KaI600-3308
author: Bock, Johann Georg

i? UPE :

M —

l—

"O

D

LA

|

W

j

WW

m

L ——M—M———Àáà

M

|

-

L.

,f

—— —

bpra

———————— Q

m r r a a m r n n n

2

m

M ——

a asoo o p ANRE p

PROGRAMMA

RESVRRECTIONE

IESV CHRISïI

HOSTIVM TESTIMONIIS

CONFIRMATA;.

J QVARTVM,

IPS!S FERIIS PASLHALIBVS

EA, QVA PAR EST,

DEVOTIONE PVBLICE PROPOSITVVI

RECTORE ET SENATV .

ACADEMIAE REGIOMONT AN AE.

——

ALE

SE

x

R d

Un

A

&

/Q"

ja

ANNO

$

C

MDCCLXVII

Sy

(

S»

ä

lr

AW

N

A

U

«

s

r

REGIOMOVTI

SSN- Br

TYPIS HARTVNGIANIS

*)X**

;;'Q J g(»&- äsf"æä"

h?

II

eftimonia vav s£e de refurre&ione Seruatoris noftri J. C. per-

quirentes, id, quod /oefepbus protulit, argumentis quae maxima

nobis vifa funt, Programmate fuperioris anpi Pafchali, vin-

dicauimus. |ítud ducentis abhiric annis vario modo oppugna-

tum effe, eodem loco notauimus,

Ex quo enim tempore mceliores litte-

rae reftauratae funt, ingens quoque incredulitas, & modum excedens de

omnibus dubitandi pruritus inualuit. Multi tanto dubitandi de fcri-

ptorum integritate aufü , gloriam captare fibi vi(i fünt, quibus hoc , in

eppugnando Iofephi teftimonio, praeceps & continuum ítudium magna

ex parte tribuendum eft. Quo magis ante aliquot faecula nimiae cre-

dulitatis ac fuperflitionis vitio homines infe&os confpicimus ; tanto ma-

jori nifu in contrarium incredulitatis & nimiae dubitationis morbum re-

centiori tempore prolapfos videmus.Multi enim Critici , quo famam fibi

concilient; arma capiunt; & ad locum quendam veterum fcriptorum op-

pugnandum fíemet accingunt, illumque effe intrufum, nec ab au&tore

Ícriptum, faftuofo impetu contendunt.

Hi critico faftu turgidi (üis ad-

uerfus fcriptores domefticos pariter & exteros pugnis, armamentarium

recludunt empaeGis , .ex quo temporis fücceflu id detrimenti ac. ftoli-

ditatis prouenit, vt nulli jam teftimonio fides habeatur , quod tri(te fa-

tum COMENIVS jam praedixit, in Tra&, de vze zeceffario c. Vl, $. g.

fcribens: ZViff vagum illud fémperque adbuc: incrementa capiens dilanium ali-

quando frflatur, futurum efH, vt homises aut mbil legant aut nibil credant. Non

merita in publicam litterarum rem acquirunt, fed in eandem potius hofti-

g

les infultus tentant, qui femper aliquid , quod dubitandi faciat locum,

quaerunt , & in id incumbunt, vt contradictio obuerti poffit. Magnum

malum intulit credulitas, majus tamen omni veritati & teftimonio con-

tradicendi temeritas,

uantum ad Jofephi teftimonium a nobis vindicatum , dubia ab ad-

uerfariis caufae noítrae mota foluenda in nos fuscipimus, ita tamen, vt

non ad omnia refpondere animum induxerimus,fed ad ea tantum; quae in

receffü aliquid habent. Nec negandum, in bac materia plurain medium effe

prolata, quae magnum momentum trahere videntur, aft non tantum, vt

loco, quem occupauimus, cedere victasque dare manus cogamur. . 2r;-

ma ratio, qua aduerfus nos decertant, infignis hujus teftimonii debellato-

res defumta eff a filentio Patrum EV SEBIO axtiquierum,

JNon prouocaruut

4d boc Tofephi teflimenium de Chrifte JVSTINVS MARTYR, TERTVLLI-

ANVS,CLEMENS ALEXANDRINVS, CHRYSOSTOMVS, CYPRIA-

NVS aliique ; & quod maxime illud. [ufpetlum reddit, ne quideza in pugnis &

difputationibus [uis aduerfus Indaeos , in quibus tamen Iudaeum de Chriflo ma-

gnifice loquemtem — adcitare non. intermififfent, fs te[Limonium . boc in. ejus feriptis

agmmaduertiffent,

INon allegauit illad ORIGENES, za libris fuis coutra Celfum i

"n ey'm

iMïna petius alio loco contra illnd fcripffe videturs se PHOTIVS quide

memi-

E.

It

meiminit, qti tamen ex Tofephi [eviptis e

xcerpta fecit, ejusque libros Antiquitatum

Accedit, quod Patres mominati in [criptis

bis recenfsit, Bibl. cod. n.76. & 238.

fuis fatis frequemter teftati. fuerinty qued lofephi

.

libros diligeutifmme tratt aueriat,

«

uamobrem etam 1

llos frequenter 'im aliis pavtibus allegamnt ;

( in fpecif IV-

STINVS M. zz orat. cobert. ad. Graecos.

boris tribuit 77 77GIP'S in pro-

Circa hoc dubium, cui multum ro

legorn, i& Opp. Jofiphi & ia felellis capitib

us bift.

eccl. fec. T. c.. VII. Se&. L. $.

d Patribus EVSEBIO antiquioribus

20-37. in genere obíeruandum,

qUO

minus neceífarium vifum fuerit; a

d hoc in fpecie teftimonium prouocare,

habuerunt , vel bujus generis

Vel enim excitandi illud. occafionem non

probationibus,

a teftimoniis hominum petitis vti, nec voluerunt, nec con-

acra Scriptura &

fueuerunt , ip

fisque potius propofitum fuit ex S

Libris Mofis & Prophetarum cum fuda

eis difputare.

Quod Chriftus ali-

a multa patrauerit miracula,

ifto tempore

quando exltiterit, & in hac terr

non demum ex lofephi verbis demo

nflrare opus erat, cum ipfius & mi-

huc effet memoria, cum natinifatis »

miraculo-

raculorum ejus recens ad

rum , paffionis & mortis, pu

blica adhuc exftarent monumenta, ad quae

ant primi rei Chriftianae defenfores, Ea

prouocare tum temporis poter

hriftiin hoc orbe vita du-

demum aetate, cum elapfis aliquot (aeculis, de C

mpore contigi^,

neceffe vifum eft; hoc

bitari coeptum eít, quod E«febii te

Jofephi teftimonio hominut

m mente

s ab hoc dubio immunes praeftare.

luribus & exftantioribus pro fcopo fuo argu-

ä

Patres igitur antiquieres, p

mentis & teftimoniis ftipati, tanti non aeftimarupnt lo

fephum, vt de eo;

isce terris vixerit& — miracula patrauerit,

ï

quod Chriftus aliquando in h

Sed in

quod nemo tum in du

bium vocauit,

teftem eum compellauerint.

d. JVSTINVM MARTYREM , qui in Dialogo,

Ípecie , quod adtinet a

uem cum Tudaeo Trypbe

zt habuit, lofephi teftimonium- non allegauit,

(i feri potuiflet, magnum momentum Juftino

cujus tamen alicgatio ,

aliatura videturj notandum , qu

od ex filentio hoc nihil certi pro-

flarium . comparuerit Juftino , alle-

bari. poíTit.

& quod minus nece

gare lofephum, nec teftimoniu

m Scriptoris hiftorici

magnum pondus

ime cum Iofephus, fcriptor tuin recentis-

habuiffet apud Tryphonem, max

fimus Iudaeis ipfis fufpectus vide

retur, quippe quem pro Apoftata ha-

buerunt.

Non animus fuit Juftino ex au

&oribus faecularibus & homi-

numteftimoniis disputare cum Tryphonc;

fed ex ipfis prophetarum libris

do&rinam Chriítianam & deitatem Chrifti adítruere.

Praecipue de ho-

nore diuino Chriíto tribuendo Jufti

nus-cum Tryphone egit, in quo argu-

m Jofephi praeftiturum optime augu-

mento parum auxilii fibi teftimonia

ratus eft , cum aduerfarius ipfius ,

ea fine dubio, quae Jofephus fcripfit,

concefl[iffet,

'Tandem ex eo, quod

Iuftinus non allegauerit Jofephi tefti-

tie 3

monium;in fcrip

MAm w

d noítra tempora feruatis, non fequitur;

quod iftud tum

um, nec vllibi ab eo citatum fueri

t:cum

temporis in illis plane non inuent

A

Juftini

EM

g

ART.

——

a t^

——

F—.

r at

IV

Juftini haud paucos libros periiffe; nec noftra tempora attipiffe, certo

certius fit.

TERTVLLIANVS faepius citauit lofephum, quando fcilicet

in Apologetico defendit ludacos, quorum cukus religiofus a paganis illu-

ebatur.

In do&rina autem de Chrifto, praeftantiora habuit teftimonia,

AGQa nempe publica Irhperatorum & Senatus Romani, quibus ipfe mu-

Nec

nitus, (ine vIla cau(ae fuae noxa, hoc teftimonium praeterire potuit.

teflimonio,

Tertulliano commodum vidcbatur , aduerfus ludaeos ifto v

lt;!,

cum illi éodem plane non. commoueantur ,. nec omnimodam fidem ci

habeant.

Accedit , quod ifta actate nemo de Chrifii in hac terra, con-

Ea

uerfatione & miraculis, in omnium confpectu pa

L

E

tis, dabitauerit, Etquis

tandem eít, qui nefciat, quod . Zerz/azus paucifIimos fcriptores graecos

llegauerit, quod ideo-orniffum ab illo vulgo creditur, quod litteraruim

graecarum baud ita gnarus faerit, vt libros.hoc idiomate fcriptos fibi fa-

miliares reddiderit,

Non quidem allegauit Tofephi verba CLEMENS

ALEXANDRINVS, licet L, l, Srrozat, profiteatur , fe con(üluiffe Lofe-

phum; fed quoque non tanti illa aeftimauit in ifta materia, qua ipfi pa-

rum, immo nihil prodeffe poterant,

Nemo enim tum negauit Chiiftum

in Iudaea paucis retro faeculis vixiffe.

Táàndem certo dici nequit, eun-

dem in omnibus Ícriptis füis hoc Iofephi teftimonium non allegaffe ; cum

perplures ejus libri omnino deperditi, & ab haud paucis fragmenta tan-

tum ad noftram aetatem peruenerint.

De reliquis coetus Chriftiani Pa-

tribus idem, quod Jam didtum eít, dici poterit. ORIGENES quidem fpe-

ciém prac fe fert, ac fi eftimonium lIolephi in Codice, quo víus eft; non re-

perierit. ItraenimComment. inMatth.de Iopíeho inquit: xau voavuasor égwy,

ovi TOV Vya'av z ppov 8 Xara 6T auuevoc éweti xroisov , sÓgv "yevov Ya dyacuon vimy

SuceTUQITE T0CQUTTI X. T. X. Et L. L. coszira Celfum:. 0 auvog Wi vorys aarisom

79 Ws «cgw. Scd ex his Origenis locís id tantum colligi poteft; velle

ftrenuum hunc fidei Chriftianae defenforem indicare, quod lofephus num-

quam vt Chrifti ciuis, Seruatorem, tanquam- verum & aDeo promiffum

Mefliam füsceperit, eumque confeflus fuerit; ac proisde, id quod Orige-

nes de Iofepho dicit, cum iisquae Iofephus de Chriflo teftatus eft , non

pugnant, fed inuicem optimeconciliari poffunt. Id enim; quod Chrifticiuis

fucrit, Chriftumque tanquam verumMeffiam füsceperit ex lofephi teftimo-

nio controuerfo colligi omnino nequit. Quando enim dicit: CHRISTVS

HIC ERAT, Hicozymni recte (iceffert: & CREDEBATVR ESSE CHRI-

STVS. Hisenim verbis: 5766 7» o yeiv« non fidem (nam in Chriftum

teflatus eft, cum potius fübaudiendum fit in.hac propefitione Aeyepitree;

f. hic cft , qui diccbatur Chriftus, vel; qui füb nomine Chrifti gentilibus

innotuit. Male hinc argumentatur Lscas Offander in Epir, bifl. Eccl. Te-

füismonimm To[ephi de Chriflo ego emmine fuppofititium effe éredo - - — fi enim To-

fephus ita de Chriflo. fenfifet ,. vt teffimenium illud prae fe fert ,. Iofephus fuiffet

faltem Chri-

-Cl!rijiiamlgi enm tauen 1 ommibus ejus [cripes mhil pror[us, quod

f'anismum

m

V'

^v

flianismum redole:t;, reperi péef. — Potuit omtnino lofephus ea de Chrifïov

fentire, & tamen non aflenfüm firmum praebere propofitioni: lefus eft

Chriftus,a Deo per prophetas. getiéri humano inde a Paradifo promiflus

Melfias; nec Chriltum ita agnouit , quemadmodum eum agnofcere :

confiteri decet verum Chri(ti ciuem &discipulum ; immo potius omnia,

4quae in Chrifli gloriam eloquutus eft, non ex animo fuo, fed cx vulgi

captu & tanquam hiftoricus; aliorum opinionem enatrans , loquutus cft.

Praeceps binc plane judieium & à veti Gimilitudine remotum cít, quod

tulit Z/2acus Feffas ,in. Olferv. var« Losdisi 1683. adítruens, quod lofe-

phus Chriftum tanquam verum & patribus promiffum orbis hujus Repa-

ratorem plena fide lüsceperits nec nox Z 4 J"bifton , qui in Anglica

operum lofepbi translatione;adeo in defendendo hoc teftimonio proccs-

fit; vt flatuerit: Jofephüim non Chriftianum tantum fuiffe ; & tanquam

Chriftianum illud fcripfiffeg- fed pofthac.quoque munere Epifcopi Hieroe

folymitani defunétum tuiffe, . Iuxta haec, ad ea, quae ex Origeze aduerfus

noftram (ententiam proferuntur, refpondetur ab aliis, quod Orzgezes

forfitan habuerit codicem a judaeo quodam jam mutilatum: quod vero

eam ob ratíonem vix ftatui poteft, quia exinde coliigimus, legiffe Orzgee

»ez hoc Jofephi tetimonium de Chrifto, cum bunc expreffe dicit tuliffe

magnificum jutftitiae teflimonium 7aceJo, Chrif fratris quod Jofephi de

Chrifto mentionem certo certius fupponit.

Citauit fine dubio Origeze: eX

fola memoria labili Jofephi fententiam , textum vero ipfum ifto tempore

non ante oculos habuit.

Quod vltimum faepius. a Patribus, vt alia oc«

cafione ita in fpecie eirca Iofephum fa&tum effe j ex iftis allegationibus

patet quarum teftimonia plane in lofephi libris hodie 5on confpiciun-

tur.

Sic ad Iofephum [cribentem 'prouocant de dirutis propter ibjue

ftam Jacobi necem Hierofolymis, de loanne Baptifta propheta, de Chrifto

cum facerdotibus adolente in templo, Orzgezes coztra Celfum L. T. & l, &

in AMattb. XI.. Enfebius Hift.. L. lL. c. X XIII. Hzeresymts: Catal.: feript.

Eccl,c. H & XII. & .Svidas tit. Iummmoc & lgrec. Fecerunt itaque id

ipfum; quod adhuc faepe accidit ab illis ; qui fcriptores allegant, fcfipta

vero ipla non |infpiciunt, illisque fenfum plane. alienum tribuunt; nifi

uis ftatuere vellet; omnia haec loca olim in Iofephi fcriptis leda, a

Judaeis vero erafà atqueexpuncta effe, quod Zizerio probabile , , Fabricre

vero l, c. a vero remotüm videtur. Deeo; quod PHOTIVSlocum hune

filentio praeterierit, pluta dici non poffünt, nifi quae jam omniambitu dicta

funt a Daubafe l, c. £. 201,. Fecit quidem Phorius ex (criptisantiquioribus

excerpta; fed quar facile aliquid in illis praetermittitur ; quod tamen

omnino dignum, vt excerptum fuerit, faltem nonnullis ita videtur, In

hoc excerpendi negotio; quo Phoriu; fungebatut; liaud raro negligurítur,

quae facile obuia , peruulgata & ab aliis jam obferuata deprehendi-

materia tes f& habet

Phetius enim

mus, Et itg quoque ja fubltrata

i

Ccum

.AKS"

NI

de Chrifto notum emnibus , totiesque ab

cum videret, Jofephi locum

]

aliis (criptoribus (quorum fi

ne dubio librorum haud. exiguus numerus

citatum , nonlaboris & operae pretium

fequiori aetate deperditus eft )

Cuiomnia

duxit, illum excerpere

, & toties repe

titum cibum adponere,

fatis eft,non videntur, is perpendat, ex ipfis Phorzi

haec, facere quantum

fcriptis haud exiguam p

erifle molem. vid. Caveus feript. eccl. biff..p. 48.

Patrum EVSEBIO antiquiorum, fequentia vt fo-

'Tandem circa filentium

brie perpen

dantur rogamt

i:: AN. VNICVM HOC PRAESVMTIVI

VM, REM TOT RATIONIBVS MVNI-

V ALORIS

ARGVMENT

TAM DESTRVERE POSSIT:

Temerarius nobis & vario refpedtu pe«

hoc yno fundamento, veterum fcripto-

riculofi

ffimus aufüs videtur, ex

aeuis, proxi-

rum libros mutilare, easq

ue periochas delere quas non a co

as ac allegatas videmus,

Inprimis hoc

miqu

e temporis auGtoribus repetit

n

in ca

fu cauffae non deficiunt , cur i

fli locum controueríüm non citaue-

ui eum citare debuiffe putantur.

Primis enim temporibus libros

rint, q

fi

ofephi va

lde rariores fuiffe facile judicari poteít, nec mirandum foret,

(altem non omnes haud vidiflent illos. Recentiffimi, ree-

antiquifTimi Patres;

lieionis Chriftianae Apol

ogetae haud raro teftimonia in fcriptoribus pro-

anis pro cauffa fua, obuia, filentio praeterie-

fanis Craecis pariter ac Rom

runt,

A5 ex hoc filentio in

ferri debite poffet, eadem effe (uppofita?

odice, a ludaeis primo ftatim tempore;

Fortaffe qu

?

idam Patres vfi funt c

1

cum

auca a

huc exftarent Iofep

*

hi fcriptorum exemplaria, corrupto &

-Nec incongrue

dici poffit, quod Iudaei,

?

Tofephi teftimonium

prae cifo:

|

tanquam hominis reli

gionem a p

atribus acceptam minus ac(limantis, vel

ejusque caufae patrocina

ntis, non admittere

Chrifto nimium fauentis,

voluerint, quod ex loco quo

dam Origenis in Matth. XIII. haud obfcure

colligitur. Hinc fadum , vt

hi 1*cligiox;is .Chriüianae defenfores ad- il-

lud non pronocauerint,

- Maximura

dubiorum pon

dus in eo repofitum creditur, 4«ed verj-

C coetus ab boc colletli

meile emnizo mom videa

t.ur,'fq[ephzm Judaeum, Chrif

V5mum-,Phari[atorum [eclae additiumsueriate

m libi adeo exofam pro-

boffem ivfeof]

Tanta enum eft

faum e[fes frbique b

oc te[limonio odium. gentis fmnae. contraxiffe.

Chrifli inmocentia, dignitate , C reditu 1n vitam, praeftantia,

hujnus teflimon pro

«t Tudaei bomints ingeututm

animumque Chriflo aduer[112 lopge excedat. — Nun-

Tudaeum bhaec de Sevteatore noftro [cribere potztiffey niec cone:

liari poffe, talia de

o]uam

quod de Tofcphe

Chrifto 1f

autem ,. ad elitum tamen funm dudaeum manfiffe »

cveditur,

AMulto. probabilius videri 5 4

wodfi ChrifHi mentiontm. in Tudacorum

ltà i Chrifli: contumeliam ( coétus

lifloria facere vole

erit y aillum potius mn

vel, fi bec fibi vifum won furrit 4 10tam de Chrifto

Chriftiani dedecns gurgirafe,

E

ejusque coets bifloriam frlenti

o praeteviffe , quemadmodum plura alia smomenta

j

co pede tranfat.

S. Euangeliflis comssersoratas ye

ouendum nuper maxime occupatus fuit

L

^

Crirkca hog dubium re

:

—

*

,

f

VII

p.22.íeq. Multa fuünt, quae hoc modo dubitantibus regeri poffunt,

Ante oronia nobis in memoriam reuocandum eft, firmum iftud Jofephi

propofitum, aihil fcribendi, quo partium ftudii accufari poffit, quod par-

tim in prooemio ,. partim aliis locis fcriptorum füorum palam profeffus

eít, de.quo fuperiori programmate loca citauimus.

Proinde veri firnilli-

mum eft, eutadem haec de Chrifto, vetitati cuique cognitae confentanea

fcripfiffe, vt gloriam, quam hoc vera fcribendi.ftudio acquirere voluit;

non amitteret , falfa & calumniofa narrando,

Obferuauit iftud veritatis

hiftoricae ftudium in aliis relationibus Chriftianae ciuitatis memorabilia

concernentibus, hinc non dubitandum , quin idern quoque in narratione

de Chrifto expleuerit, .. Laudat enim Ioanbem Baptiftam L, X:X. . VIIH,

vt virum optimum, qui ludaeos ad vittutis ; pietatis, juftitiaeque exetci-

tium excitarit, cujüs;caedes, ladaeis (ic putantibus,cauía fueritquod Hero«

dis exercitus ingentem ftragem paffus fit ejusque martyrium ludaeis &

Metropoli füae ruinam. conciliauctit,

Neque minus de Jacobo mino-

ri lufto, Chrifti fratre refert ; quod ipfius caedes omnibus bonis displicu-

erit, L. XVIIE c. VIL. Nulli praeterea Iofephi fcripta legenti incogni-

1

tum eít Jofephum non baec tantum , fed quoque pluta alia lüdaeis mi-

nus grata & bilem quam maxime mouentia libris fais inferuiffe , quae; fi

nece&arium videretur , citari poffent. . Cur non, qui tanta dicendi fcri-

bendique libertate vfüs.eft, eadem quae de Chriíto fcripfiffe putatur,

;

absque popularium fuorum formidine feribete auíüs fuerit, nihil adferri

poteft, maxime cum (uum veritatis ftudium, in iisdem (aepe caíibus, com-

probauerit. Potuerunt infüper horrenda Dei judicia in ludaeos & pri-

mariam eorum ciuitatem,ab irato Numine excitatay& a Seruatore quoad

minimas circumftantias praedicta , quorum complementum ipfe Zofephus

trifti vultu confpexit, & ex parte attonitus expertus erat, ipfi magnum

de Chrifto, quem populares calumniis, immo ignominiofa & dolorofa

morte adtecerant, conceptum inftillare, anirnumque poenarum & vltio«

nis diuinae adípe&tu commouere, haec pauca faltem in ejus encomium

proferre. . Nec quidquam |in hoc teftimonio relatum legimus, quod

fufpicionem excitare poffit, ab ipfo non effe profe&um , cum id ipfum,

faltem plurima, quae narrat, partim Judaeorum [Principes & Senatus ec-

cle(iaftici membra cognouerant, nec negare poterant; partim ab aliis

quoque Judaeis referatur,qui Chrifti mortem ex indelebili odio quarandam

ejus temporis focietatum & hoftili conjuratione. deriuant, qui tamen

omnes,in religionea pattibus accepta, pertinaces períeuerarunt,nec Chri-

íto idem cextramque exhibuerunt, Íd certo ex teftimonii hujus.argu-

mento inferri nequit, quod Iofephus; fi id, quod teffari ipfum defendi-

mus, animo credidiffet, non in Iudaicae religionis facris per(titiffet, fed iis

pofthabitis, Chriftum Seruatorem ejusque do&rinam profeffus fuiffet.

Verba

fed na

Vi |

cris C

Xerba enim ejus iü füperiori Programmate e

xfcripta manifefte common-

Ge. Ze

firant, hi

8 eum, non animi fuimet ipfius, fed vulgi declaraffe fententiam ;

a. 17

nec ideo

finiflri quid'de. Chrifto feribere, vel ejus miracula palam & in

a veri

plurium homi

num confpeftu fa&a & refüurre&ionem negare vel in du-

JO. 1

(ibi commodum duxiffe, cum ipfi aduerfarii & contradicen-

bium vocare,;

nio-F

tes timendi e

ffent, non tantum Chriíti eiues. ex Iudaismo colledti, qui

qui d

degebant, Rom, XV1, (ed Romani quoqua

Romae haud exiguo numero

quaec

ipfi,

jue Chriftam

m

Seruatorem jam profitentes, fiue ctiam pagani, inter-

(ine dubio teftes miraculorum oculati füperftites erant.

Omnimo-

Ípedt:

quos

Ccomrt

de enim cauit Jofephus,

nenarrationibus fuis displiceret Romanis. Huncin

cum

&nem vtitur loquutionibus,

apud Craecos & Romanos (criptores vfitatis,

ipfe 4

hinc omaia ad captum et

hnicorum exponit, hinc fae

pius hanc vel fimiles:

fimu:

vt caiqne libet , feutiat: hinc, quoque

huic adhibet formulas: fe 4e bis,

daeo

na, quantum ad Romanum imperium fp

e&ant, ita expli-

oracula diui

]ud.

cat, quo min

us ingrata fint Romanis, quod ejus expofitio fomhii Nabu-

opi n

foris inter alia comprobat.

Inprimis eumdem a mendaciis &

chodono

ad C

calumniis adue

r(as Chriftum-& rem Chri(lianam eructandis detrahere

VCIC

r

"

orum familia, cujus ipfe lofephus Cliens erat, a qua .

potuit 427

ufa Flan

Ccac

quoque nomen Fl

auii & ciuitat

is Romanae jus fibi conceffum, cul fami-

tribi

deo exofi erant , quaeque ante Domitianum ni-

liae Chrifto addidi non a

mmo Cliriftia-

Hua

hil aduerfi adueríü

s Chriftianorum coetum moliebatur , i

vitr:

m

fub hoc Imperatore ductos, in confanguincis fuis ha-

nos ad mattyriu

veri

buit. "Vid. Eafe

biu; L. l. c, XVII.. Poffunt, qui veri haud fimile repu-

mor

a honorifice de Chrifto fcripfiffe, vt aliter judicent, mo-

tat, Iudaeu

m it

D

prel

1

ftorum tempornm inter ludacos ftatt

im & religionis ratio-

ueri, quodfi

n fibi repraelentant, ,

tam

nem,nec no

n ipfius fzriptoris conditionem & habitur

Chi

iudaeis poft Chrifti adfcenfionem ,

qui cum polt tot tàn-

Multi fuere ex

lon

faque ejusdem miracula ,

n

a plaribus credita, a nullo falfitatis conuidta;

Tna

w

fun&o & terris exemto in fide períeuerantes;

credentes in eum, ipío d

cuj

imo credentium numerum

in dies augeri admiratione. perculfi viderent,

Ch!

de Chrifto meliora crediderunt ,

& quamuis ejus difciplinam nom

ipfi

fad

amplexi, co

etuique C

hrifti c

iuium jun&i fuerint, rerum tamen ab eodem

Ch

lorum fama, imo horum effe&tus & monumentorum

geft

arum , & tniracu

inf

intuitü à

ddu&ti funt, vt inf

igne erga ipfüm ftudium & venerationem te-

nei

dum tenaces;

ftareatur,

" Interim hi ipfi antiquae legis Mofaicae adhue

X

L.

d Chriftum conuertis & Mofaica flatuta negligentibus vt fe

gentilibus à

yelalias ob cau(as integram

adt

ju

ngerent a

fe noa itmpetrare potuerunt,

ej

li

cam cum ecclefíia communionem detrectarunt, Omaes enim

atque pub

£ut

judaeos fuiffe c

oecos & nominis Chriftiani boftes & obtrectatores ifto.

tar

e&o nequit.

Paulus quidetm a Cor. Ill ts. inquit;

tempore dicj prof

fed non omnium. ,Haud

dif

gat « uagüies (109

v Igdeutv) qo RaAUuM, lT a ;

a

mi

Pagani

$ I:a,titgdmarii h, € nec ?udaei nec

'p;iug;-i fucrun-t tum tempori

Ü

. i(fcd

—

IX

enerali dediti, verum etiam a fa-

fed naturali, f. philofophicae religioni

g

cris Chriftianorum non plane alieni. vid. Z4ich

, Reiffii Diff. (üb Praef. Gaft.

notte

in bif. 7ud.

iams

Ge. Zelizeri a, 1730« "dltorfii habita, p. 50. & 7o, Crullius Anglus,

& in

3. 1708. Losdizi euulgata,

de qua À. E. lat. 1709. p.205.

Non igitur

a verifimilitudine recedunt , qui cum Celeberrim

o olim populari noftro .

; du-

Libres 4I. pro teftima-

jcen.

IO.

ERNESTO GRABIO in Precf. ad Dasbzfi

illis

nio-Fl. Jofephi de J. C. ftatuunt,

accenfenfum effe Jofephum, quippe

, qui

nJoaune

ejusdem Praecurfore & Jacobo optima

oqua

qui de Seruatore, nec no

Chriftiana vlterius deliberandi occafionem ex-

inter

quaeque credidit, de re

jimo-

fpe&auns , Gamalielis ratioc

inium fuüum faciens A&. V. 39. Chriftum

communi hominum forte pra

eftar*iorem effe judicauit.

Potuit Jofephus

Iincin

llis teftibus, 1 Cor. XV. 6. colloqui , vidit

tátis;

cum Apoftolis & quingentis i

miles

ipfe & expertus eft, vat

icinio

Chrifti de excidio hierofolymitano exatis-

fimum refpondiffe cuen

tutm , ipíe fcelera ac impietatem reliquorum lu-

oque

(criptis ejus in fpecie ex L. VI, de Jlv

explis

daeorum. aueríatus eft, quod ex

labu-

]ud. conftat,

& in nonnullis do&rinae Judaicae capitibus a Judaeorum

opinionibus ip

(um omnino remotum fuiffe ex libris ejusdem patet. Hinc

üs &

anto propior acceffit, quam reliqui Judaei, Quod

jihere

ad Chri(ti ciuitatem aliqu

vero non totum fe ac palam

eidem junxerit, id vel nimio legis Mofai-

a qua

cae ftudio fe&taeque zelo,

yel

1

rationibus politicis & faeculi hujus motiuis

fami-

D

awbsfs hinc Jolephum femichriftianum &

m nl«

tribuendum videtur.

riftia-

Hadfanus eumdem fuiff

e

virum ex baptizatis Joannis, ftatuerunt. Licet hi

Jofepho fentire videantur , id tamen propius ad

is ha-

vltra quam par eft, de

d Effaeorum fe&ae addictus, quae proxime ad

repu-

veritatem accedit, quo

»Imno-

moresChriftianos a

cceílit ,

quamque a Seruatore nullibi nominatim re-

2. la

Imudiftis,qui Sadducaeos paffim damnant, memora-

ratio-

*prehen[am nec

dhuc dubiüs & opinionibus fe&tae fuae confiritus de

ntant,,

tam legimus , a

ttin-

Chrifto certi quid ftatuere haefit

auerit, interim a calumniis & conuitiis

fe profitetur, quod Effaeorum fedta fihi

uicta,

longius remotus fuerit. Ipfe de

Praeceptore Bano. quodam haufit, in

antcs,

maxime arrideat, cujus placita ex

erent,

cujus contubernio tres quoq

ue annos exepit.

Hisce dubiis impeditus

Chrifto non veri nominis mir

acula, fed cum quadam animi fluduatione

n nomn

bus diuini aliquid fübeffe poffit, quod multi

odem

fa&a PRADOXA tribuit, qui

F'orum

Chrifto tribuerunt Matth.

XXIL 16 1o.

Ill. «. eoque in coelum eue&to

infenfffimi hoftes & pagani o

btre&atores mirandorum operum mentio-

m te-

o Gretins de veri Rel, Chriff.

DACes,

nem fecerunt & de iis teftati fünt. vid. ag

vt fe

L. II

Idem verbis: $SI MODO VIRVM

DIGERE FAS EST, quem-

admodum totius orationis

feries docet, indicare voluit; fcilicet, quod

egram

e fe tulerit,

Sic quoque radi-

| enim

ejus perfon

a diuini aliquid & mirabilis pra

es ifto

tum Chrifti ad vitam,

non quidem indubitato & fideli mentis amplexu

fanquam verus Chrifti confeffor afferit;

fed tantum adparuiffe fuis

nquit ;

didit,. Apoftolorum

Haud

difcipulis poft

mortern refezt, quibus fine dubio cre

miraculis maxime comrmotus,.

Tanti vero non inualgit ipfius de Cb

rifto

"agani

con-

fed

-

o

H

-

X

conceptus, fauor erga eum & proþoüum de eo vera fcribendi, vt pro»'p-

collati

terea rerum terreftrium ja&uram (uscipere, omnibusque praejudiciis re-

incon

nunciare conftitutum habuerit. "Totcalamitatum genera, quibus Chtifti

& in

adficiebantur Confeffores a. gentilibus pariter ac ludaeis, virüm aulicum

ine

[EUQe

antiqu

ad terrena & ad faeculi hujus felicitatem intentu:m imped

runt, quo mi-

extrac

nus Chriftum, 6jus do&trinam coeleftem & inuifibilia bona ample&tendo ;

tantam- fibi contraheret miíeriam.

" Verifimile eft eum £imiliaritate

necelf

modo

& confortio conjun&um fuiffe, cum quibusdam Chrifti civibus iisque

terfec

eruditis & litterarum doctrina inftruGtis, qui ipfi varia prophctarum de

Meffia vaticinià, aliaque his fuperftruéta argumenta explicando. & ad

puniat

ac vn

Jefüm Nazarenum adplicando, aliquam fültem erga Magiítrum fuüum in-

Princi

ftillarunt reuerentiam, Fortaffis ctiam hasce inter praeparationes ad ple-

Certio

nariam de Chrifto vero & vnico generis humani Keftauratore conuicti-

enem perueniffet, nifi tum temporis multorum popularium fuorum opi-

quibu:

'f;requ(

nio de duplici MeíIia inualuiflet, vno miíero & aerumnis ac adfli&io-

eaden

mibüs agitato, altero imperante regnorumque hujus orbis potituro,

fufpic

quod vitimum gentis praejudiciorum caligine obtectae refugiam fuit,

tis. m

eum ormnibus fuis munimentis a coetus Chriftiani Antiftitibus expulfi, ni-

Acceffit ad

quasd

hil praeterea quod Chrifto opponerent,: effingere poflent,

contr

baec quae diximus , in Jofepho adulandi propofitum ; cui tribuendum ,

":

princi;

quod Libr. VÍ. c. XXIII. de Bello 7u4. ftatuerit; promiflfionem diuinam de

mand

Kege ex Oriente prodituro in Vefpafiano; qui, fcriptori aulico ad adu-

jus 8

landum compofito;, ipfo Chrifto praeftantior fibique vtilior videbatur,

€ffe completam. ; Loquitur de hac opinione, quae ifto tempore multo-

vix q

curp

rum animos occupauerat, Zaces Hj L. V.c.XHE. his verbis: Twm

enim: pluribus perfuafo iuerat, amtiquis facerdotum. litteris contineri , eo ipfe

aliqu«

cutn |

pempore vt valefceret ortens profeilique Tudaea verum potirentur , quae ambages

Vefpafiauum ac "Titum praedixerant, quae quoque iisdem fere verbis a 5uwe-

quae t

icript

tonio i2 Fefp. C.1V. repetita leguntur. Si itaque hoc de Chrifto teftimo-

nium debite penfitamus in eodem Jofephas nihil dixit, nifi quod homini

genio

A;zglu

politico optime conuenire, (ibi perfüuadere poterat.

Non enim licitum

tantum , fed pro vitae fuae ftatione & iítius temporis circumftantiis, ne-

gefatm

proba

ceffarium quoque duxit, fümmo adulari Principi, eundem vt alterum

& ciu

Meffiam venditare ficque quouis modo ejus captare gratiam. Quia vero

füs «

a Judacis offenfus erat, quippe ab iisdem tempore obfeílionis Hierofolymi-

nae B

tanae variis injuriis adfe&us , hinc eos gentem malam , temerariam & ad

ne vc

feditionem procliuem adpellat, quod certo fcriptoris Judaei de popula-

ribus fuis teftimonium vix quisquam augurarctur.

Licet igitur Juda-

litate

in ho

istno vltimum dicere vale noluerit, quia tum Chriftí ciuium calamitates

nonü

ipfi- fuscipiendae fuiffent, vindictam tamen de Judaeis fumendi occafio-

tio fit

nem non praetermifit, quare Chriftum f. Meffiam priorem a populari-

Veru

bus (uis effe accufatum caedique traditum , narrauit, Quodíi itaque ea,

fixit,

phus ,

qu diueris locis de ïgfpaüfa«qg & de Jefü Na

z?renq dxxxt Jofe

*

tanto

H

golla-

!

ais

XxI

: proþ—

ciis re-

collatione inftituta compar(amu*sï, hunc gjus fenfüm homini aulico non

inconuenientem exponunt; Populi Judaici Primates offendiffe, accu(afle

Chtriftt

ulicum

& in crucem egiffe alterum Meíliam haud, paucis Prephetarum oraculis

antiquis defignatum , vili & abje&a forma ipfos inuifentem , docentem &

uo mi-

jiendo;

extraordinariis mirabilibusque facinoribus doGrinam (uam confirmantem

necelfe binc effe, vt alter Meffias potens. & manu bellica inftru&us boc

aritate

iisque

modo regimen füuum gloriofum pariter & tremendum reddat, vt de in

um de

terfe&oribus prioris MefIiae vindi&tam fümat, hos maleficos jufta vitione

& ad

puniat, ficque prophetarum divinorum vaticinia de ipfo in litteras relata;

um in-

ac vniuerfale Mefliae gloriofi régaum delineantia; impleat. Hocipfío &.

ad ple-

Principis & popali Romani gratiam ac fauerem fibi conciliare poffe, certo

nuicti-

certior Íperauit, -

Nemo vmquám in dubium vocauit ifta Joféphi loca;

quibus aliquatenus gentilismo blandiri videtur, quae in ipfius [ícriptis

n Opi-

Bi&io-

Írequepter occurrunt, ab eodem au&ore fcripta efle , nec quisquam

eadem a gentili quodam deorum fi&itiorum cultore effe intertexta

dtüro,

n fuit,

:

füfpicatus eft.

Sice, g. fa&a inter Judaeos a Mofe aliisque prophe-

tis miracula cum praeclaris Heroum inter paganos facinoribus , imo

)fi; ni-

(fit ad

quasdatn V. T. narrationes cum gentilium fabulis comparauit ,. & L. II..

contra Appionem illud effatum Exod, XXIl. 38. « Dzis zez detrahes, et

)dum ,

^

am de

principi populi tai. ne maledices, it& explicat: quod non illudendi & blasphe-

d adu-

mandi fint illi; qui ab aliis gentibus dii reputantur, $i igitur haec & hu-

batur,

jus generis alia, quae a Judaeo in fauotem gentilium eaunciata vix ac ne

nulto-

vix quidem ex(pedares, Jofepghum fine omni dubio auctorem habent,

Tum

cur periocham banc controueríam, quae a Chrifti ciuibus in commodum

eo ipfe

aliquod verti poteít, non (cripferit, nulla ratio adferri poteft , inprimis

N

cum plures caufae füpra allatae eumdem mouere potuerint, ad (cribenda,

inbages

a Sue-

quae eum fcripfiffe defendimus. — Alios teftimonium hoc de Chrifto cum

ftimo-

icriptore Judaeo conciliandi modos practerimus , inter quos multo in-

jomint

genio expofitos animaduertimus alterum, quem AZarrisius, alterum, quem.

icitum

dnilas quidam azenymus excogitauit, quos attigit Zacebss Seresis; in Ott

i$, ne-

getammleten geugniïïen von Cbrifto p. 233. feqv. . Quantumad id, quod

terum

probabilius videatur: Jofephum planefilentio praeteriiffe hiftoriam Chrifti

& ciuitatis ejusdem; vtique adparet, nonnullarum rerum ab Euangeli-

a VCTO

julymi-

ftis commemoratarum , v. g. Infanticidii a. ZZarrbaee deícripti, pisci-

nae Bethesdae a 7»asze indicatae , aliarumque; rerum in Jofephi fcriptis.

| & ad

»pula-

ne veftigium quidem rcperiri; ex hoc vero filentio nulla plane probabi-

Juda-

litate colligi poteít, eum quoque de Chrifto, & de omnibus rebus, quae

litates

in hoc teffimonio proponuntur , filentium obferuaffe.:

Omifit quoque

:cafío-

nonnulla ex hiftoria veteri Judaica, quorum in fcriptis diuinis V. T. men-

ulari-

tio fit.

Quis inde argumentaretur, reliqua non a Jofepho effe fcripta?

Verum €a,. quae Jofephus filentio praeteriit, pro fcopo, quem fibi prae-

dC C3,

phus ,

fixit, leuiora vifa funt, meraeque circumftantiae ad hiftoriae nucleum

Ifta autem, quae hoc continentur teftimo-

tantopere non neccffarïlac-ï.

BZ

;

nio

3

goHa-

z

i

XII

locz

nio non partem hiftoriae leuiffimam,

fed paimariam & principalem con-

alio

ftituunt, ex-

u

a non tantum plurima rerum ]u-daixcarum momenta pende-

D

Romanorum coafcriptae

Net

bant fed fine

la quoque totius hiftoriaein gratiam

nes

filum abruptu

m & nexu fuo deftitutum fuiffet, Quis enim putaret: Jo-

Chriftianorum a Chrifto ita dictorum mentionem fecerat ,

pibt

fephum , qui

Principis hujus coetus,

qui per aliquot annos docuerat ; do&rinamque

quic

faam miraculis firmauerat,

& tandem vitae denuo reflitutus obfignaue-

pre

Vft

rat, mentionem feciffe nullam, qua

i

m inftituti füi ratio neceffario exi-

ebat. Id autem quaerere, cur hoc

vel illud ficco pede tranfierit Jo(e-

qüa:

ne

phus, inutile prorfus eft & a

d rem praefentem nihil confert ; cum talis

abeffe debeat.. Quantam enim mul-

Jof«

rigor a le&ione veterum fcriptorum

daic

titudinem rerum inhiítoria Romana, quas potuerunt narrare auctores, non

memoratarum animaduertimus.

Non omnia ad finem fuum neeeflaria re-

plar

lum

utarunt, & quam facile in magna rerum memorabilium copia, quae

tem

ientem füa mole ac varietate obruunt, diftrahuntque, praeterire potu-

Chriíti perfonam & facta

rhei

exunt, Sed plane alia illorum ratio eft, quae

Trjol

zefpiciunt

quae celeberrimi hujus rerum Judaicarum fcriptoris memoria

cum fata a Chriíto, populo & primariae Judae-

re^3

excidere non potuerunt,

anti

órum vrbi praedicta, coetusque abipfo denominatus, ipfi perpetuo ob ocu-

los verfarentur. Ea enim quae ad Chriftum ejusque ciuitatem pertinent,

ipfu

tibu

in conuentibus & coetibus publicis priuatisque; confiliorum & colloquio-

tum erant materia, maximamque per totum orbem famam comitem ha«

fler

bebant

Tantum hiftoriae momentum rerum Judaicarurm.fcriptorem in

ifte

giefi

eximio dignita

2

tis gradu conftitutam publicisque muneribus praefedtum

tert

tecc

filentio prae

üffe, infpecie cum Joannis Baptiftae & Jacobi meminerit ,

quis eít,

qui-vt

hoc credat, a fe impetrare poffit.

maf

inci

defellus: omnis nexus ac erdiis in boc teflimonio, avgumentum.

eod

aduerfus illud. pugnanti

bus fuppeditat. — [INemtiquam enita [ecundum illorum: [en-

de ho leco amttor ipfe de Chriflo teflatus effet ,. ctm nec

qua

dezame TPMEHS COPO

Ver

quoad werla, nec quoad vem ip[am

villus cum auteccdentibas. d confequentibus ,

tC periaclm totum orationis filum dis-

aud&

nexus animadnucrtatur , ac proinde quia ha

tion

vumpit ,

ab aliesa maun intrufa videtur.

E&cogitauit illud dubium Capelles,

fimum in hac materia effe Tillemesrizs judicauit,

fept

qupd graui

multo

fedi

.Sed nec h

oc argumentum caufam noftram dubiam reddit,

ne -

mhinus omnino euertit, Deleatur hoc de Chrifto teftimonium, & multo

tion

magis

omnis defideratur nexus, ingensque animaduertitur fermonis hia-

tim

tus.

Ponamus vero hanc periocham orationis ordinem interrumpere,

ftantibus adhue argumentis ,. im fuperiori pro-

hun

jnde tamen neutiquam ,

grammate magno numer

o. allatis , colligitur, ab alio effe intrufam.

pori

Hiftoriarum Architecto res memorabiles ifto

info

Neceffarium enim non eft,

bus

erdine in libris fuis proferre, vt vna alt

eram poft fe trahere & quafi

bis füperftites effent

Hin

articulatim copulata videatur.

Quam paucae no

mnia

s agnoscendae, quod íi o

Avltix

:' veterum feriptorur paginae pro genuini

loca

E

XII

loca pro fpuriis habenda füerint , quae— ita inuicem nom cohaerent, nec

alio vinculo artificiali; quod cujusuis arbitrio reli&tut eft, juncta funt.

z

Nemo hoc argumento vtitur aduerfüs 7bucydidem ; qui rültas digreffta-

nes & orationum fegmenta admittit,

Eft praeterea hiftoriarum princi-

pibus inprimis antiquioribus in more pofitum , vt, quando memorabile

e

quidpiam enarrare volunt, fermonem quafi abfcindant ; idque ex- imi-

roulfo profetant,; quod lectorum mentibus penitus iafigere fludent.

Víus eft 7ofephus crebris digreffionibus im aliis feriptorum fnorüm locis,

ä

quas tamen nemo vmiquam hanc ob rationem | intrufas judicauit. Sed

neque haec periocha omni refpe&tu pro digreffione habernda eft. Cum

Jofephus ordinem temporis & Chironologians in defcribendis rebus Ju-

daicis feruare voluerit, pro hac norma verba ejus nón fine nexu, necloco

plane inconueniente leguntur, In feriptis hi(toricis , quae fa&torum fi-

i

lum ad temporís nexum explícant, nioris haud eft, ea-quae ipfo facto &

l-

tempore juncta funt , longo copulandi artifício & vel grammatica vel

rhetorica copula conjungere. Quicunque ex hoc argumento veterumi

Ia.

fonumenta tanquam füppofita rejicere; & de eorum integritate dubita-

ge

re velíet, idemi ageret; ac qui totam hiftoriam pro fabüla, & cun&a ab

Ll

antiquis hiftoricis tradita; pro fpuriis ac fuppofititiis declararet. Imrno id

lt,

ipfum, quod in hoc teftimonio nexus curti antecedentibus & confequeri«

O*

tibus de(iderari putatur; caufae potius noftrae argumentumi aliquod fub-

de

flernit. Si enim ab aliena manu & Chrifti. quodam ciue, verba longa

o

deliberatione, adhibita arte compofitaque fraude effent ititertexta, idem

ifte impoftor majorem nexus curam habuiflet, Junxiffet eadem cum an-

lt,

tecedentibus, grammaticas copulandi formulas in auxilium vocando, quo

magis omnem commiffae nequititae füspicionem auertiffet. Ipfa haec

97*

incuría, ipfe formandae connexionis ncgle&tus monftrant, verba haecab

7,2

eodem au&ore effe prolata, qui plures periochas fcriptis füis inferuit,

d ^

quae ab antecedentibus diuulíae videntur. Sed dantur quoque in ipío

A2

verborum fitu, notae quaedam palam monfirantes Jofephum illorum

£j

au&torem effe. Confüetudinem enim obferuauit auctor in abrüpto ora-

4

tionis filo, verbo yaere; ad aliam rerum feriem trarifire.

Narrauit Jo-

fephus ab initio capitis grauem Judaeorum cladem; quam ob excitatarn

to

feditionem perpeffi (unt.

Tum fübjangit haec de Chriflo. Eodem pla-

ne alio in loco vtitur ordíne , vt poenam criminis, ipíius criminis riarra-

[to

ld-

tioni praemittat. Nam poft expofitam Herodiani exercitus cladem, fta-

re,

tim fuübjicit caufam, Joannis fcilicet Baptiftae truculentam caedem. Juxta

'O-

hunc copulandi morem , quem füum fecit, adponit connexionem a tem-

t

poris ordine : *wérar xeTa. vHTOV TOV XpoVov WycSc.

Deinde calamitati &

j

fto.

infortunio Judaeorum füperiori aliam hujus gentis cladem in fequenti-

lafi

bus adjicit, eamque a primo fonte, vnde euentus profluxerunt, repetit,

:

nt

Hinc narrationem praemittit de Pas/lzzz & Decio Mausdo, tanquam non

nia

Judaicae.

'Tilverin.g enim im

probitate

OCA

Avltimam caufam perfequutionis

facerdo-

B 3

—

[

XIV

Lol

(acer

dotum Zrubis (Aegyptii Numinis) exacerbatus, etiam de judaebrum

h

cris, propter illorum fcclus, feueram & acerbiorem fenten-

fa

peregrinis fa

Ad eumdem modum Sgereziss quoque. ia Ti c. X XXVI.

£iam tulit.

:

al

Acgyptiorum.

& Judacorum c

alamitatem copjunxit, his verbis: Exrerzas

fit

£eremoniais

lg

"

ptios Tudaicosque vitus compescuit, Et Taceitus Aunal. X.. M. c.

nt

LXXXYV. (. 4« dH

s2 eft de [acris egyptiis Tudaicisque pellendis. . Ad eun-

ja

ne modur 7:

efepbus vtriusque gentis poenam & ejus cauías con-

in

dem pla

hoc modo omnia cohaerere,

junxit,

Ex adductis quiuis colligere poteft,

fü

fi ila de Paullina non

ad antecedentía de Chrifto , fed ad (equentia de

hi

facris referas.

Qui interim iftam de

U

ilfis Aegyptiorum Judaeorumque

€x

p

aullina ment

ionem ad antecedentia referre vult, non omni ratione de-

Ccu

ofitum eflet, Jofephum aduerfus Chriftum

ftitueretur, qnod(i in aprico p

CK

imale animatum re vera fuiffe,

licet interim tanquam Hiftoricus ex verita-

ill

de €hrifto narrare voluerit, & ex caufis

tis ftudio gloriam captans, vera

pu

fupra allatis ex. parte quoque debuerit.

'Videretur enim bacratione

T

udaicum inimicumque aduerfus Chri(tum anim

:

u

m prodere, quod juíto

ad

breuiori & fuperficiari

ae de Chrifto narrationi, cujus tamen magnitudo

inc

& fama longiorem

ac folidiorem requirebat relationem ;

fufiorem foe«

gu

damque de libidine

Romani adolescentis , Decii sempe Aaundi , (ub zduubis

ter

ecie cum Panlliza in. Ifiídis templo expleta ; fubjunxerit hiftoriam, qua

cef

fp

do, Chrifto ex virgine nato maculam adfper-

(£acite

& quafi aliud. agen

qu:

ere ,

£oti rei. Chriftiana

e vulnus infligere , malamque famam iaferre

Ícr

Ab omni enim fimilitudine non abeft; quod in-

fibi propofueritq

te.

uito & relu&tapte;

immo alieno in Chriftum animo, breuem hiítoriae hu-

mtc

am-monumen

tis fuis inferuerit , quam fufjus & majori verbo-

can

us paxrticul

rum,

circumftant

iarum laudumque adparatu adpofuiffet , fi de illo bene

pe!

fenfiffet ,

& ex propenfo animi adfe&u (cripfiffet; licet non negandum;

quc

in hoc vltimo cafu,

plures de integritate hujus teffimonii dubitandi ra«

aQ

jam dubitant, cum dubiis minor locus relictus fit,

det

tjones habuiffe , qui

'"Praeter haec;

quae in medium proferuntnr a contrariae fententiae

reti

defenforib

us dubia, aliud eft, quod a ft

ylo in hoc teftimonio obuio de-

inei

fümitur, & a

Tagaquillo Fabro tnaxime vrgetur , cui in eodem ftylus Ja-

obt

fepho infolitus & reliqui

s ejus dicendi fcribendique modis diffimilis com-

pra

neque qui cjus veftigia prefferunt minimam fal.

paret. Sed ngque ipfe;

que

tem hujus a

flerti probationem addiderunt.

Contrarium potius validis

iNet

dftruxit Dasbufrus , parte pofteriori tractatus füpra allegati ;

tam

argumentis à

ui luculenter

& ad oculum demonfítrauit, omnia, quae in ftylo au&to-

falfz

dignofcendo obíeruari poffunt, fcilicet frequens vfus vo-

yis cujusdam

ex 1|

pgum. ac phra

fium modorumque loquendi & fimilis vocabulorum pofitia

tum

& ftrudtura ,. in hoc quoque

Jofephi teflimonio comparere; quemad-

h

Dif

inodum jn relignis hujus

fcriptori

s periochis. Ita enim non tantum om.

lent

pis' orationis neXus

-

&

*

pro

ferendi habitus inflruQus eft, vt non; ni(i ad

YO

deriuari poffit, & ne vgisä'quidcna

;oreghqm pc;tiner:, ab eoaq;

cula

D

X

r

H

XV

um

cula occurrit, quae non faepius ab eodem adhibita fuerit, Conftat enim

en-

hoc: teftimoniüm verbis phrafi

busque, ZZatbatiadae aut propriis aut valde

familiaribus, ejusque more c

VI.

ompofitis, vt inde argumentum internum

Za$

ab ip(ius Jofephi ftylo defümtu

fit, cujus valor & probandi

vis omnibus

m; pro integritate hujus teftimonii peti pos-

c o

innotefcunt , qui comparatio-

:

nem cum reliquis F/agi fcriptis inftituunt.

jam validum eft, ad defendendam

Et hoc folum argumentum

One-

confirmandamque teftimonii hujus

A Gs

integritatem , contra omnes

in contrarium fentientiuth

fü

ratiunculas;

d

btilitate magis quam pondere ae(limaridas,

lpífa enim teftimonii

-deé

hujus verba totidem füunt momumenta &

20

*

criteria ab ipfo auctore indita,

de-

€x quibus. certo judicari poteft, a nemin

sj

alio iftud proficisci potuiffe,

um

cui vnusquisque Jofephi libros aflidua perfer

ut

ans folertia calculum adji-

ita-

Ciet, quod Daslzfju; mira cam laude probai

t Neutiquam tamen cum

ufis

ilis pugnam ijnire-animus eft

; qui ex nonnullis r

ationibus f& perfuafos

one

putant , paucas admodum voces',

a Chrifli quodam ciue in initio ad

marginem codicis (üi adpofitas;

afto

fequiori tempore ipfi textui infertas cífe,

udo

adcoque hujus teftimonii text

um ita

potius legendum effe, ad quem

Es

modum Hieronymus eundem allegauit,

quod tamen ejusdem vim & ar-

ubis

gurh/entum nullatenus infrin

git.

ter monílrant, tanta adhuc

Quae in medium protulimus, luculen-

qua

argumentorum pondera non effe, vt ne-

ceffum habeamus concedere,

per-

teftimonium Jofephi efle fuppofitum, hunc-

errG

que fcriptorem temporibus

Chrifti proximum nihil plane de Chrifto in

1n-

fcriptis fuis narraffe. Nulla p

rae

gnans ratio vrget a cauíà noflra discede-

hus

re, cum fanum judicium & in

genium criticis regulis formatum, argu-

rbo-

menta ; quanta fatis funt,

fuppeditent

ad iategritatem hujus loci vindi-

ene

candam, d& dubia iniis dispellenda,

qui acqua mentis lance ornnia

ponderant.

Quodfi

Ufis

vero pluribus aliquando rationibus,

quas tamen vix

TA*

quemquam prolaturum füspicamur,

vi&i hoc loco:noftro cedere co-

a&i füerimus, ex filentío tamen

t

Jofephi tam demonftrato nihil omnino

)tae

detrimenti in rem Chriftianoru

m facram & diuinam religionem deriua-

retur, cum longe firmiori &

de«

mento.

inimobili fides noftra 'nitatur funda-

Quid enim exinde contra nos reli

gionis Chriftianae aduerfàrii

; Jo-

om-.

obtinerent ; quod fcriptor Judaeus

adeoque Chrifto infenfiffimus filentio

E-fal.

praeterierit, quod populo füo contr

arium noxiumque putauit, nihilque ne-

lidis

que boni neque mali de Chrifto,

cui tamen fete, coaeuus vixit, retulerit.

Nemo vmquam in ejus fcriptis a

li

3

x

ati,

quid Chrifto aduerfüm repetiit, quod

i to-

tamen hofltis referre non interm

ififfet, (i fub vlla verifimilitudinis [pecie

fala & blasphema natrando,

ciuitati Chriftianae nocere

! VO,;

potuiffet. Proinde

fitio

ex ipfo ejus filentio;pro bona caufà Dei,rebus fic

ftantibus aliquod argamen-

tum

nad-

peti poffet,ad minimum nihil d

amni inde ad eam redundaret, Vid.

Orme

Dif. Theol. bift, Guf. Ge.

"elimeri 1730.

"Alrrfii habita, -

qua Jofephi Hï

(i ad

. NQs

lentium /euang'elica&: hi&orige non noxiur

n eflc oüea*dlitur.

-

Sed

cula

»

o

g

T

XVI

Sed euida jam teftimonii hujus integritate , grata mente diuinam veneremur

prouidentiam , cni tribuendum, quod Jofep!

hi fcripta in hoc vsque aeuum & ad noftra

wuipora fint feruata,

quo ex ore quoque & calamo hoftis, & quidem non vilioris

conditionis, fed qui Sacerdos, coptar

um belli Praefe&us & Philofophus infignis ex-

ftitit, veritatis teftimonium conftet,

Juxta haec multum interett fidei Chriftianae vt

vaticiniorum Chrifti aduerfus Judaeos eorumque templum, primariam &

iuitatem. &

publicam rem com

plementum ptobe intelligatur ; nullibi vero hoc melius intelligi poteft,

Chrifti eaufae aduerfante, qui calamitates cladesque Judaeoruim vt

quam ex hiftorico

A

teítis oculatus expofuit,

ex quo ceu fonte, omnes inter Chriftianos, qui de his fcri-

&cceperunt

Diainum hinc grati praedicemus confilium ,

pferont , fua omnia mutuo

quod

fapientifime profpexit;

vt Jofephi fcripta per omnia faecula ab interitu fuerint

feruata.

Inprimis id grati agnoscamus, propter infigne de Chrifto teftimonium ,

quod Michael JFalrherus aur

o margaritisque pretiofius adpellat, ac nonnulli vltra

st quoque finguiari diuini numinis impnifu a Jofepho lit-

pretium tanti aeftimarunt,

zeris eonfignatum judicauerint,

Vt in hoc negotio dire&ricem Dei manutm miremur

Chryfoflomum jam monentem nos habemus 77ozz/. LVII. in Genefin, ita inquientem :

qsmro -yao vnc su|iyrawa 19 Üss coiac, ov n T&6 &x9esc 116 aA d éiae, au-

a8c paprugae Tromi vyevtcdon Tf aMj as

Ex quo enim msgis finguleris Dei

circa ciuitatem Chriffianam prouidentia adparet, quam quod praecipuus iítius gentis,

quae Chrifto infenfi

ffima fait & adhucdum eft, quaeque illum in crucem egit, fcriptor

hi(toricus luculentum optimo

Seruatori zeflimonium perhibuerit, quo inftru&i ad re-

i obdurati, cslumnias & obtre&stiones merito vtimnr.

Non tamen

pellendas popul

$

iftud, quantum ad nos, pluri;

ac decet aeftimemus, fed potius tanquam acceflorium

Non enim connenit Chrifti discipulo de religionis mye

miuori;quc pretii ftatuamus.

fleriis ac palmariis capitibus a

nimum fuum teftimoniis humanis, hoftium licet connin-

dire.

Superst infinitis

cere ; fed ipfam S. fcripturam fcrutari , Chriftumque ipfum eu

Ie/vh/alw

modis fscra euangeliorum tetra&ys, prbut Eufcbio & Theodoreto 3icitur, omnia T&v 227

teftimonia de Chrifti refurzectione ; cum yel vnus teftis diuino fpiritu agitatus fuffe-

ciflet, - Placuit autem Deo quatuor teítibus corumque fcriptis diuinis refürre&ionis

Chrifti biftoriam & yeritetem litteris confignatam orbi tradere, vt tanto vberius veri-

Hine Chryfoflemus Homil. L in Matth. &AAa Aeyeic uoi, ov 8X "g«

tas pateat.

XE&i Sig SUa y'yeMsiG s eBE TOU OTLTEXEL UEV

aAX w 3&(;59? Ia Xov g aMQuæ,

Qu TS'TO TET 'C'AC6G G'uvey oenqaa yeoau.

In hisce igitur teftimoniis diuinis, eum in finem fcriptis, vt eredamus Jefum effc

Chiftum filium Dei, &

er fidem in illum vitam aeternam coníequamur, hisce

diebus TRIVMPHATORI REDIVIVO facris , diligenter ruminemini, CIVES!

eidem in cordibus veftris, in coetibus facris & ipfo opere per totam vitam veftram,

pro acquifitis beneficiis ( yitae fuae fru&tibus toto pe&ore gratiasagite. — FograGeT6

fermento malitiae & nequitiae expurgato, & fitis tanquam infermentati, ficque in azy-

mis Bneeritatis & veritatis dies feítos fan&is exercitiis & pia &A0 8; occupati pie

decenterque tronfigite, nón ex confüetudine, fed coelefti gaudio perfafi tripudiantes

aeana canite CHRISTO VICTORI: abforpza eff sors in vi&loriam.

Vhi mors acu-

deus tuus2. vbi sua, o inferne vicigria? Deo autem jaudes, qui dediz nobis vi&foriam per

D

Iteque vos hoc veluti &7/Wx&9 ad coe.

gäi

Dominum softrum '-7. C. 1. Coy, XV. . 54.

*

1üs facros ablegamus: REX CHRISTE, TIBI SIT HONOR, HALLELV]JA? QVIA,

STI PRO NOBIS MORTEM , RESVRGENDO

QVAM PERTVLI

i

! DFV,IC!STL, HALLELV]A !

remur

noftra

ilioris

MS exe

nae vt

CHRISTO

[

em &

poteft,

uim vt

is fcri-

AGNO DEI EXALTATO,

iium,

cuerint

$.

nium

i vltra

ho lit-

»remur

ntem

Jranslatio portica. Cap. LIII.

22

6, aU

ris Dei

lefaiae (*)

g entis,

| ad re

criptor

tamen

Torium

nis my»

onuim.

nfinitis

Rebosah

v s£o

cce feruus nofter unctus

is luffe

e&tionis

Fidus exantlabit ommnem,

us veri-

| 8X 77g-

A

Quam gerit, cufam falutis

Scandalum, deformis, alea

um effc

,

hisce

Vilior, tolletur heros.

SIVES1

reftram;

Maximos confperget orbes,

TOLCETES

n ..'Ly-

Osque Regum contcefcet,

oati pieé

A

idiantes

Infcii cernent ouantes,

OrY$ acl-

'íam per

ngue non id audxcrunt, audiant. & iubilent!

ad coé

QVIA,

( Primo Dcum, poftea Prophctam loqucntem f flimus.

Es

Prghia — Sed quisifta credit, atque

Brachium fentit Iehouae 2

Ille enitn ceu planta tcrrac

Germunat radice ficca

Sprctus ac abiectus infans;

Et malis tantis laborans,

Vir dolorum, vir probrorum;

Nulla forma dignitasque,

$iC vt, obuclare vultum, nemo non rubefceret.

Or

At profecto damna noftra

Pertulit; poenasque diras,

Vindicis Dei piaclum

Quem fuiffe iudicarmus.

Sed luit peccata-mundi,

Proque nobis vlceratus,

Numunis concoxit Iras,

Pace quo frui liceret,

Vulnerumquc per cruorem nos medelas haufimus,

Inn

Nos ouis palantis inftar

Per vepres vagamur, omnes

x

Ad vias flexi finiftras.

Ll

Expiauit ille culpam.

Tractus ad mortis dolores,

Ad necem ccu mitis agnus,

Vel bidens tonfore coram

Pallet,- obmutefcit hifcens:

Ore fic mactatus vllas haud querclas protulit.

Nunc i5 angotis peofundis,

Iudicisque exemtus aula

Viuit, ob delicta noftra

Qui fuit plagofus infons,

Sürpe vitae exeifus almae,

Viuit,. & quis fecla vitae

Metietur atque prolein? .

-X

Gloriatur & .triumphac

1U$,

Innocens, in cuius ore nulla fraus, nec falíitas.

Inter impios fepulcrum;

Diues aft in morte factus,

Et manu contufus alta ,

Victima vitae immolata,

Semen aeternus videbit

Ac ouabit poft labores

Per fuum nomen falutis.

Reddct hic multosue 1uftos

Iuftus prc, qucm prcmcbant imputata cmmma

!

Hinc habebit praedam opimam,

Fortium feret rapinam,

Martysum cinétus corona,

Pro lytro morti foluto,

Proque millibus reorum,

Quos füpe hac vitae redemut.

Paffus, vt latro fceleftus,

D

Inter hos trabi refixus,

Tum preces fudit benignas pro ncfandls hoftibus.

M

'"Fer.

Pafchatos

L.

cl1o D»cc LXVII.

j

-—

——

—

—

—

——

du

r UR ME cU

PROGRAMMA

RESVRRECTIONE

W

IESV CHRISTI

m

Es

HOSTIVM TESTIMONIIS

CONEIRMATAs;.

as

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

E

QVARTVM,

R

Eä

EHIEEH

D

IPSES FERIIS PASCHALIBVS

DEVOTIONE PVBLICE PROPOSITVM

EA, QVA PAR EST,

ää

2

RECTORE. ET SENATV

£

ACADEMIAE REGIOMON : AN AE.

-

——

"

OV

72*]?

u

g&

D d

j

A

b

MDCCLXVII

8

ANNO

SS

)

E

N ÉN

$

äþ

a

X

POR

N

&;*;

6

*&

:

ää

i

REGIOMONTI,

SM r

TYPIS HARTVNGIANIS

*X*

Kq w f:(f;' 334

X)Q?n»xc;v'?

a Copvright 4/1999. YxyMaster GmbH . www.yx'ymaster.com