KaI600-437_13
author: Hervé, Jean Charles

et her⸗

NPti

en di⸗

grolind

C D. pB. Y.

DPISSERTATIO INAUGURALIS TURIDICA,

PATREM SIMPLICITER
DANIEM DOTEM, AUI DONATIO-

Auten

NEM PROPTER NUPTIAS PRO-
MITTENTEM „
EXHIBENSs, /„
Q UA M
DEO SsOLO PRESIDE,
EX DECRETO ET AUCTORITATE

IIUSTRIS FACUILTATIS ORIDICA

IN ALMA ARGENYORATENSITIAMI
UNIVERSITATE

PRO LICENTIA

SUMMOS IN UTROQUE URE HONORES

ET PRIVILEGIA DOCTORALIA
RITE CONSEQUENDI

PDPIE VI. DECEMBRIS A. O. K. MDCCLX.
SOLENNI SUBMITTIT CENSURE

OANNES CAROLUS HERVE,

A RG ENTINENSIS.

H. L. C. C.

E
—,,— — = =–= ===—

ARGENYORATI, Typis SIMONIS KüksNERI, Cancellariæ Typographi.

PARENTIBUS,
AMICIS

S ACRUM!

—

Nubere Sila mihi, nulla non lege, parata eſt,
Sed Silam nulla ducere lege volo.
uum tamen inſtaret: decies mihi dotis in auro 4
Sponſa dabis? dixit: quid minus eſſe poteſt. D
MARTIALIS Epigram. XI. 2 42.

N. AS DD, 6
GRN E S NWW

DISSERTATIO INAUGURALIS

JURIDICA

PATREM SIMPLICTTER
T DO-

DANTEM DOTEM, A
NATIONEM PROPTER NUPTIAS
PROMIFTTENTEM EXHIIBENS.

§. I.

Lerasque apud gentes non uxor ma-
rito (a), ſed maritus uxori conſti-
tuebat dotem. Virgines ſine dote
S nuptum dari conſtituit LYCURGUS
Lacedæmoniorum, ſive Spartanorum
Legislator ſapientiſſimus (b). Apud
A 2 G Alrthe-

2 (4) 2*¾
Athenienſes indotatas duci uxores, quæ præter
animi dotes nihil, niſi tria veſtimenta, & parvi
pretii fuppellectilem afferrent, voluit SOLON
(Cc). De Hebræis, Syris, quod maritus ibi uxo-
rem ſibi coëmeret, res quoque clara eſt (d). Apud
Afſſyrios patres mercatum filiarum inſtituiſſe, do-
cet E LIANUS (e). Aſt apud Romanos alia
erat dotis natura & indoles z adeo ut vix virum
inveniret indotata (f). Quod fecit ſucceſſu tem-
poris, ut pater fimpliciter dans dotem aut donatio-
nem propter nuptias promittens de ſuo, non li-
berorum patrimonio, quod adminiſtrat, dediſſe,
aut promiſiſſe cenſeretur. Qui caſus præmiſſis præ-
Mnitlancdis Diſſertationis meæ Inauguralis thema
eſto.

.

(a) Nam, etiamſi uxor forte aliquid attulerit marito, id ta-
men antiquiſſimo tempore ſolum ideo fiebat „ quia mori-
bus antiquis nen filiæ, ſed filii parentum hæreditates cer-
nebant. Inde aliquid ſubinde dabatur filiabus, quo au-
gerent virorum patrimonium. Videatur hoc etiam de
KRomanis in VALENT. FORSTERI Hiſoria Jur. Civilis Rom.
Lib. 1I. cap. 26. n. 39.

Tale quid etiamnum hodie inter Principes paſſim obtinere
novimus. Videmus enim in pluribus regionibus primo-
genitum Principatum, ſecundo. genitos apanagia, & de-
mum flias principifſas mundum muliebrem &c. accipere.

(b)

2 (5 08282-

(b) Ille introduxit, ut uxores eligerentur, non pecuniæ,
severiusque matrimonia ſua viri coërcerent, cum nullis
dotium frænis tenerentur. Teſtis eſt JSTINUS Epit. Lib.

2. cap. 3.

(C) Atque hoc SoLoxN ideo conſtituit, ne matrimonium
degeneraret in lucri & avaritiæ commercium, ſed ut ha-
beretur tanquam honeſta quædam ſocietas ordinata ad
Remp. civibus locupletandam, animoſque hominum arctius
inter ſe colligandos. Vid. PLUTARCH. in vita Solonis. Quam-
vis has leges haud diu cuſtoditas, atque filias dotibus ma-
gnis inſtructas fuiſſe apud Athenienſes pariter, ac Lace-
dæmonios, eoque nomine ab ARISTOTELE Politic. Lib. 2.
cap 9. reprehenſos fuiſſeé doceat JacOB. PERIZONIUS in
Diſert. de Leg. Vocon. pag. 89.

(d) Sic Saul pro filia Michol popoſcit a Davide centum Phi-
liſtæorum præputia. Sam. XVIII. 25. Non habet, inquit
Rex ſponſalia neceſſe, niſi tantum centum præputia Philiſtino-
rum, ut fiat ultio de inimicis Regis. Ez poſt paucos dies
urgens David abiit cum viris, qui ſupererant, & percuſſit
eoc Philiſtinis ducentos viros, & attulit ebrum praæputia &
enumeravit ea Regi, ut eſſet gener ejus. Dedit itaque Saul
ei Michol filiam ſuam uxorem. d. L. verſ. 27. Calebus fili-
am Axam ei promiſit, qui capturus eſſet Cariath ſepher.
Joſ. XV. Quæ opera pretü loco fuiſſe ex ipſis textibus
colligitur. Ita & Jacobi uxores ſe a Labane patre venditas,
id eſt, pro opera quatuordecim annorum marito addictas
conqueruntur. Geneſ. XXXI. verſ. I5. textus hic eſt:
Nonne quaſßi alienas veputavit nos, & vendidit, comeditque
pretium noſrrum. Sichem quoque, quidquid poterat præ-
miorum, & mercedis, pro Dina patri Jacobo paciſci vo-
lebat. Geneſ. XXXIV. verſ. II. & 12. Verba ita ſonant:

A 2 Lue-

42 (6) 282

Quacungque Natueritis, dabo: augete dotem, & munera po-

ſulate, & libenter tribuam, quod petieritis, tantiun date
mihi puellulam hanc uxorem.

(e) Hiſtor. var. lib. 4. Caop. I. Idem de Armeniis tradit JusTI-
NIANUS nOv. 21. Quippe illi mulieres non tantum a legitima
parentum & fratrum removebant ſucceſſione, ſed & indo-
tatas eas venire ad maritum, eamque a futuris voluerunt
mulieribus: quem morem ſuſtulit JVSTINIANUsS Imperator
in d. nov. 21. pr. juſſitque Armenios tanquam Reip. Romanæ
ſervientes quoad omnia Legibus uti Romanorum. Similia
de Germanis obſervat TACITUS de Morib. German. cap. 18.

(†) PAULVUS L. 2. f. de Jur. Dot. ibi: Reipublicæ noſtræ in-
Zereſt, mulieres dotes ſalvas habere, propter quas nubere po-
ſunt. Inde MARTIALIS Epigram. XI. 24.
Nubere Sila mihi, nulla non lege, parata t,
Sed Silam nulla ducere lege volo.
Quum tamen inſtaret: decies mihi dotis in auro

Sponſa dabis? dixit: Quid minus eſſe poteft.

§. II.

Solet vox DOTIS a d1αα Vel dadse do, tribuo
largion, ſignificante derivari, ut quod Græcis dos,
idem Latinis donum, vel donatio ſit. Inde dos
generatim dicitur omne id quod datur (a). Speci-
“ vero appellatur bonorum quantitas, ſive id,
quod

3 (7) 6*2
quod a muliere, aut alio ejus nomine datur ma-
rito ad fuſtinenda matrimonii onera (b). Dividi-
tur autem ea in proféstitiam & adventitiam (C). In
voluntariam, quam mater, aliusve dat pro libitu,
& ueceſſariam quam lex imperat (d). In promiſ-
Jam porro, quam præſtari placuit, ſed nondum
præſtita vel tradita eſt (e). Et conſtitutam, cujus
poſſeſſio eſt tradita (f). Alii bene addunt dotem
cautam ſive confeſſatam, quam maritus ſpe futu-
ræ numerationis ſe accepifſe fatetur (g); ac
dotem numeratam, quæ re ipſa data & numerata

eſt (h).

(a) Ita vulgo nominantur dotes animi, & corporis, orna
menta ſingularia a Deo, vel Natura homini conceſſa, uti
ſapientia, fortitudo & c. ſic generaliter quoque accipitur pro
omni acceſſione ad ſufficientiam rei alicujus perſonæ ne-
ceſſaria. L. 52. SF. 2. fF. de Eidejuſſ. & Mandat. Ita dotes
vocantur prædiorum. L. 2. d. n. L. 20. §. I. F. de In-
Brum. legat. d. L. 72. §. 2. F. d. t. Ubi per ejuſmodi do-
tes intelligunt impoſitiones, boves aratorios, aratra,
ligones, pedamenta, &c. &c. id genus alia prædiis de-
ſtinata. L. 24. §. I. F. de Legat. I. Ideo VARRO. Lib. 4.
de re viiſtica vineam cum ſua dote dicit, id eſt, cum ſuis
acceſſionibus. Pariformiter dotis Eccleſiarum mentio fit
in cap. 8. X. de Conſecrat. Eccleſ. Adeo ut verbum Doris
idem, quod Reditus deſignet.

(b) L. 7. L. 56. §. 1. L. 76. F. & L. 20. Cod. de Jur. Dot.
L. 21. §. 1I. F. de Donat. inter. V. & U.

(C)

33 (8) L82- .

(C ULT. frag. Tit. VI. §. 2. L. F. pr. K. 9. & II. f. de jure
Dot. Dos Frofedtitia, quæ in ipio §. noſtro definita non
eſt, dicitur ea, quæ a patre profecta eſt de bonis vel FAC-
TO cus ULP. d. loc. & l. y. pr. F. d. t. ſive ipſe parens de-
derit, ſive procurator ejus, ſive juſſu vel contemplatione
ejus alius, nihil intereſt. L. 1I. §. F. & ſeg. fF. de Jur. Dot.
Non etiam intereſt, an pater pro filia ſua dotem dederit,
an pro emancipata. QyIA NON JUS POTESTATIS, SED
PARENTIS NOMEN DOTEM FACIT PROFECTITIAM. d.
L. F. §. II. F. d. t. Illud vero haud ſufficit ULPIANO, do-
tem profectam a patre, ſed amplius in præallegata L. 5.
deſiderat dotem de bonis, aut FACTO patris profectam
eſſe. Quapropter, ſi pater hæres inſtitutus hereditatem,
in qua filiæ maritus eſt ſubſtitutus repudiaverit eo fine,
ut ad generum ipſum perveniret dotis conſtituendæ cauſa,
dos non profectitia, ſed adventitia habebitur. Nihil enim
pater de ſuo erogavit, ſed non acquiſivit id, quod acqui-
rere potuiſſet. Quod addidi in definitione peculii pro-
Feétitii de facto patris. Hujus caſus videantur in L. 6. §. 4.
F. de Jur. Dot. in L. 8I. F. cod. & in d. L. F. §H. 7.
F.

eod.

Adventitia dos eſt, quam extraneus pro muliere dat. L. .
K. 9. & 11. F. de Jur. Dot. Et ſi dans stipulatus fuiſſet eum
ſoluto matrimonio ſibi reſtitui, dos ſpecialiter, receptitia
Focaarnr ab ULPIANO. HEINNEC. Antig. Rom. Lib. 2.
2. 8. §. 8.

(d) L. 19. F. de R. N.
(9) L. I. L. 6. Cod. de Dot. Promiſſ.

42 (9) L82-

(†) L. 5. F. Sol. matrim. L. 13. ſ. 2. H. de Fund. dot. L. II.
Cod. de Dot. caut. non numerat.

(g) L. I. L. 2. Cod. de Dot. caut. non numer. cui opponitur
exceptio non numeratæ dotis. L. in. & auth ſeq. Cod. eod.
Quæ, ſi matrimonium intra biennium ſolutum fuerit,
poſt biennium uſque ad annum decimum, intra bien-
nium opponi debet: ſi vero poſt decennium ſolvatur ma-
trimonium, tam facile opponi nequit; niſi maritus ſit
minorennis, qui adverſus lapſum temporis reſtitui debet.

d. L. fm. & auth. ſeg. Cod. d. t.

(h) L. I. L. 2. Cod. de Dot. caut. non numer. additur quoque
diviſio dotis in æſtimatam & non æſtimatam L. 10. §. 4. &
ſeg. J. de Jur. Dot. & L.. L. 10. Cod. d. t.

§. III.

His igitur tum in præcedentibus SS. is, tum
in eorundem notis probe prænotatis, pono caſum.
(a) I. Titius pater, pro filia ſua dotem, aut filio-
familias vel etiam emancipato (b), habente res
maternas, vel alias, quarum proprietas patri non
acquiritur, donationem propter nuptias ſimplici-
ter dedit, aut promiſit. Dubitabatur apud vete-
res an pater de ſuo: An vero de filiæ, aut filii
patrimonio, quod forte pater adminiſtrabat, de-
diſſe vel promiſiſſe cenſeatur? Multa pars Juris-
Conſultorum antiquorum ſeſe diviſit. Alii enim
non

3 (10) er

non exigui momenti rationibus nixi putabant
Patrem de bonis liberorum promiſiſſe aut dediſſe
(e). Alii forte, ut non improbabiliter conjecturari
poteſt, mediam elegerunt ſententiam, ſcil. patrem
partim de ſuo, partim de liberorum dedifſe aut pro-
miſiſſe patrimonio (d). Alii demum inter quos
PAPINIANUS, judicabant, patrem res liberorum
proprias adminiſtrantem, promittendo vel dando
dotem, aut donationem propter nuptias, id de
ſuo, non liberorum patrimenio feciſie (e). Quam
poſtremam PAPINIANI ſententiam amplexus eſt
Imperator noſter IUSTINILANUS (f).

(a) Hic caſus continetur in L. fin. Cod. de Dot. promiſſ.

(b) Ibi tamen notandum eſt, TRIBONIANUM videri minus
idonee filiumfamilias & filiamfamilias cum emancipatis
confundere: ſiquidem olim in filiofam. quæſtio talis eſſe
non poterat, qui nihil fſuum habebat. ULPIANUS
I. 79. ff. de aquir. vel omitt. heredit. adeo ut materna bo-
na omnino patri quærerentur. L. 2. §. 4. F. de donat. inter
V. & U. L. 6. §. 3. & L. 92. F. de acquir. vel omitt. heredit.
Nec niſi in poſteriorum Principum conſtitutionibus filiis-
fam. in bonis maternis proprietas data eſt, ſolo uſufructu
patri ſervato. L. I. Cod de Bonis maternis. L. 4. Cod. de
Tecund. nupt. L. 4. Cod. de Bon. quæ lib. Olim ergo hæc
quæſtio ſolis emancipatis liberis applicari poterat, licet
ſucceſſu temporis conſideratis probe poſterioribus Princi-
pum conſtitutionibus nihil interſit, utrum ſint liberi in
poteſtate conſtituti, aut emancipati. dd. LL.

e.

22 (1II) E6

(e) Argumentum illorum erat, quod pater dotare non te-
neatur liberos locupletes, aut iisdem dare donationes
propter nuptias: ideoque ſi pater id faciat mera cen-
fetur liberalitas, quæ tamen in dubio non præſumitur.
L. 25. ff. de Propbat. Ergo in caſu polito pater conſti-
tuendo liberis dotem aut donationem propter nuptias,
non cenſetur id de propriis, ſed liberorum bonis, vel
compenſandi animo, ſi quid eis debeat, feciſſe. Facit
aliquo modo pro hac opinione L. 43. §. 1. F. de Ad-
miniſtr. & per. tus. ubi ex ſententia PAULI is, qui fratris
ſui filiæ curator exiſtens marito ejus quadringenta dotis
nomine promiſit, non ut de ſuo, ſed curandæ patrimo-
nio promiſifſe cenſetur, niſi ſciens puellæ patrimonium
non ſufficere ultro quid promiſerit; ergo idem de patre
pona liberorum adminiſtrante dicendum videtur. Quod-
que ulterius pater compenſandi potius, quam donandi
animo promiſerit vel dederit dotem, deſumitur e Lege 41.
§.1 2. F. de Leg. III. uti & ex L. 22. §. 3. F. ſolut. ma-
trim.

(d) Arg. L. 34. f. de Negot. geſt. ubi avia gerens negotia ſui
nepotis, alimenta, quæ illi præſtitit partim de ſuo, partim
de nepotis patrimonio præſtitiſſe ſecundum aliquorum
opinionem videbatur. Quam tamen ſententiam in f. d. E.
non admittit JCtus. Simile quid invenitur in L. ?25. §. 16.
F. de Hereditatis petit.

(e) Hujus ſententiæ argumentum apparet ex L. j. §. 16.
F. de Jur. Dot. cujus formalia ſunt: Papinianus Lib. 10.
Quæſt. ait: cum Pater curator ſuæ filie Juris ſiui effedte
dotem pro ea conſtituiſſet, MAGIS EUM QUASI PATREM
ID, QUAM QUASI CURATOREM FECISSE VIDERI. Ratio
hujus ſententiæ eſt, quod, quemadmodum liberi maxi-
B 2 mam

2 (12) L8*

maximam ſemper exhibere parentibus reverentiam & ob-
ſequia teneantur, multaque ſiepe per liberos iis accedunt
commoda, naturalis ita poſtulet æquitas ut, & paternum
pro liberis conſilium liberalius interpretemur.

(f) d. L. fin. Cod. d. t. ubi addit deciſionis ſuæ rationem
Imperator; Neque enim leges, ait, incognitæ ſunt, qui-
bus cautum eſt, omnino paternum eſſe officium, dotem
vel donationem propter nuptias pro ſua dare progenie.

tandem & dubia in lit. (c) & (d) allata in ipſo conflictu
me reſoluturum polliceor.

§. IV.

Occaſione mediæ illius aliquorum Juris-Con-
fſultorum ſententiæ, cujus (G. 3. lit. (d)) men-
tio facta eſt ſequentis caſus quæſtio movebatur
Nimirum: Titius in inſtrumento dixit, ex rebus
Paternis & maternis, id eſt, ex ſuis & liberorum.,
vel tam ſuis, quam liberorum bonis ſe dare, aut
promittere dotem, vel ante nuptias donationem.
Quærebatur, utrum pro dimidia parte videatur
datio, vel promiſſio facta eſſe, vel pro rata por-
tione utriusque ſubſtantiæ? Aliqui pro dimidia
parte judicabant (a): alii pro rata portione utrius-
que partis inclinabant (b). JUSTINIA NUS
neutram veterum in hoc caſu ſententiam ſecu-
tus, decidit, patrem, ſi penitus inopia detentus

eſt.

(13) Ler⸗
eſt, de liberorum bonis, fi vero & fubſtantiam
idoneam poſſideat, de ſuo patrimonio dotaſſe vel
ante nuptias donaſſe intelligi (C).

(a Illorum fundamentum erat, quod particula (&.) vel ei
æquivalens (zam) orationem faciat copulativam cujus
vis ad utramque partem refertur, ut igitur vis, ſeu
promiſſio dotis, quæ in illa oratione continetur, ad
utramque partem, id eſt, ad bona paterna, & mater-
na ſimul ſint referenda. Natura enim copulæ eſt, di-
cunt illi, partiri in partes æquales, & inter plures actio-
nem tam aétive, quam paſſive dividere. Arg. L. 11. §. 4.
de duob. reis. conſtit. L. 33. F. de Legat. I. L. 59. F.
ec. vel contr. EP. 4. Cod. ſi plur. una ſentent. con-
emn.

(b) Qni vero pro rata portione utriusque partis exiſtima-
bant, præter alia argumenta probabiliter movebantur,
quod ex promiſſione tali promittens & fuum & libero-
rum patrimonium oneraverit, onera vero, quæ patri-
monium concernunt, pro rata ſint diſtribuenda. Arg.
L. I. Cod. de Annon. & Tribut.

(O Quia pater (ſuppoſita paterni officii ratione) poterat
ſecundum ſuas vires, dotem pro filia, vel donationem
propter nuptias pro filio de ſuo, & præterea conſentire
filis partem vel totam ſubſtantiam ſuam pro dote libe-
ralitati paternæ (id eſt ei quod pater dedit) aggregare
volentibus ut revera appareat, quid ipſe velit dare &
quid de ſubſtantia filiorum aut filiarum proficiſcatur.
4d L. fin. vers., Ubi autem. Cod. de Dot. promiſſ.
.

.—RK B 3è32 Sufkhi⸗

22 (14) S=

Sufficiant hec pro themate meo, aliis ratione ejusdem
L. finalis Cod. de Dot. promif. plures adhuc quæſtiones
de avo paterno vel materno, de matre, de patre pro-
mittente dotem filiæ locupleti &c. relinquendo.

TIT AN T’U M.

62 (15) r⸗

COROLLARIA.
IURE CIVILI.

Conditio, E liberi emancipati fue-
rint, a matre adjeclta, excludit patrem a

bonorum peſſeſſtone ſecundum Tabulas.
P II.

Legitima regulariter non debet one-

rari.
III.
Poteſt tamen conditio legitimæ adjici,
quæ facit, ut non patri, ſed liberis bhere-
ditas acquiratur.

EXx

TURE CANONICO.

TI.

.
Contra ſententiam latam a Pontifice
vel Principe peti poteſt reſtitutio in in-
tendτν..

II.

Si procurator Eccleſiæ exceptionem
peremptoriam in judicio proponere omiſit,
juſta et cauſa impetrandi reſtitutionem in
integrum.
III.

Conceſſo reſtitutionis in integrum Ju-
Jpendit regulariter executionem ſententiæ.
*

£☛ £

19 W XK V 2
VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset

18

17

8 9 10 11 12 13

7

: Copyright 4/1999 VXyMaster Gmbh www.yxymaster. com

„ D „
INADGURAIIS URIDICA,

SIMPLICITER
TEM, AUI DONATIO-
TER NUPIIAS PRO-
ETENTEM „
EXHIBENS, 1.
QUAM
DLO PRMSIDE,
PETO ET AUCTORITATE

ACULTATIS JURIDICAZE

ARGENYORAYENSTUAI
TIVERSITATE

LICENTIA

CROQUDE WURE HONORES
LEGIA ORNORALIA
CONSEQUEND
MBKIS A. O. „. MDCcLX
SUBMITTITY CENSURE

ZAROLUS HERVE,

NTINENSIS.
H. L. Q. C.
fhd
MONIS KüRsSNERI, Cancellariæ Typographi.