundtis imperativis patet. Re

vertere a viis tuis malis, cultuque idololatrico, ad Deum,

quem quidem externe adhuc te colere profiteris , fed. per

multiplicem inobedientiam turpþiter deferuifti.

benignitatem €9 juftitiam obferva) fc. affidue & conftan-

ter.

Pertinent haec ad officia erga proximum, tanquam

fructus verae converfionis. — Benignita: eft virtus illa, qua

humanitatis officia praeftamus omnibus , praefertim mife-

ris; juflitia, qua fuum cuique tribuimus.

atque fpera in Deum tuum jugiter.] 1.e. te non. pigeat

fperare, etiam cum auxilium differtur, fed certus fis, fpem

tuam, in Deo tuo pofitam, te.non pudefacturam. GRo-

T1US:

non eft , qqod ipfi difidas ,, dummodo tu oj?cz'un?

facias.

v. $8.

Ille-vero (fc. Jacob f. E

phraim) eff Camanaeo fimi-

lis, manu lances fraudulentas tenet , amat

fraudare.

Ille vero — — eft Cananaro fimilis,]| Commode haec

fubjiciuntur exhortationi ad obfervandam benignitatem €9

juftitiam, & quibus virtutibus quam fuerint alien? Ephrar-

mitae, his ipfis verbis declaratur.

Nexus ergo hic vide-

tur

Verum tantum abeft, ut exhortationi huic locum

concedant Ephraimitae, ut potius Cananaeos referant. In

concifa vero locutione , ob indignants affectum, ante

Canaan fupplendum eft xym, atque ve/ ex antecedentibus

Hor, XII, 8.

29

xomen jjazob, vel ex fequenti verfu, nomen Ephraim re-

petendum.

In. ipfo /ubjeo , Canaan , eft ambiguitas,

quia vocabulum hoc non folum Cananaeum , fed etiam mer-

catorem Óignificat,

Plures cum LXX- Vurec. Svz. Ar. vo-

cabulum in fenfu proprio fumunt. Ita. GROoTIvs vertit:

Jfrael Cananaeo eft frmilis. MicmagrLts Hal... Sed Cananaeum

refert Ephraim, itemque Goetting: Die I/raeliten ahmen

die Betrügereyen. der. Cananiter im. Handel und. Iandel

nach. Alii in feufu appellativo. 1ca IMARK1vs :: Mercator in

fua manu bilance do!i opprimere amat. Bangpmiws: F'erum

mercatores procul. ab/unt a pietate €9. aequitate , & folent

iniqui effe adverfus alios-

Bene DarHiUus: Ütrumque in-

£endiffe videtur Proypheta ad. indicandam pe[fimam. indolem

mercatorum Ifraeliticorwn, fimilem nempe Cananitarum.

manu. lances. faudulentas tenet, amat fraudare.] priori-

bur verbis Synecdochice /pecibr pro genere ponitur; non

enim modo /ances , fed & menfurae aridorum & liquido-

rum falfae & fraudulentae connotantur. To amat fraudare

infert, quod //ne timore & pudore id fiat, atque vitium in

habitum abeat, & fecure frequentergue exerceatur.

v. 9.

Hinc etiam gloriatur Ephraim: Profeffo dives fa-

&us fum; acquifivi mihi vitam commodam ; . ad la-

bores meos quod attinet, mon invenietur apnd me

, ejusimodi iniquitas , quae fit (gravius) geccatum,

3e

Hor. XII, 9;

I—ünc,gibriatur — — dives faBus fum;] Ephraim in

media fua culpa audax & impudens gloriatur fe divitem

effe, & de opibus fraude partis fibi. gratulatur.

'To "sR

emphafin habet: Nil moror, quod Prophetae dicant. Vi-

deo mibi iftas artes prodeffe; non refert, unde poffideam,

modo poffideam.

Ab eventu & profperitate fua argu-

mentantur.

cquifivi mihi vitam commodam ;] Communiter vo-

cem "w vertunt robur , vel opes & divitiar. IVitcHAELIS

Goett. in Verf. Germ.. ich finde doch: Ueberflufl in. meiner

Caffe; Sed.in Suppl. ad Lex. Hebr.. Nro. 45. p. 43. 44.

ita: ww divitias effe volunt Hos. XIl, 9. quae fignificatio

locum ibi habere po[fit, [td-addunt etymon. ex adliteratione,

ab w Multo melius fuppetit a. voce Zlrabica, quies, cotm-

moditas.

Sic fane praeiverunt LXX , avev£iw. verten-

tes — .Ergo mallem ibi pro divitus paulo generalius, vi-

tam beatam , habere, vel potiut , quae loco eximie apta,

occafionem rei feliciter gerendae, aliquid lucrandi. —

KEximie lucebit locus, fi veríar: Dicunt Ephraimitae: Di-

tatus fum , inveni mihi rei gerendae pulcram occafionem.

In ommibus laboribus meig — — — imiquitas , quae

(gravius) peccatum fit.] ^yn» 65 vel nominativur abfolutus

£fl, q. d. omnes labores meos quod attinet; vel fubintel-

ligendum praefixum 5, per ellipfin hic omiffum, zm omni-

bus laboribus meis, i. e. im ommibus opibus seis, multo la-

bore partir. 'Te invenient didum pro invenietur , imper-

fonaliter, nt Efth. II, 2, Neh. Il, z. Micnakus Goett.

M

Hor. XII, 1o;

3X

vertit : Zilles habe ich erarbeitet : keinen. Griff, der ebeh

. Tod-Sünde waere , wird man bey mir finden... on IVort zu

JFort heift es: Kein Unrecht, das Sünde waere; JNur

fieht. für Sünde das haertere und feltenere IWort , das fchwe-

re Sünde bedeutet.. lta Ephraimitae culpam , fi qua ineffet,

elevabant, & saevum tantum , aut /abem; ;non fcelus. ac

flagitium effe, di&itabant.

Aliena eft BaAHRD T1I

in

terpretatio, qui pro Nbh cum VULGATO & SvnRO

"mwobn, peccayi, legendum putans, per inferrogationem ver-

ba vertit, huncque effe fenfum vult: JVonne oper iflae

meae. fufficerent mihi ad delendam culpam , quam contraxi?

Dal kann ich ja Hecatomben fchlachten !

v

Io

tque ego sfehova, Deus tuus inde ab Aegupto,

gorronete habitare faciam (finam) m tentoriis,

uti indiebus fefl ?

Zltque ego ;Jehova, Deus tuus inde ab Aegypto,] Refelli:c

Dominus iftam jactantiam & impudentiam Ephraimitarum,

qui /ibi [uisque laboribur.omnem iftam profperitatem tri-

buebant, quae foli benegnitati divinae tribuenda erat,

Ego, inquit, Deus tuur, tuus protector & benefactor,

qui te potentiffime ex /egypto eduxi, Exod. XX, z.

atque 7nde ab iflo tempore continuis beneficiis auxi, quem

tu vero ingratiffimus peccatis tuis ad iram provocafti. Bene

ä

BanunpriUs: Und ich — bey aller diefer deiner Frechheit,

32

Hos. XIT, xo.

follte dich moch ferner €c.. LXX vertentes : eyu de »vptoc 0

Otoe c* avwyayov c& &« *yzc Aryoz a,

ddunt verba

eduxi

ie;fed praeftat, de/criptionem Domini adje&tam fumere pro

appofitione

uti etiam VuLGATA: Etego Dominus, Deus

iuus ex terra Zdegypti ,

porro ne te habitare faciam im ientorüs, ut diebus fe-

fü?] Habitatio in. tentorüs notat tranquillam & laetam

manfionem, qualis olim contigerat lfraelitis, ex Aegygpe

to egreffis, & in memoriam ejus rei locum habebat in fe-

fto exsvomyyius, in quo feptem dies in tentoriis degebant.

Levit, XXIII, 39. 43. Hinc fere proverbium: ut tempore

fe/iz, i. e. laeíe & tranquille.

Sunt quidem, qui cum Pr-

SCATORE, IManxio., Bunki0o & STRUENSEE verba noftra

pro promiffione habent, vi cujus Dominus promittat, quod

J/raelitas ex exilio in patriam redu&urus fit5 Sed mfïanus

potlus exilii comminationem ,

interrogative ;ro;ao/ itam, iis

contineri, contextus oftendit. Poft recenfita enim Epfhrai-

mitarum Íícelera v.1.2. fraudesque turpiffimas v. 8.9. qui-

bus non obftantibus, fe tam graves peccatores non effe,

exiftimabant, illis eje&ionem e patriis [edibus 1n terra ifla

bona, quam ipfis poffidendam dederat, atque abductio-

nem in terram alienam minatur.

Ita jam THEODORETVS

!

Verba noftra expofuit : Emsd yyap 1ze. Avyvnlixxse dMtas

avrahkwys:; MS*n 741! EU£p'y6&O xv wapsäwxæ,, auSte otuxosig crnrvxg

Meloikog &v 1n aA pta ysvopusvog . 1. A.1ta poftJuNiUM & TRE-

MELLIUM GnOTIUS i itemque Darnius: patiar neego, ut poPe

Hor, XIT, 136

$8

vo, veluti diebus feflis, laetus aedes tuas infabitzs? cui Bastwne

-

4LHIUS quoque accedit,-

V. YC.

Quanquam per prophetas locutus fam , atque ipfe

£go vaticinia multiplicavi, €$ per per prophe«

£as fimilitudines propofur.

Quamquam qger groyhetas docutur. fum , ]. Continuat

Dominus fermonem, & juftitiam decreti Ephraimo exilii

graviffimis rationibus demonftrat ;

fcilicet quod populum

hunc peccaminofum non fiverit, ire vias fuas, ut gentes,

fed huc usque per Prophetas admonuerit, atque ad meliora

ducere conatus fuerit, &, nifi refipifcant, exilium & cap-

tivitatem praedixerit, C£.II. Reg. XVII, 13—-15 23 To3

3n verbo ^m*92* vertendum eft per guanquam , ipfumque

hoc & fequens verbum vertendum in praeterito: quid enim

fatlum fit, declarat Dominus, non quidfuturum; unde etiam

multimum verbum no"N, quod formam futüri habet

pro

praeterito continuativo accipi debet.

Sic in praeterito

d

Nertunt etiam . CHALDAEUs & VULGAT. & cum GRO-

"10 Daruius, BaunpriUs, J/em. SrAEUDLIN & Bau-

iRIUS.

To 5y pofitum eft pro 5s, (cfr. Norpit Concord,

gartic. p. 5

548. 549. edit. Tymy.)

atque ego vifionem multiplicavi ,] i. e. alia fuper alia

Otacula dedi.

ï

Nomen Qin non firido tantum fenfu ufa-

bem, fed latiori quoque quodvxs in genere orgculum divinuma

E

34

Hor. XII, 15;

denotat, five admonitionem , five dehortationem, five gra«

miffionem five comminátionem contineat. Cf. L Sam. III, z.

Jes. I, 1. Ad o multiplicavi cf. M. Reg. XVII, 16 — 14«

€9 per proyphetas fimilitidines propofui.] Futurum ru*,

quia praeteritis jungitur, eft continuativum. Verbum a&i-

vum includit nomen verbale , q. d. & affimilavi fimilitudi-

nes , i. e. per imagines & figurar, exemyla & parabolas tibi

"flatum €$ /ata tua propofui. ex. gr. cum fupra C. I. &III.

1frael cum fcorto, & cum adultera comparatus fuit. Adde

Hos.IX 10.13. 16. X, 1r. &c. LXX, Svynus & VurgAT.

legerunt in Pyal: 6 in manu prophetarum. affimilatus fum.

Darcrnivs vertit: €9, gui fim, per prophetas declaraui,

BanunpTiUs: £? per imaginer €9 figuras res füturas nun-

ciavi: Da

habe.

ich doch [o oft deinen Untergang dir vngebz'lJet

v

I2.

Si Gileav? ob iniquitat

em oppreffa efí: utique vani

. funt, qui.in. Gilgal bobus immolant ; €$ tameu

arae ipforum funt ficu£ acervi fuper fuleis agri.

Si Gilead. ob iniguitatem oyyreffa eft: ]. Verfus hic quoad.

Anexum aeque ac /enfum . difficilior eft.. DATHIUS, in nota

ad h.v.- Fateor , inquit , me func verfum mon intelligere,

nec quidquam ayud interpreter cum antiquiores tum recentios

res inveni, quod lucem accenderet ob[cure di&lis. Sed, i me-

.

minerimus, Concionem Capitis noftri habitam fuiffe ful»

jpltimo Ephraimi Rege , Hofea, ob cujus defeiïionm Qbe

Ho:. XIT, 12.

35

fidio Samariae per Salmanafferum, 1I. Reg. XVII, 1 —4.

proxime inftabat; quo vero tempore in recenti memoria

erat facta per Tiglathpilefarum, II. Reg. XV, 29. coll.

I Chron.V,26. incolarum Gileaditidis €9 Galilaeae incolorum

e patria expulfio & in Captivitatem Affyriacam abductio:

& nexur & fenfus verborum facilior erit.

ANexus cum prae-

-eedentibus quaerendus videtur in comminatione v. 10: pa-

Earne, ut porro. Ephraim inhabitet terrum. [uaum ?. cujus

&omminationis veritatem cum jam experti fint Gzleaditae

Transjordanen[es,ob iniquitatem [uam e patria fua exyulfi : xe-

liquae tribus ad regnum Aphraimi pertinentes, atque iisdem

eriminibus foedatae, quid fibi exfpectandum fit? inde col-

ligere debent. Senfur vero verborum, ww *y^1 toN lucem

omnino accipit ex Verfione JONATHANIS, qui vocem i

per opyre[fionem exponit, & pofito abfira&o pro concreto ,

vertit : .Si in Gilead funt opprefi, i. e. uti R. Saromo ex-

ponit : $j Gileaditis contigit fra&io €9 oppreffio violenta : Yta

etiam. J/en. SraguDLINUS : JZZen Gilead feine Strafe

litt: [o werden fie auch in Gilgal zu nichte werden. V v L.g.

vertit: $j Gilead idolum; ia etiam BAHRDTIUS: .Si in G-

lead idolum eft, — 9 hic tamen Deafler fuor abduci paffur

eft, — profeilo idolorum cultus rer vamiffima €7 ftolidi ia

ef. Refyicitur ad abdu&ionem Gileaditarum per. Tiglathpi-

leferum. 1. Reg. XV, 29. € fupponitur fimul notio vulgi de

édolir, a quibus tutelam €9 auxilia ex[petlabant.

profe&o vani funt , qui Gilgale bobus immolant ;] i.e.

utique flolidiffimi. funt, qui (fub intelle&o pronomine, üti

Hor. XIT, 12.

36

fecerunt LXX & Vuro.) in Gilgal porro facra tdololatrica

E

geragunt , ficque inftantem devaftationem terrae & populi

ip captivitatem abductionem promovent. Plures vertunt:

éum Daruro: gui Gilgale bover facrificant ; alii, fubintel.

ledo 5, in Dativo bobur : ut idololatria in cultu vitulorum

exercita clarius exprxm'ltur quae non in animalibus ma«

&atis fita erat, fed in obje£/o, cuimactabantur. Ita CHAE-

DAEUS :

in aede Gilgal Fitulos idolis immolant. temque

VvurcG

in Gilgal bobus immolantes.

Ceterum: Gzleadis &

Gilgalis expreffa mentio fieri videtur

quia loca erant in

hifloria ;jacobi, ejusque poflerorum inprimis memorabilia.

In monte Gilead, trans Jordanem fito, Dominus jJacobum

advérfusjvim Labanis cutatus fuerat, quum ex Mefopotamia

cum uxoribus, & liberis, & gregibus fuis iter in Cananaeam

ad Ifaacum, patrem fuum, fufceperat, Gen. XXXII, 23.24;

Gilgal, locus in campeftribus Zfierichuntis fitus, plurimis

beneficiis divinis, pofferitati ;Jacobi exhibitis, infignis erat;

Ibi :) arcá praeeunteJordauus: miraculofe fcindebatur, ut

populo introitus in terram Canaan pateret

2) Jofua, poft

introitum , populum circumcidit, probro Aegypti:devo-

luto; 3) populus Pafcha celebravit

atque primos terrae

fructus comedit, Jos. II IV, V. quare Gi/gal locus relig;o«

fus habebatur, atque a Samuele eligebatur, ut ibi victimas

immolaret. I. Sam. X, 8. & Sauli Regis electionem , ritibus

*

facris adhibitis, confirmaret. Sed Gileade aeque ac Gilgale

poftea Ifraelitae, a Jeroboamo I. feducti, cultum inftitue-

rünt'idololatricum; .€f. Annot. noftras ad Hos. IV , 15

Hor. XII, 12.

37

1X. r5. ubi Gilgalir, & Hos VI, 8. ubi Gileadir *men;;-

35

tio facta.

Imo etiam arae ipforum funt ficut acervi fuper fulcis agri.]

Arae idololatricae comparantur cum propter vilitatem,tura

propter freguentiam cum acervis lapidum ; ab iis congeri

folitis, qui lapidofos agros expurgant.

In voce £»»3,

quae recte vertitur per acervos, allufio eft ad nomina (zi-

Íead, cf. Gen. XXX, 46.47. & Gilgal, Jos.IV,2o. LuTHE.

RUs intelligit acervos frugum demeffarum , Mandeln; ita

etiam J/en. SrAEUDLIN. und ihrer. Altüre fo viel fmd., als

Garben- Hauffen auf dem Aker.

Sed ex communiori fen-

tentia acerui lapidim denotantur. LXX vocem E2*»1 red-

dunt per »gievac, £efiudines; pro quibus AQUILA habet wg

ewpor, SYMMACHUS acervos lapidum , 'TREODOTIO col-

ler,

& HIERONYMUS 4acervof.

Probabiliffima eft. con-

jectura Bocnanri, Hieroz. P. L. Lib.IV. Cap. VH libra-

rium per errorem pofuiffe xsXevar pro xoXever, quae

vox ab Homzno de tumulis ufurpatur Y«. l. 811. XL 710.

Cf Bigxnu Z7he/gur. voce noXevas.

Fugit ;facobus in agrum !.Sg'yzifiae, €9 ferviit Ifrael

pro uxore; pro uxore cujtodivit ic. gregem.

Fugit Sfacobus in agrum Syriae,] i. e. in Paddan Zfram,

Gen. XXVIIL, 2. 5. LXX « sr&dioy Xoziae, 1. €. in Syriam

campeítrem five Mefopotamiam.

Campos IMefopotamiae

Cunr1U0s nominat Lib. lII Cap. cf. MicnaELis Spicil.

Geogr. Extr. P.lL. p. 118.119.. Redit Propheta ad hifto-

riam Jacobi paulifper interruptam, & aliam ejus particulam

recenfet, fcil. pietatem ejus & obfequium erga parentes,

quod ipü largiffime a Domino compenfatum fuit. per. [i-

berationem ejos pofterorum ex fervitute Aegyptiaca, & pa-

ternam eorum cuftodiam , durante per defertum itinere;

a quo vero parentis obfequio ità degeneraverunt Ephrar-

€8

Hor. XI;, i.

t&e, ut Dominum, benefactorem fuum fummum, qui ipfos

ex duriffima fervitute liberaverat, fceleribus & cultu 1do-

lolatrico ad iram provocaverint, mox jam poenam pro-

meritam daturi, jJacobus , inquit Propheta, ut parentibus

Oobfequium — praeftaret ,

vno molefía fuga fibi con/uluit.

Fuga xefpicitur, ex confilio matris fufcepta, quae ei di-

xit: Zudio, Elavum jratrem tusm, mortem tibi minari.

eJom igitur , mi fili! mihi obtempera, fuge ad. Labanem ,

fratrem meum, €9 mane apud eum aliquot annos, dum fratris

£ui ira paullulum refederit. Gea. XXVIL, 42 — 44. IMale

cum Juxio & TREMELLIO PrscATOR fugam, de qua Ho-

fear h.1. de fuga Zacobi cum fuis e x Syria redeuntis in mone

tem Gilead. Gen. XXXI, 21. interpretatur, cum, uti tex-

tus aperte docet, haec fuga e domo paterna in Syriam facta

fit, quae praecedebat /ervitium, quo uxorer fibi acquirebat ;

240 ge uxorem Cananaeam , parentibur exofam duceret , per«

ue eam cultum Idololatricum in familiam inferret ,. a[-

lierum addidit. ob/zguii documentum:

€? [erviit Ifrael pro uxore,] i. e. qui poPceaïI'fmel didus

eft. Serviit Labani pro Rachele feptem annos, &, cum

€i fuppofita effet Lea, alios /eptem. annos [erviit. Servitio

ergo XIV annorum fibi uxores acquiivit. — Quum enim

moris tum erat, pretio fibiuxorem comparare, quod Jaco-

bus, ob praefentem inopiam, dare non poterat: loco pretii

fervitium praefttit,

€9 pro uxore cuflodivit] fc. gregem Labanis. DaTH1US

in nota ad querelam ARachelis & Leae Gen. XXXI. 15. frfe

habitas effe a patre ut peregrimas,| vendidiffe ipfas , €$ pre-

tium in fuos ufus convertif/z, haec notat: ;Jacobur non pote-

vat dare dotem pro mulieribus fuis. . Dos ejus erat fervitium,

J

quod praeflabat Labani per XIV/ annor. — Laban igitur , fi

aequus fuiffet, pretium illud, quod fervo mercenario pro opere

£ot amnorum [olviffet, filiabus. fuis ut dotem dare debuiffet.

Srd pro avaritia fua omuem utilitqtenz, quam ex ojacobi [zr«

Hos. XII, 14.

39

vitio perceyit, fibi fumerat, mihil de ea reddere voluit. filide

Pus [uis; hoc inmuunt , dum dicunt : comedit pretium. mo«

rum. $22 enim h.l. efl pretium , uti Gen. X XIII,13. Poft

completos illos XIV fervitii pro uxoribus annos, novum

cum focero, Labane, pactum /fuper mercede fua iniit Jaco-

bus , ut fibi & familiae fuae aliquid acquireret, resque etiam

fuas curaret. Gen. XXX, 27 — 32. coll. Gen. XXX, 4r,

"TAnNovius hanc /ubintelligendam (tatuit. applicationem :

eJacobus pro uxore ex cognatione ducenda /ervitium mole-

ifimum €9. diuturnum Labani , homini duro €$ avaro, non

detrellavit : Et vos , ejus pofleri , gehovae , Domino facilli-

mo, aequiffimo , €9 benigniffimo [ervire detrettafüis.

l'idete

igitur , quam egregn

acobi pofleri fitis! llle in fervitute a

Deo non difceffit. V'os libertate abufi vos Deaftris fubjicitis

vefira fponte.

J ehova I/raelem ex

Et poftea per Propheta;aja. eïiïxit

"Aegipto, €3 per eundem Prop

7

etam cuftoditus eff.

Et per Prophetam eduxit Jfehova. Ifraelem ex Ategypto,]

lfrael heic indubie populum ex j;facobo ortum denotat,

qui, in oppofitione ad patrir fugam in Syriam & fervilem

in illa manfionem , dicitur, a/cend;//? magno numero ex

Aegyptiaca fervitute in terram promiffam , non virtute

propria, fed (ffehovae potentiffimo mandato & impulfu, ita

tamen , ut interveniret Propheta, IMofes fc. «av. &£oyzv fic

di&us Num. XII, 6- 7. To 3 fumitur minifterialiter, ide

CR

que dicit ac. WT 3 V. H

Et per eundem prophetam cuftoditus &ft.]. fc. idem popu-

lus, poft exitum ex Aegypto, per eundem . WMofen, ut im-

bellis €9. errabundus grex ovium in horridis Arabiae defer-

tis cufloditur, & per 4o annos confervatus eft. Alluditur

ad id, quod de jJacobo dictum eft v. 13.

Sed irritavit Ephraim öälföva&n)ve/lemmtei : idéo

4s

Hor. XII, 15.

fanguines ejus fzz;aei £0 i"elz'nq.uet, €9 ignominiam

ipfius retribuet zi Dominus ejus.

Sed irritavit Ephraim Jehovam vehementer ;] Nexus fit

nulla interveniente conjuntZione , fed in verfione fubintelli-

genda eft adver/ativa, [ed. Exiam, quem irritaverit Ephraim,

non exprimitur, fed ex v. praeced. repetendum eft nomen

oJ^hovae, nifi malis ex fine verfus afcifcere, Dominus ejus

LXX vertunt: E9vptccv EQpuip. , zi mrapepyice, ad fenfum

magis, quam ad literam. VurG, ad iracundiam me provo-

cavit Ephraim in amaritudinibus fuis. 1n. exponenda voce

E2wwon differunt Interprete. Zl/ii, fubintellecto 3, voce

hac exprimi ftatuunt conjun&la cum idololatria fcelera, ea-

que cum amaro in Deum corde €9 ore exercita, quae gravif-

fimae irae cauffam dederint; Alii vocem adverbiahiter ac-

cipiunt, vertuntque: Zfeerbilfime iram provocavit Ephraim :

Ephraim hat auís bitterfte den Eifer gereizt.

ideo fanguines ejus fuper eo relinquet.] "To Vav eft conclu-

fivum. S[,m,gumg; ejus fc. Ephraimi funt fanguines ipfius pro-

grii, ab hoflibur effundendi.. Alii quidem intelligunt /angurnes

ab Ephraumo effufos, [eu caedes ab eo perpetra/as.. Ica T REM.

Jux. Dnpsis, Bunkius &c. fed fanguis alicujus dicitur

Juper. cayite alicujur effe, vel fuper eo relingui, quando non

vindicatur ab eo, qui effudit , fed tanquam nocens appro-

batur. Sic Deus hic comminatur, /e non vindicaturum [an»

guinem Ephraimi , quia ipfe eft cauffa exitii fui.

KEt ignominiam ipfiur vetribuet ei Dominus ejur.] i- e.

ignominiam, qua Deum fuum effecit, eum deferendo €3 ad

idola transeundo , retribuet ipfi, Id facum eft, quando

Deus Ephraimum /ummo contenitul captivitatis €2 exilii tra-

didit, omnibusque populis defpectum reddidit, — vi9N ad

verbum: Domini ejus; Sed; uti Deur &rioN. vocatur, ità

«quoque E« IMal.I,6. IVlinus commode LvTHERVS pet

Dominum ejæ.as "Affyrium intelligit in Gloffa,

"À

—

EEE

AA N

m

Vs

a

AU

22

4

É)

DP

s

4

at

j

?

;

.'A

$

?

c s

3

i

i

r

7

*

E

;/

A

p

$

:

1

i

Y

A

ï

"

p

$.

:.

4

2

b

3

5

ï

x

4

FU us

s

x

316 4

A

i

at

i

s d

j

[

2

t

»

»

p

t

»

;

um

$

PLetshs

X as

aE

:

VA

ï

*

?

d

ä.

P

EY

j

i

3

il

»

:

^

i

s

i

:

4

M

:

$

KOM

ï

Ó

2

60j

?

Ts

ATefa

:

:

x

P

OE

2

st

;

j

^

T

PL EEE

N ETREE

3

Tagas

M

;

,

;

i

DT PURLAS

26

d

n

*

d

E

pR

TR

As

t

TetoA

nset

5

i

h

«

?

$15

WOS

2

Eu

DATPES.

H

2

»

at

X myr

*

d

2

29

m»m, I

1

"

TU

Rn aE

^

P

VRTILATPre

Mut

At

i

^

P

:

g

ROE

i

&

:

2

TE

s

WTA

aE

A

A

r

Eu

j^

PV

r;u,

TP

n

t

':

;—

s

ss

ä

D

5

n

4

»

Ls

$

P

p

a at

"

.:

i

1

g

6

aT

4

ä

»

;

W

i

OR

i5

3

2 *

A

B

)

.

:

i

*

us

52

C

5

.:

:

«

"

X

P

E

ï

i

e

E

*

1

;

"n

sfv

:;

25

:

*

s

i

A

i

ts

;

us

5

e

:

9

:1

:;

PxS

M

at

j

^

.g

s

i

;

xv,w,;

i

"

M

idel

)d

?

M

i,

T

t

]

pane

B

a

3

s

f

3

DN

LE

ï

Yi

;hf« i

.x' Ht

M UEUM

Ro

E.

»

iO*

$n

:

MS

dl

.

(oMET

(

ä

4

dotsl

j

i

E

aT

M

s

od

paeet

v

pistel

s

á

A

E

Ü

It

(X

A:

4«

g

hO dE d

-s

OA DUR

A

;

I

&

-

s

2

Vsl

PA

Ó

QO

(l

i

A

T

Es

s

i

$:

s

&

P

-

DN

^i

ia

V

,

i

VRR

i

$59

ts

ATE RP

HO

i

—

r

a at

E

E

p

y

5

B

"

:

E

SINN

N

P

Koe s

i

SEFSI E d

H

T&

s

v

EE

jt»

E

T

1

2

$

$)

V ETA UE

f

3

E

i

t

s

*

Rs

us

^

ï

i2

;

d

?

s

1

'r,

E

n

t

s rafet

"

:5

Sd

(

6

N

sst

D

lts

i

:

s

.

i6

E

:

t

Y

?

BA

Ms

p

$

5

t

ii

$

NT

25

AE

N

2

]

M

oU

XLe

*

MA

D)

i

agb

CO

5

fs

$)

C

;

d H

a

s

Ms

t

Pt

Plävqu

eg

PV

?*,

PASATSMEt

s

(s

T

i

ATU

I

.

M

i

T

&f

n

uU.

$25

g

"

o x,',;v

EO VE

*

u

t

:,

'tï

TR

D

$s

*

2

k:

p

i^

3

esret

EM

rfe.

s

Y

22b

a

A

A

$

5

*g

i

)

at

t

AAE

a

B.

E

u

e

m

*

;

OR

*

X

)

2

Pa ?w

212

d

ts

e

3

bs

s

o

s

3

MM

DN

s

rA

r

u

iorh

o

-

4f

**

!l

i

g

3d

1

v

H

m

4.4

TM

ïzïfä?

V elp

$a

ä.

i

i^

x

n

?

P.

d

.

A

j

us

ob

s

QU

a*".v

RUA

s

Mi

h

j

i

2

i

5

e

D

Y

'—!

D

h

25

*

H

s

d

* (M ,Q:ïüi,f;—æ

I

2

3

as

*

:

x

e

z

)

CC

»

PU

ss

p

3*

(

3

o

d

y

E

s

N

d

N

s

v

E ä'?.* u

EOE

Ms

:

y

Q

»

u

j

ii

21

i

&*

d

R EDALY

$085

Mv

$

ï

T

i

,

3)

4

2

o

»

H

2

OW Y

M

us

*

h

A

z

d

M

d

Avl

ii

Lzoh

sl

$i

UE

x duf

LAT

1

u

OR

j

j

*

M

T.

D

Vs

MORes

V,v

ul

s

dul

i

?

"

?*

.

M

"

CA

M

.

ó

T

QT

al

h,

E

1

3

D

:

a

$2

EE

at

2

"

j

i

:V

L

A

ts

Tor

,

j

?

CX

A

i

is.

UE

VAOEDROEINT

P

PAU

ls

vt

L

7

N

2

.

x

Vsf«

A

»

.;»

us

:

M*

W

d

U

AA

d

*

(

Tsty

A

?

j52

d*

s

As

tha

U

M

»

ioi

6

ia

Bv

—.

*

st

,

*

"i

R '*(

i

t

d neo

o

w

COR U

2

3

H

1

:

lt

:'«

j

rl

A

xl

r

Is

1 wä*f&* »

5

^

$

"v

at

f

T0 dee

d

;

x

B

3

ATA

25

1262

d

Y

tsl

NU

s

M

5

i

QuX

')

l

*

s

E

AW

h.

TT

T

jf

5

*

2

t

CORv

r

i

3*

,f

AA

CR

of

»

iE

j

2

T

j

«wg.

Ls

t

Y

*

i

us

n

PAOR

hS

i5

?

$

2

?

y

E

:ï

m

t

H

if

E

r

M

äf

A

,L

:

;

^

i

H

$h

)y(&»(

,.,,v *

jj

5

^

H«

:

£2

i5

d

d

dT

M

H

i

b

;

3

j

u

;

Qu

ia

d

3

N

E

AE

d

M^

.

£

i

T

:

i

N

ATE

O

i

H

i

F

*

*

ety

t

Es

At

»

M

u

fORE

Bo

$T

UM

ais

n

j

Aj

5

s

T

M

$

;

H

*

j5

Jv

d

j*

TE

u

d

N

m

»

MA

a

K

Q

Y

Y^

M

24

pbes

P

a

j

u

i

M

VN

Q

(

i

j:

UT

4

UA

i

^

ho

'

i?

MC UEN

i*

V

o

j

1«

DX

i^

"

*

ivl

n

hs

»

E

h

i

i

as

?55,

*

i

:

t

E

d

i*

d

;

fs

o reni

:

(s

WA

j

O

&

35

;..««

E

t

RTAT

s

i

E

N

Y

ä:

i

^

Mi

*

(

i

j

s

*

;

)

u

"u

(

x

g

»

u

MAT

g

AUR

sE

$

j

;5

M

$t

DX

E

a

:

O

247

Te

J

"

;

3

"AA

AT

D

UER

;

us

.

t »

»

o

C ce usah

DN

RVE

.;e- *ï; wæ*

H

*

s

i

x

*

o

A

As

A

*

5

NIE

,r, M

st

A

E

As

P SESIS

i

ä

s

&'b

,

E

K

s

n

us

(

P

x

E ^g

$n

(s

ER

zM

T*

n

x

H

:

526

;

M

d

A

iA

E

s.

v

4

*

MU

UM

?

x

Bo

:,

*

^

A

s

AUE

ïäz*:*ï;

j

g

m

A5

*

OR dR:

Cuoen

o

W

chg

ROLX

D

MP

as

KO

E

L

s

TENUE

A

d

T

i6

i

.

i.

OLT

A

d

oU

CHSE

"

Ms

i

o

u

Y

Vipre i.

VM

t

A

E

DO

*

CHOERSRE,

s

v2

s

PX

n

z

2

M

;»

TE

OKO

j

ROCNON A

UPE

*

NORS

ERE a Es

,.13.,

:

'e

It t

NUA

*

3

E

o^

$s

[*

s

D

P

"

Ed

Qu A

M

(s

Pcet,

M

vem

r

N

t

u

WaE

d

u

*ïm

w

tfa

ï

J

E.

.

*

j

'jy

N

U

-

N

E

u^

2

m

Quf

*

MRU

Set

*

CA

w

Ti

Y

À

DACA:

z

^

'--»«Hx«'cd

5

*

i2n

,.1

o

3

*

EUA

4

Ü

&

(2UNE

s

M

:

m

iee

H-H.

CC

^g

WE

,r.g,

UE

Ms

N

ä

d

T.

dul

f.

*:f;ï:

N

u

bt

Z

TTR

o

P

.ï

2

94—'

t

Ht

4,-«;

X

$

MU

g

A

:

PUR

t cwmu A

j

N

b

;

A

(

Ó

r

hr

W

s

j

:

Y

S

h)

ieeee ff

x

-

y

M AN,

Mrae26;

TP

s

s

'v-vc--xv

--æ

:N&*XB'**

ä..* j

*

ä

d

j

*

ï

Pal

QUs

AL

COR

i5

:

s

U

IS

v

?

VSPAQRUAR

Y

hk

UDDE

.-.z«*'*'

I

*

N

Ut

D

;

i

2

ä

Qs

CR EPT VTa

A

"«W -

Toris

d

s

yc

Q

5

:

i

BUA

N

i

QUX

s

a ees

EUR

«*;,

Q

urbvLN

x

j2

E

Ó

li

v

(

s bapr-

AE o

v r'fai

u

T

[-

*

2

t

d

dN

(

TE

t

À

s

6512

Hs

b

AUE

t

(s

o

z"**«)*

d

s

N

h

COU

N

EU.

T.

nE

d

$

i

PLl

Ó

ERE R

X

VAU

d

"ts

oeN

tz:"v*'

at

Hs

ET

*

QV

N

$.

(s A

»æ A'

M

T 6»;2

T

A

Si*6S

;

ER

MT

E

:

:

ls

OO

v*..

F-&

m

d

E

E

*

i5

"

(des

*

:

E

Vi

Piits

MO

M

t

BR

i

Fa

U

$

j

.M(«..

twai

s

.

$5

N

i

.

EU

N

s

E^

D

N

v

s'h

Y

PX

388

WE

m

(one

15:?;

um

v

$

od

sForol

E

j

à

4;'-» T,,

pE

W

Db d

N

U

^

;

j

UR

A

þFc

"fb

!64«*

öu

s

Go

::;

i

Curt t

TM

«wnæ«

EE

x

fï

*

$

V

N

buo

t

TO«

M

L ocde

j

S

E

ER

VORORUE

w.,

h

ü

(

v

o

M

ie

UAR

MR

p

MTK

NOCR

b)he

ï **.n i "*

CX

V

^

»s

d

o^

g?

E

3«

AU

H

vt

AAE

s

IN

s

fv

1

VTE

3,

2

J VE H

,

?».»

,;,.

A

4

,v

u ;(*7

TA

i

:

A

»

?

IN

:'

d

Vs

UYEM

Wn,«-s

ii

«h*

af

3 2

ü

T

s

s

Md

-xv,-u,

VRT

rret

:

AR

DI

U5

2

s

i5

(

Tél

j

OUY

VOT

s

E

iE

(s

S

id

x

A

^ *-.ï«f;:"ävs

:

s

A

s

^

iE

j

dN

j

YETA

5

s

M

s

M natie

J;x*wh *eh

QOU

«:*L" y;h EMS

T

d

Y

Y

TRU

"w-.,e

,æw

OR

Dd

b'?

Y

MÉ

j

i5

,ï

;

5

OUCAN

s

n

Hoe

3

5

4

$

"

S

i

A

us

A

i?

Pa

*'L dv z«;

»

5

:

E

CA

b

OA

QU2

e s'

*5

u-

s

PA

2 NU

'f'»!ï

sl

d

MAU

b

i^

ia

M

AC

«-'k*.; 9

nE

v

MO

d t ob dU

s

VACNS

Qp r

«?

CA

d

j

«

d

PA

:?w [&a Al-,ü(

eavw (

t

i

uN

AR

T

V

(

( EEE At OR

n

E

A

db

A

g

NI PE

i^

A

U,..

w -'*»

«m

-;s

3

atu

G

iv

'e

ORAT

KR 634*

:

PU

RD

hls

M

';

at

ww

o eOn t at

i

ï'

d

o

-

N

J:

»",

MOR Q

at

w

n

*

2

;

A

(fet

N

QU

w

&

a esel

VOR

RAR

:

k;

i

*

iA

Z

;ï

5

:,

s

PO

CA

v

2X

(s

*

r'i

fl

j

E

;

d

j*

n

M AC

i

MM

:

£m

$

*

3090

"

an:

j

v

QO

"N

T

A

Ms

A

À

i

KE

:

if

*

M

A

RA

i

*

( ER «m »*

x

Ü

j

»E

QU

v

i

:

j

s

A

s

V

X

Q

»n

T

s

RRP

ie

;

h!

IN

N

*«

(s

»

v

J

:

d

^

j

:

au«.yw«

*

9

EM

(s

M

M

P

;

OU

Pa

x

T

2

*

(

H

*

x

Eï

w, ,nzya

as

Q

ii

D

VE

l:

,L

:u

w

r

*

t

Ts

f

"

M

AC

»

-

j

&

T

-

N

N

",

"

:

::

i

s

a

Pés

vl

"

5

»

UuT

il

u

M

s

.Z»

v

o

3

p

ï

P

2

n

NY

P

as

«

A

h

(2

56

Wi

ï.

^

;.

ä

iR

hii ho

PISTPI

*

g

*

i

v

Ls

d

M

*

M

DAR

N

i cori

,æ,:;f

ï

ij

z

a

P^*

H

Aoerd

N

ï

2

ji

*

M

&

AN. N OTATIONVM HISTORICO- EXEGETICARVM

IN HOSEAM.

s

PARS FNDECIMA

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

r

CAP'.

AL

COMPLECTENS

ä

VA

o

QVAM

ä

SVB DIVINIS AVSPICIIS

ä

PRAUESIDE

LVDOVICO JOSEPHO UHLAND

THEOL. DOCT. ET PROF. PVBL, ORD. DVC.

STIP.

ET

THEOL. SVPERATTENDENTE

z

h. t. RECTORE ET FAC. THEOL. DECANO

DIEBVS

SEPTEMBR.. 4. MDCCXCF.

-

PVBLICE DEFENDEN?Y

ïï

M. CHRIST. FRID. DAV. SPINDLER, Isfra- Eiffsleim.

M. IMMAN. FRID. BERINGER, JAHofeneccens.

i

M. PHILIPP. CONRAD. LANG, Laureacenfir.

M. IOH. CAR. AVG. FABER, nfra- Enfng.

EXAMINIS THEOLOG. CANDIDATI IN DVC. STIP. THEOL,

ä

TVBINGAE, —LITTERIS BALZIANIS,

üj Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com