KaI600-2631_16
author: Wehr, J. H. F.

3

u

n EE

-

d

-

-N

du x

x aE

Es

L

z

M

*

d

a .

,w.

p

m

3.

us

-

tsl

gl

F

-

a us

i

"-

*

um

£ "w

—ÁÀ

g,

E

^».

sT

L

-

E

L

x*

*

- X

"

g

-

.H

&*w&

g

i

r

j

(

.

df«

DISSERTATIO

INAVGVRALIS MEDICO - CHIRVRGICA

nE

'TVNICAE .VAGINALIS

TESTICVLI

|

E

]

ï;

HYDROCELE

|

EIVSQVE CVRATIONE

l

CVM ANNEXA OBSERVATIONE HVIVS MORBI

CAVTERIO RADICALITER SANA

n —

QVAM

CONSENTIENTE

INCLYTO "MEDICORVM

ORDINE

PRO GRADV DOCTORIS

SVMMISQVE HONORIBVS AC PRIVILEGIIS

1N ME-

DICINA, CHIRVRGIA ET ARTE ODSïþTR&bIA

RITE

E

cousaqvaunzs

[4

AD DIEM XI.

AVGVS'TI

MDCCXCVIII

ERVDITORVM EXAMINI

SVEMITTIT

J. . O. IMe.

Allendorfio ad Vierram Haffus

POR

?

MARBURGI- CAT'TORUM

LITTERIS TYPOGRAPHIAE ACADENICARX,

f

H

T

NG

h

Ms

"——

— a

j

|

SCRIPTORES

JVarner , An A&gount of the 'Tefticles &d. Lond.

IT74-

Aere] , von der Heilung der Wafferbrüche durch

Aezmittel, in d. nuuen Abh. der Kónigl

Schwed. Acad. der Wiflenfch, "Tb I Leipz,

1784.

Potr: Abhandlung von dem Waifcrbrüche und

andern Krankheiten des Hoden , feiner. Háu

ite und Gefáífe, Aus dem Engl, lvoanode,

Koppönh. 1770«

Mobrenbeims Beobachtungen veríchiedener Cþi.

Turgifchen Vorfálle , B, 4« 1782

Duf:

|

——

4.

Duffauffoy Cure radicale de Phydrocele, Lyon

l

1787.

-

Richteris Chirurg. Biblioth. B. 1.3.4. 7. 9. 11.

b

FPyatt in dem Auszug eines: Schreibens vom

Herrn Hof:ath |Michaelis aus London in

C

Richl. Chir. Biblioth, B, 5.

Scbwinde von einer fonderbaren Heilung des

Wefferbruchs d, Scheid. Haut d, Hoden, in

Schmuckers vermifchten chxrurg,, Schriften,

j

B. 2. Berlin 1779.

A&eate Cafes of the Hydrocele with Obfervations

——

on a peculiar Method of treating that

Difcave &c Lond, 1788.

Le Blanc Precxs d'operations .de chxrurgle &e

a, Paris 1775.

Bel] Syftem of Surgery &c

Sebiuckers Wahrnehmungen aus der Wundarz-

neikunft, 'Th. 2. Obf. 22. 13.

Rccuell d'obfervations chirurgicales, faites - par

M. Saviard &ce, à Paris 1784

AMuiie

4

—

$

jyon

Monro's fámtliche Werke |practifchen. und Chi-

rux:gifchen Inhalts , Leipzig 17825

Bernfleins practifches Han'dbüch für Wundiárzte,

'Th. I.

Qti

u

Callifens theoretifche und practifche Wundarz-

neikunft , üþerfezt von Richter , Halle

1785*

de

fit

Thedens neue Bemerkungen und Erfahrungen zur

et,

Beteicherung der Wuüundarzneikunft und Arz-

nei- Gelahrthgit 3 RIX

NEOT

Acre?s chirurgifche Vorfille, aus dem Schwed,

qdat

übcrf,w von Murrey ; 1778.

Por? An Account of the Method of obtaining &c,

e d

of a Seton. London :771.

Douglas Treatifc on the Hydrocéle, Lond. 1755,

Sabatier ,von der gründlichen Kur des Wafferbr,

d

d. Scheid. Haut, d, Hoden, in den Memoires

de l'Academie de Chirurgie,

g&t

Plenck's Lehrfázze der practifchen Wundarzncï-

?uu-x&,u Wien 1730.,

f

lo

Thr-

2

6

[ ]

?Täilenz'm Medicla. und . Chirurg, cherþxxngen;

1789.

Eife an Effay on the Cure of the Hydrocele of

the tunice vaginalis , London 1770,

Gabz in den Schwedi-fch.k Abhandl. B. 49. Fahrg.

v778.

Goaclf: Medical et iiChirurgical Obfervations

&c. &c, &e,

t

dl »

J N-

,

*

0

W

»

INTROITUS.

u

50

um

Hydrocele/thnicae vaginalis tefticuli, þraetet-

natnralem accumulationem . ferofi vel lymphatici

humoris tunicam vaginalem inter et albugineatä

tefticuli vocare foleinus.

-

e

$.

Quemeunque tumorem (haec enim fignifica-

tio hujus vocabuli propria eft) ex praeternaturali

aggeratione bujusmodi humoris in abdomine or-

tum hydrocelen nuncupare poffes.

Antiquiores ,

qui de Chirurgia tractarunt, fcriptores, omncs

ejusmodi tumores, veluti omnes alias eorum fpe-

cies in Ícroto five inguine, qui non immediate a

partibus ex inferiori abdominis regione prolapfis

-

Oi«

h

,1

u .

9

originetm trahunt, hernias fpurias nominare fole-

1

deitot

bant. Id, quod ^alfa quaedam opinio inopiaque

4

WVt

fcientiae anatomicae partium, in quibus hujus

Neni

morbi fedes . efi

effecit

Wifomann, leDvan,

tj

Gavengeor er Heiflev primi erant, qui , ut hifce e

lj ma

tenebris lucem educerent, nianus admovere.

In-

p (

utilis fane.non erat labor,

Aft non omnis obfcu-

tonf

ritas fimul ac femel fugata eft, usque dum ulterio-

af

ribus explicationibus Mozzosi:, Hallevi, Hunutevi

n e

e£ Portzi ftructura. partium illarum, quae hoc mor-

P&h P

bo plerumque afficiuntur, explanata ac clarior

Matt

facta eft

Quantam horum Doctorum explicatio

i

utilitatem medicis huic morbo. medendo attulerit

facile perfpicitur.

$.

2*

Hw

/

, 'Tefticuli in foetu a prima formatxone ptope

qu

mfcuoxsm n*arnmem renum intra cavum PCl'lfO-

Yi

uaei jacent. "Vafa eos nutrientia fecundum peri-

&

tonaeum per ejus duplicaturam ad ipfos, ficut va-

&

fa inteflinorum inter duPhcaturas Mefenterii et

&«

imefocoli, quae peritonaei proceffus funt, usque

ad inteftina. procedunt

Sub finem gravidititatis

Qu

tefticali cum vafis per annulum abdominalem et

W

inguina in fcrotum defcendunt, Sicut vero in utero

&

intra péritonaeum jaCebant, ita non minus, in

de-

-

m

9

0l

defcendendo quafi proceffum peritonaei fecurn du-

que

centes , intra cavum hujus membranae manent.

jus

Nec minus breve tempus poft defcenfum : continue

"

am conjunctionem inter eos et inteflina abdomi-

1

nis manere reperitur. Sed paulo poft fuperior

i

pars (nifi hernia connata adfit) hujus camalis fe

NT

€ontrahere incipit, atque ab annulo abdominah

10

cum funiculo fpermatico usque ad füperiorem par-

j

tem epitidymis plane concrefcit; . inferior autem

"

pars proceffus peritonaei quafi in faccum transfor

t

-

matur , quiab Anatomicis nomen tunicae vaginalis

uU

tefticuli accepxt

lt

$4

'Tefliculi hac in tunica vazinali mobiles et

liberi haerent, in pofteriori tantum partc, per

quam jam ante defcenfum in fcrotum vaía, ner-

p

0

vi vasque deferens per duplicaturam peritonaei ad

AT

tefticulos fefe propagarant, cum ea concreverant ;

et eos etiam poft decenfum cum tunica vaginali

va-

coaluiffe facile apparet , quoniam haec, ut fupr

p

dixi, proceffus peritonaei cft, quent tefticulus,

^

cum in fcrotum transirct, fervaverit,

In hoc loco

f

peritonaeum , quod nunc tunica vaginalis audit;

circa tefticulos fe circumvolvit, quare tunicam al-

bugineam ( íeu immediatum tefticuli tegumentum)

n

for.

——

$6

s

format, quam itaque proceffum prioris, vel tuni-

E

cae vaginalis effe, . perípicuum eft, Cum inferior

i

pars proceífus peritonaci nonnihil amplior|fuperiort

fit, tunica vaginalis formam habet pyramidalem,

Nec minus ea nonnihil longior tefticulo ac tali

magnitudine e& ut hic in ea feíe libere movere

poffit. Maxime eam ad halitum aquofum cohiben-

f

dum juvare arbitramur; qui femper, feu ab in-

at

fcrno pariete tunicae vaginalis, feu ab ipfo teftis

iní

culo, ut hie femper humidus atque ad fe moven-

ll

dum aptus fit, fecernitur,

$

5«

K

&l

Praeter tunicam vaginalem , qua obducti funt

v

£efticuli finzuli, externe ambo circumdantur fcro-

£o. Saccus hic eft qui totus quantus fere ex

)

PT NT

cute et telula cellulofa conftat, quem antiqui Ana-

tomici Dartos nominabant, et qui propriám atque

infignem contractilitatem poffidet, quare JVinslovius,

Hallevus et alii eo perducti funt, uthuic mem-

Et

|

branae qualitatem attribuerent mufcularem.

Ífeptum fcroti

quo tefliculorum .unus ab altero

feparatur, et quod externe Rapbe denotat, non

ligamentofum fed parenchyma tantum eft denfius,

quod facile aére cflari pote&, et earumdem facile

aquae

—

——

L:

tütt

aquae aggeratlonum particeps fit, qmbua exterio-

entot

res fcroti partes faepius obnoxiae funt,

rierd

lert,

tili

$. 6

Yi

Dixi jam, in eo cavo, quod tunica vaginalis

at

format, humorem abforberi aquofum, qui eam

b ite

utilitatem afferre videtur, ut eo omnes, quae

ellis

infunt, partes lubricae atque ab ommi preffione

£lj«

liberae maneant

-

-Yn ftatu naturali hic humor vafis lympbatxc.s

reforbetur, ac in locum ejus novus humor femper

ab

forbendus continuo füccedit.

Quando nunc vis

futt

vaforum abforbentium atque infimul abforptio

ó

10

xïbfa praeternaturaliter augetur; aut fi quando vis

ev!

vaforum reforbentium ac reforptio ipía praeter

hcte

maturam dnmnm tur $ aquae accumulationem €t

quc

acervationem in tunica vaginali tefticuli oriri ne-

0,,ilf'

ceffe eft; qua ea hydroceles fpecigs efficitur, de

d

qua differere mihi animus eft

hu

i

AUU

(iy

4ue

D E-

11169

a

12

ed

DESäRJPJelo.

10l

$. 7.

prw

Primo plenitudo qnaedam ac tüïxxot prope i

feriorem partem tefticuli cernitur, Forma tumo-

.ris in principio rotunda, fenfim in pyramidalem

vol

tranfit, ac inferne latior eft quam fuperne. Inter-

u

dum etiam ovalis invenitur; quin imo perilluftris

if

Richtev , fe eam farcimini fimilem æfidiff&, litteris

D

snandavit.

Atque, quod Anatomici Ataphe dicunt,

bil

nunquam ficut.in ftatu naturali, in medio fcroti

W

eft. Paucis ut dicam, figura hujus tumoris maxi-

N

me irregularis eít, et per vàarias imprefliones: ex-

sj

ternas vel fuspenforii vel fibrarum cremafleris et

.tunicae Dartos, quae interdum in faíciculos con-

[

cretae aequalem impediunt tunica; vaginalis exten-

fionem,. formatur.,

M

$.

8.

Ab initio tumor n;ollis ac fluctuans compri-

mi poteft, quo magis autem tumor crefcit, eo

tenfior fit. Nulla vero preíffione, quin etiam ma-

xima, in quacunque morbi periodo, ut tumor

plane decedat, effci poteft. Interdum vero nom

ïii

fluctuans, fed durus eftj quod vel a craffitudine

et

—

13

et duritie tunicae vaginalis, vel ejus majori feu mi-

nori extenfione, vel a confiftentia humoris contenti

prqäcifcittur.

jig

S- 9e

T

"'Tumor quoque planus, fine dolore et pro

volumine fuo levis eft; nec minus, fieum modo

d

ntet«

huc, . modo illuc , lumine colluftramus, translucet,

iflti

nifi humor in tunica vaginali contentus fpiffus et

eris

turbidus eft. ' Nec non ad tactüm tefticulus fenfi-

biliset major, ut antea, fed non inaequalis effe fo-

Infy

W

let, fi tunica. vaginalis et albuginea deníae atque

^

durae funt,

jati

d

$

iO.

T

qn.

Praeterea tumori id propriüm eü,' utin par-

té inferiori tefticuli ordiatur, in principio nun-

t

quam limites Ícroti tranfeat, fed íenfim usque ad

snusculos abdominis afcendat, ita ut, quamvis in

initio morbi (nifi hydrocele cum hernia vera vel

hydrocele funiculi fpermatiei conjuncta fit) funi-

npri-'

'culus fpermaticus tactu femper perfecte diflingui

potlit, hic in ultima tameu morbi periodo amplius

d

dignoíci nequeat,

jot

o

jnt

$. u

g

X

—

14

-

$. 1r.

1n hoc nxoä)i ftadio tefticülum, quem in priri-

cipio ejus diftincte explorare poffumus, nemo tac-

qui

tu reperire poteft. Cum vero tnnica vaginalis fe

Lt

tefticulo in pofteriori et fuperiori, interdum quo-

u

que in media tumoris párte, connectit, eum nong

a

in tumoris medio jacere, nec- plane aqua cinctum

effe, facile apparet. Quam ob rem nuila fluctua-

Tin

tio in hoc loco detegenda eft, atque tumor d;'gi-

hi

tis aliter quam reliquis peripheriae partibus fefe

habere oftendit, et aegrotus in tactu hujus loci

Ípecificum fenfum tefticuli percipit.

Colori rugis-

d

que cutis fcroti prior conditio manet; licet enim

du

morbo crefcente, fi aqua niagis accumulatur ,

hi

etiam «utis fenfim in dies magis extendatur, tamen

S

non ktautoperckextenfa eft, ut rugae prorfus ex-

planentur.

u

6. 12«

Cum vero tumor in ultima morbi periodo

multum increfcet, ab eo cutis partium propinqua-

rum Íic detrahitur, ut penis, etífi hic non ut in

hydrope fcroti intumefcat, tamen fe quam maxime

contrahat et inte;düm oculis plene fübducatur.

$. 14.

-^

m€—

m

I$

H

d.

$

13.

| ptur

Quamvis, qui hoc morbo laborat, nullo un-

0 (aC

quam in ipfo tumore afficiatur dolore, dorfum ta-

[j fe

men acerbe doleta gravitate hujus tumoris, qui

qué

gutefn . jacendo, five fufpenforio applicato, plane

n

abícedit.. :

m

Huic morbo dehiqu'e proprium eft, quod

JCLUd

nonnulli fcriptores confirmant, eum faepius in fi-

dige

(cfe

«nii.h'o quam dextro fcroti lagere reperiri.

i

Quae «fymptömata fignaque funt, quae hy.

drocclen tunicae vaginalis tefticuli infiguem red.

u

enin

dunt. Atque nunc, hac defcriþtione pzja"emiiïa,

(ül ;

hunc morbum ab aliis fimiliþus*plerumqua dií-

tüctt

«ernere, facilev erit,

U

DIAGNOSIS.

od

$. t4. i

1(]!(3?

Inter herniam veram et hydrocelen intereft,

"

"lumor hujus in tactu planior eft, in fcroti parte

j

inferiori femper initium ponit et tunc ad fuperio-

rem aí(cendit,

In hernia vera autem fuperior

pars ícroti intumeícere incipit, Funiculus fper-

I

PU

16

—

matieus ,. nifi hydrocele maxima et intenfiffima fit,

folutus. eft, tiflincteque tangi poteft;

contra in

quacunqm hernia vera, ubi tumor in fcrotum fe

Qu

demittit , funiculus fpermticus in tota fua via

li

tactu reperiri nequit.

In hydrocele digitorum

t

exploratione fluctuationem, qua hernia vera caret,

li

fentire potes

Praeterea ratio originis morbi rem

at

claram reddit; hernia vera enim ([ubito quadam

ul

violentia ; hydrocele autem fenfim fenfimque oritur.

D

D

3*

$. 1

Pelluciditas non femper hydroceles fignum

certum eft

etenim ex iis, quae fupra ( $. 9. )

Y

notavimus, apparet: hydrocelen veram . faepius

non transiucere, ve

]

A

quia bumor turbidus et fpif-

fus eft, vel velamenta eum cingentia modo prae-

ternaturali indurata funt.

Contra in puerubs epi-

ploceles faepe translucere . folent.

Attamen hae

ais

quoque ratione originis atque tactu-— quafi panis

vifcidus vel male coctüs effet — (em teigiches

Gefühl) diftinguuntur.

Atque hoc morbo; qui

aeger eft, dolore ardente circa. annulum abdomi-

nalem afficitur,

60 l6a

—

quu—Ü

17

([iià h(,

$.

16.

ira n

Àb hydrope anafarca fcroti, quem plerum.-

Ltf 1

que leucophlegrmatia totius corporis praecurrit, vel

à Ylà

etiam quae faepius cum eo coniuncta eft, hydro-

Orum

celen tunicae vaginalis tefticuli. facile discernes.

TO

In illo primum tumor mollis nec elafticus evenit,

bi r

eft ingravefcente morbi . periculo color. formaque

nadam

cutis commutantur rugaeque eius decedunt

Hoe

TET

in cafu membrum virile haud parvum capit incre-

mentum, quod fuüb finem morbi faepius tantope-

re intumefcit et convertitur, ut. maligna (fympto-

mata et incommoda inde oriantur.

Id praeterea

:gnum

ei propmum eft

ut quicunque tactus digiti par-

f

-

vas relinquat imprefliones.

Eplüx

i?*.i

$-7

e

PI'&

. In hydrocele cyfüca fuviculi fpermatici. tu-

$ CPI

1h21

mor fupra epitidymin incipit, et poftea ad inferio-

rem fcroti partem defcendit; quod longe aliter

jpii

Ícfe habet in hydrocele, de qua dicimus.

Nec

;

1

minus in illa femper tefliculum in tumore dxgxto

p

explorare, et hanc ob caufam hydrocelen. tun

(

vagin. teftic. non facxl

cum es confundere pos-

fumus,

i

$. 19,

18

[

18.

i

$.

wir

Quod ad. Sarcocelen attinet , hydroc&lc tuni-

£ac. vaginalis tefticuli ab ea fequentibus discer-

rl1

nenda eft.. In illa tefticulus. denífus et induratus

1

eft, nullo modo tactui cedit, fuperficiem habet

b

aíperam et inaequalem, plerümque acerbe dolet,

et ratione volurminis fui magni eft' ponderis, Quae

?

fymptomata omnia in hydrocele abíunt,:

i

"

$. 19.

f

,Dificillimum' autem eft, praefertim in ultima

morbi periodo, fimplicem Hydrocelen ab Hydro-

Sarcocele diftinguere,

Atque in hoc cafu folo,

qub diagnofis plane incerta eft, methodum mor-

pi per incifionem radicaliter fanafidi omnibqs aliis

anteponendam , mihi perfuafum eft.

Í

$. äo.

Tumor;yHaematocclcs, qui ex ecehymofi ini-

&Gum trahit, plerumque. ratiqne originis ab Hy-

drocele discernitur, colorem fuscum ac lividum

habet, initio mollis, poftea autem, fanguine coa-

gulato , indurefcit, nec minus, íi magnitudinem

€oniparamus ; gravior eft Hydroccle,

r d

$. ax,

r m

1

[osiitame mv

19

6- 1 2:-

nj

In Cirfocele tumorem vifcidum parum dolo-

"u

ris praebentem , atque iuxta funiculum ípermati-

atu$

cum ftrias funiculosque multos digiti exploratio-

Wt

ne fentire —poffumus.v Quo magis tumor crefcit,

me[ j

eo magis tefticulus diminuitur, qui tandem plaue

Quat

evanefcere videtur.

Aegrotus quoque, fi tumo-

rem in quacunque peripheriae parte tangimus,. Ípe-

cificum tefticuli affeci. fenfüm percipit.

Quae di-

«ta Cirfocelen inter ac Hydrocelen diftinctam prac-

mi

bent diagnofin,

àro

folüæ

B. :a2.

Jor«

Atumore, quem Herniam humoralem dicere

at

folent, Hydrocele tunicae vaginalis facile digno-

fcitur,

In illo morbo tumor, vel iuimediate vim

externam feu, contufionem tefticulo illatam. fequi-

tür, vel evidens eft effectus Gonorrheae feu alíae

urethrae inflammationis praecedentis. Haec crite-

j ini

ria fufficiant, ne in diagnofi Hydroceles ab aliis

Hr

du

miorbis aberremus, -

u

$

23.

j

Aet

io

logia.

Caufa huius morbi duplex eft: vel 2) vaía

lymphatica nimiem ef maiorem humoris quantita-

B 3

temn

hn

—

p

tem fecerijunt, quam in ftatu. naturali abforbetur

1

et reforberi poteft ; vel b) vafa reforbentia vim

I

fuam amiferunt et minorem humoris. quantitatem

li

[

x;[orbent, quam in ftatu naturali fgparatulj.

d

qu

$. 9,4

h

- Haec utraque vero conditio morbofa fyfte-

L

iatis lymphatici fequentibus caufis Protreatqr;

i

3) Contufione tc[ïiculli' vel dilaceratione vaforum

N

lymphaticorum aliqua vi externa facta.

y

2) Debilitate vcli relaxatione tefticuli ipfius. Hoc

in cafu humorem e—ffc copiöfum fed non fan-

guineum JVarner affirmat.

3) Induratione fcirrhofa tefticuli , quae e, gr. in

Hydro - farcocele.adeft. — In hoc cafu plerumque

quidem fed falío aqua tefticuli indurationem

fcirrhofam protuliffe ptitatur; femper enim tc-

fticuli induratio accumulationi aquae antecedit,.

4) Inflammatione tefticuli. Haec fi caufa eft VI—-Iy-

droceles, quod Warvüer interdum animadver-

tit, accümulatio aquae 'plerumque cito apparet.

5? Ácrimonia venerea vel alig, quae tefticulum

afficit.

€) Tranfpiratione fetrogrefï'a. AMo/.ïn*cnbeim eius-

modi

L Ó—ÀÓ

*

AE

elut

modi hydrocelen tranfpiratiöne rctrogre[ïä in-

vitn

tra quatuor dies ortam obíervavit.

Proptcrcal

LR

Zonae torridae durationi huius morbi quam

maxime favere videntar,

IV arnev enim quos-

dam Americanos hoc malo laborantes vidit ,

quod ex maxima parte diminutum e&, cum in

Angliam veniffent, et vice verfa ad priftinam

[yftt

nï'agnitudinrem ingravuit, cum in Ame.rieam re.

TU

diiffent.

tütt

7) Compreffione funiculi (permatici, (Duffauffoy)

8) Spasmo, qui annulum abdominalem confizin-

git, (Duffauffoy.)

:

; lal

$.

25.

gr. [

umqüt

Prognof[i:.

iqncm

Ut huius fpeciei Hydroceles, quae plurimum

jm t

evenit, nec ulli parcit actati, . reCtam et veram

ponamus prognofin, inprimis ad fequentía atten-

dere debemus:

iï Hy.

drt

1) ad corporis

conflitutionem aegroti.

Haec fi 1

)3"[«

bona et fana eft, felix huius mali exitus exfpe .

uïum

ctari poteft ; fin vero acgrotus debilis eft, et

fimul aliis : Hydropis fpeciebus, aliisque mole-

g

ftiis laborat; methodi hoe malum curandi, de

;

qfli-,

2

u

*

t

quibus. poftea loqucmur, non optzmam fpem

D

1

praebent.

[

2) ad ftatum. morbi ipfius, an fcilicet topicus , —

quod plurimum evenit — et fimplex, vel non

ht

ct complicatus frt

Hydrocele enim ífola et to-

1

pica; fi tefticulus. fanus eft. — quamvis etiam

lr

Ihic malo continuante propter continuam et vehe-

l

li

xnentem compreflionem et fitum in aqua deni-

qué indurefcere vel diffolvi poffit — magis mo-

WMeftiae quam periculi eft, et plerumque faciliter

rura*ur, Sin vero Hydrocele non topica vel com-

plicata i. e. Hydro-Sarcocele eft, exitum feli-

cem Ífperare non licet.

$) ad actatem aegroti. Sene&tus ipfa morbus eft,

curamque huius mali difficilem reddit, et facpe

operationi chirurgicae fucceffum felicem dene-

gat., E contrario iuvenes plerumque facile, et

puceri, qui feptimum annum non transgrefli

funt, facpe folis naturae viribus fanantur,

$. 26

Ceterum aegrotus parvas tantum moleftias ey

hoc morbo percipit, praeter eas, quae a volumi-

ne

:

a

23

"n

ne tumoris et eits pondere, praefertim fi longe

pedibus infiftit , proficifcuntur.

Ad operationem palliativam quod] attinet,

haec fine ullo periculo et tam facilis eft, ut ea per-

t

a&a aegroti ad negotia fua redire poffiut.

Ope-

fo

ratio autem radicalis, inprimis plures eius me-

j

t

thodi, magis pericu?ofac &t faepius caufae mor-

!

tis fuerunt,

)

5' 27.

N

Itl

Therampzta.

di

AÀ) Cura miedica.

. Haec incerta eft et raro. fpei noftrae refpdn-*

det; pueros et pracfertim neonatos excipio, quo-

tü,

rum vaíalymphatica magis valent. In his Hydro-

lCPE

cele fere femper, et quidem, quod JJÁ'arnev do-

»nc

cuit, faepe folo panniculo lanugineo Benzoe fuf-

ea

fumigato, in;adultioribus autem modo rariffime

(l

diiTolvi poteft.

$. 28.

Remedia , äuac ad hunc tumorem diü'oivcn-

dum praecipue proficiunt , fequentia funt:

1) :mzerna.

Huc fpectant omnia ea, quae cau-

ü

fas Hydroceles removere valent. His laxarn-

J

tia

i

N

i

24

L )

tia, diuretica, prae aliis vero mercürialia et

Qutt

eimetica annumerari debent

IZVyatt . e.gr.

lrguo

Hydrocelen magnitudine ovi gallinacei folis

vomitoriis fanavit.

t (

2) exterua

t

lat

à) Sctaceum parvum,

quod folam externam

C ]

fcroti membranam penetrat.

ü d

b) Infricationes linimenti volatilis.

€) Sufpenforium. Exus effeétus compreiïio cít.

d) Ele&ricitas.

ton.

€) Infufum florum .Arnicae, —. Solutio Alu-

t

münis et Sacchari Saturni, — Vinum -- praeci-

li

cum

pue vero fumigationes

Aceto fecundum

ET

Schbwindzii et IWarvneri, uti etiam Salis Ammonia-

Ya

& fecundum Keares obfervationes,

Schmindtíius

[

nempe memoriae tradidit,

.quod fufpenforio ap-

E

plicato matutino et. vefpertino tempore . fcrotum

p

aceto fumigaverit ct per intervalla lintea aceto vi-

K

ni diluta impofucrit; fcrotum fudorem copxofum

KK

tranfpiraverit, et poft aliquot. dies tumor plaue -

diffolutus fuerit ; quater quidem rediecrit; fed re-

mediis his continuo reiteratis denique planc deces-

ferit. '

Eodem modoó ZFavney pue;o quatuordecxm

annorum fufpenforium impofuit, et, fcroto faepe

ceunm

.

u—S

j

2j

alia tt

cum aceto fumigato et aqua Goulardi hlxmccfato,

6 BL

aliquod lenia praefcripfit laxantia. ,

i folis

His remediis adhibitis aegrötus þ!erumque

non folum copiofam edidit urinam ; fed. multas

etiam fordes acres per alvum evacuavit; Hydro-

(ermatt

cele in diem adeo diminuta ut poft fex Xhebdoma--

des decefferit et numquam redierit.

] C&l

Keate— falammoniacum remcdi-ixm invenit, quod

non femper quidem, tamen faepius Hydrocelen

T

rad:caliter fanandam valet.

Vis huius falis haud

praeci-

incognita obftructiones internas referandi et fan-

gndunt

guinem ftagnantem in fugillatis et contufis refol.

ontae

vendi, Keatium. adduxit, ut in Hydrocele, ubi

matilt

aegrotus operationem chirurgicam prorfus denc-

rio 4j

gavit, adhibuerit, Effectus fpem fuperavit. Qua-

ctotu

propter poftea in fex aliis fubie&tis et quidem fem-

«to Yi

per feliciffimo fucceffu fal ammon, in hac folutio-

ne adhibuit:

*

æpiofum

Rec, Sal. ammon.. pulverifat. unc. 1.

1 planf

(dtt

Acet. vin., fpirit. vin, re&tificat. aa un-

cias 4. . Mifce.

d

'Lintea hac folutionïimbüta'quotidie ter im-

ponunptur et fufpenforium applicatur,

His conti-

jdedm

L

nuo- adhibitis Hydrdcelc, -quod Keare affirmat,

-

non

qu

96

d

non folum plane decedit, fed. etiam numquam re-

Ciedle

dit. Salammon, in hoc cafu duplicem praebet effe-

1210

€um, cum non folum vafa lymphatica ad refor-

Ti (e

bendam aquam in tunica vaginali ftagnantem fti-

Ial

mulet, fed etiam novam aquae accumulationem

( a

declinéet , dum*ad mentem Keazii cohaelionem tu-

!)

nicae vaginalis cum tefticulo efficit, vel fecundum

Ó

illuftrem Azchbzerum: vafa reforbentia apevit, vel

aliud reforpt;oms impedimentum removct.

15

$.

29.

B) Cuva Chivuvgica,

j

Haec iure dividitur:

1) in pa//ativam, et

2) in xadicalem

I Cuva palliativa,

Q

Dc qua prima differendum eft, quia plerum-

que operatmnem radicalem praecurrit, et pro-

pterea ita nominatur, quia eius fcopus folus ifte

eft, ut ope puncturae aqua ex fcroto depromatur,

Haec operatio commodum praebet illud, ut fere

femper, nifi corporíis conftitutio aegroti miferri-

ma fit, — cuius exemplum ozzius inemoriae tra-

didit, quod lethale fuit — fine ullo perxculo ab-

lo

ii t

folvatur, et acgtotus ea peracta plerumque limen

fe

exire ct negotia fua continuare poffit. Interdum

Qu

etiam in fubiecto fenfibili et irrifabili curam ra-

b

dica-

p

GE

p

27

am

dncalem perfecit , cum 'fcilicet ea, febris, inflaim-

vt ef

matio et concretio tunicae vaginalis cum albugi-

refor.

nea tefticuli orta fit. Igitur fere in quolibet cafu,

m (l

et adeo eo, quo tefticulus fcirrhofus apparet, lo-

MORU

cum habet; praecipue autem in fequentibus :

nem d«

1) Ceu praeparatio ad operationem radicalem.

ut antea de vera te-

Ym

eceffarium fcilicet eít

s d

iculi conditione — an nempe integer et fa-

nus fit, vel non — certiores reddamur.

lenta e-

2) Si tumor nimiae magnitudinis eft

miffione aquae ruptio vaforum, *eius come

preffioni affuetorum, declinatur.

3) Si aegrotus. debilis corporis conftitutionis

y, &

eft, quae nullam radicalis operationis metho-

dum admittit,

4) Si aegrotus quam longiffime ab' operatione

erutt

radicali abhorret et tamen a tumoris mole.

n

fiis fe liberatum optat.

TH d

ttà lii

$.

30»

j t

Jeferiptio huius. operationis.

lt

Alii acum triquetram (Troicart), alii phle-

Ti

) ab-

botomum ad tumorem aperiendum melius cen-

fent.

Ambo haec inflrumenta magis reprehendi

m

laudari merentur

Acu triquetra vulgari

]

j

quam

xru

membranas perforare difficile efl, et periculum

j t

adeft

dict*

[ s

28

dem

adefi, tefticulum laedendi, vel quidem cum tü:

bulo inftrumenti eum irritandi et fymptomata ma-

vigi

ligna proferendi. Rt ph!ebotomo adhibito facilli-

ttiQu

$nc memb'anae apertura externa trans,ocatuz et

inpri

omnis aquae effufio eo prohibetur; vel aqua in

Tiortg

tunicam cellulofam. fcrotx diffufa hydropem fcroti

Ó t

^

echit

AMten

magn«

$.

3I

Qatto

b

Utrumque eventum infelicem evitamus, fi

acu trxquctra utamur

quam Bellius (Ablhandl

fisie

von Gefchwür. überf, von Hebenftreit Leipz, 92.)

Wt

defpripfit, et operationem hoc modo abfolvamus:

—RGá

lii

p

Aeger fellae fic imponitur, ut' tumor fupra

eius marginem dependeat; tunc Chirürgus manu

finiftra eum a tergo et ita tenet, ut humorem in

(to

€o contentum, quantum fieri poteft,

in anterio-

«t

rem et inferiorem tnmoris partem . compellat.

N

Quo facto cutis et tela ccllulofa confueto inciforio

(Bistourie) longitudine po!hc:s dimidii eo loco,

Hoc

cui acus triquetra defigenda eft, inciditur,

ul

parvum profert dolorem et efficit

ut acus trique-

£or

tra facile et fine periculo teftieulum laedendi im-

Val

mitti. poflit. — Pofthaec Chirurgus manubrium

n

acus triquetrac manu dextra fixum tenens, ei di-

gitum indicem fic unPOmf

ut tanta folum pars

cenu-

nE

F

—€—ÓM

29

t

um v

denudata fit, quanta ex ipüus f&opo in tunicam

vaginalem tefliculi penetrare debeat, "Tunc acum

ia T

facille

triquetram facili et lento modo fenfim fenfimque

atur. et

inprimit, et fimul ac tubulus eius:in cavum tu-

Tum,

iqua r

m'oris penetravit, perforatorem retrahit,

n Ktot

fi tumor haud nimia magnitudine fit, aqua fine

intervallo evacuari poteft; quod fieri nequit, -fi

magna eft amplitudine, ubi fubitanca aquae eva-

c-uatio'nc et cito fublata extenfione, qua vafa te-

füiculi et tunicae vaginalis antea compreffa erant ,

If, í

facile diruptio eorum effici et inde Haematocele

odl

oriri poffit, de qua fupra in diagnofi differui.

le 91')

Jgitur in hoc cafu qconfïlii eft, aquam eífluentem

vamus:

per breïe temporis fpatium *fiftere.

füprt

; tuatit

Omni denique aqua effluxa et tubulo extra-

jrem i

cto, apertura cum emplaftro diachyl, cömplofit;,

etfcrotum linteo molli tegitur , utrumque, autem

anltrio

mPf Hatc

sum fafcia T' vocata Adcligatur.

/

ycíon?

Quamvis vero haee operatioäfacillimä et fine

e) !0(0!

ullo periculo fit, aeger tamen aliquot hores lecto

, H(]C

commendandus eft, ut eo fecurjus omni fympto-

Iu

gnati infelici fubducatur,

v

iv

ubrium

: & (i«

y p

5. 23.

denv

d

36

$.

32.

Il Cura. radicalis.

D wi

Haec (copum habet eum, ut aquae tumorc non

folum evacuetur , fed etiam accumulatio eius no-

Vi

va femper evitetur. Remedia huic Ícopo indica-

Vuy

ta et efficaciffima fequentia fünt:

Wing

Jtm,

A) Abolitio tunicae vaginalis perfecta,

Vnij,

8) per incifionem.

Tur,

b) per cauterium.

Prin

B) Inflammatio in tunica vaginali produda,

E

qua coalitio eius cum tunica albuginea ori-

tunicm

tur,

Hoc optime perficitur:

""al

a) per incifionem,

Mstur.

b)

— Ífctaceum,

* Qod

c)

ewgin

cauterium ,

iolori

d)

SenES

turundam rebus irritantibus 1lhtam.

Ts anï

e)

üaxam

tubulum aeus triquetrae ( Troicart )

lo

vel cylindrüm e charta factum,

itio

f) — iniectiones irritantes.

nt P

C) Exftirpatio tefticuli;

lorib

110 n

Nunc in hoc ordine omnia hae remedia ré-

hs [

cénfere et corum commoda et mcommoda in lu-

Ht Q

«em proferre operam dabo.

fccm

6 33s

ww

—

r2!

33*

5'

*

De methodo. Hüdrocelen. ger. incifionem fa-

t0ft noil

nanda

J5 o

Haec methodus- annquxH' mis et ufitatiffimis

y iiv

&nnumeratur, quam celeberrimi Chirürgi Pozz,

Saviard

JVarner, Douglafs, le Blanc, Bell

Monro, Richter, Callifen , Schmuckev, Theden,

Scbneider, etc. cum fücceffu feliciffüumo adhibue-

xunt

Primo Poztius cum phlebotomo iu inferiori

NT

€t anteriori tumnoris parte in cutem externam et

w OL

tunicam vaginalem tantam perficit fe&ionem, ut

€i — antequam aqua omnis effluat, et tumor col-

labatur — digitus immitti poflit,

'Tunc fe&xonem

»- quod etiam Monro et Beruflein commendant —

inciforio, quod digito ducitur, per totam .tumo-

jitatt,

ris longitudinem extendit, eius cavum um pau-

wrcm)

lulo lintei carpti et ficci implet, et vulneri hntco

te&o denique fufpenforium imponit.

Si operatio-

*

me peracta — quod plurimum evenit — aezer do-

loribus, inflammatione et febri affigitur, atten-

tio ne adcuratiffima opus eft; et (i tunica vagina-

jj t

lis craffa et. dura animadvertitur, Pozziu; ftatim ,

j; li

ut cura adiuvetur, ei fruftulum ovale cuitro ex«

fecare iubet,

$. 34,

jv

32

€(Ó—

S. 54«

i u

Douglaf: fola incifione non contentus etiam

e fcroto fruftrum ovale excidit, et poftea tuni-

ptuf

cam vaginalem forfice prorfus exftirpat. : Sed haec

m k

gnethodus curam producxt et tantum admitti poteft,

guten

ubi tunica vaginális craffa et cartilaginea ad in«

toce

flamurationem et fuppurationem non apta eft. Eo-

tile

dem modo etlam Saviavd et Ca/]zjän hanc opera-

p

tionem. perücmnt.

Hic praeterca reliquam tuni-

VMier

cae vagmahs partem ,. quae excidi nequit, cet to-

m, j

tam fcroti partcm internam OPCIBUOHC affe&am

Wte

parv1s 1nc1(iombus irritare et fuppuratxom coni-

ls

mittere folet,

pa

35.

BU

[

5.

Le Blanc etiam in cura radicali incifi lonem

(len

Wto

laudat, fed prudentxac. non habet, tumorem per

fiq

totam eius longitudinem diffecandi, quia tunicae

pimium- fefe rctraherent et hanc ob rem tefticulus

x

denudaretur etc,

U

Schmuckey eiusdem ut priores confilii eft, ad-

dito autem praecepto, fi Hydrocele magna fit,

opcrat-onem paihatxvam praemxttcndx, .ut partes

il

extenfae antea fefe retrahant, et poftea, fi aqua

W

de novo accumulatur , operationem radicalem per

fy

incifionem perficiendi.

k

—

L

$. 356.

m

33

$.

36.

Y*

us eltant

Celeberrimus Be// etiam. hanc' methodum aliis

lea tUl

praefert. Sed cum Porr;o diffentiens primo extet-

Sed haec

nam fcroti cutem à fuperiori ad inferiorem eiu$

KPQ Cü:

partem perfecat, ut eo maiori cautione — fi Hy-

n a iv

drocele complicata fit — tunicam Vagmalem et

j f&u EO

quidem eodem modo ut illam aperiat,

Quo facto

yc opera

panniculum mollem latitudine vulneris tefliculum

fl

inter et tunicam vaginalem utroque latere immit-

et (

tit, ita quidem, ut folum pollicis fpatium e vul-

ffedhum

nere dependeat

Nifi inflammatio et dolores ve-

j u

hementes fint, numquam ante quartam diern cata-

Plasmata emollientia imponij tunc autem conti-

nuari debent, donec fuppuratio perfecta eft etc.

Idem, fi tunica vaginalis magis craffa et duxa eft

iftogem

utroque latere fruftulum eius exftirpat

Duplex

remi ptf

fi adeft Hydrocele , operatione facta feptum fcroti

tun*tac

perforat punctura, quam usque ad fundum tumo-

fül f

'7'1-»-.&

ris perducit etc

m

--

T.

5. :)70

t

gff JA

Quamvis autem chirurgi celeberriri huic me«

j

thodo maximas tribuant laudes; negari tamen non

Paf tei

poteft

tefticulum quavis deligatione aeri atmo-

j a

fphaerico exponi; et illi ipfi fatentur, methodum

Lth[

hanc faepe Ífymptomatibus valde periculofis cífe

C

€one-

p

[

34

coniunctam; nec minus patet, plurimos aegros

»»

snctu cultri commotos ab hac methodo abhorrere

et illam longe praeferre, qua culter non adhibe-

d

tur, Sequentia igitur eius ufum prohibent:

fs

l) - Metus cültri 'nimius.

ls e

2) Corporis conftitutio mägis fenfibilis et irri-

&i p

tabilis,. quae haud raro methodo hac adhi,

bit, f

bita fymptomatibus periculofis affici folet.

quidam |

9) Cachexia corporis.

P]?mmqv

V

4) Habitus lgücophlegmaticus.

Ti i

) Sene&tus.

C

W&Q 1

6) V?tac genus,luxuriofun—l, immoderatum,

imw

Àttar

$ 38.

;

Meth

Unica praerogativa vera, quam hac metho-

dus habet prae cauterio , de quo nunc differam,

ila eft, ut diagnofi- dubia et ubi tefticulus affe-

QGus vel lesfus, feu Hydrocele cum Sarcocele vel

W g

hernia vera complicata fufpicitur, de vera morbi

ettu

fpecie c(ertioreks— reddamur et cito reniedia ad eius

litte

curationem neceffaria adhibere poffimus, - Hoc in

fem'l;

eaíu, quae.prae on'mibu; alis laudetur, digna efc,

paft

5.';9.

/lwü

p

35

j atptoi

$.

39.

bhortere

-J)e cauterio.-

adhibe-

Methodum, Hydrocelen cauterio radicaliter

ni:

f—alþlapdi,'Eljä, Bocker, Acrel, Gabn, Dl.(g'aujfoy

— — ctut mihi perfuafum eff, iure nraximis lau-

dibus efferunt et prae omnibus aliis commendant;

jj eL if

cum ptn&ura quidem numquam fymptomata d-

hac adli,

bia, fed etiam raro curationem radicalem ; incifio

folet

quidem femper curationem radicalem, fed etiatis

plerumque fymptomata gravia et pericülofa; e

contrario cauterium curationem radicalem fine om-

ni incommodo et periculo efficiat,

-

nova.

Cauterium qüidem minime inventio

huic malo medendi habetur;

TAUl

antiquiffimis enim

temporibus, fed non iufto modo id adhibuerunt.

Attamen E/fe eius ufum renovavit et emend'avivt.

Methodus, qua E/fe utitur, haec eft,

u mefflü'

differm

$. 40.

qylis d

Primo antetiori et inferiori parti fcroti —

['co.'ek

ul

hi

I.

ut nempe pus et particulae membranaceae per

j

aperturam devexam et ixïferiorexxx eo facilius,ef-

j ia

fluere poffint — cautérium parvum magnitudiite

: Hoc i

femi - Louisd'or imponitur, et, ut ädhaereat, em-

äigïïa €9; X

plaflre commupi tegitur. Hoc efcharam magni-

tudine

p

Cæ

au—À

36

tudine totius, immo duplicis Louisd?or efficit, Sed

J güp

non prius detrahitur, quam ad tunicam vaginalem

Áuat

penetrat et eam|corrodit, quod intra quinque us-

t put

1

que viginti quatuor horas evenit; tunc efchara un-

dirt um

guento digeftivo deligatur , fufpenforium applica-

t

tur, et aeger le&o commendatur. Cauterio re-

eefeit

imoto — interdum vero duobus vel tribus diebus

lls «

iam peractis — acgrotus dolores in fcroto, dorfo

T wf

et. inteflinis fentit ; pulfus celerior et lingua fub-

albida apparet; in fcroto, praecipue autem tuni-

ca vaginali 48 circiter horas cauterio fublato ma-

ior durities et tenfio animadvertitur etc. Febris

It

li

li

et dolores colici tempus 24: usque 48 horarum non

]

|

tranfeunt, et plerumque tam exigui funt, ut ra-

Á

riffime venaefectio vel media interna adhibenda

praefer.

fint.

Si autem pulíus celerrimus; et dolores in

fï'c"*.iom

dorfo vehementes fierent, venaefectio et clysmata

Tratyar

adhiberi poffunt; quibus adhibitis non folum om-

i ày

nia incommoda decedunt, fed etiam aeger — fi

W !

fufpenforium habet — cubitu furgere et deambu-

, tmol

lere poteft. Efchara intra paucos dies decedit; tu-

&t an

nica vaginalis nuda apparet, fenfim fenfimque ex

apertura fcroti prominet , et fimul ac rumpi vide-

|

tur, phlebotomo inciditur, Scrotum aqua effufa

"um

collabitur; vulnus Phlebotomo factum fe contra-

uY

ae va-

hit et impedit, quo minus aer cavum tunic

ütrci

ginalis

Vide

u—EÉ

37

dt, d

*

ginalis p;:nctret e,twte&iculu-m attingat. — Vulnus

ginalen

fuppurare incipit, et quotidie per 4 —6 hebdo-

,qHC [

mades particulae tunicae vaginalis cum pure dece-

jata lii*

dunt; nunc etiam durities fcroti fenfim emollitur,

apylica-

et cicatrix non maior apice digiti orta plerumque

lerio T

concrefcit tefticulo , qui durante cura oculis fub-

; dieu

:

du&us et a deligatione externa tangi et irritari

, rb

^

non pqte&.

ia fub-

; tun

$.

4t.

o m

pon

Bocker idem cauterium, fed modq latius Quam

Elfe laudat.

um n

- qt f

Acrel etiam hanc methodum 6mnibüs ceteris

hibenda

praefert; attamen commendat: 2a) aegrum venae-

lores 1

fe&ione , laxantibus et diaeta couf;noda ad curam

d)'smm

praepare, b) Cauterium acre eligere, — ne repeti-

lum o

tio eius opus fit —, et illi opium admifcere, quia

"L

tunc fine dolore efficere dicitur.

d) Cataplasma

d

emolliens durante tota cura imponere. Sed hoc

et antecedente raro opus erit,

'edlb' lll

n [

Gabn cauterium iisdem fummis laudibus ac-

T

cumulans ad felicem curae eventum prodit caufti-

| CEU(Q'

cum falinum fequens: Rc. Lixiv, faponac. Ph. L.

conitt

uncias octo , coc'iu. ad uncias duas liquor: bullienti

at

adde cxtra&, thebaic, drachmas duas, calcis viv.

Finalil

Pul-

r n d

58

d

pulverifati drachmás fex vel quantum fufficit, donec

h2 u

omnem liquorem abforpfeut, ut fiat pa&a vafe

optime claufo fervanda.

x

3

Dulfau[foy. non minus hanc methodum ceteris

praefert, excepto autem cafu illo , quo tefticulus

fcirrhofus, Hydrocele cum Enterocele vel Eplplo-

cele coniuncta, et aeger parvulus adhuc eft. Ce-

terum hanc methodum in 'quavis fimplici Hydro-

cele — 1nagna vel inveterata, ct ubi tnnica vagi«

nalis tenuis vel craffa eft *) — utilei et fufücien-

tem putat; immo cius ufus locum habet, fi tefti-

culus tumet, fuppofito, eius tumorem non fcir-

rhofum, fed tantum condeníatione tunicae albu-

gineae ortum efíe

Cura cauterio plerumque intra tres, aut fi

circumftantiae non favent, certe tamen intra 6

hebdomades abfíolvitur

$...42.

Regulas fequentes, methodus haec ut ex vo-

tis fuccedat, Doffauffoy et alii praefcribunt

a)

Pree-

*) In Hydrocele, cuius hiftoria annexa eft , morbus

etiàm inveteratus, et tunica vaginalis. «rafía et

cartilaginea fuit

P s

——

33

donet

a) Praeter media praeparatiorus generalia, quae

j vt

plethoram et primarum viarum fordes remo-

vent, refrigerant et diluunt, in fpecie per

aliquot dies ante operationem cataplasmata

emollientia; fomentationes et vaporaría ad-

eterut

hibeantur, ut cutis fenfibilitas diminuatur »

elliculus

Bpipie

tnnica vaginalis emolliatur et aquae accumu-

"

latio adiuvetur

Praecipue . haec remedia

Hydro«

utilia et neceffaria putantur, fi aeger aetate

i agl«

provectus et fenfibilis eft, morbus invetera-

ïhüen'

tus, et tunica vaginalis craffa et parum aquae

in ea obíervatur,

(, telte

on at«

b) Cum in ele&ione cauterii et£ eius magnitue

[ äh'bu'

dine plurimum valeat, prae omnibus lapis

Pluma-

caufticus chirurgorum eligendus fit.

ceolum (plumaceaux) eo foluto 1mbutum

ut l

aperturae emplaftri feneftrati imponatur. Ma-

"

gnitudo plumaceoli maguitudini et figurae tu-

morls accommodanda eft.

Semper anteriori

et paululum laterale externde parti fcroti,

eiusque longitudini applicari, et pro ratione

morbi r usque IZ digitos latum effe, et duas

«

")

partes longxtudxms inferioris tumoris contine-

re debet; nec mmus bene imbuendum eft,

Prae

ne — Íi iufto minus fit — in latere fcroti

ys

puris. accumulationes,. quae aperiendae eífent,

n

ori

mfg &

a

40

3

oriantut; vel, nifi fatis imbutum effet; rei-

*

h

terari debeat.

[

Ti

c) Ad mentem Acrelii aeger le&o. teneatur,. et

cií

Chirurgus attendat, ne cauterium tumcam va-

Qu

ginalem perforet..

)

Priori plerumque non opus, poPrenus aue

al

tem eo niagis neceffarium effet, quod caute-

rium tunicam vaginalem perforaret e; tefticu-

Và

lum afficeret.

m

N

d) Porro efchara non prius diffecanda eft

quam dum aegrotus de moleftia aquae accu-

mulatac conqueri coeperit, i.e. fi fenfum

ardoris *) in fcroto et infueti eius ponderis

ha-

€) Nonnulli fcriptores affirmant

aquam caute-

rio fervefcere,

quamvis numquam

tunica vaginalis, fed fola fcroti cu.

tis externa ab eo afficiatur.

Hoc con-

tradidio effe videtur. Nam 1) quo modo tu-

nica vaginalis ad fuppuratiornem etconcretionem

perduci poífet, nifi cauterio afficeretur? et 2)

qua via aqua fervefcere polfet

cum ipfa tunica

vaginali, cui immunitas cauterii tribuitur , quaü

pariete ab eo feparata et ab eius effe&u fecura

reddatur,

Praeterea etiam hic aquae ardentis

fenfus

puu—

41

d!

habuerit, quod in quibusdam iam octavo, aliis

autem duodecimo die et tardius fieri foleat

"Tunc efchara, — quod parum doleat — in-

üt, d

ciforiotota longitudine dllfecanda et aqua eva-

at Vàe

cuanda. eft,

€) Incifioni aliquid lintei carpti indatur, ne co-

TU a«

alefcat, quod interdum — inprimis fi tunica

cautt

vaginalis nimis craffa — fieri folet

ellitle

f) Deligatio quotidie — quamdiu fuppuratio

copiofa et mali odoris fit — bis terve reno-

AQRI

vetur,

Confiftat folum ex plumaceolo un-

: CU

guento digeflivo illito , miti iniectione aquae

enfunt

calidae — ut cavum tunicae vagmahs pur-

Verif

gctur, -— t fufpcnfono.

l

5 435

at

Praerogativae huius methodi fequentes funt

pam

j t

1) Numquam aberrat a fcopo, morbo radica-

liter medendi.

r an

j(, Hl

2) Áegroti a cauterio non tam, quam cultro

ij ul

abhorrent.

£1)

3) Haec

p

qnaïï

fenfus potius ab imaginatione aegri et ab in-

ecult

flammatione ac tenfione cutis fcroti proficifci vi-

(unlis

detur.

2U

]

m

EM

— À

42

3.) Hacc methodus adeo in cacochymicis et ae«

yt

tate provectis adhiberi poteft, quoniam diae-

tam ftrenuem non poftulat et aegro decum-

Ho

bere modo raro opus eft, cum cauterium

IMIWI |

recte adhibitum fymptomata vehementia vel

& t qu

haemorrhagias debilitantes numquam pro-

Ts nl

ducat

ii

Quan i

4») Cura rariffime dlütllls 5 — 4 hebdomadibus

fvramm

- durat; contra methodo per incifionem adhi-

& w

Pito febris fola 8 dies explet

S

j.) Cauterio fi uteris, te(hculus, qui poft efcha-

gt i

ram perfecatam tota durante cura tectus ma-

met, ab omni irritatione , offenf ione et aere

teru

qui

atmofphaerico praecavetur.

Yen

6,) Et fi verum effet, quod nonnulli fcriptores

]

Vag.

affirmant

cautevium. extevnam .folam fcvoti

fic

CUten s. 721177;91407]2 auem fUnicoT vagmalmz

afficere ; haec methodus adeo in quovis cafu,

L

quo diagnofis 'dubia effet, adhiberi poteft ;

et efchara adaperta tunc adhuc tempus effet,

ita

veram morbi conditionem dignofcendi et me-

düs commpiodis utendi.

&

8b

fec

$ 44

g

43

l$ et av

$.

44-

j diae

De fetaceo.

decum

Hoc plures chirurgi illuftres e. gr. Porr,

tertum

JVavner , Sabatier , Richter , Schmucker ,. Plenk

« wl

et alii cum fummis laudibus commendarunt.

Plu-

um p

res methodos et diverfa inftrumenta illud ac dbiben-

di invenerunt, de quibus acus triquetra et curva,.

quam illaftris Ricbzer defcripfit, et in cuius apice;

adibut

foramen eft, per qnod funiculus linteus duci pot-

3 adli

eft, iure aliis praefertur.

-Interea omnes eo confentiunt:

ut funiculus

oft t

per tumorem et quidem non folum per eutem ex-

lts Id*

ternam fed etiam. tunicam vaginalem perdncatur,

et ate

qui ad finem usque curae, faltem ex parte in vul-

nére relinquatur; qua re inflammationem tunicae

vaginalis et eius concretionem cum jalbuginea per,

qriptor

fici confirmant,

q Jr

agma

Is (am

$. 45

Attamen obie&tiones , quas illuftris Be/7 con-

! P()m

ira hanc methodum in lucem profert, quamvis

1] d

eius defenfores a fcopo curae radicalis numquam

qne

eberraffe affirment, graviffime effe videntur, et

fecuentes funt

2) Se-

j

b

44

—

)n

a) Seteceum multo faepxus incifione et cauterio

yt

Íymptomata mala producit, et quidem ex hac

[;

ratione, cum funiculus ad finem usque curae

Til

tefticulo immediate adxaceat, eum premat et

1rr1tct.

fu

T

b) Suppuratio fi evenit copiofa, apertura feta-

[

ceo facta non fufficit, ut pus libere effluat;

&

qua re abfceffus in partibus adiacentibus ori-

In

untur

quorum quidlibet aperíendus eft

k

€) Setaceo adhibito, conditionem tefliculi et

1

humoris in cavo tunicae vaginalis contenti

rece dignofcere non datur

Et quanto in

perlculo aeger verfaretur, fi errore perducti

— quod interdum experientiffimo accidit chi-

rurgo - farcocelen vel hydro - farcocelen pro

Hydrocele haberemus et fetaceo uteremur,

qua re tefliculus fine omni dubio in peiorem

&

converteretur ftatum et aeger vitae periculo

CXPOHCI'eCUI'.

p

d) Haud raro evenit,. quod aqua intra tuni-

cam vaginalem hydatidibus: contineatur.

Et

hic"cafüs cum provideri non poffit, in eo

fetaceum plane inutile effe patet,

glh

i

e) Prae.

—

45

e) Praeterea tantum aquae in hernia vera accu-

Cauterio

mulam poteft , ut diftin&e flu&tuatio fentiatur,

m ex lat

Interdum inteftina una cum ea in cavo inve-

ue curde

niuntur et hae cum aqua reprimi poffunt, vel

xemat l

fua fponte redeunt, íi aeger dorío .iniacet.

In hoc cafu diagnofis facilis eít.

Sed partes

etiam in facci herniae collo coalere atque adeo

(ura fett

collum plane occludere poffunt.

Hic morbus

: efflua

in diagnofi non multum differt ab Hydroce-

ibus fl«

le, praefertim fi tantum aquae in facco her-

;:el

niae continetur, ut inteftina vel omentum di-

gitorum tactu diftingui nequeant.

Sola mor-

RE

bi hiftoria hic cafus illuftrari poteft

Pofito

; content

autem, quod chirurgus morbum cum alio

quamm 0 1f

commutaret, et folam hydrocelen fimplicem

, perduül

putaret; quam infelicem redderet aegrotum,

cidit d

fi eius inteflina fetaceo perforaret!

xelen pro

iterefils

Hae obiectiones, ut mihi perfuafum eít, fuf-

PeIOIfll!

ficientes et graviffimae funt, ut haec methodus

Pemulo

prorfus reiiciatur.

ia tDl«

$. 46

fus lt

Cum hae obie&iones duplici pondere coar-

guant illas methodos, in quibus — ut inflamma-

tio (quae hisce methodis adhibitis ne quidem mo-

dificari

) Jne

46

quansiniein

dificari potcft) et concretio tunicae vaginalis effi-

b

ciatur — vel türundula rebus irritantibus illita a-

(

perturáe acu triquetra factae im»prrimitur, vel acus

condin

triquetrae tubulus feu cylindrus ex charta forma-

Utitan

tus poft perforationem in vulnere relinquitur; ea-

d 2

quoi

rum. defcriptionem plane transeo.

1

terdi

Q d

$. 47

Íteure

De iniectione mediorum 'z'rrz'tantz'um—.

tedio

Hanc methodum Anglus, nomine Zuze, in-

veniffe videtur,

Poftea plures chirurgi celebres

huic laudes tribuerunt. Hoc modo perficitur :

P

T'umor loco fupra defcripto acu triquetra

perforatur, et, aqua defluxa, fluidum quoddam

tat

irritans inicitur. Alii ad hunc finem vino rubro,

Tef

alii fpiritu frumenti, qüin immo folutione lapidis

f10

cauftici chirurgorum diluta utuntur, Hoc fluidum

p

tamdiu in cavo tumoris relinquitur, donec ae-

€y

grotus dolores fentiat, ex quibus poftea inflam--

p

mationem et concretionem tunicae vaginalis oriri

"

ferunte

fii

jn 48'

u

47

ilis of

S'

4$.

g

ilita ?

Cum autem haci methodo aeque ac fetaceo

vel acus

conditio tefticuli explorari nequeat et iniectione

fornae

irritante certe non folum tunica vaginalis, fed et-

üt;

iam albuginea una cum tefticulo inflammetur —

quod fymptomata vehemeutia hanc methodum in-

terdum concomitantia probant — praeterea pluri-

mi chirürgi, eam interdum fine excidere et nom

Íecure curam radicalem perficere, fateantur; hanec

l

methodum etiam non commendarerm.

t Me

dort

$. 49.

T

De exfüirpatione tefficuíi.

Iüïtl'ä

L

Haec in Hydro- farcocele fola vel fcirrhofi:

yudam

tate tefticuli locum babet; ubi vero unicum eft

Perfora-

'ubtüy

refugium, aegrum radicaliter fanandi.

ipi

fio enim tumoris hoc in cafu — adeo qua cura

adum

palliativa — non folum inutilis effet, fed etiam

L2

a

eventum infelicem, dolores acutiffmos, inflam-

« av

yit

mationem , cancrum, immo morteni addu;eret.

at

$.

50.

Si autem tumorem perforare velis, antea te-

fiiculi induratio & quod folummodo vero fuccedit,

"

f

;

"

Mp d

448

n

fi caufa .fcirrhi! miasma. venereum eft — mercuri-

alibus diffolvenda eft, "Tunc fine omni périculo

aqua — nifi diífoluta induratione fcirrhofa fponte

decedat — iufto modo evacuari poteft. — Attamen

b

huic operatioxïi fequentes obftant contra - indica-

tiones :

1) Color faciei pallidus,

li

2) Pul(us debilis et parvus,

3) Defedus ciborum appetitus,

RPW

4) Somnus inquietus.

]i

5) Dolores, tenfio et vikntumefcentia abdomi-

nis etc, ete.

I

Qxändoque faltem Zcve/ rebus his obftantibus

— —

I

caftrationem fufcepit et eventus fuit lethalis,

Hifforia Huydroceles tunicae vaginalis

L

cauterio radicaliter fanatqe.

Aeger 34 annorum et infirmae valetudinis ih

finiftra fcroti þartc Hydrocele tunicae vaginalis la-

Aaabldiga: u- a o RT R a r 1 a Ea

borabat. 'Tumor piriformis, rof digitos longus

et 162 amplus erat. Aegrotus indigefliones adeo

siborum ad concoquendum facilium quaerebatur,

'Q:V.

Anno»

-

—

u

qum

-

—

—

—

l——

n

——

—

-

—

w

v

a

"

5

-

fa.

z

A

KC

a

s

"]

A m

ao

2*

E.

d

a

ABruc

o

É

T

1

:

sl

b

nj

-

«

ho M

o

m

MM«

.

—

2

Qt.q

l

wv

«

iT

d

d

-—*

|

i

de

20

Euroskala Offset

9

—

9

VierFarbSelector Standard *

d

h

DISSERTATIO

t

j 2:*

ä

INAVGVRALIS ' MEDICO - CHIRVRGICA

16

p E

ä

ä

TESTICVLI

'TVNICAE VAGINALIS

ä

HYDROCELE

14

£IVSQVE CVRATIONE

CVM ANNEXA OBSERVATIONE HVIVS MORBEI

13

CAVTERIO. RADICALITER SAÀ NATI.

gF —

12

—2

QVAM

CONSEN'i*IENTE

INCLYTO MEDICORVM

- 009

ORDINE

10

PRO

GRADV DOCTORIS

SVMMISQVE HONORIBVS AC PRIVILEGIIS IN ME-

—

DICINA, CHIRVRGIA ET ARTE OBSTETRICIA

1

RITE

CONSEQVENDIS

5

AD DIEM kXI.

AVGVS'TI

MDCCEXCVIII

ERVDITORVM EXAMINI,

l5

SVEMIT'TIT

P

M. AUR

/

14/^.

L

"

$ 7L.

d

Allendorfio ad Vierram Haffus.

"UE TOMISBRCT CUA T CR 28

MARBURGI- CAT'TORUM

LITTERIS TYPOGRAPHIAE ACADEMICAS,

4» ^ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com