KaI600-424_14 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Dissertatio Inauguralis Iuridica De Potestate Mariti Heille, Nicolas François de Q D. B. v.. HK DISSERTATIO NAUGUNAIS ORDWA MARITI. H QUAà- 2 D EO SoOZO PRESIDE, EX DECRETO ILLUSTRIS JCTORUM ORDINIS IN ALMA ARGENTORATENSIUM UNIVERSITATE PRO LICENTIA Sα⅓n1οNX Rορ 71 [ HONORES AA0C PkIVILXEGIA DOCTORALIA RITE CAPESSENDI SOLENNI ERUDITORUM CENSURE SUB MITTIT. 4AD D. VI. SEPTEMBRIS MDCCLXIX. NICOLAUS FRANCISCUS DpE HEILLE LORQUINO - MEIENSI8. H. L. C. C. Ers RE SN SE. SSeES E e SrK& ertset gsa ssee grriarak Typis JOH. HENRICI HEITZII, Univerſit. Typ. T. N. §y. E J. 7 DISSERTATIO JURI DICA — POTESTATE MARITALI S§. I. Exordialem, quæ fit per nuptias, ſocietatem, om- nium eſſe maxime neceſſariam a), apud omnes in confeſſo eſt. Ab ea nobilis humanæ ſpeciei duratio pendet b); neceſſe enim eſt, ut ſit principium omnis generationis c); bene etiam primum ſpecimen vitæ ſocialis generisque humani Semi- narium recte appellatur a PrENDORFIO d). Ad hanc ſo- cietatem ineundam potentiores ſtimuli excitant, & uter- que ſexus innata propenſione, quæ ſatis perſuadet absque ullo incitamento extrinſeco e), fertur ad conjunctionem, ex qua legitime facta oritur familia. In hac neceſſe eſt exiſtat caput, ut in ejus manu ſint habenæ. Kai alterutrius ſexus (4) 3 0° poteſtas & imperandi jus in familia cedat, hàc Diſſerta- tione inquirere animus eſt. Quid naturali Jure, quid Ju- ris divini poſitivi præceptis, quid Legibus civilibus Roma- norum hac in re ſtatutum ſit, & demum quid moribus hodiernis obtineat, exponere paucis conabor. a) Necefſitatem matrimoniorum prædicat PüFENDORP. de Jure Naz, e&& Gent. Lib. 6, Cap. I. §. 1. & ſeqq. *) Procul a nobis belluina (ne plus dicam) vaga illa fſexuum com- mixtio, & monſtroſa Venus, vel denique omnis alius modus amoris ſtimulis acrioribus obviandi, quam legitimo conjugio. «4) PLATO de LL. Lib. 4. . d) de Of. Hom. & Civ. Cap. 2. §. 1. e2) Danr tous les animazex geneéralement les plaiſirs de 'amour ſont plus vifs, que celzei dza manger & di boire. BARBEYRACIUS in notis ad Pafendorf. Lib. 6. Cap. 1. §. 2. Ut familia bene conſtituta ſit, neceſſario requiritur, ut inter illius membra caput exiſtat, cui cætera pareant, alias in diverſas partes abeuntes animi ſocietatem perple- xam redderent, quæ fluctuanti & incertæ navi ſine nauta ſimillima eſſet. Familiam enim civitatis ad inſtar conſide- rare liceat; quam abſonum autem, hanc ſine capite exiſte- re? quanto adhuc magis abſonum, ut membrum a capite non dependeat? Eritne caput vir, an vero uxor? quæ- ſtio minime ardua eſt. Illud denego uxori; natura enim viro dedit præſtantiam in foëminam, quæ reddit conditio- nem illius potiorem. Quamvis amicitia & pactum a con- juges contineat, quia tamen dotibus tam animi quam cor- – poris mas ſuperat fœminam, nullo modo negari poteſt vViro in uxorem ſibi junctam ) poteſtas, quam hæc per ipſum matrimonium ſubit. Nec amori conjugali magis ad- verſatur, quam amorem ſubditorum in Monarcham de- ſtruunt ejus imperia c). a) Ex eo liquet, in matrimonio ſemper ſupponi conventionem con- ttra JoH. FRID. HORNIUM de Civ Lib. I. & PUFENDORFFIUS ſtatuit, eam expreſſe ſupponi, ut marito acquiratur poteſtas in foe= minam; & conſenſus datus nuptiis, dat poteſtatem marito. 5) PUFEND. de Jur. Nat. & Gent. Lib. VI. Cap. I. §. XI. C PUFENDORF. l. c. 7 §S. III Eſt uxor quaſi ſub ooulis & cuſtodia mariti; huic com- petit poteſtas in illam; nec req uiritur inter eos præceſſiſ- ſe pactum de ea; ſufficit enim, fozminam conſenſiſſe in nuptias, ut poteſtati mariti qua talis ſubſit. Unde ei ſoli corporis uſum ad actum conjugalem, omni alio excluſo, debet; quin autem hæc fides ſit reciproca, dubium non eſt a) Jus ſtatuendi de domicilio ad poteſtatem marita- lem pertinet; cum enim cura totius familiæ, cujus pars fit uxor, in marito reſideat, ipſius voluntati relinquen- dum eſt, ut illud ſtatuat ibi, ubi & ſcopum ſuum felicius attingere poſſit: nec ullo modo hæreo, uxorem mediis etiam coactivis ad ſequendum maritum cogi poſſe. a) Hic non quærimus, utrum gravius delinquat uxor adultera, quam adulter? Jure Naturæ in primo caſu gravius efſe delictum propu- gnamus. . . §. IV. Utrum vero ad eum ſequendum obligata ſit uxor, ſi poſt contractum matrimonium vagam maritus inſtituat vi- tam? nobis valde placet affirmativa, ob indolem ſocietatis matrimonialis, quæ indiſſolubile a) vinculum & contor- tium utriusque fortunæ in ſe continet. Verum ſi maritus jam fuerit vagabundus tempore initi matrimonii, diſtin- ctio admittenda eſt; vel enim illud notum fuit uxori, vel non; priore caſu maritum ſequi tenetur, quia eum fibi A 3 „ Be (6) 50 elegit; volenti autem ac ſcienti nulla infertur injuria; po- ſteriori autem eximitur ab obligatione eum ſequendi. a) Quamvis concederetur, Jure Naturæ eſſe indiſſolubile, nihil inde contra theſin: nec plus negotii faceſſit, quod conſenſus ad non cogitata extendi nequeat; quia in quemcunque eventum generali- ter ſeſe obligavit uxor. = §. V. Uxorem ergo continuo cohabitare viro, eſt ordini & fini conjugii conforme, tam ut communis ſobolis educa- tioni collaboretur, quam etiam ut marito certius conſtet de caſtitate uxoris; quod adeo procedit, ut hæc, eo invi- to peregre abire, ſecubare a), aut etiam debitum conju- gale, (niſi idonea adſit cauſa,) denegare neutiquam poſſit. Cum maritus polleat autoritate in familia, cujus quippe caput eſt, atque poteſtate integritatem ejus cuſtodiendi; ita viro contumeliæ vertitur, ſi uxor fidem conjugalem violet, quia ex imprudentia aut animi abjectione maritus præſumitur ignoraſſe uti jure ſuo a). a) PUFENDORF. L. c. — §. VI. Ad obedientiam viro præſtandam adſtringitur uxor; conſtituit enim ſibi virum, cui parere ſemper habet neceſſe; quid enim erit poteſtas in marito, ſi nihil præcipiendum haberet, vel præceptis mos non gereretur? Non minus ab ea honor & reverentia ipſi exhibenda, utpote familiæ capiti, cui poteſtatem dirigendi actiones uxoris compete- re quisque fatebitur, niſi capiti directio in reliqua mem- bra negaverit. Quoniam autem vir ſibi aſſumit non ſo- lum thalami ſociam, ſed & curarum familiæ ſub ſe conſor- tem, hæc ad operas officiales, & quascunque alias rem oconomicam ſpectantes obligatur. — Jub viri poteſtate ers, & ipſe dominabitur tibi. Exinde ₰ (7) Non ignobilis hic ſe nobis offert quæſtio, nimirum atrum patrisfamilias poteſtas adeo extendatur, ut uxorem in officio ceſſantem caſtigare jure poſſit? Moderata caſti- gatio ad emendationem tendens ei non neganda videtur ob jus directionis, quod in uxorem habet; ne autem ſtatim in verbera erumpat, hoc amor conjugalis ex dulci illa unius ſexus in alterum proclivitate proficiſcens præcipit. Jure autem reſiſtendi non gaudet uxor, dum maritus ju- ſte eam emendat, quia utitur jure ſuo. Ingraveſcente ma- litia mulieris aſperior caſtigatio marito in membrum ſuæ familiæ non prohibetur. Quod vero bona uxoris ſpectat, diſtinctio adhibenda eſt inter ea, quæ in familiam intulit, de quibus diſponere non poteſt ob defectum poteſtatis, & ea, quæ ſuo arbitrio reſervat. Hæcce mihi videntur in- telligi a GROTIO a). a) de Jure Belli & Pacis Lib. 2. Cap. 1I1. K. §. n. 2. §. VIII. Verum ergo manetr, quod uxor in omnibus negotiis, matrimonium & familiam concernentibus, directioni ma- riti ſit obnoxia: quod in eam exerceat imperium, non ta- men tale, quod ſub ſe jus vitæ ac necis comprehendat. Si hoc eo usque extenſum fuit apud Romanos, ut patet ex LL. XII. Tabb. apud Gallos, ut ſcribit CSsAR de Bello Gall. L. VI. c. 19. apud veteres Germanos, ut narrat TACITUsS de Mor. Germ. Cap. 19. illud Naturali Jure rejicitur, tanquam amori conjugali adverſum; matrimonium enim tale impe- rium non deſiderat, poteſtasque maritalis ſine eo ſublſiſtit. Ambiguum neutiquam eſt, Jure divino poſitivo mari- talem poteſtatem non imminui. Mulieri dicit Dominus a): poteſtatem viro in ſuam thalami ſociam negare, quis præ- lumat? Nec quid negotii faceſfunt dicentes: Evam cum Adamo æquali libertate & præſtantia ante lapſum ornatam illius tum imperio non fuiſſe ſubditam; eadem jura in bruta & alias res exercuiſſe ac Adamum, poſt lapſum vero inter alias poënas, quas Deus ipſi impofuit, hanc etiam fuiſſe poſitam, ut ipſius voluntas ſubſit marito Sed con- ceſſo etiam, quod hæc Lex ſit pœnalis, negari tamen non poteſt, tam ante quam poſt lapſum, prærogativa quæ- dam & eminentia dignitatis in viro b); ex eo enim de- ſumpta eſt mulier, ut illi eſſet in ſubſidium c), & ut Apo- ſtolus effatur, non vir ex mulier?, ſed mulier propter vi- rum; non eſt oreatus vir propter mulierem, ſed mulier Pro- pter virum d). a) Geneſ. Cap. 3. V. 16. b) Geneſ. Cap. 2. V. 21. & 22. c) Faeciamus ei adjutorium ſimile ſibi. ibid. V. 18. d) Ie ad Corinth. Cap. 11. Y. 8. & 9. S. X. Conſtat ergo de poteſtate marito divinis oraculis con- ceſſa. Ejus ergo ſubit imperium uxor per conjugium, ad quod natura quidem proclivis eſt, ſed id etiam ſpeciei hu- manæ ad ſui propagationem & conſervationem commen- datum eſt a); nec hæc poteſtas inter conjunctos diviſa exi- ſtit, una eſſe debet viro competens b); rationem dat CHRYSOSTOMVUVS cC), nam æqualitas pugnam parit. Unde of- ficiorum ſuorum memor Sara vocat Abrahamum Dominum ſuum 4), & propterea valde laudatur in Sacra Pagina e), & hoc quidem jure merito; eſt enim catut mulieris vir f), conſequenter huic ſubjecta eſſe debet. Mulieres, inquit Apoſtolus g), viris ſuis ſubditæ ſint ſicut Domino . . . ſcut Eceleſia ſuhjecta ſt CHRISTU, ita & mulieres viris ſuis in omni- „ 2 (9) omnibus b); obediat igitur viro ſuo uxor, & in ſanéto tims- re i) honorem & reverentiam ipſi exhibeat. a) Creſcite & multiplicamini. Geneſ. Cap. I. F. 28. HKZ ) Si ergo uxor quandam exerceat poteſtatem, hanc à marito habet; qui ei in tantum concedit, quantum ipſi placet. c&) 1. ad Corinth. Cap. II. V. 3. d) Geneſ. Cap. 18. V. 12. *) I. Petri Cap. 3. V. 6. ð W F) 1. ad Corinth. Cap. I1I. V. 3. item ad Epheſ. Cap. 5. V. 2 ¾. ) ad Epheſ. Cap. §. V. 22. HZ 2) in eod. Cap. V. 2 ¾. Item ad Coloſ. Cap. 3. V. 18. Mulieres ſiehe ditæ eſtote viris, ſicut oportes & in Dommo. V. & 1. Petri C. 3. V. I. 4⁴) ad Epheſ. Cap. 5. V. 33. zimeaut virums Junutt * §. XlI. Cum ergo uxor ſit ſub capite viri, ejusque voluntati ſit ſubordinata, eo inconſulto obligare fe nequit, niti in quantum id ei conceſſum eſt; quod adeo procedit, ut Le- ge Hebræa penes maritum eſſet, uxoris Juramentum irri⸗ tum facere à,, Sed annon etiam Jure Divino marito com- petit jus vitæ & necis in uxorem 7 nemini affirmativa arri- dere poteſt. Lex Dei dulce jugum eſt; quid diri in ea ex- pectas? Sara maritum quidem ſuum Dominum vocavit, „* ne tamen putes, hujus imperium fuiſſe herile, aut herili ſimile; eſt enim longe lenius (maritale imperium), quale eſt nimirum capitis in reliqua membra; & magis ſuadendo quam abſolute jubendo exerceri ſolet b). Denique notum eſt, quod etli imperium in familiam ſuam Abrahamus habuerit, ab eo tamen non aliter quam ſororia affectione habita fuerit Sara c). 8 R a) Num. Cap. 30. F. 9. à*g ILHELM. GROT. de Princip. Jur Nat: Cap. X. F. 2. 9) vid. Geneſ. Cap. 16. F. 2. 5. 6. item Cap. 21. V. 10. 11, & 12⸗ 8 * (10) 50o% Ergo nec durior tractatio locum habebit inter conjun- ctos; neceſſe eſt intercedat amor mutuus: duo enim Junt in corpore una a); unde vir uxorem ſuam ſicut ſe ipfum diligere debet ?). Amor ille conjugalis excludit omnem ſævitiam & duritiem. Hinc Divus PETRUs ſcribit c4): (Lo- habitantes ſecundum ſcientiam quaſi infirmiori va ſeulo mu- liebri impertientes honorem. Ex quo conſequitur, in caſu, quo emendatio aliqua deſideretur in uxore, hanc, quam- vis ſubditam, non habendam eſſe adinſtar ſervæ; caſtiga- tionem enim modicam eſſe oportere, indicant PauLi ver- ba d): Viri debent diligere uxores ſuas ut corpora ſua; qui — uxorem ſuam diligit, ſe ipfum diligit; & ulterius explicans, qua ratione mitigandum ſit imperium maritale, dat ratio- nem præcedentium. .. nemo enim unquam curnem Juam odio babuit &). a) Geneſ. Cap. 2. . 24. ⁵) ad Epheſ. Cap. 5§. V. 3 3. & vice verſa. Niſi quod infuper mulier *in obſequio & reverentia timeat virum. e) Epiſt. I. Cap. 3. v. 7. d) ad Epheſ. Cap. 5. V. 28. *£) dict. Cap. v. 29. §S. XIII. Non inutile videtur inquirere, an ergo uxor omnino quiparetur reliquis familiæz membris, utrum ex eo, quod ſit ſocia thalami, alia membra in quibusdam non antece- dat? Inter alios Sacrarum Scripturarum Interpretes audia- mus CHRYSOSTOMUM: Secunda poteſtas, inquit, eſt mulier, neque ergo ipſa aquum ſibi jus vindicet; (Jub capite enim eſt;) nec etiam quod ſubdita ſibi et, contemnat maritus, (corpus enin ſ) aà). Secundum ergo locum tenebit materfami- lias, & quidem autoritate viri; ſub hujus cuſtodia utut infirmum vaſculum ipſi commiſſum manebit. 4) Epit. ad Epheſ. Cap. 4. §. XIV. Jure Romano materfamilias conveniebat in manum ma- riti, vel confarreatione a), vel coëmptione b), vel deni- que ſolo uſu c). His modis maritus eam habebat ad inſtar fliæfamilias d). Ideo etiam ipfſi jure veteri negatur pote- ſtas in liberos e); ipſamet enim in dominio mariti erat, ita ut cum pluribus affirmari poſſit, feminam patria poteſtate liberatam transiiſſe per nuptias in mariti manum, quod in confeſſo eſt; manus autem hic nihil aliud ſignificat, quam poteſtatem; extra dubium ergo eſt, uxores in maritorum poteſtate fuiſſe conſtitutas. Immo GzLLIVUS F) ſtatuit, eas in virorum mancipio fuiſſe, quod certe qd minimum pote- ſtatem includit; ideo etiam rebus mancipi accenſebantur, utpote Jure Quiritario poſſeſſæ 2); unde Domini voca- bantur mariti ab uxoribus, & hæ iis ſervire dicebantur p). — — Dominum Mneam in regna reœepit, — — Liceat Phrypio ſervire marito. 4) Solemnitates confarreationis deſcribit DIONYS. HALIC. Lib. II. p. 95. Item ULbP. Frag. IX. I. XI. 13. XXII. 14. „) Ritus Coëmptionis vid. ap. NoNIUM de Propriet. Sermon. XII. 50. W) Ut diſerte tradit CICERO pro FLACGO, Cap. XXXIV. 9 N DUAREN. ad Tit. F. Soluto matrim. XII. G HEINEC. Comment. ad Leg. Jul. & Pa .Lib. 2. Cap. XII. p. 138⸗ †) Noct. Attie. XVIII. 6. 8. Jur S Fes. Li 1 b. 135 —2 Quod intelligendum de modis ſupra allegatis; ſiquidem per uſum hic indicatur uſucapio, quæ Dominium Quiritarium transferebat. L Effectus ejusmodi dominii quam late olim fuerint extenſi, etiam 3 tironibus notum eſt. . 5) VIRGILIUS Aneid. Lib. 4. B 2 ₰ℳ 2òð S. xv. Sacrorum communio conjuncta erat cum poteſtate; uxor igitur paternis abſoluta, poteſtati illius, in cujus ſacra tranſibat, fiebat ſubdita; quod accidebat, ſi nuptias contraheret ad id, ut fieret materfamilias; in ſacra enim & gentem mariti tranſibat, eosdem colebat penates a). No- men mariti antiquiſſimis temporibus adfſumebat uxor b)5 plane libera Republica paterfamilias domi ſuæ tanquam judex ſupremus & toôtius familiæ Caput de delictis uxoris non minus ac liberorum cognoſcebat c), atque adeo ipſi licebat, non tantum propter adulterium, ſed & ob leviorem cauſam, uxori manus injicere d). Cujus moris veſtigia adhuc ſub Imperatoribus manſerunt e). 8 a) Unde per confarreationem uxorem accipere nemo poterat, niſi cui eſſet domus ac lararium, in quo uxor cum eo communibus ſacris frueretur. 5⁵) Notæ ſunt Meſſalina Neronis, Antomia Druſi, Domitia Bibuli, & plures aliæ; quod hodie etiam locum habet. Immo titulos digni: tatis ſibi vindicant uxeres. 2 DroNXYS. Halicarn. II. p. 95. 4d) l, c. pag. 96. item exempla dat PLINIUS Riſt. Nat. XIV. 13. *) Hac de re teſtatur TACIT. Ann. II. 1. XIII. 32 Quod bona uxoris ſpectat, omnia quæ ejus erant, vi- ri fiebant dotis nomine a; quidquid acquirebat, id do- mino b indubie acquirere dicebatur, quia, ut ex præceden- tibus conſtat, in mariti poteſtate erat conſtituta. Hac oc- caſione dicendum nonnihil de matronis, quæ quidem uxo- res, ſed non quidem matresſamilias efficiebantut c). Omiſ- ſis ſolemnitatibus & ritibus Cconfarreationis aut etiam C0;=- emptionis, patre vel tutore auctore, conficiebantur in- ſtrumenta dotalia, domumque deducebatur uxor; ne au- tem uſucaperetur, ſufficiebat, ſi per tres noctes a marito abeſſet, ſicque ſingulis annis interrumpebatur poſſeſſio e!; ſecus Quiritario jure uſucapiebatur. Ergo tam confarrea- tæ, quam coëmptæ, aut etiam uſu fine interruptione ac- quiſite uxores dicebantur eſſe in Dominio Qniritario civis Romani, & imperium maritale ita ad jus vitæ & necis ex- tenſum ſtetiſſe dubium non eſt. HYVZMBs . a) CICERO Top. IV. ) Dico Domino; Dominus enim matrisfamilias erat maritus. c CGELL. Lib. XKVIII. Cap. 6. 4) Ex eo patet, quod mulieres in perpetua fuerint tutela. Si ergo in ſacris vel potius poteſtate mariti fœmina non eſſet, manebat in poteftate patris vel tutela agnatorum, ſine quorum auctoritate in manum convenire non poterat. CICERO pro Flacco Cap. XXXIV. *) CICERO l006. cit. Paulatim ab hac ſeveritate in uxores receſlerunt Leges Romanæ. Dominus quidem eſt maritus, & familiæ Caput. Poteſtas, quam in uxorem exercet, involvit jus dirigendi, non autem acquirendi; ſiquidem uxor habet bona a) tri- plicis generis, & in receptitiis nec maritus etiam volens curator admittitur b). Dotis quidem Dominus eſt c), ita ut fſtante matrimonio illam uxor vindicare non poſſit ); maritus autem illam alienare non poteſt, nifi alienatio fit neceſſaria e), vel in utilitatem uxoris facta f). Quidquid autem hæc acquirit, id ex bonis mariti quæfitum eſſe, ideo- que ad eundem pertinere cenſetur g). Poteſtas autem ma- ritalis non impedit, quo minus dicamus uxorem manere (ui juris. L *) L. 30. Cod. de Jure dot. L. 10. k. Dotis, IF. de Jure dot. L. Ma- ritus 21. Cod. de Procurat. ð 5) L. Maritus, Cod. Qui dar. Tut. vel Curas. poſ. L. Virum. Cod. de Jure dot. — . c) L. 23. Cod. de Jur. dot. — d) L. 9. Cod. de Rei Vindie. e) L. I. fF. de Fuud. Dot. L. ult. Cod. eod. ) L. 26. L. ult. F. de Jur. dot. 2) L. 5§I. fF. de Bonat. inter Vir. & Uxor. L. 6. Cod. eod. F. XVvVIII. Cum maritus ſit caput uxoris, inde hæc ad reverentiam ipſi exhibendam a), rem domeſticam curandam oconomi- casque operas præſtandas tenetur b), ita ut pro earum præ- ſtatione mercedem aliquam prætendere nequeat; eſt enim in officio mariti c). Ex ſupradictis etiam fluit, quod ma- riti ſit, curare educationem liberorum, & ad quem velit, eos provehere ſtatum, ut & de domicilio familiæ ſuæ ſta- tuere, cujus honorem, genus & forum conſequitur uxor d). Negamus autem, imperium maritale ad jus vitæ & necis extendi poſſe; talis ſævitia jam temporibus JusI- NiANI Imp. exulabat e); ſed moderata caſtigatio permiſſa. Si fiat exceſſus in emendatione, conceſſum erat uxori re- pudiif) auxilium, quod nec negarat laudatus Imperatoræg); ſed ſublata repudii licentia, ſævitiarum prohibitionem, ut antea, permanere voluit, pornamque adverſus ſævos ma- ritos ſancivit ). Quæri autem poſſet, utrum maritus imperio maritali plane ſe abdicare, illudque in uxorem transferre queat? Negativa placet; nec opinioni noſtræ officit, quod quili- bet favori pro ſe introducto renunciare poſſit; & ſic re- ſpondemus, quia imperium maritale Jure Naturæ funda- tum, divinis oraculis injunctum, Juri publico etiam ac- cenſendum eſt i); privatorum vero voluntate talia jura immutari non poſſe certum eſt. Porro hæc Lex non eſt 06 (15) 50 data in favorem & præmium mariti. Objectionibus, quæ contra theſin fieri poſſunt, in curſu disquiſitionis obvia- bitur. Aa) L. 14. F“ Solut. Matr. 5) L. 48. ff-. de Operis Libert. H 6₰) L. 7. Cod. Si cert. pet. deciſum videtur, uxorem non cenferi ne- gotiationem communem exercere cum marito, etſi vendat, vel etiam res negotiationis ex bonis dotalibus comparatæ fuerint. Ne- gotiatio ad maritum pertinere præſumitur, niſi appareant Pacta in contrarium d) L. 13. Cod. de Dignitat. e) conf. L. un. Cod. de Emend. prop. & BRUNNEMANN. in not. ad ane Lee.g ) L. 8. §. 2. Cod. de Repud. v. g. Si uxor maritum ſuum veneno, gladio aut ſimili modo vitæ ſuæ inſidiantem aut verberibus (quæ ingenuis aliena ſunt,) ſe afficientem probaverit. g) Novell. 22. Cap. 15. §. I. in fin. b) Novell. 117. Cap. 14. ꝗ”M 2„) Quod ita procedit, ut in Gallia viro poteſtate maritali ſe abdi- cante, immo in genere permittente uxori, ut contrahat, hæc ta- men nihil agat, niſi ad hoc præciſe negotium, quod agit, aucto⸗- ritate maritali ſit fundata, & verba adſint: Duzment autoriſée de Jon mari- Qudcad Galliam, abhorrent mores noſtri politi a ſævi- tia majorum noſtrorum in uxores a). Receptum eſt, quod maritus ſit Dominus & familiæ caput; unde etiam ipſius eſt de domicilio conſtituere, uxorque eum ſequi tenetur, niſi eam velit adigere, ut patriam relinquat. Procul a nobis immane jus vitæ & necis! Ob duriorem tractationem pe- titur a Judice Separatio Thori & Menſæ, & in eo ſequi- mur Diſpoſitionem Juris Canonici b); immo vilis & ab- jecti animi eſſe judicamus emendationem, quæ in verbera prorumpit. H „ (16) 362 Matrimonium ſub duplici ratione conſideramus, nem- pe Sacramenti, quod apud nos indiſſolubile eſt, & Con- tractus civilis; per hunc, niſi adſit ſtipulatio in contrarium, veniunt conjuncti in Bonorum Communionem &ε), quorum Dominus eſt ſolus maritus conſtante ſocietate conjugali d), ea vero ſoluta fiunt vel ſemiſſes, quorum quilibet conjun- ctus unum fumit aut hæredes alterius defuncti, vel diviſio fit in trientes, quorum/duo cedunt viro, tertius uxori aut hæredibus, prout ſe habet mos Provinciæ aut loci. Unde Jus collaborationis conceditur uxori e), ſed ſemper ſub auctoritate viri. Leges & Coônſuetudines huic dant præe- minentiam & auctoritatem, quæ fosminam ita ſub poteſta- te ejus conſtituunt, ut etiamſi ſtipulati fuiſſent conjuges, ſe nolle bonorum communionem, uxor tamen ea admi- niſtrare, vel iisdem frui, marito excluſo, non poſſit; hic adminiſtrat nihilominus, & fructus facit ſuos; quia, ajunt, non ipſa ſtipulatio, ſed poteſtas maritalis dat jus admini- ſtrandi & fruendxi. S a) CESAR Comm. de Bellj. Gall. Lib. 6. Viri in uxores ſicut in libe- ros habent vitæ & necis poteſtatem. „) Cap. Ex traniverſo 8. X. de Keſtit. Spol. c) Utar hoc termino ad indicandam Societatem, quam vocamus Communautès, quæ fub ſe comprehendit omnia mobilia & immo- bilia acquiſita, conſtante ſocietate conjugali. Hæc Communio Ju- ri Romano ignota. d) Coutume de Paris Art. 233. e) Et hoc quidem bene; nam es ipfſo excRãtur maritus ad laborem, uxor vero ad qconomiam. Hæcque diſpoſitio mihi videtur non parum conferre amori conjugali ſuſtentando. Eyxr principio recepto, quod mulier non habeat caput, ſed vir mulieris fit caput; hæc immediate conſtituta eſt. ſub poteſtate mariti; nullum actum civilem, niſi eo au- ctore, perficere poteſt ex ſe validum, ita ut, eo deficien- te, omnis Ccontractus ab ea factus fit ipſo jure nullus, tam ratione ſui & hæredum, quam mariti; immo contractus hunc effectum etiam ſortiretur, etſi maritus præſens tacite approbans huio ſubſcriberet; neceſſaria enim eſt expreſſa ejus approbatio, de qua meminiſſe contractum in ſeriptis oportet a), nec convaleſcere poteſt contractus ſoluto etiam matrimonio, quia, quod ab initio invalidum eſt, tractu temporis convaleſcere nequit. Quoôd adeo procedit, ut uxor ſeparata quoad thorum & menſam; nec non uxor illius, qui beneficio ceſſionis uſus eſt; uxor quoque majorennis hnupta viro minorenni, denique & uxor ligata cum ex- preſſa tamen conditione nullius bonorum communionis, tamen propria bona immobilia & à fortiori communia ven- dere, vel alio quocunque modo alienare nequeat, niſi ex- preſſa adſit mariti auctoritas. Innumeti hic referendi caſus fuiſſent, qui ratione ma- fitalis poteſtatis evenire poſſunt, & quorum deciſiones in evolvendis regni hujus egibus & Conſuetudinibus inve- hiuntur; penuria autem temporis mihi impedimento fuit, quo minus eos attingerem. Amplior eſt materia, ut hac Diſſertatione eam ſecundum varia Jura, ut ſcopus erat, ſatis late pertractare potuerim. Multa ſcio eſſe omiſſa; ſi quæ autem male ſcripta, B. L indulgentiæ confido; & ideo dico TANTVM! 4) Requiritur expreſſa auctoritas, neque conſenſus neque præſentia ſufficit, ſi verba auctoritatis deſint. AR (18) 8060 * COROLLARIA JURE CANONICO. I. Conjox cognoſeens alterius conſanguineum, privatur jure petendi debitum conjugale. II. Rumpit Sponſalia præcedens in ſponſa ignorata fornicatio. III. Viro profitenti ſe adulterum, non creditur; & heæc confeſſio non prodeſt uxori, ad petendam Separationem thori. IV. Adulterium in utroque conjuge pari ratione condemnatur. V. Impedimentum invincibile ad conſummationem matrimonii reddit illud nullum. VI. Matrimonio invalido declarato ob impotentiam coëundi, licitum eſt Conjugi potenti nubere cui velit. Si ſit reſpectiva, utrique licet. P E 5 (19) 30* JIURE FEUDALI. I. Ben e per oblationem in Feudum transmutata Collectis & Tributis manent obnoxia. II. In vindicatione Feudi a tertio Valallus præfer- tur Domino directo. III. In dubio, utrum Prædium ſit Feudale vel Allo- diale, præſumitur eſſe Allodium. IV. Matrimonium ad Morganaticam, Juri Naturz vel divino poſitivo non eſt contrarium. V. Foœminæ Illuſtres in Feudo TLmperii ſuccedentes habent poteſtatem eligendi maritum ſine con- ſenſu Imperatoris & rdinum. Focus O Balance Q VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset „ Copyright 4/1999 VXyMaster Gmb wwW.yXymaster. com LQ. D. B. V. 9 NAUGURALIS URIDICA E STATE ARITI. Q UA M SOLO PRESIDE, EX DECRETO 6S JCTORUM ORDIXNIS NTORATENSIUM UNIVERSITATE LICENTIADAN VTYROQAVUE JURE HONORES ILEGIA DOCYORALIA TE CAPESSENDI ITORUM CENSURE SUB MITTIT EPTEMBRIS MDCCLXIX. RANCISCUS DE HEILLE QUINO - METENSIS. H. L. C. C. K80. Ee 1. 7 6 .. 7 e F P. 2 1.. Ae K Ke K en H. HENRICI HEITZII, Univerſit. Typ.