KaI600-3309 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Programma De Resvrrectione Jesv Christi Hostivm Testimoniis Confirmata, 5 Bock, Johann Georg iäa][öOO 3309 Bock, Johann Georg:. — 5. 1768 DI o AL o T r AC amer l " PROGRAMMA RESVRRECTIONE JESV CHRISTI, z HOSTIVM TESTIMONIIS - CONFIRMATA, QVINTVM, JPSIS FERIIS PARCHALIBVS EA, QVA PAR EST, DEVOTIONE PVBLICE PROI OS[TVM RECTORE ET SENATV, ACADEMIAE REGIOMONTANAE. SMLE. A s v A J5 f« OE ?)?? r 1 NNO v Mm» MDCCLXVIHI )g) , x V nï;a : AZESM * N 4 S 2 3:-':-:4"" REGIOMONTI LITTERIS HARTVNGIANIS. [* RE &oo- -— **-!263 H ! indicata in Progr. pafch.a. 1766 & 67. Jofephini te(timonii inte. gritate de triumphante Chrifli in vitam reditu , reliqua 744aeo- rmm de eodem tef'imoria, eaque /cripta examinanda profequi- mar, iftum in hoc examine feruaturi ordinem, vt PRIMO ex- tra omne dubium ponamus, veteres Judacos juxta Vet. Foederis ora- eula - credidiffe: Meffiam po(t mortem, cruentam in vitam rediturum ; $ECVNDO inquiramus an, & quomodo ipíi de refurre&ione JE(u Na- zareni in crucem adfixi, quem generis humani Reftauratorem, orbis Chri- flianus profitetur, teítati fuerint? In antiquiffimis Judacorum éícriptis, Perfona , natinitas , vita, officiums miaflerium , doilrina , miracula, pafffones, && mors Meffiae admodum perfpicue ac ejusmodi omnium circumftantiarum recenfione defcribuntur, vt horum teftimoniorum cum IV. Euangeliíta- rum de Chrifto Nazareno narratione conuenientia vnicuique pateat. Demonftrarunt iftam veterum Judaeorum orthodoxe 'fentientium har- moniam BALTHASAR BEBELIVS , ;» aztiquitatibus Enangelicis & Tudai- c&:, HERMANNVS AB HARDT, de frutln, quem ex librorum Tudaice- vum lcllione percipiuzt Chriffiani, RVD. MART. MEELFüHRERVS, in confen[u. Veterum. hebraeorum cuma . Ecclefra Chrifana, €ex. vetuftiffmis eorum monumcntis & ex bifl. Eccl. demaz[lrate, CHRISTIANVS SCHOETTGE- NIVS , in libro pererudito: Sy&juá ber mabre SDefíaé , au8 ber altem umb reíeu Syübifiten Sfeofogíe, aliique complures. Iofigne hinc religioni Chri- ftianae accedit documentum , quod ccclefíia antiqua Judaiea, omnia Vet, in(irumenti oracula, quae Chriíti ciues de JE(u Nazareno interpre- tantur ,.de Meffia olim explicauerint; nec fine pio animi adfeQtu ; con- templamur, veteres Judaeos , in omnibus Theologiae Chriftianae capi- tibus, in fpecie in doCtrina de myfterio S. S. Trinitatis, de redemtione eneris humani , de juftificatione, de fide, de lege & euangelio, de refur- re&ione mortuorum & extremo judicio, eadem fentientes; quem con- fenfum ex ipfis fcriptis Judaicis complures Theologiae Judaicae fcripto- res, v. g RAYMVNDVS , MüLLERVS , HOORNBECKIVS , VOE- TIVS, CARPZOVIVS, W/AGENSEILIVS, COCCEJVS , LIGTH- FOOTHVS, HOTTINGERVS, ALTINGIVS, PFEIFFERVS, W/ITSI- Nos circa veritatem VS, RITTANGELIVS aliique demonftrarunt. refürrectionis J. Chrifti, quae totius Chriftianae religionis fundamentum ac centrum eft, ex hoítium teftimoniis confirmandam occupati, quae huc pertinent, Judaeorum teftimonia vindicabimus. . Id quidem veri(imile non videtur, Judaeos in vniuerfüm omnes,;teftimonium refurrectioniSerua- toris noftri perhibendo admodum aduerfüs (emetipfos teftaturos effe ; fed diftiaguendum . omnino eít, inter veteres orthodoxos & recentiores ïl Qis, de excoccatos, oculisqug, velamine praejudiciorum & malitiae obte McIHa E — Il Meffia judicantes,' querum illi multum lucis ex authenticis propheta- rum explicationibus, & traditionibus nondum fucatis, acceperunt; cüm hi Phariíaicae tyrannidis jugo opprefli, tenebris animique coecitati fe vltro commiferint, Notabilis ante omnia eft paraphrafis Chaldaica Tar- gum Judaeis di&ta, aliquot faeculis ante Chrifti tempora conflata, quae ad verba Jobi XIX. 25. JVouwi Geelem metm viuum y & poftremus f[upra pulue- rem flabit, haec verba adne&tit: Er poffea, tempore redemptionis , fupra pul- uerem ftabit, - Juxta paraphrafin hanc , haud obfcura pro refurre&ione Mefliae allegari poffunt teftimonia e libro Sobzr, qui fecundo poft Chriftum natum feculo confe&tus, in quo diuinorum oraculorum explicationes R. SIMEONIS filii JOCHAL Do&oris Judaici in fine fec. I. & initio fec, II. ac proinde Apoltolis. magna ex parte coaeni, ab ejusdem discipulis in ynum volümea colle&ae, leguntur. In his teftímonia pro generis buma- ni Reparatore in vitam redáce, tantae fünt claritatis , vt quoque Judaei, licet vana temeritate, nec vlla veri fimilitudinis fpecie Chriftianos crimi- nentur, quod librum iftum, in religionis füae commodum additamentis corruperint, Propter praeclara interim A. Simeoris de. Meflia. eloquia, Scboettgenio probabile vifum eft , illum non tantum Chriftiani(mo fauiffe maxime, fed etiam Judaismo reli&to, Chriftianae disciplinae femet ad- dixiffe. Vid. Ejusdem difT. Sizeozem filium. Tochai ,. amtarem. libri SOHAR religiore fuiffe Chriffianum, Dresd. 1755. . Quod(i quoque id certo demon- flrari poflit; his ipfis tamen teftimoniis, Doctoris antehac Judaei, verita- tes euangelicae, inprimis-vero refurre&io J. C..ex mortuis aduer(us Ju- daceos recentiores, negantes & blasphemantes confirmarentur. . Hoc au- tem ipíius teftimonio non obflante, Judaeus effe potuit , cum non R. SI- MEON tantum , verum quoque alii Do&ores Judaici refürrectionem Mefliae, nec non fpecialem refuscitationem juftorum, ipfius tempore ex- fpectandam , docuerint, Explicationes atque enunciata Talmudiftarum tali-modo faepe funt concinnata, vt inde valida contra ipfos Judaeos ar- .:; gumenta peti queant, cum inícii ac inuiti interdum,Caiphae exempio; vera eloquuti fuerint. Suntin Ta/gzde multa;fide digna antiquitatis Judaicae col- lapíae quafi rudera & veftigia, ad conuincendam recentiorum Judacorüm perfidiam & illuffrandam vtriusque Inftrumenti hiftoriam ; immo haud paucas S. Euangeliftarum relationes, quoad maxima momenta Talmud repetiit;inprimis in libris Mifchnae, SANHEDRIN, SCHABBAT, AVO- DÀ SARA, SOTA & Gittin multa buc fpeQantia narrantur. Jam ad conquirenda de refurre&tione Meffiae effata Judacórum nos conferimus, ï SOHAR ur. fol. 82.col. 526.haec legimus verba: Oporzmit Meffam mori,G P | per aliquod temporis interuallum im [Vatm mortuoraum commorari Exfol.s 3.col.2 10. Quando fanttiffmus & beneditlus IDeus. aeterm foederis recordabitur, tum Mes- 6 E fiam IV ffam ex puluere excitaturas: eff , proui Dominum Deum fuuta & Dauidem & deriptum eff. Hof. VT. g. quaefitavi fuay egema futtm , G Ter. X XX « 9- fermituys Jint. Domino: Dco fmo &* Danidi Regi f , quem excitaturus puluere in vitam reuocabos ad: quem modum.ditlum e fem i. e, quem. ex: » dmos, Xl. 9. Erigam collapfum tabersaculum Dauidis.. In libro. BERESC HITH RABBA, z. y6. ad verba ;; (Tertio die attollebat. Abrahamus ocul os facs, Gen. XXII, 4. ita Doctores Rabbanitae non obícure reditum Meffiae in vitam tertio die innuentes, fcribunt: DiGwm. efl Hofi FT, z: FU05 205 facit biduo per-. &tlo, die. tevtia zos erigety vt cumillo vinamaus; de die:tertio. Patriarchartm. [e-- gitme Gen XLIL wg. die tertio Tofephus dixirfeamibus. fuiss de die tertia explo- vatorum, Tos, JI, 16; occnltate. uos ibidema per tres. dies; de tertzo: die latae legis: Exod. XIX/16: fallum e[b die tevtios. de tertia die Jenae Jon. . H. .. € Jena- Cont- sporatus- e[F. ia ceto per tres dies G tres notless. de te YH0.die ex Captimitate redeun- tumy Efr.. VLIH. 32,. &* caflrametati [mmus. eodem. loca. tres. dies ; de' teruo die refueretlionis mortuarum, ia [rriptum. legimns : : 205 Uirtos prae[PFat biduo abfolte- 105 de tertio.-die Eflberae Eflb, F. 1. fattum eff tertia-die, quo. Eflbera.[e. amicinis ve[libns vegiis....Non. equidem. in.hisce. verbis., Mefliae die. tertio , e fa- pulchro in vitam reuertentis. vel reuerfi mentio fit ; fed. verifimillimum eft,. recentiores Judaeos, odio in. JE(üm. Seruatorem noftrum, ductos, infigne hoc antiquitatis Tudaicae oraculum. mutilaffe & |mentio nem. de Meflia; tertio-die in.vitam receunte deleuiffe; Nulla enim ratio indic ari poteft, cur veteres, populi hujus do&tores,. quos. in. do&rina d& Me flia quoad: plurima.momenta orthodoxos inuenimus, quoscumque Melliae die tertio. ex morte refurgentis typos; omni cura,imo:vltra modum & limites col- legiffent; antitypum.vero alto filentio- praeteriiflent, Major huic afferto: accedit probabilitas, cura antiqui Judaeorum inter pretes per triduum Jo- nae commorationem in. vtero.ceti redeuntis,, die: tertio ,. Mefliae. ty-- pum reputauerint, & JEfus ipfe id,. quod:cum Jona conti git;, tanquam: praeludium refürredtionis fuae Judaeis expolüerit , ZMattb, XM. 39 - 4.. XVL 4 Ese, XI. 29, Idem exinde patet, quod: díctum.Hofeanum alle— gatum ,. (vt infra demonftrabitur). a. ludaeis. de- fan&tis. cum Meftia refurrecturis.explicatur,.cum qua explicatione Chaldaica: paraphrafis con- fpirat, quae di£tum his verbis profert :. Zivas zas praeftabis un diebus folatir, Z venttris texupore ve[uscitationisamortuormyr, i bis zos ff 45CItalit , VE ISAmus co- zam ip[o, '"Vandem:non filentio- praetermittendum, quod.FINVS in-fla- gello Judaeorum. VY. 79« huic periochae libri BERESCHITH. RABBA: ab ipfo, toto.ambitu exícriptae ,. haec addiderit verba: Reperstuv . in facro. co- dice frequens tridui msemovalilis . gaemtio-, cuyus earti Ume vuumyad ref&rrettio. A2 QMQ&'M veferendum, . Cum igitur. notlro- te t»pore. verba haec in libri hujus. exemplaribus, typis impreflis non legantur ; hinc- SCHOETTGE- * 'NIO Yv NIO: 1, c, 799, admodum probabile merito vifum eft,. quod Fizus vet- ba haec tum temporis , in fcripto quodam: codice reperierit. - Addimus his, quod, notante Zizetio in deme, enazg. Prob. EX. c. 162, $; r. R. JV- DA HAKKADOSCH docuerit;. poft triduum animam. Meffiae. cum ejusdem corpore vnitum iri. Nec'obícure veteres: Judaci: mentionem faciunt terrae motus , fa&ti tempore-reditus Seruatoris noftri ex fepul- chro. EHaec enim leguntur in libro SOHAR Num.fol. 36. Cok 34 1.ad locum Num. XXIV. r7.. .Ab boc tempore, quo flella baec exeatuy, tegio gon- tremifcet & exeuietur ,. quadraginta quisque milliaria circa locum , im que: utdificatum eff. templum.. — Et fpecus [mb tevva aperietur , quae flammas strram eezflagaturas ejaculabie. . Ex bae [pelunca magna illa coeleflisque: auis prenolabit, quae per totunz vaiterfuss vegnalit ,. ipfque datuga. efl imperiama , & ongnes [ulr coclo papdli coramz 3pfo comgregabmstur. . Ts Rex. Melfias cut datum eff im- gerium,, appavebirin toto.orbe, hopzinesque iflins aetatsis , qua ipfis maunifeflabitur, waam poft aliam perfentiscent adfliélionem ,. €& IHfraelitaram bofles vitleres erunt. Tum AMeffrae [piritzs [nper illosuemiety qtii viaditlam de Edemitis [nmmturus eft, Q* totam terraur Seir accez[uruss: INum, XXIV., 19-... Nullus- dubitabit ,. his. verbis refüurredtionem Chrifti (ignificari, inprimis cum.eadem legantur ad oraculum BILEAMI: Exerieter flella cx Tacob,. quod Judaei in: vniuerfum omnes de Mefífia explicarunt; longiorique commentario: illuftrarunt. Qui Rabbinicam cogitandi ,. docendique formarn pernofcit , in hac peri- copa, omnia fere, quae in:refürreGtione.. Chrifti a-mortuis in Judaea, & poft illam per totum terrarum,orbem acciderunt,enarrata animadue rfe t. Contigit ifto. tempore terrae motus, licet quo: vsque pertigerit , ecuange- liffae non notarint, Quis non fub fpelunca infra terram aperta, fepul- chrum Chrifti apertum ,. deuoluto per terrae motum: lapide fepulchrali, contemplatur? lgnis.ex fpecu prorumpens & terram accendens cuange- lium innuit , quod. Chriftus rediuiuus. per totum.orbem: praedicandum: committens Apoftolis ipfe ignem: adpellauit, ad quem: accendendum in: terram defcendérat. Luc. XHl. 4g. — Auis magna cocleftis ,. generis hu- mani Keparatorem defignat, qui femet ipfum cum Gallinz, pullos fuos füb alis fuis fouente, comparauit Aarb. XEXT[IT. 27... Ipfi:concedebatur impe- rium , quippe qui poft refürre&tionem füam, fibi omnem datam cfle po«- teftatem.in coelo atque in terra Qx*cä-tebatux*..Mat:h, XOXVHE.18. San. &i ante eum vita.defuncli, & quoad:animam in paradifo: coelefti-refocil- lati; tempore re(ürrectionis ejus, reftitütis corporibus, & animabus cun liis iterum vnitis,.monumenta fepulchralia deferentes ,. ad: eum congre- gati funt, Regnum ejus gratiae poft: euangelii praeconium. per: totüm men:ejus orbem expanfüm; & tandem qui fide eum: »fukslcegerunt & no 3 grofesg, — Est VI .]i profesfi, quibuscumque crüciat-ibuä funt adfe&ti, Deo haud raro vindi&am poscen te, ab hoftibus ipforum. uae de refürrectione fan&orum , cum Chrifto refuscitato e fepul- chris egrefforum, a Matthaco narrantur; antiquae ecclefiae Judaicae haud igaota fuerunt, cum orthodoxi ejusdem do&ores, qui nondum fermento & harifaico veram doGtrinam inquinauerant, de (an&tis, tempore Meffiae € mortis habitaculo reuocandis ac vitae reftituendis' data occafione non- nullorum V. T. oraculorum, fatis clare loquuntur , hocque ipfo de Ser- uatore e mortuis reuertente teftantur, Reperiunturin SOHAR Numer. fol. 86. col. 341. ad ifta Bileami verba: delo illum, fed.som in praefenti, quae de Meília interpretantur, fequentia illorum eloquia: flo rempore f i emortuos fnscitabit , * (Melfiae) fautlus C* maxime benediétus Deuss populi enortis amyplius mog reminifcentur, ficut [criptum eff, Pf. CK VML 16. 17. dex- (a Dei voportat viéleriams non ego sporiar, fed vivam. — Et Geaes. fol. 8 1. col. 319, Tempere AMeffae Deus. juftos viuificabit., * ex puluere. fuscitabit ,. uec erint. x puluere confetlum opuss - - - [ed. firmum acdificium ac duvaturum, ficit. feviptam eft E^ LW 2,' " Progredere ex puluere , farge & accumbe Hiero- falyma, Sic excitabunmtur C ex infimis terrae locis progre[furi [mut, C in terra Jfraelitica vini ve[flituentur - « - nonnullae-agimae jano diny uoumullae baud ita pride " e corpare dece[ferunt, quas. Deus prap ter. vitam pie C* [antkae atlam , di- uod TÀRGVM in para- nas$ j udicauit , quae AMeffiae tempora videaat. phraíi di& i Hos. Vl 2. eandem fandborum reíuscitationem confirmet, " us. In eodem libro SOHAR, Chadafcb fol. 4$. 1. ad verba füpra notauim Caput meum rore flillat, haec leguntur: ffarzrmm eff , auod Cant. V. 2. B AMe[fíae tempove mertii 1 ab hac,rore frut vittificandi , prout. ditfun legitur Daz, XIL 3. Atulii fi A b terra dormientes , refurvetturi fuat. Plura ejusdem ar- gumenti loca ; SCHOET TGENIVS .. c. p. 806. feq. collegit; e quibus vnicum filentio non praetereundum arbitramur, —Leguntur in finc libri de Jobo reyeaava de zaA avagn- Jobi ver(ionis rov LXX.:haec verba g aurov us ov avietow a-Rupio, Scriptum astem eft; ipfam (Jobum) rarfus refurrecturum, cum quibus refurgit Dominus; quamuis rectius ju- dicacetur, (anQtos cum Meffia, quam hunc cum illis refütrexiffe. .Eft hoc teftimonium magnae vetuftatis, & nifia LX X. Interpretibus., quod qui- dam crediderunt, haud tamen multo 'ante vel faltim breui poft Chrifti jn terra ver(antis tempore adpofitum. Vid, Dav. Orte A"avrendorT differt. de refurretlione 70[2.1' cum fütfïf f atta. Goctting. 1738. & Vener, Liezthali, j ute a dc, Tom. XI. p. 202. Not. ri. In numerum fanctorum cum Meflia reíuscitandorum poft Adamum, Abrahamum, Mofen, Eliam, aliosque, Da- videm quoque referunt vetcres :ecclefiae.Judaicae. Antiftites,: de- quo opus Dei TARGVM ad dictum Pf, DSXVIII. 17. Non moriar,. fed viuam, Vil ä Dei präedicaturus, nafrat, Dauidi diuinum oraculum per fpiritum S. Fa— &um effe, ipfum, aliquando cum Meffia " füscitatum iri, & opus Dei in reparatione- generis humani celebraturum. Et in libro MIDRASCH 'TEHILLIM, fol. 12, 3. ad Pf. XVII. t5. fequentia fcripta legimus. 54- irabar expergefatlus , mempe. cum . [antlis de quibus E. XX Vl 19. di£tum lpíe quoque locus eft : Expergiscamimi 6f oloviemizi qui fub teyra cubatnis. re(urreGtionis & manifeftatiohis fan&torum; antiquis Judaeorum doGori- .bus non ignotusfüit; quem in BRESCHITH RABBA, Sec&t. LXXIV. fol.73, & SOHAR Excd. fol. 4. col.15. itaindicarunt: In eadem Terz4, in qua M[fias femet primum. con[ptciendmm exbibebit ,. sgortui vefuscitabumtar, - . Santius Q* fummc leneditlus Dens. mortuos terrae fantlae mouae vitae ve- flituet, & bi i. GALILAEA ;nagzo numero refurgent » ficut feriptum vf .. Ef. XXF, $. abforptarus eft -Deus. mortem ia aeteroum, Iflo tempore vefuscitationts jam diu vita defuntlorum , quae in tevra fanéta comtinget, magno numero [upra puluerem fLabunt, & in terram GALILAEAE vezient, ibidenz enima Rex Meff- as manuifeftabitur. Quod haec effata mandatum Seruatoris re(üscitati, in« nuant-quo discipulos faos in Galilaeam 'ablegauit, ibidemque femet ma- nifeftaturum pollicitus eft, extra omne dubium pofitum, maximeque pro- babile eft, quod etiam (an&dti , cum Chriíto rcfuscitati, cum eodem in Galilaeam f& contulerint. Conípiciendum vero fe quoque multis prae- buerunt, Hierofolymis , referente Matthaeo X XVII. 53. quod a uetuftis- Haec enim in libro fimis V. T'*'commentatoribus Judaicis confirmatur. SOHAR Exod. fol. 88. col. 359. leguatur: Zpfo bec rempore vf ur;eäiani:, vausquisque ad familiam [nam femet collocabity cuutti Deum vno animo celebra- turi. Con[lituit vero Deus, fiagulos linteis ve[tibus amicire, ficque venitet. Hiero- f mas Deum fuum laudaturi. Hoc medo congregati Deum | contelebrantes, ^s fanttus & fumme beneditius Deus cum illis gaudebit, freut. Jer. XXXI, u, fevi- ptem efl « veuturi [um ( in fublimitaze Sionis exuliaturi, . De negotiis (anCto- runt, cum Meffia refuscitatorum ,. tempore commorationis in hac terra era&tis, in libo SOHAR , Chadafcb £ol. 42. 4. haec reperiuntur: Coz- finit. fanttus & famme benedictus. Dens. vefuscitare mortuos, qui ounes » ad "Melliam "venient , eumques quicquid cuilibet libuerit, üserropabunt, — d. ilios fe atcingent viri dofliffimi, G hi omnes congregati , coclefli Japientiae tperam fuam nauabunt: - - - deinde omnes discedeut Eliam vifuri, € cum boc ad Patriar- ehas acce[furi, de liberis fuis [anttis fuo amimifferio [aluti ve[litunis laetabumnr - - nouasque legis explicationes de Meffiae temperibus proponeut, - - - Videbpumt emim amoenitates: Domini P(, XXVIL. 13. 44 v»um emues vaaxime ,gaudébunt, 177 n ue fplendovem ac lpmen quaqua verfum expan[uri. Quod fàndi cum ( Meffia refuscitandi, non fecunda vice morituri, immo potius cum vitae l. 92.1. Principe in coelum cuehendi fmg 'ITAILMVD, SANHEDRIN to teftatur — VIE teftatur hiis verbis: Eff dosviva domus (fcholae"y Eliae; Qïoü" 17-!4]?'1' if?f T fantlo & fnpasse : colebrando Deo d vitam veuotand? y anun 32 pulserem sterum reuerfnvi fit, ad quem meodam [criptum efr, EC VV. 9. fuperflites Sioziz ac Hie- vofolymae , fantlà vocabuntur , qui velati [unt. inter. viuos. Hiterofolymae - -- - fantlus * benedittus Dems: alas. ipfis. formabit, tanquam aquilis, prout feriptum dn Demizune fperantes , somum yobur. accepturi funts vt fe pflav aquilavume, alis eucbanty vt currant ffoe. lafftndiney um amsbuleut , 6 uon fesf fiann. Ex eadem hac fpe ac fide refurrectionis fanCtorum, cum Mes- fia in vitam redituro, veteres cccle(iae Judaicae Doctores, íüummum Pa- triarcharum defiderium fepulturae fuae in terra Canaan explicant, quippe v ag etmyulemMoe qui tun temporis in vicinitate effe de(iderarunt, quo inter primos refur- t« re&uros reperirentur, In BRESCHITH RABBA, Se&, 96. fol.-93..4. & TANCHVMA fol.17.2. haec leguntur: Rabbm: zoflvi:ex ore R. Cbelbo iterrogast: Quare Patviarchae in terva fantla corpora fua, n fepeliven- fl inr admodusa flngmrpizt defrderio? & Refpondezts. Quia ibidem amortui & fe- t P selti tempore Meffiae prim refurrecinri, bis-diebus faintis fruituri [unt. .. Haec defi derii patriarchalis ratio in PESIKTA RABBATHI fal-&ts. repetitur I: n & ad didium PC CXVL 9. prouocatur: ambulabo córamDomino (Mes- fiae) in terris viuentium, — Ex iis quae allegauimus fatis conflat ; quod ti veteres Judaei non tantum refürredtionem Mefliae certifTirai crediderint, Pï eamque fpei ac gaudii fui materiam fecerint, vernm quoque quoad cir- eumítantias ejnsdem conaexas, omni €x parte confenferint, cum $; Euan- f d geliftarum de gloriofo Chrifli in.vitam reditu, rclatione, camqüe mirum in modum aduerfüs Judaeos recentiores confirmaueript, aí Quantum in fpecie ad teftimonia Judaeoram, pro confit manda J'EFQ Nazareni in erucem lati & mortui re(ürrectione facta, attinet; hujus (eriam O! accertam confe(fionem nemo a Judaeis Chrifti - inimicis exípectabit. ju Ji Quemadmodum aatem raulti ipfo Chrifti in hac terra veríantis tempore, Íu de eodem;leniorem fententiam pronuntiarunt, ac quidem feQta Pharifaiea & qi Sadducaea; de Effzzerum enim fe&a inter Judaicas modeftiflfima, nusquam j legimus, quod cum Chrifto vnquam vel Apoftolis hoftiliter egerits. fic tU quoque haud pauci re ipía de JE(u Nazareno teítati funt , quando de ar Meilia pro fua opinione adhuc füturo ea pronuntiant, quae cum illo ac- [o! ciderunt. Confeíli practerea funr JE(um crucifixum eumque fuscitatum, hi complures ex Judaeis ad Chriftum conuerfi , qui veritatis hujus vi con- ftri&ti Chriftianismum, a primis inde temporibus ad. noftram vsque aeta- fü £em füsceperunt; fed de his alio loco; cum jam hofltium teftimonia, qua hoflium & Chrillo aduerfariorum nobis praefértim in cenium veniant, Za H * uere aliquando. inter Judaeos, qui familiaribus fibi con£rmarunt: JE- füm Nazarenum verüm effe Meíliam , fed fimul teftati; quod vitae hujus to ac ? ^ commoa- Cà IX d commodis irretiti eum qulic'e profiteri, & Judaismo, fn quo fummis ho- - noribus & quacunque hujus feculi felicitate perfruantur, vale dicere no- lint. Pertinet huc memorabile collogium, 77e04o/; Judaei, cum Pbilippe 1705 Chrifti ciue, regnante Imperatore 74//ziazo , habitum, quod Svidas lub fe Tit. iygouc toto ambitu defcribit, in quo Judaeus, Chriftianam do&ctrinam 207 a femet cognitam, eloquitur & tandem occultam banc pauciffimisque tan- ES- tum Judaeis notam, indubitatam tamen vt profitetur, veritatem aperit, Pa- quod JE(üs Nazarenus ex immaculata virgine praeter ordinem naturalem IPS natus, & pofthac in facerdotum numerum fusceptus füerit. Vid. Ejfza- ur- mengeri entoedte$ Sjubent)um. T.L p. 123. feq. Sed cum de veritate hujus teftimonii dubitari adhuc merito pofle ; quibusdam videatur, alia a nobis 4« R. proferenda funt, quae minus dubium admittunt, v - In vtroque TALM VDIS volumine plura de Seruatore noftro occut- runt loca, in quibus falfa & blasphema veris mixta deprehenduntur, ita fe- acc tamen , vt in illis ipfis quae hoftili in Chriftum animo prolata fünt, haud tur- raro veritatis euangelicae radiiconfpiciantur. -Mentio in eodem fit ejus [es- natiuitatis, genealogiae, adultioris aetatis, commorationis in Aegypto, 1od miraculorum , & tandem condemnationis & occifionis in vefpera Pafcha- tis. Sic enim intér aliain SANHEDRIN, 774 dixit; 7Efws Nazarenus int, cir- propiuquus fuit vegno (i. e. € familia regia ortus) && z vefpera Pafchae cruci- lan- fexerunt eum. — Adftruere quidem conati fünt nonnulli Judaeorum , quod um de JEfü quodam in Ta/msde dicta ,. fanctiffimum noflrum Seruatorem plane non tangant, fed iftum Talmudicum alium emnino effe; cujus afferti futilitatem &z4. ZJart, Aeelfubrerus in diff, TEfus- i2 Talmude, ob [Efü iatü oculos omnium, partium ftudio alienorum pofuit. Non equidem negari abit. poteft, in Talmudicis de JEfü narrationibus haud pauca exponi, quae in OIe, JE(üm Nazarenum , omnino non quadrant. Ifte enim Talmudicus non "a& tuiffe dicitur filius Mariae Jofepho defponíatae, íed patrem agnouiffe, uam quemdam Papboz & auum 7sda, matrem vero Pazderam & coaeuus fuiffe ; fie efuae, filio Perachiae, a quo ille tanquam Praeceptore fuo, excommunica- o de tus perhibetur, Juxta haec afferta, T'almudicus i(te r30. & pluresannos, ) aC- ante generis humani Reparatorem vixit, & pauciores quoque habuit dis- Ccutr, cipulos, nominibus fuis, a discipulis hujus plane diuerfos. — Practerea per- con- hibent, T'almudieum fuiffe idololatram , qui fictiles Deos adorari juffit, ACta- & propter id ipíum crimen , damnatum, lapidatum, & tandem in lignum ,qua füspenfum effe, Sed cuiuis rem hanc fobrie cogitanti, ratio patebit, cur iant, Talmudiftae narratiunculas plane differentes, & cum períona JEfu. Na- | JE- zareni non conciliandas, fcriptis fuis vltro inferuerint. Hi enim quar- iujus to poft mortem & refürrectionem Chrifti faeculo viuentes , cum jam ino- docrina Chrifti vndiquaque cognita & fuscepta, Judaei vero propter Chriftum , omnibus terrae hujus po- xcalumnias & blasphermias aduerfus B - pulis RJ X YvK h« ulis exofi & abominabiles effent, hasce fallacias im coetus fui comma- d dum excogitarunt, aliumque quendam JEfüm, vario habitu Nazareno fi- V. milem effinxerunt, fcriptisque füis diuerfas de eodem hiftorias intexuerunt, quo Chriíti ciues ad vi ndi&am aperto marte non iriitarent, & rc- p! er fugium aliquod haberent, quo fe reciperent, quando ob maledicia in JE- Pa fum effuía, accufarentur. Optima enim ipfis videbatur peffimae cauflae dcfenfio, quodfi in jus vocati, aliqua fpecie crimen imputatum a fe auer- füis c€] tcre poffent obuertendo, plane alium effe, quem diris & calumniis &t petiiffent, Intenderunt infuper hisce fraudibus , euangelicam de JEfu intexta bac diuería & a vero aliena relatione, aubiam Sc Nazareno hiftoriam; TC ac (uspectam reddere , qua vero fpe fua non tantum omnino fruftrati fünt ; (ed quoque certo reípectu ipfam veritatem:hiftoricam infcii confir- nu X&iffimam hanc hiíloriam implicuerunt figmen- pc marunt. Quaeenimin fat & ta, (ibi ipfis contradicunt, & vnicuique facile fraudulenta rei ac perfonae tefactionem & vlteriorem veritatis confeffio- 15 g eccultatio patet , cujus pa ih nem ipíi maxime auerfantur. 'Tanto magis hoc extra dubium pofitum es quidam Judaei ipfi concedant, in libris Talmudicis rc eft, quanto paratior L Efum Nazarenum indigitatum effe, inter quos maxime nominandi funt 25 ABEN-ESRA , vir íummae aud oritatis inter Judacos , ad Dan. XI. 14. Auctor COSRI Orat. IIL n. 65. AAbrabamus, filius Dauid. in m92pn ^2cs €c ja & ZACVTVS in j'uclmjiä, edit. Cracov. 1580. p- 16- 6. aliique plures. Al R. MOYSES filius Maimonis in libr. Jud. c. XL expreffe fcribitz ZE[ws p7/ Nasarenttis vifaus eft, effe "teffías, & occi[us eft per damnm judicis, & ille cau[fa p f* vt Ifrael deffvuer etur in gladio, & dispergerentur reliquiae ipforum & depri- mereutuv, R. LIPP MANNYVS modo adfirmat ,. in Talmudis. periochis d: CT nt notari JEfum Nazarenum , mo do negat; nec miranda eft hominis verfi- fu ellis contradictio , quia modo ferio agit ; E modo- fücuni. facere nititür. tio fitin TALMVDE, plane d- Falfiffimo huic afferto; quod JEfus, cujus men ni diuerfüs fit a ] Efü Nazareno , nouum argumentum. pro neganda veritate licae de Chrifti paffione, morte & refurredtione adnecte- 7 hiftoriae enange Pï re (fibi vifi (ant recent iores Judaci, perhibentes , vel Meffiam plane nom moriturum eífe,ac proinde JE (üum Nazarenum mortuum aliquando verum ] eumdem ifto mortis genere a parentibus in efle Meffiam. negantess ve el ipforum non effa affe&um,quo illu m defün&um effe narrant Euangeliílae: O. fànioris mentis etiam inter recen tiores contradicunt, ac fe Sedhis alii. paul at Metífiam & mor ituxum & pofteritatem relicturum ad tenorem oraculo- fe ab orthodoxis ecclefiae Judaicae Doctoribus expofi- rum propheticorum Et licet quidam referant , eum non efle in fa torum,, indubitato ftatuuut. lc crucem füblatum , quia id mor tis genus in maleficos ftatuere Judacorum fuerit ; veram tamen lE(u Nazareni mortem: ad- fr Principibus licitum non flzuunt, ita quidem vt la pidatus , ac deinde in liguum ,fuspenfus fuerits NAG. XI vid. ABARBANEL in Ef p. 25. Cocc. Sanh. p. ä65. imo ob mortem cjus horrendis diuinae irae judiciis parentes fuos , fequeipíos tam longo exilio, durilimaque qua adhuc adfliguntur calamitate, punitos effe, profitentur. ts Vid. HOTTiNGERI Corpeud. Theol, 74 p. Yoo. Not. g. Non opuse(t pluribus, veritatem mortis JEfu Nazareni, teftimoniis Judaeorum adítru- ere, cum in ipfo Talzzude, loco (üpra allegato, referatur , C Paíchatis effe interfectum, SCHADBBAS fol. 67. a. : illum in vefpera & [- Quantum vero ad refurredionem JEfü Nazareni à mortu 15, ïa ttinet, I$ ejus veritatem non palam quidem au&tores Judaici profitentur, necpro- u Rteri poflünt cum propofito in Judaismo perfeuerandi ; interim talia de Seruatore Noftro teftantur, ex quibus per coníequentiam iidem teftes ti refurre&ionis Chriftireputandi funt.Profitentur nimirum Judaei, qui termi- Ye hum temporis aduentui Meffiae praefixum & in oraculis prophetarum fatis [ perfpicue determinatum praeterlap(um effe fentiunt, veniffe Seruatorem & in Perta Romae inter miíeros veríati, tandem vero exaltatum iri, In i ploffa enim R. SALOMON JARCHI, ad Ef. LII. 15. ecce feruus meus intelliget, axaltabitur, & fublimis erit , haec de Metliae paffione & refür- IS re&tioneleguntureloquia : Rabbizi noftri boc de Aefffa exponunt s dicnmnt emm, nt quod Mefffas plagis affcéius . ficut fcviptum eft Ef. LIIT. 4. languoves-noftros ipfe enulit & dolores noftvos ipfe portauit, €«& quod fit ia porta Romae (Chriftus autem 2» €o tempore venit, cum Judaei füb poteítate Imperatorum Romanorum Sv jam fuerunt) izter lazguores babentes , ut dicitur in libro [anbedrim. - - - Ex- n5 altabit. Dens. fautlus ( beueditlas AMefftam plusquam. Abrabam, & exaltabitur fa plesquam. Mofes - & fublimis erit plus, quam angeli, — Legitur iflatraditio in - Berefchitb Rabba &c, Vid. Raymundus Marrimid. c. p-.389g.. Alio modo Ju- Is daei fidem füam teftantur de Z4e/fa fuo bes 7ofepb, cündem ad expiatio- le nem populi moriturum, & a Z4e/fa bez David relüscitatum iri. In tracta- [ tüa AFKAT ROCHEL, quo de doloribus Meffiae agitur, (vid. BV X- i G 'TORFF Bibl. Rabb, p. 364.) ita nonum fignum aduentus Mefliae propo- te nitur: Zichael tuba clanget. clangore smagmo , & diffisdentur fepulchra meortuo- g« THUL Hieroþl)mi; C Deus ve[uscitabit cosz. AMeffías quoque. ben David & Elias I propheta. fuscitabunt Mefffam ben Tofeph &c, Vid, Eifenmenger,l. c. T. M. p.715. Chriftum praeterea veri nomiriis miracula edidiffe & leprofis fanitatem, us immo mortuis vitam reddidife, quae opera ipfi maxima judicant, palam Cs eloquüuntur ; licet eumdem haec, per Scber bampborafch aeftitiffe , mi- är AC ferrimi tradant, quae deliramenta toties jam repetita refutata toto ambitu profcrre, tanti pretii non aeftimamus, vid. Efezezgeras l.(:. p-154. t feq. lilud tamen certo certius ex illis hoftium teftimoniis colligi poteft, Itx tantam Chriíti miraculorum füiffe euidentiam , multitudinem & excel- lentiam, vt nec [ümma Judaeorum prauitas & mentiendi temeritas, vllam Bs lane negaudi; ia t5 fpeciem rfepcrire potuerit, cadem p 2 hil.]c'. ad mendac & d. XII & turpiffimas blasphemias confügiendum, neceffum putauerint , quae veritatem potius confirmant,quam deftruendam fibi ftolidi propofuerunt, ^ Hoc ipfum igitur afferentes, JE(üm Nazarenum praeftitiffe miracula, per nominis diuini virtutem , euidentiffime commonftrant, tantam miraculo- rum cjus fuiffe excellentiam, vt omnino non daemonibüs & malis geniis adícribi , tantamque certitudinem , vt nulla impietate ac inuidia fupprimi & negari potuerint. Quodíi ille per nomen diuinum , vt perhibent, in- dubitata patrauit miracula, quae immediatae Dei potentiae füpernatura- les effectus funt, eadem ad confirmationem mendaciorum non efífe pa- trata, fimul teftantur : quippe quod diuinae bonitati & (apientiae aduería- retur , & non niíi ab illo ftatui poteít, qui de Deo fibi perfuadet , quod mendacem erroneamque do&trinam immediatis potentiae füae operatio- nibus ftabilire voluerit, quod nullus vmquam (anae mentis Judaeus fibi perfuafit. Ad quem igitur modum miracula,a Mofe & prophetis per diuinam virtutem praeftita , horum diuinae legationi & coele(li doctrinae fidem fecerunt, quod ipíi Judaei optimo jure defendunt; fic quoque miracula Chrifti, quod(i quoque ponatur, per nomen diuinum fa&ta effe, ipfum fue iffe Legatum diuinum, veraquedocuiífe mortales, demop(trant, Fuitigitur ex hisce conceffis Chriftus Legatus Dei; quemadmodum Judaeorum De- &or Nicodemus ipíe, & collegarum fuorum nomine fatetur Joh. IlI. nemo enim, inquit, poteít zavra v« erusía, illa indubitata Meffiae figna, in V. T. jam notata, facere , quae tu facis, nifi Deus fingulari pror(us modo, cum eo fuerit. Monftrauit fe itaque Seruator miraculis fuis vt virum Deo proximum, Zach. XIIIl.7. Cum vero idem praedixerit, (e tertio die refurre&urum, huncque ipfum reditum in vitam,olim per prophetas prae- dictum, variisque typis praefiguratum ,. totius do&trinae euangelicae ab ipfo & discipulis fois promulgatae effe fundamentum, docuerit , huic ve- ritati miracula ejusdem. fummam - fidem fecerunt. .JE(üm vero eadem ifto modo per Schbembarmpborafch praeftitille, quem Judaei delirantes fia- gunt, per fe corruit, Quodíienim tale nomen Dei magicum, per quod miracula fieri potuerint; ifto tempore exítitiffet, cur non Judaei nominis hujus diuini virtute (emetipíos & rem publicam füam tempóre Vefpafi- ani & Titi Juuarunt, ficque in proprium commodum effecerunt, vt Hiero- folyma non potuerit ob(ideri ,. ab hoftibus occupari , & folo aequari, tot- que Judacorum myriades non eníe, flammis, fame ac pefte perierint? Qui fadtum eft, vt non nominis hujus mirifici virtute in coeleítes fedes euolauerínt , vel omnes, vel faltem nonnulli? Non tantum Judaei , refurrectioni Chrifti teftimonium perhibent, teftando de ipíius miraculis; fed etiam miraculorum ab ejusdem discipu- lis in nomine JEfü Magiftri füi effe&orum , mentionem faciendo, In Apo- MIDRASCH KOXH'E.LETH, [. Gloflain Ecclefiaflen, de Jacobo ftolo XII ftolo 'narratür, quod quemdam Eleafarum filium Damah, ferpentis morfü veneno infeGtum, per zomen 7Efu fanauerit & in Tr, SCHABBATH de eodem Chrifti discipulo memoriae proditur, quod quemdam; qui toxicum vel aliud mortiferum deglutiuerat , per. virtutem nominis TEfu , valetudini reftituerit. Vid, RAYM. MARTINI pzgio fidei. p. 361. (eq.. Ex ejusmo- di traditionibus manifefto conftat , quod ipfi Judaei certo petfuati fuerint; in nomine JEfu, a discipulis ejusdem facta effe miracula, ac proinde cum hisa Seruatore noftro diuinam miracula patrandi virtutem effe commu- nicatam , quam praerogatiuam ne quidetmi de Mofe praedicant. ld ipfumi quod profitentur , fammam Seruatoris noftri euincit Majeftatem , qui ob generis humani peccata libere mortuus, fibimet ip(i vitam; quam fponte dedit, reftituere potuit, cum per discipulos füos opera diuiria praeftiterit, Loquuntur haec palam de JEfu a mortuis fuscitáto; cum nemo fanae mentis Judacus dixerit;in nomine mortui impoftoris tanta fieri potuiffe riracula, Nemini vnquam Deum, funimasque ejus perfeCtiones cognofcenti ; per- faadebitur, praeftitiffe Numen fumme bonum ac veraciffimum per lhiomi- nes fraudulentos , fupernaturales effe&tus, qui praedicauerint magiítrum füum in vitam rediifle, qui tamen reditum in vitam falfo oftentans morti fuüccubuerit, An de Deo cogitari poterit, eum lhoc ipfo perniciofiffíimum mendacium in detrimentum totius generis humani , tantis figillis diuinae veritatis obfignaffe, ficque homines fefelliffe, vt hi fallax & effictutn prae- conium, tot argumentis infuperabilibus vi&i, credere debuerint? quod blasphemum & dictu horrendum, nemo vmquam de Deo ftatuit, Quo- modo Judaei , qui Mofen.& prophetas eam ob cauffam tanquam praeco- nes diuínos venerantur, quia Deus eorum oracula; diuinae poteritiae effe- &ibus obfignauit, apoftolos calumniari poffünt; quod Chriftum viuum; qui tamen in vitam non redietit, fallaces fimulauerint; cum illos propter diuina opera in Nomine JE(ü praeftita, pro legatis diuinae Majeftatis re ipía & füomet teítimonio ipfi reputare debeant, Ipfis calumniis & fabu- lofa relatione fatorum, quae cum JEfu Nazareno poft obitüm ejus ex o« pinione Judacorum contigerunt, veritati refarreCtionis aliquo modo tefti- monium perhibent. Futilia enim , abfürda & contradictoria egurgitari- tes, palam faciunt, quod rationibus & argumentis plane deftituantur, qui- bus fcripta euangeliftarum ; omnibus veritatis characteribus munita, im« nare poffint. . Eo vero fictionum fümma redit, in libro i(to peftilen- tifimo TOLEDOTH JESCHV, a.JO. JAC. HVLDRICO, cum animad- i verfionibus edito, in quo malus genius omne virus füum contra diuinum Seruatorem effudifle videtur, cujus verba exícripta leguntur apud £ifez- b emengerum l.c. T. L p. 390.:: Die, quo TEfus fuspenfus, ad ve[peram anclinau- te, corpus ejus jubente loae eadema loco fepeliuerunts qua occifus evat, ProximA .^ Huac xeie discipuli ejus ad fzpulcbrum ckongi"egnti, 1ugentem lucium excitarunt 3 JVDAS i XIV * IVDAS (('&il. Chrifti proditor, quem au&or fcripti hujus— virum fan- £tum & Synedrii Affefforem reputat) azimaduertezs , ,FOF" disciplorum TFfu guesme viumnli disceffumn, corpus abflelit ,. illudque in. borto (uo im leco pecteliart, in f carfum direxit , quo fepulturac locus tegeretir , neenine bujus vei confcio, fepelinit. / Pojfriflie discipulis ad mazsmentem redeuatibus, G circa illud Imgentibus ac l- chbrymantibus, JVDAS dixit: Quare fletis? prodncite mibi , C wvos ipft fpettate virum fepaltum.,. — Discipuls, ad banc prouocationem perquirentes fepulchrum , uon intenicbant. corpus JE[n imevfetli; daeti igimmr wbique. dispe vOCUATL VIIEOYEHA [2 Efum INazareuum ia sgam vedüffe, & velito fepulcbvo ia coeltm fublatum effe, Jreut ipfe adbuc vinns de fe vaticinatus fuerat, — Hase fingularem famam audiens HELENA Aegiza, (quam fabulae hujus anilis architedtus pro Regis Ale- xandri Jannaeiconjuge habet) fapientes populi Tudaici ad fe citauit , bisque feuere injunxit vt corpus occifi ffne omei mora adferrent, — Hi poff a!iquqa' teen- pus Reginae nuntiarunt, quod in [eptelebro quidem illnd quaefftterint, fed zom smuczat- vinty nescii quis ilud abftulerzit, Regina boc uuntio accepto, omnibus popetli Tudai- £i fapientibus, mortenz minata eft , zift corpus , fine ullo mortis cvimine occif, iutra tridgi fpatium adferrents fe enim grauiffmas pocuas ab dis fempturamqui virim juftum nullius improbitats reum, quemque filuum Dei, €-in cotum [ublatum eredidit impie interfectrint : Tvifle boc fatuum - omues Tudacorum principes, qui denuo iaflituta fapslchbri percontatione corpus zon intenicbant , fummo adfecit smoe- vore, quibus tandema. ]V DAS , eorum omninm , quae gefta erdnt, guarus laetum atalit auutium, quo carpus a fe ablatum r ia borto fuo. fepultum effe framficateit. Quod inde cffoaiemtes & amfeventes Judaearum [apientes, Reginae obtulerant, quam Sgae de bot occi[a latae jam fententiae C effufi de eo encomii wsasime puduit.. Reci- taffe haec, idem eft ac refutaffe. Interim homo nequam veritatem tefta- tuür, quando refert: corpus Domini pal/ico nernize quaefitum -& famam illam, quod refürrexerit, per totam metropolin, vbi tum temporis Judaei propter Paíchatis feftum congregati fuere, diffeminatam fuiffe, Alia via ince fitR. ABRAHAM PERIZOL, inlibro MAGGEN ABRAHAM, quem Ejfenmengerus, manufcriptum vidiffe l. c. p. 194 refert, fimili ftolidi- tate perhibens: Quod discipuli corpus JEfu Nazareni no&e fabbathica Pafchatis qua Judaei facris fuis. & inprimis agnis Pafchalibus intenti, & incurii erant eorum, quae cum corpore occifo acciderunt, furto ab(tule- rint, illadque in. medio horti fepelinerint ; poftea vero temerario aufu rofe(Ii, quod viuum viderint Magiflrum fuum, . & cum illo loquuti füe- rint. Non merentur iftae fabulae, quorum ipíos fanioris mentis Judaeos pudet, refutationem ; id tamen ex diflonis, varioque fidtionum habitu ve- flitis nugis colligi potet, quod aduerfus femet ipfos, falfitatis füae fibi conícii, teftentur; quodqne res maximi momenti fummaeque certitudi- nis fit, quam figmentis fuis diuerfimode excogitatis, quibus periculum fecerunt, an aliud prae alio magis atrideat; dubiam reddere ftuducrunt, Qui - £ XV Qui folis fþïendorem ferte non poffunt, aulaea & velamina, & qui ve- ritatem radiis fuüis corrufcantem odio habent, fingendi & obtreCtandi materiam conquirunt. Ínterim quilibet haud difhculter fibi perfüadebit, quod ejusmodi fabulae in veritatis Chriftianae fraudem effi&tae, huic, non id cogitantibus'quidem , imo inuitis hoftibus, & aduerfüs fcopum, fibi propofitum laborantibus, teftimonium adferant. Cum enim illae abfürde varient , füuaque mendacia multis modis probent, hinc vetritatem refür- rectionis J. C. iis confirmant, qui figmenta & mendacia examinare & vera a faltis discernere norunt. Teftantur aliquo modo. de refurreGtione Ser- uatoris noftri, Judaei,referentes , celebrationem primi diei loco fabbathi Judaici a JEfu inftitutam efle; quod R; SALOMOM JARCHI expreffe narrat; in loco, qui apud Esfezmezgerum TY. l. p. $58. exleriptuslegitur. Non dubitandüm, quin plura. Judaeoram teftimonia adferri poffinty quod(i KARR AEORVM, qui magno numero in oriente non modo;, fed etiam in Tranfyluania & Polonia degunt, fcripta anecdota in hunc finem adcitari poffiat, Meminit illorum HOT' TINGERVS in compendio Tbeo- logiae Judaicae ex. Rurazgelo , qni libros iftos- infpexilfe in familiart ad ami- cum epiftola retulit ; de iisque tam elenchticis quam hiftoricis afferuit, quod de Seruatore noftro, ejus discipulis occultis & manifeftis, nec non. de paffione illius teftentur, immo quod antiquiffimi fe&ae hujus paren- tes, ipfius mortem impedire voluerint , prolixe narrent. Verum enim vero quodíi etiam nulla Judaeorum teftimonia pro reditu Chrifti in vitam; litteris confignata allegari. poflent , - ideo. tamen neutiquam is ex parte judaeorum dubius ac incertus redderetur, — Adeft enim publicum populi hujus teftimodium reale , ejusdem nimirum modus agendi cum Apofto- lis, caeterisque Chrifti ex mortuis fuscitati teftibus, nec non infequens excidium Hierofolymae; ac exilium ad hunc vsque diem perdurans, quod magni prophetae verilima vaticinia comprobat, ipfiusque reIiquis oracu- lis plenam fidem facit; de quo argumento alio tempore v.D. dicturi. Qui primam . tractationis noftrae partem meditatur , non fine futm- ma animi voluptate animaduertet. delituiffe priscis temporibus Chriftia- nismum inter Judaeos, quemadmodum Lutheranismum ; ac euangelicam de veritatibus religionis Chriftianae do&rinam, olim füb Papatu, occulta Omnes vti- quidem , fed aliquando refplendescentia laeti recolimus. que judaei, infcii licet Thefauri hujus , imo coeci , veram de Meffia do- &rinam ac Chriftologiam cuftodiunt , quam olim plures populi do&tores, noftro aeuo paucifTimi, in propriis monumentis agnouerunt, quae coeca cohors quotidie in fynagogis legit, fed praeconceptae opinionis velamine ju(toque Dei judicio impedita non expetit ; nec intelligit. Occurrunf juxta periochas, quas fupra ex variis gentis .hrulju's fcriptis allegauim us, in i m d cele- i XVI celeberrimo Judaicarum rerum fcriptore 4barbazcle , paffim, inprimis in Comment.ad EC & in geaytiNo mwe23 59 vya multa; cum religio- nis Chriftianae articulis admodum conuenientia teftimonia, & facrae do- &rinae eloquia de juflificatione ac de Mediatore, falutem ferente. uemadmodum vero ipfius Seruatoris in hac terra tempore, doCtrina de er(ona & officio Metliae adeo hnjus faeculi conceptibus corrupta erat, vt opinio de regno eJusdem terreno , ne ipfis quideni Chrifti Apoftolis facile diffuaderi potuerit; fic recentiori aetatétanto pluribus fgmet prae- cipites tradiderunt erroribus, quanta Juftiffimo Dei judicio . ob funda- mentum fàlutis vltro contemptum , & vitae Principem interfettum , odi- umque aduerfus eumdem inueteratum ac in dies auCtum , coecitate (unt obnubilati, Duos nimirum ftulte excogitarünt, coecutientes , Meffias, refpuentes omnino ynum eumdemque in duplici (tatu. a prophetis prae- di&um, nempe in ftatu exinanitionis in hac .terra humilem, adflictum, doloribus mortique fübjectum , & in ftatu exaltationis, gloriofum , ex- cel(um, regnantem, aeternique regni poffefforem. Veftri autem officii eft, CIVES! perennem tam vpamonum & mortis Seruatoris noftri, quam reditus ejus ex morte meinoriam cuftodire, cum ex vtreque falutifera li ad vos promanant beneficia, vtrinsque identidem commemorationem Apoftoli, Spiri- tus diuini afflatu commoti, fuo vobis commendarunt exemplo. Sed nec fufficit fola mortis & refürre&tionis Chrifti memoria, in id potius (ummo ftudio enitendum vobis incumbit, vt vtriusque fructuum reddamini participes, ficque vtriusque intra vosmnet- ipfos experti efficaciam, & ipfo experimento , Chriftum vere in vitaui redüffe, edo&i, erga alios quoque re ipfa & mortiis & vitae Chrifti exiftatis tgües atque praecones. Quod Apoftoli in coneionibus fuis, ante omnia püblice teftati funt, & in fcri- uod S. Paulus $9 7gwTOlc, inter primari& & praecipua Religionis tis fuis vrferunt, Chriítianae capita r e tradidiffe fcribit : Cor, XV. 4. quod Chriftns mortuus fit pro hominum, fecundum $. fcripruram & fepultus refürrexerit feeundum $. feriptu- peccatis ] vam, his diebus feítis immo per totam vitam meditemini, de eo certo certiorcs vos can- ui&os habeatis, quod in Refurrectionis dominicee verirate omnis religionis noftrae cardo vertítur , & falutis noftrae fundamentum repofitum eft. — Si enim Chriflus non refurrexit, vana eft praedieatio noftra, vana fides veftra 1 Cor, XV. 17. Judaeorum interim recentiorum coecitatem, futilesque ineptias penfitando, noftra intelligamus bona, illornmque teuebris ita vtamur, vtmos incitatos fentiamus ad do&rinae Chriftianae lumcn faluberrime fuscipiendum, fugmmo Numini deiniffas proveritstis jubare nobis benigne eonceffo, gratias agendum, pro illuminatione & -conuerfione coecutientis quantum in nobis eft ftudium adhiben- populi ardentes preces fundendum , omneque, dum, quo impedimenta remoueantur, quibus Judaei , ipfos inter Chriíti ciues com- ne & profeffione veritatis, & maxime Chrifti erucifixi & morantes , & cognitio a mortuis füscitati, praepediungur. [2 A 396 [ d d nis IO- lo- GOLGATHA. ife de at; jis LAVDES MONTIS ac üa- ; di- CHRISTO ant laS, ac- m IN ILLO VICTORI (*) ex- $, Ori$ fera ri- fola obis net- &i, audabunt alii Solymas arcesque Sionis, Ac clari miracula templi, (cri- Ons uod Salomo ftruxit, diuino percitus ocítro, pro Rex quo non Iapicntior alter. btu- Qn- Concelebrare iugi Carmeli culmina mens fit, lrae Et quae vatis afyla fucrunt norn rin - Eliac, afflatu propiori Numinis víi, ona, Qui patrium repetcbat olympum. anae obis ntis Gratus odor vallis, fouit quaslaeta, rofarum, ben» om- -- Eximii florumque Saronis, Laü— (*) Genus Hor. Od. VII.L lodv 4:l Laudentur merito Bethlemi lucida prata; Atque faluaferis loca cunis, Quas paítor vidit campo fulgore corufco Ec .genioru'r"n in nubibus aemen. Eft mihi melliduo multo fragrantior Haemo Goleatba , mons rubicundus amico Sanguine , quem fudit füblatus ftipite diro Nofter amor, fons atque faluts. Hic verus votis Paradifus panditur; auri Hic pretofa fluenta recurrunt. . Crux micat, in fpiffis, queis cingitur ara, tenebris, Et redeunt folatia vitae. Crux fignum eratum trepidis in colle cruento. Eft animis tutusque receptus, Crux haec delicias, coclo; fpc&acula digna Indicat et vexilla triumphi. Nunc Satanae fremitus victorem mortis et ofci' E monts rcfonat procul alto. Cocleftes plaudunt Chrifto füperante cateruac De genere humano reparato. Heu mifcri! quondam tentabant crimen et aufus Numiris in praecepta nefandos. Abítulit hos faftus, decepit fpesque finiftra, Et detrufit hiantem in abytium; Quales ftultitia rabidos coclumque petentes Fulmina dc;cccnjc gigantcs Tum Tum patris c gremio defcendit Filius almi, Intactumque reliquit olympum. Expiat hinc fontes patiens in monte Redertor , - Vt meliori fcandere fato Poffermus faufti praeclufa palatia cocli, - — Atque thronum Omnipotenus adire. Prifca fides dicto: faperum nos fedibus efle Montibus in celfis propiores. Ergo fuperftino lucos et tetmpla Deorum Aecthereas erexit 10 aurás. Nubila ethorrifonae placuerunt rnentibus vmbrae, uo dolus hic latitaret iniquus. Non*hoc,qpc*xh pia Mufa canit, tnons nomine fanctus, Non in eo cadit hoftia vilis. Sed patris acterni genitus, viua ciuis imiago ; Sponte necem paffus truculentam. Abluit heic omnis peccati fanguine culpara , Deftruit imperiumquc Tyrannt. Purpureo itrorat cliuum ungitque fluento, uo mundus fit fonte redemtus. Vox: confummatum eft, ingens e vertice montis In totum mage perfonat or bem Contremurt ítygus riors atque M olochus averniss Nos crucis eduxere tropliaea. Heu mihi! defp erans exclaniat gurgite pringcps: Viéctorem victoria fallit. Ergonc Ergone non illum mortis fera vincla tenebunt, Qui rigidam confregit abyífum. Non jllum tetri reanebunt clauftra fepulcri, Qui vitam fibi reddet ouanter. Surget et c tumulo fulgorem protrahet almum; - Àc fpolis gaudebit opimis Heuimihiridentu! quantum nunc perdo rapinam ? Sic genus humanum aufugit orco. Sic queritur plaudente choro, cui plena poteftas, Vulnera adorandi pia IEfu. Tuque facer nobis mons € regione Moriac! Maéctatum qpi dctcgis agnum, Tu trepidac fidei des propugnacula certa, - -FHoreat in te palma falutis. Sit pofita alius rauca fiducia rupe; Tu mihi petra immobilis cfto! Opperiar mortem quouis hic tutus ab hoftc; | Opperiar noua íemina vitae, Fer, Pafcb. : eiglochXVIlI. L N E. o Ó — À — — M À d - *W&.—-—-— PROGRAMMA W .. RESVRRECTIONE — u) JESV CHRISTI VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset HOSTIVM TESTIMONIIS - E E CONFIRMATA, E ä E QVINTVM, EE - IPSES FERIIS PASCHALIBVS EA, OVA PAR EST, DEVOTIONE PVBLICE PROï OSITVM E RECTORE ET SENATV ä - ACADEMIAE REGIOMONTANAE, T E Qw zl f« Z9 d 2 p Qb??* 1 8 ANNO Pa [Hi SSSON n MDCCLXVII 7 b ä 6 jxää? TR 3 42 5 ((/Q D7 4 ä REGIOMONTI QW Bld'( LITTERIS HARTVNGIANIS. (* P. if « FJ—Q ' g 57;53 Xx Copvright 4/199?. YxvMaster GmbH www.yxymaster.com