KaI600-508_37 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Dissertatio Iuridica De Iudicio Salomonis Linck, Jeremias EberhardandSalomon, Johann Baptist BE EEEE B.NCOC. D. DISSERTATIO JURIDICA ruDICI S SALOMONIS* AM PRXSI D E DN. TTEREMIA EBERHARDO LINCKIO, Jur. Publ. & Pand. P. P. O. & Cap. Thom. Canon. p. t. Fac. Jur. DECANO, SOLENNI. Cenſurz ſubjiciet Ad diem 3³ „ ai- M DCC XXXIV. IO. BAPTISTA SALOMON COLMARIENSIS. π &. π ARGENZYORAYTI, Literis GEORG. ADAMl PIESCKERI, Univ. Typogr. VYIR Q MWobiliſſimo Ampliſſimo atque Conſultiſſimo DOMINO DN. O. BAPTIST SALOMON, CONSILIARIO REGIO, IN SUMMO, 8 ALSATIE, TRIBUNALI SIGIILLORUM CUSTODI DEXTERRIMO &cc. 1VO SUO HONORATSIAO Hoc DE JUDICIO SALOMONIS Meletema Humillimi in ſignum affectus, obſervantiæque devotiſſimæ DAT, PDICATY, DEDICAT, % Nepos ejus obſequioſiſſimus 50. BAPTISTA SALoMON COLM. tieqoe JuDICIO SALOMONIS. §. I. Udicium de Judicio Salo- monis ferre, non jiudicii, ſed temeritatis eſſe dixe- — ris. Liceat tamen illud con- ſiderare, laudare, mirari & tanquam optimum juſtitiæ ſapienter red- ditæ exemplar proponere. Salomonem populi divini Monarcham, eundem & hominum & Philoſophorum & Regum fuiſſe ſapientiſſimum DEUS ĩipſe teſtis eſt magnificentiſſimus. Rectius huic, quod alias Sapienti, uno minorem eſſe Jove , 2 .„ A 2 appli⸗= . applicatur. Tradunt Judæi & plures Muhammedicæ dediti ſectæ in naturæ myſteria tanto eum penetraſſe acumine, ut volucrum modulamina, ſibila, vocife- rationes intellexerit. Quod & de Tireſia & Pythagora circumfertur. Conf. Pfeißfer de Theol. Judatca atque Mabum. Quicquid hujus rei ſit, grande videri debet miracu- lum, ſenſa hominum immeare abſtruſa, & inde veritatem, tanquam in profundo latentem puteo, extrahere, cujus nobis inimitabile & cedro digniſſimum in frau- de detegenda reliquit ſpecimen Archin- phus noſter. Habetur id in Libro I. Reg. cap. 3. V. 16. & ſeqq. quod, quia in præſumptionum materia divini loco eſſe poteſt exempli, Raymundus Gregorii M. Pœnitentiarius Decretalium titulo de Præ- ſumtionibus Cap. 2. jure meritoque in- ſeruit, o violenta præſumptione ferri poſſe definitivam docturus. § II. F. II. Sic autem hiſtoria legitur: „ Tunc venerunt duæ mulieres meretri- „ ces ad Regem, ſteterunque, coram eo, „ quorum una ait: obſecro mi Domine! „,„ Ego & mulier habitamus in domo uha; & peperi apud eam in cubiculo, teriio », autem die, poſtquam ego peperi, Pepé- „ rit & bac, & eramus ſimul, nulluſe „ que alius nobiſeum in aomo, exceptis no- „ bis duabus. Mortuns eſt autem filias „ mulieris huſus nocte;, dormiens quiphe ,» oppreſſit eum: Et intempeſtæ nobtts ſilen- „„ tio tulit filium meuumn de latere meo, an- „ cillæ tuæ dormientis & collocavit in ſi= „» nu ſuo: ſaum autenz ilium, qui erat » mortuus, poſait in ſinn meo. Cum- „ que ſurrexiſſii mane „ ut darem lac Plio meo, apparnit mortuus : , quem diligentius intuens clara Iu⸗ „ ce deprehenadi non eße menm, quem ge- „ nuveram; Reſponditque altera mulier: „ Non eſt ita, ut dicis; Sed fileus tuus » mortuus eſt, meus autem vivit, E contra- „ rio alia dicebat: flias quippe meus Vi= „ vit, & filius tuus mortuus eſt; atque „ in hunc modum contendebant coram „ Rege. Tunc Rex ait: Baæc dicit: Fi- »lIius meus vivit & Rhlius tuns mortuus „Aℳt; & illa reſpondet: Non, ſed filius uus A 3 mor- „» mortuus eſt, meus autem vivit. Dixit ergo „ Rex: Aferte mihi gladium. Cumque „ attuliſſent, ait: Dividite infantem vi- „» Vum, & date dimidiam partem uni & »» dimidiam partem alteri. Dixit mulier, „ Cjus filius erat vivus ad Regem, (com- „ mota ſunt quippe viſcera ejus ſuper fi- „ lio ſuo:) obſecro DoMINEà date illi „» infantem vivum & non occidatur. „ E contrario alia dicebat: Nec mihi, nec „ tibi ſit: Sed dividatur. Reſpondit „ Rex & ait: Date huic infantem vi- „ vum & non oxccidatur; Hæc eſt enim d»b mater ejus. §. III. Proponitur hic caſus litigioſi partus, dubiæque matris, agitatus coram Salomo- ne Rege, judicioque ſeu ſententia ejus deci- ſus, licet vox Judicii etiam latius hic capi poſſit, ita ut Audientiam, Deliberationem, Mandatum & Sententias Salomonis ſubſo- cutas comprehendat. Audientiam com- ponunt perſonaæ litigantes & Judex. Illæ no- minantur in Sacris literis lingua origi- nali enin Am deret Iue Vi⸗= 6. ſet ) Olli j ili Ntur. V ndit ,vi⸗ ein 07 ( 88- nali n21 bV quas communiter mu- lieres meretrices, alii verò ut Lnmanuel Tremellius & Franciſcus Junius in ſcholiis adverſum 16. Ccauponantes interpretantur fuiſſe. Aiunt hi: prius ideò credibile non eſſe, tùm quia Regnum à tempore Davidis benè conſtitutum erat, tum quia non fuiſſent auſæ coram belomone Deum amante cauſam ſuam proponere. Quicquid ſit hujus rei, ex contextu apparet, eas non non fuiſſe cauponias. Domus ſolitaria fuit, cujus indolis cauponæ non ſunt. Aje- bant enim nullum extraneum ſecum in eadem fuiſſe domo. Y. 18. Neque mul- tum ad hujus facti deciſionem attulit per- ſonarum qualitas; ſive enim meretrices fuiſſent, ſive cauponariæ fœminæ, ſive aliæ, idem ferri potuiſſet judicium. Quanquam enim mirum videri poterat, meretrices tam anxiè de partu litigaſſe, quo lubentiſſi- mè ſe abdicarent hodie plures, ſi ab eis pe- teretur; ut frequentia taceam infantici- dia; 2) 8( Ee⸗ dia, quæ maternum decſſe etiam veris ma- tribus comprobant affectum; tamen mere- tricia vita naturalẽ in liberos amorem non ſtatim ſuffocat. Et quia utraque petebat puellum ſibi adjudicari, neceſſarid amor maternus utrinque, ut cauſa impellens actionis inſtitutæ, allegabatur. Unicus ergo Judici in hac cauſa, matrem veram à falſa diſcernere, ſcopus eſſe debuit. Judex, uem mulieres hæ adierunt, Salomo erat, Rex populi judaici tertius, qui tunc tẽporis poſt peracta ſacrificia epulis cum ſuis mini- ſtris accumbebat, uti hoc e verſu IS. præ- cedente poteſt deduci. In quo magnũ Prin- cipibus exẽplum & humanitatis & non di- latæ juſtitiæ obtulit, qui in ipſo convivio nec humiles ab acceſſu removit, nec officio ſuo media in lætitia deeſſe voluit. §F. I V. Actio inſtituta Civilis erat, qua actrix ſimpliciter petebat, ut Rea partum ſuum mortuum mortuum pro ſuo agnoſcat, actricis vero vivum & clam ſubductum filiolum reſti- tuat. Quomodo nominabitur bæc ablio Civi- liss Epat ne realis, an perſonalis? Propriè de partu agnoſcendo nominari nequit; quia maritus hic non agit contra uxorem aut viciſſim. Actionem tamen de partu falſo Fubjecto agnoſcendo; & de clam ſubdaucto veddlendo ſeu ducendo nominari poſſe res ipſa dictitat. De exbibenao non rectè di- ceretur, quia infantis tangendi & videndi copia habebatur. Eſt autem in hac ſpecie actio perſonalis duplex, quia agebatur con- tra Ream ex facto proprio, ſeu delicto obli- gatam; Duplex enim delictum com- miſit; I. Suppohtionem partus 2. alteni partus ſuffurattonem, plagii aliãäs nomine non incongruè inſigniendam. Sed & con- dictio furtiva hic concurrit, non obſtante Lege 3 8.: f. de furtis, in qua dicitur, Matrem Filni ſurrepti fürti aclionem non habere. Erit etiam actio in rem, non obſtante . I. §. f. B AdAe de Rei Vind. ob l. 55. f-. de fdeicom. lib. && ob exceptiones in d. l. I. de R. Vind. alla- tas. Unde poſſet Partus ablati quaſi Vin- dicatio nominari; quia hic agitur de jure quodam in re, ſc. de jure filii declarando, quod actrici negabatur. Rea nulla ſe tuta- batur exceptione, ſed factum purè negabat utrumque; Nequaquam, ait, ſilius meus vivit & tuus mortuus eſ; ideò nec tibi ſub- jeci meum, nec tuum ſurripui. Litis ergo conteſtatio erat negativa duplex, quam in Judicio ordinario ſequi ſententia ſolet inter- locutoria, quafactorumobjectorũprobatio imperatur. Aſt Rex Juſtitiæ curſum acce- leraturus, ſtatim de cauſa deliberare cœpit. Secum enim muſſitabat hæc verba: Hæc dicit; filius meus vivit & filius tuus mor- tuus eſt: Ma reſpondet: Non; ſed filius tuus mortuus éſt, meus autem vivit; & cum videret probationem facti eſſe difficilem, imò impoſſibilem, veritatis detegendæ gra- tia ad ſtrategema recurrit, ſibique illicò gladium la ele ine mie hec non tor! itee An clcir lexre eS ded mor it , 1dm hrc lt ) 11 ( Les- gladium afferre juſſit, quo allato quaſi Jus eſſet utriuſque æquale, dividi infantem in duas portiones, atque diſſecti corporis di- midiam utrique dari juſſit. §. V. Ruſticanum, & ut Duareno in ſimili caſu hæc denominatio placet, Pantagruelicum, non Regium judicium prima videba- tur fronte. Ruſtici enim & imperiti omnes lites per medium ſecant. Joſophus in Antiq. Jud. l. 8. c. 2. quemlibet hoc ju- dicium reſpuiſſe, idque ut puerile & crude- le reputaſſe refert. Et rectè quidem Judi- ces ad diviſionem faciles increpandi ſunt. Sed eventus docuit, ſub hoc ſententiæ monſtro magnam latitaſſe ſapientiam. Injuſtum enim & inexpectatum impera- vit, ut juſtum, quod deſperatum erat, admirabili erueret artificio. Erat enim hæc ſententia non definitiva, ſed ſimu- lata & præparatoria, qua in abdita viſce- B 2 rum rum maternorum penetravit, qu, taquam lapide Lydio veritatem à falſitate diſcrevit. Verum eſt, ſi ordinariam Juris formam ſe- quitur judex, ob conteſtationem litis nega- tivam non ſtatim de ſententia ferenda deli- berare, nedum pronũciare debere, quod hic tamen feciſſe deprehenditur &olomo. Nam Actrici debuiſſet probationem, quod alle- gavit, facti injungere, & ni probaſſet, Ream in poſſeſſione puelli defendere. Aſt Salo- mo non trita & communi Judicum, ſed versè Regia inceſſit via. Non dubita- mus, quin multis veritatem quæſtioni- bus exploraverit. Res ſane erat perple- xa. Circumſtantiæ dubiæ, obſcuræ, complicatæ. Utraque aſſerebat, utraque negabat. Pueri puerperi. Ambæ matres lactantes. Factum clam, noctu, abſque te- ſtibus commiſſum. De inſtrumentis cogi- tari non poterat.]uramento rem commit- tere tacaſh minæ pariter haud erat. Eàdẽ quippe temeritate pejeraſſent, qua litigaſſent fœ- 3) 13 ( S2-- minæ vulgares & ſuſpectæ. Ad argumen- ta ergo deveniendum erat. Probabilia tan- to non ſufficiebant Judici. Sapientiam ejus decebat evidentia quærere, & convincen- tia, quæ ſane imperſcrutabilia videbantur. Debuitne conferre puerorum ætatem, at- que ex corporum puerilium ſtatura ma- trem judicare? Non cert. Nam pueri trium tantùm dierum ætate diſtabant, quod intervallum eò facilius decipit, quò certius eſt infantes diverſa cunctos ſtatura, alios breviori, alios longiori prodire. Lac inſuper mulierum aliud alio ſalubrius. Sed & ſaluberrimum morbis infantum aut puerperæ vitiatur. Potuiſſetne ſe Rex con- vertere ad temperamentorum aut ad facie- rum ſimilitudinem atque ſic ſimilem ſimi- li, ſanguineum ſanguineæ, cholericum Cholericæ adjudicare? Sed & hoc indicium fallax. Patrum namque temperamenta concurrebant, quæ fortiora eſſe poterant. Nec ſimilitudo ſacierũ quid evincebat, quæ B 3 nom )14 7 82- non neceſſariò adeſt, nec ſtatim rect& di- gnoſcitur, aut ſi adeſt, ex familiari cum al- tera fœmina commercio contrahi poterat. Sorti rem committere, ſive id ſeriò, ſive ſi- mulatè fuiſſet factum, vel tanto Rege fuiſſet indignum, aut ſcopum non feriſlet. Debuitne infantem vivum tecto vultu in- ter duas ponere matres, atque eam prove- ra agnoſcere, ad cujus mammas puellus ſe contuliſſet? Sed & hoc ſortilegium ſapuiſ- ſet. Cujus generis judicium Galbæ fuit, qui jumentum litigioſum oculis impeditis ad aquam ductum inter duos litigantes ſtitit, eique, ad quem primum ſe recepe- rat, adjudicavit; uti hanc ſententiam Suetonius in vita Galbæ refert. Nil ergo erat reliquum, quam ut in Reæ partes, ut diximus, inclinaret, tùm quia cauſæ Reo- rum ſemper ſunt favorabiles, tum quia Rea Poſſeſſione, quæ juris præſumptionem gi- gnit, innitebatur. Nam in pari cauſa melior conditio eſt poſſidentis/. I. S. non mn dis Cr. ine epe⸗ an 190 8,ut geo⸗ Rea ngi⸗ elior en , 2) 15 (S2- f. de B. P. ſec. tab. l. 9. ſ-. de R. Dub. Certè hic ſubſiſtendum fuiſſet, ni Rex, (quod & Judici facere licet, imò, ſi tan- tæ eſt prudentiæ, incumbit) fortiorem voluiſſet indagare præſumptionem. Sa- pientiæ artus & nervi ſunt, non temere credere. Noluit communi præſumtionum incedere tramite, utpote qui ad internæ juſtitiæ adytanunquam certò ducit. Depre- hendebat à Juſtitia externa ſæpe illaquea- ri internam & ſub juſti larva magnam quandoque tegi iniquitatem. Infelix quo- que ſibi repræſentabat eorum fatum, qui ceſſante probatione jure optimo cadunt, & quibus triſte occentatur ſolatium: Non Jus, ſed probationem deficere. Itaque re- licta ordinaria juris externi ſemità, non ra- tione rationem, ſed ratione naturam, quæ fingere neſcit, adortus eſt. Utraque, co- gitabat; ſe matrem profitetur. Sed impoſ- ſibile eſt, ut puerum æquali utraque de- pereat affectu. Alterutra enim mater non ) 16 ( Les- .. Utraque vincere in cauſa cupit. Sed Im- poſſibile eſt ut utriuſque par ſit ex jactu- ra cauſæ dolor; Altera enim injuſtum dam- num impatientiùs, altera injuſti amiſſio- nem lucri feret patientius. In utraque ergo animi, qui huc faciunt, motus excitandi funt & librandi; ſed ſine mora, quæ nec danda dolori materno, qua is ſæpe ſeda- tur vel minuitur, nec rationi, ne hæc na- turam ſimulet. Foras eliciendus eſt, quem aggredi volumus, inacceſſus hoſtis. Su- bitus rationi per improviſi novitatem facti injiciendus eſt ſtupor, ut natura, quæ ſimulare neſcit, ſibi relinquatur, & proſi- liat. Stultum, crudelem, impatientem ſi- mulabo Judicem. Utramque & cauſæ ja- Rtura & puelli morte terrebo mulierem. Sciſſionem litigioſi infantis in duas jubebo partes. Alterutrum continget. Mater vera ſervatum potius cupiet puellum, quam occiſum, & ne pereat, jure ſuo cedet. Mater falſa aut in ſciſſionem conſentiet aut eam depie- de die ind Per Pr. n, Ra Cro Ver⸗ gun Veh pue in P in Vera Vit, ſot elit Viſce Viyr iiic⸗ Gor ein. ebo Vela am latet 3) 17 ( 8- deprecabitur; ſi conſentit, mater non erit; Si deprecabitur, renitar, & tunc, aut veram indicabit matrem, quia de obtinendo, quod petit, deſperabit; aut debilitatem ſumpti prodet motus, cujus bene ngendi ſpatium non ſuppetet. Quod prævidit, contigit. Rapidiſſimi fulguris inſtar ſententia, quæ crudeliſſima videbatur, lucem à tenebris, verum à falſo diſtinxit, terroreque ſuo ſan- guinem elicuit maternu., Nam cum Actrix vehementer perculſa, ne vita adimeretur puero, hunc adverſariæ cederet, hæc vero in partitionem ejus conſentiret, Rex eam, in qua natura motus protruſit maternos, veram matrem elſſe juſtiſſimè pronuntia- vit. Sic fictione ad verum ſapiens acceſſit; ſic temerè fallentem prudens fefellit; ſic cru- delitate ſimulata maternæ miſericordiæ viſcera aperuit. Ita nodum ſenſibus imper- vium & Gordio inexplicabiliorem non gla- dii ictu, ut Alexander, ſed enſe tantùm ſtri- cto, majori nominis ſui gloria, non diſſecuit, ſed diſſolvit. 2) 18 ( r- §. VI. uis nunc cavillari ſimulationem vellet Salomonis? Permiſſa ſunt Judicibus Oomnia, quibus technas vel præveniunt, vel occupant, vel detegunt, media. Unde Terriio in cauſis criminalibus, quæ & ipſa egregia efficacis ſimulationis ſpecies eſt, & probatur & adhibetur. Omnis quippe ſimulatio, qua nec fides frangitur, nec alicui infertur injuria, publicè tamen & privatim utilis eſt, laudẽ meretur. Incruſtatam ergo ſententiam ſcopo Juſtitiæ inſervientem proferre prudentis eſt ſæpe officium Judicis. Qui neſcit diſſimulare, neſcit regnare, & qvi neſcit ſimulare, nelſcit judicare, & viciſſim. Utrum que con- ſiliorum judiciorumque tutiſſima ſepes. Pulchra eſt deceptio, quæ non prodit, ſed detegit juſtitiam; quæ non protegit; ſed prodit injuſtitiam. F. VI I. Aſt ſic probationem actrici ſimula- tie (in ne pr in El Ea tio⸗ ter uo 1s, neg. er N neg gur Rey e inh n. en s k, di. 05, Olis tr. ſides dlice etot. cr lepe lare, Are;, eC⸗ epes. tſel t,led im⸗ 83) 19 ( 82⸗ cione ſua Rex ſuggeſſit, quod contra offi- cium ſinceri Judicis eſſe dicitur. Nam hic nec probationem imperfectam, nedum præſumptionem ex facto partis orientem & non allegatam ſupplere poteſt. Bartolus l. admonendi 3 I. n. I4. ff. de Jurei. An- gelus in l. dies cautioni . g. boc autem ſj. de damno inf. Etiamſi notoria eſſet proba- tio, nam nec in notoriis ordinem juris præ- termittere debet. C. I. X. de Cauſ. propr. & poſj.. Ad hæc reſponſuri non dicemus; quod tamen ſufficeret; Principes viMajeſta- tis, quà coruſcant, & pollent, juris ordine neglecto, dummodo non agantcontra con- ſcientiam, cauſas decidendi jus habere; ſed Salomonem actrici probatione ſuggeſſiſſe negabimus. In cauſæ viſceribus veritatem quæſivit, quam ex animi muliebris motu, ut ex ſilice ſcintillam, excuſſit. Poteſt quip- pe Judex, quoties æquitas eum moverit, indubiè partes interrogare, l. 2 I. f. de lu- terrog. Nec ambigendum, eundem, ſi C2 quid quid à litigatoribus minus fuerit dictum, id ſupplere poſſe & proferre, quod ſciat legibus & juri publico convenire, quæ ſunt verba legis un. ut C. quæ deſunt Advocatis. Quid verò magis, quam veritatis & fraudium de- tectio Juri pubiico convenit? Rogatus erat Salomo, ut partum litigioſum veræ addice- ret matri. Veram ergo, qua potuit ratione, detegens, erat officio ſuo defunctus. Hanc autem invenit modo quæſtionem æmu- lante. Terrore namque per gladium alla- tum injecto muliebres interrogavit ani- mos, & ſic affectu affectum elicuit. Nec expectandum erat, ut pars allegaret præ- ſumptionem, quam vehementi ſua emo- tione ſat luculenter expreſſit. Confeſtim enim ad fulgentis aſpectum enſis milſeri- cordiæ commota ſunt viſcera, quæ effecit, ut adverſariæ, ne pereat, filiolum cederet. Quã ſane abdicatione matrem ſe eſſe con- tra ſuam expectationem liquidiſſimè pro- Pavit. §. 10 u Ir un M dun Re, 1. l m con, P / ud Mam nuit ten d S§. VIII. 85 Sed hæc ipſa ceſſio novam diſſerendi i nobis præbet materiam. Quæreret enim le. quis, cur Salomon celſionem banc non con- et Srmawerit, atque parti adverſxæ partum ce⸗ äàm publicò ceſſzꝛum non aäjudicawerit 5 ne, Mulieris ſcilicet ſolenni renunciationi ſtan- nc dum eſſe videbatur C. e tranſiniſſa 3. X. de nu. Renunc. Indignum enim eſt, ſunt verba Mla⸗ Capitis 10. A. de prob. juncta l. 13. C. de n. ni⸗ n. p. ut quod quiſque propria voce de- Nec ucids ac deliberaté proteſtatus et, in eun- . dem caſum proprio wvaleat teſtimonio, aut mo. contraria volitate infirmare. Salomo ergo m prlus quam petitum, adjudicavit. Verum le-.e ſalva manſit res matris & officium t, udicis reprchenſione vacuum fuit. IIIa eret. namque filium petierat; non ergo obti- con. mnuit plus poſtulato. Petitum quidem ma- ro ter, vitæ tantùm, non amplius juri filii inſi- ſtens mutavit. Aſt renunciatio, ut Philoſo- 4 C 3 phi — 3 ) 22 ( SS= phi docent, actus erat mixtus, non aliud ſupponens, quam partus diviſionem. Ex duobus enim malis ob ſimulationem de- cepta mater minus elegit. Errore & & pe- riculo matris ergo ceſſante, ceſſabat ceſſio. Quid quod Rea ceſſionem non acceptave- rit, cum diviſionem filii urgeret. Acceptatio enim ceſſioni demum formam conciliat. Denique hic ipſe acceptationis defectus fraudem mulieris, cui renunciatio facta, luci expoſuit. Nam fraus inutilem reddit ceſſionem, etiam acceptatam, magis quam error cedentis. . §. IX. Poſtquam itaque ſimulationis artifi- cium egregiè ceſſiſſet, ſententiam Rex pri- mam, quæ apertè definitiva, tectè præpa- ratoria fuit, rectè mutavit. Eàdem enim, tanquam ſubtili veritatis explorandæ in- ſtrumento, uſus duas eruit præſumptiones, quarum alteràâ veram, alterâ falſam clarè cogno- 0 Do bir ð 1 da⸗ le pr. N UlE Prr Pre ſen tion pe⸗ IIus um i. un Prd ud 22 e. Ne. lo. ne⸗ tio let. Dus 6a, Uamm 2 4 pli⸗ Epa⸗ inm, in⸗ cognovit matrem, judicioque ſuo diſcrevit. Duo autem hic ſtatim examinanda ve- niunt; (1) Anpokexſurgentem prælumplio- nem, Judex ſtatim ad ſententiam defmiti- vam pergere queat? (2) An præſümptiones Salomonis adbunc effectum fuerint ſufficten- les ? Negari poſſet prima quæſtio, eò, quod ræſumptio ſemiplenæ cedat probationi Jul. Clarus lib. 5. ſent. in praxi crim. S. ult. q. 20. Hinc & injuratus teſtis ad ſolam præſumptionem, non vero ad ſemiplenam proficit probationem. Cap. nuper §5 I. X. de teſt. l. Jurisj. 8. C. eod. Nemo autem ex ſemiplena, ſed manifeſta ac plena proba- tione convictus condemnatur l. abſentem 5§. 6. I. H. de pæn. Nam cx ſuſpicionibus neminem condemnandum Divus Adria- nus Aufidio Severo reſcripſit Adad. Cap. cum Bertboldus Cap. Cauſam 14. AX. de re jud. 33. X. de teſt. Unde & contra præ- ſumptionem juris contraria admittitur probatio Cap. propoſuiſti 4. X. ae probat. & ) 24 ( 222- & ſi hæc ſemiplena fuiſſet, juramentum. Imò & ipſa, quæ violenta & juris & de ju- re dicitur præſumptio, confeæſtone partis, pro qua præſumitur, & evidenttia falti, cui nunquam derogari poteſt & probatio. e per indireltum enervatur, Alciatus de præſ. n. 60. & ſeqq. Menoch. de præſumt. lib. I. . 6 I. & 67. Judicium ergo quod ad ſolas fertur præſumptiones, immatu- rum & præceps videri poſſet. Verum diſtinguunt DD. inter præ- ſumptionem bominis & juris. Præſumptio hominis, quæ in Jure ſpeciatim non ex- primitur, ſed Judici permittit, ut, quid ſibi videatur, inſpiciat, rariſſimè Judicem movere debet, ut ad ſententiam ſtatim pro- cedat definitivam; limitant tamen, niſi ſit violenta; quæ tamen limitatio & ipſa nobis violenta videtur, ſi rationes benè conclu- dentes & præſumptionibus Juris ſimplici- ter multò talibus majores non adſint. Quod ſi ſint neceſſariò concludentes, non tam præ- ut jun fir 0 A vel pis præſumptiones quam probationes eſſent. Præſumptio vero Juris duplex eſt; Unma, qua Lex aliquid pro vero habet, ſed ſuper præſumto nil ſtatuit, & ſimpliciter Juris dicitur arg. l.16. C. de Prob. l. 47. de pactis. Hæc nunquam admittit ſententiam defini- tivam, niſi e. g. poſt contumaciam Rei, aut probationis defectum. Altera eſt, quæ Juris & de jure dicitur, quà Lex inducit firmũ ſuper facto quodam jus & tanquam comperta veritate fidem facti imperat. Alciat. de TPraſ. 2. n. 3. Hæzc, quoties vel ex naturalibus vel moralibus princi- piis deducta ulterius inquirere vetat, Ju- dici ſine ulteriori forma definitivæ feren- dæ ſacultatem largitur. Animo enim in- ſtructo talis Judex pronunciaſſe cenſe- tur, qui ſemper in Judice requiritur arg. Can. 5§. A. de in integr. Reſt. Quoties vero confeſſio, aut evidentia facti, aut certa probatio per indirectum contraria haberi poteſt, Jjudicem ad definitivam poſt præ- P ſumptio⸗ ſumptionem juris & de jure, procedere poſſ- non facilè dixerim, niſi lex & hæc curari §. X. Salomoneæ præſumptiones, id quod in ſecunda quæſtione eſt, ſine ulteriori probatione ſufficientes fuerunt ad defini- tivam. Dixi præſumptiones. Non enim una, ſed duæ hic apparent. Altera ex amore, altera ex indolentia erga puerum diſſecandum emicuerat. Nemo non, re in hunc ſtatum adductàâ, concludet: Ezm materno deſtitui affectu, quæ in necem con- Jentit ejus, quem tamen antea ut filium hetie- vat; ſimul ejus agnoſcet invidiam, quaâ petito filio renunciat, ne actrix eum vivum habeat. Concludet porro, Eam veram ma- trem &, quæ filium conſervare cupit; ſimul ejus intelliget humanitatem, quà petito fi- lio renunciat, ut Rea vivum poſſideat. Alte- ra itaque aut mater eſt, aut matris titulo digna; altera aut non eſt, aut matris jure privanda. lant nul olo re lch ) 27 ( privanda. Hic, ſi unquam, obtin ebat il- lud: Qualem te inwenio, talem te judico. Hæ ſunt præſumptiones ex viſceribus & ſanctuario quaſi naturæ petitæ, omnibusq; & Juris & hominis præſumptionibus vio- lentiores. Tales in fildem rei non ducunt, Jed rapiunt. Sive bominis, ut Regie, ſive Juris, ut naturæ, præſumptiones dixeris, mihi perinde eſt. §. X I. Non tamen hic deſunt objectiones: Etenim præſumptiones fallaces eſſe pote. rant. Dantur mulieres pietate in pupil- los propenſæ, quæ matres haud funt §. 3. J. de Suſp. Tut. Dantur matres in liberos duræ atque crudeles, liberos vel abjicien- tes, vel præfocantes, vel abnegantes. Dia- rium Audientiarum Tom. II. Lib. 2. Cap. 34. refert caſum partus litigioſi inter duas fœminas, quarum altera, quæ vera mater Juit, alteri banc qualitatem attribuere ge- D 2 RKiebal. 82) 28 ( 2- Kiehat. Juramento itaque vel ſuppleto- rio, vel purgatorio, aut alio remedio ſubſidiali, e. g. tortura, prout id prudentia Salomonis neceſſarium duxerat, veritas fuiſſet ſtabilienda. Aſt Judicium hoc, ni omne Judicium fallat, infallibile fuit. Probatur id ex reſponſione Rex, quæ antea tam avidè puerum petierat, nunc in ejus necem, aut diviſionem, conſentit. Nuſpiam tale natum prodigium eſſe puto matris, quæ, quia ſervare filium non poteſt, occiſum cupit. Quod ſi Rea fi- lioli diſſectionem deprecata pariter fuiſſet, eundemque pari generoſitate Actrici reli- quiſſet; ſapientia, confiteor, Salomonis videbatur turbata. Tunc enim æqualis pro utraque materni affectus præſumptio novum veram matrem reperiendi deſide- raſſet artificium, non tamen niſi à Salomo- ne ſperandum. Verum, quia ſpriia mater proprio ſe ore, ut ſorex Pprocdidit, jam non amplius vera mater delit tuit. 9H. 2) 29 ( Ses⸗ §. XII. Nhooondum ſatis dubiorum. Cauſa⸗ rum Criminalium objectant indolem, Atrox enim Crimen aderat & duplex: Partus ſuppoſitio & plagium. In his autem, nmi probationes luce meridiana clariores ur- geant, nemo condemnandus l. ult. C. de Prob. l. 14. C. de Accuſ. Regulam fa- teor locum habere, ſi criminaliter aga- tur, nec Lex præſumptiones admittat; non vero ſi civiliter. Nam civiliter hic actum eſſe ex ſententiæ tenore claret; quamvis & in criminali judicio Salomo ſupplicium ſine ulteriori inveſtigatione decernere potuiſ- ſet. Falſa mater, per conſequens crimi- na ejus pateſcebant. Et ſi daremus, hanc potuiſſe eſſe veram matrem, jam ob abo- minabilem in necem filii conſenſum, mor- te digna fuerat. Sed cur Rex tam juſtus crimina hæc impunita reliquit? Tam ſa- piens Juſtitiæ ſpecimen grande quoque ut comitaretur Clementiæ exemplum, de- D 3 cebat. -83 ) 30 ( 288- cebat. Et Judicem juriſprudentem & Re- gem manſuetum agere voluit. Fœmina quoque ſuo pudori publicæque deriſioni relicta ſat punita videbatur. §. XIII. Qui gloriam hujus Sapientiæ demi- nutum eunt, quod Colum bo poſt dete- ctum novum Orbem contigit, faciunt. Quemlibet, ajunt, potuiſſe ſic judicare. Lumine Iæſus ſit oportet, qui veram in hac facti effigie non dignoviſſet matrem. Ipſæ Leges ex ratione noſtra concludunt: Veram matrem naturalter ad bonum hali inclinare. Quæ ergo taàm ſingularis Sapientiæ laus? Non tàm, M Mome! quod intelligis detectum, quaàm artifici- um, quo abſtruſum detegendum erat, mi- ramur. Ænigmata ſoluta non tàm ſuſpi- cimus, quam ſolvenda, ſolventiumque perſpicaciam. Smulatio & gladius Salo- monis cardinem admirationir voluunt. Eventus lac ſtiti⸗ T,. . Eventus facilitas difficultatem & magni- tudinem conſilii non tollit. Principium hic erat plus toto. Nibil enim tàm acu- tum & abſtruſum, quam, poſtquam plane inteleltum & deinceps pervulgatum ſit, etiam tardo imponi poſſit. Hinc elegantiſſi- . mè in fabulapbhingis ab Oedipo deviclæ cor- e. pus Aſelo impoſitum &ſ fingitur referente lt. Bacone de Verul, in Tr. de Veterum Sap. le. tit. 2 8. Manebit itaque SALOMO, Vir in omni veneratione & gloria major, cujus bel- m. licas pacatasque Virtutes in MAXMUüM Rk- GEM NOSTRUM Conſiliorum Prudentiam ſt: n in EMINENTISSIMUM ET OCuLATISSIMUM s TocE ET SAGI MINISTERIUIM; Sapientiam CcCClementiam in purpurati Sacerdotii mi- H raculum, SERENISSMUM ROHANEUM; Ju- ſtitiam denique in duguſta Regni noſtri Tribunalia transmigraſſe omnis æter- nuùm deprædicabit poſteritas. FINIS. e X X X „ èðèẽUBD 2 „ * COROLLARIIM. N Judicia Salomonis Criminalia, quc ſus adventum ad Regium in Ado- niam fiatrem ſentorem, in Abiatharem, Joabum, Simei, exereuit, cum iftitia conventant, quari poſſet- Poſteriorum juſti Zitia ſtatim pateſott. Sed guud de cbnt, ce- 4 Jo? Præſumptio quiphe, qus Rex nitebatur, 4 emeraria videbatur. Non enim juſta puta“ veris conſequentiam: Adonias Abiſagam de Sunem, Patris concubinam, in matrimo- nium petit 3 Ergo Regnum affectat; ergo morte dignus. Neoterat ei objici incætus crimen; Nam David Abiſagem de Sunem ni qnanm carnaliter coonoverat, Rilſtitia autem publica boneſtatis lſa möortem non meretir; &s ſt Pater cognoviſſet, Matri- moninm Dk tantum peinum, nondum con- Jummatum erat. Quid e go? Reſpondemus, Rebhellionem contra Patrem d Salomone z-o Ratione Status occakhone bujus Petiti mairi- monit punitam eſſe, quod crimen Salomo Jub conditione remiſerat, ſiboneſtus & Eincerus poſtea inveniretur. dereze e X V 2 W VierFarbSelector Standard* -Euroskala Offset 19 17 alance 18 16 2 3 4 5 6 7 Copyright 4/71999 VXyMaster Gmbfi www.yxymaster. com 1 C. D. ATIO JURIDICA ICIO DMONIS ADAM R EZSID E IA EBERHARDO NCKIO, Pand. P. P. O. & Cap. .p. t. Fac. Jur. DECANO, . . . Cenſurz ſubiiciet . Ei- M DCC XXXIV. PISTA SALOMON LMARIENSIS. M ◻ ◻ . .◻ .α C ENYZ OK 171, PAMl PIESCKERI, Univ. Typogr.