KaI600-509_36
author: Linck, Jeremias EberhardandMarco, Louis Felix

. e bp
DIsSERAGDG JVRIDICA

E TIONIBVS.
eEEENDRII DILATORIIS,

REPLICATIONIBVS, JVDICIIS PRIVATIS
ET PVBLIGS ET. OFFICIO.

1
m

2X257DE
DN. IERFMIA EBEHARDO
J. U. D. JUR. PUBL. ET PAND. P. P. O.
. ET CAP. THOM. DECANO,
SOLENNI CENSVRE SVBIICIET
AD PIEMNX 6 TEEYN. Aνο½XI.

R— LVDOVICVS FELIX
MARGO,
DE PETROSAVIA.
WUWUANRGENYORATI,
Typis, MELCHIORIS PAVSCHINGERI, Typogr.

DEO.

PATRLE,
PARENTIBVS,

PATRONIS.

AMICIS

De Exceptionibus in genere.

TIES. I.

Acoei opponitur Exceptio, quæ eſt excluſio vel
dilatio actionis ſummo jure fundatæ.

THES. II.

Summum jJus hic ſignificat gus in theſi, ſeu Regu-
lam Juris, abſtractam à ſpecialibus caſuum Regulæ cir-
cumſtantiis; quarum minimæ jus miltare poſſunt. Hæ
enim aliquando faciunt, ut Regula perdat officium
ſnum in ypotheſi, i. e. in ſpeciali ſuppoſito calu.

7ES. III.

E. g. Regula eſt: Mutuum accipiens tenetur id red-
dere; Sed ſi in Caſus Regulæ inquiramus, reperiemus,
odioſum vel noxium aliquando eſſe mutuum dare aut
accipere; hinc æquitas movit Legislatores, ut quasdam
perſonas à Regula exciperent, quale quid videmus in
minorennibus, aut filiisfamilias contigiſſe. Hi enim
in ſummo jure ſeu Regula fundatæ actioni opponunt
Legis exemtionem,, & inde reſultantem exceptionem.

THES. IV.

Reus actionem competere negans, proprie non
excipit, unde reſponſio Rei, qua aut factum actionem
fundans negatur, zutiackuimn jure nullum dicitur uit ir.
. olu-

(0) Le-

ſolutum, erit aut infciatio, aut mera litis conteſtatio
negativa, aut Exceptio facti. Huc ſpectant reſpon-
ſiones: Nego, me mutuum accepiſſe; Dico: me ſol⸗
viſſe mutuum, compenſaſſe, præſcripſiſſe &c.

THES. V.

Quæ vero Exceptiones actionem non negant, ſed
tantum ob reſiſtentem in ſuppoſito caſu æquitatem red-
dunt infirmam aut excludunt, dicuntur Exceptiones
Juris, pr. J. h. quales ſunt Exceptiones SCti Maced.
Vellejani, rei judicatæ &c. Actio quidem mutui e. g.
competit contra filiumf. manus enim Creditoris non
ſunt ligatæ in perſequendo & accipiendo; ſunt tamen
ligatæ in exigendo; quia e. g. Macedonianum „Velleja=
num SCtum obſtant, quo minus cum eſficacia agi pollit.

THES. VI.
Exceptiones juris, quæ enervant vel non admittunt

actionem jure ſummo fundatam⸗ peremtoriæ, quæ vero
gandem differunt, dilatonæ dicuntur, .

De Exceptionibus peremtoriis.

THES. I.

EXceptianum peremtoriarum exempla funt: Macedo-
mani, Velejani, non numerata pecunia, jurisjurandi, vei
jadiateæ, errofis, doli, metus &c.
re⸗ 2 614 THES.

( „ 62-
THES. II.

Exceptio ScCti Macedoniani datur filiisfamilias, qui mu-
tuum acceperunt pecuniæ numeratæ aut huic æ&qquiva-
lentis ad elidendam Creditorum intentionem. z. r. F.
de SC. AMac. §. pen. 7. quod cum eo qui & .

THES. III.

Exceptio SCti Vellejani datur mulieribus, quæ fidejuſſe-
runt, adverſus Creditores ex hac fidejuſſione agentes,
ad elidendam illorum intentiondm. ?. :. f. . Vell.

7HES. IV.

Eärlreptio non numerataæ pecunigæ datur ei, qui ſub ſpe fu-
turæ numerationis in Chirographo confeſſus eſt, pecu⸗
niam accepiſſe, quam tamen revera non accepit, adver-
ſus eum, qui ex hoc Chirographo ante biennium agit,
ad elid. ejus intentionem 5§ 2. h. 1. Hodie hæc exce-
ptio raro devolvit onus probandi in Actorem. Unde
& ante & poſt biennium opponi poteſt, ſed opponens
Reus tenetur probare- ſe pecuniam non accepiſſe;
Chirographum enim ei obſtat, quod non amplius datur
ad fundandam, ſed ad probandam actionem.

THES. IV.

Exceptio jurisjurandi datur illis, qui ad delationem vel
relationem adverſarii juravit rem eſſe ſuam vel debitum
ſe ſolviſſe, adverſus hunc denuo agentem, ad eliden-
dam ejus actionem. §. 4. J. H. 1.

2 7KES.

ee ee⸗
7HES, V.

Eſt autem Juramentum aſſeveratio religioſa alicu-
jus rei, in cujus majorem fidem Deus tanquam te-
ſtis & ultor perfidiæ invocatur. Si quis contra con-
ſcientiam jurat, Periurium committit.

2 HES. VI.

Non de Juramento promiſſorio, quod futura, ſed
aſſertorio, quod præſentia & præterita reſpicit, hic agi-
tur, & quidem litis deciſorio.

THEJ. VII.

Aſſertorium enim aut ſpectat litis deciſionem, aut æſtimatio-
nem. Si hanc; dicitur juramentum in litemveritatis vel Af-
fectionis, quo res in judicium deducta vel ſecundum ve-
rum pretium, vel ſi dolus concurrat, pro affectione ju-
rantis æſtimatur. t. t. G., de qur. in litem.

THES. VIII.

Si litis deciſionem; tunc vel directe, vel indirecte
eam ſpectat; Indirecte reſpicit litem Juramentum Ca-
lumniæ, quo juratur omnem abeſſe actioni, exceptio-
ni aut ſpecialibus aliis petitis dolum; & hoc vel ab ini-
tio litis ad totam cauſam, & eſt generale; aut in curſu
litis, toties quoties ſuſpicio emergit ſpecialis malitiæ
præſtatur, & dicitur ſpeciale. Hoc etiam dicitur z.
ramentum Malitiæ. 7;

7RES. IX.

Si ſpeclat directe litis deciſionem, litis deciſorium no:
mina-

jcu⸗
1k.
Ol

ſec
agi⸗

ie⸗
e⸗
.

n0.
i⸗

äS.O,h ee-
minatur. Dicitur poluntarium, ſi id pars parti extra
judicium defert; Jusiciale, ſi id pars parti in judicio aut
defert aut refert; Neceſarium, quod Judex partibus
imponit. Hoc eſt vel Suppletorium, vel Furgatorium.

THIES. X. .

Suppletorium eſf, quod Judex ei imponit, qui ſe-
miplene vel plus quam ſemiplene probavit ad probatio-
nem ſuam complendam. Purgatorium vVero eſt, quod
Judex imponit ei, contra quem probationes ſemiplena
de minores militant ad purgandum ſe à ſuſpicione.

THIES. XI.

Actio & exceptio Jurisjurandi ſupponunt Volun-
tarium. Nam ſpecies Deciſorii reliquas ſequitur ſen:
tentia alut res judicata.

TIES. XIE

Exceptio rei judicatæ datur reo per- ſententiam abſolu-
to adverſus adoorem denuo ex priſtina cauſa agentem

ad elidendam ejus intentionem. J. 5. h. 1.

TIES XIII.

Exceptio erroris datur ei, qui juſto errore aliquid pro-
miſit, contra eum ‚qui inde agit, ad elidendam ejus
intentionem. J. I. b.

THIES. XIV.

Erateptio doli eſt, quæ oritur ex ſraude vel iniqnitate ad-
verſarii. Ex fraude ſpecialis, ex iniquitate generalis doli
exceptio oritur. l. 4. §. 33. J. de Dol. mal. exc. 1. 1. S. I.

l. 2. 30 F. 4. 4. 1.
A 2 THES.

86 (0) 2-
MHES. XV.

Exceptio metus datur illi, qui metu non vano COactus
eſt ad aliquid promittendum vel gerendum, adverſus
cogentem, aliumque quemvis actorem ad eliden-
dam hujus intentionem. I. 4. S. 33. F. de Dol. mal. except.

TIES. XVI.

Exceptio pacti de non petendo datur ei, qui pactus eſt,

ne petatur, adverſus eum, qui contra pactum agit-,
ad elidendam ejus intentionem. §. 3. .

7HES. XVII.

Sunt adhuc aliæ exceptiones Peremtoriæ, quas in
amplioribus Digeſtorum libris invenies. Cæterum Ex-
ceptiones peremtoriæ regulariter opponuntur poſt litis
Conteſtationem ?. 8. c. h. I. 9. C. de Præſeript. niſi ſint litis

finitæ c. 1. 2. Lit. Cont. in G.
TEES. XVIII.

Imo hæ & in ipſa executione opponuntur, uti & aliæ
liquidæ; ſed requiritur, ut antea non fuerint rejectæ,
e. gr. SCti Macedoniani Vellej. 1. 11. F. ad. §C. Mac.

De Exceptionibus dilatoriis.
THES. I.

LDilatorke exceptiones vel reſpiciunt Perſonas judicii,
vel ipſum proceſum, vel Cauſoe merita,

7HEGS.

— 0 ) S⸗
TMHES. II.

Perſonæ judicii ſunt vel principales, vel acceſſoriæ.
Principales ſunt qudex, Ador, Reus. Acceſſoriæ ſunt,
quæ his accedunt juvandi vel miniſtrandi gratia.

THES. III.

Judici opponitur exceptio ſuſpecti, incompetentis, inido-
nei & . vid. l. ult. C. h.l. 16. C. de jud. Actori & Reo e. g. exce-=
ptio inhabilitatis ſtandi in judicio, præjudicialis, ſi ſtatus
negatur, à quo dependet actio principalis e. g. ſi negen-
tur eſſe heredes, filii &c. zit. C. qui leg. perſ.

THES. IV.

Acceſſoriis perſonis e. g. Advocatis, Procuratoribus,
Teſtibus, opponuntur Exceptiones inhalilitatis, deficientis
mandati, infamiæ, falſitatis, juſtæ ſuſpicionis, perjurii & . S. F. b.

7HES. V.

Proceſſum ſeu formam Judicii ſpectant Exceptiones
ſeriarum, termini anguſti, loci non tuti, libelli inepti, omiſſæ ci-
tationis ad pidendum jurare teſtes, omiſſi juramenti teſtium, &

THIES. VI.

Cauſæ meritis opponitur e. g. Exceptio plus peri-
tionis, moratoria, ceſſionis bonorvum, competentiæ, beneficii fi-
7ES. VII.

Exceptiones dilatoriæ ante Litis Conteſtationem op-
ponuntur! ualt C. b I, 24. C. de proc. Niſi de novo ori-
antur aut ignoratæ fuerint, aut gravamen habeant ſuccelſ-
ſivum. d. l. 24. 7 HES.

—3 („O⏑) e-
De Replicationibus, Duplicationibus & c.
EScâ.

TIES. I.

CII. actioni Exceptio, ita huic Replicatio opponitur, quæ
elſt exceptionis excluſio. Eſt quaſi exceptio acto-
ris, Reo oppoſita: Nam reus excipiendo fit actor, &
actor Reus. . 2. §. I. 1. 22. G. I. de Except.
TMES. II.
Replicationem enervat Duplicatio, hanc Triplicatio,
hanc denique quadruplicatio pr. & . ſeq. b. Dependet hæc
reſponſionum reciprocatio ab Ordinationibus proceſ-
ſualibus.
THES. III.
Exceptiones, Replicationes, Duplicationes &c.
ſunt vel reales vel perſonales. .
2IES. IV.
Reales ſunt, quæ cauſæ cohærent & tranſeunt ad he-
redes & fidejuſſores; quales in dubio ſunt omnes, etiam
SCti Vellej. Macedon. &c.
L THES. V.
Perſonales ſunt, quæ perſonæ cohærent, & cum ea
expirant; Quales ſunt, quæ perſonæ intuitu datæ ſunt:
Exceptiones e. g. fori, competentiæ, ceſſionis.

De Judiciis privatis & publicis.
7ES. I.
Ctiones, Exceptiones, Replicationes &c. tractantur

in judiciis, quæ vel privata ſunt vel publica; In illis
priva⸗=

4.

ec
el⸗

e
nnt,

tu
R
a⸗

ſubeundam, ſi grimen objectum non probaretur.

vatam; In his publicum intereſſe perſequimur, Crimi-
num delationibus & inveſtigationibus.

THIES. II.

In genere Judicium conſtat, Citatione verbali, aut re-
ali cumn àczàε1ibello. z. Litis Conteſtatione afinmativa aut
negativa. 3. Cauſæ ventilatione, per negationes, exceptiones
replicationes, probationes, juramenta: examina teſtium, in-⸗
terragationes, reſponſiones Reorum, Teſtium, &c. inſtru-
mentorum recognitiones, oculares inſpectiones & . quarum rerum
finis eſt Concluſio in cauſa, 4. Sententia, quæ vel interlocu⸗
tzoria vel definitiva, civilis vel criminalis, abſolutoria, vel con-
demnatoriæ, ad ſatisfaciendum parti adverſæ ſeu Reipu-
blicæ 5. Exwecutione.

TES. III.

Perſonas Judiciorum paulo antea dixi tres eſſe
rincipales; Actorem, ſc. Reum, & Judicem. In Crimina-
i Jjudicio Actor ſpeciatim, Accuſatoris, Reus Inquiſiti ſ.
Accuſati nomine venit. Porro ſine Accuſatore ſæpe

Criminale Judicium peragi poſſe videtur; Verum accu-
ſatoris vicem ſubit, Denunciatio ſeu Delatio, Fama,
Procurator fiſci.

THES. IV.

Proceſſus Criminalis itaque alius eſt Accuſasorius,
alius Inquiſitorius.

7HES. V.

Aecuſatio eſt Criminis delatio ad Judicem cum inſeri-
ptione i. e. Cum obligatione ſcripta ad eandem poœnam

2 EES. VI.
Accuſator ſe onerat probatione, quæ luce meridia-
na clarior eſſe debet. l. f. C. de probat.
TIES. VII.

Hodie ceſſat inſcriptio. Niſi apud Galos in crimi-
ne falſi. Poteſt etiam crimen ſimpliciter deferri, ſeu

denunciari ſine animo accuſandi; ſed & ſine animo ca-

lumniandi, ut judicis officium excitetur. Injuriarum
autem tenetur malitioſe denuncians.

THES. VIII.

Sequitur denunciationem vel famam publicam In-

quiſiis, quæ eſt actus, quo Judex vi officii nobilis ve-
ritatem delicti commilſi, detectionemque perſonæ delin-
quentis indagat.

7 HES. IX.

Hoc eſt vel generalis, quæ tantum an drlictum com-
miſſum & quis deliquerit, inquirit vel ſpecialis, quæ contiæ
certam perſonam indiciis gravatam inſtituitur.

WES. X.

In inquiſitione generali de corpore delicti conſtare
debet, quod elſt balis ſpecialis inquiſitionis. Corpus
delicti enim ducit ad veritatem delicti commifi.

Sed ut contra ſpecialem perſonam fat inquiſitio, non
ſufficit corpus delicti, aſt requiruntur indicia, quæ quia
certa

Kicni⸗
leu
d ⸗
a

m 11.
lis e⸗
geliu⸗

Nr
ontr:

onſtare
N

1oro
cecta.

(0) Les-
certa demonſtrari nequeunt regula, prudentis Judicis
arbitrio relinquuntur.

TIES. XII.

Inquiſitio ſpecialis rurſus eſt vel ſummaria vel exas
Gtior; Comitatur vel ſequitur utramque citatio inquiſiti,
Interrogatio & Reſponſio „Carcer, Teſtium Examen,
Repetitio, Confrontatio, Defenſio Rei, Juramentum
purgatorium, Territio, Tortura, Sententia, quæ vel
abſolvit vel condemnat ad pornam, capitalem, non
capitalem, corporalem, pecuniariam, infamiam. De his
omnibus in Theſibus ad Pandectas ſpecialius agetur.

5

De Oßicio Judicis.

TIES. I.

Ofſcium Judicis eſt cognoſcere facta , eaque
judicare ſecundum leges, & conſuetudines, aut
juſſa Principum,

TIES. II.

Duplex eſſe dicitur, Nobile & Mercenarium. Nobile
eſt: quod per ſe ſlat & nulli ſervit actioni. Unde vel ſua ſpon-
te, vel imploratus Judex illud impertit in cauſis Mi-
norum, Reipublicæ, Eccleſiæ, miferabilium perſona-
rum delictorum; In omnibus ſc. cauſis, in quibus ho-
mines Regii, Les Gens du Roy, interveniunt; Tales
ſunt cauſæ publicæ & quaſi.

B 2 THESöS.

(0) e-
THES. II.

Mercenarium eſt, quod, uti mercenarius ſuo do-
mino; ita actioni inſervit; cujus indolem ex Lege vel
pactis natam Judex ſtricte ſequi debet; Hinc ſine adtione
aut imploratione judicare nequit. Hoc in Cauſis
mere privatis ſe exſerit.

7KES. IV.

Contra Judicem, qui contra jus Conſtitutionis, aut
Contra jus in theſi procedit, aut pronunciat, nullitatis re-
medium datur. Qui vero contra jus partis procedendo
aut pronunciando agit, appellatione coërcebitur.

THES. V.

E. g. Sententia Judicis pronuncians : impuberem
poſſe teſtamentum condere, ideoque Titi impuberis teſta-
mentum valere; eſt ipſo jure nulia, & nunquam abit
in rem judicçatam, quia contra claram Voluntatem
Legislatoris judicat. Si vero pronunciaret: Ntium, qui
impubes eſt, eſſe puberem, & ideo teſtamentum ejus valere;
tunc non lædit legem, quia ſupponit recte, ſolum pu-
berem poſſe teſtamentum condere; ſed quia intentionem
partis adverſæ, quæ Titium impuberem fuiſſe proba-
vit, negat & deſtruit, hinc jus partis, quod in hoc facto
fundatum erat, læditur, ideo ſententia, quia non eſt
nulla, appellatione eſt reſcindenda.

THES. VI.
Dantur adhuc alia remedia contra ſententias, ſive jus
partis, ſive jus Conſtitutionis lædant; Remedium Syndica-

tus, Reſtitutio in integrum, Reviſio & Supplicatio, de

quibus omnibus agetur in Pandectis.
S5oLI DEO OιA.

10 ⁸

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
4 Copyright 4/1999 VXyMaster Gmbl r re

1

VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset

J. & P
14750 IVRIDICA

EPT 7 0 NIBVS;,
ORIIS. DILATORIIS,
DNIBVS, JVDICIIS PRIVATIS
VBLICIS ET OFFICIO
WDICIS,
QUAM

T† R E£ §S I DE

EMIA EEBERIILARDO
INCKIO,.

PUBL. ET PAND. P. P. O.
[P. THOM. DECANO,
NNI CENSVRX SVBIJIICIET
Z 6 FEER. Aè¾ D CGCXXXIX.

VVICVS FELIX
MARCO,

DE PETROSAVIA.
ARGENYORATI,

LCHIORIS PAVSCHINGERI, Typogr.