KaI600-3311
author: Bock, Johann Georg

— - —

uT ITUUNE TU RRE NUOC -——————"74—"———07

Ka I 600

[

.3311

Bock, Johann Georg:. — 7. 1770

us

agv dpHLLEn r OMKOREE Md Rn RRLIT LUE

Thejreen gt

J

PROGRAMMA

RESVRRECTION E

ESV CHRISTI,

HOSTIVM TESTIMONIIS CONHRMATA

SEPTIMVM,

IPSIS FERIIS . PASCHALIBVS

EQ, QVO PAR EST, PIO MENTIS ADFECTV,

PVBLICE PROPOSITVM

RECTORE ET SENAT V

- ACADEMIAE REGIOMONTANAE

I/E * DI

P

( GN

/*V

s

6s

Ufa*

2

NC

w

/N

MDCCLXX

ANNO

E

E.

i

*

x

MéABEGCUESUTUONOS T RTRU O TTR ETU GG OR

TYPIS HARTV NGIANIS

REGIOMONTI

'SC;XV B

Z(oc

£C0-33

m

II

lluxit iterum CIVESï q:uod' ekoptati(fïmum fummi Numinis benefi-

cium eft, feftiuus ille dies, quo generis humani Reftitutor exhaufto

omnium paffionum & tormentorum poculo , ruptis mortis repa-

gulis ; confra&tis inferorum portis, deflru&o malorum geniorum

dominatu, parta per dextram fuam victoria, tertio, poft triftiffimum natu-

rae, Adami poíleris: maxime : falutiferum 'in crucis ligno obitum ; die;

gloria & triumphis cin&us a mortuis refürrexit; fauftiffimus dies, quo

in facra ciuium Chrifti concione, deperditae falutis Reparatorem ac Vin-

dicem venerantibus , quod a S. Paulo acclamatur Timotheo: Mvnpuovsus

V8v xisov, ymyseuvoy x veuoav, 2. 'Tim.H.g. Piam hanc memoriam de-

vote recolentes; his ipfis annorum praeterlapforum diebus feftis, HOSTI.

VM TESTIMONIA de RESVRRECTIONE ]. C. eaque litteris.con-

fignata. & ad noftram vsque aetatem feruata fciscitauimus, ac inter haec

PILATI, JOSEPHI, JTVDAEORVM ac MVHAMEDANOR VM expofüi-

mus eloquía, hisque, prouida quae Dei cura fuit, reditum Chriftiin uitam

Eodem;quem ingretti fümus

gloriofam animaduertimus comprobatum.

tramite, pergentes,quae inter PAGANOS poft Pilatum reperiuntur Chrifti

a mortuis refufcitati veftigia, praefente hac facrae feftiuitatis intimatione

Academica contemplamur, Quamuis enim refurredtio J. C, a fcriptori-

bus S. quorum fides.fatis füperque eft explorata, abunde fit euictas ex-

pedit tamem his alios, eosque a Chrifti ciuitate alienos adjungere teftes,

uo Chriftianae religionis empae&ae pudore füffündantur , qui diuinis

hiftoriae S, inonumentis fidem detre&ant , fcriptoresque coclefti fpiritu

Ad haec

agitatos pro fabularum architectis reputare non verentur.

monumenta, ifta fcriptorum exterorum referenda funt loca, in quibus ;j

genere quaecunque eximia . & praeclara imo diuina de Chrifto crucifixo,

ejusque perfona ac mirabilibus fa&is, quamuis ex mente & judicio Chri-

flianorum celebrarunt; poft haec vero, quae ;z fpecie de Chriíti in vitam

reditu ab illis di&ta, & in fcriptis, ad noftram a

2

tur, (üunt ponderanda.

etatem fcruagis » reperiun-

Inter illos fcriptores, primum locum occupat CAECILTVS PLINI.

YS SECVNDVS, Bithyniae & Ponti Praetor, cujus epiftola ad TRA.

JANVM Imperatorem Romanum de Chrifti ciuium rebus perícripta

extat L. X. ep. XCVII. quod ipfum de Chrifto diuino cultu honorato

monumentum, coeleftis prouidentia ad noftram aetatem feruatum voluit,

Retulit fammo Imperanti PLINIVS , quae accuratiori diligentia & animo

ad fcrutandum compofito, adhibitis quoque tormentis, ex Chri(li ciuium

eónfeífione cognouerat, Pare nimirum boram fnæ [ntimam *el culpae

fváe

vel

Il

di&s dotinicus memoriae

vel ervoris, quod effent foliti ffato- die , ( qui ipfe

refürreGionis J. C

. facer erat) aste [ucem. couuenire,

carmenque Chrifle quafi

dicere fecum 1nuicem.

LVCIANVS ,

uem falío quidam

Deo (vt putat)

ftianum arbitrati funt, (V. FABRICII Bzblrerb. Gr.

L. IV.

antea fuiffe Chri

c. 16.) exponit,

rnultis Chrifti, in Palaeffina crucifixi; quem sragntrz illumr

digiis commotos effe Chriftianos, vtillum per magni

hominem adpellat, pro

fecerint, Dial. de morte Peregrimi: 0V 46

yau gy ekwoY &ri G'eQucw ao gurTov,

qo» &V 72 Gr&.Aouci ] Ya koAor Id evia

LIBANIVS apud SOCRATÉM in

Chri

ftianorum libris profert, quod hominem

hift. Eccl. L. IlI. c. 23. de

Ita

uendam ex Palaefítina ori

undum, DEVM ac DEI FILIVM faciant.

enim inquit: A vov &x [IaAauswc ao aov

Ceovre Kai Og Taida, WOIBCI,

Chriftum ante admodum

CELSVS apu

d ORIGENEM L. I. teftatur:

&

P

aucos annos

fuiffe In(titutorem ac Do&orem difciplinae Chriftianae, .

abi

ífIe habitum

AUTOV 7rgö 7 oU

llis, qui hanc amplexi funt , De filium e

"

oMwyav svuv 796 diÓ

acxaAac TaUTIG MaTiyngac)os , Vouderra. UTO ugieiavaY

Uiov £a 78 . Q$S8.

Mirandum fane; quod nemo vnquam inter paganos

orum ícriptores, ad enm audaciae & temeritatis

antiquiilimorum temp

gradum procefferit , v

t miracula Jefü Chrifti; ejusque futurorum contin-

entium praedi&

iones omnimo

de inficiari fuerit molitus, quamuis nullas

machinationes ac in

fidias ; quas vaferrimus hoftis excogitare & potentia

ac au&toritas humana ftrüere poteft , inex

pertas omiferint. . Calumniati

offendebantur euapgelio cruci

fünt quouis modo Chrifti ciuium fidem,

ft nemo miraculo-

adfixi, idque ftoliditatem & fcandalum reputarunt , a

rum a Chrifto patratorum , & vaticiniorum ab eodem enun

ciatorum ve-

vt teflimonia de iisdem,

pro fabulis ac

ritatem omnino ita impugnauit ,

figmentis reputauerit, quin potius ac

errimi chriftianae ciuitatis hoftes,

CELSVS, PORPHYRIVS, JVLIANVS,

aliiquein horrendis blasphemiis

-

lofis & miracula & vaticinia

& cauillationibus fuis aduer

fus Chriftum exp

ejus fuo comprobarünt teftimonio;

licet eadem vel minoris pretii aefti-

uarint, quae vero obtreQationes

inauerint, vel a magia & praeftigiis deri

bus fidei chriftianae Apologetis

ac nugae toties ab an

tiquis & recentiori

funt refutatae.

Quo

d Chriftus do&trinam, in hoc orbe afe praedicatam,

PHLEGON teftatus-eft ia

veri nominis vaticiniis mirifice confirmauerit,

fuorum. volumine, &

decimo tertio vel decimo quarto Chronicorum

Chriftum praefciniffe futura

, quamuis Petrum cum

ingenue confeflus ,

idém figni-

]efu co

nfüderit, eueniffe quóque,

quicquid praedi&um füerat;

ficat: 1ta enim ORIGENES L. Il. inquit:

QAsyov pusvro: &v TQIG X 06-

A

xaTG , ? TET C'G0EG X Oexavto 0a

) TY ogoWHaoV , Xou VIV agl Tivov pu6

cs.

TGy Tgoyyucw sQuns TO pI , CUyXV

Xxots

Ouc gv qo T&a TlsvoS o mrépi 8 1n

IV

xei SUAZTUPICIV , oTI KÀTOL Tb EIDUUEVE. UT AUTR TA fæ*yoysü emuycs De

CHRISTI MIRACVLIS plura fuperfunt paganorum fcriptorum teéfti-

monia, quibus adeo aduerfus femetipíos , propriumque commodum füunt

tefla&, CELSVS füb Chrifti ciuis perfona ad tempus affumpta;

fibi ipfi

b

refpondet, quod Chriftiani eam ob rationem Jefüm efle filium Dei arbi-

trentur, quia is.claudos ac €oecos fanauit, apud ORIGENEM L, Il.. o

dia v8T' SVOuCQAEU AU TOP &iycur Uioy ÜsR , ET. Y MÁSG Kai TUDASc sOsoariucs,

]VLIANVS, quo infenfiorem non habuit ciuitas Chriftiana, Seruatorem

noftrum claudos & coecos integritati reftituiffe & a Daemoniis correptos

adjuuiffe in vicis Beth(aidae & Betbaniae, non negat, imo potiuslargitur;

verum haec opera inter maxima effe referenda, dubitat, apud CYRIL-

LVM L,VI. E m *ic oufeau. 86 XUAASG Ka TUQASC iT ao at , xct ao

wvvac £Qogwicuy gv BgO9eeida, xai & ByOavia vauc AGUciG TOV pu'yiod uv

&gyev swau.

Qua ratione vero his ipfis exterorum fcriptorum teftimoniis

de Chrifti miraculis, ipfius refurre&tioni per confequentiam teflimonium

exhibitum fit, alio jam loco fufius expofüimus.

Nec opus cft longiori

demonílratione, cum veri nominis miracula, certiífima ac indubitata

Legati diuini fint documenta; & immediatae ac infinitae potentiae opera

a Deo non; nifi in confirmationem veritatis fieri poffint, quibus proinde

ipfis doGtrina a Chrifto in hoc orbe praedicata, cujus centrum ac fünda-

mentum eít Jefus, pro generis humahi peccatis cruci adfxus, & ex

morte refufcitatus , obfignata & omnibus dubiis exempta eft.

Sed non tantum exterorum teftimoniis CHRISTI mirac

ula in genere

eelebrata inillorum fcriptis reperiuntur ,

fed quoque haud obfcura de

ejusdem reditu in vitam, eloquia, In hunc cenfum adeo venit PORPHY-

RIVS, acerbiffimus Chriftiani nominis calumniator, quem HIERONY-

MVS in praef£ libri 4e fzripter. ecclef. rabidum aduerfus CHRISTVM

canem adpellauit.

Hoc enim in libris aduerfüs Chriftianos fcri

ptis, qui

noftro aceuo, exceptis nonnullis fragmentis, deperditi fünt,

inuitus & ve-

ritatis potentia conftrictus de fe ipío teftatus eft, quod agnouerit,

generis

humani Reftauratorem fuiffe homipem fancliffimum,

RESVSCITATVM

AC IMMORTALEM ; quod ex AVGVSTINI, de cisiaie De; L. XIX.

c, 23. & EVSEBII praepar. Éuang. L. V. c. 1, luculente

f adparet.

M.

JO. FRANC. BVDDEI diff. 4e veritate Rel.. Criff. Pbilo

aphoruma geatils-

em . obtretlationibus: confirmata« p. 49.

Ipfa ficitiorum Dcorum oracula,

fiue potius vates, & decipientes & dece

pti, per refponfiones a tripode

diQas, Seruatorem noftrum diuina gloria & maieftate cin&um poft re-

ditum füum in vitam laudibus concelebrare non dubitarunt, lta autem

AVGVFTINVS de concerd. Enang, L.. l, iaquit ; Quid? ?uod :jh VAH

: Chrifli

dandas

Vu

Lodatores & Chriflianae religinis obliqin 05!7'6524!0?6! propievea mon. audesa

blasphemare Ghriffnm , quia quidaus Pbilofopbi eorumy ficut in libris [uis POR-

PHYRIVS SICVLVS predidit , confulmermzt Deos fuos , quid de Chriffo v«-

fpouderent , illi autem oraculis fuis Chriftum. laudare com

palff fuxt. — Sexuauit

EVSEBIVS ipfum Apollinis oraculum de CHRISTO fumme religiofo &

immortali, omnique praecopio efferendo ,

uod memoria tanto magis

dignum, quoniam illud à PORPHYRIO. exitiali difciplinae Chriftianae

hofte; libro III. Je Pbilofopbia ex oratulis, qui vero actatem noftram non

tulit, feruatum & ab interitu vindicatum fcimus.

Ex hoc PORPHYRII

libro defcriptum legitur apud EVSEBIVM in dezezft». Enang. L. MI, c. g.

& in verfione latina ita fe habet: ZZirem fer[an senuullis videbitur , quod

dilturi [(amus , fiquidem CHRISVM. D SVMME RELIGIOSVM 1M-

MORTALEMQ VE fuiffe prodiderunt , deque ille um laude tmentionem faci-

Ant.

Jgitur de Chrifloy vtrum fit Deus, refpoudit:

* ,"!MMORTAL

1.

EM ANIMAM

2

POST CASSVM I

NCEDERE

CORPVS

NOSCERE HONORATAM SAPIEN'TIS LVCE

; SED IL

LAM

INSIGNIS PIETATE VIRI MENTEM ESSE . DECORAM .

Summe ergo KELIGIOSVM | um . dixit, & animam illius, Jreuti Alioruma,

POST MORTEM, IMMORTALEM FACTAM, eamque colere igmorantes

Deizd

r

Chrifliamos,

d

e iuterrogantibus, cur. [upplicio affetius effets refpondit x

ESSE QVIDEM SEMPER MODICO CRVCIAMINE TORTVM

CORPVS, AT AETHEREIS MENT

-

EM CLARESCERE CAMPIS,

Ipfe iptar PIVS &* IN COELVM, v; pii folezt, SVBVECTVS,

w4re bunc quidem mon ex[ecraberis , tmaiferaberis vero bominum ighovamtiam.,

Nulla füfpicandi ratio eft; locum hunc fortaffis a fraudu lenta manu vel fup-

ofitum vel interpolatum cffe3 cum laudes iftae, quae praceunte ora-

culo PORPHYRIVS de Chrifto praedicat; conuitiis & (commatibus mix-

tac (int.

Mirum potius eft animaduertere, qua ratione gloriae Chrifti

hoftlis in omnem (e verterit partem , vt indubitatam re(urrectionis d ls

veritatem infringeret, animamque ejus folum in coclis viuere proderet,

Satis hoc in hofte malae cauffae indicii eft, & quod animum quidem

de reditu Chrifti in vitam certum & conui&tum ,' (ad proterue & ex aliis

cauífis veritati repugnantem; ftimulisque confcientiae obluCtantem ha-

bucrit, Idem PORPHYRIVS Chrifto rediuiuo teftimonium adfert, cum

inuitus quidem, Íed ipío fa&o conuiétus referat, quod Dii, poftquam

Chriftus diuino cultu honoratus füerit, a praeftando cultoribus füis auxi-

lio abftinuerint; imo femet ipfos neceflitate conftri&tos fenfiffe, de Chrifti

odem

f—an&itateq, patlione & haqc' infequuta GLORIA teftari, « Quodfi e

teíte,

ättw

| &

VI

tefle, per virtutem Chrifti gentilium numina euanuerunt, necefle cft,

eum morti non fuüccubuiffe, fed in vitam rediiffe. V, HOLSTENIVS, 4

vita ac feriptis Porphyrii , ex Enu[ebio, "Theodoreto & :Augn[fline;s GROTIVS

de verit. R. C, L. II, $. s. JAC, SERENIVS zn coliett. teHim. gentil, C Tofephi

de Chriflo, p. 100.

PORP

HYRIO in hoc exterorum fcratinio jungendus eft CELSVS,

u

i quidem ad oppugaandam refürrectionis CHRISTI veritatem omne

!

udium contuülit; re vera tamen inícius ac inuoluntarie cidem calculum

fuum adjecit, cum tradiderit, famam reditus Chrifti in vitam, ex frequen-

tibus vmbrae ipfius adparitionibus ortam effe, quam illo jam defun&to

difcipuli vidiflent. . In alio quodam loco expreffe; refert, quem Chbriftiani

ex morte refuícitatum credunt Seruatorem, effe quidem vifum, fed a pau-

cis tantum, eumque raro admodum in vifibili forma adparuifïc. V.

"

ORIGENES L. II.

ln ipfis hoftium paganorum calumniis haud obfcura;pro ueritate quo-

rundam in hifloria J. C. Euangelica momentorum, inprimis RESVRRE-

CTIONIS ejus animaduertuntur nifi expreffa teftimonia, tamen cognitio-

nis & (amae indicia. : Quae fcurrili obtre&atione & temerario aufü impug-

nant aduerfarii, a&ta Chri(li miraculofa, eo certiora effe intelliguntur,

uo infirmiora ac longius ab omni verifimilitudinis fpecie remota fünt,

quae aduerfus a deblatterant hoftes infenfiffimi, iftis temporibus propin-

uiores.

Nullam ob rationem irafcendo, peffimasque diras & anilium

fabularum deliria eru&tando, vera fe agnouiffe, & füo aduer'us difcipli-

nam Chriftianam impetu, gloriam Chrifti ipfis haud ignotam fuiffe fae-

ius declararunt ethnici, Major hinc copia calumniantium librorüm, àd

noftram aetatem feruatorum, magis proficua, quam riociua fuiffet rei Chri-

flianae, cui minus prudenter. confüluerunt Principes, qui nimio, quam

elo incitati fupprimendis hoftium fcriptis ac cauillationibus ftu-

par eft; z

duerunt, & hoc ipfo Chriftianae Religioni auxilium ferre fibi vifi funt ,

muis his ipfis confiliis re vera id non fecerint. — Qui mendacia ac|ca-

que

]jum

nias$ adueríus virum pium ac probüm effütit, ob omni verifimilitudi-

'nis (pecie abhorrentes, quaeque praeuio mediocri examine, ab omnibus

calumniae reputari debent, virtuti potius ejusdem

tanguam mendacia &

apud aequos

B

ac prudentes rerum. arbitros teftimonium exhibet, quam

bonam . ejus

famam cuertit ;. documento enim ipfe eft, nihil, nec ab ipfa

malitia, & impudentiffimo obtredtandi pruritu reperiri poffe, quod ip-

fius inBocentiae maculam adípergeret. Peflimae quoque cauffae ex parte

ethnicorum aduerfüs ciuitatem Chriftianam non leue adfert indicium ,

nul-

quoq AiUi ad conuitia & ca-[umnias:v ley recipeg; debuerint, cum hanc

lius

7

i

| &

VII

lius falfi atque erroris vlla fub fpecie accufare potuerint. Quo craffiores

infulfioresque paganorum aduerfíus diíciplinam a Chrifto traditam funt

machinatioues, tanto magis iisdem, hujus inconcuffa veritas fua luce

radians eft demonftrata.

V. CHRISTIANI KORTHOLTI Paganas ob.

1rellator 4 D. 478,

Inter hosce infülfos aduerf(arios , qui pet indirectum

coelefti Seruatori noftro teftimonium adtulerunt FL, PHILOSTRATVS

(de quo JO. ALB. FABRICIVS in Biblioth. Gr. Vol, IV, p. 44. feqq.) eft

referendus, qui tertio poft c. n. feculo floruit, nouamque plane rationem,

diuinam Chrifti ciuium religionem blasphemandi infeliciffime fibi , ' fed

cauffae diuinae non fine omni commodo, ipfe obnubilatus excogitauit,

eonfarcinando APOLLONII TYANEL vitam, in fidei Chriftianae opproe

brium ac labantis Ethnicifmi ftabilimentum.

Vitam APOLLONII

TYANEI expofuerunt TILLEMONTIVS, iu bifl, Imperat. gallice fcripta

T.II, OLEARIVS, diíf, Philoftrati Commentariis praefixa, & in notis

.112.147. &c. DV PINIVS, libro peculiari gall. (cripto Lutet. r707. 12.

BAILIVS, Di£. bifl. Criz. JAC. BRVCKERVS, hift. Crit. Phibf. T. lL. p.98.

feqq. & T, VI. p. 392. feqq. BAVMGARTENIV'S compend., bift, eccl. 'T.1.

P. 432.feqq.aliique complures,, Fuit APOLLONIVS TYANEVS, Tyana

Cappadociae oppido natus; Imperantevero DOMITIANO anno circiter

XCV. p. n. C. tefte EVSEBIO in Chron. fama inclaruit,

ui Pythago-

ream fapientiam nouo lumine colluftraverit, videri voluit, hinc quoque

Pythagorae praeclara & miranda facta imitari con(lituit, Aliquamdiu Ephe-

fiis haefit, ciuesque Ephefinos (üa facundia & operibus fuis tanta fui ad-

miratione inflammaffe perhibetur, vt tete LACTANTIO in izffiz, div.

L.V.c.5. fimulacrum ejus füb HERCVLIS ALEXICACI nomine ho-

norauerint, Vagi interim de eodem (ünt rumorcs;nec locus praecife de-

terminatus , vbi miranda fecerit, nec tempus, nec occafio, nec teftes de-

fignantur, imo ne veftigia fa&orum & effe&us vmquam monftrari potu.

erunt. Ipíe quoque PHILOSTRATVS quadrata mifcuit rotundis, om-

nia tamen in id folum conquifiuit, quo heroem (uum füpra homines eue-

heret, Magnam jam ante Philoftrati fabulas, 44pollonii, plus, quam homi-

nis ex opinione vulgifuiffe famam, ex APVLEJI, qui LVCIANO coaeuus

fuit , teílimonio colligitur,. qui illum inter Magos celeberrimos retulit,

Auda vero cum annorum ferie de eodem eft hominum fententia, quam

multis figmentis amplificatam vnus alteri, incerta fama deceptus, tradi-

dit, Quae confüfe de eodem expofita erant; inconfülta quorundam le-

uitate additamentis poflea ornata percrebuerunt,

Eft haec haud paueis

exemplis comprobata hominum indoles, vbí femel quis major ceteris &

praeftantior comparct; vt de hoc omnia celebrent, quae vmquam de

maguis

X

*

EW

Á

Mrmä $

Vi

miagnis f

acinoribus, ab aliis, vel patratis; vel effidis audï'uerunt, cui rei

'non tantum innumera ab etfinicis effidta, fed

docamento effe poflünt

quae de

vel fola famofiflima de FAVSTO apud Germanos fabula, cui ;

APOLLONIO peruulgata (unt, quoad narrationum congertiem fimillima

videntür, Mira íane &ftupenda de boc bomiae fpargebantur, quod fer-

entum infe&orumque vim ab Antiochenium capite depulerit, terrae mo»

tus fedauerit, Lycum amnem cohibuerit, equös ferocientes Byzantii quie-

fcere jufferit ,

ventum aquilonarem arcano quodam mionumento compes-

cuerit, & fingu

lari quadam ratione tot alia mala Antiochiae praefertim

& Byzantii fuft

ulerit,

vt vix pares tantis bencficiis gratiae ipfi referri po-

tuerint,

Imag

inibus fübinde magicis, amuletis & talismanibus multa mi-

'e dicebatur.

V. MOSHEMIVS de imagimibus teleflicis, quas

randa patrafï

A pol/anius Ty

AAEl conf,cti]c dicitttry in Biblioth. Brem. l. ILI. fafe- I. p.1. fen-

intermortua jam era

t fucceffu temporis vaga de Apollonio fama, cum

fübito reuiuifceret imperantc AVRELIANO, cui,

vt rumor ferebat, fin-

ulati tnodo adparuerat, quam vifionem Imperatori oblatara, VOPIS-

CVS ia vita Aureliani c. XXIV.

expofuit.

Maxime tamen ad ejus fa-

mam, í

uis de eodem commentariis contulit PHILOSTR ATV S, qui illos

conjugi SEV

ERI IMPERATORIS, JVLIAE DOMNAE dedicauit, quos

Augu

(lae foeminae cómmendat

ione concinnandos füíceperat.

Non eadem inter omnes eruditos

& APOLLONIO funt judi-

MOSHEMIVS aliquando in conje&turam iacidit , (ub. Apollonii

cia,

GVM.

Sub Neroae enim Apollonium

hiftoria latere SIMONEM MA

Romae fuiífe, multaque ibidem p

E

atraffe, PHILOSTRATVS L,IV. c. 12.

Hanc vero conje

&uram LA CROZIVS miaus probabi-

& r3. narrat,

Sunt inter ipfos

jem judicauit in 7Léf. epife

. La Croziano T. l. p. 269.

ethnicos & antiquiores &r

ecentiores Pbioftrato, qui Apolloniuzn Magum

eumque omaia, quae pracftitiffe

infignem ac: praeítigiatorem reputarunt,

i.

€

ertur, arte magica effeciffe credideruat,

ad quos etiam haud pauci, magni

Bominis intér, Chriftianos viri; GROTIVS,

MOLINAEVS, MARESI-

X/S, HVETIVS, aliique fuo afleníü acceflerunt.

Contrarias partes tenuit;

t NAVDEVS , cum ;» ANas-

eumque a magiae füfpigione liberare ftudui

déasis, tum in Jdpologia /Magiae fujpeckorum.

. 202. V. FABRICH biff, B.

blioth. P. VMl p. Yrr. Fuerunt alii; qui APOLLONI

XM multa mirabilia

ex intimioti, & a yu

lgi notitia aliena rerum naturalium fcientia effeciffe,

feque per h

as opcrationes tanquam i

afignem virium naturae fcrutatorem

pracítitiffe 5

(unt tandem alii, qui eumdém impoftorem, c

ircum foraneum

u 2 & o n

dicant. Sed opus omnino non eft; vt difputetur, an malo-

iX hiftrionem ja

An vero na-

quae patraffe dicitur , praeftiterit?

püm g-eniür,um. auxilio ;

3

turau

IX

turali ipfius fcientiae, quam in eo

magnam fuiffe,

Quidäm adfïrmanf, haec

mirabilia fint tribuenda? An deni

que fumos ve

mortalibus impudentiffimus

jadator ? Re&ius

ndiderit. praefligiis fuis

APOLLONIVM TYANEV

M eum non fü

fentire videntur, qui

finxit , adeoque maximam

corum partem

iffe judicant, quem Philoffratug

bulam effeac figmentum

inluxur

; quae de eodem ex

pofuit, fa.

iofo fcrip

toris ingenio

prognatum, cujus

generis phantasmata haud

pauca & antiq

Ul &

funt cxclufa , & in iis rebu

$, quae vires huma

recentioribus temporibus

Apollonio profcéta effe

» perhibet P

nas excedunt, & quae ab

ftoricorum mendaciffi

mum íemet exhibuiffe a

loffratus,

nugatorem & omnium hi-

dubium hoc pofüit MC

rbitrantur.

Xtra omne

nioL.I.E

j

OSHEMIVS ex ISIDOR.

[ PELVSIOT

teftimo-

$. c. IV,

P. 398. ad ZACHAEVM, :2 Bibliot

P. Brem. 1.c. &

26

eqq.

Negari quidem omnin

o nequit

i2 Olferuar,

exponere Pbioflratup, ,

qUae naturae vires

talia de 4

'pollozie

fi extra omne dubium P

ofita füerint,

transcendunt ,

& quae,

eundem virum «diuinu

m

ab eodeim reuerà effe

praeftita,

; & legatum

Dei fuiffe dem

mendacem & öomngeptiti

am effe Philoftrati narr

aügne

m ocularis

onftrar;nt. Sed

commentariorum €J

u$ docet,quos GODOFR

OLEA

infpe&tio

illuftratos edidit, Li

Lipf. 709. fol. Omni

$, copiofiffime

patet, auctorem

hunc

bus fcripta haec atte

nte legentibus

ominem; quem multa

fibi fcopum pr

admiranda oli

aefixie, vtin fcen

am produceret

m patraffe menda

x

fa

"

rat; quemque CHRISTO ET LEG

ATIS EJVS

ma diuulgaue.-

& hoc parallelis

3mo , nouoque pagani

smi flratagem

aqqüalqm defcr.

iberet,:

& vniu

erfam ejus doctrinam illudere

ate, m

iracula Chrifti,

t

mo, fuülcrum adferret

t ficque ethnicismo

; rüinae proxi-

equidem FLEETW/O

OD

eundemque pri

flino ftatui reftito

eret

GVIL

S

Anglus, quib

usdam ratiunculis adflruer

'€ Cona«s

tqs.eü, quod ea, quae P/;/

flratus: de p

ollonie. natrauit,

(

dicitur, plane non eo fine

narrata & efficta

fint, vt c

& quae hi

€ feciffe

01

ftitionibus paganis ,; vel rel

igioni Ch

onf:ïrmandis füper-

m

diuina origine deftruendis,

inferuiren

riftianae argum

entisque pro illiug

t; fed quae pr

O opinione fua ro-

6

tulit, proríus veritati aduerfantur.

V. OLEARII

Praef.

u-

praefixa £. XXXXV. Re

IV

&ius Judicauit MA

TVR. VEYSSIERE

. Ogp. Philofl»apg

2£

»/ /n ep. ad Tac, Brucke

erum [eviptay

A CRO.

Ia

i Tbef.epifl. La Craz.,

Berol, prid. Calend, Decess,

br. 4.71737,

ficta efly ad- detrimentg,

225

[

Pel. LT. p 7$. qui inqu

z. 7

0ta Adpolloutt fabula coj.

€5

nale(cebat,

religionis Chriflisnae , atae

Philoftrati aeuo

Paf in-

Quaecum

que Philoftratus

! de Apollonio contex

yt

vcl ipfe peffimae fidei

homoexco

v

gitauit, vel ab aliis,

uit miracula,

Qe

qui haec elaueomata

1a-

"inxerunt, agcepit, haecqué fui

$ figmentis in contu

meliam.ó detrimen-

tum'

ali

-

P

tum difciplitiae Chriftian

ae ämplificared'fkïud.uï't. Quo vero hiftorici fïde

digni fpeciem adfectaret,

varios adcitauit hiftoriae a [e confcriptae teftes,

Philoflrato pari ratione effe effitum qui-

DAMIN feilicet, (quem tamen a

MAXIMVM

dam

'utant

)

' Niniuenfem , Apollonii quondam intimum,

AEGIENSEM , MOERAGENEM , aliosque, qui ad minimum centum

ante Pbiloflratum anios

vita excefferunt, in (pecie vero credulae plebis

laufum rapiendae fecem, pro confirman-

facile in admirationem & app

H

da hiftoria fua adcitauit.

Interi

m ipfae PHILOSTRATI fabulae tot

mendaciorum ac fraudis fe produnt charaGteribus ,

vt, non dicam ratio-

nem, fed communem fenfum amififfe oport

cat, qui fidem hisce fi&tioni-

Huic fententiae; quam

CYRILLVS ALEXANDR,

bus habere poffit.

L. III. contra Julianum f

uam jam fecit, quiuis caleulum füum adjicere non

detrectabit, qui perpendit,

PHILOSTRATVM non tantum infignes com-

& de füperiore

mififfe errores Geographicos €. g. de freto Gaditano ,

Aegypto, qua

m Aethiopiam perperam adpellat; fed etiam inter fe pug-

Praedicauit

mantia natraffe , ita, vt ipfi

fibi non fatis conftare videatur.

L. L. c. 13. de Apollonio omnium

linguarum fcieotiam , imo eundem fe-

*

"

ralium fermocinationum

optime gnarum celebravit ; in alio tamen loco

rcfert, eidem interpretis au

xilio opus fuiffe, ac ne quidem graecum idio-

ma eum calluiffe; quam con

tradictionum congeriem EVSEBIVS jam ob-

feruauit ceztra Hiereclem, | Qui mala prorfus fide a Phüeffrato dicta & con-

fi&a de .Apolleuio paulo attentius luftrat, haecque cum iis; quae fpiritu

"

veritatis du&li (criptores de Chrifto Seruatore referunt, comparat, quae

comparatio absq

ue contemptu & indignatione vix ipftitui poteft, facili

conftitutum fuiffe fcriptori profano; cum generis humani

negotio colligit,

diuinum hominem conferre , illique ad ex-

Reparatore 4pollozium quafi

tenuandam ejus gloriam , alium ipfi omnimodo parem aequiparare, fic-

que orbi huic períuadere, nullam effe cauffam, cur de Chrifto adeo mag-

'siifice fentiant homines, illiusque do&rinam, repudiato deaftrorum

€ultu ample&terentur, cum inter ethnieos quoque fingulares & communi

forte exempti extiterint viri , fapientia ,. fanGtitate, mirificisque operibus

«um Chtifto comparandi.

Cum ehim peffimus hoftis fcriptores facros;

fallere & falli nefcios mirae

uloram & refürrectionis Chrifti teftes dire&te

falfi accufare; & quae ab his, litteris confignata funt, negare non po-

tweríts bhinc aliam ingreffus eft viam , per obliquum Religioni Chri(tia-

mae ftragem parare, paría tribiendo APOLLONIO, famofiffimo idolo-

fum cultori, qui olim ominium faima celebrabatur.' Omnes in id maxi-

UA b b odahba s Zuu :

pfius

PTR gufn ethnici, proximis poft Chriflum ,. in terrarum orbe per i

ega-

XI

Leeatos praedicat;um

; . temporibus adlaborarunt ,

fimiles. viderentur

?

vt Chriftianorum

Chri(tianae adfectati

one deriuari

quare haud pauca illorum infij

tuta ex diíciplinae

antiquiffimas gentes h

poflünt,

quemadm

odum quoque inter

aud obícura animadu

ertuntur vefligia , quae facro-

tum , inter J

udaeos diuinitus inftitutorum

Nec id ip

füm auCores exteri di

(fimulant,

» imitationem palam faciunt.

Ipfe JVLIANVS (üos

ad imitationem Chr

aut vitio fibi dari videntur,

gulari eloquentia allexi

t.

iftianorum excitauit

?

& fin-

nae rcligionis excellentiam

Nec parum hoc

adfert momenti ad

Chriftia-

confirmandam

N

; cum id. i

píum extra omne

dubium ponit ,

quantum pretium ip(i hoft

es &

Euangelicae con

ftituerint , vt cjus ftatuta,

Fuaf

obttectatores difciplinae

fibi c'lugu.aript.

Maxime

huc referenda eí

*

lomi

cere; vel imitari gloriae

Chriíti imitatio,; a Chri

fti

anae alioquin Reli

raculorum fadorum ue

H "

JAMBLICHVM & POR

PHYRIVM vitam P

BlODIS inimici

S adfeCtata,

fas confilio con(arcinaffe :

YTHAGO

AE eo

ror-

Chrifto vt (imilis fieret Philo

[ophus,.

multis

cui&um videtur ;

.quemadmodum

*

quoque colores

; quibus PORPHY-

RIVS Phrini vitam, & MARINV

S Procli fa

&a de

& Apoftolis, horumque r

ebus ge(tis mutuarunt..

linearunt,'a Chrifto

propofuit HIEROCLES ,

initio Sec, IV. me

Eandem f(ibi inetam

te prodidit , dum in libro ad

ntemque (üam aperto mar.:

fcripto, titulo QuAaAs9sc. infi

Chriftianos, v

el potius. aduerfüs eosdem.

gnito,

parallelismum inter orbis

hujus Ser.

uatorem & Apollonium infti

tuendo,

hunc multis modis illu

contendit , opusque Pb/ofirar conti

m fuperaffe

eft. Ejusmodi com

parationes impo

nuatione quadam perfic

ere molitus.

mis temporibus, a Chriftianae ciuitat

florüm cum noftro Se

ruatore pri-

is hoftibus frequenter

fuiffe inftitu.

tas; AVGVSTINVS nos condoce

t, quem MARCELL

INVS certio-

rem fecit T. IL. Opp. 245cuftip; edi;,

Paris, Ep., o1.

$. idolorum culto-

res APVLEJVM ac alios,

magica arte fü

fpe&tos hom

produxiffe, vt Chrifti opera

extenuarent. V. Koeecheri di

ines in fcenam

R. C. dllufir. p. 354.

Hoc

: Grot, de Veyig,

lonii fabulam compilaffe,

vnice propofito PHILOST

R

ATVM Apol.

fine omni . dubio ft

atu'itur ,. 1d

que vniueríüm

librorum ipfias argumentu

m probat

fiquidem in illis o

mnia , quae IV,

S.Euangeliftae de fa&is

&. miraculis Chrifti- dinino a

imo lopnge plura, hiftor

iam de- Chrifto Euangelicam a

fllatu fcripferunt,

fuo effi-to vindicauit,

vt hujüs prae Chrifto excellen

dfe&tando , heroi

tiuam obtenderct,

- Calcu

tiam & praeroga-

ne diximus, adjiciet

lum his, quae de infernali

Philoffrat: intentio-

omnis, qui nonnulla fàlti

m quae infülíüs ;4po/27;;

ofert; recolit ,. in 'quibus

W EU UTR CAMATTOSN ZNESUNS OT D

;(»iæfxirator.dc boc pr

2

hugc ;imülim'um Chrifto,'

quoad

xI ?

uc

vitae morumque innocentiam ;

fludium veritatem

à

erit

uoad fiatiuitatem ,

delineat.

Quaedam tan-

tilem

raedicandi, miracula,

exitumque ex hac vita

bus abunde comparebit,

tum palmaria momenta

adferre. juuat, ex qui

rianti

fabularum Apollonii Arc

hite&tum, ad ve

riffimam

Qhriüi hiftoriam pefïï-

tanto

ma mente refpexiffe.

H

uc pertinet: Geftaffe

Deum quendam, nempe

tiofu:

ipfe Deus hic Apollonii

matri fomnianti adparens

PROTEVM in vtero,

e lumina :na

fcente Apollonio 5 ceci-

nofti

rodidits decidiffe fu

lgura coeliqu

llon

jium adolefcentem traduétum effe in

TVS

niffe olores puero nato; Apo

templum ad do&ores; morbis eu

m liberaffe homines , eorumque mores

fuam

emendafífe ; diíparu

ife e manu hoftiu

m fuorum & poft liberationem

dent

Deo a (uis.effe habitum,

& Mediatoreminter Deum-

Cac (

fuis adparuife ; pro

fari inter mortales,

fed ad coelos adícendiíTe 5.

te,a

& homines, nec jam Ver

uandam viri procon

fularis ex morte füfcitaffe,

briis

inter alia fa&ta puellam q

o. produxiffe ; imperalie

fponfoque fuo reddidiffe;

Achillem ex fepulchr

uert

mari ventoque & flu&ibu

s, vt placido Neptuno

(emper vfus fuerft. Plura.

DES

hujus conditionis habet

BRVCKERVS l. c.

T. l. p. 139. fed pauca;

KEC

uae adcitauimus,

fufficiunt,

ad conuincendum omnces;

"Apollonium a phi-

tefti

Chri(ti aemulum, quo nec natura

, nec digni-

vItr:

loftrato depingi tanquam

aretur ; quamuis. ni

hil de tantis

tate, nec m

iraculis inferior a paganis put

am Seruatoris miraculofis operie

fufp

marrauerit beneficiis , qu

ae cum quibusd

Eua

bus conferri poffint, quo

d ex LACTAN

TIO 1. c. L. V. c. 2. & 3- colli-

pha

ENR.

MORVS, in my[ler

jo pietatis L. IV , €. 2« & 4

hab

iturg quod etiam

diffimillimum Chrifto Apo

llonium. exftitiffe, ex ipía

affe

pr

.

aeftitit, vt; quam

uam de PHILOS

TRATI commentariis

re(ü

$j

us hiftoria demonftraret

iam dudum obícruarunt.

Ipfae ani-

Ch:

jndicauimus in

tentionem, plures

maduerfiones, quas EVSEBIVS

PA

MPHILEin illius commentarios (crip-

tur-

fit, fatis produnt ,

eo potiffimum

fine hos €

ffe compilatos, vt Chrifti- ciui-

PH

inftituto inter

Chriftum & Apollonium parallelismos.

uo

Ser

bus poffet opponi,

imbecilles quorundam. animos.

vcei

ad confundendos,

fi fieri poffit,

undererur, eique antidotum parareturs

vero haec hominis temeritas ret

Ex recentiori

bus idem. comprobarunt.

ligi

EVSEBIVS calamum ftrinxit.

. JOACH. LANGIVS:

EC

HVETIVS in 4:monj?r. £nang

. Prop. IX c€ !

AC. BRVCKERV S:

mo

P-V Io .

QO.

FR. BVDDEVS & J

nat

in cauffa Dei L. I.

ODOFR. OLEARIO in Praef ].

c.£ XXXIX. alïe.-;

biv

l, cc. aliique a G

exciderunt, profani

,

quem hisce machl-

atí. Scopo interim fuo penitus

libet facile inficeta

hoftium Chriftianis-

77X

nationibus intenderunt, dum qui

Chriftum, comi-

mi deliramenta, omnimodamq

ue di

(fimilitudinem inter

[9

fj

peci

xerit; diflimilem quo-

cosqge illos homines & in

ie *Ap-allloninm intelle

que

XIII

chara-

üe vtriusque defc

fïptionem,

illam veram; ac quibuscunque veri

ac fü-

hanc fi&am, adfectatam,

& proríüs fabulofam,

leribus probatam;

ris figuram, luxu-

tilem animaduerterit,

Ad hunc hiftrionalis joculato

à

la benedi&i efhigies

rianteingenio defcriptam,

veneran

daChrifti in. faecu

tanto venerabilior ac prae

ftantior adparet ;

üemadmodum lapis pre-

i

fitus , tanto pulchrior renitet.

tiofus, juxta communem po

h

ni

is, id faltem pro argumenti

In hisce paganor

um fcriptorum tec

noftri ratione dig

num maxime no

tatu arbitramur;

quod PHILOSTRA-

POLLONIO fi&ionibus, praeter om

nem opinionem

(TVS,.(nis deA

n

fatis tamen eui-

fuam, d

e veritate refurre

&ionis J. C. per indire&ut

hiftoriae euangeli-

denter teftatus fuerit.-

Non énim tantum praecipua

.

cae conterita de Chrifto,

Deo & homine, veri nomi

nis miracula patran-

ob crimina ipfis exprobrata

reje&o, oppro--

te,a füae aetatis hominibus,

miratione con

firmata animad.

briis adfe&o & cruci adfixo, magna cum ad

derit effetum , quod BVD-

uertimus;

-licet Phibflrarus contrarium inten

DEVS l. c. (j. X.

-74. folide demoaftrauit;

fed iaprimis: RESVR-

STI^A-MORTVIS peífimus homo al

qua4 'ratione

RECTIONI CHRI

ex pr

Opria virtute in vi

tam rediiffe

teftimonium perhibuit, illumque

dü ve

vltro & palam confirmauit

uo

] minimum PHILOSTRATVS

füfpicandi argumentum ex

[e0]

£

ifare, idque orbi perfü

adere potuiffet ; ab

ffictam refürrectionis Chrifti famam ;

vel hos

Euangeliftis & Apoftolis €

ditumin vitam fingendi,

;

nullam

hantasmate deceptos fuiffe,

"Apellanii (ui re

ularium fuorum

habuiffet cauffam. — Breuiori

& faciliori omnino modo pop

affenfum effet confequutu

s , fi

Euangelitarum & Apoftol

or

um de Chrifti

fal(itatis & malae fidei acc

ufare,

ficque vniueríam

E;-

refürre&ione praeconium

D

ditu omni ex parte niti-

Chrifti ciuium difciplinam. q

uae Chrifti in vitam re

tur, pro figmento declarare potui

ffet.

Sedid ne quidem in mentem venit

m neutiquam in dubium vocare potuit

PHILOSTRATO, imo potius, qua

documentis eui&tam, fupponit; aliam

Seruatoris refürredtionem, fat certis

ro demonfiranda re-

vero i'ngrcditur'viai

m,acperhibere m

olitur, nihil inde p

lieionis Chriftianae

diüina origine fequi obtendit, cum

fimile quid APOL-

. quippe qu:m

EONIO, imo quo

d magis adhuc reputat ; contigerit

fed potius morté

mortuum aliquando effe,

ne quidem certo ftatui poffit,

' ]ta enim du-

naturali nón edudtum corpore ,

ad coelites commigraffe.

;ï

L. Vul. c. 29.

Tlegi "yag TEOTB ,

xac

9* oy sT£AsUTA;

l-

bius de eodem feribit:

1 0s sànie sigtrToA s 0

ds uÀ 7810 x

s-

s aTsÀcUTOt, 7rAeiBG May Aoyos s AnMi

[

Hac ipía. prae

l-

sagaAsAaQQUai Óu'yag "X To

y Aeyyov &iv Yo &AUTS WEj

fycophanta.de Apollon

io non mortuo ef-

Je

Ch;.i.(to- praerogatiua, quam

Engït,

i€

*

XIV

Hngit, tacite 1concedi,t,f Chriftum in vitam rqäiiffe ; heroem vero füum

hoc effe praeftantiorem , quod numquam .morti füccubuerit ;

.largitur

iþäs |

quoque refürre&tionem Chrifli accidere potuiffe,

cum de Apollonio du-

bitandi cauffam effe profitetur, . an omnino vmquam mortuus fuerit.

&Gam

quid«

Dubie autem PHILOSTRATVS de A

pollonii morte loquitur, quia apud

peda

plurimos de fabulofo hoc homine obti

puit opinio, eum, quod ab INDIS

ritati

praedickum fit, morti non fuccubuiffe, quae opinio quoque diuinis hono-

verit

ribus ei tribuendis occafionem fuppeditauit,

TYANENS

ES enim ipfi

parti

templum exftruxerunt, & ANTONINVS. CARA

CALLA vesor ci ere-

terui

xiffe 3 DIONE narratur, L. LXXVII,

ALEX.SEVERV

S. cjus effigiem

nihi!

in larario fuo habuit, tefte LAMPRIDIO; & AVRELIA

NVS imaginem,

€hri

templum & ftatuas ipfi dicauit, tefte VOPISCO.

Ipfi APOLLONIO

magi

propriae immortalitatis adüngitur praedictio; ad DOMITIANVM enim,,

ren;t

qui eum -occidi jufférat; dixiffe perhibetur:' /oz quidem rre occides, quo-

Cum

miam uequaquam fato obnoxius (um.

V. JO.

füum

Tjan, in Opp. Philoftr, edit. Olearii £. 373. Íc

,,TZETZNAE PA ble' de Apolt.

lumr

uaé de morte Apollonii Pbiloftratus dubie dixit vno loco, in al-

qui.n

tero fibi parum confcius certo ftatuit. ^ Expreffe enim L. VIIL. c. 12. de

quid:

eodem refert, quod poft obitum füumin vitam redierit

» ac Philofophiam,.

bus «

raecipue vero animae immortalitatem docuerit,

quo ipfo Euangelicam

CHRISTI REDIVIVI difcipulos fuos de variis re

gni füi momentis eru-

quar

erun

dientis, hiftoriam imitatus eft; idque hominem,comicum ac imaginarium

gate

oft reditum in vitam feciffe fingit, quod Chriflum refüfcitatum in hac

terra peregiffe , teíles fide digni, diuinisque figillis & miraculis di&to fi-

diuit

dem facientibus ornati, fünt eloquuti, 'Ne vero fimile quid in Apollonio

dom

defideraretur, quod Euangeliftae de apparitionibus, vitae Chrifti tefti-

certi

bus, factis exponunt, perhibebatur ille AVRELIANO Im

peratori poft.

elic

diparitionem ex hac terra apparuiffe, quod VOPISCVS, v

t füpra figni-

nia ;

ficauimus, effinxit.

ftici

. Qui fcurriles PHILOSTRATI aufus fobria ment

e penátat , .in his.

duà

iþfïs

de APOLLONIO figmentis ,

réditus Chrifti in vitam documentum

aliquod confpiciet, Nemo magis malam cauffam , '& quod nihil habeat,

geli

defc

quod veritati, fua luce radianti opponat, prodit, quam qui hanc obtre-

tior

&ationibus adoritur ,. illam vero figmentis & laruis juuare conatur , fic-

lide

ue nulla alia re fibi confuli poffe, calumniis füis fignificat,

ui ad has

diui

contugit machinationes, & veritatem fatis démon(tratam canina rabie

difc

mordet, -hanc adeo luci efle expofitam teflatur, vt ne quidem fophiftice:

fien

His

& ratiociniorum fallaciis ppplugrnar'iï,fedl tfxntüm ymbris peti poffit,

con

. ipfis

eiiàái

1

,

XV

; füuum

argitur

iþäs ficulneis pr

aefidiis Hmülacrnrþm cultores päl'ahä fécerünt, mentem

iio du-

quidem füam veritatis

euapgclic;ae"dccume,ntis ac figillis fuiffe conftri-

fuerit.

&am & compurcam,

liuortm autcm & animum errorum tenacerh iri-

a apud

pediuiffe, quo minus p

oflhabitis mendaciis, fabulis ac cauillationibus ve-

.

INDIS

ritati litauerint; Permi

fit (apientiffimium Numen, vt refürre&tionis J. C.

; hono-

veritas ab ejusdem hoflibus blasphemiis ac fitionibus oppugnaretur;

)im ipfi

vt poft tentatam pro defendenda mala caufía quamcumque pro-

ei ere-

partim ,

teruiam

& temeritatem, ip£i hoftes fuüo experimento conuüincerentur, f&

.

figiem

nihi! aduerfüs veri

tatem valere; partim, vt haec do&trina, quae tótius

ginem,

Chriftianae Religionis fundamentum eft, omnibus Chrifti ciuibus tantó

ONIO

magis confirmaretur ,.

hiquc poft longum certamen dulci vi&toria frue-

| enim,.

udiüm & fumma vze«Qora in hos redundaret.

rentur, magnumque ga

J5 Quo-

Cum iegitur hofles; temp

oribus Chrifti & Apoftolorum proximi, finem

füum figmentis & cauillationibus: affequuti non fücrint, imo potius ca-

1 4pol.

lumniis fuis certo refpe&tu veritatem Euangelicam confirmauerint; hi,

] inv'al'

qui noftra aetate eam conuitiantur;

Ípe fua omnino excident. ' Poffünt

tutis, " & veritatis admiffionem detrectanti-

x;.xdc

quidem doGpacias dono defti

Y

i

si

/hiam,.

bus dubiorum offundere nebu

lam, veritas tamen ipfa fualuce cortufcabit;

elicam

m empaedtarum cohors numquam obte

nebrabit. Vana & ridicula fu-

is eru-

qua

erun

t antiquis feculis h

oftium molimina, in

lania qüqque erunt rioftra ae-

iarium

tate p

effima illuforum confilia,

in hac

Beat

i, CIVES!:

ui refurredionis ]. C. neceffitatem & veritateri

:

Nuütante

i&o fi-

diuino tcftimonio con

rmatam firmo affenfü complectuntur.

JMlonio

dominica refürrectionis veritate, xew fides noftra.

1,Cor, XP.. EuiQta ejus

i tefti-

certitudine, certiffimam fidei aezoiggeu & 0 Angoogias confequirbur, In-

ri poft.

felices fua culpa, qui proterue repudiant, quod tot Prophetatum vatici-

Chrifti rediuiui adparitiones, tot teftes dome-

| figni-

nia, &V- 'r. typl, tOt

.

ftici atque extr

anei, inpri

7

rnis illi, a coelefti Spiritu in óronemi veritátem

4n his.

du&i, & diuina

e virtutis figillis muniti confirmarunt, imo quod ipfi An-

entum

eli, reli&tis coe

lorüm habitaculis in terram, fürnmo gaudio excitati j

x

abeat,

defcendentes praedicarunt.

Qu

ii increduli funf; quod plura & euiden-

uin teftimohia, aequé fto-

obtre-

tior» pr

o refürrc&tione J. C. non lüperfint hofti

.

Ls fic-

lide judi

cant, ac, qui fidem diuinis teftibus denegant, quia Chriftus re«

d has

diuiuus hoftibus nón apparuit.

Vt hofles Chrifti ifto témpore ; eutn à

reditum Chrifti ex morte vitro obte-

rabie

difciplina Chriftian

a alieni fuünt,

hiflice

fientur, nullo jure p

oftulari poteft. Optime hiac fentit AVGVSTINVS

His

contra FAVSTVM

MANICH. L. XVl.€c,29. Mormam effe Ckri]fum

- ipfis

qHAÀ pagam' A€ d

des eff

wimici ejui 'credimtax enm ántem rc;furre:ffjü' pripeia fi

-

Chri-

1

Z

XVI

w

Chriflianevam, — Complures tamep per praeconium Apoüölorum & mi-

racula eorum in omnium confpe&tu patrata, tanquam hoftes ejus, de rc-

fürre&ione Chrifti conuidi, eidem teftimonium dederunt.

Keliquit or-

bis hujus Sofpitator fepulchtum in praefentia cuftodum hoftium. In coe-

lum jam fublatus adparuit SAVLO, infen(iffimo olim ciuitatis Chriftianae

depopulatori, qui iterum popularibus fuis & Ethnicis, qui omnes Chri(ti

rediuiui hoftes exftiterunt, victi tamen per gratiam Dei & ip(ius rei eui-

dentiam, Chriftum rediifle in vitam confirmauit.

Idem te(tantes amici,

non credulitate abrepti, teítati fünt, fed difficillime ad fidem perdu&i,

tandem crediderunt, poftquam Jefüm rediuiuum faepius vidiffent; cum

eo ambulaffent, loquuti effent, comediffent ac bibiffent, Teftes quoque

domeftici, omnibus ad teftandum requifitis inftru&i, accuratam tei no-

titiam confecuti, vitae morumque probitate femet commendantes, nulla

lucri fpe decepti, maximam in exhibendo te(ítimonio conftantiam feruan-

tes, nec ab eodem tormentorum ac cruciatuum violentia deterriti, ad-

mitti omnino debent, nec opus eft exterorum teftimonio, ad indubita-

tam de fa&o quodam f(cientiam perueniendi. Maxime accedit, quod (a-

cra Euangeliftarum fcripta mortalium, nedum hoítium indigeant tefti-

monio. Haud parum interim adfert commodi veritati, ab illis in litte-

ras relatae, quod plures natiuitatis, in hac terra conueríationis, miracu-

lorum, mortis ac reditus Chriíti in vitam circumítantiae a (criptoribus ex-

teris recenfitae; &, quamuis per indire&um , confirmatae animaduer-

tantur.

Id igitur hisce diebus feftis agite; CIVES! vt in memoriam reuo-

cetis certiffimam diuinisque figillis obfignatam Seruatoris noftri refürre-

&ionem, verillimae religionis Chriftianae ac plenariae noftrae cum Dea

&

reconciliationis fundamentum.,

Nihil enim magis redempt:onis opus

plene perfe&um, infen(i Patris iram penitus reconciliatam , genus hu-

Fi

inanum a morte, mali genii dominatu & inferno poteütiffime liberatum,

& doctrinam a Chrifto cjusque Legatis praedicatam, diuinae effe origi-

nis declarat, nec quid firmius fidéi noftrae fulerum , fpei robur & in ae-

k

rumnis folatium adfert,

quam triumphans Chrifti capitis noftri refür-

A

rc&io. Celebrantes his ipfis diebus Vindicem noftrum & Perruptorem,

nofltras quoque recolamus pracrogatiuas, quae fünt: CREDERE

CHRISTVM VERE RESVRREXISSE, ET NOS PE

R EVNDEM

V

g^

ALIQVANDO RESVRRECTVROS,

V

*b

* mi-

le re-

lit or-

1 cCOC-

janae

CHRISTO REDIVIVO.

/hrifti

i eui-

sU ÁBIESTEA 2 :

imici,

lju&i ;

cum

loquec

ei no-

TRIVMPHATORL -

nulla

$.

A

ruan-

[4. ade

ubita-

od fa-

tefti-

litte-

racu-

JS €X-

duere

]uitin acternum , tumuloquccgreffus inliQ'i

A,Vi&or mortis adcít, quem nos plorauimus

reuo.

omnes.

[urre-

auras.

| Deao

Seruator mundi lucem protraxit in

opus

Hisce meis oculis, (lacrumis maduere pudici,

s hu-

ltum,

Frons fuffüfa rubore, tacens periuraque lingudf.

Vidi, vefanis. aufus quem laedere verbis.

origi-

in ae-

Pcétoris ad gemitus. Iefüs refpexit amice,

refur-

Ac mulcens animum dictis. folatur. amoenis..

)yrem,

)ERE

Alloquitur blando: Meffias me. bonus ore:

iM

Viuo, et vos mecum cocli viucus in-aula ;

Nunc vero tcfles eritis, quos mitto per orbem."

Viderunt alii linquentem trifte fcpulcerum, -

Gloria ,rg(plcndcns quem nunc circumdat. olympi

Sic

Á

'Sic ait in coetu Petrus; quo no:lc;quc*timbrquc

Difcipulos Chrifti fama iam cogerat aucta.

Affenfere ili, nec idem vox vna ncgabat.

At nondum pracíens miracula viderat errans

líta Thomas, reputans, acgrorum fomnia velle

Narrari; mentes deceptas efíc vel ocítro,

Lactitiae oppofüit-fcfe, .dubioque ténaci

Absque fide temere conítrictus talia fatur:

Ni mea clauorum cernant haec lumina longe

Sugmata, ni digiu tangant quoque vulncra carnis,

Atque manus lateri defixum palpet hiatum,

Non ego, quac tanto jactaus robore, credam,

Non grcdaxn,, Iefum dchn&um viuere eundem.

Dixerat ; ät Chriftus nofcens, omnifcius. Al

filius, haec duri meditata. nefaria cordis,

Spemque métumque inter fuperatis octo diebus,

Conftut in. medio mocíti gregis huncce gqmenti-s

Paftorem amiffum,; fed 1am meliora canenus,

Ac pax vobiscum! blando illos orc falutat.

lam pracfente Thoma íefe conuerüt ad ipfum:

Pornige, ait, digitos, contrecta vulnera noflra.

Ecce manus clauis confoffae in füpite tetro!

Pone tuám dextram latus ad. mucrone folutugm,

Fontibus ex cuius ftillauit lympha cruorque,.

Nec ficut fueras inceredulus antea veris

Permaneas, neque in his erroribus amplius haere,

Praedi&is. fed habeto fidem, quod viuat Jcíus.

Morg

Mors. mcä pro mündö, credentero vita. beabit. .

Tum vero attonitus procumbit poplite. flexo

(ens Numen adorát:

Mira Thomas fpectans, ac prae

Mi Domine atque Deus!. fingultu protulit oris,

Intumuitque ftupens pectus, vox faucibus hachit..

Aft ardente fide totoque amplexus amore

Meffiam, balba lingua praecone fatetur,

Laectitiaeque haufit corda: exfultantia torrens.

edemtor,

Ergo Thoma! miti rcfpondet. voce R

Difcipuli frangens animum , parcensque pu Ofl,

Ergo fidem mihi das, quia mc vidiffe licebat? .

O mage felices certe tibi dico. futuros;

Quos fnaiora manent virtutis praemia fortis;'

Qui non vifa oculis tamen intus talia credunt!

Expectant illos cocleftia. gaudia vitae,

Qüae non fpectarunt - mortalis fortis ocelli ,

Nec feníere aures, neque mentem venit in vllam.-

Siccine conuerfum lenis fapientia Chrifü.

Reddidit alma Thomarm, cui tunc apparuit ingcns

Auétor euangelii, quod diuus Apoftolus orbem

Deinde docens, palmis obfignat Martyris vncts.

At nos, qui dedimus Chrifto nomen 'Edemque,v

Stare fuis illum promiffis iure putemus; .

Ac fcruatorem, qui crimina no(tra piauit,

Quem non confpicimus, verum fentimus amando, -

Dulcia qui praebet füperae folatia vitac,

Eílc reuerfurum tandem poft fccl.;.i peracta

| Nuþi;

L

7

Scffurum in folio, Geniorum fulgure cincto ,

ludicet vt cunctos homines ac facta rependat,

Subiiciens hoftes pedibus calcisque. fcabello,

Vr videant, in quem fixerunt fpicula; &ulti,

Et plan

'ant gentes reiectae NNuminis 1ra.

Tum fplendore tuos o Chrifte benigne! criumphos

j

Ducens, 1ur-1geïgrcgcs,-,- etregni redde perennis.

*

H

Partic

1

?

pes, iinxit quos tecum foedus amorque.

Afpicient oculi Te terque quaterque beau,

Vulneribusque tuis infigent ofcula mille,

Et venerabuntur, mifcentes 1ubila cantu

Coclitnum, donis, quae fperauere, fruentes..-

Gloria laus et honos agno fonet omne per aeuum

Mactato, vitae qui nos transucxit ad auras,

Atquc giþifcvcpxthfn»ni!csv a mortc rfc,furgcn,s!,

/

FER. pASïCH-Aff.

. CIDIDCCLXX.

|

L.

w

L

CR

t

| Á

X

PROGRAMMA

X

W

RESVRRECTION E.

19

18

JESV CHRISTI,

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

HOSTIVM TESTIMONIIS CONFIRMATA

Bal

SEPTIMVM,

ES

Eä

EHHIHGHAHH

IPSIS. FERIIS . PASCHALIBVS

. ENH

c

EQ;, QVO PAR EST, PIO MENTIS ADFECTV

PVBLICE PROPOSITVM

RECTORE ETSENATV

B

ACADEMIAE REGIOMONTANAE

—— 3 x

EE

LE

L

&9

QN

)*

LC

*

»»

Vi

8

NSNNS:

T

OE

X

MDCCLXX

Y

ANNO

E

*

3 N

kx wïNXV

V

6

5

ää

ESS

4

TYPIS HARTVNGIANIS

REGIOMONTI

X;Xï B

3

Ko £CO-33M

meS7

N.ï Copvright 4/1999. YxvMaster GmbH www.vxymaster.com