KaI600-3305-1 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Programma De Resvrrectione Jesv Christi Hostivm Testimoniis Confirmata, 1 Bock, Johann Georg EEE SENMEURIUUNEEU U E DN I 600 05 Bock, Johann Georg:. - 1. 1764 | d Wa Bu p RORRU — "E j PROGRAMMA RESVRRECTIONE JESV CHRISTI HOSTIVM TESTIMONIIS - CONFIRMATA, PRIMVM, IPSIS FERIIS PASCHALIBVS EA, QVA PAR EST, DEVOTIONE PVBLICE PROPOSITVM RECTORE ET SENATV ACADEM.IAE REGIOMONTANAE . EM LE 3 (* L ANNO NS N UA /// «O//a MDCCLXIY. ä 1 ; N Bpg AA N X t *'Væ - REGIOMONTI !Cf g Füm 22 G5 LITTERIS HQRTVNGIANIS — x t * u cvaftentibus it&j im, quae infignis Dei. gratía eft , feffivis illis die- bus, in quibus facer Chrifti civium coetus jucundiffimam refufci- R tati ex mortuis Domint ac Sofpitatoris noftri JEfü. Chrifti memo- tiam piís jubilis ac devot is adplaufibus recolit, noftri utique eft officii ; Ü pariter ac noflras meditationes, ad tantum ut veltrras, Cives cariffmi * berieficium debit e aeftimandum ex folvendasque Deo gratias excitemus. Eft totius religionis ; fpei ac falutis noftrae fundamentum Chriftus, isque Rem, X. 8. 97 1. Cor. X V. 3.4. 14» illud proinde ex mortuis refüfcitatus $ diviria rovidentia, tot tant isque adftru&tum & confirmatum voluit ar- umentis, vt plura. & e xftantiora viX, aC ne vix quidem, ab humana dente excogitari pollint, "Teftantur clariffima ratione fobrie illud expen á r diviraefcri ; b tarae oracula, quae vi & efficacia,ad convíncendum de hac veri- Hutranimos abunde pollent, tifi praefra&e & morofe illis obni- tate morta (unt refurre&ionis Chrifti omni exceptioue majores oculati, tantur. eftes conftante -mirifice conveaientes, Apoftoli 244. X. 39. 40. quorum tefti- moníum;ad tuti ffimam huic veritati fidem faciendam omnino fufficit. Te- ftanturinfüperq uiügentifratres 1 Cor. X V. 6. quiServatorem e morte & fe- fe excitatum coram intuiti funt.Exhibent cocleftes genii eam pulchro glorio lomiffi Chrifto viventi teftimonium ZZarc. X VI, 6.Teftan- ob caüfam e coe ] tur ftupendi eff: - e &us & confequentia;teftatur fan&tus martyrum chorus,qui cruerita mnorte (aa veritatem obfignarunt, nec plura aequa mens dcefide- menta, Omnia, quae his oppohuntur ; rare poteft hujus veritatis docü de incertitu- dubiola, magis de temeraria inventorum audacia, quam dine fadi, quod oppugnare contendunt , teftantur; immo potius 5 s ; feri ÓfnhI dubitatione'exernptam; confirmant, Sed datur, ii juo fapien- tiffimam Dei providentiam veneramur; aliud argumentorum genus pro adfiruenda refurre&tionis Chrifti veritate , áb hoftium veritatis, & non l Chriftianorum, quos Paulus v5 «£«v adpellat 1. Cor, V , 12-teftimonio defum- fum. Habereutique magnam pro demonftranda veritate ac certitudine fa- ureab orinibus cenfetur.Nullus &i, vim, adverfariiteftimonium, merito acj enim, qui infenfo adverfüs alium animio eft; praefümitur huic, quae ad ejus laudem & caufam promovendam faciunt, fibique ipfi noxam contrahunt; teftimonium exhibere velle. Quod fiitaque vel taliafcripto documento te- flatur, vel reipfaidem agit, acfi oretenus eidem tale perhibuiffet teftimo- nium , adeoque ipfo facto, rem, de qua quaeritur, fcopo & votis fuis con- tráriam, confirmat; omnes inde colligunt; hunc veritatis vi & convidtio- nis flimulis füiffe eonftritum, éamdemque nullo:modo , nec (üb ulla robabilitatis fpecie in dubium vocare potuiffe, .Ef hoc eft, quod de re- furre&tione Chrifti füb exameri vocandum füfeipimus argumentum , ho- ,. ftium nempe de eadem teftimonia, Sunt haec diveríae conditionis. 4/ia fcriptis olim ab adver(ariis confignata, quae hoc tioftro aevo vel deper- dita, in.quoruti tamen locum alia a recentiori manu diverfa plane inten- corru- . tione fubftituta, vel adhucdum in prima integritate absque infigni ptione ! n P tiöne ad nofirum usque tempus fervatas ali4 non quidem litteris, aft H uod probatum volumus, demonftrant, hujusque generis id ipfo faQto; oris pon« teftimonia re alia ab hoftibus, licet invitis illis profecta, non min Adverfa- deris effe, quilibet aequus harum rerum ae ftimator concedit. riorum enim verbis ut aliquid referatur & cor&irmetur, non opus eft; uübi rerüm fa&orumque adíünt teftimonia ; & hoftes ipfia&tionibus fuis, rem, de cujus veritate folli citi fümus, confirmant, ^ Quod enim ad refur- illum mortis reum judicarunt, ipfique ejus re&ionem Chrifti attinet, qui interfe&tores , fi non ore . litteris, opere tamen modoque agendi circa rem Chriftianam, vitae opti mi Servatoris poft tridnanam in fepulchro ftimonium, ipfoque fatto partim erga commorationem füuppeditarunt te Apoftolos; p artim invicem ita fe gefferunt, ut inde tuto colligi poffit, ivium de Chtifto in vitam reftituto, fidei, in corde füo vel, ipfos Chrifti c u s in medium p roferre potuiffe, quod calculum adjeciffe, vel nihil prorfi hanc veritatem dubiam redderet, Sed de hoc adverfariorum teftimonio ; bus. reali, v. D.jlalio tempore pluri flimorum fidei noftrae hoftium reflimonis De fcriptis igitu r antiqui tra&tationem inchoaturi , in genere quidem notamus, primos refürrecti- no adflatu confignata, reve- onis Chrifti praecones ; quorum fcripta divi ». renter exofculamur, virosque a poi'coli.c os, certo refpedtu tanquam ho- ftes, eorumque teftimonia , tanquam a b hoftibus profe&ta confiderari merito pofle ; cum omnes o dio a majoribus accepto & füftentato, ut Sau- lus atrox rei Chriftianae perfequu tor, hoftili in Chriftum animo accenfi, de veritate indubitata ejus refurr e€ &ionis demum certi redditi, Servatori Licet enim plene conciliati fint, Apoftoli jam ante Servatoris ex fepul- chro egreflum per dodrinam & miracula a Chrifto patrata ejus amici & firmamentum robur & figillum fideifuae (e&tatores facti ; maximum tamen i refürrectione certitudo. Idem de rimo addidit, indubitata de Magiftri fu Chrifti civium coetu valet, qu i ex optimi Servatoris hoftibus colle&tus ditu convictionem , nomen & gloriam oft firmam de ipfius in vitam re ejus profitebatur. Sed de iis, qui ex in . imicis fa&i funt Chrifli amici & um perbibuerunt, jam nobis n onfer- pofthac ejus refurredioni teftimoni mo eft; fed de.illis potius, qui perpetuo ; quantum Ícimus, in odio & inimicitia adverfüs Chriftum perftiterunt. eumque fufcipere vel detre- Horum autem teflimonia de &arunt, vel hoflili impetu adorti funt. Chrifti réfürre&tione &illa quidem fcripta, admodum pauca funt, ut vix uhum atque alterum pro hac n oftra caufa proferre po ffimus,; Nec ffint, cum longe plures de ignomi- mirandum , quod pauciores citari po niofa Servatoris noftri morte deque miraculis ab eodem patratis,. & di- ultu v. g. PJivius, Celfus, Porp byrinm Tl . vino illi propter illa exhibito c & Chriftianae reli gionis ho- aus, Lucianus, aliique teftentur. Chrifti enim ítes five Judaei five genti les teftimonium fuüum pro Chrifti morte nec m adverf(ari malae caufae füae, puta- non pro tniraculis ejus,non ita multu À2 bant, 1NG — x - V -u ^ ba-dt, inprimis ceum e jus mors convitiandi & rjdendi-m ateriam exhibe- ret, ipfique miracula, de quibus teftabantur, vel exten uarent vcl dae- moni cuidam & magiae tribuerent, - Teftimonium vero pro Chri(ti re. furre&ione ipfis maxime periculofü m totamque & gentilium & Judaeo. xum religionem evertere, videbatur, hinc nullo plane modo a fe impe- trare potuerunt, ut de cadem teftarent ur, licet eam dubiam reddere non poffent, Inde ratio peti poteft » Cur praeconium de re(ürre&tione Chrifti, rei chriftianae hoftibus, prae reli quis religionis Chriftianae ca vidiofüm & horribile vifüm fuer it; quod R pitibus in- cf; exemplum comprobat. A. XXVI, 23, Juxta haec multo facilius i pfis comparebat, fi non ne- gare, tamen filentio praeterire Chrifli refurre &ionem, quippe quam a di- fcipulis & amicis Chrifti tantum enunciata m ac praedicatam fciebant , cum magna ifla prodigia a tot hominum millibus di religionis; & aetatis, diverfis locis & dive verfae conditionis , río tempore víía, enarrata & longa teftium ferie confirmata, vel in dub igm vocare, vel plane filentio involvere, multo minus omnino ne Z Bare non potuerint. Haec omnia in- nucns zuguíHnus, contra Fauft. 4Haricb, L. X VL c, 29, inquit: Z4ertzspa €hriflam etiam pagani & udaei credunt : velurrex ![fe autem Chr Chrifiauorum. fides fl ; & in Pf LXX XVII DJfimm, prepria L idem (cribit: In nulla re tam vebemthter, tapa pertinaciter , tam obuixe Q contentiefe contradi citur fidei Cbri- Jlianae , ficuti de carnis refurretlione, ChrifH praefertim. religionis Chrifti adverfarii , Quodfi etiam omnes de Principis vitae refü rrectione tacuiffent , b 1VUE UTRRIT.- I/4; e€x hoc tamen filentio tantum abeff , ut ad infringen dam veritatem & la- befactandam ejus certitudinem aliquid lucrentur c aufae divinae hoftes, ut potius-ex eodem veritas cjusdem nihilo fecius a dpareat, Cum enim viri ingenio & doGtrina praeftantiimi, quibus ad co neceffitas impofita erat, ad refellendam hujus rei veritatem omnes a nimi & diligentiae ner- - vos intendere, nequidquam tamen, quo ífuu m coníequerentur finem attulerint5 immo potius alia do&lrinae coeleftis 'capita, de Chrifti mira- eulis, morte & honore divino ipfi praeftito, fuo confirmaverint tefti- monio ; evidentiffime inde inferri pot eft, quod nihil omnino füb ulla fpe- cie eidem opponere potuerint, & quod contradicendo huic veritati ftoliditatis & infipientiae notam fibi contracturos praeviderint. Ex om- nimodo eorum filentio conftaret, immo ex hoc ipfo quod tam pauci refür- redionis Chrifli mentionem fecerint, adhuc du Chriítianae hoftes eamdem n m conitat, quod rei egare vel negando d ubiam reddere, & ad UL MU u addé REU M labefa&andum Evangelíftaru m & Apoftolorum d e Chrifto ex mortuis fufcitato, nuntium , nihil, q uod momentum traha t; in medium proferre potuerint; & quidem iftlo maxime tempore, cum contradiCtio ye] ne- gatio longe facilior fuerit, quam noftro aevo, quo longiores jam a Chri- fti & Apoflolorum aetate diftamus. anti Quibuscu mque adverfariorum Chrifti quorum (cripta volventibus pa tet; omnes religionis Chriftianae ho- Ítes ; üteunque caufae f*??? confule rent, vel ad apertiffima mendacia m WEuCNNRS " h ia "Ua vel » j^ vel ad filentium fe recip ere coaétos fuiffe, fi x Siléte d,ebhri&i tefurre&tione Is maxime commodum videbatur, quippe in qua Chriftus morti pe. 1 i s ac inferno lues & exitium fadtus , exípoliavit imperia & poteftates; 4« quo gloriofo opere ea palam tradu Xit ; deque illis trium« phum egit; C& Il 15., - idque sv Quvagpuni, Rorz, L. 4. per quod deünftus & de claratus erat Dei filius 1 Verum non omnes voy &£o filentium hoc (ervatut qui vel neceílitate & fàcra mento, vel munere & off; t5 fuerunt pauci Coc]efti veritati teftimoniu cio obftri&i hüic m inviti licet, immo mala ii tentione, & quafi liud agendo perhibuerunt j Inter ilos;qui ex Chrifti hoftibus de refür« redione ejusdem a mortu is in fcriptis fuis teftati fün t Pontius Pilatus, 'iberii Imperatoris nomine J udaeac Procurator, pri m D Non enim £antum generati um locum teneat, one & morte narratiohi fid m hiftoricae evangeli ftarum de Cl irifli paffi? es humara conciliatür ; quod haec füb Pezrio Pilato, quem non Chriftian i folum ftriptores, aznal. L. X V. c, XLIV, fed ipfe quoque 7zczz; Chrifti füpplicio adfe &i mentionem faciens " nominatim compellats no n tantum iíte veritatis generis humani Servatorem innocentem -omnis teftis falutandus, quod que criminis expertem efle, cujus a Judaeis eriminantibus arguebatur , " & fermone & actione emblematica declaraverit, licet intempeftive caut pollebat au&oritate uti, h üs & timidus, füa, qua ac vice fibi minus com modunm videretur, & Servatoris potius innocen tiae quam rhuneri fuo & conície Iet; fed in primis ad cruc ntiae confüle- inionem de is infcriptionem nobis provocan dum eft, qua in genere & praeter op Chrifti gloria teftatüus, e utdem Judae- otum Regem appellavit. Ipfüm hunc Procuratorem Ro infcrir tionis fuiffe au&orem, tcflante e manum hujus Xprcfre Joanues XIX, 19, dubitarí nequit ; licet manu füa eamdem ; ifla in fpecie form 85 Qqua ad crucem comparebat, eum confi fcriptam effe innuitur. gnaffe veri non fit fimile, ipfi Haee au us tamen mandato tem erat infcriptio c ruücis (ecundum 7o- anstm, qui pleniffime illam exh ibet: Xï:myg I8deumy. Ludendi animo hanc a Pilato cruci 6 Nazupauog o BaciYsuc uv adfixam fuifle , ac (i Sofpi- tatori noftro adfe&lati irrito conamine re gni cerimen exprobrare volue- rit; quorumdam eft fententia : fed P roríus €extra dubium. av eritate aliena, cum omnia ponant, Pilatum perfe&liffima m Chrifli innocentiam Co» gnoviffe, Veri fimilius eff, id eum hac infer iptione intendiffe tantum publicum innocentíae teflimoni s » Ut non um exhiberet, q"od faepius jam ab illo factum erat ; fed etiam ]udaeis ftuititiae nota m : publice (criptum ob & documentum oculos ponere , quod Regem ha & enus follicito ex- Ípectaverint, huncq ue continuis füfpiriis anhelaverin cum votorum compotes fa&ti iftum haberent € nunc autem, ; ceum q uüibuscumque op- probriis, immo in tragico hoc a&u hortido cru cis füppli cio adficere, nec antea tumultu abflinere voluerint » quam fcel eratum hoc facinus perpe. Wþltravc.rin,t, Nec practereundum , quod tam conftante animo Chriftum Mi ( Judaqu * d y i E ?*'n j I Regem profeffus fuerit Pilar;, ut, cum titulum mutari ro- Judaeorum S . Ort dinis ecclefiaftici Judaei , & ifta verborum mutatio , garent Primate jfalvo reliq uo-a &u tragico fieri haud difficulter potuiflet, nec Romanae auctoritati & Procuratoris juri inde aliquid detraheretur, petitis tamen voluerit, qui in majoris momenti rebus, immo in. nentiquam adnuere ipfo interficiend o C€h rifto Judaeis nimis cautus cefferat. 7». XIX. 20.21. bium eft, Deum ita hoc negotium direxiffe; ut etiam ini- Hinc nullum du mici teftimonio 8 loria Chrifti regia & maieftas confirmareturs ficque veritatis ne . fcius, immo eju sdem adeo hoftis, ejusdem tamen teftis fa- O ptime hinc Syzefius Cyrenaens , Ptolemaidis Epifcopus ep. &us fuer xg. 1 ? LVIIL p.202. ? dit. Petav. inquitz wes Toi TO E7 yeenupua, T c'aUeH. "yeyovoG emo 'yWepuno i« SUG* Que, espyoy gv $ d) Aezsoc Ó« s [DaniÀsUc o ygusoc sungvTe. raeter haec &y'yeapa a lia P//ati de Chrifto perhibentur tefti- sro, Sed monia, in Ípecie quae gloriofam Sofpitatoris noftri ex mortuis refurre- ob quae eumdem maxime nominavimus, & quae &ionem refpiciunt, fcripta hoftium, de Chrifti' vita reaffumta, docu- paulo accuratius inter menta funt penfi tanda. Exítant duae füb Peztii Pilati nomine epiftolae noti fffmae ad C[. legrmm Nenmem (1mm0 OtiUS 'Ad -Z"',b'- inter eruditos ublicae- expofuüerunt luci vium Caefarem Claudianum) perícriptae, q ii Sixtus Senenfrs 1 n Biblioth. S. Ventt. à. 1366. . p. 95. qui unam in ves liothecae Vaticanae monumentis reperiiffe tradit. Unius fuflioribus Bib copiam fecerunt antlores óev un(aulottgen Vtacbricbten a. 1702. p. 170. Utramque exhibet 7? * Alb, Fabricius in cod, apocr. IN« T. p. 298 - 302. & litterarüm typum cum orbe litterario communica- longe plures harum runt, lllarum altera exftat in dnacepbalaeofi, five in libris quinque de ex- itano füb Hegefjppi nomine editis, quorum auctor poft- cidio Hierofolym quam de Pilati à &ione (ymboliea tractaffet, ita de eodem inquit: * - ANequaquam 14men m " inus exfhit Tels , qi gloriam deminicae agno[cens vefur- : [2 uvitus fHiduit s fed eredere perfidus contempfit , frcut teftau retlionis , praedicar guv ejusdem epiffola; Caefuri ia hunc modum dircttn: Pontins Pilatus Claudie c*c. , " Hanc quoq u e Pilati epiffolam ad Tiberium graece manufcriptam exftare ip Bibliot heca Viadobonenfi, Lambecius Comment. L. V . p. 23: per- hibet. Alteram ep iftolam primus vulgavit Barrbelomzaeus Cha[fAuaens, Par- Kdnet. 1571' P 98' & PO& hunc f'loren,finiu; te IV Catalogi gloriae mindi , a nofatore quodam in antiqua pagina a. 1668. qui reperiiffe fe illam ; fcriptam circa a, 1480. refert. Hac quidem non expreffe refurredtionis m eam fuppofuit, vide ] ri voluit poftridie fta- Chrifli fit mentie. . Qui eni [ tim paffionis ; adeoque ant Chrifti in vitam reditum , cujus ideo men- tionem facere non potuit, eamdem effe exaratam; omnia interim in ea- : dis(,cïp—l,llorum encomium maximasque lau- dem, quae ad Chrifti & ejus des conferre poffunt, continentur. . In epiftola vero priori, haec Piatus de Chrifli refurre&ione fcripfiffe p erfertur: Jj (j4dae) erucifixerum "i bus lle amtem. wmilitibus meig-cujfodim:i die gum d fepulto éuflodes adbibuerumt. - ;r-ï i. ii RU MT UL L VII , die iertió Fgfurrcxit:' ig tAnium Autem exarft negtitid jud)teowtm; ut darézé dicerents. Dicites quia discipuli ejus. corpus 1pfisis rapue- T jecunta m enftadibus & YHUL, 777 » : Sed eum accepiffeni pecuniam; quod fatium füerat , tacere mon porue - Nam & il luoa fuvvesciffe teffati [umt fe vidiffe, & fe a Tudaeis pecuniam accepiffes Haec ideó ingeff; ne quis aliter mentiatiy , & ac[Himét credezdum meüdacus Tá- dacorám, - ln genere in hisce epifto lis füb Pi/ati nomine referüntur Chri- fti miraculà & iniqua.ejusdem a Judaeis fa&ta accu (atio, crucis füppliciam miracul & in illarum altera, relürreGio, & quod ob : H 4 vulgo inter Judaeos & plebem Dei filius fuerit habitus & adpc: i atus.. Vid, JFeckemü diff. dé Buddei m.,w(itd-* E - Pontiü Pilat épiftola ad. Tierium éirca vés jefa Chrifti geflas. édiiat ; üo páchalis de Poz tio Pilate evangelicae veritatis refle, quae legitut 2 m - 1 & p. 79« feq. 4 Stelen, meditat, exeget;. PL p. 3"779.; Adla cruditarüm a. 1699* 13 D. 127. W : - Celebratur pfaeter ha s Pilati ,epf&oïas as Dépa drAdTE VE fryéuiovo6 Xoi 8 dep QOusca TiBsouo nzucoizi & Papyr; in qua 1 :3 qugi V8 xUgis wuwy VUS affio ; mors & refurrectio ; juxta liaec vero alia ^ Servatoris mniracüla; p quaedam inprimis circa reditum Chrifti e mortois , quorum fiulla in (a» fabulasque redoletitia recenfen- i cra Evangeliftarumi hiftoria mentio fit j ER z tur. Ejusdem fragmeniti partetm Lambecius qu oque I. c. comimunicavits : M z 4 qui i eó detn códice tmnan uferipto referiptem Tibera Imperatoris 4d Pilatum tl teftatur. 7i4. haec relatio gt, & lat, apud Pabricigm l €. etiam reperiri P.II[. p. 4$6. feq. " Fa bulofath haac effe relationem féqueus manifefta» bit fpecimen de refurre&ione €hrifti; quod ex latina vertione l.. p. 463: bbatborum. fablo want , founs de cocló andirms adícribirnus: 24f die prima Sá. d efl , cáelusque Iumine perfafum féptsiplo tazto duantum aliis [olet diebus, Dié li fplendare prolutens, &* quemadmodum ful- tertia nóllis, fol vifus efl incomparabi 4ura in Lemp effate [nbita promicants fie Viri llcida wefte 6'7' gleria magnua judüti apparuerunt, cum. innumeralili multiiüdine clamantinm & voce magni toniiTti : CHRISTVS CRVCIFIXVS RESVRREXIIT. — £f qui L iuftar proloquente fb terra. apud. soferos fervitutem. fervierant y prodieruni im vitam hiatu terrae tAntó , acfí. fundataenta nulla effent, ita t aquae ipfae [ubier abyJum adparerants H d um emortuis plurimnis refs seitatis obiiain veniebant coalefles [pirstits corpore praes diti « - s Per tetam porró nottem lumen iftud lucere neutiqum defit. — .4t .Tu5 * pauci verajine terrae abforpti f'unts u altera die defideraréntur daeoruui o multi Tuda eieX dis qui in Chriflum dixerant, — ls dualid hóm quisque u6* ffrz»r";)'z 'äidit P bastasmata fefe cónfpicienda obrulerunt, ANeque . iga Tüdaeoruta. iqitidemm ever[ae [unt omnes, . [uxta duas epi- fabfliit. Hlierofolymis Symagogas. ftolas.& relationem Pilatij de quibus diximus ; 4&4 quoque ejusdem de affione & refürredrione j C€hrifti a feriptoribus rei -Chiiftianae cele- vángelii titulo infigniuntur ; ita ut; quod brantut, quae vulgo JVicedetei e recentiori aetate pervulgatum e ft lüb Pfeudenicederzi evangelio, juxta tra- Pilati Hierofolymis teperto; 4 o VTA ditionet ab Imperatore Theodofo in domo quod & od füb a&is Pilati celebratür (criptum; anum plaae ideraque fit; Quid iterum exhibet Fabrieins L. c. p. 214-297. N aE ER A ii x x vl ftiano quoc id de hisce Pif'ati-Fcrïptis judicandum (it, ex addu&is facile- tet. V tramque epiftelam füb Pilati nomine incl ytam , prout hodie gem. YDett ftat fictam effe & commentitiam Caefari tum » quippe in qua ne nomen quidem Ti. ant. Caefares berii recte pofitum deprehendim us, nemo eruditus dubitat, nec id, quod- Anit quisque validis rationibus comm otus firmiter credit, in dubium vocare, . faves. numquarn nobi: per(vadebimus, rium transr Idem quoque de Pi/zri relatioze ftatuen- — tione. valid dum, nec non de ejusdem actis, quae füb Nicodemi evangelii titulo proferuntur; quippe quibus in tantu m fidem habemus, unquam dic in quantum eadem . p'oba*tm fi cum $. Eyangeliftarum hiftoria referunt, reliqua vel fanae doctrinae, vel- hiftoriae facrae adver(antia, ad fábulas & fi&tiones ablegamus, — Pluribus qaam maxit provocaíle id docet argumentis, quibus noftro quidem judicio in hac re ne quidem. "s veftras, opus eft, 7lemoztius i memer, bift. eccl. T. 1. P. 542. 6 Basnagins in annal, — d an, chr. 33« Conf, To. Hornbec kius mifcell, S, p. 32- 344 Inde tamen quod: Et cum de c vera & genuina five piítola fi ye aCta ad noftra i» archivis m aectatem non peryenes. enftodire cenf rint, nullam umquam éxttitiffe Pilati epiftolam vcl relationem & a&ta de hoc argumento ad Tiberium fcri Jici oteft : pta, inferri omnino nequit, Contra- niffe, cum J riüm pluribus caufis füftentatum imus, Provocavit ad 44 P hac disquifitione defendendum fusci- ilati, genuina fcilicet DXSEM P ; tum temporis. fermone quc fine dubio in loco publico recondita, vel etiam m l;* tione intelli; uoád apographa pluriu babere neq. - manibus tríta; ia quibus quae témpore Praefedl urae Pilati c am Tiberio getta fünt, confcripta füerunt 5, 7uffizus AMartyr. *ipel. 1. pro Chriff. hiscä um 'Chri&mæ z . verbis p. m. 72. zxe Tavya, ovt "yeyovs, ] 1 tteris vel : UVCOJé [LOLJEW E& TOV £724 [1oVTIS. mus, Adju FHiAaTS "yevouevuy axTan. Quae verba pa ulo poít venerabilís teflis fe- cunda vice iterum repetit: zi dr raura. $ TTOPIGtV, 6X TV &7T4 L1OVTIS AT 445, Pilatun yevousiey axre» hOi QuyacOs. verbis refert Sunt inter eruditos, qui jujlini T"poG "ov l: Verba-ita yertunt: Ex a&: quae fub Pantio Pilato facta fnt , qu ae interpre- tatio Baszagio quoque placuit, qui fub titulo 7 &V £71 Tloveig voc Tgu B IM4ÀaTS y&vo- 071 £, VERQGV | pevov axvov, non fcriptum aliquod Pilatj adorum [eu c ommentario- ruüm; fed potius re$ cum Chriíto geftas P Procur atoris tempore , & Citarunt pra a S. Evangeliftis memoriae proditas a 7w/lize innui e homil. im paf xiftimat; fed nullo verbis: 24: ; fententiar füam füperflruxit fündamento imo illa m potius evertendi füppetit ratio. Si enim haec 7a/ze mens fuiffet, vocabulo axroy abfti- Praefes Palae] tulit de pafffo: nuiffet, & verba ita pofüifet: vav» &v Ilovri ri À«t8 ysvouswov, — Poft ;y;qm » Tertulliiazus Patrum a utiffimus ad qua edam a Pilato litteris dem.G»egeriz confignata refpiciens, cum ii Z4poA Q iA acta Pilati m etico (CjUOd a, C. 198. exaratum effe 7a. uon valeres à Laur, AMoshemius peculiari differtatione , 4e aetare apelogetici Tertulliani, nituntur. uae in volumine difernasomum ad bifl. eccl. pertinentium , prima eft, evicit) c, XXL de Chrifti refüurre&ion AGa P € & adícenfone 'in coclos g dam ab eod in antecedentibus egiffet , haee addit wgrba: — Ea emwia fuper . Chrifte nullum adm Pileus, C ife jam pre f«« canfcim;iä; Chri]liqng; (h, l. idem ac fautor & defenfor Chrifti; Chriftianum €X commen enim proprie Pilatum non fuiffe, plura argumenta comprobant, & q uae . circumfertur inter Coptos quos Pbilo i; que monun traditio, de Pilato ad Chrlftu:p tande m cónverfo & martyré, deChri- ftiano ** w« IX ftiano quodam Cop to Piläti nomine nbtato, fünt ihtcllïgenda. Fid.3flls facile- em, YOeltbift: T. 1 X. p.4€9. & Meroires de "Trevoux. a. V717. p 17577.) hodie € Caefari tum. Tiberio munctavit. Sed C Caefares. credidiffent fuper. Chriflo, f Bidem T. aut. Caefares: non effent. [a ecHlo necefarti , ant fí & Chrifliani potuiffent effe Cae- dtenderat ad quoddam Pilati fcriptum ad Tibe- —-id; quod'?g faves- Animum jam a n VOcare, rium transmiffum Cap. V. uem locum infra adcitabimus. ua ra- ;g Ítatuens- tione. valida haec Tertu liani relatio in dubium: vocari poffit. nihil ;elii titulo - unquam dictum aut (criptum eft, inprimis cam omnibus in univerfum um eadem - oba*tm fit eumdem accuratiori rerum romanarum hiftoria & notitia, trinae, vel. fuiffe imbutum ; quippe quem ad a&ta publica faepius Pluribus quam maxime provocafle conftat, Sic -in apol. inquit : ^ Coxfulite ' comsmenta- 3e quidem - »js veftres, : llic veperietis primum Neranem in. banc. [etlam gladio fevociife. (5 12 annal,. (cribit: Ewm muxdi ca[ume E ? t cum de eciipfi tempore mortis Chrifti agit, Romana: avchiva men quod : i« archivis ve[lris . habetis. Et coóntra Marcionem ) pervene- , fideliffmum teflem Dominicae nativitatis, Nec ob- cuffodire cenfum Augn[H &orum Pilati fcriptorum expreffe non memi- & adta de jici oteft: Tertullianum a Contra- niffe ,. cum Pilatum Tiberio de Chrifto tantum nuntiaffe fcribit; quod de lum íÍüsci us hac de re cum Tiberio habito, & orali narra- fermone quoque oreten | tempor tione intelligi poffit. Talis enim hujus verbi explicatio locum plane )a plurium babere nequit, eo quod Pilatus Procuratoris munere functus, mortuoe m Chrift - am Tiberio Romam redierit. Nihil proinde fuüpereft, quam ut de brifl. hisc | itteris vel actis ad Tiberium ex Judaea fcriptis iftud »»»rizre intelliga- £724 Tlovvi8 mus, Adjungimus hifce teftimoniis Ezfebzus , qui pariter ac Teresllia- aö * teflis fe- 9I5 » Pilatum in fcriptis fuis a&tis refurre&tionis J. C. fuiffe teftem, his 18 IuAaTS verbis refert, Hiff. Eccl. L. l. c. 2.. Ta, 7r&gt V6. X YEXQUV aVegeTéuC TH G'ül- jui jufh'ni ayvac 5àn xaO- oAne sra us tme (Ds(Jonpevo, xuAa- T/poc "u lugS Qs 8 ti6 7 e interpre- voc Ti9sguo BaciMes nowsTas &i T2 d& aAAa.c auT8 UO cuevoG vsparrétate, u a AaTS '"ytV0- oTI E& veXQay ueras Dawaroy avas ass nÀz Gsoc &iVcu sratQa, TOIG 7 À AOIG &TTETT I SUTO. mentario- publicum Pilati fcriptum Chryfoflossus Citarunt praeterea ex antiquioribus mpore , & homil. im pafch. VV. Epipbanius Haer. L. Orofrus biff. Eccl. L. VIl. c. 4.. his fed nullo verbis: 24r poffquam paffrs eft Chriflus , & e mortuis ve[urrexit « - Pilatus evertendi ? v6- Praefe $ Pulaejfinae provinciae ad Tiberium Imperatorem atque ad Sezatu T«v abíti- tulit: de paffone & refurretlione Chrift; confequentibusque virtutibus &c, — Tan- Wa Poft Turonenfis in bifl. Francor. L.L c.21:., narrat, fecundum ato litteris dem G»egerius aéta Pilati mi lites fepulchri cuftodes confeffos effe: fe filinm Dei reddere im effe 7o. Tertullianis nón valeres aliique plures, quorum relationes; addu&i/sk hifce teftimoniis 'nituntur. . prima eft, A&Ga Pilati genui na tantique momenti res exhibentia, fcripta quon- in coclos dam ab codem fuiffe, & omnimode aliquando exftitiffe, dubium plane uper. Chriffe aC t ao p OR nullum admittit. -Ex Plzii fecupdi epiftolis ad Trajassm miffis nec non , idem ac ! eX commentariis rerum quotidianarum ad Ca/igslam Alexandria Ícriptis, atum non uos Philo in legatione ad Cajum wrroyvmpuorriuag sQzuseidac adpellat, aliis- narum inter Coptos que monumentis peraptiquis edocemur , provincianjm Koma , de Chri- Prae- Qiano * $ X Praefides ac Procuratores ad Im peratores fupremumque magiftratum Conjugis fuüat retuliffe, quid a fe aliis que praefeQturae fuae tempore ecftum fuerit, ut ad omnia , q quicquid in orbe Roman O contingeret, ejus cognitionem ae notitiam Codem ex pr naucifcerentur, quo inde in commentarios & aéta publica exfcriberen- centurione, . tur relationes, Cum eruditiffimis proinde viris, Korrbolro, Pfannero, It- nationis & of tigios Cellario, Deylingio, Fabricio, Oleario, Autloribus Qev tus, Zarc. X unfd:ulbigen 9tads ticbten, Banmgartenio im 9lug;ug ver $ivden- Geftbübte. TTom. L. p.226. tum; qui ad. ven. Collega noftro Lilieztbalo, in o e chri cuftodes guten &ade. T. X. p. 198. ali- isque compluribus rem totam accurati ori mentis lance examinas*'ibus, ex militibus ct flatuendum: retuliffe omnino Procuratorem Pontium Pilatum ad Tibe- quo tremefac rium Romanorum lImperatorem; quid cum Chrifto in Judaea accidit, C&um Ífit, & qua ratione ad crucis fupplicium damnatus , cuftodiendum da & miranda, in fole, terra, mortüis & aulaeo tem quae füb morte ejus ftupen- pli contigerunt, Goritate, ipíc quae de ejus miraculis publice & in omnium confj ectu fa&tis fama fpar- derit, omnes fit $ m»xime vero quid de ejus gloriofo ex fepulcl d ro egréflu a militibus rüm gratiam, Romanis comperiit. Nemo íàne de his omnibus dubitare poteft, qui diorem inftitu: tum rei geflae magnitudinem & ccrtitudinem, cui eandem inftit milites ipfi praefidia- rii magna €x parte interfuerunt teftes oculati;; quo rum nonnulli faltem, &us erat, in| ipfi totam rem Romam perícripferunt; tum P raefidum perpetuam con- fti ab ejusden fuetudinem, immo quoque officium fancte fem per obíervatum confideraf, manae cuftodi qui res provinciae longe minoris momenti i n a&a refereb noxio PZatas : ant & Impe- ratoribus perícribebant, quod P/zi alioramque exemplu m indubitato ipíi; quam fàm evincit; ad quod Sverozz teftimonium accedit, qui retert ; quod füb one milites pi Tiberio neque tam parvum quicquam , neque tam ma gnum publici pri- re? Ipfi Judae vatique negotii fuerit, de quo non P. C, nuntiaretur. Fuere haec quae XXVIIL 14. 1 cum Chrifto acciderunt, in fpecie ejus mors, debuiffe eumd quae ex inveterata Judae- orum ira & indignatione, contra Pilati intestionem & conamina in con- rationibus all: trarium tentata, provenerat, cjusque refürre&io, quae faltem Chrifti tatum füiffe, ac innocentiam a Pilato toties declaratam , Judacis probare poterat, ejus ! ori transícrib conditionis ac argumenti, ut ca ob rationes . L. XV. collig politicas non potuerit non ad Imperatorem prolixe & ia omni ambitu »quo haec aliaque contige- .3mae notiffimai rant, perferre, quo fe ob injuftam Chrifto » quem innocentém omnis- ,eumdem Ror que criminis expertem credidit illatam mortem apud füpremu m. Magi- ; Chrifli morter Íftratum purgaret, omnemque ignominiofae huj us necis culpam in Ju- Chrilu:, qui T daeorum Principes & Synedrium devolveret, ficque caufae füae optime Jupplicio affe&lus patrocinaretur, Tanto magis Pilatus faluti fü ae hac relatione coníülere -hve hiftoricae debuit, quo facilius res peracta a delatorib us, inimicisque fuis omnia - gnitum , (quar in pejus interpretantibus ad Imperatorem deferti potuit. Quod maxime Ípexiffe videat de Chrifti refurrectione accuratiorem notiti am fibi comparaverit eam- nuinum & quc que ad Tiberium pertulerit, ab eo qui totu m hoc negotium eonfiderat, umquam perv in dubium vocari nequit. — P//z«s Chriftu m ad tribunal füuum dilatum; I documenta pu innocentem. juítumque pronuntíavit; fic eum publice coram accufato- I a quibusvis ho ) ribus praedicavit, manuumque lotione fignificavit. Z44h, XX VII. 24. cedit, Qquod r Conju- XI Conjugis fuae Proculae fomnium tanti jam valuit, ut ejus attentionem nagi&rafum nífuerit, ut ad omnia, quae cum Chrifto & circa illum contigerunt, excitaret. De ac notitiam €odem ex prodigiis mortem Chrifti comitantibus & infequentibus, & a centurione, qui pracfens cum [tupore cun&a viderat, fibique fübordi- exfcriberen- Pfannero, It- nationis & officii lege figillatim narraverat perceptis, certiffimus reddi- tus, Z4arc. XV, 44. 45. nemo igitur imaginari fibi poterit, hunc Pila- bigen 9oads m. L. p. 226. tum,; qui ad Judaeorum inftantiam his exhibuit milites Romanos fepul- p. 198. ali- chri cuftodes , adeo harum rerum fuiffe incuriofum, ut non accuratius minan*ibus, ex militibus cuftodibus earumque praefe&o ipfo refurretionis Chrifti die, m ad Tibe- uo tremefa&i fepulchrum deferverunt, quaefiverit, quid hoc die fa- aea accidit, €tum Íit, & cur non circa fepulchrum commorati fuerint, quod ipfis »jus ftupen- cuftodiendum injun&um erat? usque dum deferendi illud publica au- ontigerunt; Goritate, ipfo hoc die tertio veniam nadi fuiffent. ' Quis porro credi- s fama fpar- derit, omnces omnino milites fic fuiffe pecunia corruptos; ut in Judaeo- ua militibus rum gratiam, nullus, ne quidem Praefidi fuo verum dixerit ; qui rigi- diorem inftituendi inquifitionem plena cum poteftate inftru&u $.1mmo u£ poteft, qui /fi praefidia- eandem inflitueret praegnantibus ex caufis füpra ex parte allatis obftri. aulli faltem, &us erat, inprimis cum rumor inter Judaeos divulgaretur, corpus Chri- )etuam con- fti ab ejusdem difcipulis furto efle ablatum, dormientibus cohortis Ro- | confiderat; manae cuftodibus? Num huic ftatim rumori militibus füis inhonefto ac at & Impe- noxio Pilatus füpra omnem modum credülus fidem dedit? Quid facilius i indubitato ipfi, quam famae hujus mendacium expiscari, immo de Judacis tali rati- » quod fuüb one milites praefidiarios ac vigiles injuria adficientibus vindictam fume- | publici pri- re? Ipfi Judaei verebantur, ne ad Pilatum rei veritas perveniret. ZZzzb, e haec quae XXVlll. 14. 15. Ex his omnibus non tantum adparet & potuiffe & terata judae- debuiffe eumdem certiorem fieri refürre&ionis Chrifti; fed quoque ex mina in con- rationibus allatis ipfaque neceífitate & propriae falutis cauía inci- ltem Chrifti tatum fuiffe, ad haec omnia pro more ab antecefToribus recepto Impera- P terat, ejus jtori transícribenda. Poteft idem haud obícure ex verbis 7aciz; Annal, otuerit . non . L. XV. colligi, quae fübindicant hiftoriam de Chrifto 'tum'ïtempor'is Ro- jue contige- .mae notiffimam fuiffe , inprimis eamdem tempore Pilati accidifle, & per itém omnis- eundem Komam denuntiatam eíle; fic enim 40 circiter annis poft ! Chrifli mortem & refürre&tionem inqüit; 4z£or somini; (Chriftianorum" num. Magi- ilpam in ]u- Chrifus, qui Tiberio imperitante per. Precuratorem PONTIUM PILATUM fuae optime fupplicio affeéles fuerat// Sed num hoc Pilati fcriptum, five epiftolarum 1e confülere five hiftoricae relationis, five tandem a&orum nomine aliquando infi- e fuis omnia gnitum , (quamquam TerzzllLiaggs qui auntiaffe Pilatum fcribit, epiflolapo v« Jod maxime lpexiffe videatur, 7»fli»us vero ati4), five unum, fiveplura fuerint, ge- 'averit eam- nuinum & quoad autographum , in manus Chriftiani coetus antiftitum | eonfiderat; umquam pervenerit, dubium prudentiotibus videri poteít, cum talia um dilatum; documenta publica in tabulariis Romae religiofe & magna cautione , ne m accufato- . a quibusvis hominibus-volvereptur , adfervata & cuftodita füuerint. Ac- m vel XXVII. 24« |tedit, quod ne unicus quidem Patru Conju- £ " ecclcüaü?Corum,exemplum epi« Es « " Xl epiftolae vel rcla*ïltïonis,. vel a&torum exhibeat; *ut eademwfeumquam Yi F diffe, adfirmet. Quando itaque a Celeberr. á abricio quaeftio in hoc argu- mento haud füperflua excitatur: Unde fciri poffit, utrum ifta, quae in aGtis Pilati exftitiffe ait 7uflinus (mec mon Tertullianui) vere etiam fueriat. in commentariis a Pilato ad Imperatorem miífis , & unde commentarii ifti in vulgus manaverint? ad eamdem refponderem, quod non credide- rim hosce commentarios hoc tempore & quidem quoad autographum Pilati, in vulgus emanaffe, omniumque oculis ac manibus ufurpatos fü- ;jg!äg N áffes Tuflinum tamen, Tertalliamum , ceterosqve ftrenuos prudentesque F3 Chriftianae religionis defenfores , horum fcriptorum adorum certam confequutos éffe notitiam , nec armis dubiis, quae facili negotio ab ad. verfariis rerum Chriftianarum callidiffimis deftrui potuiffent, in re ma- ximi momenti, cum hoftibus atrociffirris pugnare, temere aufos fü. iffe, Jam optime notavit //aacus Cafanbonus exercit. X VI. p. 679. ex 7- ivi, Tertulliani , aliorumque. veterum verbis colligi non pofle, velepi- flolam vel relatiouem ,| Nel aa Pilati ifta aetate evulgata ita fuife; ut ome- nium tererentur manibus. Id tamen quisque facile concedet, epiftola- rum vel actorum notitiam pervenifle ad facros Chrifti civium Antifti- tes, fortaffis per aliquem e. Caefarum miniftris, qui ad Chriftum con- verfus, quae, ipie fcrinia tractans Auguítorum certo certior comperis- fet, fidei fuae fociis fideliter narravit. Tanto probabilius hoc effe vide- - tur, quanto certius conítat, jam Pauli tempore in aula Romana & fa. mulitio Caefareo exftitiffe nonnullos,'qui Chrifti nomen profitebantur, Phi.lV.22. Auget hanc probabilitatem , quod venerandi Patres; qui teftimonia Pilati ícripta pro-rei Chriftianae veritate allegant, non in ge-- - nere tantum, iftà adcitent; fed quoque potiora eorum momenta refe. rant; fübfcribendum hinc Z/zac; Cafauboni. optime füfpicantis fententiae, - quod aliquis Caefareorum tabulariorum cuftos, five cui antea ad haec. Ícrinia acceffus permiffus füerit (immo fortaffis ipfe Terrelazu:, qui quod — d. hujus rei mentioriem non fecerit, validas fine dubio caufas habuit) tan- dem Chrifli civis factus, totam rem, & (criptorum iftorum argumen- tum, cum uno atque altero ecclefiae doctore communicaverit, qui hoc in fcriptis & apologiis fuis relatum retulerunt; usque dum relatio haec dicendo fcribendoque ad plurimorum notitiam perlata, hinc & inde ut fieri folet, additamentis ampli&cata & variis titulis & infcriptionibus infi- m gnita, cuidam Chriftiano vel etiam uno pluribus occalionem praebue- runt, ejusmodi epiftolas , relationem & acta Pilati fabricandi, cum ftoli- dus zelus, & füperftitiofum rei Chriflianae;figmentis opitulandi ftudi. um, tantum (criptorum fabularum & fraudis plenorum cumulum acerva- ret; quae poftea fucceffu temporis ab artis criticae imperitis pro genui- a nis Pilati monumentis reputata (ünt5 quod facile di&ionis & fermonis, a Tiberii faeculo alieniffimi genere, aliisque argumentis validis refutari — 110- j poteíl. d. 70?.-E:/qtrdz' Nan-C/äfi]ffan0rnm de Chriflo: teflimania, p. 118.. * XIII nä. & Aucores ber 9lIlgetm. QBeItgefcb. TJIX; p . 409« Nc;t. m. Quam- : vis itaque facile largiamur, omnia füb Pilati nomine fcripta ad noftram actatem perlata, effe mutilata immo exalioingenio a variis au&toribus pro- fe&ta, quare quoque ab invicem divería, proüt a variis manibus muti- lata, aliisque naevis notata, (licet, quantum in genere ad argumentum, quod in iis tractatur, nihil, quod a Pilato fcribi non potuerit in illis oc- currat).proinde non eadem effe, ad quae antiquiffimi coetus Chriftiani doctores nutum íüur intenderunt, ac provocarunt; non tamen ideo igtieue quis argumenti copiam obtinet, numquam vera & integra Pilati exftitifle a&a, nifi-quis vano dubitandi pruritui fe tradat , & ultro dubitare velit, quo-umquam poffit, " Quis fibi-perfuaderet, viros tanta prudentia, erudi- tione & veritatis ftudio praeditos, quales nominati antea (lrenui religio- nis Chritianae defenforcs fuerunt, tantae audaciae, & aufus plane teme- rarii fuiffe, quod in commodum Chriíti civium ad ultimum discrimen in publicis ac fanguinolentis perfequutionibus reda&torum, ad ac&ta Pro- curatoris Romani, numquam fcripta & nuspiam vitibili a rovocaverint ; quae fi a religionis Chriftianae adverfarlis füppofita & e &i &a judicata fu- itlent, quod ilto tempore facili negotio demonftrari potuitfet, fi talia fig- menta Chriflianorum ingenio exclufa fuüiffent, toti rei, quam defenden- dam (üfceperunt, ruinam atque exitium contraxiffent, Multo minus de illis, tamquam omnibus notis & tanta quidem fiducia firmaque convidli- one publice. loquuti fuiffent, & fcrip(iffent;.& minime omnium eorum contenta magno ambitu & aliquando fecundum verbaallegaffent, nifi ea- dem vel propriis oculis ufürpaffent, vel eorum- apographa omni fide di- gna fuis mapibus tenuiflent; vel unus faleem eorum copiam nactus fuiffet, Numquam certe.ad illa in apolegiis fuis provocaffent, quippe quas, in fpe- cie vero Tertslliazus luarh pro Chriftiana religione defenfionem, ad Roma- ni imperii ProceresRomae degentes transmiferunt, Quis fallere hunc vo- luifie ex quodam fundamento füfpicaretur, cum ipfi in hifce circamftan- tiis magnopere verendumi fuerit, ne perfrictae frontis & fallitatis, publi- cis ex tabulis arpueretur caufaeque Chrifti noceret magis, quam opem ferret.. Nec obftat quod Terrzdliazus aliquando credulus fuifle perhibea- tur, cujus vitii eum maxime Zarezzus accufavit Zzzal. eccl. Tom, Il. ad/ ani. CCl £. 302. Licet enim hoc omnino negare non fufcipiamus, neuti- n uam tamen ideo concedimus, virum gravem, prudentem, modeftum & veri ftudiofum, qui utique Terzz/liazus omnium confeffione fuit, in tanti momenti re, qualis provocatio ad Pilati a&ta erat, nimis credulum fuitfe. Fuerit interdum ad credendum facilis, fed erat quoque nonnumquam aulo difficilior & veterum hiftoriarum diligens explorator, riec iis firie examine femper aures praebuit. Fuerit interdum credulus , non tamen - uae vulgo narrantur, omnia conficla funt. Qui plura credit, non fitio- nibus tantum, íed etiam veritati fidem habet. "lTandem admifcuerit [i- cet aliquando narrationibus fuis fabulam ; annon omnia fert pro * ! B 3 guae'rc - 1 fabrt—ælki's XIV fabulis,fünt ae(fimanda? Talis fi confequentia concederetur, paucis ad- modum fcriptoribus vetuftisimmo nulli omnino fides effet habenda. Ín- con(ideratum & temerarium plane animum prodidiffet, qui Chriftiani coetus defenfionem füfcipiens, in tetius orbis Romani conípeQtu aliquid afferere auderet, quod (1 verum non fuiffet, oculari tabulariorum infpe- &ione falfi ftatim potuiffet convinci. Curmque praeterea Tertalliazus fo- lus non fit; qui Pilati fcripta citet, fed 7slumm AMartryrem inprimis, & juxfa hos alios, recentiores licet , focios habeat; hinc:viri do&tiffimi haud pauci rerumque harum optime gnari, ex hac primorum ec- cleiae Chriftianae doctorum. ad haec Pilati documenta provocationc de veris a€ genuinis Pilati aGtis:dubitare , criticosque tales ,. qui au- dacius faepe de iis dubitant, quae ab antiquis Ícriptoribus, maxime Chrifianis tradita accepimus , imitari merito detre&tarunt ;. immo tius omnibus folide penfitatis eadem tum temporis exítitife adfir- marunt, Ex eo certe füundamento ; -quod ifta, quae noítro tempore TPilati nomen prae íe ferunt, fcripta, non fint genuina, citra veri- tatem & legitimam confequentiàm infertur , nulla plane umquam exfti- tiffe vera, maxime cum teítes, quod talia exftiterint, adfint plures, ad- veríus quos nuilalocum habet exceptio. Haud pauca ex antiquiflimis faeculis inflrumenta pacis ; foedera, privilegia , teftantia fanctionum olim factarum documenta, vario cafu interierupnt, nec genuina, atque integra de illis exemplaria proferri.]am poflunt; numquam tam enideo, & ex folo hoc capite in dubium vocatur, exftitiffe aliquando talia, remque ita fe proríus habere, prout rerum civilium.fcriptores fide digni, quique tem- poribus iti s vel coaevi ; vel propiores faltem vixerunt, eadem allegant. ÍImmo omn ia;quae hisce in(trumentis & a&is publicis, licet deperditis fu- erftru&ta funt; invariata perdurant, quando nulla veritatis fpecie demon- ftrari poteft; numqu am talia negotia gefta, nec proinde aliquando ad ve- ritatis normam fcriptis effe relata, liidni igitur in bac caufa noflra, aQa olim Pilati vera & illibata exftitiffe défénderemus, cum nihil , quod non exfliterint, dici, immo potius quod copfignata fuerint, & a Pilato con- fignari debuerint, pluribus argumentis ncc non teftibus communiri pos- fit. Nullus umquam ethnicorum religionis Chriftianze defeníores , ifto tempore, quo ad Pilati documenta provocarunt, falíi arpuit, illisque op- onere in animum induxit; quod talia fcripta, ab illis ultro allegata, num- in tabulariis Romanis ad fervandum in quam litteris confipnata , nec pofteritatem ,. recondita füerint; fed potius Chriftiani nominis hoftes &a tuto provocantem , tyrannide & marty- Jujlisum primum ad Pilati a rio opprefferunt , quem argumentis & criminatione falfi vincere Ipfi itaque hoftes, de genuinis Pilati a&is con- non poter-ant. vidi, alia incefferunt via, fingendo fcilicet alia a&a fub Pilati nomine, rei Chriftianae adverfa, quo ipfo nefario conamine invito & praeter füam opinionem & intentionem , novum nobis pro genuinis Pilati ais argu- J » 7 XV ergumentuis procurarunt. Prodita enim funt, poftquami Patres füpra nominsti ad Pi- lati a&a tute provocaffent, fub Maximini períequutiorte ab ethnicis cffida in Chrifti Servatoris noftri contumeliam multisque blaspheruiiis confareinata *& Uzauvgavo, 38 IBÀa78, de quibus Evfebius in biff. ecc]. L. 1X. e. 5. conqueritur, quod multis blasphe- miis & msli genii fcommatibus referta fuerint, fpuriamque &orum originem argumento chronolozico evincit, fcilicet qued anno feptimo imperii 277e777 fcripta perhibeantur, cum tamen P//atus hoc anno nondum in Palaeftinam venerit, Videntur haec acta falfo Pilati homiae infignita, ab ethnico quodam hoftili in rem chriftianam animo fabricata, quo argumentum a religioris Chriftianze defenforibus, adverfus ejusdeim hoftes, veris Pilati actis fuperftrudum, infringeretur. Ex hifee interim fictitiis ac antiquo jam tem- pore excogitatis, quae veris opponcce ftatucrunt adverfarii, ad exfitentiam genuino- rum Pikiti a&orum in hoc cafu, nifi fümmo certitudinis gradu, probabiliter temen ar* gumentari nobis licet. Caufam no(tram defendendam non evertit, quod A&. IV, 27. oft refurre&tionem Chrifti PiJazus corum numero accenfeatur ab Apoftolis, qui infen- fiflimis Chrifto adverfabantur machinationibus, adeoque a verifimilitudine abeífe yideatur, tam honorifica de eodem fcripfiffe ad Imperatorem, Confenfit quidem Pila- tus perfequutieni in Chrifti difeipulos, reclamante tamen confcientia & magis in fpe- ciem, ut Judaeorum furori eederet. lidem Apoftoli in publico concilio Acf. HI. 15. Pilato teftimonium perhibuerunt, quod Chrifti innocentiam agnoverit, illumque cru- cis fupplicio liberare & dimittere voluerit, Non vero compreffit Chrifti civium perfe- quutionem ab aliis conftitutarh , quod res religionis ad fe non pertinere, nec fui fori e(fs judicaret, Propenfam fuam voluntatem vero in Chrifti difeipulos & opere quidem ipfo declarare, ob tumultuantium Judacorum odium, quos maxime timujt, fclicigati fuae minus proficuum reputavit. Mirum interim cui videtur, quod primorum faeculorum Patres tam infigne hi- ftoriae Chriftianae documeninm cujusmodi Pilati feriptumi fuit ad refutandum ethni- corum ealumnias, exftinguendaque maledi&orum tela, haud parum conferens, quoad omnes ejus paries & in extenfo ia spologiis füis pro ceufa Chriftiana noi conferva- verint; is perpendat velim , quod utique acta Pilati, non nuda folum allegatione ad: tigerint & in tranfitu quafi ad ea provocaverint; fed quae exftantiors pro iftorum temporum ratione, ipfis vifa fünt capita, exfcripferint, librisque füis inferuerint, Ex ipfis hi&e S'uflini Marzyris G TertuZiani ia apologiis fuis, allegationibus fufficienter quoque colligimus, prolixiora-fuiffe genuina Pilati fcripta, five epiftolarum, five rcla- tionis, five a&torum indice infignita, ad quae refpexerunt venecabiles caufae chriftia* nae patroni , quam quac hodie Praecon(ulis hujus nomen prae fe ferunt, quia varias €x illis referunt ci»cumftantias, quas in hifee fcriptis hodie non reperimus, 'Tanto ma- gis optandum foret, ut omnimode & plenarie ifta fervare non intermififfent, quan: to majorem haec legendi cupidinem, quae ab ipfis fervata funt fragmenta in nobis ac» cendunt Interim ratio hujus; an dicam negligentiae, an contemptus cjusmodi generis argumentorum neício, adduci poteft, Plus in genere antiqui patres infumferunt la- boiis ad proflizandam gentium fuperftitionem, quam ad colligenda & proponenda eá, uac inter gentes pro confirmanda do&rina Chriftiàna quocumque modo conferri poterant, de quo argumento vid. Diff. füb praefid. ven, Baumgavteni? habita, Halae Magdtb. 1738. Reftat circa hanc materiam de Pilato Chrifto redivivo teftimontum exhibente, ut 8e Tiberii Cacfavis Claudiani Servatorem in numerum Deorum cooptand 1 confilio pau- f e&us ac con- Cis tra&temus, quod a nonnullis Gregov/o Turonenft praeeante tamquam e fequens A&torum a Pilato ad Tiberium trausfcriptorum confideratur, adeoque tainquam argumentam pro defenfiene caufae noftrae, & quod vere Sþämmmnh& rci'urrca;o v T TT É £ XVI , ab hocPraefe&o in a&ta olim relata GcRomam transmiffa fuerint, allegatur. Verum vela Programmatis hujus feftivalis effe contrahenda, fpatium huic fcripto pracfixum monet, Vós denique Cives! pro muneris noftri partibus admonitos cupimus, ut ad fum- müm certitadinis & convictionis gradum pet $5. Sancti gratiam & teftinonium déve- vitate refurrectionis J. C. fummopere adfpiretis. Eft religionis noftrae fan&iffimae vc- ritas primaria & maxime fuadamentalie , jefum eflc Chriftum, utpote mortuum qui- dem & fepultum, fed refufeitatum quoque e mortuis, Ipfe Servator hoe fignum veri & a Deo orbi per prophetas promifti Meffiae ante moxtem confttituit, 3fo. M. 19. 21. Sploite templum boc, €8 in tribus dicbus excitabo iud; loquens de corporis fui templo. Eamdem hanc veritatem Paulus argumentum praedicationis fuae apoftolicae fecit. 1 Cor. XV. 3 4.. Chriflus mortuus efl, pro peccatis no[Iris fecundum fcvipturam, € fepul- £us efl , C? vefimvexit tevtia die fecundum feripturas, ONititur hac veritate fides noftra de fatisf;&tione pro nobis praeftita, carnis noftrae refurrectione & falute aeterna. De hac jgitui üt quam fizmifüime adverfus quoscumque haefitetionum f8iu&us confirmemi- Divinum habetis hae de re tcftimonium, quod in« ni, omnes veltras. dirigite curas, fnitis modis fua excellentia & auctoritate teftimonia bumana fuperat. Hacc divina oracula, firmo iilis fidem habendi propofito, perpetuisque ad Deum fulis fufpiriis (cru- temini, Chrftum in illis quaeritz, cognefcite, confiteamini; immo illum quoque vera fide ample&tamini, quo totius generis humani Sofpitator, etiam vefter, & ipfius me- ritum etiam veftrum fiat. Confirimavit Ponzius Pzlazus fuo teftimonio non inno«en- tiam tantum Chrifti in crucem a&i, fed quoque in actis vel epiftolis füis ad TzZerium miílis ipfius diviniratem , excellentiam gloriofumque ex fepulchro tertia dic reditum; ipfe tamen ex coeleíti ae faluberrima veritate, quam vel invitus & praeter animum ad aeterna directum «onfirmavit, nullum commodum percepit Multis quidem gradi- bus honorifica quaevis de Chrifto judicans & feribens Pi/atus melior fuit baud paucis a Chrifto nomen férentibus & medio in Chrifti civium coetu degentibus, qui horren- das in optimum Servàtorem blasphemias egurgitare non eruübefcunt; interim tsmen omnia illius teftimonia Chrifto exhibita, parum vel nihil potius ipfi ad falutem pro- fuerunt. Periit miferrime veritatem equidem hifteriee agnoscens Romanus Judacornm Procurotor, omni aeternae falutis (pe deftitutus, eo quod veritati agnitae moremjgce- rere Chri&umque. vera fide füfeipere, abnuerit, Utinam hocce ejus exemplum nos yedderet cautiores , veítigia ejus nos terrerent, re&iusque faperc docerent illos infpecie, u j Chrifto e mortuis füscirato publieum teftimonium perhibent. Quid inde fru&tus M. & : commmodi in eos redundat, qui cum Pilato Chrifti innocenciam, dignifatcm&:.fp!-cn- didum e mortis gompedibus egrefTum agnofcunt, immo aliis & terrae hujus Principibus adeo nuntiant, nifi etiam ipfi fpiritualis mortis vinculis foluti, cum Chriíto e peccato- refurre&tione, nos inter rum fepulehra refurgant, Sine hac fpirituali cum Servatore & Pilatum nihil intercedit. difcriminis, immo nos pariter & illum juftilima Dei fententia manet, in illos lata; qui Chriftum quidem cognitum habuerunt, eidem autema práeftare obedientiam morofe recufarunt, Plurimi ex iis qui Chrifti nomen prae fc ferunt, codem, quo Pilatus modo pereufit, qui eum eodem paria refciverunt ac didicerunt, cupidiratibus tamen fuis vitiisque mortiferis ultimum propter Chriftum dicerc vale «um Pilato detrectant, — Ne igitur & nos fimili ratione percamus, hifce dicbus vi&oriae Chrifti faeris folliciti cogitemus, veritáti agnitae, non in confilium adhibite cor- rupta carne noftra morem geramus , euin Chrifto ad. reportandum triumghum. re&a vja, contendamus ,. ita ut cum eo peccatis moríentes, cum.eo quoque dd novam vitam xjcdcamus. - l& b * g — . CHRISTO REDIVI VO CVM SOLE ORIENTE A MAIESTATIS SVAE SPARGENTI RADIOS ane'þfu/os rutilans nondum difïuderat ignes. Cynthius ; atque nouo campos ornarat amiCtus ^. Ecce caui Chri(tus perfringit clau(tra fepulcri, Et radios folis fuperans fplendore, refurg;t. Sint procul hínc tenebrae ! follemnes luce ferena Seruator terris vbi vult monftrare triumpbos , Nulla quibus fimiles vnquam confpexerat aetas. Fallor? an obftupuit fpe&tans fol flammifer i(thaec, - Igninomumque polo iusfit confiftere: currum ? - Vt íteterat quondum fixus , cum belliger Heros Hoftes Ifacidum m T moranda clade peremit. Quippe falutat eunt, qui fulgida condidit a(tra,. Quique vias illis celfo fignauit in axe. Vmbris fasne. fuit tümulo fé tollere: cinctum Qui falgens rediit tenebrofi Vi&or Auerni? Nox erat, infandum facinus, cum Proditor aufus Armatas duxit furiata mente cohortes, Inféftis vendens inimicis aere Magi(trum. - Dignum no&e fcelus!. dignum caligine denfa? Nox erat, infontem cum flagitiofa caterua i X Vcrbe: Verberibus caefüm lufit, ïlaqueisqd;: ligauit, Nox erat , inclufám corpus cum rupe cauata Poft diros i&tus, poít vulnera mille quieuit. Nunc facies no&is furuo circumdata peplo Fulgorem refugit nec cernere füstinet illum, Qui lucem mundo , qui gaudia grata reducit. Horrefcit pectus ; gelidusque repente pererrat - Osfa pauor, quoties mens contemplatur opacam, Quae mortale genus presfit formidine, noCtem, - Lux fimulac animis patrato crimine cesfit. z Non fic Niliacos intempeftiua colonos "'lerruit vmbra, diem rapiens coelique nitorem, Non peior vel Cimmeriis nox incubat aruis, Quam quae per miferas fe fuderat horrida gentes. lgnarus verae palpabat quisque falutis, Praecipitique vagans curíu properabat ad Orcum.- Ac veluti pelago rapidis agitata procellis Errabunda nequit portum contingere puppis: Sic fine diuino peccator lumine torpens, Non fibi confuluisfe valet, fübmerfus in vmbris. Aft lumen pul(íis tenebris nunc ecce reducit, Formofum prodire diem qui iusferat olim; Cum deforme Chaos verbo disfolueret vno, Iam fugiunt nubes ; iam blanda patefcit Olympi 'l'errigenis facies, fol clarior aethere lucet, E coeco viuus dum prodit carcere Sponfor. Quae grauis ante fuit mortalibus ira "lonantis, Amplius haud poenas et fulmina faeua minatur: Nam placauit eam profufo fanguine Chriftus, In diri figens chirographa ítipite ligni. Haec quis feftiuo fuauisfima tempora plaufu Non celebret? Refonent ViCtori cantica claro! Pe&ora laetitiae fenfu perfufa tumefcant! LQCtin Laetificam cultu hfaciem natura decenti fte nitefcat! Ornsns, poft lu&um iam verna ve Multicolore folum depi&um flore corufcet, ufh! Vt fetum decorare queant noua ferta triump Auricomum pullo "Titan vélauerat ante Morte Creatoris perculfus, tegmine vultum. Moefta füb exfequiis titubauerat vndique tellus , "l'errita fignificans , quo fit lacerata dolore. Sed quàm mutata riferunt omnia fronte! luftitiae Solem dum rurfus confpicit orbis, Qui breue per temp us lacem fubtraxerat illi, ecurrunt faecula mundi, Huius ab aufpiciis d Splendor et immenfus praecesfit faecula quaeuis. Ardua per coel um non dum fuit orbita ducta;. Ad(trictas fle&ic fu lgens vbi Phoebus habenass Nondum nubiferi pingebat culmina montis Purpureas i n axé fores aurora recludens ; Vefpera nu lla diem fequebatur pasfibus aequis, "Tempora nec (ipnans menfis properabat et annus: Aeterni facrofan&ta tamen Genitoris imago lo Splenduit in Nato iam tunc; radiabat in il Gloria principioque carens ac limitis expers. - O coecas mentes! tanta quae luce- nitentem Nosfe Deum nolunt. Pudeat te, türba proterua ! populum qui fallere do&i; Vosque Sacerdotes! E rupis gremio Chrift um rediisfe negatis. Quid fumum vendere vulgo; O pudeat fraudum ! Somnia quidue iu uat fc elaratis fingere verbis ? - forte negabitis ortum, Confpicui folis fic Cum fe clara dies eois voluit ab oris?. uid fruftra vitae maieftatisque ferenum . Obfcurare iubar nifu tentatis iniquo, In fulua fefe quo Vi&or. üüit arena? Num 4 iNam lapidis x;idle's fuperiinpo.(ïtumqu; Ggilium, Aut vigil excubitor Summi potuere lehovae Viribus obniti ? "Viuit jam morte folutus, Viuet et aeternum. Rump,antgr vt. ilia 'voþis ! Nos, Cz'uþs, Wn,ullus transuerfos abripit gfroä, m Nec locus eft dubiis, Chri(tum rediisfe fepulcro,. Soimus, eum dextrae iun&um refidere Parentis, Sublimique throno regalia fle&ere fceptra, Clarius hand oculos radians Hyperionis a(trum Stringit, quam certos penitus nos reddere posfunt Diuino legimus quae teftimonia verbo. O feriat Chri(ti maieftas pe&ora veítra, Et tantum fubmisfa colat yeneratio Regeml Vt matutino-fuperas rediuiuus in aüras 'l'empore prodibat: fceleris fic bufta nefanda Iam matutino vos linquite protinus aeuo, Dum pollent vires, dum vernat laera iuuentus, - Auroraeque decus rubicundo ridet in ore; x Sit Seruatori vitae flos ille facratus! Solis iuftitiae cui lumen fplendes amicum - Hunc no&is tenebrae. ducent ad .Q,euiav ?gmguam; Frn. PascHar, I æwmgc.r.xxy,; j s — — —— —— L * ) PROGRAMMA W - RESVR RECTIONE VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset JESV CHRISTI HOSTIVM TESTIMONIIS - ES ä EH CONFIRMATA, 1 : i ä PRIMVM, ; IPSIS FERIIS PASCHALIBVS EA, QVA PAR EST, DEVOTIONE PVBLICE PROPOSITVM « . RECTORE ET SENATV E ACADEMIAE REGIOMONTAN AB,. P DQM LE 2 : *äj ZA e $ 5 4 D 22 6 NSS v d QD & MDCCLXIY. ANNO ä N N p ä t - o *'Vä& REGIOMONTI d N : L^0- 5305 À ^ Copyright 4/1999 YxvMaster CcmbH . www.yxymaster.com LITTERIS HARTVNGIANIS d