KaI600-458_4
author: Humbourg, Jean Évangeliste Pierre

8
.
*
.
.

A D. B. V.
DiISSERIAIIN NAGURALN ORDO

FICTION BUs URIS.

EX DECRETO ET AUCTORITATE

IILUSTRIS FACUITATIS WURIDICA
ARGENTYORATENSIS

PRO LICENTIA

SUMMOS IN UTROQUE URE HONORES

ET PRIVILEGIA DOCTORALIA
RITE CONSEQUENDI

DIE XXII. DECEMBRIS A. R. ” MbCcCLVII.
SOLEMNI SUBMITTII CENSURE

JOHANNES EVANGEL. PETLRUS
HUMBOURG,

ARGENTINENSIS.

H. L. Q. C.
SrrmmmmE EEETNTEANNEEENNH

AKKGENTORA TI,
Typis SIMONIS KüksNERI, Cancellariæ Typographi.

.

D E O,

PATRI
I

PARENT 8

PATRONIS

AT QUE

Falſum logui e 9 um Virtutis:
Fali decigim

“

=
SSie WE
ES . S A E

G c W, ADA ,
6

0

N
e
D

. SN
W e aſ ,
O

DISSERTATIO INAUGURALIS

URIDICA
FlICTIONIBUS JURIS.

wi

Ulta colorata & fictitia in jure inveni-
Nuntur (a): quæ tamen ita conſtituta
ſunt, ut idem operentur, quod veri-
Stas (b). Quod enim veritas in caſu
vero, id fictio operatur in caſu ficto
(C). Quemadmodum in ſublequenti-
bus Gis. diſſertationis meæ inauguralis ſum de-
monſtraturus.

(a) HERING. cap. 6. de Fidejuſſ. n. 101.
(b) Arg. L. I. f. de Adopt. L. I. 9. 4. L. 14. §. 2. L. 44. Pr. F.
de Excuſat. tut. C. 14. X. de Gerici: non reſid.
2 (

U

3 (4)
(&h L. un. pr. Cod. de Rei Ux. Act. L. F. F. 5. f-. ad Sotum Trebell

§. II.

Fictio, de qua hic loquor, eſt diſpoſitio lepie, quæ
abſque deſtruâtione veritatis, aliquid pro vero habet, quod
go modo verum non eſt. Inde fictio nec ab *ιquitate
abhorret, nec honeſtis diſcrepat moribus. Abeſt ab
hac callicitas, eſtque potius juſta juris diſpofitio,
per quam non exigua ordinatur æqui bonique ratio,
atque componitur, & ideo nec fraus, nec dolus di-
ci poteſt.
§. III.

Licet quoque Jurisprudentia ſit vera, non fu-
cata, & ſimulata Philoſophia (a), tamen fictiones,
per quas ut ad æquum & juſtum proveniatur, Jure
Civili optimo introductæ ſunt confilio. Illis enim
veritas non corrumpitur, ſed illuminatur. Fiunt
equidem a jure cerzo modo contra rei veritatem, non
vero contra naturam ejus, vel poſſibilitatem (b).

(a) L. I. K. 1. J. de J. & J.
(b) Arg. Le I. J. 16. J. de Adopz.

Quamvis autem talis fictio ocerto modo ſit contra
rei veritatem (H. 3.) i. e. quamvis fictum revera
factum non ſit, cum tamen fieri potuerit, cumque
veritatem non deſtruat, ſed feſe ad illam refeérat,
conſequens eſt, quod ſi a lege inducitur, pro veri-
tate,

tate, quoad juris ſaltem effectus habeatur; quando
enim verba ab eo, qui faciendi poteſtate pollet,
proferuntur, tunc, licet in fictionem ſonent, i. e.
licet res ſolummodo habeatur pro tali, nihilominus
vere talem efficiunt: ſic is qui a ſtatuto habetur
Pro cive, & vere & realiter talis eſt ex eo, quod
Ratuentes verum civem creare poſſint eum, qui ta-
Iis non eſt (a): Item res judicata, quæ pro veri-

tate habetur, idem operatur ac ſi eſſet veritas-

(a) Arg. L. 3. F. de OF. Prat-
§. V.
Pari itaque paſſu ambulant eſſe talem, & ha-
beri pro tali, quoad effectus civiles (H. 4.) at-
que quod veritas in caſu vero, id fictio in caſu fi-
Cto operatur: (H. 1.) tantum facta per adoptionem
fictio operatur, quantum veritas in naturali filio
efficit (a). Verus v. gr. filius ſuccedit patri ſuo na-
turali, adoptatus adoptantis patris ſucceſſionem
nanciſcitur (b). Adoptio ſaltem (c) plena parit
*ει que jus patriæ poteſtatis, ac vera paternitas (d).
Filiatio ficta pariter prohibet nuptias ac vera con-
ſanguinitas (e)-
(a) Vid. t. t. Inſt. de Adozt.
(b) K. 2. Liſt. A. t.
(c Quamvis enim minus plena quæ ab extraneo fit, ad-
optio, non producat patri am poteſtatem. D. §. 2. Inſt. d.
t. & L. penult. pr. & S. I. Cod. eod.

(&) Nihilo tamen minus ea, quæ ab aſeendente fit, & ple-
na dicitur jus patriæ poteſtatis producit. dd. text.

(ee) §. I. Mſt. de Nupt. H
A 3 §. VII.

252 (656) 82-

Hos vero effectus Jus fictioni plerumque non
aliter tribuit, quam, quia id, quod fingitur, na-
turæ convenit, ac poſſibile eſt; imitatur enim fictio
juris naturam (a), quemadmodum allatum (8, F.)
adoptionis exemplum dilucide demonſtrat.

(a) L. Filio, quem 23. F. de Lib. & Poſth. L. cum in adoptivis
10. Cod. de Adopt. .

Cum proinde fictio adoptionis imitetur natu-
ram, conſequitur, quod hæc in illis locum ſolum-
modo obtineat perſonis, in quibus natura ſuum
producit effectum. Unde caſtrati, non obſtantibus
LEONIS Imperatoris rationibus pulcherrimis ( a),
adoptare nequeunt (b). =D 79

(a) Legi poſſunt hæ rationes in Nov. LEONIS 27ma.
(b) Arg. §. 9. Inſt. de Adopt.

O. VIII.
Ex eo quoque, quod fictio juris imitetur na-
turam, conſequens eſt, quod illa nec poſſit expu-
gnare naturæ veritatem: civilis enim ratio natura-
lia jura corrumpere non poteſt: præſertim cum jus
naturale præceptivum ſit immutabile (a).
(a) K. II. Liſt. de J. N. G. & (.

Inde enim veritas fictioni prævalet, ut ſi fi

lius a patre emancipatus, ab eodem iterum adroge-
tur,

3 (7)
tur, exheredatio ante emancipationem ſcripta ei
nocet, non enim pro patre adoptivo, ſed pro natura-
li habetur, eo quod veri patris adoptivus nunquam
intelligatur filius, ne imagine aut commento ad-
optionis, naturæ adumbretur veritas: nam non
translatus, ſed redditus filius (a) videtur.

(a) D. L. 23. f. de Lib. & Poſtb.
§. X.

Attamen regula in (HF. 9.) poſita ſuam patitur
fallentiam. Sic in fictione Poſtliminii, fictio præ-
valet veritati: Si nimirum captus ab hoſtibus redie-
rit, omnia priſtina jura recipit: cum ſemper in ci-
vitate fuiſſe fingatur (a), aut ſi captus ab hoſtibus
apud hoſtes decedat, fingitur Lege Cornelia deceſſiſ-
ſe primo captivitatis momento (b).
(a) L. In bello. 12. pr. f-. de Capt. & Poſtlim. Revers. L. Retro
creditur 16. F. eod. d. Si ab boſtibus y. Inſt. Quib. Mod. Jus
pat. pot. ſol.
(b) L. In omnibus. 18. f. de Capt. & Poſtlim. Revers. L. Lege
Cornelia 12. f. Qui Teſt. Fac. Poſſ. L. Lex Cornelia 28. F. de
Vulg. & Pup. Suhſt.

§K. XI.

Hæc autem (S. 10.) allata fictio ideo locum
habet, quia eſt Juris civilis: & quamvis omnes fi-
Gtiones ſint ſuper facto, ea tamen quæ facti ſunt, fi-
Gtionem non recipiunt; cumque poſſeſſio facti potius,
quam juris ſit (a), ſequitur quod rei alienæ Paet
Oris

„63 (8) 82=

ſoris ab hoſtibus, priusquam plene uſucepit, capti

uſucapio interrumpatur captivitate. Nam captus,
qui ipſe poſſidetur ab hoſtibus, nec poſſidere, nec
uſucapionem, quippe quæ ſine poſſeſſione non
procedit, continuare poteſt. Quod adeo verum eſt,
ut ne jure poſtliminii quidem uſucapio interrupta,
poſtliminio reverſo reſtituatur (b). Item plures
eandem rem in ſolidum poſſidere nequeunt, quia
Jus Civile nihil fingit contra naturam (c). Nec
obligationes quæ naturalem habent præſtationem,
Capitis diminutione, civili & fictitia ſtatus muta-
tione, tolluntur: quia civilis ratio naturalia jura
corrumpere non poteſt (d).

(a) Poſſeſſio præſertim naturalis ſive corporalis de qua hic
ſermo eſt, in facto conſiſtit, qua quis non tam juri,
quam corpori, ejusque ufſui inſiſtit. L. I. pr. L. 3. pr. &&
§. 5. 6. 7. L. 4. L. 6. L. I12. L. 16. L. 28. F. Je Acan. vel Amitt.
Pof. Hæc enim nihil aliud eſt, quam ille actus ſive realis
detentio, qua rei inſiſtimus & corpore & animo. Aliud
eſt de poſſeſſione civili exiſtimandum, quippe quæ juris eſt,
& factum corporale non habet, & inviſibilis eſt, niſi qua-
tenus per naturalem ſeſe exſerit poſſeſſionem & deolarat.
(b) Facti enim cauſæ infecte nulla conſtitutione fieri poſ-
ſunt. L. 12. §. 2. fF. de Capt. & Poſtlim. Revers. Inde tritum
illud adagium: factum infetum fieni nequit. add. L. I. §. 4.
f. de Acg. vel Amitt. Boſſeſſ. & L. 21I. F. de R. J. adeo-
que quia poſſeſſio plurimum facti habet, poſtliminii jure
non continetur. L. Denique. 19. F. Ex Qib. Cauſ. Maj.
(c) D. L. 32. §. 5. F. de Acquir. vel Amitt. Poſſeſſ.
(d) Namque hi, qui capite minuuntur, ex his cauſis, quæ
capitis diminutionem præceſſerunt, manent obligati natura-
liter. L. 2. §. 2. J. de Cap. min. L. 58. J. penult. F. Pro
Socio. L. 2. §. I. F. de Uufruét. ear. verum guæ Aſ. s
ta

——

Ita de dote actio, quia in bonum & æquum concepta eſt,
nihilominus durat etiam poſt capitis diminutionem. L. 8.
F. de Cap. Min. & poſt deportationem L. 5. in fine fF. de
Bon, Damn. Add. §. 8. Mpra.

5§. XlII.

Quia porro fictio eſt remedium Juris Civilis,
conſequens eſt, quod fictio ſit Legis, non hominis:
Legi enim data eſt poteſtas fingendi, non homini.
(G. 2.) Unde licet ea, quæ filiofamilias in militiam
eunti, a patre vel aliis donata (a), licetque heredi-
tas a commilitone, alias ſibi noto relicta (b) nec
non res ex pecunia caſtrenſi empta (c) peculio ca-
ſtrenſi adnumerentur; nihilo tamen minus, ſi co-
gnatus non adeo propinquus, vel quis alius non ex
caſtris notus filiofamilias aliquid vel donaverit, vel
legaverit, atque, ut in peculio caſtrenſi habeat no-
minatim expreſſerit, ULPIANUS peculium ca-
ſtrenſe eſſe non exiſtimat, ex eo, quod veritas, an
vera caſtrenlis notitia vel affectio fuerit, & non
quod quis finxit, ſpectetur (d).
(a) L. II. f. de Pecul. Caſtr. L. I. Cod. eod.
(b) L. y. f. eod. Illam enim hæreditatem GORDIANUS
Imperator ideo caſtrenſi peculio accenſere voluit, quod
ſociatus peregrinationis labor, & obeundorum munerum
conſortium fraternæ affectioni nonnihil addiderit. L. 4,
Cod. eod. . H
(c) L. I. Cod. eod. Quia peculium eſt univerſitas, ſicque
res in ejus locum ſuccedit. L. 20. §. 10, F. de Haredit.
PVetit.

B §. XIII.

2 (10) EE
§. XIII.

Legis ergo, non hominis fictio vim juris habet:
Sic ſi hæres, a quo libertas legata eſt, vel alius,
cui fervus venditus eſt ſub conditione, ut manu-
mittatur, ſit in mora manumittendi ſervum, Lex
libertatem repræſentat (a). Eodem modo, Si hæ-
res rogatus in mora fit reſtituendi hæreditatem,
Lex ipfa reſtituere eam, moramque hæredis roga-
ti ſupplere videtur, actiones hæreditarias in fidei-
commiſſarium transferendo (b).

( Tali modo ſubventum elt libertatibus Senatusconſulto

temporibus divi TRAJANI Rubrio Gallo & Coœrlio Hiſpo-
ne Confulibus facto anno urbis 8574. DIONVYS. GO-
THOFRED. ad L. 26. §. 7. F. de Fideic. libert. lit. () De
HISPONE vid. PLINII Eyiſt. 9. ad Urſum Lib. Epift. 4.
Verba autem hujus Senatusconſulti legi poſſunt in d. L.
26. §. 7. F. d. t. Venditus ſervus ſub conditione, ut
ab emptore manumitrteretur, Conftitutione Divorum MAR-
CI & COMMODI ad Aufidium Viö’torinum miſſus pronun-
ciatur, utut manumiſſus ab Emptore non fuerit. L. 2. Cod.
Si Manc. ita fuer. alien.
(b) L. Sancimus. 7. J. I. Cod. ad Senatc. Trebell. L. 63. Pr.
F. eod. Similiter ſi quis rogatus ſit, ut aliquem heredem
inſtitueret, videtur rogatus eſſe, ut quidquid ex heredi-
tate teſtatoris conſecutus eſt, alteri reſtituat. L. 17. pr.

F. eo.
F. XIV.

Interim non confundenda eſt Legis fictio cum
fimulatione: fictio enim eſt, cum fingitur quid eſſe,
quod revera non eſt, quemadmodum exempla ſu-
pra allata exhibuerunt, & adhucdum afferenda de-
“ „ monſtra-

23 (II) E*

monſtrabunt: ſimulatio eſt, cum aliud agitur, aliud
ſimulatur (a). Fictio eſt contra veritatem, ſed pro
veritate habetur: Simulatum vero eſt contra veri-
tatem & infectum æſtimatur (b).

(a) Quando v. gr. I. Simulatur Emtio cum ſit pignus: L.
Emptione. 2. Cod. Plus valere quod agitur. II. Simulatur
venditio, cum ſit Donatio L. 9. in f. Cod. de Contnahenda
Emptione. III. Simulatur Uxor emere, quod Maritus emit.
L. 2. Cod. Plus valere quod. IV. Cum alius agit & alium
agere cribitur. L. 4. Cod. eod. V. (um ſimulatur contra-
cCtus, dum nullus eſt oontractus. L. Si eo pretio 6. Cod. Si cen-
tum petatur.
(b) I. Emptione pignoris cauſa facta, non quod ſcriptum,
ſed quod geſtum eſt, inſpici debere Impp. DIOCLET. &
MAXIM. AA. CC. Maximæ ſupplicanti reſcripſerunt in
A. L. 3. Cod. d. z. in contractibus enim rei veritas po-
tius, quam ſcriptura perſpici debet. L. I. Cod. ead.
II. Iidem Imperatores Piſoni reſponderunt, Matrem ipſius,
quæ ancillam ex emptione ſibi quæſitam, donatione a
ſecundo marito (Piſonis vitrico) poſtea ſe accepiſſe ſimu-
lavit, per talis tituli falſi (donationis ſcilicet figmentum)
dominium ei aufferre non potuiſſe. L. 7. Cod. de Contrah.
Empt. Admodum enim fraudulenter donat, qui rem pro-
priam, ab eo, cui donare ſtudet, ſibi donatam confite-
tur, & talem machinationem SERVIUS dolum malum
appellat. L. I. §. 2. F. de Dolo malo. Infectum itaque æſti-
matur, ſi quis v. gr. viginti millia librarum donet Uxori,
ut ſibi in dotem quaſi ſuas daret illas. Aliud enim egit,
aliud ſimulavit. Alii hujusmodi caſus vid. in L. 8. L. 9.

L. IC. Cocd-. d. k.
§J. XV.
PBPrræterea, ſicuti ſimulatio multum, imo in to-
tum diſcrepat a fictione, inn fere præſumptio differt
2 ab

2 (12) L2-

ab eadem. Præſumptio nimirum eſt conjebtura Le-
gis vel hominis ſuper re dubia, quæ exiſtere vel non
exiſtere poteſt. Fictio eſt juris diſpoſitio ſuper re
certa (àa) contra veritatem, quæ poſſibilis eſt & pro
veritate habetur, veritatem non deſtruendo, ſed ſe-
ſe ad illam referendo (b'. Fictio inducitur a Lege,
non ab homine (c). Præſumptio induci poteſt ab
homine, id eſt a Judice. Fictio non recipit probatio-
nem in contrarium (c); præſumptio vero juris pro-
bationem admittit in contrarium (e): modo præſum-
ptionem juris & de jure excipias, quippe, quæ nullam
quoque admittit probationem in contrarium (fF ) 5 fi-
ctio una non poteſt eſſe contra aliam (g): at præ-
ſumptio una tollit aliam (h): duæ fictiones concur-
rere nequeunt, attamen duas vel plures præſum-
ptiones concurrere poſſe, nihil vetat.

() Cujus nimirum contrarium eſt certum, ut in fictione
legis Corneliæ, Lex fingit mortuum apud hoſtes primo
captivitatis momento, tamen conſtat veritatem eſſe in

contrarium. L. 12. F. Qui teſt. fac. poſſ. L. 28. ff. de Vul-

gari & Pup. Subſt.
(b) AUGUST. 2. Quaſt. Eang. Cap. yI. .
(&) Vid. ſüpra S. 2. & 12.
Iioòd) PAULUS in E. 8. §. 1. F. de Jure Codic. ibi: leo fidei-
commiſſa dari poſſunt ab inteſtato ſitccedentibus, quoniane cre-
ditur Paterfamilias ſponte ſua his relinquere legitimam hære-
ditatem. .
(e) L. 22. fF. Quod metus cauſa. Tbi in f. Sed hujusmodi Præſüm.
Ptioni debet apertiſſimas probationes violentiæ opponere.
(†) L. ult. Cod. ad Sct. Maced. Ubi miles non creditur in
Aaliud quidquam pecuniam accipere & -expendere, niſi in
ceaufſas caſtrenſes. Non abſimile præſumptionis Juris de
. jure

Jure exemplum eſt in L. 22. vers. videtur etenim. Cod. ad Sct.
Vellej. Item ſi tutor inventario publice faéto res vupillares vel
adulti inſeripſerit, & ipſe per bujusmodi ſeripturam confeſſus
fuerit ampliorem quantitatem ſubſtantiæ; non eſſe aliud inſpicien-
dum, niſi hoc, quod inſeripſerit, & ſecundum vires ecjusdem
ſcripturæ patrimonium pupilli vel adulti exigi ſancit USTI-
NIANUS: NEOUE ENIM SIC HOMO SIMPLENX, IMO MA-
GIS STULTUS INVENITUR, UT IN PUBLICO INVENTARIO
SCRIBI CONTRA SE ALIOUID PATIATUR. L. ult. pr. in f.
Cocd. arbitr. tut. Hæ & ſimiles præſumptiones non ad-
mittunt probationem in contrarium, quia magis juris fi-
ctiones ſunt.

(g) Sic fingi non poteſt, quod duo in ſolidum eandem rem
poſſideant, quia hoc eſt contra naturam. Z. 3. J. 5. F. de

Acq. Poſeſſ. Add. ea, quæ ſitpra . 11. Jcripſfi.
(h) L. 7. F. de Rgitut. in integr.

§F. XVI.

Cum proinde omnis fictio ſuper alia fictione re-
probêétur (a), duæ etiam fictiones circa idem con-
currere nequeunt. (G. 15. in f.) ideo ſi dos promiſ-
la ſit, nulla ſpecie vel quantitate adjecta, inutilis
eſt promiſſio dotis: ne nimirum duo una in re con-
currant ſpecialia, atque incerta dos veniat in peti-
tionem, & ſolemnitas interveniſſe fingatur, quæ
non intervenit (b).

(a) L. Si is, qni pro emptore. 15. Pr. F. de Ufucap. & Uinp.
(5) L. I. Cod. de Dot. Prom.

B 3 6„5 XVII.

662 (14) L82
§F. XVII.

Hæc regula (FH. 16.) ſcripta procedit; niſi Ime.
vommunis utilitas aliud exigat (a) vel 20, fictiones
a diverſis proveniant principiis (b).
(a) Ita ex communi utilitate ne contractus tam invaliden-
tur, atque ut contrahendi facilitas detur: ULPIANUS
duas fictiones in eodem caſu admittit: v. gr. ſi tibi debi-
torem meum juſſero dare pecuniam, obligaris mihi quam-
vis meos nummos non acceperis. Hic ſunt duæ fictiones
circa idem, fingitur enim mihi data pecunia a meo debi-
tore, & a me eodem momento ad te profecta. Idem ſi
ex cauſa mandati pecuniam mihi debeas, & convenerit,
ut crediti nomine eam retineas, fingitur mihi data pe-
cunia & a me ad te iterum profecta. L. I5. fj. de R. C.
ſimile exemplum vid., in L. 12. S. I. F. Mandazi vel conzra.
add. aliud exemplum ex L. 9. Cod. de Poſtim. Reverſ.-
() Talis caſus videatur in L. 88. F. de Acquir. vel Amitt. Hæred.

J. XVIII.

Cæterüm quoniam fictio imitatur naturam
(§. 7.) & nunquam contra rei impoſſibilitatem pro-
cedit (§. 3.); conſequitur, quod fictiones Legis ad
impoſſibilia extendi nequeant. Sic ſi Dominus co-
lonum ad certum tempus conducentem, finito quo-
que tempore in fundo eſſe patiatur, fingitur ex in-
tegro locare: hoc enim naturæ locationis condu-
ctionis, quippe quæ eſt mere conſenſualis, omnino
conveniens eſt. Cum ergo nudo conſenſu fiat talis
contractus, nudo conſenſu eum convaleſcere quid
obeſt? Verum, ſi, tempore primæ locationis nini.
1 to, do-

——

— —.— gqQ—⏑

—- —

(15) L82-

to, dominus furere cœperit, renovata non intelli-
gitur locatio, utut colonus in fundo eſſe continuet:
quia furioſo conſentire impoſſibile eſt, lex fictionem
ſuam ad hanc impofſſibilitatem extendere nec voluit,
nec potuit (a).

(a) Vid. L. 14. J. Locas. Conduck. ſimile exemplum vid. in L.
29. §. 10. f. de Lib. & Poſth.

F. XIX.

Nec fictio locum habet ſuper non exiſtentibus;
nempe ſiquis, quod pure debetur, novandi cauſa,
ſub conditione promittit, non ſtatim fit novatio,
ſed tunc demum, cum conditio extiterit (a). Idem
eſt, ſi quod ſub conditione debetur, pure quis, no-
vandi cauſa, ſtipulatur, novatio tum demum erit
& vim fuam exfſeret, cum conditio extiterit (b).
Unde videmus, quod Leges nihil fingere velint ſuper
non exiſtentibus.

(a) L. 14. pr. fF. de Novat. & Deleg. L. g. §. I. F. eod.
(b) d. L. 14. §. I. F. d. ?. 4.

§5. XX.

Nec fictiones ultra caſus in Lege expreſſos ex-
tendendæ, ſed potius ſunt reſtringendæ; ex eo, quod
jura ſint ſingularia (a): jura autem ſingularia, quæ
contra tenorem rationis (b) propter aliquam utilita-
tem auctoritate conſtituentium ſunt introducta, non
poſſunt produci ad conſequentias (c).

(a) 1.

6 (16) S-

(a) L. I5. fF. de Reb. Cred.
(b) Rarione ſicet generalis. L. 68. & P. 80. f. dJe R. J.
L. I41. F. ecod.
(C L. 1I4. L. 39. F. de LL. d. L. I41. F. de R. J. C. 61. de R. Y.

u 6 0.

Neque fictiones ſunt perpetuæ, nec unquam,
niſi ſemel fiunt: ita ut poſtquam caſus in re ficta
contigit, redeat res ad ſuam naturam. Exemplum
hujus rei hoc eſt: Si tabulis nuptialibus conventum
ſit, pecuniæ, quæ in dotem datur, partem fore im-
mobilem, ſeu habendam eſſe pro immobili, ut ſcili-
cet maneat proprium ſponſæ patrimonium. Quem-
admodum hoc fit reſpectu ſocietatis, ita ſoluta ma-
trimonii ſocietate, immobile amplius non cenſebitur
id, quod, ut ejusmodi eſſet, ſocietatis tantum gra-
tia fictum fuerat. Item ſi res mobiles perpetui uſus
gratia ſunt in ædibus, ædium ſunt & immobiles, ſi
ejusmodi uſus eſſe deſierint, mobiles erunt, licut in
ſe ſemper fuerunt (a).

(a) L. 17. S. 7. F. de Ac. Empt. & Vend.

FS. XXII.
Talibus fictionibus gaudent jura: ſic Lex nalci-
turos pro natis habet, dum de ſucceſſione agitur
(àa). Leges quoque volunt, ut in utero matris exiſten-
tes eidem proſint, non vero patri. Mater enim præ-

gnans non torquetur, nec punitur (b). Pater vero
a tutela

àa tutela non excuſatur numero liberorum naſcen-
dorum (C).

(a) Inde a patre inſtituendi rumpunt teſtamentum. L. 1I.
Cod. de Poſtb. Haæred. Inſt. Poſthumi quoque, quos per æta-
tem aut valetudinem habere forte non poteſt, a patre inſtituti
heæredes, prius teſtamentum rumpunt. Non enim talis
pater reſpici debet quaſi liberos generare non potuerit, &
ſic inutiliter illos inſtituerit hæredes, cum natura ma-
gis in homine generandi, & conſuetudo ſpectanda ſit,
quam temporale vitium aut valetudo, propter quam ab-
ducatur homo a generandi facultate. L. 9. pr. f-. de Lib. &
Poſth. Econtrario autem, utut horum liberorum maximus
ſit favor, tamen non poſſumus ex ea muliere, quæ alteri
nupta eſt, vel quam honeſte uxorem ducere non licet,
poſthumum hæredem inſtituere. AJ. L. 9. §. 3. & 4. f. d. t.
porro liberi naſcendi ſuccedunt etiam ab intelſtato. L. 2. f.
Si pars bæred. & in poſſeſſionem bonorum mittuntur dato
Curatore. t. t. F. de Ventr. in poſſ. mitt.
(b) L. 2. ff. de Pænis.
(G) L. 2. §. 6. F. de Excuſ. tut.

§. XXIII.

PpPeatrem & filium pro una eademque perſona
Lex habet, hinc ſi Titius pater & filius, & Sempro-
nius inſtituti ſunt hæredes: pater & filius ſemiſſem
unum, alterum Sempronius nanciſcitur (a). Ex ea-
dem quoque ratione Io. obligatio patrem inter & fi-
lium, qui in poteſtate eſt, nulla reputatur (b); adeo
ut nec cautio inter patrem & filium, manente pa-
tria poteſtate, interponi queat (c): nemo enim ſibi-
met ipſi obligari poteſt, atque diſtinctio perſona-
rum debet eſſe inter ſtipulatorem & promiſſorem,
“ C dantem

ι (18) Ler⸗
dantem inter & accipientem (d). IIo. Pater ſibi ac-
Auirit, ſi ſtipuletur filio ex eo quod vox patris vox
Ai eſſe dicatur (e). IIII. Teſtamentum paternum
& pupillare unum eſt teſtamentum, licet duæ ſint
hærecditates (f). IVo. Sicut nulla obligatio eſt inter
patrem & filium, ſic & nulla lis aut actio eile po-
teſt (gi. Ideo filiofamilias non datur actio injuria-
rum adverſus patrem ch), e diverſo pater non po-
teſt agere furti actione cum filiofamilias. Etiam
fratres pro una eademque perſona ob vinculum pa-
triæ poteſtatis habentur, ſicque obligatio inter fra-
tres in ejusdem patris poteſtate exiſtentes inita nec
ullum quidem effectum producit (1).

(a) Ita decidit USTINIANUS iz E. ult. Cod de Impub. &
aliis ſubſt. 4
(b) & Iiem inutilis. 6. Biſt. da Inut. Stipniat.
() E. Imperator HADRIANUS. yo. F. ad Sctum Trebellian.
d) Hanc rationem dat AFRICANUS iz L. 24. 6. 3. F. de Fi-
denisſſ. & Mand. Ubi teſtatorem & hæredem eandem eſſe
perſonam fingit. Quemadmodum hæres non eſt vere unum
corpus cum teſtatore vel defuncto, ita etiam filius non eſt
vere natura unum corpus cum patre, ſed fictione, quæ
reſpondet naturæ, natura pene unum intelligitur, inſpe-
cta ſcilicet ſorte naſcendi, quod filius ſuſceptus ſit à pa-
tre, vel etiam ob vinculum patriæ poteſtatis, quo filius
conjungitur patri & adunatur.
c(e) §. Siqatis alii. 4. verſ. Ei vero. Hiſt. de Inut. Stipulat.
) L. 2. §. Prius qutem. 4. F. de Vulgari & Pupill. Subtkt. L. Pa-
erſamilias. 28. Pr. f-. de Reb. auct. Jud. c.
(&) SAJUS in E. Eis nulla. 4. L. Si a me. rI. F. de Judic. L.
Adtiones. 7. ff. de O. & A.
ch) PE. Præror. 7. §. ſed & ſequis. Ff. de Injuriis. .
LP Fater a Frapre. 38. ff. de Condist. indeb.

Rem porro in bonis habere intelligitur, cui
actio ad rem adipiſcendam, vel ad rem, quam poſſi-
det, conſervandam exceptio competit (àa). Sicut
non videtur excluſus, qui gaudet in integrum reſti-
tutione (b); ſta e contra non videtur poſſeſſionem ad-
eptus, qui eam retinere nequit (c). Hæc omnia
fctione juris fiunt. Nam reipſa minus eſt habere
actionem, quam rem (d). Commodius eſt poſſidere
& adverſarium ad onus actoris compellere, quam
ab alio poſſidente petere (e); nec tamen cepiſſe vi-
detur (P), qui aut poteſt ſubmoveri per exceptionem,
(g9) aut quod ei neceſſe eſt reſtituere (h), quive mox
alii reſtituturus eſt (). Nec etiam cepiſſe videtur, qui
coactus adiit & reſtituit hæreditatem: amittit enim
quartam & omne hæreditatis commodum (k). E di-
verſo autem cepiſſe intelligitur, quam alii acquiſi-
Vit ().
(a) L. Rem in bonis. 52. ff. de A. R. D. L. Is, qui. I7. ff. de R. J.
L. Si quis vi. I7. ff. de Acq. vel amitt. poſ. L. Bonorum. 49. verſ.
in bonis f. de V. à.
(b) L. Nemo y. ff. de In integrum Reſtitutione, L. Metum. 9. §. Li-
cet. 6. F. Qutod enetus cauſa.
(C) L. Non videtur. 22. ff. de Acg. vel Amitt. Poſſeſ. .
(d) L. Minus. 204. Ff. de R. J. Quemadmodum plus cautionis
in re eſt, quam in perſona, L. 25. G. de R. J. Ita minus eſt
actionem habere, quam rem. d. L. 204 ff. d. .
(e) L. Is, gui deſtinavit. 24. Ff. de R. V. Inde tritum illud axio-
ma: BEATI POSSIDENTES.
) Differentia inter CAPERE, ACCIPERE, PERVENISSE. Vid.
in L. Aliud eſt capere. 71. Ef. de V. §.

(2) . No⸗ videtur, 13. L. Non videtur. yI. L. Non videntur. 92.
.de R. J.
( PL. fF. Ne R. J. d. L. Aliud. 74. F. de V. S.
G) Non obſtantibus. L. Cum ei. 42. de Legat. 20. L. Si fidei. 28. ff.
de Legat. 30. L. Cogi. 16. §. His, qui ſolidum. 15. ff. ad Scotum
Trebellian. Non enim videtur cepiſſe, qui erogat, quod
accipit. L. 122. in f. ff. de Legat. 1o. Aliud utique erit, ſi ex
longo intervallo quis cogatur reſtituere, & medio tempore
utilitatem perceperit. L. 49. ff. de Donat. inter V. & U. L. 4.
L. 7. J. 4. ff. ad L. Falcid. L. 22. . 2. fFf. ad SCtum. Trebellian.
(K) L. Quia poterat. 4. L. Cogi. 16. §. Cum quidam. 7. L. Iia tamen
27. §. Si præceptis. 14. ff. ad Sctum Trebellian.

L. 140. ff. de V. §.
§. XXV.

Actus etiam plures olim fiebant per imagina-
riam venditionem (a), qui autem hodie non amplius
ſunt in uſu, dantur tamen venditiones hodienum fi-
ctitie, quæ modo valent (b), modo non valent (c).

(a) V. gr. 10. Teſtamenta, §. 1. Inſt. de Teſtam. quæ in uſu eſſe
deſierunt. L. Quoniam indignum. 1I5. Cod. de Teſtam. IIO. Eman-
cipationes. & Præterea. 6. Inſt. Quib. mod. jus. Patr. pot. ſöolv. L.
ult. Cod. de Emancipy IIIO. Adoptiones. L. ult. Cod. de Adopt. &.
Has fictiones JUSTINIANUS Imperator vocat circumdu-
ctiones inextricabiles & injurioſa Rhapismata. d. L. ult. Cod.
de Emancip.
b) Sic ſi maritus vendat uſumfructum mulieri uno nummo,
ut jus uſusfructus remaneat penes maritum, perceptio vero
fructuum ad mulierem pertineat. L. 66. ff. de Jure Dot. Idque
remedii loco excogitatum eſt in caſu, ubi maritus proprie-
tarius fundi, ejusdem uſumfructum in dotem accepit ab
uxore ſub conditione: ut ſoluto per divortium matrimonio
dos reddatur mulieri. Quod ſine illa fictione fieri non
poteſt ex eo, quod uſusfructus alii, quam proprietario
reddi poſſit. Quamobrem in favorem dotis hoc in ca-
ſiu alienatio ſive redditio uno nummo facta permittitur.
S◻

— — — — — à»

(c) Ita ſi quis vendat vel locet uno nummo, quia nummus
unus non eſt verum pretium. L. S quis ante. 10. §. ult. de
Acquir. poſſeſſ. L. Imaginaria. 16. ff. de R. J. L. Siquis condu-
xerit. 46. ff. Locat. condust. Ideo venditio vel locatio donandi
cauſa facta fuiſſe cenſetur. J. L. Si quis conduxerit. 46. ff. d. t.
Imo cum factum ſimulatur non intercedente veritate, ut
nuda & imaginaria venditio vel locatio nulla eſt, nec per
eam res alienari intelligitur. L. Contractus. 54. fFf. de O. & A.
L. Imaginaria. 16. ff. de R. J.

F. XXVI.
Nrec ficta traditio reſpicitur a Legibus. Quamyis
enim poſſeſſio, quippe quæ facti magis eſt quam Ju-
ris, naturaliter ſine corporali apprehenſione non ad-
quiratur (a: utilitatis tamen gratia receptum eſt, ut

per fictitiam & imaginariam traditionem acquiri pof-

ſit. Ita per traditionem inſtrumentorum (b) Domus
vel fundus, per traditionem clavium horrei vel cellæ
vinariæ vinum vel frumentum (Cc) traditum eſſe cen-
ſetur. Res tradita etiam videtur brevi manu, ſiquis pa-
tiatur rem, quam tibi commendavit, apud te mane-
re Emptionis vel donationis cauſa (d). Sic quoque in
acquiſitione rerum incorporalium loco veræ traditio-
nis ſuſficit ſcientia & patientia domini: ſervitus v. gr.
cum ſit incorporalis non realem recipit traditionem,
ſed patientia venditoris, qui emptorem ſervitute uti
patitur, pro traditione habetur (e). Similiter hæredi-
tas reſtituta cenſetur per patientiam hæredis, ſi paſſus
ſit res hæreditarias poſſideri a fideicommiſſario (f);
atque ſiquis donandi cauſa lapidem mihi eximere de
ſuo permiſerit, lapis exemptus quodammodo tradi-
tione meus fit (g). Acturus de inofficioſo teſtamento,

litis ordinandæ cauſa donorum poſſeſſionem accipie-
. 3 bat

(22) 282-
pat a Prætore (h), hæc autem poſſeſſio civilis & feſtu-
caria, non realis erat, nec poſſeſſionem ſcriptis hære-
dibus adimebat (i).
Has & ſimiles, v. gr. in quaſi contractibus, tacitis
hypothecis, actionibus adjectitiæ qualitatis, in accep-
tilatione, confuſione bonorum creditoris cum bo-
nis debitoris v. gr. ſi debitor creditori, aut creditor
debitori hæres extiterit; Item in exhæredatione, ſic
exhæredatus pro mortuo habetur, ut nequidem cum
liberis cæteris numerum faciat pro Legitima in ſe-
miſſem augenda. Has inquam & ſimiles in jure no-
ſtro nimero plurimas invenire licet fictiones, adeo ut
ſi has explodas, majorem ſane juri Romano partem
tollas. Verum hæc de illis huc ſoripſiſſe mihi ſuffici-
ant, cum non tantum fictiones, ſed etiam alias jurium
materias in ſequentibus Corollariis ponere ſit animus.
(a) L. 3. J. 1 Ff. de Acq. vel Amitt. Poſſeſſ.
(b) L. I. Cod. de Donat. L. 2. Cod. Quæ res Pign. L. Servum Felii. 44.
§. Cum gii. F. ff. de Legat. 1.
C L Clavibus. 74. ff. de Contrab. Empt. L. I. §. 21. F. de Acg. vel
Amitt. Poſſ. L. 9. d. Item ſiquis merces. 6. F. de A. R. D. §. Itemz
ſiquis merces. 4. Inſt. de R. D.
(d) §. Interdum 44. Inſt. de K. D.
(e) Ita JAVOLENUS contra LABEONEM putat in L. 20.
F. de Servitut. Cum ille conſentit POMPONIUS iz L.
1I7. K. I. F. eod. his verbis: Sed ut aliguid patiatur, aus
non faciat. Clariſſime autem id dicit ULPIANUS in L. r.
J. ult. f-. de Servit. Prædior. Ruſt. ibi: Et PATIEN TIA Servitu-
tum inducet officium Prætoris. Add. L. II. F. de Publiciana in rem
Acdt. Idem quoque eſt in uſufructu. L. 3. F. de Wufr.
(†) L. Reſtituta: 37. f. ad Sctum Trebell.
(g) L. Permifiſti. 16. FP. de P. V. L. Quis ſaxum. 6. FV. de Donat.
dch) Arg. L.6. S. ult. & L. 7. F. de off. Teſtam. L. 8. pr. ſf. eod.
Ci) L. 2. Cod. eod. COROL.
P. 21. loco reſpicitur lege reſpuitur.

cen
ver
N
in

dit

ti
60
ui

ne⸗
ti

20.

algs
l. l.
ifk-
1

onat.
,.
Ol.

COROLLARIA.
ExX URE CIVIILI.

I. Magna in effectu juridico eſt differentia inter Judi-
cem delegatum & illum, qui jurisdibtionem mandatam habet.
II. Indultiam moratorium contra oreditorem, qui ad-
verſis ſuos oreditores indultum impetravit, retorqueri
bqltit.
III. Sequeſtrum neceſſarium regulariter imponi nequit.
IV. Prohibita eſt trausaétio ſaper alimentis füturis in
teſtamento reliélis. MUD
V. Enormis læſio de jure Civili Romano non reſein-
dit transalionem bene tamen in Praxi e &uitate.
VI. Palmarium ſumere Advocatis a Jure permiſſum eſt.

ExX URE CANONICO.

I. Conſpirator adverſus Prælatum, vel ejus inimicus
contra ipfum teſtari non poteſt, poteſt tamen eoaminari
Siper aliis perſonis aut rebus ad prælataum proprie non per-
tinentibus.
II. Sententia zadicis non infirmatun eo probata etiam
conjuratione, aut falſitate teſtium; niſi probatum fuerit ju-
dicem præciſe ſéecundum eorum depoſitionem ſententiam
zulhũo.
III. Canonicus regularis & ſæcularis, uti & Mo-
nachus, poteſt agere contra Prælatum infamatum de dilapi-
datione, vel aliis ſeandaloſis criminibus.
IV. Præ-

2 (24) 82*

IV. Prælatus Regularem valide & lioite revocare

poteſt a manuali bengficio, etſi promiſiſſet ei, ſe non avo-
caturum.

V. Non eſt obligatorium juramentum faèlum de nos
Jurando coram ſuperiore legitime interrogante.
VI. Nec juramentum de re illicita &t obſervandum.

—Ex IURE
FEUDALI ET PUBLICO.

I. Originem Regalium quidam ad Inperatorem Fride-
ricum IIIum, alii ad Imp. Fridericum Ium referunt. Ili
autem non male eoiſtimaut, qui illorum originem longe
antiquiorem eſſe aſſerunt.
II. Interim tamen oonſtitutio de Regalibus, quæ 2.
F. 56. cotat: non Imperatori Friderico IIo. Sed Impe-
ratori Friderico l. t adſoribenda.
III. Kegalia illis proprio jure competunt, qui ſuperio-
rem non recognoſount.
IV. Principes legibus humanis ſuperiores ſunt, ſod iis
convenienter vivere ſolent.
V. Ni Imperator dicit: CoNCEDO TIBI PAGUM CUM
JURISDICTIONE ET VECTIGALIBUS, ſine feudo conoeſſum
A cenſetur. .
VI. Ahb eo, qui ſuperiorem recognoſeit, KRegalia con-
cedi poſſunt, obſervatis obſervandis.

RW)

= 8
=
.
☛
2

D B V.

INAUGURALIS TURIDICA.

KNIBUS NURIS.

QUAM
SOLO PRESIDE

* TO ET AUCTORITATE

ACUITATIS URIDICE
* ENTYORATENSIS

LICENTIA

TROQUE URE HONORES

* ILEGIA DOCGTORALIA
„ TE CONSECUENDI

PEMBRIS A. R. ” MbooLVII.

NI SUBMITTIT CENSUR

EVANGEL. PETRUS.
„MBOURG,

„ENTINENSIS.

gE H. L. Q. C.
W G E EEENN

RGENTORATI,

5 KüksNERI, Cancellariæ Lypographi.