KaI600-508_37
author: Linck, Jeremias EberhardandSalomon, Johann Baptist

BE EEEE

B.NCOC. D.
DISSERTATIO JURIDICA

ruDICI S
SALOMONIS*

AM
PRXSI D E

DN. TTEREMIA EBERHARDO

LINCKIO,
Jur. Publ. & Pand. P. P. O. & Cap.

Thom. Canon. p. t. Fac. Jur. DECANO,

SOLENNI. Cenſurz ſubjiciet
Ad diem 3³ „ ai- M DCC XXXIV.

IO. BAPTISTA SALOMON
COLMARIENSIS.
π &. π

ARGENZYORAYTI,
Literis GEORG. ADAMl PIESCKERI, Univ. Typogr.

VYIR Q
MWobiliſſimo Ampliſſimo atque
Conſultiſſimo

DOMINO

DN. O. BAPTIST
SALOMON,

CONSILIARIO REGIO, IN SUMMO, 8
ALSATIE, TRIBUNALI SIGIILLORUM
CUSTODI DEXTERRIMO &cc.

1VO SUO HONORATSIAO
Hoc

DE JUDICIO SALOMONIS

Meletema
Humillimi in ſignum affectus, obſervantiæque
devotiſſimæ
DAT, PDICATY, DEDICAT,

%

Nepos ejus obſequioſiſſimus
50. BAPTISTA SALoMON COLM.

tieqoe

JuDICIO SALOMONIS.

§. I.

Udicium de Judicio Salo-
monis ferre, non jiudicii,
ſed temeritatis eſſe dixe-
— ris. Liceat tamen illud con-
ſiderare, laudare, mirari &
tanquam optimum juſtitiæ ſapienter red-
ditæ exemplar proponere. Salomonem
populi divini Monarcham, eundem &
hominum & Philoſophorum & Regum
fuiſſe ſapientiſſimum DEUS ĩipſe teſtis eſt
magnificentiſſimus. Rectius huic, quod

alias Sapienti, uno minorem eſſe Jove ,
2 .„
A 2 appli⸗=

.

applicatur. Tradunt Judæi & plures
Muhammedicæ dediti ſectæ in naturæ
myſteria tanto eum penetraſſe acumine,
ut volucrum modulamina, ſibila, vocife-
rationes intellexerit. Quod & de Tireſia &
Pythagora circumfertur. Conf. Pfeißfer de
Theol. Judatca atque Mabum. Quicquid
hujus rei ſit, grande videri debet miracu-
lum, ſenſa hominum immeare abſtruſa,
& inde veritatem, tanquam in profundo
latentem puteo, extrahere, cujus nobis
inimitabile & cedro digniſſimum in frau-
de detegenda reliquit ſpecimen Archin-
phus noſter. Habetur id in Libro I.
Reg. cap. 3. V. 16. & ſeqq. quod, quia in
præſumptionum materia divini loco eſſe
poteſt exempli, Raymundus Gregorii M.
Pœnitentiarius Decretalium titulo de Præ-
ſumtionibus Cap. 2. jure meritoque in-
ſeruit, o violenta præſumptione ferri poſſe
definitivam docturus.

§ II.

F. II.

Sic autem hiſtoria legitur:

„ Tunc venerunt duæ mulieres meretri-
„ ces ad Regem, ſteterunque, coram eo,
„ quorum una ait: obſecro mi Domine!
„,„ Ego & mulier habitamus in domo uha;
& peperi apud eam in cubiculo, teriio

», autem die, poſtquam ego peperi, Pepé-

„ rit & bac, & eramus ſimul, nulluſe
„ que alius nobiſeum in aomo, exceptis no-
„ bis duabus. Mortuns eſt autem filias
„ mulieris huſus nocte;, dormiens quiphe
,» oppreſſit eum: Et intempeſtæ nobtts ſilen-
„„ tio tulit filium meuumn de latere meo, an-
„ cillæ tuæ dormientis & collocavit in ſi=
„» nu ſuo: ſaum autenz ilium, qui erat
» mortuus, poſait in ſinn meo. Cum-
„ que ſurrexiſſii mane „ ut darem
lac Plio meo, apparnit mortuus :
, quem diligentius intuens clara Iu⸗
„ ce deprehenadi non eße menm, quem ge-
„ nuveram; Reſponditque altera mulier:
„ Non eſt ita, ut dicis; Sed fileus tuus
» mortuus eſt, meus autem vivit, E contra-
„ rio alia dicebat: flias quippe meus Vi=
„ vit, & filius tuus mortuus eſt; atque
„ in hunc modum contendebant coram
„ Rege. Tunc Rex ait: Baæc dicit: Fi-
»lIius meus vivit & Rhlius tuns mortuus
„Aℳt; & illa reſpondet: Non, ſed filius uus
A 3 mor-

„» mortuus eſt, meus autem vivit. Dixit ergo

„ Rex: Aferte mihi gladium. Cumque
„ attuliſſent, ait: Dividite infantem vi-
„» Vum, & date dimidiam partem uni &
»» dimidiam partem alteri. Dixit mulier,
„ Cjus filius erat vivus ad Regem, (com-
„ mota ſunt quippe viſcera ejus ſuper fi-
„ lio ſuo:) obſecro DoMINEà date illi
„» infantem vivum & non occidatur.
„ E contrario alia dicebat: Nec mihi, nec
„ tibi ſit: Sed dividatur. Reſpondit
„ Rex & ait: Date huic infantem vi-
„ vum & non oxccidatur; Hæc eſt enim
d»b mater ejus.

§. III.

Proponitur hic caſus litigioſi partus,
dubiæque matris, agitatus coram Salomo-
ne Rege, judicioque ſeu ſententia ejus deci-
ſus, licet vox Judicii etiam latius hic capi
poſſit, ita ut Audientiam, Deliberationem,
Mandatum & Sententias Salomonis ſubſo-

cutas comprehendat. Audientiam com-

ponunt perſonaæ litigantes & Judex. Illæ no-
minantur in Sacris literis lingua origi-
nali

enin
Am

deret

Iue
Vi⸗=
6.
ſet )
Olli

j ili
Ntur.
V
ndit
,vi⸗
ein

07 ( 88-
nali n21 bV quas communiter mu-
lieres meretrices, alii verò ut Lnmanuel
Tremellius & Franciſcus Junius in ſcholiis
adverſum 16. Ccauponantes interpretantur
fuiſſe. Aiunt hi: prius ideò credibile non eſſe,
tùm quia Regnum à tempore Davidis benè
conſtitutum erat, tum quia non fuiſſent
auſæ coram belomone Deum amante
cauſam ſuam proponere. Quicquid ſit
hujus rei, ex contextu apparet, eas non
non fuiſſe cauponias. Domus ſolitaria
fuit, cujus indolis cauponæ non ſunt. Aje-
bant enim nullum extraneum ſecum in
eadem fuiſſe domo. Y. 18. Neque mul-
tum ad hujus facti deciſionem attulit per-
ſonarum qualitas; ſive enim meretrices
fuiſſent, ſive cauponariæ fœminæ, ſive aliæ,
idem ferri potuiſſet judicium. Quanquam
enim mirum videri poterat, meretrices
tam anxiè de partu litigaſſe, quo lubentiſſi-
mè ſe abdicarent hodie plures, ſi ab eis pe-

teretur; ut frequentia taceam infantici-
dia;

2) 8( Ee⸗
dia, quæ maternum decſſe etiam veris ma-
tribus comprobant affectum; tamen mere-
tricia vita naturalẽ in liberos amorem non
ſtatim ſuffocat. Et quia utraque petebat
puellum ſibi adjudicari, neceſſarid amor
maternus utrinque, ut cauſa impellens
actionis inſtitutæ, allegabatur. Unicus ergo
Judici in hac cauſa, matrem veram à falſa
diſcernere, ſcopus eſſe debuit. Judex,
uem mulieres hæ adierunt, Salomo erat,
Rex populi judaici tertius, qui tunc tẽporis
poſt peracta ſacrificia epulis cum ſuis mini-
ſtris accumbebat, uti hoc e verſu IS. præ-
cedente poteſt deduci. In quo magnũ Prin-
cipibus exẽplum & humanitatis & non di-
latæ juſtitiæ obtulit, qui in ipſo convivio
nec humiles ab acceſſu removit, nec officio
ſuo media in lætitia deeſſe voluit.

§F. I V.

Actio inſtituta Civilis erat, qua actrix

ſimpliciter petebat, ut Rea partum ſuum
mortuum

mortuum pro ſuo agnoſcat, actricis vero
vivum & clam ſubductum filiolum reſti-
tuat. Quomodo nominabitur bæc ablio Civi-
liss Epat ne realis, an perſonalis? Propriè de
partu agnoſcendo nominari nequit; quia
maritus hic non agit contra uxorem aut
viciſſim. Actionem tamen de partu falſo
Fubjecto agnoſcendo; & de clam ſubdaucto
veddlendo ſeu ducendo nominari poſſe res
ipſa dictitat. De exbibenao non rectè di-
ceretur, quia infantis tangendi & videndi
copia habebatur. Eſt autem in hac ſpecie
actio perſonalis duplex, quia agebatur con-
tra Ream ex facto proprio, ſeu delicto obli-
gatam; Duplex enim delictum com-
miſit; I. Suppohtionem partus 2. alteni
partus ſuffurattonem, plagii aliãäs nomine
non incongruè inſigniendam. Sed & con-
dictio furtiva hic concurrit, non obſtante
Lege 3 8.: f. de furtis, in qua dicitur, Matrem
Filni ſurrepti fürti aclionem non habere. Erit
etiam actio in rem, non obſtante . I. §. f.
B AdAe

de Rei Vind. ob l. 55. f-. de fdeicom. lib. &&
ob exceptiones in d. l. I. de R. Vind. alla-
tas. Unde poſſet Partus ablati quaſi Vin-
dicatio nominari; quia hic agitur de jure
quodam in re, ſc. de jure filii declarando,
quod actrici negabatur. Rea nulla ſe tuta-
batur exceptione, ſed factum purè negabat
utrumque; Nequaquam, ait, ſilius meus
vivit & tuus mortuus eſ; ideò nec tibi ſub-
jeci meum, nec tuum ſurripui. Litis ergo
conteſtatio erat negativa duplex, quam in
Judicio ordinario ſequi ſententia ſolet inter-
locutoria, quafactorumobjectorũprobatio
imperatur. Aſt Rex Juſtitiæ curſum acce-
leraturus, ſtatim de cauſa deliberare cœpit.
Secum enim muſſitabat hæc verba: Hæc
dicit; filius meus vivit & filius tuus mor-
tuus eſt: Ma reſpondet: Non; ſed filius
tuus mortuus éſt, meus autem vivit; & cum
videret probationem facti eſſe difficilem,
imò impoſſibilem, veritatis detegendæ gra-

tia ad ſtrategema recurrit, ſibique illicò
gladium

la
ele

ine
mie

hec
non
tor!
itee
An
clcir
lexre
eS
ded
mor
it
,
1dm
hrc
lt

) 11 ( Les-

gladium afferre juſſit, quo allato quaſi Jus
eſſet utriuſque æquale, dividi infantem
in duas portiones, atque diſſecti corporis di-
midiam utrique dari juſſit.

§. V.

Ruſticanum, & ut Duareno in ſimili caſu
hæc denominatio placet, Pantagruelicum,
non Regium judicium prima videba-
tur fronte. Ruſtici enim & imperiti omnes
lites per medium ſecant. Joſophus in
Antiq. Jud. l. 8. c. 2. quemlibet hoc ju-
dicium reſpuiſſe, idque ut puerile & crude-
le reputaſſe refert. Et rectè quidem Judi-
ces ad diviſionem faciles increpandi ſunt.
Sed eventus docuit, ſub hoc ſententiæ
monſtro magnam latitaſſe ſapientiam.
Injuſtum enim & inexpectatum impera-
vit, ut juſtum, quod deſperatum erat,
admirabili erueret artificio. Erat enim
hæc ſententia non definitiva, ſed ſimu-

lata & præparatoria, qua in abdita viſce-
B 2 rum

rum maternorum penetravit, qu, taquam
lapide Lydio veritatem à falſitate diſcrevit.

Verum eſt, ſi ordinariam Juris formam ſe-
quitur judex, ob conteſtationem litis nega-
tivam non ſtatim de ſententia ferenda deli-
berare, nedum pronũciare debere, quod hic
tamen feciſſe deprehenditur &olomo. Nam
Actrici debuiſſet probationem, quod alle-
gavit, facti injungere, & ni probaſſet, Ream
in poſſeſſione puelli defendere. Aſt Salo-
mo non trita & communi Judicum, ſed
versè Regia inceſſit via. Non dubita-
mus, quin multis veritatem quæſtioni-

bus exploraverit. Res ſane erat perple-

xa. Circumſtantiæ dubiæ, obſcuræ,
complicatæ. Utraque aſſerebat, utraque
negabat. Pueri puerperi. Ambæ matres
lactantes. Factum clam, noctu, abſque te-
ſtibus commiſſum. De inſtrumentis cogi-
tari non poterat.]uramento rem commit-
tere tacaſh

minæ

pariter haud erat. Eàdẽ quippe
temeritate pejeraſſent, qua litigaſſent fœ-

3) 13 ( S2--
minæ vulgares & ſuſpectæ. Ad argumen-
ta ergo deveniendum erat. Probabilia tan-
to non ſufficiebant Judici. Sapientiam ejus
decebat evidentia quærere, & convincen-
tia, quæ ſane imperſcrutabilia videbantur.
Debuitne conferre puerorum ætatem, at-
que ex corporum puerilium ſtatura ma-
trem judicare? Non cert. Nam pueri
trium tantùm dierum ætate diſtabant,
quod intervallum eò facilius decipit, quò
certius eſt infantes diverſa cunctos ſtatura,
alios breviori, alios longiori prodire. Lac
inſuper mulierum aliud alio ſalubrius. Sed
& ſaluberrimum morbis infantum aut
puerperæ vitiatur. Potuiſſetne ſe Rex con-
vertere ad temperamentorum aut ad facie-
rum ſimilitudinem atque ſic ſimilem ſimi-
li, ſanguineum ſanguineæ, cholericum
Cholericæ adjudicare? Sed & hoc indicium
fallax. Patrum namque temperamenta
concurrebant, quæ fortiora eſſe poterant.

Nec ſimilitudo ſacierũ quid evincebat, quæ
B 3 nom

)14 7 82-
non neceſſariò adeſt, nec ſtatim rect& di-
gnoſcitur, aut ſi adeſt, ex familiari cum al-
tera fœmina commercio contrahi poterat.
Sorti rem committere, ſive id ſeriò, ſive ſi-
mulatè fuiſſet factum, vel tanto Rege
fuiſſet indignum, aut ſcopum non feriſlet.
Debuitne infantem vivum tecto vultu in-
ter duas ponere matres, atque eam prove-
ra agnoſcere, ad cujus mammas puellus ſe
contuliſſet? Sed & hoc ſortilegium ſapuiſ-
ſet. Cujus generis judicium Galbæ fuit, qui
jumentum litigioſum oculis impeditis ad
aquam ductum inter duos litigantes
ſtitit, eique, ad quem primum ſe recepe-
rat, adjudicavit; uti hanc ſententiam
Suetonius in vita Galbæ refert. Nil ergo
erat reliquum, quam ut in Reæ partes, ut
diximus, inclinaret, tùm quia cauſæ Reo-
rum ſemper ſunt favorabiles, tum quia Rea
Poſſeſſione, quæ juris præſumptionem gi-
gnit, innitebatur. Nam in pari cauſa melior
conditio eſt poſſidentis/. I. S. non mn

dis
Cr.

ine

epe⸗
an
190
8,ut
geo⸗
Rea
ngi⸗
elior

en

,

2) 15 (S2-

f. de B. P. ſec. tab. l. 9. ſ-. de R. Dub.

Certè hic ſubſiſtendum fuiſſet, ni Rex,
(quod & Judici facere licet, imò, ſi tan-
tæ eſt prudentiæ, incumbit) fortiorem
voluiſſet indagare præſumptionem. Sa-
pientiæ artus & nervi ſunt, non temere
credere. Noluit communi præſumtionum
incedere tramite, utpote qui ad internæ
juſtitiæ adytanunquam certò ducit. Depre-
hendebat à Juſtitia externa ſæpe illaquea-
ri internam & ſub juſti larva magnam
quandoque tegi iniquitatem. Infelix quo-
que ſibi repræſentabat eorum fatum, qui
ceſſante probatione jure optimo cadunt,
& quibus triſte occentatur ſolatium: Non
Jus, ſed probationem deficere. Itaque re-
licta ordinaria juris externi ſemità, non ra-
tione rationem, ſed ratione naturam, quæ
fingere neſcit, adortus eſt. Utraque, co-

gitabat; ſe matrem profitetur. Sed impoſ-

ſibile eſt, ut puerum æquali utraque de-

pereat affectu. Alterutra enim mater non

) 16 ( Les-

.. Utraque vincere in cauſa cupit. Sed Im-
poſſibile eſt ut utriuſque par ſit ex jactu-

ra cauſæ dolor; Altera enim injuſtum dam-

num impatientiùs, altera injuſti amiſſio-
nem lucri feret patientius. In utraque ergo
animi, qui huc faciunt, motus excitandi
funt & librandi; ſed ſine mora, quæ
nec danda dolori materno, qua is ſæpe ſeda-
tur vel minuitur, nec rationi, ne hæc na-
turam ſimulet. Foras eliciendus eſt, quem
aggredi volumus, inacceſſus hoſtis. Su-
bitus rationi per improviſi novitatem facti
injiciendus eſt ſtupor, ut natura, quæ
ſimulare neſcit, ſibi relinquatur, & proſi-
liat. Stultum, crudelem, impatientem ſi-
mulabo Judicem. Utramque & cauſæ ja-
Rtura & puelli morte terrebo mulierem.
Sciſſionem litigioſi infantis in duas jubebo
partes. Alterutrum continget. Mater vera
ſervatum potius cupiet puellum, quam

occiſum, & ne pereat, jure ſuo cedet. Mater

falſa aut in ſciſſionem conſentiet aut eam
depie-

de
die
ind

Per

Pr.

n,
Ra
Cro
Ver⸗
gun
Veh
pue
in P
in
Vera
Vit,
ſot
elit
Viſce
Viyr
iiic⸗
Gor

ein.
ebo
Vela
am

latet

3) 17 ( 8-
deprecabitur; ſi conſentit, mater non erit;
Si deprecabitur, renitar, & tunc, aut veram
indicabit matrem, quia de obtinendo, quod
petit, deſperabit; aut debilitatem ſumpti
prodet motus, cujus bene ngendi ſpatium
non ſuppetet. Quod prævidit, contigit.
Rapidiſſimi fulguris inſtar ſententia, quæ
crudeliſſima videbatur, lucem à tenebris,
verum à falſo diſtinxit, terroreque ſuo ſan-
guinem elicuit maternu., Nam cum Actrix
vehementer perculſa, ne vita adimeretur
puero, hunc adverſariæ cederet, hæc vero
in partitionem ejus conſentiret, Rex eam,
in qua natura motus protruſit maternos,
veram matrem elſſe juſtiſſimè pronuntia-
vit. Sic fictione ad verum ſapiens acceſſit;
ſic temerè fallentem prudens fefellit; ſic cru-
delitate ſimulata maternæ miſericordiæ
viſcera aperuit. Ita nodum ſenſibus imper-
vium & Gordio inexplicabiliorem non gla-
dii ictu, ut Alexander, ſed enſe tantùm ſtri-
cto, majori nominis ſui gloria, non diſſecuit,

ſed diſſolvit.

2) 18 ( r-
§. VI.
uis nunc cavillari ſimulationem
vellet Salomonis? Permiſſa ſunt Judicibus
Oomnia, quibus technas vel præveniunt,
vel occupant, vel detegunt, media.
Unde Terriio in cauſis criminalibus,
quæ & ipſa egregia efficacis ſimulationis
ſpecies eſt, & probatur & adhibetur.
Omnis quippe ſimulatio, qua nec fides
frangitur, nec alicui infertur injuria, publicè
tamen & privatim utilis eſt, laudẽ meretur.
Incruſtatam ergo ſententiam ſcopo Juſtitiæ
inſervientem proferre prudentis eſt ſæpe
officium Judicis. Qui neſcit diſſimulare,
neſcit regnare, & qvi neſcit ſimulare,
nelſcit judicare, & viciſſim. Utrum que con-
ſiliorum judiciorumque tutiſſima ſepes.

Pulchra eſt deceptio, quæ non prodit, ſed
detegit juſtitiam; quæ non protegit; ſed

prodit injuſtitiam.
F. VI I.

Aſt ſic probationem actrici ſimula-

tie
(in
ne

pr

in
El
Ea
tio⸗
ter

uo
1s,
neg.
er
N
neg
gur
Rey
e
inh
n.

en
s
k,
di.
05,
Olis
tr.
ſides
dlice

etot.

cr

lepe
lare,
Are;,
eC⸗
epes.
tſel
t,led

im⸗

83) 19 ( 82⸗

cione ſua Rex ſuggeſſit, quod contra offi-
cium ſinceri Judicis eſſe dicitur. Nam hic
nec probationem imperfectam, nedum
præſumptionem ex facto partis orientem
& non allegatam ſupplere poteſt. Bartolus
l. admonendi 3 I. n. I4. ff. de Jurei. An-
gelus in l. dies cautioni . g. boc autem ſj.
de damno inf. Etiamſi notoria eſſet proba-
tio, nam nec in notoriis ordinem juris præ-
termittere debet. C. I. X. de Cauſ. propr.
& poſj.. Ad hæc reſponſuri non dicemus;
quod tamen ſufficeret; Principes viMajeſta-
tis, quà coruſcant, & pollent, juris ordine
neglecto, dummodo non agantcontra con-
ſcientiam, cauſas decidendi jus habere; ſed
Salomonem actrici probatione ſuggeſſiſſe
negabimus. In cauſæ viſceribus veritatem
quæſivit, quam ex animi muliebris motu,
ut ex ſilice ſcintillam, excuſſit. Poteſt quip-
pe Judex, quoties æquitas eum moverit,
indubiè partes interrogare, l. 2 I. f. de lu-

terrog. Nec ambigendum, eundem, ſi
C2 quid

quid à litigatoribus minus fuerit dictum, id
ſupplere poſſe & proferre, quod ſciat legibus
& juri publico convenire, quæ ſunt verba
legis un. ut C. quæ deſunt Advocatis. Quid
verò magis, quam veritatis & fraudium de-
tectio Juri pubiico convenit? Rogatus erat
Salomo, ut partum litigioſum veræ addice-
ret matri. Veram ergo, qua potuit ratione,
detegens, erat officio ſuo defunctus. Hanc

autem invenit modo quæſtionem æmu-
lante. Terrore namque per gladium alla-

tum injecto muliebres interrogavit ani-
mos, & ſic affectu affectum elicuit. Nec

expectandum erat, ut pars allegaret præ-

ſumptionem, quam vehementi ſua emo-
tione ſat luculenter expreſſit. Confeſtim
enim ad fulgentis aſpectum enſis milſeri-
cordiæ commota ſunt viſcera, quæ effecit,
ut adverſariæ, ne pereat, filiolum cederet.
Quã ſane abdicatione matrem ſe eſſe con-

tra ſuam expectationem liquidiſſimè pro-

Pavit.
§.

10

u

Ir

un
M
dun
Re,
1.
l
m
con,
P
/
ud
Mam
nuit
ten

d S§. VIII.
85
Sed hæc ipſa ceſſio novam diſſerendi
i nobis præbet materiam. Quæreret enim
le. quis, cur Salomon celſionem banc non con-
et Srmawerit, atque parti adverſxæ partum
ce⸗ äàm publicò ceſſzꝛum non aäjudicawerit 5
ne, Mulieris ſcilicet ſolenni renunciationi ſtan-
nc dum eſſe videbatur C. e tranſiniſſa 3. X. de
nu. Renunc. Indignum enim eſt, ſunt verba
Mla⸗ Capitis 10. A. de prob. juncta l. 13. C. de n.
ni⸗ n. p. ut quod quiſque propria voce de-
Nec ucids ac deliberaté proteſtatus et, in eun-
. dem caſum proprio wvaleat teſtimonio, aut
mo. contraria volitate infirmare. Salomo ergo
m prlus quam petitum, adjudicavit. Verum
le-.e ſalva manſit res matris & officium
t, udicis reprchenſione vacuum fuit. IIIa
eret. namque filium petierat; non ergo obti-
con. mnuit plus poſtulato. Petitum quidem ma-
ro ter, vitæ tantùm, non amplius juri filii inſi-
ſtens mutavit. Aſt renunciatio, ut Philoſo-
4 C 3 phi

— 3 ) 22 ( SS=

phi docent, actus erat mixtus, non aliud
ſupponens, quam partus diviſionem. Ex
duobus enim malis ob ſimulationem de-
cepta mater minus elegit. Errore & & pe-

riculo matris ergo ceſſante, ceſſabat ceſſio.

Quid quod Rea ceſſionem non acceptave-
rit, cum diviſionem filii urgeret. Acceptatio
enim ceſſioni demum formam conciliat.
Denique hic ipſe acceptationis defectus
fraudem mulieris, cui renunciatio facta,
luci expoſuit. Nam fraus inutilem reddit
ceſſionem, etiam acceptatam, magis quam
error cedentis. .
§. IX.

Poſtquam itaque ſimulationis artifi-
cium egregiè ceſſiſſet, ſententiam Rex pri-
mam, quæ apertè definitiva, tectè præpa-
ratoria fuit, rectè mutavit. Eàdem enim,

tanquam ſubtili veritatis explorandæ in-
ſtrumento, uſus duas eruit præſumptiones,

quarum alteràâ veram, alterâ falſam clarè
cogno-

0
Do
bir
ð
1
da⸗
le
pr.
N
UlE
Prr
Pre
ſen
tion

pe⸗
IIus
um
i.

un

Prd

ud

22

e.
Ne.
lo.
ne⸗
tio
let.
Dus
6a,
Uamm

2
4 pli⸗
Epa⸗
inm,
in⸗

cognovit matrem, judicioque ſuo diſcrevit.
Duo autem hic ſtatim examinanda ve-
niunt; (1) Anpokexſurgentem prælumplio-
nem, Judex ſtatim ad ſententiam defmiti-
vam pergere queat? (2) An præſümptiones
Salomonis adbunc effectum fuerint ſufficten-
les ? Negari poſſet prima quæſtio, eò, quod
ræſumptio ſemiplenæ cedat probationi
Jul. Clarus lib. 5. ſent. in praxi crim. S.
ult. q. 20. Hinc & injuratus teſtis ad ſolam
præſumptionem, non vero ad ſemiplenam
proficit probationem. Cap. nuper §5 I. X.
de teſt. l. Jurisj. 8. C. eod. Nemo autem ex
ſemiplena, ſed manifeſta ac plena proba-
tione convictus condemnatur l. abſentem
5§. 6. I. H. de pæn. Nam cx ſuſpicionibus
neminem condemnandum Divus Adria-
nus Aufidio Severo reſcripſit Adad. Cap.
cum Bertboldus Cap. Cauſam 14. AX. de re
jud. 33. X. de teſt. Unde & contra præ-
ſumptionem juris contraria admittitur

probatio Cap. propoſuiſti 4. X. ae probat.
&

) 24 ( 222-

& ſi hæc ſemiplena fuiſſet, juramentum.
Imò & ipſa, quæ violenta & juris & de ju-
re dicitur præſumptio, confeæſtone partis,
pro qua præſumitur, & evidenttia falti,

cui nunquam derogari poteſt & probatio.

e per indireltum enervatur, Alciatus de

præſ. n. 60. & ſeqq. Menoch. de præſumt.

lib. I. . 6 I. & 67. Judicium ergo quod
ad ſolas fertur præſumptiones, immatu-
rum & præceps videri poſſet.
Verum diſtinguunt DD. inter præ-
ſumptionem bominis & juris. Præſumptio
hominis, quæ in Jure ſpeciatim non ex-
primitur, ſed Judici permittit, ut, quid
ſibi videatur, inſpiciat, rariſſimè Judicem
movere debet, ut ad ſententiam ſtatim pro-
cedat definitivam; limitant tamen, niſi ſit
violenta; quæ tamen limitatio & ipſa nobis
violenta videtur, ſi rationes benè conclu-
dentes & præſumptionibus Juris ſimplici-
ter multò talibus majores non adſint. Quod

ſi ſint neceſſariò concludentes, non tam
præ-

ut

jun
fir
0
A
vel
pis

præſumptiones quam probationes eſſent.
Præſumptio vero Juris duplex eſt; Unma,
qua Lex aliquid pro vero habet, ſed ſuper
præſumto nil ſtatuit, & ſimpliciter Juris
dicitur arg. l.16. C. de Prob. l. 47. de pactis.
Hæc nunquam admittit ſententiam defini-
tivam, niſi e. g. poſt contumaciam Rei,
aut probationis defectum. Altera eſt, quæ
Juris & de jure dicitur, quà Lex inducit
firmũ ſuper facto quodam jus & tanquam
comperta veritate fidem facti imperat.
Alciat. de TPraſ. 2. n. 3. Hæzc, quoties
vel ex naturalibus vel moralibus princi-
piis deducta ulterius inquirere vetat, Ju-
dici ſine ulteriori forma definitivæ feren-
dæ ſacultatem largitur. Animo enim in-
ſtructo talis Judex pronunciaſſe cenſe-
tur, qui ſemper in Judice requiritur arg.
Can. 5§. A. de in integr. Reſt. Quoties vero
confeſſio, aut evidentia facti, aut certa
probatio per indirectum contraria haberi
poteſt, Jjudicem ad definitivam poſt præ-
P ſumptio⸗

ſumptionem juris & de jure, procedere poſſ-
non facilè dixerim, niſi lex & hæc curari

§. X.

Salomoneæ præſumptiones, id quod

in ſecunda quæſtione eſt, ſine ulteriori

probatione ſufficientes fuerunt ad defini-

tivam. Dixi præſumptiones. Non enim
una, ſed duæ hic apparent. Altera ex
amore, altera ex indolentia erga puerum
diſſecandum emicuerat. Nemo non, re
in hunc ſtatum adductàâ, concludet: Ezm
materno deſtitui affectu, quæ in necem con-
Jentit ejus, quem tamen antea ut filium hetie-
vat; ſimul ejus agnoſcet invidiam, quaâ
petito filio renunciat, ne actrix eum vivum
habeat. Concludet porro, Eam veram ma-
trem &, quæ filium conſervare cupit; ſimul
ejus intelliget humanitatem, quà petito fi-
lio renunciat, ut Rea vivum poſſideat. Alte-
ra itaque aut mater eſt, aut matris titulo

digna; altera aut non eſt, aut matris jure
privanda.

lant

nul

olo

re
lch

) 27 (
privanda. Hic, ſi unquam, obtin ebat il-
lud: Qualem te inwenio, talem te judico.

Hæ ſunt præſumptiones ex viſceribus &

ſanctuario quaſi naturæ petitæ, omnibusq;
& Juris & hominis præſumptionibus vio-
lentiores. Tales in fildem rei non ducunt,

Jed rapiunt. Sive bominis, ut Regie, ſive

Juris, ut naturæ, præſumptiones dixeris,
mihi perinde eſt.

§. X I.

Non tamen hic deſunt objectiones:
Etenim præſumptiones fallaces eſſe pote.
rant. Dantur mulieres pietate in pupil-
los propenſæ, quæ matres haud funt §. 3.
J. de Suſp. Tut. Dantur matres in liberos
duræ atque crudeles, liberos vel abjicien-
tes, vel præfocantes, vel abnegantes. Dia-
rium Audientiarum Tom. II. Lib. 2. Cap.
34. refert caſum partus litigioſi inter duas
fœminas, quarum altera, quæ vera mater

Juit, alteri banc qualitatem attribuere ge-
D 2 RKiebal.

82) 28 ( 2-

Kiehat. Juramento itaque vel ſuppleto-
rio, vel purgatorio, aut alio remedio
ſubſidiali, e. g. tortura, prout id prudentia
Salomonis neceſſarium duxerat, veritas
fuiſſet ſtabilienda. Aſt Judicium hoc,
ni omne Judicium fallat, infallibile fuit.

Probatur id ex reſponſione Rex, quæ

antea tam avidè puerum petierat, nunc
in ejus necem, aut diviſionem, conſentit.
Nuſpiam tale natum prodigium eſſe puto
matris, quæ, quia ſervare filium non
poteſt, occiſum cupit. Quod ſi Rea fi-
lioli diſſectionem deprecata pariter fuiſſet,
eundemque pari generoſitate Actrici reli-
quiſſet; ſapientia, confiteor, Salomonis
videbatur turbata. Tunc enim æqualis
pro utraque materni affectus præſumptio
novum veram matrem reperiendi deſide-

raſſet artificium, non tamen niſi à Salomo-

ne ſperandum. Verum, quia ſpriia mater
proprio ſe ore, ut ſorex Pprocdidit, jam non

amplius vera mater delit tuit.
9H.

2) 29 ( Ses⸗
§. XII.
Nhooondum ſatis dubiorum. Cauſa⸗
rum Criminalium objectant indolem,
Atrox enim Crimen aderat & duplex:
Partus ſuppoſitio & plagium. In his autem,
nmi probationes luce meridiana clariores ur-
geant, nemo condemnandus l. ult. C. de
Prob. l. 14. C. de Accuſ. Regulam fa-
teor locum habere, ſi criminaliter aga-
tur, nec Lex præſumptiones admittat; non
vero ſi civiliter. Nam civiliter hic actum
eſſe ex ſententiæ tenore claret; quamvis &
in criminali judicio Salomo ſupplicium ſine
ulteriori inveſtigatione decernere potuiſ-
ſet. Falſa mater, per conſequens crimi-
na ejus pateſcebant. Et ſi daremus, hanc
potuiſſe eſſe veram matrem, jam ob abo-
minabilem in necem filii conſenſum, mor-
te digna fuerat. Sed cur Rex tam juſtus
crimina hæc impunita reliquit? Tam ſa-
piens Juſtitiæ ſpecimen grande quoque
ut comitaretur Clementiæ exemplum, de-
D 3 cebat.

-83 ) 30 ( 288-
cebat. Et Judicem juriſprudentem & Re-

gem manſuetum agere voluit. Fœmina

quoque ſuo pudori publicæque deriſioni
relicta ſat punita videbatur.

§. XIII.

Qui gloriam hujus Sapientiæ demi-
nutum eunt, quod Colum bo poſt dete-
ctum novum Orbem contigit, faciunt.
Quemlibet, ajunt, potuiſſe ſic judicare.
Lumine Iæſus ſit oportet, qui veram in
hac facti effigie non dignoviſſet matrem.
Ipſæ Leges ex ratione noſtra concludunt:
Veram matrem naturalter ad bonum
hali inclinare. Quæ ergo taàm ſingularis
Sapientiæ laus? Non tàm, M Mome!
quod intelligis detectum, quaàm artifici-
um, quo abſtruſum detegendum erat, mi-
ramur. Ænigmata ſoluta non tàm ſuſpi-
cimus, quam ſolvenda, ſolventiumque
perſpicaciam. Smulatio & gladius Salo-
monis cardinem admirationir voluunt.
Eventus

lac
ſtiti⸗
T,. .

Eventus facilitas difficultatem & magni-
tudinem conſilii non tollit. Principium
hic erat plus toto. Nibil enim tàm acu-
tum & abſtruſum, quam, poſtquam plane
inteleltum & deinceps pervulgatum ſit,
etiam tardo imponi poſſit. Hinc elegantiſſi-

. mè in fabulapbhingis ab Oedipo deviclæ cor-
e. pus Aſelo impoſitum &ſ fingitur referente
lt. Bacone de Verul, in Tr. de Veterum Sap.
le. tit. 2 8. Manebit itaque SALOMO, Vir
in omni veneratione & gloria major, cujus bel-
m. licas pacatasque Virtutes in MAXMUüM Rk-

GEM NOSTRUM Conſiliorum Prudentiam

ſt:
n in EMINENTISSIMUM ET OCuLATISSIMUM
s TocE ET SAGI MINISTERIUIM; Sapientiam

CcCClementiam in purpurati Sacerdotii mi-
H raculum, SERENISSMUM ROHANEUM; Ju-
ſtitiam denique in duguſta Regni noſtri
Tribunalia transmigraſſe omnis æter-
nuùm deprædicabit poſteritas.

FINIS.

e X X X „
èðèẽUBD 2 „ *

COROLLARIIM.

N Judicia Salomonis Criminalia, quc
ſus adventum ad Regium in Ado-
niam fiatrem ſentorem, in Abiatharem,
Joabum, Simei, exereuit, cum iftitia
conventant, quari poſſet- Poſteriorum juſti
Zitia ſtatim pateſott. Sed guud de cbnt, ce- 4
Jo? Præſumptio quiphe, qus Rex nitebatur, 4
emeraria videbatur. Non enim juſta puta“
veris conſequentiam: Adonias Abiſagam de
Sunem, Patris concubinam, in matrimo-
nium petit 3 Ergo Regnum affectat; ergo
morte dignus. Neoterat ei objici incætus
crimen; Nam David Abiſagem de Sunem
ni qnanm carnaliter coonoverat, Rilſtitia
autem publica boneſtatis lſa möortem non
meretir; &s ſt Pater cognoviſſet, Matri-
moninm Dk tantum peinum, nondum con-
Jummatum erat. Quid e go? Reſpondemus,
Rebhellionem contra Patrem d Salomone z-o
Ratione Status occakhone bujus Petiti mairi-
monit punitam eſſe, quod crimen Salomo
Jub conditione remiſerat, ſiboneſtus &

Eincerus poſtea inveniretur.

dereze
e

X V 2

W
VierFarbSelector Standard* -Euroskala Offset

19

17

alance
18

16

2 3 4 5 6 7

Copyright 4/71999 VXyMaster Gmbfi www.yxymaster. com

1

C. D.
ATIO JURIDICA

ICIO
DMONIS

ADAM

R EZSID E

IA EBERHARDO
NCKIO,
Pand. P. P. O. & Cap.
.p. t. Fac. Jur. DECANO,
. . . Cenſurz ſubiiciet
. Ei- M DCC XXXIV.

PISTA SALOMON
LMARIENSIS.

M ◻ ◻ . .◻ .α C

ENYZ OK 171,
PAMl PIESCKERI, Univ. Typogr.