KaI600-5003
author: Brandmüller, Jakob

Ka I 600

g5003

|

l

|

x o* d dueck ao T—

AE

z

F

Q. B- B. V

OBSERVATIONES

]URIDICZE TUMULTUARLE,

QUAS

JUVANTE DIVINA GRATIA

AMPLISSIMI SENATUS ACADEMICI

C.LAUCTORITATE

Eï;

PRO CATHEDRA JURIDICA VACANTE

Exapine publico perlufirandas expanit

]ACOBUS BRANDMÜLLERUS, J.U.C.

A diem 14. Febraarii, M DCC XXI,

H, L. Q. C,

DW

uU

lA

h

N

h

n

K

&

mv

W

IN

C5

EC

P E

LÉ

-v.,,wa&w,

2

5

i t

u

-

E

f

;**

BM

aesco r

N

CUUA

MT ;

BASILE.E,

Typis JOHANNIS LUDOVICI BRANDMÜLLERI

k« éoo- JOQJ

"$95) ? (SEs"

OBSERVATIONES JURID

CA

TUMULTUARLFE.

I,

Ctiones fummorum Imperantium Saluti Civitatis publi-

A

] "

ca& repugnantes authoritate divina fuftineri , adeoque

&

per hanc rationem poteftatem iisdem conceflam refpe-

&u harum actionum quoque irrefiftibilem effe, antum abeft ; ut

perfuafum habeam, ut potiüs hanc fententiam non falfam mo-

dó , fed in Deum infuper & homines injuriarn vocare non dubi-

tem: In Deum peccat fententia ifthac, quatenus eum mali;quod

nunquam non averfatur ; Prote&orem & Promotorem facit 5 in

homines veró eadem iniquadici poteftideó , quód eos miferice

fervitutis inelu&tabili prater rationem adftringat,

M.

: jurisprudcntiam hodier

nam incerta legum , circa quas

verfarur,authoritate laborare; proh dolor certo certiüseft, Hujus

calamitatis exortz culpam tantüm non omnem in Papam ejusque

Clerum communiter rejiciunt JCti Hallenfes , & intereos inpri-

mis Illuftris Thomafius in Not. ad l. & Pand, in Praefat. Mihi

videtur Politicis conquerendi atfam non dari,fi dicamus: Quan-

doquidem non folus Papa ejusve Clerus falutis publice ftu-

dium prze fe ferentes re ipfa id egerunt ut ambitionis, avaritize,

& voluptatum fuarum inftin&um fequendo in Populum fidei fuze

commiflum poteftatem arbitrariam exercerent, ita nec folosillos

incertam hanc legum authoritatem medium videlicet ad illum

finem aptiffimum fovendo & promovendo viam ad explendas

cupiditates fuas planiorem fibi parafle.

I H.

Difpofitio hominis ad Normam Legis naturalis in fenfu Ia-

tiore accepte, animum moresque compofitos habentis fequenti

modo non inconcinné defcribi peffe videtur: Quod videlicet fit

amor fui ipfius fingülaris ; per amorem ceaterorum omnium

univerfalem , fana rationis du&u eum in modum tem-

peratus,& actionibus externis ad Statum praefentem eorum, qui-

: bus-

u PC

buscum vivitut ; prudenti circumfpe&tione applicátis &xpteffus,

utomnium communis hujus vita felicitas, quatenus illa per cor«

ruptionem humanz indolis haberi poteft, promoveatur.

.

Per vitze hujus felicitatem quid intelligatur, 6 qusras ? Re-

fponfum accipe ab Illuftri Thomafio , qui ín Fundamentis Juris

&

Natura lib.v, c, 6, de(criptionem hujus Status non abfonam his

verbistradit; Fita felicil]ma efl , qua fimul & maximam laudem

meretury & (uavi/]hné traufigitur, j omuium verum [uffcientia prae

dita eft,

V

fi

Ex hoc principio Hobbe

xo.erS(-'iue Affeclis concedi poteft,

Statum hominum extra Civitatem viventium certo fenfu non

malé bellum aliquod promifcuum dici ; dum modó viciffim con-

cedant, inter haec arma . non proríus filere leges Jura fingulorum

reftringentes; In hoc veró negando , fi pertinaciter fübfiftere ve-

lint, caveant fibi bellicofi ifti homines ; ne pacis conditiones onr«

ninó impoffibiles reddant ; vel faltem nobis dicant: Quidpam fit

illud, quod hdem pa&orum de pace fervanda initorum, utpote

in quibus ipfi omnem falutem quatunt, fan&tam & inviolatam

€íle jubeat,

V[l

Qxöd autem fententia Hermogeniani de Jure gentium in /.

5. F. dejuft. & Jure,expreffa ex principiis Syftematis Hobbefiani

profluxerit ; ego quidem cum Hobbefii Defenfore aliàs non fper-

nendo;Hireron.Gundlingio in Diff. de Statu Nat. Hobb, & Hubero

in Eunomia T aris ibi citato afferere non aufim 5 faltem non video,

quid prohibeat, quó minüs veritatem fententiz Hermogenianeze

etiam illi admittere poifint;qui liberalitatem Hobbefii cuivis ex-

traCivitatem viventiJus in omnia & quidem pro lubitu exercene

dum concedentis jufti limites excedere putant,

VII.

Opinio à DoGoribus communiter recepta hac eft : A&iones

& bonaSummorum Imperantium legibus Civilibus fubjecta non

efle;pofito enim contrario;inquiunt, neceflarió Süperior in fubdi«

tum convertitur, Atego fummos Imperantes legibus Civilibus

eatenus tantüm folutos effe concefferim , quatenus illi inviti &

A

relu-

-E32) 4 (Se2

reluctantes ad legum iftarum obfervationem absque majori ordi-

nis & tranquillitatis publicee conturbatione per remedia coacti-

varariüs adigi poffunt. — Aliàsveró fuperiorem Civitatis regu-

lariter non folüm iisdem quibus fübditi , fed gravioribus longé

zationibus his legibus adftri&um effe;vel ex hoc folo patet ; quod

exemplum Principis fit remedium efficaciffimum, quo fubditi ad

vitam regulis iftis conformem agendam incitari poffint, — Jata

veró certum eft, per legem fundamentalem Civitatis , utpote cu-

jus totidem fpecialiores expreffiones & applicationes tantüm-

ï*x

modó funt cxteree leges Civiles, Superiorem ad omniailla teneri;

quibus fübditi ad obfequium ejusdem Juflui exhibendum com-

moveri poffint.

Hujus quoque veritatis viribus vi&ti Imperato-

zes Theodofius & Valentinianus/n /.4. C. de Leg. ingenue agnof-

eunt ; Dignam e[fe vocem Majeflatts regnantis , lepibus alligatans

fe profiteri, cuicerto modo etiam adftipulatur Paulus iz /. 23. ff.

de Legdto 3-

SNGEA

"

Quanta fit penes fummum Imperantem in ipfis quoque ke-

gibus condendis infani amoris efficacia; proprio fuo exemplo nor

uno loco ad oculumferé demonflravit [Imperator nofler. — Verbi

ä

gratia: Apud Romanos olim faluberrimalege cautum erat; ne

Senator feeminam , quz turpe vitee genus fecuta effet , uxo.

xem duceret, /.44.ff.de ritu nupt A. 1. Cv deuat.lib, Verüm enim ve«

ró ip(i religiofiffimo Imperatori Juftiniano in laqueos meretricis

Scenicae T heodorz videlicet;incidere, eamque affe&tione marita-

]i adamare contigit.

Attamen in matrimonio etiam fenatori

ä

legibus prohibite vivere Imperatoria Majeftate indignum cenfe-

batur.

Quid ergo Confilii; Refp. Remedium & illud quidem

tutiffimum in promptu erat , rigidi fcilicet iftius Juris mitigatio

per J 23. C. de Nupt.eum in modum fa&ta , ut cuivis etiam in di-

|

gnitate conftituto matrimonium legitimum cum tali feemina

inire conceffum effet , fi nempeilla ad vitam honeftam rediiffet,

Cave tamen;ne putes,mutationis iftiusrationem hanc fuiffequàd

Jus illud amori imperiali impedimentum attulerit ; fed , quod

mireris, ipfe Imperator nofter in /, i// 23, expreffis verbis dicit, fe

hocideb tantüm fecifle;ut hoc modo fragilitati fexüs fuccurren-

go;peenitentes in gratiam zecipiendo;impoenitentes veró f*d defe«

kop-

]

-E85) :« (Eed

rendum hoc vita genus efficaci!is incitando ; benevelentis atque

clementiz divinz exemplum fequeretur.

IX.

Ita pariter hauftus non exiguos ex amatorio Theodorze fuze

poculo fumfiffe videtur Imperator nofler,antequarn poenam adul-

terii /, Confl, 30. C.de Adult, capitalem per nov. 134.. c, 10. quoad

faeminas mitigaret ; fanciendo nimirüm , ut uxor adultera verbe-

j

rata in monafterium detruderetur, ita tamen , utei inttabienni-

um ad maritum eam recipere volentem redeundi licentia daretur.

)l;i'

Etenim vix eft , ut alius nifi mentem amore hujus fexüs obceca-

tam fovens fibi perfuadeat ; rationes puniendi minüs graves in

fcemina adultera, quam in mafculo ejusdem deli&ti reo adefle,

X,

Quod autem lmperator eodem inftigante affectu in con-

denda lege 20. C. de donat. ante nupt, ultra jufti limites feductus

fuerit ; non zeque facilé dederim ; quin potiüs laude digna efle

P

videtur correctioJuris antiqui h. 1. fa&a. Ego faltem rationem;cur

pejoruxoris indonatione ; quam viri in dote accipienda debeat

efle conditio,jam non video.

XI.

Nuptias liberorum poteflati patrize fubje&orum negle&o

parentis confenfu ipfo Jure nullaseffe, fecundüm leges Roma-

nas indubitati Juris eft per princ.& $. A2. J. de uupt, Quod fi autem

talis conjunétio fubfequente patris confenfu ratihabita fuerit;

quaritur: An liberi antea nati vi retrotrattiva hujusratihabitio-

ä:

nis legitimifiant : Sunt qui negant;affirmant alii ; quibus acce-

dit Huberus /n Pr«l, ad Juff. & Pand. b, t. Potiffimum fententiae

fus praefidium in . 1. Jnfh, b, z. qua&runt priores ; pofteriores ve-

ró inprimis ad /.:z/r.C,ad SCtum Maced,confagiunt, Mihi proba-

bilior videtur horum fententia , fi equitatem in hác controverfia

Judicem faciamus, illorum veró , fi Juris analogize ftri&ie inhae-

rere velimus,

Xlln

Imperatótes Diocletianus & Maximianus n /, 2. C. de re«

fcind, vend. Lupo cuidam fic referipferunt : Rem majoris pretii , fs

4 velpater 2uns minoris diffraxerit, bumanum eft ut velpretium te

43

veffi-

-uäg) 6 ( äul

veflituente euttoribus fundum venundatum recipias, auGloritate Judi-

ers intercedente ,vel, fremtor elegerit, quod dee[l juflo pretio , recipias.

Minus autem pretium e[Je videtur,fi nec dimidia pars veri pretii foluta

fit. Idem alio refcripto ab iisdem Imp. fancitum eft in /. 8. C.eo4. £.

Singularem hujus difpofitionis aequitatem & juftitiam mirum

in modum celebrat Do&orum vulgus; Ego veró non poffum,quin

fcrupulos aliquos moveam circaleges iftas, Primó enim quero:

An non verum rei pretium in emtione venditione fit res incerta, fi

certam & determinatam hujus pretii quantitatem aliam pona-

mus preeter eam, in quam contrahentes fcientes & volentes con-

fenferunt.

Secundó, An nontotius incerti pars qualiscunque;

& fic dimidia quoque neceffarió fit incerta.

Tertió. An non per

confequens , dicere , pretium minus tunc videri , fi nec dimidia

pars veri pretii foluta fuerit , fitobfcurum per equé obfcurum,

incertum per aque incertum definire ; & proinde inPraxi res dif-

fïcilem exitum fit habitura,

XIIIL

C&idquid hujusfit, fimplicior profe&ó & difficultatibus

minus obnoxia mihi videtur Papirii citca pretia rerum vendita-

rum Philofophia in /, 71.de contrab.emt, contenta, ab hac zequitate

Diocletianea veroó recedens, & per egregium locum Senecze de Be-

nef. l,. G. c. A. illuftrata?: Quedam, inquit, pluris [unt) quam venie-

runt, Q ob boc mibi aliquid extra pro illis , quamvis emta frut, debes.

Primiamn, quid iuterefl, quanti fint ,. cum de pretio inter ementem (

vendentem convenerit.

Deinde non emi illud. fuo pretio , fed tue.

Pluris efl inquit, quàm veuiit 5 [ed pluris venirenonpotuit. — Pretium

autem cujusquevei protempore efl, — Cum bene ifla laudaveris ; tanti

fnt, quantó pluris venire non po[Jant, — Praterea nibil venditori de-

bet, qui bene emit, — Confentit Ulpianus n /, z, $.16.

J (:d $Ctum

Trebell, item, in J, $2, $. penult. ff. de fart,

LÀ

Quid autem dicemus Paulo in /. 22. ff. Loc. cond. ita fcri-

benti: Quemadmodum in emendo & vendendo uaturaliter conce[[um

ef quod pluris efl, minoris emere, quod miuoris fity pluris vendere , &

ita feinvicem circum[cribere, ita in locatiouibus quoque ( conductio-

nibw Surisefl.. Annonjufto Zelo concitati improbum authorem

fraudulentis machinationibus nimiim quantüm faventem ad

rogum condemnabimus, Refp, Ego potiüs hic paulisper mo-

deran-

-$88) 7 (Skt-

derandum effe cenferem pietatis aeflum, & fedato animo jüdican-

düm; apparebit forfan poft ferium examen , JCtum his verbis

nihil aliad indulgere, quàm quod nos omnes quotidie invicem

contrahendo agimus ; & quo non permiffo, aut hominum indo-

les fübitó ex mala in bonam convertenda;aut ornis contractuum

üfus tollendus effet.

X V.

A&ioném pi&oratitiam de Juré Civ, contra tertíium pigno-

tis poffefforem non dari,non obftante . 40. .2. Jj-de pignerat . A8.

aflerere non dubito.

Sed quaritur: Anidem de Jure Canoriico

& praxi hodietna dicendum fit, utpote quod negatux à ponnullis

ex cap. euur contra &, X. de piguoribus & Mevio p. 5. decif, 343. fen-

tentiz rationem petentibus, Meo judicio probabilior eft opinio

1ll, Bóhmert i2 3zre Ecclefraft, Protefl. lib, 1,1,2. $. 72. ad quae-

ftionem iflam affirmando refpondentis ; & hanc fuam opi-

d. Hallenfis confirmantis,

nioqum refponfo facult. Juri

XVI.

Quaftio inter Do&ores multüm agitata hac eft : An Ter-

kores fpe&rorum Condu&ori edium Jus prebeant, fine mercedis

folutione à contra&u recedendi, affirmant nonnulli, alii veró ne-

gant, in quorum numeroó eft Iluft, Thomafius in Diff. peculiari de

boc argumento , innixus legi 184. de reg. Jar. nec non legi 27. $.

«lt, loc, cond, Viro conftanti fcilicet illud Horatii /, 2, ep. 2. attti-

buens.

Somnia , terrores ,magicos, uriraculay [agas,

No&urnos$ Lemures,portentad ue 'Theffala rides.

Ego tamen non obflantibus Viri Illuftris rationibus cafus probe

diftinguendos effe exiftimaverim ; nonquod hic nudum metum

fpe&rorum qua talium juftum effe facileé concederem , fed quàód

non difficulter contingere poffit , utterroribus iftis accedat da-

mnum vel jam revera datum , vel adhuc juftis ex:caufis metuen-

dum, non obftante qualicunque diligentis Patris famil-ias adhi-

bita induftria,

XVIL .

[nter attificia, quibus mediantibus paulatim Dominatum in

confcientias Laicorum fibi vindicavit Clerus Papalis ; illud (ine

dubio

-$35) 8 (G3-

dubionon ultimo loco ponendum : Quod ea dogmata & przce-

pta, qua non nifi docendo;hortando , rogando tanquam Confilia

Laicis proponere debuiffent, per modum Imperii vim invitos

& ielu&antes coercendi externam habentis iisdem injunxerint.

Infigne hujus exemplum prabet vulgata canoniftarum regula

[i

L

Servaudsi

in c. 28, X, de Jurej, Ó c. 2, de paGlis in. 6, fundata

e[fe omue juramentum, quod non in damnum proximi , neque in difpen-

dium falutis eterue vergat, Hujus enim fenfum fi ponamus hunc

effe: Quod omne promiffum ab hominererum fuarum moderato-

re & arbitro fciehte & volente de re neque divina neque humana

lege prohibita, adeoque nec temporali nec eternz hominis feli-

€itati obflante ; fa&um, & juramento confirmatum fervandum

fit;nihil vetat;quin illud pro confilio faluberrimo agnofcere poffi -

mus;& debeamus;Eidem veró fi,quatenusleges divinas concernit,

vimjuris Civ. tribuamus,non video;qua ratione incongrua pote.

ftatiscivilis & fpiritualis mixtura cvitari poffit ; fiquidem homi-

nem in caufa foro humano non fubje&a Judicem fimul & Execu-

FQrem neceffarió conftituat.

XVIII.

Statibus Imperii Romano- Germanici jus efle, nova muni-

menta intta ditiones fuas exflruendi, veteraque firmandi per ar£,

8. $. gaudeant Infir. Pacs extra omnem dubitationis aleam

pofitumeft. — Atbonam caufam meo judicio peffimé defendunt

illi Do&ores; qui argumento ex hocloco petito non contenti ad

leges Rom. v.g./. 9. $. 4. ff de Div. rerum., & l, 20. C. de Zdif,

priv, confugiunt, uti facic Mylerus ab Ehrenbach de Stat, Im pe-

ri, Namfivelmaximeconcedamus , in his legibus circa Jus

publicum univerfe provinciz aliquid difponi, quod tamen fal-

fiffimum effe, earundem infpe&io ad oculum monftrat ; .non ta-

men video, quidrefponderi poffit, fi quis objiciat: JuraStatuum

Imperii Germanici ex Jure provinciarum priftino illi & jamdu-

dum extin&o Romanorum Imperio fübje&arum decidere ; nihi]

aliud effe; quam res divcrümmas uno codemque modulo metiri,

FINIS

E

NI UE

s

U

Y

T

X

Q. B- B. V

S

W

OBSERVATIONES

R

2

JURIDICA; TUMULTUARLZ,

-

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

QUAS

—'u:

2

JUVANTE DIVINA GRATIA

|

ENBN

O Batancee Q

—

AMPLISSIMI SENATUS ACADEMICI

-H

CAUCTORITATE

EX

ERE

Eu

Focus

E

N

ä

PRO CATHEDRA JURIDICA VACANTE

Examine publico perlufiraudas exponit

f

]ACOBUS BRANDMÜLLERUS, J.U.C.

AÀ diem 14. Februarii, M DCC. XXI,

t

äïä

H, L. Q. C,

m

(À

«

y

E7 Xj

a

M

£

E

TEX

E

i

M

-N :*

BA

f

ii

WT

lm

LIXPN

/: i

N

91'

N

6

N

CCECAUIDT N

5

m ——

an MM

4

BASILEL.,

3

2

Typis JOHANNIS LUDOVICI BRANDMÜLLERI

Ka T

t

u

a& Copyright 4/1999. YxvMaster GmbH. www.yxvmaster.com

- JOCJ