KaI600-365_18
author: Estor, Johann Georg

TET

Pa i

IUCE

A

od

d

s

!

$

—

»

&

g

a)

M

"

-—

W RL m

m

-

-

-—

ia

-

Á

D

-

a

:.M

d

"

z.

Em

E

d

oed

M.

ESÍ

-

E

a

—^

as

i m

d

j u a

*

PX

xf

n

m at

aiecund

— —

m

m

E

Vl

EL

L.

7

z

2

.

|

".

F

i

F

E

E

2;

n

—

"a

A

u

N

I "-

*

d

/

h

a

[..4

2

w

À

K w

»

/

F

(9/

J3T1N

i

L

La

Ló

s

:

k

Á.

s.

»

:

EY

F

$

POnPa lod i

E

Pres

B

ciF

k

&

s

-

53

"

us

t

^ h

m i a

[

J

— i

2f

1O GEORBMIVS.ESTOR

CGONSIL. AVLIC. SAX. PROF. IVR, ORD, TRIBVNALIS SERENISS;

SAXONIAE DVCVM QVOD IENAE EST FAC. ICTORVM

;ï

ITEMQVE SCABIN

COLLEGII ASSESSOR

ORDIN. SVI H. T. EX-DECANVS

j

/

MEMORIAM

Ü

IVDICII PRINCIPVM

GERMANIAE

TX

PACE WESTPHALICA

CAPITVLA'TIONIBVS

ET ANNALIVM VE I'VSTATE

ERSVIT

ET. SIMVL AD

DISSERTATIONEM

INAVGVRALEM

PRAENOBILISSIMI IVRIVM CANDIDATI

DN. IOANNIS ADOLPHI DANIELIS

L

h

MANEKE

BOIZENBVRGENSIS MEGAPOLITANI

IVRIVM BONARVMQVE ARTIVM PATRONOS

ATQVE CVLTORES

EA QVA DECET OBSERVANTIA ATQVE HVMANITATE

)! N vV.I d AUN

—

IENAE LITTERIS RITTERIANIS

LL

-

v- d a

r N

N —

5^ats

[

*

»

T

u

S

Y

)

W

Z --

9

2

E

i

N

A

x

r r

lx

h

"

UA

££

u

Fz?f

D

M

N

RR&

Ms

z

x

SNOS

2

"

$ER

r

LP

i

G

T

i

/

r*'— f

ï

5

—

:

.

-*V

D

um

p? j

—

SDS

»

x

I

"

e.'ll/;

m-um'smm

(X

4

m d

z.

p

[5z^

[ 24

N2

AO

NV

j

i^

g

Em

À

Hy

;3

Z

EX G

R

E

[es

)

X :

C

U ,

T ATE LOm

J

EL

OQ

-*

EVA

N

SSN

z

—

?. La

[ m

N

LR

(HH,

fb

U

l

Z

Y.L T AE, praeclaraeatque 2 majoribus ac-

X

)

ceptae libertatis germanicae fignum lucu-

A

Wi

N

i,

vet,

i

entum erat, quod ipfi principes principuga

SN

fb

f

(P

7

"7

74

Z

7

,

45

—

1b

tH

;

a

2

cauffas iudicarent, adeoque de horum liti-

Zlï

nl!g&

Z

7

7

7

£

;

:

Y

i

;

Q

4

busfententiam pronuntiarent. Singularem

a

a (

($27

d

A

s

huncGermanorum morem, quo aequalis

z

W

ab aequali et fui fimili iudicabatur partim

ob fimplicitatem inflituti, partim oh indi-

cium libertatis magnae, partim ob fümiam aequitatem lauda-

uit et commendauit eruditorum decus HVGO GROTIVS in

prolegomenis, quae ornant biftoriam, quam edidit, Gothicam

p.67. Recte igitur dixeris, illum a fcopo baut aberrare, qui fla-

tueret, in bac confüetudine primas origines iuris auflraegarum,

vt vocant, et iudicii parium curiae beneficiariae omnino latere.

Quemadmodum .vero Romani militibus fuis extra ordi-

nem ius folebant dicere modo expeditiori, ob(eruante N 16 o»

LAO HIERONYMO GyNDLINGIO libroll. titulo L digeffo-

vim $. XXXIIL p. 136. ita quoque Germanorum militia clien-

telaris fuo gauifa fuit iudicio peculiari.

Hinc neminem in admirationem traducet regula iuris

clientelaris veteris, qua vafallum de cauffa vafalli, commilito-

nis, fuique fimilis fententiam dixiffe, fuit confüitutum.

Quo-

circa oTTO, Frifingen(is epifcopus, de ge/fis Friderici I. -

bro I. capite XXXI. p. 425. editionis Vrflifianae ; pofiqnam Ger-

inanorum Hungarorumque mores inter fe comparauerat: u-

Á 2

ff5

IV

M.E MO R I A

la, inquit, fententia, fcut apud Nos MmontS efl, per v Angs

svos expofcitur.

Hinc DENYS DE SALVAING de'j

[/4 dgö

i

des ficfs libro I. capite XII. p. 66. editionis Gratianopolit

anae:

»et'comme, infit, les plaits generaux fe tenoient pour I

es in-

qu

»» terefts de l'etat, lesífejgneurs en. tenoient auffi de particuliers,

aC

0ü les pairs. de cour et hommes . de fiefs eítoien

t obligez

nil

»affilifter pour leur donner advis et confeil en

juftice, et ju-

mi

» ger àvec euxles caufes feodales; ce que Ia couft

ume d'Amiens

I

art. 186. appelle fervir Jer plaite de. fom féigneur feodal, celle

, de Peronne art. 65. 78. 79. faíre le

Jervice der plaits , et celle

do

»de S. Quentin : faire ]e fervice de cour et de plaitr. De là

né

»eft venu qu'on a ufé du mesme mot p/aeitum pour dire

qi

, une procez, comme a fait oruo Frifingenfis lib. T. cap. XLI.

ii

» d'ou s'eft formé le verbe placitare.

du

Similes in Delphinatu mores re»gnafi'ek, auclor eft PIERRE

t

MORET DE BOURCHENU Marquis Db VALBONNAYS in

erudito libro, quem vocat semoirer

pour férvir a lbiffeire de

n

Doaupbiné fous les Dauphbins p 6.:..,,les Seigneurs niommoient

IK

»des juges entre eux et leur Vaffaux en certaines occafions.

af

», Odon Allemand feigneur de Valbonnais en 1282. voulant faire

LU

,rendre hommage à quelques-uns de fes Vaffaux, nonima

» des juges entre eux et luy ponr regler toutesleur difficultez ;

p

»€'eft ce qu'on appelloit alors dare Zudices pro curia. .

ta

ec praetermittendum erit, quod curias habuerint fuas

f

reges Germanorum Francorumque, quarum indolem more füo,

id eft erudite, expofüit caARorLvs nv rRESNE differtatio-

€

ne IV. ad Ioinuillae hiftoriam Ludouici S. apud dn. rR i1pznr-

CVM WILHELMVM DE ?ISTORIVS parte L. emoenitatum

/

N

biflorico - iuridicarum p. 92. íqq.

Erat vero curia conuentus ordinum regni, quem in aula

[

caefaris tam honoris cauffa quam negotiorum ergo agebant.

t

Hae curiae vel folemnes erant, vel minus celebres; in

illis imperator auguftalibus indutus et coronatus incedere fo-

lebat. De tali curia fermo eft articulo III. capitulationis Ca-

roli VI. $. wir Wollem auch die Vevfügung tbun cet.

Erat vero iudicantium in perfonis tanta aequalitatis cura,

vt nefas duceretur, hominem equefiris ordinis a viro füummae

nobilitatis iudicem deligi; nec beneficiario caftrenfi de alio va-

- —— g fl n

fano femcmiam dicere licuit.

Quam-

IVDICII PRVINCIP—V.M ERV,T-A;

v

uamuis vocabulum PAR, BAR, quod virum notat,non

[

a latino par,fed a germanico PA R, videatur deriuandum.

. Deinde conílat inter omnes, quod principes , comites at-

ia

que dynaftae, fi non cuncli, certe complures clientelae titulo

"- m

w

ac beneficii nomine füas regiones a'cceperint acaefare. Ma-

-

nifeftum fimul eft, hunc fuiffe intuitu procerum imperii do-

minum beneficiaium , qui ius habuit conferendi clientelas

regni.

I

am vero iuris erat certiffimi, vt, fi controuerfía vel inter

ECCW - w

dominum atque beneficiarios eius, vel inter ipfos regni ordi-

nes oriretur, cauffa decidenda fuerit a paribus curiae.

Quum-

TM ww "

que caefar effet dominus clientelaris procerum regni, hique

-

ili beneficii iure obnoxii confpicerentur, fequitur, vt fecun-

dum iuris clientelaris principia caefaris

5

atque princi pum con-

trouerfiae fuerint dirimendae.

uibus accedit adhuc, quod iudicia Germanorum absque

iudice huiusque adfefforibus, quos fcabinos nominabant, exerceri

non potuerint. Id quod de iudiciis eorum beneficiariis probe

animaduertit dn. FRIDERICVS ESAIAS PVFENDORE d£

iurisdiclione Germanica p. 26. $.1I. et p. 750 fq. $. VIII.

Habes igitur 1Vs PRINCIPVM, quod praerogatiuam

praecipuorum procerum regni germanici notat,qua hi cauffas,

tam inter caefarem aliosque imperii principes, quam inter

femet ipfos controuerfas, ex more confueto iudicabant.

Praerogatiuam effe iudicium principum non fine cauffa

exiftimaui, fiquidem, vbi contempleris ius commune, ciuile

nimirum et canonicum, fane adparebit, quod nemini iuris di«

cendi facultas competat, nifi quem fummus imperans magi-

flratum creauit ordinauitque.

Quin immo pro fingulari pu-

tandum eíl, quando aequalis iudex fui fimilis atque commili«

tonis, ac eius intuitu munere magifiratus fungitur. Adi 10.

VoET in commentario ad s. libro II. titulo I $.LII. p. 167.

Quapropter, ne cui hac de re dubium fit, velim, fcias,

quod Adolphus Naffoicus, rex Romanorum, Henrico Haffiae

Landgrauio facultatem iudicandi de clientelis imperii conceffe-

rit in diplomate, quod legitur in orgitibus iurir publici Har«

faci $. XLIIL p. 64. : et radeant , ait, nitoribur gaudeantque

SVFFRAGIIS Donoribur a€ PRIVILEGIIS PRINCIPATVS,

Á 3

Cur

LA

"M BEMOINIA

L

Cur, quaefo! Ludouicus IV. imperator, 'Bgrthoüd , Hen-

pebergiae comiti, IVR A FRINCIPVM 14 in ingrejju quam

L

àn egreffa a imperialem DELIBERATIONEM 74 SENTEN-

TIIS CONVENIENDIS DICTANDIS PRONVNCIANDIS,

»|

teíte diplomate, quod feruaat GEORGIVS PAVLLVS HOENN

m

partell. der Sacbfin-Coburgifchen chronic p.57. indulfit.

Tus hoc praecipuum. regni germanici principum, quod

$

füb nomine iudicii pripcipum veuir, vulgo fitx/fen - recbt, nuuc

"

H

apertum et notum eft omnibus.

10d vero praecipui principi-

*s

bus coinpetebat, vocabatur dar für/fen - recbt, prout haec phra-

j

CHRIe

fis occutrit in diplomate Wenceslai regis apud 10.

D

i

0

à

sTIANVM LüNIG tomo I /picilegii faecularír der vcichr-

archivr p. 1426.

Qgemobrgam fruftra eft. ac fallitur egregie

«

10. FRIDERICVS RHETIVS, qui tale exflitiffe olim in Ger-

ï

jnania, explorate negauit. Licet haec quaeflio, fi quid ego fen-

tio, absque fundamento fuerit ab ipfo in dubjum reuocata.

Vide,fi placet mMARQVARDI FREHERI lhioc de argumento

5

eonfilium, quod legitur tomol. p. 667. fqq. der europaifchen

]Zaa,tf-crm/ilz'urym ,10. CHRISTIANO LüNIG Curante.

Audiamus hac de re Sigismundum imperatorem, qui de

*

cauffa Erici Laue;i'bm*gici et Friderici Saxoniae feptemuiri pa-

[

tribus conuentus Bafilcenfis his verbis fcripfit anno cIo cccc

XXXIV. p 464. apud r0. IOACHIMVM MUÜLLERVM 777

geichstags-tbeatro Friderici V.: ,cum « - fecundum - -

»morem, flilum et confuetudinem S. R. L feudalir contentio

»per dominum feudi ac paver curiae terminanda fit - - -

ïä&

»quod aliter expediri nequit nifi parzum noftrae curiae arLi-

E

trio refpec]u feudi memorati - - , quatenus cauffam ipfam a

, fe penitus abdicet et ad forum noflrum renuittat, more, ftilo

j*

»,&t confuetudine im.per;ii'noüri et parium curiae noflrae ter-

»imninandam.

Idem imperator in aliis litteris codem anno eisdem patri-

bus miffis loc. cit. p.645.: ,authoritati, ait, noflrae derogari,

» pro €o, quod caufas ad examen noftrae imperialis maiefta-

:

s tis et procerum noflrorum 1mimnediate !þe(ftantes m M

cum

»,autem juxta formam iuris ac ftylum et obferuantiam S. noftri

, in»erii feudaler quacftiones coram dominszfeudarum, etian

|

g

»Íi minores valuaffores effent, a paribur curiarum fuarum

" refpectu feudi, de quo agiiüä» dec

ernendae fint, quod etiam

MEUT

3

IVDICII PRINCIPVM ERVTA.

vii

,,1us in noflira caefarea maieflate et. facro inciperio noftro et

»paribur curiae noftrae refpectu feudi talismodi merito de.

,beat illaefum conferuari -

-

parati fümus parer curiae

»

,98I10Care -

- quatenus caufam ipfam ad forum noftrum

,0emittatis more folito - -

CF. parium curiae noflrae ter-

,,minandam.

In aliis ad eundem facrum conuentum eodem anno fcriptis

literis lc.p.467.: ,vbi tunc, inquit Sigismundus, - - .

£—-

».cum paribur curtis pro tribunali fedentes - - — coaffümtis

» fibi paribus. curiae noftrae flilo, more et confuetudine - no-

»firiimperii -

-

decidendam.

Eadem via füb lento regimine fuo Fridericum IIT. impera-

torem incefliffe, atque per iudicium principum cauffas graues

decidiffe, (fi qua fuit ob animum caefaris remiffum , qua

$

cuncla ofcitanter.agebat, diremta, ) vero videtur adniodum fi-

mile. Perhibet enim 10 ANNES ADLZREITTER parte II

libro VIIL. annalium Boicae gentir verbis fübobfcuris: ,,Fri-

», dericus caefar, inquit, quem dixi, hiftroricus, Galliarum regis

»€t Boicae querelis excitatus, dedit iudices, qui captiui caus-

»Íam expenderent - - tametíi imperii feptemuiri feuerita-

»,fem cognati fanguinis improbarent et Ludouicus ad caefaris

Narrat etiam 10. IACOBRVS FVGGER

» tribunal prouocaret.

m fpiegel der. ebyen. des ertz-baufer Ocfferreich libro V. capi-

tell. p. 530... cauffam Ludouici barbati, patris, et Ludouici

gib-

beri, filii, ad comitia remififfe Fridericum IlI. caefarem. — Ne-

que curamus ea, quae in medium protulit 10. 10AC HIMVS$

MürLER m reichrtagr-tbeatro Friderici V. tomol actul. ca»

pite IIL. p. 18. fg.. qui rem non adeo dubiam inale argumen-

tando magis dubiam facere fuit conatus.

— Maiorum veftigia hac in re perfecutus efl Maximilianus T.

imperator, quippe quae adparent in controuerfia Ruperti Pa-

Caefar enim, arn-

latini ,. Alberti et Wolfgangi Bauarorum.

no quingentefimo quarto quinto februarii fenatum dabat caus-

fae, difceptandae coram: fe ipfo, feptemuiris,, principibus at-

que confilio caefareo.

Facta poft quintam aéctionem conclu-

fione, ac tentata denuo in eaffüm amica compofitione inter

diffidentes, caefar, audita iudicis et adfefforum camerae impe-

rialis fententia, in curia Auguftana fecundum Bauaros pronun-

&auit de capienda poffeflione.

-leilem huius rei habeo 10.

ADLZREIT-

VIII

M É

M O R1 A

ADLZREITTERVM l. c. parte II. libroIX. col. a15. et, quae

L

cül:

hac de controuerfia in comitiis Colonienfibus et Conftantienfi-

bus acta fuerunt, diligenter expofüit ro. 1Aco

EVS FVGGER

[ide

J. c. libro VI. capite VI. p. r156. fq.

p 2

Nec poft interregni demum tempora enatum fuit hoc

eli

principum iudicium ; quandoquidem Henricus IV. impera-

gt

bur

tor in diplomate, quod diuulgauit wILHELMVS HEDA in

hifloria cpifcoporum Vltraiectinorum p. 139. huius iudicii men-

qii

tionem fecit.

De eodem crebro quoque commemorant mo-

Ne

nimenta medii aeui certiffima, vtlaborem perdereimn, fi in huius

fitt

argumenti teftimoniis adducendis forem verbofus,

H

C

Sufficit , quod clate compertum fit atque snanu teneatur,

caefares ipfos absque fententia procerum regni in cauffis gra-

eul

uibus magnique ponderis ius aliter non dixiffe, nifi hoc fieret

u

vel ex iudicio regni, vel ex confilio prouincialium, fiue ex

i

fuffragiis miniflerialium , aut e confilio adflantium et praefen-

te

tium.: Verum de cauffis minoris momenti iudicatum legimus

per comites palatii in prouinciis, modo ex praecepto impera-

A

toris per comitem, modo:per iudicem ordinarium palatii, no-

tante dua. CHRISTIANO VLRICO GRVPEN obferuatione I.

Iu

p. 525.

Confer etiam 10. N1COrLAI HERT "otitiam regni

h

Francorum veterir capite

V.$. XXXVI. et XXXVIIL p. 417. fq.

j

Sed memoribus inflituti noflri placet tenere viam, quam

i

ingreffi famus, hoc eft pergere porro et perfiftere in propofito,

[

uod cepimus , iudicium principum explicandi.

s

Verfatur hoc non tantum de controuerfiis, inter caefarem

li

et proceres regni ortis, fed illud ..etiaAm— fgit occupatum in caus-

fis principum dubiis.

h

Si quis ergo procerum caefari actionem intendere vole-

lt

bat, is ad cunctos-imperii ordines adibat, prout regnante Hen-

rico IV. factum fuiffe teftatur , Aw BER Tv $. Schafnaburgen-

!](

a

fis ad annum cIo 1 x xi11. p. 750. 751. et ad annum clor xxiv.

p. 760.

Namque Germaniae. reges tam pleno iure nunquam

dines regni eos in ius vocare poffent.

Se-

imperarunt, quin or

I

cuti funt hac in parte clientelaria inflituta Germanorum , qui

vafallo facultatem dabant, agendi coram paribus curiae domi-

i*

f

num beneficiarium reum alicuius cauffae. Quum vero quoduis

iudicium iudice et adfcfforibus conftare deberet, prout demon-

ftrauit, quem fupra laudaui, dn. FRiDERICVS ESAIAS PV-

FENDORF;

lX

IVDICII/ PRINCIBVM ERVTA,

d

EENDOÓRT, atque conæsþ*a)atinuä in numero principum fae-

Wi

cularium primus effet, fadum eft inde, vt hunc, tanquam praee

; EA

fidem iudicii parium curiae, caefaris iudicem effe creciderintj

alaüi, Vvtwocabant, us

praefertim quum fecundum iudicium p

loc

effet dicendum , tefle ADAMwo, Bremenfi, libro IV. /iflorige

dde

Iimmo LAMBERTV $, Schafna-

eccleffaflicae capite III. p. 45.

*

! ill,

burgenfis, ad annum cIo 1xxv. p.774. memorr

ae prodidit,

[

quod fecur

idum leges palatinas fententiam ferre deberet ipíe

10«

Romanorum imperator.

Quapropter Carolus IV. imperator

J

*

titulo V. $. III. aureae bullae comi

tem palatinum iudicem ceffe

imperatoris affürmauit, idemque teflantur fpeculum Saxoni-

tUf

cum libroIIIL articalo LII. ius weichbildicum, vt vocant, arti-

i

culo VIIL IX.. fpeculum Sueuicum capite XX, $. IV. ius feudale

ret

Sueuicum capite XLIL $. VII. capite CXLIV/$ HI.— Quin im-

94

mo H£ENRIevs, Rebdorfienfis perhibet, Rudolphum, comi-

«

tem palatinum in iudicitim vocafle AlbertümI. regem Germa»

u5

niae, quoniam ille rationem occifionis Ado)

phi x*.egis » quam

[d»

Albertus perpetrauerat, ab hoc repofcebat.

nnocenti

ius VIII. in mentiohe-m hu«

10*

Pontifex Romanus I

1!

jus iudicii palatini etiam incidit, in litteris, ad Fridericum IIL.

g'wï

imperatorem exaratis. Rs ipitur facihis eft itidicatu ex illo

libello,:in quo boe dé argumento exponitor, quique legitur

m

apud r0.'CHRISTIANYVM rüwic tomo L. der flaats- confte

I0,

liorum p.594:576. et ex erudito opufculo dn. HGgNRICI CHRIÁ

STIANI SENCKENBERGII, quod f;zl)zlläm judicii palatins

in caefürem vocauit.

*

j

dem iudico, diftingtendae ac feparandae

^Quantum ego qui

hic erunt duae propofitiones, quarum altera haec eft, num

le

ios aliquis.exiftat vel lex quaedam re i,pfä fuerit lata? altera

3!1'

veró eoó redit: vtrum inflituti huius fit aliquis víus et frequen-

ln.

tatio? Nemo profecto infitias ibit; conflitutionem articiloXX,

Y

capitulationis Caroli Vl.legi, de ea Ícilicet ratione ac mo-

lii

do, quo caefar proceres regni in ius vocare debeat. Si ve-

e

ro accidit, vt maieflas caefaris ac potentia magna aliaeue cit-

'qi

cumflantiae ordines regni ab hoc fubfidio iuris, quo vti pos-

l

fent, deterreant; non fequitur, vt in numero rerum ficlarum

J

ponas eiusmodi inflitutum, vel legem hanc reuera commerituim

[*

efle, firme aninmo congeptunï hat;aelas.

h

b

Ab

&

MElMOR'!,A»

Ab: hod 1udicio Palatini fecernendu

m. eft aliud' indiemmi;

quod Vrbanus IV. pontifex maximus co

"niti Palatino circa du

fen

biain electionem caefaream tribuit in. 1

ts

OANNIS.DV MONT

corps diplomatique tomo L. p. 216.

CC GOTTOFREDI GVILIEL-

lat,

MI L.

B.

DE LEIBNITZ

plomatici $. V. p.1s.

prodromo codicis iuris &entium di-

pme

Commemoraui iamiam füpra,

quod ex more confueto

do |

iudicium principum fuerit celebratan

LI

judi

. Solebat autem caefar,

vbicontrouerííia erat dirimenda ordin

es regai monere . atque

pim

ex his quaerere, vt,

quid iuris éffét, dicere

nt, iurisiurandi, quod:

dederant, obferuata religione.

Ipfam, quam proceres fer

ebant

fententiam, pronuntiabat im

hud

perator, fecutus hac in parte mo-

rem iudiciorum Germaniae,

quo iudex adfeílores commone-

pus

facere. folebat ;

aud

vt iurisiurandi auct

oritate deuinélos fe efle

cogitarent.... Probauit,

quae dixi, CHRISTIANVS GO'nT-

fip

.

cxi

LOB FALTAVS in 5emoría iuri

f publici céyti p.23.fq. «

fire

, Sed quaeris:

an in Germania m

auferiot huius rei vefli-

(

gia? FEtminime latet, quod nec h

odie imperator tanta tam-

que füumma poteflate polleat,

Cat

quin a

proceribus imperii in

fer

ius vocari queat, quae eft fententia dn.

4

u

IOANNIS IACOBL

pie

MASCOVILI in opufculo d& paribur c

rí4e , quod abundat

doctrina et quadam incredibili varietate-

Is

p

rerum et copia.

alie

vero $. XXV.p.42. ,in reliquis, ait, cauffi

$, et feudalibus maxi-

otd

ime, cautum eff, ne, fichbi forte in

ter imperatorem et flatus

fic

controuerfiae quid enafcitur,

pro arbit

rio agatur, fed legitimo

ordine coram iudiciis imperii tractetur

-

25

QUE

.Audiamus hoc de.

argumento. articulum XX. capitulationis

Opi

uud Wollm cet.

Caroli VI. $. Sollm

pe

ldem leges eisdem verbis

ín tabulis paiäionïs-

,Q'quas dnn,,

IEg.

óctouiris fécit Leopol

Bo

dus caefar $. XV. apud 10. c

HRISTIA-

XVM LUüNIG tomo L der reichr -

£t

arcbivr p. 298. et in paclis

NE

conditionibus diui Iofephi $. XIV

- loc. cit. p. 816. fq.

Immo,

quae fcripta füerunt

:

capite XXI. capitulationis Caroli V.

a

te XX. Ferdinandi.

; Capl«

IT

L, capite XXIIL . Maximiliani IL

» .Capi«

te XXVI. Mattliiae

» capite XXV. Ferdinandi lL,

D

capite XXIX..

Ferdinandi IIL et c

a

pite XII. Ferdinandi IV. padii

in eam íünt fententi

aim.

onuin, qtmäl;

u

Jiiibus praeftructis,

manifeflum et in medio pofitum et

Q

vuin eít; quod hic v

f

apert

adpae

cliigia veteris principum iudicii

reant

IVDICII PRINCIPVM ERVTA.

ltl

i

reant de rebus; quas vel caefar, tan

rius procerum regni, aduerfus hos

quam dominus beneficiaz

0NT

; in controuerfiam adduces

2035

bat, vel hi contra illum in contenti

onem Vvocabant.

n d

Contra eos, qui iudiciüm principum abs

que fundamehto-

praecife infitiantur, fatis fuperque diclum eft.

Idcirco,

üu

an«

fieto

do principes regni in difceptationem cuiusdam

i

rei venie

ant,

Velat,

iudicium

ntrouerfiae di-

rimendag.

principum forum erat compstens co

?fq üt

quod

. Verum enim vero

bait

quum , renafcentibus bonarum artíum

ftudiis, illi, qui tam caefa

ri

a confiliis erant, quam rebus princi-

mo

pum imperii confülebant,

Of«

magno, ne dicam incredibili et in«

l

audito amore iuris Romani flag

rarent, et mores Germanorum

- d

fapientes aeque ac vetuftos aue

rfarentur

, id eorum opera ace

TP

cidit, vt ex alio in aliud immutatio huiu

$ rei et conuerfio exo-

riretur. . Inde profecto factum eft, vt C

arolus V. cáefar in or«

tft-

dinatione , vt vocatür re

gimenti anno cIo Io xxr.

alme

cauffas benefic

$. VIL

iarias ordinu

m regni fibi folas quodammodo re-

i

fernare ftuderet.

07l

m

jumque ii, quos principes in confiliis ca-

piendis habebant au

tores , horum praerogatiuam dormifando

t

praeterinitterent

alienarentur,

; immo fáftidio a rebus patriis celerrime ab-

I

factum eft, vt Ferdinandus L. rex Romanorum in

iä.'(f'

ordinatione it

fici

Idicit cameralis parte II. titulo VIL cauffas bene-

i

Atlb

arià$ procerum 'a iudicio

principum exciperet. Poft haec

xHO

cuenit, vt principes ab iis,

.qui eis érant a confiliis, in hané

de

opinionem induce

rentur, cauffarum clientelarium forum com-

IT

petens nunc effe

fenatum imperíi aulicum.

Audias, quaefo!

legatum principis Háffiae Darmfta

dinae, qui, quum ad legatog

It

procerum imperii, Osnabrugae a

nno cIo Io»c xzvi, congres

M

gatos, Ícriberet, apud dn; c'agor

VM WILHEEL

MVM GAER T«

d

NERVM parte IX. Jer

"

Weffpbülifcben fricdenr-

cantzelley p.720,

ita lóq

uitur: bar die fi

[

:'n?,

r[Micbe Darmfiadiifche

linie vor kayfer

Rudolpbo II alr legitim

0 Et fo

p

0]o fuper priræcäpatibw immediatis

ipr

iudice klagen mi/fen,

rcüqua.

J

riam

Et quamuis veteres mores ac patria ïnfïituta in memoe

j

quandoque renocarent nonnulli; falubria tamen horum

confi

la et vota cffectu caruerunt.

Locupletem huius rei te-

&t

fler nomino dn. ro.

GOTTOFREDVM DE MEIERN 10«

d

tno IV. 2&orum paci; ,

egatum

iil

Wq/lpbalz'gaï P- 919.. qui refert li

princi-

M E MO R LA

XiI

pïte

tion

principis Badena Darlacenfis nihil profeciffe', "ac eias exfpe&a—

tionem de iadicio principum plane fefeliffz.

B

.

Exiftimarunt igitur legati,qui

bus negotium

de pace, Osria-

imp

brugae facienda, datum erat, fe rerum fuarum fategiife , fi ar-

voc

ticulo V. $. LIV. aliis LV. tabularum pacis Weftphalicae haec

i

legerentur: , liberumque fit fuae maieffati (caefareae) in caus-

tut,

95

fis MAIORIBVS, et vnde TYVMVLTVS inimpsrio tineri

I»:

» po

ffent, infüper etiam quorundam vtriusque religionis electo*

Ma

a

,,Ium et principum fententias et vota requirere,

*

*

GT

d demum fit, explorata veritas elt , q.uqä in hoc

reni

^ Quidqui

capite pactionis Weftphalicae caefar et imperium iudicii prin-

den

cipum veftigia imprefferint ac ex tenebris illud denuo ex-

;

tan

traxerint.

,

tus Brandenburgici

HENRICVS AB HENNIGES, lega

lp

nouemuiri, fpecimine V. sueditationum. ad infirumentum pacis

m

p.677.: . fatius fuiffet, inquit, fic legem fcribi: teneaturque

,,;ífüa caefarea maieftas. — Certe enim, pe,rgit,'res periculi ple-

»,Ila , iudicio aulicó id genus magua et dubia. negotia commit-

h

»tere. Neque hac ratione lites feliciter finiuntur, quin ple-

up

,rumque committitur maieftas caefaris, et yariis exponitnr iu-

I

»fültibus, quos vitare prudenter licet, adhibitis in confilium

L0

j rei quibusdam flatibus, qui, quum opus eft, aliquando plus

» poffünt iu re iudicata exequenda, quam fulniina illa,ex fena-

43

,tu aulico vibrata, quae terrent magis, quam feriunt potentio-

-

-

po

g,FeS -

.

Interea hic nihilo minus

locus infigne nobis

la

» argumentum praebet difputandi contra eos, quibus antiquum

»illud ius principum adhuc ante oculos verfatur. ;,

Eorum

atj

nomina enarrat NICOLAVS, MYLER AB EHRENBACH dg

[n

Prim

dpibur imperii parte 1. capite XX. $. XlL. p. 197. —

H

.

*

fs

nteri

dicium principum ho-

T0

m argumenta illorum , qui 1u

fn

dienum vigere contendunt, euumerauit. 10. FRIDERICVS

te

PFEFFINGER libro lI tituloIL Pzrriarit killu/lrazi p.333- fqg-

fi

volumine III.

T

Autumat vero is, quem dixi, HENNIGES. manifeftur

[

effe atque perfpicuum, hac lege abrogatum fuiffz iucïicium(illr-

K

lud principum.

CLHS in.p

arte coufentientes habet ,eoss quos

recenfe£ NICOLAVS MYLER

Lc. $. XIIL p.198. cum prünig

3

càr

VerO 10. WILHELMYM ITTERVM de feudis imperii

Piw,

&111

IVDICII PRINCIPVM ERVTA.

ERVM FRITSCH 4ddi-

pite XXV. $; XIV. p. 105'3; et AHASV

i

tionuwmn ad Límnaci dur publicum libro

II capite IX. n.32. p.94-

—.. Si infpicias formulam, quam prae

fcripfit Ferdinandus 1Il.

|]de

fenatui imperii aulico , ordin

ationem 1udieii auliei

d

imperator ,

vocant, titulo II. $. II inuenies

hunc cauffas beneficiarias emnes

aeC

quod Viennae cogeba-

19«

fibi et fupremo füo imperii tribunali,

nte inde ab anno c123

tur, víudicaffe. Lmmo fere nullo recufa

eeti

ffis Grubenhagenfi,

Ioxcvr. vque ad nofirum aeuum de cau

lo

Marburgenti, Hafliaca Homburgenfi ,

Tuliacenfi,

Oldenburgica,

oli, octouiri, Summtne-

Reiuftreinenfi, Palatina poft obitum Car

100

renfi et Lauterenfi, L

auenburgica, Gültrouienfi,

Montisbelgar-

]l

denfi, Bipontina aliisque fenatu

5 imperii gulicus folus fenterie

»0

!

tiam dixit.

X

Ceterum.non eft, quo

d dicas, in eo iudicium principum

procancellarium

Ec'i

fppcrefï'e, dum quaeftor facri Palatii vicarius,

n

üe

imperii voeant , de.hxis -controu:crfiis in conüli

um fem Per ad«

hibetur.

&

e

Anno cIo

locix. in ,carufïa,lul-iacenü loannem Sigis-

i

mundum, feptemuirum Brandenburgicui

n, ad-iudicium prine

"

d. Rudolphum caefa.

cipum. prouocaffe, patefcit e litteris eius, a

nl

rem datis, quae leguntur apud MICHAELEM CASPARVM

n

LoxDomne tomo l.aorum publicorum libro L.capite XIV. p.86.

u$

Quod. reliquum eft, vota nuncuparunt NICOL. M YLER

de

*

AB EHREXBACH l. c. $. XIII. p. 199. aliique, vt ius principum

):

poftliminio- redeat in

Germaniam, tanquam res, expetenda £

y

maxune optabilis proceribus regni omnibus.

Sed plura perfequi, neque eft huius loci neque temporis;

i

argumentoque ftatuendus eft modus, ne longius excurrat et in

tam aperto patentique campo effüfius exultet calamus. Meunri

non eít, nec priuati cuiusquam , tanta de re pronuntiare; a€

r

fruflra vocantur oinnes eruditorum cerituriae ad fuffragia mits

;

tenda, vt magno doctorum comitatu de maximorum . virorurm]

]

falute et pene capite feratur fententia.

Quod fi acieim meaimn

non nulla fugerint, mementote, cognitionem homintm vel

acutiffimam maximis effe cireumfcriptam limitibus; et dum

rem incomte et inornate eomplexus fum

i

- Qtlagiïo, temporis

anguítias, quibus vrgeor, fpecletis..

. Interea in fermone meo extremum id ponam , quod pri«

icet commendandum effe quene

mum praecipuumqtile en , videl

b3

am

KIV

MBZMORI-E

dam auditorum meorum, qui, fortüná con

*

atum ädiuuänte , et

d

facultate voluntati refpondente, feliciflim

du

demicorum habuit decurfum.

um fliudiorum aca-

Vicit ille i

ultos in

genio, ple-

1ilj,

rosque füperauit doctrina, paucis ceflit induf

z

t

Jl

fludio nulli quidem fecundus. Eft vero is

ria, iufü ixO;xcf?ïun

EX

i

IOANNE

s ADOLPE

VS DANIEL

$i

1

; j -

(l

&

MANEK

i

atale ei folum obtigit , t boc

N

*

H

1

quoque vecepto gyoye addam,

bic

Boizenburgum , oppidum i

[/

ud terravum M.

egapolitanarunt

li

Baud obfcurum. - Patrom natfu;

eft dn.

MichaelenrLaurentium

2

lu

Maneke, dichi

oppidi praetorem ,

4c Ue

CHicalium , - licentiam

k:

vecaut , inquifftorem , qui noffrum ànn

0 labentir faeculi de-

Ll

€imo nono die Masi xvititr.

ufcepit e cariffma q

vxore, Hedewig Anna Buttn

uondam fib£.

f

eria, B. loannis

Danielis Buttneri,

la

Gymnafá , quod Hamburgi flovet ,

E

filia ornatiffma.

profefforir longe meriti/fgm,

Simul ac difc

fzplinae cultur

*

que Angenii per

Ü

aetatem teneram capax:

effet, traditus eff domefli

$

cis,iirque doctis

ac pevinduftriir, praec

eptoribus, quorum

tugulavi diligentia et

f

dexteritate in primis capita doffvinae cael

£

liberalium avtíium

fHs,nec mintur prima

/

principia promte ayrip

W. lta praemunitur,

altiorum fIudiorum viam iniit , fc

que ffFudioffffme adiunxit vira

[

evuditae dofirinae laudibur clar

i/tmo Gebauero, febolae Boizen-

"i

burgenfir Retfori optime merito

*,

cuittt follertiam , atque ad bu.

pt

gnanioris litteraturae elementa f

luberripum duffumetiamnum

gratur agnofeens memoravi . voluit.

f

Patrem. deinde optimum

l

pracfetfuram prouinciae Neofladienfir,

et paullo poft munur viur,

C

qui Serenifiimo Duci Megapolitano a /6

cretis curiae vedituumuff,

[

Suerinat obeutitegi, fecutus,

crediture

JH iterum induffriae decIorup,

l

bominum , qui priuata inft

itutione animum a

Juperiores difci-:

1

plinas, in academiis addifcendas, iHformarent.

Tandem matue

rus capoffeadir altioribur.

, füafiu magnórum viror

WUnm ,.confenfa-

que parentis, anuo clo locc xxxvir. d. 111. Maíi bu

C ventt. Batim-

que nomen fuum

[

profefur, vt leger academicae iu

bent , "m qui-

dem iffo tempo

rep

rocaufulatumi academiiae cerent

e , flatutir no«

ffris fdem fuam ob[lrinxit

. 46 Püter ciues buius academiae eos

üptatus ejf.

Zitq

ue bic primum- quidem omtiumi

3

phbilefophiag

eptram dedit, celeberssmisique

[/cbolis Reufchianis,

Kocïxierianïs,

Schiers

Em EE

IVDICIJ PRINCIPVM ERVTA.

*y

)u

Schierfehmidianis, D

ariefianis, fedulo imterfuit, fmul etiam,

dC

dué£fu excellenti/ffmo

Wideburgiano , Zm dis verfatur d.

ifcipli-

ple

nir, quibus mimerorum dimetiendique vationes

continentur. Pyi.

tiqu,e

uatim mapgna cum voluptate fundamenta. [Hli cultio

Yir praecipua

£x recitationibi

4.f

praeciari/fpmi adiuncti Vfeifferi

; & aytzs orae

j

Loviae ex: praelectianibus praeclari/mi M.

Huthii copnouit. Nec

zinorem prof, ffus eff otilitatem ad f&

vedun

daffe x fermonibus

colloquiisque focietatis latinae priuataec

; Inter ornati//1pnos mon-

gnilor commilitones, moderatore nuper

Z

praeclariffpmo M. Brigle-

Jl

bio, aunc vero praeclar

*

[/mo M. Wolfartho zuflirutae. — t de

]

aliis induflriae documentis in li

ngua gallicas italica excolenda

jun

laudabiliftmis,

et de exevcitiis, ad vitae d.

cfenffonem et- covporis

m

agilitatem dexteritatemque fyetlantibur ,

boc loco. nibil-comme«

d.

2noYesmi: . dlam

quaefiturus metams quam cenfequendam ffbi na-

f'er. propofuer

A ,

[

publica iuris dnterpretum auditoria follers obi-

bat, celebratis n

en:,

Engauianis ,

unc Schierfchmidianis, sunc Moterianis atque

lfs

praeterea et YYeimburgianis ; Schaumburgianis 4c

zw

Buderianis z

0 i

n diuerfas duris partes vecitationibur eruditiffmir.

Jir

Simul et eg

ndufiriae docilitatisque. eius. 1effis ac fpectater

[

fui, fue iur p

ublicum im

perii Romani Gersnanici e

xplicarem,

nj

Jfue in dure feudali docendo verfarer.

Eundem infuper dudlu

il

Teichmeyeriano £& medicina legali c

qgnofcenda felices feciffé

/ü

pragre[Pones, itemque Büderianis fcdoli:

E

lle

ad rerum in vrbe &tffa-

rum, ac figillatim ad S«R. Imperti biflo

Yiam ufirandam com-

;',fl.-

paratis, affiduum interfuiffe auditorem,

JMentio praeterire neuti-

quam delui.

n

FHir gradibus nixur etia

m publicum ingenii par-

)

tacque docfrinae fecit experimentum,

atque die 1v, Oclobr. auno

l,

cloIoce xxxix. fub avbitrio prac/tdio

que Schierfchmidiano ip/é

eruditam differtationem. de imy

fi

utatione culpae circa contratfus

locationis condu£lionit academic

at dif.

quifitioni expofuit,

dllufivi/ft-

3norque comiter de Baffewiz et a

h

Hohenlohe diffe

entiente

£ babuit.

Ís

Peraclo. boc modo longo fiudioyi

4

m curfu, cui perpetua vitae. bo-

neflas comes fuit, a colleeto nofir

0 aditum ad /ummor in iurc Do-

«

nores petiit,eidem

que [emet per folemnia explorvandumobtulit cer«

lasmina.

[e

In quih

"r cum pulchre omnino

f/etiffet , locum veliqui-

ss ipfur petitio

"i et ad publicum ig

queuralis di/pttationie

Jp

ecinnen communi confenfa. admifimun.

Dabit

«

d

vi

MEMO"RIA 1VDICII PRINC. EKVTA. 7

Däbit hic operam, vt, quam exfpeétationeim de fe excita-

fed omni cura diligentiaque id adfequi co-

vit, eam ne fallat,

pabitur, q

uo cumulate fatis videatur feciffe et officiis fuis, et

Moderabitur actum

eorum, qui audient differentem, voluntat.

vir confultiffinus atque excellentiffimus dn. 10. CASPAR

HEIMBVRG, in academia noftra auteceffor celeberrimus,

jurisprudentiae verae ; caftae et mafculae vi

ndex, quique iuris

?

pr

aecipue origines etrationes pandere folet, fine quarum cogni-

tione fcientia

illius manca eft ac imperfecta.

*

ae PRORECTLO-

Rogo igitut - MAGNIFICVM academi

REM ; I1LLVSTRISSIMOS S. R. L. COMITES, nec non

omnium ordinum PROFESSORES, etqui hanc academiam

exornant ciues cum GENEROSISSIMOS tum NOBILISSI*

posfim ,

wos et quidem ita, vt maiori fludio rogare non

n die xrix. nouembris 4e chirograpbo poft

trigifzm,

quo ipfut

auuor adb

uc valido differentem beneuole audiant. Id .fi.im-

:

z

etrauero, ampliffinos votorum meorum

fructus : confecu-

tum mme effe, gloriabor.

P.P. Ienae die x 111 noüexnbi:.

eIo Iocc xr.

N

I

f

^i

"$

m

481

ii

FV

z

F.

l

t

T n

m

E

- ERN

I

w

p

-

E

st hs

m um

DO

x

m

—

ii

i

us

tTt

I

T

DN

-

OM

*á

—

|

3

" .

"

3

1

*

—

—

-

-

*

P

E

É

EU

——

wrges

—

o

á

—

—

POT NO. .

| 20 cm

V

U

Y

T

S

PO GEORGIVS.ESTOR

CONSIL. AVLIC. SAX. PROF. IVR. ORD., TRIBVNALIS SERENISS;

R

9

SAXONIAE DVCVM QVOD IENAE EST FAC. ICTORVM

Q

e

ITEMQVE SCABIN

COLLEGII ASSESSOR

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

ORDIN.SVIH T EX-DECANVS

"

/

Balance

MEMORIAM

O

e

Z BN

E

IVDICII PRINCIPVM

Focus

D

GOb.R MA NIAE^

N

EX

o

PACE WESTPHALICA

CAPITVLA'TIONIBVS

j

140

ET ANNALIVM VE I'VSTATE

x

ER VIC

ET. SIMWVE AD

Q

DISSERTATIONEM INAVGVRALEM

PRAENOBILISSIMI IVRIVM CANDIDATI

DN. IOANNIS ADOLPHI DANIELIS

l—

MANEKE

BOIZENBVRGENSIS MEGAPOLITANI

5

IVRIVM BONARVMQVE ARTIVM PATRONOS

6

ATQVE CVLTORES

5

EA QVA DECET OBSERVANTIA ATQVE HVMANITATE

A.

EW WoI T AO*

4

—

IENAE LITTERIS RITTERIANIS

3

2

ä Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

1