KaI600-2630_1
author: Laurent, Claude Hilaire

—

z

h.

41

z

E

g

*

-

-

"

x

5

ii

"

E.

L.

j

"

&

$

aK

de

../

:

DN

i

À

£

&

X

5

x

&

$

ET

m

*

P

-

H

&

ás

:

"

&.

m

AK

E

£

m

s

g

&

1

F1

K

5

P

-

a

x

*

E

ó

i.

?

&

&

*

"

s

[

51

T

[.|

j

Ed

A

$

&

m

L1

QUE

r

E.

r

*

4

A

Lu j

g

3

2

»

m

.

,

&

»

**

E

-—

&

g

r

P

r

y

-

"1

*

€

T

"

"

$

w

*

-

E

P

&

E

ls

z

—

—

Va

-t

-

4

»

E

"

5

*

")

ao

E

p

f

w

d

"

*

*

d

v

&

*

L

j

F

P

^

-

P

"A

*

Á

3

$5

"

TE

"

*«

5

».

El

" d

"

L

d

i

*

W

i

&

d

ap

"

&

i

r

z

^

Ü

Ms d

F

a

»

d

"

i

*

1

E

-

*

"

"

4

*

d

"

46

P

&

&

E

- *

Ea

*

:

*

3

z

*

x

*

»

:

£

r

&

"

x

v

.

r

d

-

"

b

1

L:

r

g

2é

T

a.

E

*

v

-

»

$5

d

d

E

-

» .

P

&

$

*

*

jl

"-

r d

m

s

*

F3

25

w

F

M.

"

5

-

»

*

*

a

"

*

P x

$

E

4

x

a

"

-

r

[1

»

""

&.

d

*

E

*

Es

":

*

E

^

**

W

Es

^

p

: d

&&

L

!

-

x

F

; as

$

m

"

"

á

Ed

C PL

-

k

j

t

E

*

"

"d

N

E

»

s&s

db

P

Á

du,

*

Vs

"

P i

:

E2

r

m

£

y

^

s

"

"

"

m

E

$p

p

p

»

p

*

d.

L

b

d

Wüä

*

^m

r

-

£

a

-

9

d

-

"

-

:

É

-

FE

*

L

*

&

&

*

2"

- d

El

*

E

"

d

w

p

k

p

"

$

ts

"

$

*

E

w :

"

$

E

hs

.j

2

F

"

*

"

E

À

»

".

*

"

*

F

UR

"

L 2

,»

-

L

-

x

w...

QW

4

F.

.

F.

* a

*

E

:

-

x

&

'"

g

^6

V

«i^.

,

s

*

;

L*

"

&

d

"A od

£

d

hd

g

F

"

E

D

E.j

$

E

-

;

23

g

&

*

&

p

E s

La

^

*

-

g

e

:

"

:

H

í

E

Y-

Hu..w

d.

EC

"

S5y

d

^s

:

p

v

La

1

"

M

y*

F

"

—

E

$-

d ag

"

*

b

"]

i

*

H

»-

Li

g

a

a

R

um

"

E Md

*

&

L

*

£

j

r

a

L.

3

m

E

i

*

?

d

[

E

q.

E

*

H

n

-—

&o?

"

aT g

g

L

&

B-

»

h L

:

E

"

d

*

:

,PTX

E

E

&

N

K -

Lj

a m

x

*

«WP

K

d

D

".

y*

k

A

&

.w

:

":

-

dÉ

a

a.

a

di

$

dae

T

-

t

8

u

P s

".

—

—

L^

I

j

s dl

*

A

L

"

3

dl

W 3

v*

ES

N

.

m

g

à

L d

m

"g

a

X

r

L

ET

E

E

$— x

(

L

1

.?m.

P

»M..

E

P

$

Á

*

E

i

.æw« ,

us

agl

4

3

ET

r ol

z

$

A

x

»

E

*

dipo

*

E

*

L

T

" E W

A

&

tá

g

"

x

É

&

E^

R

M

k

?

.? 7

ET

B

L

K á

É*

ET

H?

£

É

&

s u

L

-

v

d

E

e

p cdd-

£

;

?

r

—

u

g

j

dl ..

EE T.

W

x

s

ol

"

i

M

L s

IUMOU GURPPMMRSE CURRT E OC g

m gi m

l-

Ó

E. LA RRE

E

las Dl - Mi

C SMPTRACM

"5

s

—

—

—

-

— d

-

"TP

-

i

"

--

-

"s

t

m

a

2

n

As

-

i.

p

HQ

E

i.

lecndpas iiies 5 ao CM

—

m

N

:

——

-—

PA

i .

-

RY

"

*

^

MT

m

ï

——

P

&

P .

P

d

P m

| m

N

*

E

V

s

&.

s

jrom.

Dd

l

Ed

d

Ms

d

i:.)./

okj.w

"

)

P^v

£

p ^

MA

Á

l

x

x

T

i

sss

X

»

AE

p2

EPT

*

2

AE

E

:

EM

R

A

N

r

x

s

x

VA

M

-

5

n

—

-

»

AT

358

d

z

*

M

Ls

u

m

M

—

E

d

m.

——

u

—— ——

79 Á—

—

TE

g

d

—

ao

p

EX

E

a

E

m

us

Is

a

wb

—

M

D

W

W

[

2

E

d

-

3

p

z

um

iecs

SS

-

x

n

*

N

(s

2s

-

A

s

i

N

X

-

Eu

z

z

s

AC r

x

ss

T

i

u-

VA

RE

e

—

E

A

2

IX DÀ ANIUNE

T

:

n

d

Es

N

u ER

Es

eciiecm

i

MM n MR

Ó

EEE

Wt«.

Q. D B

AJDiSSERY ääf iO AMUOEDYCA

SU ET AT

USU

INSTRUMEN ïï&äï'*w

][N ARTE OBSTETRICIA

QUAM

'CO'*JSEN'I IENTE GRATIOSA FACULTATE MI:DICA

ARGENTINEN SI

1*

PRO LICENTIA

GR AGD'UM DOCTORIS

RITE OBTINENDI

j

SOLEMWITER ERUDITORUM EXAMINI SUBJICIT

DIEJ JANUARII 4NNO RED. SAL. MDCCLXXIPF.

CLAUDIUS i

.H.JJ.'& RFUS .SLJI&UR ïNT

k LOCO MAILLERONCOURT, IN COMITATU BURGUNDULKE.

äB

H

L

Q. C

TY

p

j

3

ARGENTORATI

i

sx Offioina Jou. IHgNmici Hzirzir, Univerfit. Typegrahi

;ïï

k vs

P —

,

-s

;

R

-

(

j

s

N

Sd G5

—

*ok

RN

2

3

—/:;

E. X*

2

u

:

^

:-;

* x

,:-

NX

P

EE

r

M

d

N

iu

dUUES

p

E

— À—

—

a n

Em

M

r

—

EE

RUARUAU

EX

—

EuE

:—.

E

4

d

a

DE

USUETABUSU

YNSTRUMENTOR UM

IN ARTE OBSTETRICIA.

C

Wæ&

12

s

uit ea femper Ícientiis & artibus , qus ineft

F

hominibus, indecurfu fuo progrediendi nor-

ma & tarditas. Homines diu jacent inincuna-

bulis prz debilitate otiofi, quam firmitatem

corporis juvenilem adepti , in hilaris patrix

fuccrefcant emolumentum.

Artes & fcientiz ab ipfo nafcen-

i exordio in cunis umbratilibus multum antea delitefcunt,

quam lxti compotes roboris generofum & fecurum reipubli-

cx officium exhibeant.

Quod, ut in pluribus aliis, ita in

arte obítetricia viguiffe non obftupefcimus.

Hxc ab origine

mundi exculta longe lateque terrarum , fpiffis ad retroactum

t

ufque fxculum tenebris obvoluta, hinc

A.

gmporis fuag fo-

X

t

fummodo vires.lxtius im generis humani commodum expli-

"cetto bonorum

cat

: Falfis imbuti przceptis veteres, atque

inftrümentorunm ufu deftituti , cum civem public

rei com-.

modare debuiffent vivum; matrem fcepe cum foctu e medio

fultulerant.

Sagaciores nunc & tradandorum aut removen-

dorum mPcrumPntorum periti magis embriulci, naturz la-

boranti fuccurrunt tutius, & falvum fapuhme cuni puerpera

partum iu finum patrix reponunt,

Neque tamen, quantumvis ad perfcöhoms & claritatis

grqdum ars noftra fuerit provecta temporibus hodiernis

etiamnum undique inclarefcit.

Suz Ífunt adhuc ipíi tene-

brze: immo nova fua, quax ab iüventoribus mutuata ett

auxilia,

latum controverfi:e campum proferunt,

ViX €X-

hauriendum.

Multi namque negant inítrumenta ullatenus

vocanda effe in auxilium dum partus inftat laboriofus: im-

mo de occafione adhibendi ipfa vel non adhibendi contro-

vertitur apud alios ; dum: reliquis fuus conceditur proprix

machinx favor, 'ïtque aliis repudium ablegatur.

Quas controverfiz querelas ut dirimam quantuni candi-

datus poffit, triplici quzftione , fpeciminis academici loco,

rem dilucidare conabor

num

Expendam igitur primum

inftrumentis in arte obítetricia ? tum quandonam? deinde

quibufnam utendum fit? In hoc difputationis argumento

dum Verfabor, non fi fic agam, ut differtator eloquens & di-

Íertus, cujus rei 1mp0t:em fateor me libenter; fedutveritatis

mdagator cujus animo ineft Cupldït'ïs certi ; ut civis, cujus

munia funt confulere civium faluti: ut Medicus , cui grave

profeco munus incumbit mortis, quantum poteft, gradum

cohibere.

PRIMA PARS

u

am igitur ob caufam inftrumenta effent ádvocanda

E*

,imauxilium, dum partus adeft laboxiofus ? Excla-

erfarii: ,an quia multos recreat novitatis

,mant illorum adv

,amor? quam multa enim anteada fiecula naturam viderunt

1

,in matribus

i

aborum victricem abfque inftrumentis ?. Suis

s mufculofis uterus 2), iifdem adhoc unice

»preditus £bri

donatus eft a fapientilffimo rerum ARCTITECTO ,

ut foctum.

35

»propriis viribus expelleret,

x.

* Qua$& veroad 9blectamentum folummodo ,. non ad uti-

litatem fxpe, non ad necelfitatem aliquando orta fuiffet no-

vitas & micuilfet! artes plerafque invenit artiums mater

neceflitas,

Victricem

naturtam viderunt quidem retroacta Sacula

i5b ); fed quam crebro vicdam &

folam ,. & nos vidim:

uerunt; quoniam nullum

pretiofo fub onere fatifcentem dol

in machinis idoneis auxilium fibi adhucdum eomparaverat!

Qui dedit mufculos homini & mufculis vim contracti-

lem ingeneravit, ille quidem fuam in utero fic conformandoe

mentem explicuit, ut contentis facilior procuraretur exitus.

Verum heu! *quoties lxta fpe excidit natura, & in ipfo

triumphi limine fuccumbit c) * -Non

prepedit femper cum

teri irritabilitas, qu

matris, tum foetus obitum ipfamet u

demortuum ex defunctx parentis utero tenellulum . adhuc

excluferit 4).. Expedit igitur inltrumentis non rato adju-

vari, fi manus extera non polht.

is infenfi; fuamque nuov'ö

Inftant acrius machinament

ratiocinio fententiam tueri conantur.

* Quid enim caufx

seft cnr paritura mulier a

liénis indigeret auxiliis, in qua Bin-

ffe fuavitatem & benevo-

»$

cenda fuam videtur Deus exhaufi

tic

Lic

un, cum cetera, quaqua patent , vivipara nulla non

jlen

&) Rurscui adoerfaria Anatom. decad. 3. n. ro. in fin. p.35. t;

-

£ r. & Trad. Anat. p. 9.

by r« MoTTE part, 2« Lib. 3. 0

bf.249. MAURICEAU obf. $2. )29.

& LA MoTTE patt, 3. Lib. r. obferv. 360.

d Hamvmus de gencrat. animali , cap.

de partw,

p. 368,; ä 14

MoTTR]p.10o93. YAN BWIBETEN t.4 P. 4.62.

óig

»telpuant ,

inftrumenta,

egeantxn?üiis. A muré ad elephantem filent

.Silent etiam manus : .quare erg'o,, in partu promovendo

manibus nofmet ipfi utimur?

Silent inftrumenta a mure ad eälephantem ; eíto: verum

de animalibus vaga cerere viventibus idem fit judicium ac

de domeflicis: quam multa ex iftis in excludenda prole fa-

lutarem hominis operam exigunt; quz fi defceret, feris

brevi darentur in epulam ! an fera meliori forte nata credi-

deris? Quzx porro ex manibus noítris domeftica, eadem ex

1

inftrumentis auxilia mutuamur.

Vacant inftrumentis vivipara; fateor: neque tamen. ve-

rum reputaveris defumtum a cxteris animantibus ad homi-

nem argumentum : neque enim conformatio endem in ma-

tribus; neque torofitas capitiseum vigore eadem in foctubus ;

neque in parturiente eadem viarum cum parturiendis relatio.

Sit in exemplum hinnulus: hunc fepiffime ad. vitales auras

abfque extraneo auxilio adfpirare poffe , quid tam mirum?

cum larga infit cerve pelvis; cum vividus multum , & ab

alvo matris colles jamjam fpretis vallibus emenfurus , natu-

rali femper fitu e clauftris emergat; cum pulfet oftium caput

éjus, neque craffum, fi volumen relate ad truncum confi-

Meres, neque.ita rotundatum ; & patentem quafi fefe in-

cuneando fecuturis viam aperiat e). Aít eadem naturz non

fuit erga hominem benefcentia.

Quz os homini fublime

dedit, codlumque tueri juffit, h:c oblongam mulieribus.,

fed magnam viarum anguftiam indidit, dum ingentem com-

municavit infantili capiti prz trunco molem & rotunditatem,

quibus fxpiffime cum partibus im itinere obviis diu multum-

que conflictari tenetur, dum

Íui exhiibeat.

ïnodo», felici fato , ficfefe egref-

m

—

€) MAURICEAU p, 237. c. 6. L. z. De hisvide HiERONIMUM MER-

&

CURIALEM Libr. ?. de morbis

mul,. cap.3. de caufis partus.dife

P. 233* & fegq,

* ficilis in /zafzzlon. ginac.

e n C

L:

Juverat iftas a primo ad vitam Ureffil duthu tátes hc».

tnini devolutas redimere: & vero 1pfi rationem infundende

redemit -*

quo verbo omnia me complexum effe intelliget,

Hac uni-

qui noverit quam late pateat rationis dominium.

verfum nature imperium homini competit,

Dum ad defi-

nitas EUCS fruu*afur attributa al 1memorum p'lüClt'if€ animan-

tes czteri, atque oblatz trifti in partu. morti remediis able-

ganda inhabiles occumbunt ; homo naturz rex & dominus

ipfam undique fledit juffis aut precibus evocat in auxilium :

neque vero latis fefe continet corporum vifibilium cancellis;

fed ipfa terrs rimatur vifcera, & haurit ex ipfis ea munera

qui propriis excocta & fabrefacta viribus, in labentis fpe1

Iedmtggmtwnem feliciter allaborent,

-

* Ex' metallis igitur.conficis inítrumenta tua; regerunt

,ofores illorum acerrimi ; fed quam dura! que vaginam

,,tundunt cum utero, rectum cum vefica dilacerant

Quam

,funefíta! quze foetui vitam neceflario adimunt,

Quam inu-

tllm prorius & fupervacanea * quorum nullo in eafu vera

ncceiïït*zs incumbit.

Initrumenta excudlt, perfecit,

ad-

hïbu1t unica & tutatur auri facra fames, ?

Duritiem inítrumentorum non düFxtebor, qua ipforum

ufibus fitabíolute neceffaria

Verum illam criminari ubique,

ut mali ingenii duco, fic parum perípicacis: ita enim illam

in prudentis embriulci manu repofitam videbimus ; ut qux

tundi,

divelli

hCCI"ïII neceffum Gt, adoriatur ea cum fru-

€&u, neque Ve! minimam parcendis noxam inferat.

Quodfi.funeíta (int ex plurimis multa, quorum poftea

ufuüm condemnabimus; neque tamen eomnia mortifera cen-

fenda funt , fiquidem qux fumus admitfuri , illa demortuo

"4

jamjam feetui applicantur abfque ullo difcrimine matris.

Valeant igitur ridendz potius quam fäplenü probandz

illerum criminationes ariftarchorum, . qui fola inftrumento-

rum appellatione terrefacti, devota trahunt invido de pe-

&ore fufpiria, & ad internecionem , ad meditatam cxdem

3

2620

s

n2

noS,

£otis viribus conclamant.

Vitam. civium. diligimus &

& inítrumenta ideo adhibemus in partu, quia vitz matrum

Íervand:z toto animo eonfulimus.

F .i/*ä RS S ä*ä: U F*J D i&zxe

amque dantur cafus in quibus fumma ingruit cörw:

Ya

IN

necel

AilUc

1S

Quandonam igitur ipfis utendum Qt, con-

tinuo rimabimur,

Rem a limine flatim

l

k

61

1 eífet ;

decidere fi minus .op&roii

fa!tem jzjunum videretur atque aridum. Eamergo tutius u$

üirimamus atque jucundius ,

cafus omnes inveítigabimus

eos, tum in quibus machinas fuas depromebant veteres,

tum in quibus non raro abutuntur illis neoterici; ut fimgulis

orie

ad rationis & exp

2V* Llv

ntix* normam expenfis palam £at quan-

ü

i

do inftrumentis a

hucdum fitutendum temporibus hodiernis.

Omnes porro illi cafus, -quicunque fuerint aut (int

etiamnum, füam traxerunt originem vel amatre, velafotu .

vel ab obítetricantis ignorantia; aut a fimultaneo caufarum

iftiufmodi concuríu derivantur. f ).

Quo plures in uno.

eodemque partu obítiterint, eo partus cenfendus eft pericu-

lofior.

Hinc niultiplex exurgit partuum laborioforum clatfis,

Primis.grayiditatis tempotibus evenit non raro, ut gra-

vide vagosiü abdomine doloresexperiantur, quos excipiunt

tandem cum veri dolores ,

tum larga aquarum effluvia co-

mitantur.-g).

Molam utero detineri eo faciliu

IS

credideris,,

quod- primis iftis a conceptione. menfibus hippogaltrium

hi

proter morem diltentum experta fuerit przgnans , atque

ignavam utero molem pro ratione decubitus huc illuc 8u-

adi

f) His tribus caufis generalibus quartam. PARXUS

»&lJ

ungit , vidve

24. €. 16. p. 666. «&c.

.£)Quibufdam mola decidit cum infante novimeftri ; alie eam | ad

mortem ufijue.geftarunt: vide PanuM L.24. c. 41, . Sed de his

molis uiero accretis hic fermoneamr non facimus,

-

.

f;:**g

Ls

.**

4

At

—ä»—' [

,*3,

ctuatitem paffa fuerit.

Verum hic moles craífior ori&ciun

uteri non laxum fatis pratergredi impos, iuerti vix adjuta

pondere, fuo im carcere delitefcit , gravida multum nociva.

Quid tum veteres ? Alii maffan: iftius modi inertem fuade-

baut cum HipPocTATE deturbandam fomentis, clifteribus ,

collntionibus uterinis, fubdititiis fortiffimis 7 ).

Alii eam ;

utpote rotundam , ac proinde nulla alia ratione, fifcriptis

Qui

fldes, extricandam: inftrumentis. avelli curabant i.

ridiculo veterum praccepto quemdar cx rieotericis , poft epota

uteri irritamenta malis innumeris fumofä, tandemi fuffmgari

quis crederet ? Si manus , ait , pharmacorunr nequeat infti-

Sed cedo iftiufinodi cafüm in quo non

[hita perficere 4 ).

poífit manus in dilatatum fatisuterum immitti? im quo craffa

moles prementibus fortiter digitis immotigera diripi recufet ?

Aut in quo non debeat ipft maturz pernrtti, Íi digitis non

extrahatur, fed pharniacoruni acrimonia detrudi ?: Neque

vero ita contendunt ex Hhodiernis celeberrimi /).

Nequa-

quam preflis adeo ignorantiz aut iniprudentiz: vefligiis in-

fiftebat VIARDELIUS, cum MoniNI nmulierem liberavit mola

fua »). Non. prociel.lofäm: adeo femitam prenrebat Maua1-

-

i

h) HipPocT. de de mol'a'. libr. de morb. mu

L

7

cys L. € 172.

lib. de flerilib. c. 20. edit. VAN DER LiNDEN. MocHION de

mola matr. c-2- p. ?. &. harm. ginec. Nicorar Rocumi de

mola cap. 7. ibid. p. g. Lupovicr BONNACIOLI enn. muliebr.

c. 6 p.136.

]4coB: RUEF,; de curamole. p. 1386. HXERONYME

MERCURIALIS de morb. mul. L. :

c' 3. p 222. MARTINI Zf£a-

bie. c.28. p 77:&c. Lubovici MEgRCATI de mola pofi

tum €&c. c, 6. p. 1062.

: par-

i) PAREEUS L.24. C€. 42. p. 976. 7- editio Parif; . A. 1«85.

k) SCULTET p. 288. explication de la Table. 4o. Article de Ta £Mofe.

1) PuZOos c.29. art.2. p. 210.211. 212. & in omnibüs tuetur fenten-

tiam multum a CRANTZIO diverfam ; hic enim Vir Celeberrimus

FoRcIPES adhibendas fuadet in excutiendis molis ( vide comi-

mentationem de inflrumentorum €2'c. c. $5.) quarüm dat definig

tionem falfiffimam , fub littera r. p. 65, ejufdem operis,

Hi) VIARDEL, L,2. c.8. p. g1. & feq.

Xt.89 C

C-EUSV, cüm fiamentofa & hid.tidibus cuni cruore innumeris

remixta carne Ipongiofa civem fuam vindicavit. 1.

Ecce de novo gravida mulier, qux multos graviditatis

menfes jamjam emenfa eit; fuübito profuit ex utero fanguis,

five hac quidpiam ab extus paffa fuerit; five internis exagi-

táta motibus, gravem nimis imbelli animo paffionem tulerit ;

five ob rationes innumeras hic locorum non evolvendas.

Continuis ex avulía partim placentula rivis manat cruor,

purpureus color linquit genas;

vix digitum ferit pulfus

exilis, & membra quatit gelidum frigus. Quid tum veteres?

& pharmaca expellentia , & f[ternutatoria periculofa , &

compreiiiones ridiculas, & verfiones infulfas, & concuffio-

ncs fapienti deludendas, & machinamenta tandem difter-

pendis deítinata partibus cum Medicinz Parente venerabun-

di adhibebant o).

Quid etiam. ex neotericis quidam, abje-

|

&is veterum praceptis; fua fama fuifque fcriptis conípicui?

Sifoctus tantillus, fi illud quod vocare moris eft fpurium

germen , fuffocatum fluxibus irriguis uterum f[timulis ex-

hauriunt adhucdum aliquatenus revincti; fi neque nature

labcribus obtemperando , neque obíletricantis manui fefe

przbendo excutiantur; inítrumenta tunc temporis adhiberi

jubent Mauniczus ipfe, & iplemet LEYRETUS f).

Quam

diverfam fibi ab iftis viris celebribus viam aperuit LA MoT-

TIUS 4) dum Caenfíi, ut innumeras alias preteream, mu-

-

lieri

i) MAURICGEAU obfery. 327. p. 3 13.

0) HIPPOCRATES de rmorbis mulierum. L.1. c.77. 8$. 93. 94.

95. 96, 97. 110. 128. L.2.c. 23.25. . Lib. de.fuperf. : c. 4. .. Mo-

SCHIO de Jbort. c. 6. p. 6. 3. Harm. gin.

Nicor. Ro-

CHJEI C, 29. p. 16$. 166. LUDOVICI BoNACIOLI Enneas- muliebr.

cap. 6. p. 135« 136. ]AcoBI RuEr. de ZMuliebr. L. 3. cap.6. &

L..5. cap. 4.

p) MAURICEAU c. 1

t L.2. p. 347. &feq.. LEVRET. Suite des Ob-

: fervations fur. [es Accouchemens. laborieux. art. 1. p. 468. 471.

241. 242.244. 24$. 246.

:

g) LA MoTTE. obf 243. c. 8. L. 3. ob

248. 249. 25 t. 2$2, 160.

Ita etiam MauRICEAU obf. rt, 69.

14j. 169. -"&c..— & VIARDEL, G. 13. 14. P. 143, ufque ad 120,

|

EFï

1

ä:

*

$ 9 Q

"

lieri embrionem eripuit ,

qui una cum membranis ovum vi1x

adaquaverat.

Fatifeat , inquit auctor celebritate fua digniffi-

mus y),

fatifcat propriis adjuta viribus natura; fi foctus

fextum nondum attigit gmwd;mus menfem , cum membranis

fimul 5

fi fuperavit. eis gnaviter purupfïs nihil facilius adi-

mit manu; mhl abique contufione magis

Eadem mihi tra-

diderat pracepta Cel. SERINUS ,. Chirurgus Legionis Corfice

primarius;: & embriulcus juratus civitatis ÀArgentineníis dex-

terrimus; cum exfanguem pauperculam vix non femper ani-

mo lingquentem foetulo manu fola feliciter liberavi

011—-

Afít multo fortunatior alia decimum atti

DLb

graviditatis

meníem

maturum utero foetum deponere lxta , non inex-

pectatis jamjam doloribus cotripitur

Verum heu! dolores

ili quaqua verfum vagantur fotui inutiles , & matrem

animo dejiciunt

Mulsi labuntur in torminibus dies, ne-

que in tpfo naturz opere tantulum qutdqtnm promovetur

'andem premuntevgram vera quxdam partus conamina qux

caput infantis:.ad cervicem' uteri perruptis aquis laxatam pro-

Sed brevi (tat immotus mifellus idfans, nullis am-

pellunt,

plius adjutus doloribus matris qui fuis deftituta viribus ,

frigidum toto corpore fudorem exprimit mox peritura. Quid

tum veteres ? hic fane remedia embrionem aut foetum ex-

pellentia toties a Coo commendata , fi non viribus, faltem

ufu triumphabant 5). ^Quid ihter anteadti temporis neoteri-

cos plurimi? quid inter hodiernos nonnulli? . Confugiunt

ad inftrumenta utadjuventin anguítiis matrem, & moriturum

infantem redimant £). ; Quani diverfam ab iis femitam pre-

7) LA MoTTE Reéflexion jïzr Z'OZJ 241.

wx&w

5) HIPPOCRATES de nat, mul..c. 9o.. de morb. mul L.3«4;€6 93.

94. 93- 96,

101. IO$. ICÓ.

107. I108. 109, t IO.

128.

. EROTIS

deinad mub 6; 19 D. 4

in harm. gin.

NICOL RocHJI

de morb. mul. cura.

6..27.

P

103 &c.

Jac. RUEF de mul,

L. 3. €. 3. p. 176. PARJEUS L. 24, C

*

t) SMELLIE T, 2, tec, 25. ebf I, ad 7. EMMANUEL, FRIES! dif.

s

10 £X

premebat vix:non femper, fi fcriptis fides; LA MomTIUs z).

Quam difparem ipfe MAuRICEUS fequebatur x). Et vero il-

lam terere quam facile, tam erat naturze confentaneum. Vel

enim oblato debilitatis cafu verfio infantis poteftinflitui juxta

morem recentioribus ufitatum , quod fxpitfime; vel caput

ejus ad inferiora protrufum nimis regredi (i renuat; quidni

faltem, ubi inftrumerta, ibi manus intrudi poterunt, quz

aiumtis ab vgra roborantibus adjutz, p

Qrtus £nem fecurius

promovebunt y).

Quam diveríis cruciatur ifta torminibus! quam pericu[o;

fis! dolores fpurios veri quidem exceperunt; quibus maturus

;ï:

aquarum efHüluxus proxime imminebat: aft quanta rerum

converíio! dum caput foetus fuis involutum membranis pel-

vim ingreditur; ecce mater fubito corripitur undique moti.

bus convulfivis, qui tandem in fpafmos abeunt: mens fibi

non eft confcia; lingua (ilet; muta toto fere partium tractu

watura vix loquitur nifi interruptis & obícuris fummorum

femorum motibus.

Quid tum veteres?. inconcinnam reme-

diorum farraginem propinabant puerperis epotandam , atque,

ut tollerent morbum , morbum: excitabant 2 ).

Quid inter

neotericos & hodiernos plurimi 4)? Fotum inítrumentis

folvere jubent, & ita (timulantem convul(ionum caufam ferro.

Argentorati defenfa 1771. D. 33. C. 17. MAUSSION. Journ. de

AMede 1473. p. $29. & S.

U) Quoties accerfitus eft ad mulieres viribus deflitutas , quas tamen

.manu fola liberavit; abfque ipfomet MauRrOmti decocto cum

fenga & fucco limonum , quod remedium in operibus paffim re-

prehendit.

x) MAURICEAU obf, 14. &c.

y) vil. LuDov. MERCATUM de mul. 1. 1. lo 0 $.. Xogr.

in Harm. gin.

&) HiPPocR. L. 2. popul. aít: $ puerperis comvul/io fiat,, febrim

-excitato. c. $. art. ro, íd, de nat. mul. c. $9.

4&) Differt. de-convulf: partur. Argent. i747. Auctore FR. HENR.

-KEEP. art.34.35. p. 17. 18. 19.

EMMAN. FRIES Diff, cit. c, 2z.

PELA LEVRET ng'tc des Accouch. laber. p. 211,

II

e

u

removere

"Neque tamen iis adhucdum locus: five eriim

tempore graviditatis

five inltanti naturz labore fpafmis.di-

vexetur nullo frznandis remedio mater; manus tamen pote-

ritin uterum demitti; atque tunc foeetus ratione cum illius

xtati, tum fitui confentanea extrahi debet

Hanc falutis

viam pofteris commonítrabant ViARDELIUS, MAURICEUS,;

LA MorTIUS, dum convulfas pattrixz puerperas in partu iub-

levabant 4).

An minus imminet foetui pemculum »

cum egteffuro remo-

ram injicit rigidz cervicis uteri calloütas ? Nifi maturum

tempore graviditatis auxilium. zgrz allatum fuerit; qu

ViIARDELIO mosinerat c); veris etfi prefía doloribus mater ,

dum inítat partus , torquebitur incaffum & divexabitur. Bra-

chia, pedes,forían pro vario infantis fitudelabenturquidem in

vaginam ; fed reliquumtenelluli corpus oppofitas fibi ánguftias

fuperare non poterit.

Quid tum veteres 2)? * Hanc geíta-

sStionem, ait MosCHIO, antiqui .

. agitabant utad fuperiores

,,partes lecti eas:ligarent.&. colliderent.

Alii vero ad:ífcalas

Alü infinitum deam-

ligabant, & fic pendere: jubebant

bulare & falire cogebants Alii Ícalas etiam afcendere, Alii

&

,autem manibus fub axillis: miffis a terra. fublevabant

diutius exagitabant

Quibus remediis aliqui etiam vio-

Tentas oris compreíBiones & provocata acerrimis fternutamenta

fubjungebant ut ampliarent uteri ftricturam; atque his irritis,

ferramenta adhibebant.

Quid ex neotericis multi? ad em.

brocationes, quas jam przícripfit antiquitas fana , cum her-

B2

b) MAURICEAU obf. 36. $1. 86..9o.

LA MOoTTE obf, 213. 214.

214« 216, 217,. 223. 231. 316

VIARDEL lo2 G 45 P. 1jL

& feq.

€) VIARDEL. L. 2. c. g. p. 79. & feq.

4) vid. MoscH. c. 12. p. rr. his adjungi potd'c HiPPOCR.de naf.

mttl, c. 31,

de morb. mut. L. 2. €.26.247. 28.45. 46 47. de S£?eril.

cap. $. JAc. RuEF, de AMul. L, 3. & d B6 etiam cap, 6,

p.177. & feq.

As

1 15

* bís emollientibus fadas; ad vapores aqux bullientis vagitra

exceptos; ad inftrumenta denique fua curfitant', ut rigida

laborantis uteri cervice foetum poflint avellere e ).

Neque

vero iftis adhucdum locus :

quamquam emollientibus uti

quivis pro lubitu poterit, quin tamen magnum exinde pro-

ventum. referat :

fed valedicat tune temporis inutili pror-

Tus ac perniciofo inftrumentornm ufui, quem viri inter re-

1

centüores iliufiriffimi detrectant. f)):

Quem reípuebat ipfe

LA MOTTIUS g); cum vitiis & annis cumulatam valoniarum

meretricem Hhbidinis fructu vindicavit, Et vero quis poterlt

e(le adeo inconfultus, ut fuas in uterum machinas antea in-

trudat, quam remediis callofitatem folvere tentaverit ? aut

quid machinis opus, cum .fola natura ftricturam mollire

confueverit.

Molleícit cunctando uterus ; & foetuüm manui

invertenti morigerum przítat patientia victrix rerum & con-

fiderata tarditass (i tamen vertere neceffum fuerit.

Aft nulla infit utero callofitas, nulla cruoris effufio ; ma-

trem neque convulíio neque debilitas inertem detineant ;

unus adfit prternaturalis:uteri cum deviatione qualibet fitus ;

ecce nova rurfus imminet cum matri, tum foetui periculorum

caterva, .Modo tenelluli cagut ad. offis facri radicem impa-

é&um ftat immobile; modo fimphy(i offium pubis infiftens ,

jacet otiofum ; modo ad alterutrum ilium latus degravatunt,

fubfiftit placide; aut fi procedat ulterius ,, Iscux tuberibus

igfidet ; neque poteft ullatenus moliri egreffum. — Interea

&) Eas jam vide præfcfiptas MOSCHIONE c. 12. p.1o. IT, vixque

non omnes Aucores quorum opera continentur in Harm. gim.

Eas pariter prefcribunt in ftridura & anguftiis uteri, Hancporro

ftricturam derivamus a temperamento; ab ctate; a cicatricibus

variis tum lius venerez , tum ignis, tum vulnerum, & contufio-

num fuccedaneis &c. Inftrumenta fuadet DELEURIE p.200. c..630.

£). PUZOS c, 11. art, 3. p. 122.. mais fe Tems, ait, &2 lapatience &2 c.

&) LA MOTTE pàrt, 2. L 3. obf 245. 246. 249.. In ejufmodi cafu

vife funt parturientes ^feliciter, abfque ullo inftruümentorum

suxilio peperiffe, de quibus tamen fere de

sem. des Scienc, l'Àn 1748, Hifl. p, $8,

fpe;abawr. : Vidg As

E

i

13

vanis fatígata doloribus mater linquit animo; dum torpidurn

venis fanguinem agit fitu perverfo fractus & languidus in-

fans.

Quid tum veteres 7) ? Deviationem hanc fcabello

confidendo , femoribus diductis & flexis genubus effe debel-

landam; tumque, ni progrediatur infans, quod plerumque

fiet, illum üncis effe extrahendum jubet /ETIUs: cam autem

digito corrigendam Moscuito auctor eft. Quid neoterici?

immo ex neotericis famofiffimi 7) ? verfione paulifper ten-

tata, ftatim advocant in auxilium inftrumenta, nec nifi fer-

ramenta loquantur, ut folvant aberrantis naturx laborem.

Quam verus, quam deridendus inftrumentorum abufus ! quis

enim aderit, quavis obliquitate data cafus, in quo veríio

infantis non polfit inítitui ;

aut ipfi in aperturam . pelvís

inferiorem jamjam illapfo robuftis manibus & indultriis con-

fuli nequeat? Si oppofitis pelvis fuperioris limitibus detine-

tur in mora; anigitur adeo operofum eft matri pofitum

commodare vulvx declinationi contrarium? "Mollem uteri

"

oram verfus vaginz ceutrum paulatim diftrahere

.

ÁAtque,

nifi in lineam rectam brevi propellatur matris doloribus, in-

fantem pedibus arreptis extrahere ? Si fubfidet in infima pel-

vis patte , atque alterütri obluctatur ifchiorum tuberi; crede

mihi, manum habes, intende nervuni, & ea tanquam vectis

ope, caput aícopulo remove : ad exitum patienti cum ma-

tris tum obfítetricantis labore mox degravabitur.

Hzc faàne

dixiffe videbor fola ferri fpeculatione nixus, & errorum ple-

nis voluminibus circonvallatus : fed adeít inter ea volum

N

ing

B 3

'h) IETiUS c.22. MoscHio in Harm. gin, p.12. €. 12. in eod.

opere Nicor. RocHEUs de ea fpeciatim loquitur. c. 27. de morbis

mulier&m curandis,

i) FRIES Z.c. p.29.30. €. I5. JOAN.FRID. EnasMCUS diff, Ai-g,

17ÀA9: b d. 0i 43. 331

HELD, diff. de partu laberiofo p.29,

€. 29. Árgent,

DkrscH, diff. de

a

3749. €,19. LEVYRET p. 179, fuite &c.

Ippl; inflirum. in gartu Argent.

M

**b

14 d

LrvnETUS É): fed ade(t DgvENTERUS /): fed adeft Swtr.-

LIUS s/): fed adeft celebris illa Londinenfium obfftetrix,

quz Ánglicas mulieres obliquitatibus uteri adeo obnoxias 1

abfque fectlone czfarea CRANTZIO tam eloquenter in hoc

cafu defenfa , abíque ferali forcipum

apparatu liberavittoties,

& adhucdum liberando ,

priftinz. venuítati juncex feliciter

reftituit s).

Quid autem. mánus in hoc novo partu proficiet ; cum

ipfimet tangenti digito aditus ad uterum denesatur?' Trant-

preíffus ad laxam uteri cervicem isfans nullum reperit eífu-

gium quo devolvatur ad auras.

Conferruminate cum pu-

dendorum labiis nimphz. pro rima patenti velum offerunt

impervium: vix ftillaverunt ex. interaneis aquz; & depreí-

fum ad ima fcetus irrequieti caput oppofitam egreffui. cicatri-

cem in yaftum tuberfumma inter femora protrudit.

Felix

adhucdum ni coalita profundius vagina pertinaciorem defcen-

furo remoram inferat. . Matrem tamen urget identidem do-

lor; movet feipfum infans, inítat pede, manu, corpore

toto,. donec jaceat uterque debilis. & morti

proximus

. Quid

tum veteres 0) ? Quidam affumebant fpecilla cum pulve

ribus

acerrimis, ut obítacula corraderent : multi coll

irium perfi-

ciebant cum fpongia arida fübtiliffimum, quoda

die in.diem

adaugebant,

Ali vertigines , torcularia volventia, uteri

Ípecula, in ufum traheb

ant ftatim, íi neceffitas. extempora-

nea eo adigeret : nec. defuerunt , meliori fententia, qui

Oobicem fe.rr'o»rcmovendum contenderent. Quid ex neoteri-

P

k) LEVRET Suite. dcs Obf..fur les Accouch.

l) Deventer Edition Francoife, c.46.

lab. p: iz;. &fuivi;

m) SMBLLIE T. 2. Recueil. 17. obf. 3. 4.

Y

n) Traité fur les. Accouch. pat ELtS. NIHEL, p. 286. & fuiv.

Hoc opus non a muliere, fed a viro

j non ab angla, feda galle

certo certius confcriptum eft,

9) vide HIERON. MERCURIALEM de morb. mulier. L.4. c. 14. de

uteri claufura, in quo varia

variorqm fiffemata & remedia cuna

fuis affignat, p.288. & feq.

Qu g

eis quidam p)? Aliam ingrediebantur viam falutis non mi-

nus, immo magis reformidandam; fi quidem abdomen par-

turientis & uterum ad extractionem foctus modo, loco tam

definitis fecari jubebant, ut juxta regulas mortis periculum

matri neceffario effet incurrendum,

Verum libeat ab ipfis

Ícifcitari do&oribus quereinfttumentz debeant abdomini ap-

plicari ? Quare vulnera debeant utero infligi ? Quare non

ftrigofe preeguantis vulvte potius infligantur, quemadmodum

irius, MoscHIO, ÁLBUCASIS, PARUUS q), jamjam proe-

ceperant; atque his avellatur fanguine materno cruentatus

infans ;; aut cunctando excutiatur.

Vivet nihilominus egrefz

fus per plagam puerulus, neque miferam fatis parentem in

vite periculum eonjiciet: immo jucundo in pofterum vul-

nere faucia, movam im patris delicias prolem facile procrea-

bit. Non alia fuit.celebris valoniarum Chirurgi agendi ratio,

cum imperforatis-mulieribus ab imminente mortis ftrage vin-

dicatis, multis etiamnum futuris adhuc civibus auxit

triam atque loeupletavit 7).

P

Devenimus tandenm .ad nltimum ex parte m"at'fi's: in paftü

impedimentum , pravam :nimirum pelvis conformationem.

Sialias imminet cum proli, tum parenti grave periculum ;

hoc in cafu. graviffimum jure -metito promunciaveris. Fac

aperturam pelvis fuperioren: a pubis exoíloít , facab offe

facro pubi nimis proximo juíto miánus diduciam: cedo

iftiufmodi cafus remedium. — Nsc potius obítacula pullulabunt

ex obítaculis undique rediviva, & lLerna malorum aderit !

Quid enim hic proficient infantis tripudia ? ^Quid matris

tormina promovebunt? Laxc alías ccterzs partes , foetui

licet; obluctantes pertinaciter , He&e*ütii tandem naturz ob-

NUREUUUDer.

p) RovssETUS de y/leromotokia. p« 448. in harm. gin.

q) lErtUS L. 49. c. 22.. MoscHrO pars pofi. c 15. ALBUGASIS

c. 72. de curatione alratica p; 442.

PA&REU S L*n 241 c-ap.( ;gw

p. 966. 967.-

J) kA MQTTE obf 346, 347. 348. 349, MAURIGEAU.obf, 489583,

s

16 &«

temperabunt; aut quod natura fola non potuit, illud prsta-

bit artis adjuta viribus:

hic offa manent fuis immota fedi-

bus, quidquid contrarium protulerint cum veteribus ho-

dierni 5);

atque indivulfa-femper 7), nunquam füperan-

dum variis nixibus obicem offerunt:

Vica ex omni parte

natura vix non procumbit.

Quid tuüm veteres :) ? variis

illi machina mentis aut trucidabant infantem admotis tamen

antea fomentationibus , ut offa pubis tempore partus didu-

cerentur ; atque trucidatum & a lateribus diffectum per partes

extrahebant: aut, quod rarius fiebat ,^ ad fectionem abdo-

minis remotiflimis jamjam czíarum temporibus exercitam

perfugiebant x). Quid tandem neoterici? Íi nihil potuerit

machinarum armamentarium , & famofa preprimis gallorum

incurvaforceps ; czfaris appellatio noviffimum eis perfugium

clamabit »). Anautem jure merito cxtera , przeter idonea fe-

Gioni cxfareze inftrumenta, laudentur aut tuto adhibeantur;

an impendantur cum fÍrucu; au neceffario trahantur in

ufum; definire fi contendam ; arguar fane temeritatis,

Et

vero arguat me quilibet alienz fautor fententiw ; quid fen-

fana

tiant mulþi non infimi fubff:llii auctores ; quid dic&tet

ratio

sj -P,AI;IEUS L zl.i. B. 1; p. 94;.') SMELiL.IVF'; T.;2. .. rec, 1. . ast. fs

pag 1.

.

£) MAURICEAU c, r. 'L, 29. p. 207. &c. Przter ligazienta fatis

robuíta que hanc fejunctionem prepediunt, etiam ipfa obliqui

externi ftructura contra illam militat; quo enim fortius ftringun-

.t£ur, eo magis offa pubis debent adducere ad fe invicem ob decuf-

fationem.

4) vide HiPPOCRAT. de exfecfione fztus.

briotomia cap.13. p. 12. &c.

?id. Moscn, de eim-

$) Inde cefones romani quidam appellati funt.

Á matre excifa in

abdomine, cefaris nomen reportavit SCIPIO, qui a domita Africa

pariter Africanus denominatus eft ; quali natus fuifTet heros ut a

funeribus nomina fortiretur,

y) Multam de ea mentionem fecit Celeb. CRANTZIUS in egfegia

difïertationg, quamin &ne-operum Cel, PUzos videre ePcr.wp, 395.

L

ratio, proferam : dictat autem nihil quidquam. preter ma.

ium aut fectionem hic locorum effe adhibendam.

Recendetur diflertatione toties jam citata ejufinodi prava

eonformatio, qux ab offe pubis exurgit , quoniam illud. offi

4acro conferruminatum elt. z).

Qui cum Cl. FniEs dixerit

eam inftrumentorum apparatum exigere, abutiturilleinftru-

mentis, non utitur: cum Íola manus coccygem flectendo ,

obftaculum nullo negotio removere potlit,. ItaMAURICUEUS

ipíe jamjam praceperat; ita fefe gefferat SwELLIUS a).

Commemoratur a RULLEAU talis in pelvi deformitas , qüæ

fuam ab exoftofi verfus offium pubis fymphyfim protuberanti

otiginem traxerat J).

Hxzc fectioni cafarez locum prabuit,

Sed inítrumentis ea occa(fione abufum, mon ufum eft. An

ergo non potuit infans ita pedibus avelli, ut caput ejus &

facrum & pubim latere raderetalterutro?

Àn non potuiffet

&orfan methodo confueta extrahi? ita LA MoTTIUs autu-

qmat c).

Mentio fitin 14 Morr10 mulieris alterius, qua multo

ipericulofiorem in pelvi deformitatem patiebatur: nimirum

osillus facrum in parte fuperiori anteriora verfuüs ita pro-

iminebat, ut manus in interiora uteri adada ,

quantolibet

dein educta conatu , nunquam cum pedibus infantis quos

complectebatur, regredi potuerit. Sola rA MorrI1 patiens

manus vicit omnem remoram, & vivum fotum reportande

triumphavit 4).

- Defcribitur e) in Medicinz diariis six non eadem defor-

mitas; defcribitur pariter m ,L,EyRE,To f): forcipem non

qIMRAGESO

"a

T

—

zï l c:.v c 9. p. 19

4) L.2. €.7. p. 244. SMELLIE T, 2. Rec. E,. Art, 2. Ob

Lro

b) LA MO'I'TE T. 20 Part. -;. Lo lc G. 5.

&) T.2. patt, 2, L.3. c. r. obf. 216.

P

€) Journal de Medic. Juillet 1?71. p. ?5.

J) Suite des QbJerv. fuür les 4ccouch. labor. Att

Bo 143- Rs

à

$i G

adhibuerunt neque MavsstoNiUs , neque LEVRETUS: &

onmmem tamen difficultatem fuperarunt.

Quid porro defideratur in iftis obfervationibus operofi,

quod alibi prava conformatio perpetrarit * Ipfum in(trumen-

torum patromum evolve SMELLIUNE, rmum fimile quid exhi-

buerit g)? Átqui tamien illi quatuor cafus ex difficillimis

fuerunt abfque nmiachinis refoluti: conclufio lectorem tangit.

Attamen periculofiffim us ex periculofis cafus , & peífimas

1

3)

mnium difficultates complexus exhibeatur, im quo vix di-

ftent a fe invicem offa pelvis; duni capitis ternelluli oíffa in

amplum diffenta volumen maximamr ad itineris. anguítias

molem appellunt: Quid hic, quefo, cxtera, prater Ícal-

pellum ínftrumenta poterunt; aut quem , cohtrito cerebro,

üon occident infantem /)? ^ Unum igitur reltat miferw pa-

renti effugiunt, ut vivo infante & ipfa vivere poíffit, mortis

tentare aleant, & laterali fectione fefe diffecandam . permit-

tere. Hoc forti quidem animo probare poterit , fi tot mu-

lieres noverit excifiore eadeni feliciter a morte liberatas 7 ):

&i vel unicam hiftorianab illuftriffimo Comite DE TRESSAN

s hanc operationein paffx

tanp eleganter defcriptam: mulieri

fepties, auribus combiberit £). Sed fi nihil przftiterit na-

tura;, ipfis embryulei manibus induftriis adjuta , ipfis Medi-

:

cinc infirurmmentis appofite impenfis fublevata; omnia tum

inflrumenta ob(tetricantium , utpote duobus fxpe infimul

lethalia prudenter recufabit /).

Oriunda vidimus ex parte matris i partu obftacula, qux

Ínflrumentorum apparatumr exigere amtea videbantur; qua-

que ex hls1llum dut exigant aut 1rO! exigant, perpaucis de-

ád 9. :

g» vide SMELLIE rec. 217. obf. t.

,

h) .Hac fane retio eft, quare fercipi

sufur diffuadet CRANTZ. D. 49.

S.

i) R

à ä.s

sET. de y/lerotomotokia. L. 1. p. 449 & feq. Item ap-

per

:dicem GAsP. DAUHINI p

480, in harm gin.

D) SMELLIE

Lettr. a.M. J. v..549.. T .2.

MAURICEAU obf. 26.

p.69 &feq. vix non eadem

E) Journal. de :Medic. Juillet 1771-

inharm. gin. hiff.1.

DÓ

hiftoria extatin RoussETO de Partu Cafareo;

puase

——

À

o

19 $5

fnivimus; in multis ca(bus abufum eorum vituperande,

Alia nunc non levioris momenti neque metuenda minus ex

in quibus ipis pariter utendum ne-

parte foetus derivantur ,

ceífario cum. veteribus,

tum hodiernorum multis adhuc-

An vero recte ,, brevi pronunciabimus.

dum ratum eit.

Si capitis naturaliter cou(tituti moles i

ngens fotum ab

egreffu prohibebat, pelvi bene conformata ; fi hydrocephalo,

fi afcite tentabatur infans, neque fummis matris nixibus ex-

cludi poterat; fi putrefactum demortui corpus aere fermen-

tationis part

u turgidum & expulforiis & concuffibus propell:

moris erat machinas flatim vocare. in

auxilium.

nequibat ;

Quorfuim autem in hydrocephalo?

Quemadmodum fieri fua-

PAnjUS, multitudo alio-

dent AgT1US$, PAULUS /ÉGINETA,

rum, quos hie non appellabo 57): cum molliffimum caput &

cerz inttar lexile pelvisanguítias fuperat fine moleftia & egre-

1

fum in afcite ? quemadmodum cum veteribus

ditur.

Quor

jam nominatis MAURICJIEUS patrari jubet z5 :

cum compref-

file abdomen, & facile excrefcens in longitudinem , tantum

latitudini, aut quod idem eft, obici detrahit 5 ficque labo-

ranti prxbet fefe manu

i morigerum.

Quorfum in. univería

corporis tumiditate ?

quemadmodum HiPPOCRATES cum

tota affeclarum caterva o ) peragendum ftatuit :

tunc enim

aut inflituta. putrefacti cadaveris verfio toll

et omnem re-

moram ; aut partes fola manu facile feparabunter a partibus,

ptz, fine uncis protra-

& abfque ungue pollici adaptato difcer

hentur,

Qu quidem omnia feri

poffe fi denegatis, inter-

berrimum

& fumme indu-

rogate citatum a nobis toties Cele

ejus fcripta clamabunt p.

i&riqm in.arte fua LA .MOTTIUM;

-

2 s

n) AþETIUS l. c.. PaAURUS IEGINETA L.;. c, 76., MoSCHIO 6, 13.

p.I3. PARJEUS L.24. C,33.

:

n) MAURICEAU L. 2. C. 39. p. 339.

9) de morb. muliebr. L.2. c. 96. &c.

p) 14 MorTE p.3. L. 1, c- LObf 13455 5-7.3

$i co $3

Difficilius quidem videtur abfque machinis partum pro-

rmiovere naturalem , cum caput infantis ália$ rite conítituti

quantitatis patitur exceffum , & vix non monflrofum eft:

niultus enim labor ut in pelvim protrudatur matris dolori-

bus.

Cujus rei füfpicionem. mente concipere poteris, fi

craffum caput & corpus humeros incirca quadratum. trahat

pater Baoticus 4); Íi robuíta mulier confuetum ultra tem-

pus graviditatem egerit.

Quod Ííi cum iítis magna: molis

prefagiis tactus ipfemet illius exillentiam & realitatem aí-

erat ;

neque tamen inftrumentis utaris *); verum dex-

terrimi SERINI

praeceptis :

aut patiens expecta cer-

x

tantis maturz victoriam; aut ír de victoria dubites,

fo-

u-

tum inverte, ait Vir dexterrimus; dein caput ejus im pel-

vim fuperiorem ita demitte, ut capitis diameter amplior pelvis

ampliori diametro refpondeat. — Superatis hifce primis angu-

ftiis, digitum poftea indicem & maximum ad naíi latera

appone, faciem infantis verfus IscHir tubera depreffuros,

dum altera manus occiput ejus ad fuperiora levabit, His

jta peractis, caput majori diametro verticaliter oblataIscutk

tuberum remoram eludet. alternis a

prodibit »).

gitatunj.' motitationibus &

Quod fi victorix fpes matri addit animos, ait rurfüä Vir

Celeb. ; tum feítinare lente; pofitum commodare idoneuni $

juribus reficere;. clyfteribus podieem expurgare ; fanguinem;

fi prz plethora neceffum videatur, mittere:

caput affiduis

depreffum doloribus flectetur tandem molliter, & ad vaginam,

devolutum i illibatis, fi cavegs , matris genitalibus egredietur.

cleutisoansinas

q) Similia videin NICOL ROCHEO c.27. p. 104. harm. ginec.

7) Ita fefe gefht LEvRETUS; vide Suite des Accouch. labor. p t««r,

Sed praxi cunt theoria fua' non concordante; fiquidenr majorenr

diametrum pelvis effe.ab offe facre ad offa

labor.. p. 136.

pubi*s-ftatuit. " ccouch.

Y) Veteres vix nonomnes hic

embryulciam adhibebant , viveret äuz.

mon. viveres infans..

CUSNNFIH NTRU IN RRU ts m n Va m

-

i 21

Cuyus ultimi proecepti veritatermm expertus fum non its

pridem in hac civitate, cum Celeb, Viro Prafide pariturani

Árgentinenfem puellam prxmagno infantis capite liberavi.

Gul indulferat ifta nimium tempore graviditatis , & cum

victu lauto ac nimio choreas,

deambulationes , urio verbo

hilarem motuni-confociaverat.

Neque vero officinam fuani

deferuerat infans tempore partus corifueto ; fed decimum ultra

menfem tranquille in ea hofpitabatur : cuni ecce inaufpicati

dolores mifellulam divexant.

Ad tertiam noctis vigiliani

accerfimur.

Aquas dilapfas quafdam , fed fpurias, rurfus

alii dolores exceperamt, acuti quidem; fed quaqua verfuni

vagabantur ad quiutam ufque poft meridiem, aut nihil nifi

infimam obliquorum abdominis mufculorum partem incitas

bant.

Orta funt tandeni € renibus vera laborantis uteri co-

namina, qux, veris aquis effluxis, foetum immifericordite£

d exitum compellerent:

Capite craffo renitebatur infans;

& vividis adeo concuífibus exagitabat uterum, ut motitantem

multoties cernere potuerlmus.

Prolatum: eft ad. undecimani

ufque ptxlium ,

quo feliciter devictus, caput tandem ad

eítium exhibuit.

Sed quater ipfo in limine portz fubftitit

neque tamen utero fonitum inílrumenta dedere

Infítámus

eorum. immemores ,

matri addimus animos:

Vix aderat

ultimus, fed fummus dolor, cumi arreptum: occiput extraxit

manus altera, altera dum vulvam molliter diftentam & in-

tegram ad fuperiora repulerat.

.Septem unciis ab occipite

frons, ab altero latere latus unciis quiique diftabant, Utere

po&m inftrumentis , neque naturz laborem opperire patienz

ter ; vel potius. mirare eorum. inutilitatem & obítupefce.

Sed longius procedamus.

Si foetus , etfi non impar egref-

fui, propter volumen infolens; dwerfam tamen , ut exitum:

moliretur, a capite partem exhibebat,

aut aliam quamd'zm

cdpms comitem, qua partus finem rémorabatur ;. morís erat

antiquis mifellulum , fà viveret, in caput vertere; atque fie

e 3

-

naturalem partum procurare velle ») ; quibusäam etiam in

quocunque cafu prxternaturali pedes requirere; fed per fas

fepe & nefas refectis, qui capitis naturalem egreffum pra-

pedirent, extremitatibus: immo capite conquaffato & quafi

contrito, aut difcerptis vifceribus & extractis, Jamjam mife-

ram per pedes extractionem moliebantur 7), vix non usque

ad PARJEI tcmpora, quieam intacto corpore ubique tentan-

Sed revixerant iu Galliis infana barba-

dam preceperat z).

riei tempora; & uno abhinc fxculo foetum , vivum. aut mor-

tuum, modo per caput non procederet, ftátim uncis immi-

fericorditer lacerum excarnificabant x).

Portentofa ignoran-

tic facinora ! feetum more PanuI invertendo, aut fi pedes

exhibeat, CELsI ipfius exemplo extrahendo y) quam meliora,

quam patrie utiliora, quam humano genere digniora novi-

mus!

Si demortuus in vitz officina

infans, ob debiles matris

nixus, autalia, quxfolerti manu domari poterant, impedi-

menta remanebat in ntero pondus ignavum & inutile, matri

jamjam oneri, mox ruinz futurum; aut fi avulo trunco ca-

put, vel avulfo capite truncusán intimis retinebatur; motis

erat alterutram harum, qua diximus verfionem tentare tantis-

per ubi tentari poterat; fed quafi cunctari non potuiflent in

Obftetricando veteres, fires ex voto brevi non fuccederet ,

depromebant ftatim numerofum machinarum 2) aut reticulo-

ium armamentarium 4); membra denudabant carnibus &

rteícindebant ; pef latus ferramenta intus adigebant', contun-

$) Tanutieros hic addtóres citare poffem ex vetetibus Suffciat no-

minaffe SHELLIUM qui ifta omnia refert. T, 1, introduction. '

t) Ita MoscHro. Si autemin divexam jacet.... & adhuc fupervi-

xerit.....etiam jugulo ejus ferramentum infigere poffumus &c. ,',

u) PARIEUS L.24. C. !5.

x) vide LA MoTTE T.2. c 2. &c. MAURIGCEAU obf. 431

y) CELsUS Lib.7, c.29. qua ratione &c.

2) Lege HIPPOCR. de ex/ec. fetus.

Mosc

H.Q, 3. p. I2. & iä-,

numeres alios &c.

&) Jam ALaqu»earium meminit AVICENNA incap. 28. & 29. oper.

ONPLEEC.

debant coftas; fcapulas contrahebant; pectus findebant ad

jugulum usque;

confringebant caput, aut cerebelli parte

divellebant a partibus; & dentatis plerum-

fpoliabant; partes

xtrabebant; immo tobuftis manibus ad

que machinamentis e

& deorfum verfus propellentibus avul-

uteri latera applicitis

lH conabantur P). — Qua rabie ducti!

fum caput ejicere nonnu

crudelem f&mitami nomn omi

nino deferuiffe ex recentioribus

Se

multos quis crederet c)?

D

d oblàta occa(ione eadem , ma-

num folam adhib

e, tuqui

squis es; inverfunt pedibus arripe

cadaver; aut i diftractum fuer

it a trurnico caput , in foramen

& diametros dianietris

illius condyloideum immitte digitum ;

*

folves absque inftru-

rite implicando , mullo negotto partunr

mentis. ,

*

Si conferrumi

nátis gemelli corporibus , obftaculis focia-

it oc(tacula , & geminanr ir uno partu niole

ni exhiberent

fer

non alio quant fimul

taueo lapfu deciduanr, brachiis quatuor;

& coalitis revinctam partibus ;

pedibus totidenr inftructam,

nifioblato dupliciin

uno certamine

natura vinceret animofa;

Y Vl

& coactis in unum

iribus duplicata gloria fuperaret ; moris

difcerpere, in frufta comminuere cruenta,

etat confcindere ,

& fub ipfis palpitantia cultris 7)

. Quarum operatiorunt me-

moriam pofteris traditam non

fine quodant horroris fenfy

Quaír vero iítis ettanr re-

neotericis probatamr videnius e).

troactis temporibus nat

ura victrix rerum , meliorem a

liquan-

do viari non comnmniofi

flraverat f). Hac duce fapienti nos-

emus operi & labanti fuccurrimus,

metipfi manunri admiov

Quonan modo , inquies ?

ki&O*' quem data occafione adhibere

—— ——

:

E

P"ARJ?:QS- L.zäk € 26 6-946*

h. Itac

'»LSUS de MedL « äg*-. Tta

ra, excerebtatoria &c. adhibend?

c) Mul in his cafibus uncos ; fcalp

" fuadent

aliqua pats riultum

d) lta Moscuro c, 13. p. 13. Si... aut certa

1

'gr:.mdis fit &c

& MAURICEAU C 29. p.

139. & feq.

b, mul. in harm, ginac. oap. 3«

) vide Nicor. ROCHEUM de mor

Gb l4 Q

poteris. Ni feetus ope fcalpeili poffit vel forficisa foetu divelli,

dum fola cutis ambos conferruminat; tum amborum pedes

oportet ad ima detrahere; unum dein ex utraque parte bra-

chium educere, duobus reliquis verfus uteri fandum fubla.

tis; dumque capita proxime imminent egreffui, caput alte-

rum mandibula fuperiore depreffum juvat in alterius conge-

netis partem colli infimam collocare; ficque diminutis, quan-

tum fieri poteft, obicibus difficilem partum fagaci labore

confcere.

Quem profperum in rebus adeo arduis eventum

fi foveas impoffibilem, interroga W' EIGENIUM , Árgentinen-

fem olim embriulcum , qui aliis jamjam meritam operibus,

hac nova operatione fibi celebritatis viam aperuerat g). In-

terroga mulierem illam Parifienfem, fexus fui ornamentum

& gloriam /), qux agglutinatum lateribus gemellum, cum

mortuo vivum, absque inftrumentis, manu fola avellendo ,

meruit dici obftetrix Galliarum primaria, & re

gio di plom,atc

nominata eft ;).

Satis belle fe habeant omnia quoad matrem ; foctus ergref-

fum vix remoretur quidquam fagaci fuperandum brevi; ve-

rum tunc temporis wgram invifat obítetrix imperita, neque

guanu habilis; Trojz rurfus imminet incendium.

EXi &i—s

g) Icon'i&ius partus ad VVEIGENIt gloriam exaratus e&'ä-difcipule

ejus GoboFR. CHRISTEL vide diff. de partu gemellorum coa-

litorum. Argent. 1751.

.

A) Madame Du CounRaY, vide Icon. gemellorum iftorum a latere

conferruminatorum apud D. SERIN,

Árgenting obítetrican-

tem juratum.

i) Audacter nimis ifto in cafu

þpronun.ciavfï'e videbor : prudentius vi-

deretur cum SMELLIO fcribere: On ne peut etablir de regles po-

Jitives pour ces fortes de cas qui fe rencontrent rarement. Ile

donc plus à propos de s'en rapporter au jugement 62 á la. fagacité

del'operateur.

. . Aft nihil, nifi forficibus utendum in hoc tafu

prafcribit. T. i, c. «. $. 2. p. 595 &c.

Mentio fit in. Journal

Enciclop. Aun, 73.. T 7. part. 3. p. 89. De monftro cujus caput

mole magna cum adnatis adhuc

2

partibus donabatur; qucd-tamen

abfque inftrumentis natum elt.

^

Exiflin

P

abit forfan aliquis, me eum effe velle quiobftetti.

cibus & fagacitatis famam & dexteritatis adimam: immo ob.

[letrices cum manu, tum ingenio promptas exiltere ; quin

mulieres in hac arte viris przeítare poffe libenter fateor.

Verum ad parituram accerfatur una ex his, qwuw artem

fuam machinarum more profitentur; eut ex iftis péritulis, qua

ante oblatum periculi cafum dicaculz,

omnem exfíolvunt

lingua pattum, quantumvis difficilem; ^ dum íllo prafente

dexteritatem adeo jactatam, vocem , cundctas corporis & arni-

mi vires deperduht: atque alterutram examinemus óperan.

tem.

Vix dolores perfentit mater, cum continuó illam tacu

defatigat.

Dum caput infantis modice craffum ,. aut- volu-

minis, filibeat, praternaturalis , fed patienti labore angu-

ftias fuperaturum, molitur egreffum; continuis attrectatio-

nibus-uteri cervicem vifcofis & lubricantibus fucéis emun-

eendo, contundendo, infammando, obicem obici conjün-

git. Jamjam pretergreffum fuerat partem pelvis füperiorem

caput, cum tumefactum, tumidis pariter irretitur partibus:

dolorofa & irriguo turgida fanguiue cervix uteri cingit illud

undique cum inflammata vagina, neque egreffün patiuntur

neque regreffum : mater vexata torminibus dejicit animum;

glifcit ignis ab utero ad viciniam; undique proximus ardet

ucalegon: jam digitum horrentindurata ilia; vix non allidit

mentum umbilicus, quem putens aura pulmonum alluit ; la-

buntur exilia imo de p

ectore fufpiria; xmors»*& matri '& te-

nellulo pre foribus adeft.

:

Adíciftatur eadem ad parturientem cujus fetus alíam

cum capite partem a pedibus diverfaàm 'exhibet:

infulfam

ipfius methodum audi; fed annis venerandam; fed HirpPo-

" CRATE ftabilitam; & quia antiquitatis obfcuratur tenebris,

eo mulierculis peritiam affectantibus facram magis, & luce

magis dilectam : non arguar certe mendacii, cum eam ex' ob-

ftetricibus plurimis audiverim : ftatim arripiet manum , ma.

" gus fifuerit; arreptam trahet magnis.nixibus , ut tutum &

OM EE

exoptatum in extrahendo partu auxilium : obítacula aderun£

non levia, primis conatibus; neque tamen auxilio fuo defi-

Ítet: usque dum inflammata extremitas allicito violentis con-

trectationibus fanguinis torrente turgida corpus avellendum

adequet; & caput magis ac magis incuneatum & detorfum

Ípem vitw incipientis infanti,

& labentis moriturze matri

;

adimat.

Invifat eadem puerperam cujus infanus manus alterutrius

extremitatem oiferat capiti contiguam & vix animadverten-

dam: tum illa nil nifi partum videre naturalem: qus debe-

tur brachio contra pelvis offa arcuato remora , hanc in capi-

tis craífitiem refundere; matrem hortari turgidis pulmoni-

bus, ut toto connixa robore foetum inferiora verfus compellat ;

a lecto identidem demittere ad fellam; a fella denuo ad lectum

transportare ;

deambulationes in cubiculo multas , fed va-

nas, Íed funeítas inítituere ; Jamjam arcana moliri nüllis

combibenda duribus, nullis videnda oculis, nullis fenfibus

exhibenda, & Pliniana , & ridicula 4); tandem expandere

brachia, & manum operi non admovere; omnes implorare

divos , -& obítetricantem induftrium noenattendere; fufbiriis

& ejulatibus timidx jam matri magis adhuc propter incuffum

terrorem perniciofis evocare e codo auxilia, qux ín manus

fapientum repofuit deus ; donec devicta multiduis torminibus

mater, neque quidquam przter capillitiun infantis horride

tumefactum progreífa, difcumbat imbellis & mortí parata.

Excitet eam alia foetu male pofito gravida, qui penden-

tem cum ventre umbilicum tactui obvium offerat,

Audive-

rat forte fortuna exter[e auris obítetrix morem hodiernis

ufitatum, verfionem ibi femper tentandam, ubi parsa capite

diverfg orificio uteri ingruit. Sanum pr«eceptum apud indu-

——

ia

U SAUNL UAET

--

DEU MCI

&) vide eörum co,lleötiodcm ín differtatione Cl. HENR. DAN.

Hór-

LING de offidio obfletricantium in partu. naturali, Mrgent.

1736. C, 18. p. 26. 27. in quibufdam re

prehendendis egregiusv ci

:LA MorTTE m fuisA operibus.,

$4 o7 (

ftrios factitatum viros & ipfa perficere aggräditur. Mirate

"vanitatis exitum , & cum foctu matrem miferare! emerfit

quidem ipfa navante operam tenellulum e latebris corpus ,

& brachia cum pedibus extra vaginam pendent: fed obvería

tempore dolorum facies reftitit offium pubi per mentum im-

pacta : aut recte quidem facrum verfus locata, verum digitis

fupra oceiput & maxillze fuperioris oram non rite applicitis,

j

circa collum fortiter utero conftricta, ne minimulum quidem

-

promovet,

Fruftra pedes convellit toto robore, & corpufcu-

.]um huc illuc fluctuando exagitat: continuus ille fuxus mo-

le

tuum & refluxus debilitatam ratem quaffat ad fcopulos & cur-

»

fum vitz fufllaminat: hoc itu & reditu eliditur magis atque

magis funiculus, ad pelvis offa compreffus; ftat undequaque

cruor circa obicem , & furit in utero matris dum lentus in

l-

infante neque refluus horrendam innocenti vultui nigredi.

I$

nem prxtexat & obvelet eum veriffimis mortis tenebris. En

l

vide! cum caritate duritas, cum pietate ftupor, cum amore

z

horror, mors cum

vita pendulo, fed quam horrendo feedere

(4

Íociatur!

$

Advocet eam alia mater multiplici foetu gravida , prae do-

loribus fuis jamjam aquis libera, qux duplicem vulva pedem'

J

exhibeat, dextrum finiftrumque; verum duplici pariter foetui

conterminum: videre mihi videor lucinam noftram omnia

I

l

curiofo luftrantem ocule , nulla digito explorantem ; 'obviis

fibi partibus inhiantem ridendo; eas gracili occupantem ma-

n-

nu, & blandienti primum , dein conflricta fortiter attrahen-

$-

J tem*: audite, velim , *quam eleganti ab exemplo oratione de-

f

hortetur matrem ut totas tormisibus viresadjungat ad expel-

lendum: videte quam naviter alternas a latere motitationes

(

Ü-

alternis fubductionibus confociet: quo magis reluctantur tra-

henti femora , eo diligentius allaborat; ut ex oppofitis fibi

anguftiis emergant; atque ita tandem impendit animum labo-

L-

nt.

rum diffücultatibus pártum, ut illum per fudores, laffitudi-

d

nem, totius'corporis inertiam deperdat; neque quidquam'

A

z

»f-.'

W 28

:

vicerit ejus labor improbus. .Quonam autem modo vince.-

ret? Cum duplex foetus ad imam vulvam inconíiderate pro-

tractus alterum uterque pedem habeat in ute

o comp

licatum,

& incurieato valide corpori relexum. F elix adhucdum, (1 mem.

bra fua confervare potuerit integra; neque per avulfam.ex-

tremitatem cum cruore vitam amiferit: felicior ipfa mater;

fi non ideo mortis incurrat periculum , quia vitam duplica-

vit imperitze mulierí commiffam & creditam.

Imploret ipfius auxilium alia .. . quin potius ommes

alios, quos parturit obftetricum ignorantia, cafus omitta-

mus, & ab hiíce tenebricofis facinoribus avertamus oculos.

Quam autem exoptandum effct in hifce extremis imperita-

rum fortunis ad modeftam tandem defcenderent neceffitatem,

Íibi comitem in laboribus induftriam invocandi ».ant.tot &

tam przclaris ad generis humani utilitatem conflatis de'partu

libris uterentur , ut oblatum fibi Gordium nodum calliditate

prompta refecarent! fed füperba, gloriatur in ccenofis erro-

ribus ignorantia, mnec refiliet unquam pertinax, nifi feve.

ris admodum legibus coercita fuerit.

Ergo fuam ex propriis

cladibus imbecillitatem , ex alienis triumphis vidoriz femi-

tam condifcat , & quid in hac matrum alea ferrum contule-

rit aut conferre debeat ad victoriam.

Ultimum, quem exhibuimus, cafum quomodo folverit

infcius obftetricans , narrat LA MoT10s 2).- Avulferat ille

per vim oblatas fibi cxtremitates , & gravide vulvam vio-

lentis contrectationibus incenderat: cum luttratis ipfe partus

obicibus & reliquis extremitatibus feorfim arreptis , multo la-

bori & mifero dicto citius &nem im

pofuit, folam manum ad-

hibendo. Quid autem perfecit ipfe quod res ipfa non loque-

retur? dum enim duplex per vulvam pes progreditur; fÍi

vel leviffimam gemelli fufpicionem afferat in extrahendo di£-

ficultas, nom admonet prudentia, non dictat ratio manum

I) I22..c| a, oDL 214. p.A67-6 -PARJE&S eadem a

attendenda jam

*

preceperat, L. 24, c. 31 p 961,

f5 29 Qu

ad inguina usque promovendam infantis, quz disjunctionem

pendentium extremitatum aut contiguitatem iu ilibus ex-

ploret ?. Hac autem inveftigata , pofitura, reductio, extra-

étio, quam brevi omnia confummabunt'!

Neque *) minorain quarto cafu auxilia manus fuppeditabit

.

* 113

lii

absque machiuis; dummodo,. poft repulfüm ad

terauea

tantisper corpus iufantis,

adaca collum ejus inter & ma-

terna pubis offa, mentum extricet, faciem fenfim atque fen-

fim detorqueat in facri cavitatem ,. vel potius in majorem pel.

vis diametrum dirigat.

Matrem fupponimus in fitu neceífa-

tio conílitutam: reliquam operis encheirefin antea expofui-

mus.

Quod fíi facies in Íacri cavitatem jamjam immería

renuerit egredi fubitam propter & nimiam uteri confítrictio-

nem; inquirendum cít in caufam mali; brevique per ratio-

nem agendi fimpliciffimam huic, malo £&nem impofueris. Iter

hoc anno fufceperam in Alíatia fuperiori; cum ecce advolat

ad me ignota mulier, medicinx auxilium implorans, quod

pro forore partu laboriofo divexata cum lacrimis efllagitabat,

Revolo cum ea ad ergaftulum, in quo non mediocriter ob-

ftupui." Vultu pallido & cruentato corpore mater jacebat in

ftramentis, lividulum gerens inter femora cadaver, cujus

ftrictum caput totis connixa viribus obítetrix in vanum edu-

cere tentabat.

Sic fine curatur ruri regnorum fpes fecura ,

& veriffimum in fua debilitate robur imperiorum ! accedo,

digitum adigo fenfim ad caput finefenfu: nihil ta&ui obvium

fefe obtulerat fupra occiput, etíiorificium uteri przetergref-

fus fueram ; cum ecce adigendo magis, fentio quid vulvze

eonterminum, nec licet adire plus ultra: íemitam revolvo

diligentius, atque membranz veluti papyracez oram exploro,

quze infra apophyfis cruciatz protuberantiam cuti veluti con-

ferruminabatur: ítatim digitum dextrc manus indicem per

auris ejJusdem valleculam infero, usque ad medietatem occi-

pitis quod repellebam , infimul or.ficium uteri paulisper

ih3

*)þ Vid, MAURICEAU obf. 12. & $56.

(s 30

t

remÁovendo, dum finiflr indicem & maximum per fübter-

J

ranéas recti latebras ad nafilateta applicites inferiora vei

ius

adduxeram: exorto dolore mater, fimul quantum potuit con-

nixa, atque meam animofe machinationem adjuvans, quafi

;

fubfultaneo partu enixa eft.

Cafus tertius non ita pridem-gemina occafione fefe obtu-

lit; fed quam vario exitü! vidit alia; mater foetum immani

morte fublatum inftrumentorum fub(idio, cum avulfa cerebri

parte per vim extractus, fuper cruentatos pannos tripudiaret

adhuc, funus inconfíideratum & horrendum inftrumentis ex-

probraturus: alia falvum & incolumem , fed absque ferro

ereptum dexter. SgRINO luadente confpexit lata, & mater-

nis oculis admirata eft, Deftinabatur quidem jamjam machi-

nis feralibus, & mortem ejus obfletricans alius, laude fua

alias digniffimus, ne funus in machinas refunderetur, lu-

ctuofa , ut mos eft, voce pronunciaverat.

Sed quam diver-

fum.fuit SgRINI judicium! quantotutius! ergo commodavit

fubito idoneam matri pofituram Vir Dexterr. ; inveftigavit obi-

cem; tumefactum caput fuperiora verfus paulisper repulit,

ut compreffa manus in interiora clauftra regrederetur; juri-

bus &alicantino refecit exhauftam ; moxque furrexerunt pro-

fltratze vires, & dolores redivivi devolverunt ad auras viva.

cem foetum , qui fofpite matre & ipfefofpes, in parentum de-

liciás, in patriz

Ípem & emolumentum crefcit in dies & l-

tior affurgit.

Secundum, quem perítrinximusleviter, cafum manu folg

toties refolverunt Practici celeberrimi, ad ultimas partus an-

guílias accerfiti, modo extremitate avulfa, quod rariílimum

fuit; modo in uterum paulisper cum capite repulfa , & pe.

dibus femper arreptis; utremlatiusexplicare velle; vel me-

thodi veteribus ufitatz aut inutilitatem aut barbarum mofem

evolvere; atque inftrumentorum abufum mortiférum data

occafione proloqui, prorfus inconfuültum mihi videéatur;

Quod attinet ad primum, ?aptxc folum, .fed incuneatum

D

c

intellizo ; rron omnium eadem mehs eft in operando, fieque

etiam eadeni fortüna manet onines,

Hoc primum monere li-

ceat vix aut nunquam.in terris extitaram paragomphofim ,

nifi irrequieta obítetricum manus & foetui invertetido impe-

tita, concitatis in vulva & uteri ofculo ardoribus, hoc fum-

mum in partu nialum acciverat m).

Sed cum incumbentia

per igfüiorantiam :ala gentem humaranm non raro torqueant,

atque hzc inter adíit non traro formidanda matribus paragom-

phofis; cum medicorum officium actionem cum coritempla-

tione exigat; ex iis pauci quidem, fed induftrii, ut mifera

folatium afferant, omnia refpuunt inftrumenta quamcunque

formam & famam habuerint, ac folis utendum natürz viri-

bus contendunt,

Itaque manum admovere capiti; ipfum

verfus alterutrum latus paulisper comipellere; deinu ab illo

ad aliud viciffim motitando proniovere alternis & repetitis

vicibus; matrem collocare appofite ; fanguinem miittere ali-

quando; alias reftaurantibus corroborare ; tumque rem ficin

profperum .eventum fucceffuram autumant; quemadmodum

celeberrimo, inquiunt, Gallos inter LA MOT'10 toties cor-

tigit, qui inftrumentis nuncium remiferat,

Alii vero partum

ejusmodi fovent absque illis alíquando infuperabilem ; nec

Íane immerito contendunt.

Cunciantur quidem cuni pru-

dentiffimis, & matribus auxiliantur ut fuas in integrum vi-

res natura explicare poíTit: fed f1cunctando nihil promoveant,

tum variis inhiant fymptomatibus, qua vurgent parituram , .us-

que dum de morte foetus judicium ferre fecurum potuerint ),

Prolato mortis judicío, ne.duplicem mors predam corripiat ,

inftrumenta accingunt operi, & laboribus finem, non fine

horroris fenfu, triftiffunum imponunt.

À pofteriorum pgrtibus Qa;e veritatem flatuere promum

7hn) Diff. de paragompho/f! , Geettingze p tr, C. 6. Ánno 174*'9/.- edita,

A) Extat horum collectio in PLATERI Chirurgid, $, 1425. p. 899«

. Securiera in fine operis explicabimus.

32

"

ä

£2

L

eft : quodnam enim reftitat olbfï»::tric

nti auxilium proter-in-

(*i

ftrumenta, fiomnia, quxe fuppeditat

nduftria manus , auxilia

exhauferit? aut quodnam in ipíis adhibendis incurrit pericu.

?

lum ?

quid alud ipfe Valeniarum Chirurgus, manu !

Pa

1

1

cet

2

exercitatiffimus , licet ofor machinarum acerrimus, in auxi-

lium advocare non raro coactus eft o) ?

PARS TERTIA.

t

3 nftrumentis igitur adl

1ucdum certis in cafibus utendum eft,

3

neque abutitur femper qui eis utitur.

Sed cujusnam ge-

neris & formz adhibueris, in tanta eorum multitudine . non

ftatim definiveris.

Ergo ut nodum expediamus intricetum

fatis, fiftamus hic ab ovo embryulcum coram parturien:e ca-

fibus antea enarratis obnoxia, füam ipfi benevolentiam ar-

mata manu tefteturum ; & ferr

oculis & intueamur.

E

eum ejus app'ara;umr-luPcremus

En divitis auro facci clauítra rofea laxat eleganter; & fe-

rales oftentando divitias proloquitur. Conticeo mitabundus,

& arrectis auribus ad[to.

Hic adeft, ait Doctor pallidulus,

& mofchato obrutus galericulo, hic adeft Griphzus pes,

.

.

iftum

Panuo defcriptus & molis deftinatus enormibus j

cerne concavum cylindri ferrez tubum:. transadigitur vifé&a

triplici verfus'extremitatem alteram inftrücta ramo: quisque

ramus foramine excavatur-quod ternüm'complectitur uncum

cylindri lateribus ad «qualem diflantiam. conferruminatum.

$i promoveatur tantisper virga mobilis, minaces tum fibi

admoventur hami, ut obviis corporibus infigantur; fi agatur

retro, refiliunt elatere & ceffantes.predo inhiant

Rem

omnem minime habes.

Vivaces Griplii ad eandem ftaturam

affurgunt fub incubante matre,. & unguibus non fat didudis

'rgpa-

- 9) Obf. 6. T. 2, g 261 264. 267. 276. 352.

365.76f. Jur l'ebf. 9.6;;. &e

p) PARA&RUS L.,24. a. 42, p. 976.

$i 35 C

rapacitati Depe inhabiles, farcinis opimis defrkaudan-tur. Na-

turam emendavit ars noftra griphipedum inventrix, & fedulo

caftigavit.

Hoc ungues füb incumbente malleo fabricatur

varios, & a fociis unguibus pro varia neceffitate divaricat.

Fac itaque nunc ignava moles uterum divexet; mirandam

machinam in eum ïnol"liter intrudimus , rubigine ancca probe

expurgatam, & inodoro perun&am oleo, atque molam ad.

aca virga immifericerditer arripimus.

Potett quidem in

adigendo vulvam contundere; poteft uteri fundum, loco

molis dilaniare; poteft przdam divellere & deftituere incar-

ceratam : poteít.., intelligo: quidni igitur loco pedis operi

inanum admoveas? [funt mihi manus , Íunt brachia; aureis

latebris occule griphipedem.

Griphipedem recufas, infequitur doctor attonitus: an ro-

ftrum geranii pariter recufabis, qui Mavunicxo ipfi femel

anchora facra fuit & unicum in extrahenda cruoris effluvii

caufa auxilinm, dum gravidam ad incitas redigeret q).. Dua-

bus conficitur inftrumentum illud virgulis a jun&dura minu-

tatim in longitudine fua decrefcentibus; & verfus finem den-

ticulis in intima parte pecinatim coéuntibus inftruitur. Jam

exinde notum tibi eft , quare fuam a geranio appellationem

traxerit:

Ejus ufum paucis accipe. Sifanguis, propter cau-

fas alibi traditas ab utero deciduus, lethiferum curfum non

fupprimit; roftrum en quod vides, protenditur in uterum

folerter; torquentur huc illuc diductis manibus fülutares

mandibule, quas digitus hazemorrhagiz caufam tangendo di-

tigit.

Pauco temporis tracu, lenibus giris, in totum di-

vellunt cum placenta foetulum aut germea ftimulans, atque

divulfum dentibus ex utero reportant. Poffunt quidem loco

foetus vulvam commolere matris ; neque enim funt palati

multum fapidi: ppfï'unt pro germine tenero partem trunci

nobiliffimam devorare; poffunt . . . intelligo;t quidni igi-

q) L. 3do. «. 51, P.-3€0' —35'»

Qb 34 i

tur,äigitum. acciigis operi, quo certe MAURICEUS uti po-

tuiffet, cum immiffus roftro comite digitus faciliorem aditum

habuiffet folus; aut alterum fibi comitem digitum nullo ne-

gotio adíciviffet 7).

Sunt mihi manus,

funt digiti graciles

& validi; reconde toftrum.

Silet Doctor nonnihil commotus ; ruborem vultus pallor

excipit: redittamen ad inceptum fermonem ; fed paulo acrius

infequitur.

Morofus homo es, qui doctrinam refpuas Mav-

Fortaílis oculorum aciem

RICEO tam urbane ftabilitam ;).

compungit virgarum exilitas ; fed artem vide quantum ars

perfecerit! mandibulas tibi latiores exhibet corvi aut anatis

roftrum : cerne fulcatam extremitatem ampliori margine di-

ductam 7): quin ipfammet recentiorem LgvAaETI fercipem

exiguam ore feneítrato- praditam intuere »): quid tum ia

matrice aderit heterogenei cui non occurrat ftatim alterstrum

ex his inftrumentum ? in quod inítanti príimo non impingat ;

quod non invadat, non apprehendat, non arripiat? . . . ..

Verborum tortente me obruis Doctor: inutile eft utrumque

quod patrocinaris inflrumentum , licet LEvRETUS multa in

inftrumenti fui gratiam attulerit x).

Immo, quo craífius

eít, eo etiam , femota perículi ratione, fit inutilius.

Sunt

mihi manus; funt digiti; fuutfux naturz vires, quibus abs-

que digitis fola fiepe vincit y). Libedt utrumque cum for-

eipe parva recondere rofítrum.

Recondit; Ííed ut aligd exerat jJamjam indignabvundus.

T) L. 2. p. 363. 364. Quemadmodum in extractione placentze

confecerat. p 257. C g. L z

5) MAURICEAU L. 2, c. 33.. €'ef pourquoi ce pauvre auteur. . ..

AURICEUS inftrumentorun: caufam defendendo mifcere voluit

utile dulci.

t) JAc. RUEF. p.179. de /iarm. sinac.

u) LEVRET Suite des O

üg- 12- l ;o' p zj 20

lg/?rv., Jur les Accouch. labor. p. 4)72. 47;.

*) loc. cit. ufque ad 479. inclu(ive,

g) PUZOS. c.19. p. 196, &c,

z

:

ij

gt

Quid igitur profcies, àit, inftrumentorum ofor temerarie;

quid patrabis absque eorum opera in hydrope thoracis ?. quid

inafciteaquofo? quidintimpanitico? quid in hydrocephalo?

quid in macrophylocephalo? .. ; Refpues fpatumile ALBUCASI

floccifacios cultellum incurvum PAREO ex-

defcriptum 2)?

pofitum a; ? quem MauniICJUEUs embryulcorum pater advo-

cavit in auxilium, fcalpellum unciformem,

hoc tu artis

alumnulus uti denegabis 5)? atqui tamen inftrumenta ifta

contempleris oportet: exporge frontem & infpice: eorum

manubrio lamina infidet magis minusve longa ; hzc femper

obtufo gibba dorfo, altera parte terminatur in aciem magis

iinusve concavam, qus verfus laminze finem eufido indefi-

nenter extenuatur, — Reponitur digitum inter indiceni & ma-

ximutm falutare ferrum ; demittuntur in vaginam aut in al-

vum digiti, pro circumítantiarum difcrimine ; atque ipfis

verfus manubrium retractis , i: caput fpatumile; in pectus.

vel abdomen Parxanus aut Mauricxanus cultellus pro-

mifcue demerguntur: qua data porta ruunt ftatim venti vel

aquarum fHuctus, & obex parturienti cum fonitu torrentis

more fubtrahitur c).

Metuendum nonnihil eft, ut vera fa.

tear, ne ex digitis, ltringentibus quidem, fed humidis cultel-

lus alteruter erepat; ne digitos manubrium verfus retrahen-

do, vulnera ambeuntibus diftribuat; ne vi maxima intrudi

non poffit inuterum, ut aliquoties evenit, quin obviismor-

fum inferat ; LO Wintelligo;

quidni ergo manum ad-

2

2) p. 447. Aarm. ginac.

i 44 G3E p o5x

b;U.2; p.364 Ta. r. n. d. ,

c) Jam moriserat fcalprum incurvum tempore MoscHIONIS adhibere,

l. c. c.13. op. MOSCHIONTS art.1. 3. Mihiautem illud notatu dignif-

niffimum videtur, quod eo ufque temeritatis proceíferint , ut ap-

prehenfa embryulci curvedine inter digitos tepefactos, eos poftea

perunxerint , ut tutius operarentur,

Idem fane cum aliis ferra-

mentis ad

ftabant.

jugulum aperiendum aut perforaqduai éccipitium prie-

Wï

Q3 36

fnoves operifolam , quo ifta teties obítacula fuperavit? fünt

mihi alumnulo manus ; funt brachia robuíta fatiss univerfam

& fpatumilium & cultellorum tolle catervam 4)..- .

Tolle tu ob(tinatum animum , inquit, qui rat/bnum pon-

dere deftitutus, & veteribus reniteris & hodieruis.

Parum

induftrium forfan reputabis etiam & male habilem qui uncís

vitam matrum redimit? illos tamen ars (ine neceílitate non

adco multiplicavit e).

Iufpice igitur paulisper, & dicenwdis

intentus , ora fulminantia tene : ordiar ab alto, En uncinus

unam tenuem ipinam habens f), remotitfimis jamjam tem-

poribus cognitus, En uncinus alter ambabus cum intermedia:

lancea fpints przeditus g), & apud ipfos Arabes vulgaris ufus,

En uncus bimembris & duplici armatus aculeo, latino bar-

baris in morem receptus Z).

En catena im utroque extremo

unco minaci inftructa;; neque uno abhinc fxculo reperta &

in honore pofita /). En griphipedes ab ALcERAMPIO inventi ,

duplici vel quaterna confcéti virga tenui verfus extremitatemy

adunca, & per articulantem cochleam proxdz tenaciter infi-

gendi £). Expalluifti! ftrictos, ut video, mucrones refor-

midas; & gladium vaginz coufecrafti.

Laudo benevolen--

tiam, & a tua requie contaminanda longiffime abfum.

Un-

corum- hic exhibebo familiam. vix non toto colo diverfam,

p»

4) Etiam: fpatumilis. duplicis meminit AL.BUCASIS l".'c. etiam im-

menfía vis cultrorum a variis-auctoribus recenfetur.

Nihil autem

eft in his ommibus magis notatu dignum, quam zterng medicorum

lites ridentibus pofteris confecrate. Videas eosin fcriptis fuis quoad

eultrorum manubrii longitudinem ferio diffentiertes, dum laminz

a bonis omnibus repudiantur. MAURICEAU p. 287.

&) vide apud Cel,. CRANTZIUM, quo ufque multiplicati fuerint,

C. 8. 0p. cit.

J£) ArLBUC. /oc. cit. p. 446. de eo mentio fit etiam in CELSO. Zoc. cit;

&£) ALBUC. /oc. cit.

h) PaRmus L.24. c.33. p. 942-

*à) ScuLTET, Ta. 18. p.49. & Tab,43. p. 311, de

U Arfinal &c..

'&) PAREUS/. c. p. 963,

e

37 iX

Griffinis pedibus illum compone cervinum pedenm /) a Ro-

Ex recentitis donabatur

tomagenfi Chirurgo excogitatum.

alter quqdruphu aculeo ; "huic duplex eft:

alter (tringebat

hamos minaciter; hic obtuía extremitate lata & bifida bhn-

ditür oculis & recreat.

Materno cruori vix parcebànt ipífa

tenuitate czteri quos defignavi; hi quos vides, rotundatis

quaqua verfum marginibus latitudine fua pareunt vulneribus

nequeíauciant. Urcorum ejusmodi mentionem Jam injecerat

CELsus, dum de unco lxvi & brevioriacumine pradito fermo-

nemfacit;?).. Uncum fimplicem in multisaptiorem, reddidit

virgam incurvando MENARDUS z), atque fuit primus qui eum

in rectum & curvum difpelceret, Huic utrique perfectius cacteris

antea infertis manubrium indidit SwELLEtUs , applanatum fa-

tis;, & duplici pro extrahentibus digitis verfus extremum

fuperius incifura przditum.

Non eo ítetit. verfati(fimus iix

arte fua LEvRETUS ; atque ut uncorum fecuritati faítigium

xmponeret 0), vaginam elffinxit illorum acumini fub opera-

tione adaptandam ;. & depictam ejus iconem Londinenfi Aca-

deimix obtulit

Nunc vero quid caufz effet cur uncos, nom

in avellendo perfas & nefas p) , pro falute matris, foectu, ut

contendebant ex antiquis multi,

& ex recentibus adhuc ali-

qm peiiïme contendunt q) , fed in extrahendo ejus cadaverc

E3

1) LEVRET Accouch. labor. p. 10

HED OEESUSL 9. 0. 239

n) vide SMELLE introdudlionem. T. 1.

p6

e) Hzc inftrumenta vidi apud Doctiff, ROEDERER, Árgerit, Embr.

Med. IX Clariff

) Solum evolve MósCHTIONEM toties citatum. c. T$«

q) vide Differt. Cl. DE1SCH — Árgent. 1740. C. 28, Neque tamen hic

Celeb. CRANTZIO fides adhibenda; qui Galliam uncis fervientens

afferit. -

Dicit Idem p.23. de inflrumentorum ufü &c. e, 1*7. i

Gallia ..

tum &erte hec hodie omneg

51 qu& enim alid regio,

difficiles partus judicat uncis , vix non prater Levretuntota .

Àn ergo ipfis LA MOTTE utebatur? An MAURICEAU multos cafus

difüciles cum uncis folyebat? Quare ergo CRANTZIUS p. $3.

x

*

1

*

$:

us

,

fub quavis pofitura impedito, aut avellend

[

capitc truncato

abjiceres? an quia dum demittuntur in uterum, vaginam

poitk

113

bii

t & uterum contundere )* an quia per vim extracti,

f:

Y p

p

captum dimittere foient, etiam impadti offibus, atque

nonu cxdenda carpere? an quia propter craífitiem f1 reni

ra

vro-

tur id quod debet extrahi; adacto volumine fueverunt augere

dirhcultatem, non minuere? an quia uncus unus, propter

factam in avellendo obliquationem fxpe laborem exfolvere

impos, tenetur congeneris alterius requirere focietatem, &

cum vulneribus obítacula duplicare? an quia correctio a ME-

NARDO inducta, auget operationis periculum; aut ipfamet a

LrEvnETO factaillius impoflibilitatem demonftrat, atque hzc

ultima uncorum perfectio videtur eorum inutilitatem abfolu-

tam confirmare & evincere? an . . . intelligo; & quemad-

modum illorum infecuritatem, fic & opem, ; quotquot fint,

vanam & frufltraneam admitto: funt mihi manus; funt dieiti

ad uncorum normam incurvandi, cum neceífum eft; funt

inftrumenta tutiora eis omnibus & in fumma neceffitate aptio-

ra: ne generi humano noceantamplius, dele totam uncorum

familiam & Hamn?is funditus everte ;).

— -

m m P ICRED UE 7 r

Eju(dem operis, mentionem facit de the(i Parifiis defenfa A. 1744.

cui titulus ineft: Ergo in partu difficili fola manus. inftrumen-

ium? Nil amplius addam usque dum cum CRANTZIO CRAN-

'" ZIUS concordet.

7) Non is fum qui cum Eodem Viro Cel. & MrrTELHECUSER /oc.

Cit. C. 14. Contendam uncum capiti iscuneato nog — poffe infigi :

Sed hzsce in introducendo fumma difficultas nunquam fieri potcft

citra mattis periculum.

f)

Addam adhue verbulum: Celeb. CRANTZIUS, in refutando un-

corum ufu. neque vult ipfos in partibus mollibus fecure infigi,

neque in duris capitis partibus, abfque matrum detrimento potle:

& addit poítea

C. '9. in cafü autem reliéfi in utero

aut

capitis craffi nimis. €$ jam alio inflrumento , mortuo fztu , com-

nmünuti, folum conveniunt . . . vel caput tum moile vel duram

eft; fi molle, juxta Crantzium , non debemus unco uti; pariter,

li durum eft, Adhucratiunculam ijubjungo: Quare caput commi-

G 39 (

Quid igitur loqui potero quod manus tuzx dexteritatem

mon offendat ? quod muliebrem non lxdat animum ? quod

in fpeciofum fexus foeminei & humanitatis amorem non alli-

dat? proferrem quidem inter vectes qui detentum infantis

in pelvi caput tam felici fato concutiunt, illum ROONHUISII

celeberrimum , caro a concivibus fuis pretio redemptum ,

quo Batavus infantem : toties irretitum e clauftris eduxerat;

mirum fimplicitate fua inftrumentum, ab egregio Auílrix

medico laudibus elatum plurimis, fed ipfis digniffimum ; &

plus quam octingentis , ut czeceros taceam , fucceffibus, inter

Íolas bruini maius coronatum : proferrem cochlearia magna,

parva, denticulis interne armata , qux capitis convexitatem

partim amplexa, remoram fine moleftia infringunt; fuis pa-

riter meritis non indecora: proferrem forfices ferratas quibus

dilaniabantur capita, forcipes dentarias aut offarias, quibus

conterebantur; antiquis ufitatas; duplicique mandibula den-

tibus horrida victrices obftaculorum, & molium comminu-

tarum abílractrices certiíTimas.

Proferrem misdach parvum,

maguum almisdach. . . Sed incumbit mihi nomina profe-

rendo metus ne aures tuas verborum amoenitate non demul-

ceam : quantum igitur irritarent animum , oculis fubjecta £i-

delibus ! ... quinimmo, jocofe Doctor , novaifta, qux pro-

tulifti, inftrumenta fanam rationem otfendunt.

Odi entia

fine neceífitate, fine fecuritate , Hng jucunditate 7), Odi

nuendum fuadet cum inftrumento, 'neque cum eodem evellit?

.ÀAn non minuuntur fufficienter per eam capitis comminutionem

ejüs diametri? odi entia fine neceffitate.

t) Poftquam de forcipibusfub RooxHUIsII nomíne venditatis, quate-

nus profcribendis lermonem fecit CRANTZIUS , c. 31. 33. 31. fuum

fufpendit judicium de vera forcipe Roonhuifiaa, quam ab Illuftriff,

SWITENIO acceeperat. Vide ejus defcriptionem & Iconem ad

finem Tom. t. SMELLIE. Hic Cel. 1nglus manualem illius ap-

plicationem ita defcribit, ut in rnultís (ibi contradicat, & imagi.

narias Datave Machin& virtutes attribuat , recte a LEVRETO in

fectione particulari, (p.243, usque ad 31o. ) reprehenfus, Omnia

-

E u a

Q 40 $4

qux falutem per vulnera & contufiones facile vitandas requi-

K0f

runt 4

Odi qux omnem explicandis natur

Vitibus

OoCcca-

fionem pixcludunt

'di quae humananr per ferrum dexteri-

tatem jugulant

odi que vita fruituris certam mortem infe-

frunt

odi machinis uti cum detrimento, cum exercitatis luxta

normam alibi przferiptam manibus uti poffim ad gentis hu-

£inanz emolumentum : uno verbo- nihil eft.ex iftis omnibus

quod

divint inftrumenti miracula fub LEVRETI calamo evanefcunt ;

neque quid poteft nifi uno in cafu , quem fola manus folvere poterit,

Quamautem pronum erat vel ab ejus initiis adhibitam il!i fidem

denegare

cum duobus uncis comitibusin eadem theca reclinaret!

dum laudes illius recinit SwyTENIus T. 4. comment. p. 48s, ad-

notat quod poffeffores ejus ad parturientes vocati , nunquam opus

aggrederentur, dum caput infantis vacillaret tantisper in pelvis

anguftiis, fed expecarent donec spenitus. incuneatum hzreret,

Inde facile patet ipfius inutilitas, vel quxa ante caput. unm&um

veríio potuiffet infüitui; vel quia natura in matribus minori impae

]lius etiam

infecuritas

tientia obnoxiis obftacula fuperalffet.

facile elucefcet, fi attendas, quod fupra pubis offa ufque ad par-

turientis abdomen extremitas áltera non poffit aliquando elevari,

qum caput altera. neceffario avellat: fic tamen in SMELL. T. 1.

ejus prafcribitur ufus.

Nil de ejus injucunditate addam , cum matris vaginam ut plu-

timum ledere debeat,

& clitoridem femper , urgendo, periculofe

contundere quantumhbet detritis pannis ferrum obducatur.

Quoad obfervationes bruini, no:5

omnibus fidem denegabo ;

fed omnes infimul id probare videntur ; , quod qui nimis probat,

ille nihil probat.

T p

2 Cochlearia, cujufcungue fuerint n

ic

gnitudinis, in hoc etiam

RooNHUISII vectem pravitate fuperant, quod propter convexita-

tem poflmt difficilius intromitti; & cencayitatis fuz aïpentanbus

capitis teneritudinem certius lzdant.

almis-

Quoad forcipes ferratas, forcipes ofTa'r-s, misdach ,

dach.« ,. illud expeto quomodo iíta pofïmt in uterum dedl.cu,

dein divaricari , poüea caput amplecti, tandem conterere illud &

eximi, abfque enormi partium contulione, aut dilaceratione fune-

fiffima? illud lubentius expoflularem folum, quomodo in vulvam

wÍque, turgido & incuneato capite plenam, demitti peflunt ?

U a

.

quod prc manu lubentius aámoveam operi , & fecurius: funt

mihi manus; íunt brachia; horridam cruentata ferri rubi.

gine antiquitatem redde tenebris.

Forían igitur, ait, in(lrumentum defideras grändiori

113

partium ni

^b

iere conflatum , quod novitate & artificio fingu-

lari recrect: dàabit ifta omnia MAURICEI extractor x).' Cone

templare virgam hanc ferream ; altero extremo difcum exhi-

bet complanatum & duobus afperum monticulis , atque com-

miffura mobilem; altero cochleam récipit: adigit hzec cochlea

canaliculum fuo pariter inftractum difco, qui duobus exfcul-

ptus foramini:bus, alterius difci monticulos excipiet, ficut

virgam excipit canaliculus.

Si tributum morti perfolviffe ju-

dicatur infans, obvia tum capitis pars cultro- ad id idoneo »)

perforatur.

Iatraditur verticaliter per rimam difcus mobilis,

3

ut horizontalem dein internis capitis parictibus fuperficiem

offerat.

lum virge ita immittitur canaliculus, wut difcus

ejus ad exteriora relictus duplici foramine utrumque exfor-

le

beat menticulum perforatis implantatum oífibus ; & fic ulti.

h

matim mediante cochlea compefcitur.

Vide jam quam firmi.

ter machina noltra offibus inhxreat! quain latam cranii fu-

per&ciem difcos inter comprimat! quam arctis nexibus offa

cranii terebrata detineanmtur! quid proderit uitra machime

laudes recinere , quibus perftrepuit Gallia, atque tutiíhimam

fe

ii condogare in extrahendo partn facilitatem ? quid juve-

rit,.. faveloquenti, doctor optime: nil juverit nifi ut re-

rum inftabilitatem recordemur, atque fummis-fipe laudibus

oblivionem fuccedere tenebrofam & meritam.

Et vero quid

preftat MauRicEl ma-

)ca-m nfui-ri;, quid matri adeo falutaris

h3

"-

ass

Em

X) Celeb. FRIEDIUS pater etiam eductorem exbogïtuverat, quem

r

autem ipíe antiquavit; vide ejus defcriptionem in il. JAN K 11

j

differt, de forcipe &Z'c. p. 15.. Etiam BuRTONUS Anglus extracto.

Qs

rem conftruxit prz czteris efficacie non majoris,

n

y) Hujus fcalpri iconem dedit MauRIcEAU £. c. füb afterifco, *

z.

i 42

t

china ,4 dum caput inflammatis partibus incuneatum & irreti-

tum extrahit ? parcit partibus capiti circumductis & vicinis?

vefica, rectum , vagina,. uterus absque preífione molelfta ,

contufione nociva, Ítupore diutürno, laceratione aliquando

triftiffima , tzediofiffima paralifi, liberantut mole irretita 2)?

5i non Juvat hic manum operi folam accingere, tutiora funt

inftrumenta; valeat MAURICJEI extractor.

Intelligo tandem quid exoptes : forcipem fane defideras ;

neque primum te curiofitas ifta ftimulavit.

Viguitante diu

in obítetricantium animis divini hujus inftrumenti cupido,

quam ipfíius ftudiofis inclarefceret. Semel quidem orbi litte-

rario communicabatur ab ejus inventore Tigurino embryul-

co 4)5 fed nullo in honore pofitum 2), caliginofo lacu fefe

immeríerat. Parifios allatum rurfus, exibate latebris; fed

pre pudore in eis iterum abditum, Londinum remeaverat c).

Ergo in fuis paludibus Flandria, in SilvisHybernia , in ne-

bulis Anglia, diu Z) retrufum detinuerunt, invitis obítetri-

cantibus, cum illud tandem, plaudentibus eis, exhibuit

ParriNusBelga; neque absque invidia: ejus namque inyen-.

z2) Hic non poffum celeb, CRANTZIO affentire in rationibus proptet

quas MAURICIEI extractorem refutat: hunc cum auctore fuo feli-

citer extinctum credit, tum quia mortuum vix unquam educit in-

fantem , tum quia vivum certo certius occidit.

Sed cum eo Mau-

RICJEUS quot infantilia cadavera extraxit: vide obf ro7. 334.

$19. $43. &c.

Sed ipfum auctor nunquam fuafit ad vivos infan-

tes avellendos. |Tgitur utraque CRANTZII propofitio cadit.

Ad-

dit auctor, quod ipfosmet, quos rejecit, uncos magis accommo-

datos cenfeat. Nequeillud verum eít: implantatur enim extractor

vertici oculis obvio,' dum unci partibus femper occultatis non.

poffunt citra malris periculum implantari.

&) JACOB. RUEF, Aarm. gyn. p. 179.

b) Nullam hinc inde mentionem illius. reperi in toto opere SPA-

CHII.

£) Vide MAURICEAU obf. 26.

&) Patet exinde num Helvetis ejus inventio , aut Anglis adfcribi

,debeat ; anetiam Germanis; ut contendit falfo CRANTZ. p. 16.[.c.

& IL.

-

t 43

üonem Yprenfis auidam chirur

o1Tie

S.s-t.-,

nomine GILLE

UE

Dovux,

(ibi vindicare annifus eft raptum reclamans e). Hxc

prn na fuit illius forma per PALFINUM efficta; du a jun&ura

h

virgz ferrex altera parte define

bant in uncos fat longos, al-

& f

eY

CX

u levi la-

tera in cochlearia longiora multo, lata fati

teraliter de

jantia abibant

Quot ab evulgatore ad corre-

&orem eéjus ultimum mutationes fubierit ,

uadraeinta ab-

hinc annis

longum foret enumeratu & txdii p'enum:

fum

ma libeat fequi rerum fsftigia

Mutatum eít in cochlearibuss

in cochlearium Junctione; in manubriis mutatum elft

Metus erat, quia res fpe cellerat in malum

ne divifx

riís & fcrupeis afperitatibus forcipis mandibule tenellulo

capiti vitam commolendo adimerent:

dentes f/) abítulerunt

BiNGrUs & DussiUus , atque ultimus 1Hos mcdum femilu-

naribus commutavit £.

Metus erat per varia pericuia conürmïtüs, ne emarei-

natxc hujuícemodi extremitates, anguils licet admodum ob-

tufis priediue,

difficilem nihilominus aditum paterentur , ne

que poffent absque Ixfione viarum intro demitti : feneftravit

mediam earum regionem CHAMBERLINUS, atque fic nimium

"

volümen imminuendo aditum faciliorem reddidit 7)

Metus erat per experientiam fiabilitus, ne feneftratz ejus-

modi extremitates incuneatum caput non poffent in omni

2

m

€) Vide LEVRET olfervatzons flr les accouc/z. labor. p. 86.

f) Nulli aderant dentes in medici Tigurini forcipe; fiquidem illam

forcipem ferfam appellat :

nulliinforcipe, Palfiniana vulgo dicta!

fiquidem Icon ejus nullos reprefentat :

quis ergo tales excudi cu-

ravit dentes, quos Duss;EUs juxta LEVRETUM abftulit. Vide LE-

MXRET-..C.

g) Vide lll

]ANKII differt. de forcipe €2c. adeft verfus finem Icon

Bingianz forcipis:

vide LEVRET /Z. c.

A) Chamberliniane forcipis Iconem . dedit CHAPMANX*US, a Bu-

TERO reprehenfus verbis admodum" Severis, €o quod illam non

B

evulgaret, Vide Act, Edimb. T. 5.

$3 44 Q

fiora extrahere; atque occiput füpra

pub»is- offa impeditum ,

facie anterius obvería

; nequirent ab obítaculo removere :

metunt fOIVCI.'UHt extremitates incurvando [

EYRETUS atque

JANSONIUS; ficque obicem null

um inexpugnabilem demon-

ítrare ftatuerunt i),

Metus erat ne incurvatz licet,

non poffent femper pro-

pter varium capitis fitum aut diverf

a

im cjus remoram ex ad-

verfo collocari: partem earum infi:

nam ita excavari curavit

FRIEDIUS, ut cochl

eam ftriatam reciperet, qua vario ad(tricta

Virium gradu cochl

earis faciem internam huc illuc obverte.

tet; atque ita potuit in omni fi

.

tu utrumque adhiberi 4)

Quod factum eít in. cochl

earibus forcipis, illud in coch.-

learium jun&ura p

ariter effectum eft,

mutatio multiplex,

rtieque filentio przetereunda /),

Elimatz a cochlearium radi-

cibus ad medietatem profunditati

s Virgz , primis forcipis tem-

poribus, mediante cochlea firmiter junge

,

bantur: hancautem

juncturam antiquare coacti funt,

quoniam pro ratione capi-

tum extrahendorum atque v

ario volumine virgas cum facili-

tate virgis adaptare non femper dabatur,

Ea caufa fuit, cur

Brugeníis Medicus quidam,

tertium addendo cochle

ar quo

caput tutius apprehenfum detraheretur

1), mira fe pra(titiffe

crediderat,

i) In hoc differt JVANSONI'I force

ps noviffime correcta , a forcipe

EVRETI, quod ipfi Smelliana

manubria indiderit; quodque an-

guli curvatura in utroque cochle

difcrimina, que quivis intueri

ari nori eadem fit: etiam alia funie

poterit: neque enim in hoc opuf-

culo licet omnia defcribere,

&) Hic de FRIEDIO filio fern

10 eft,

ftulit.

Ad imitationem lith

quem mors nimis prematura ab-

otomi occulti hanc mutationem effece-

rat

Sed cum hac mutatio

ne quz fecuritas i capite extrahendo ?

cum femper debeat,

propter vim locis non oppofitis agplicitam .

titubare.

I) Tempore Jac. Ruzr.

ambz virgz religabantur ad invicem me-

diante clavo, cujus cufp

is retundebatur

; ita ut nunquam feparatim

introduci poífent,

Alia'exhibet Icon

Pal&nianz forcipis,

&) Vide LEyRET,

lï $..

$Ch ag C

Verum fecunda hzc Junctio ptopter imminens matria

nimio forcipis volumine periculum explofa non immerito &

repudiata eít, ut alteri lecum cederet.

Viderant nimirum

primam methodum, fepofito altero, qued diximus, incorh-

modo , temporis etiam requirere multum; atque fieri vix

poffe, utbrachia jungerentur absque cóntufione pudendorum;

quz unientis cochlex rotationem prepedirent,

Quod ut ipfi

pariter femoverent incommodum ; alteri virgw axim fuppo-

fuerunt conferruminatam, quzx virgam congenerem perfora-

tam & mobili lamella £rmandam reciperet z7).

Et hzc tertia

unionis fpecies fuit.

Devitabatur quidenr inde virgas uniendi fuperior diffi.

eultas; fed craíli capitis arripiendi facilitas nullatenus com-

municabatur.

Quapropter alii alias juncturas excogitarunt

& adhibuerunt: ali? repudiarunt univerfas.

Vagabantur huc illuc inter RATHEAWwIE manus cochlea-

rium extrenzitates ; nullo clavo retinebantur in fitu 8) » nullo:

communi hypomochlio innitebantur; inde fiebat ut demit-

terentur in uterum inzqualiter ; ut capiti appofita plerumque

vacillarent cumr vulvz periculo; ut vim inxqualem infanti

applicando, obliquarent ipfum , non extraherent: immo fi

aliquando diductis nimis extremitatibus adhiberentur ad tran-

fitum faciliorem extenía vulva procurandum., ipfamet vulva

facile dilacerari poterat,

Àn ergo iíta a PALFINO- difcrepan-

tia in junéturis, forcipis perfectio fuit?

Fafcias adhibebat GitLEs LE Doux , quibus extremita-

tes ad invicém approximando, hypomochlion quidemin me-

dio vectis, pro lubitu, & varia capitum mole ítatueret; Ííed,

quod malum fuit, fafcia nom poterat adeo firmiter adaptari,

quin virgis per compreffionem magis ad fe invicem acceden-

tibus ligatura fieret mobilior; & aleco in lecum cum jactura

E.5

rE

n) Idem auctor,

2) Vide talis forcipis fignram ibid. fecunda. tab, ad finem no, &&

xR 46 i3

«irtum transmteraret.

Àn fafcia.clavo , aut quod tdem eft,

remedium malo p

K/)k.

/211]

1 non erat p)?

Extitit politor alius, qui duplic:

em alte

r1 Virgx unctinum,

*:lx

alteri clavos totidem adaptamdo, pu

A uG as

at omnia fefe incom-

moda juncturarum fuftuliffe.

Neque tamen resa dhué ex voto

Íucceilcrat.

Quze per latus alterum religabantur firmiter vir-

g,

per alterum elabebantur non raro, ut e compe&u mu-

tuo fub obítetricantis manu deflecterent.

Àn facilitas in ap.

plicando, in extrahendo facilitatem adjuvabat q)?

Alius fuit, qui alterum cochlear Vcrfus extremitatis fupe-

ut incurvatam al-

rioris £nem oblongo finu exfculplerat »);

terius oram ad

ieitationis &ibulate modum in [e reciperet.

Qualé imaginationis portentum , Juncturam excogitare, in

duplm tantum cafu impend libilem, qus autem mente potius

quàm manu vel máxime induftria applicari poterat! haec jun-

&ura decidit velhiti lofculus, & in ortu fuo oblivione fepulta eft

Ortus eít tandem ille vir, qm quantum ab arte fplen-

dorem accepit, tantum ili contulit claritatis; LEvRETUM

appello: qui ut cochlearium:. & forvpu n multitudinem varii

voluminis capitibus in^-quocunque cafu admovendam prz-

verteret, tum cochlearia ad radices incurvavit magis; tum

axim mobilec diverfo loco &£rmandam , & cum diverfíis in

alia virga foraminibus pro neceílitate & lubitu fociandam ex-

cogitavit 5)

Eundem auctorem agnofcit alia jun&turz fpecies, in utra-

LREGURCS

É

p) Hic enim neceffario vacillabat in agendo inftrumentum, quod

cum junctura per clavum fieri non poterat,

) Idem aderat cum bac junctura incommodum.,

r) Vide LEVRET ./Ircouc/l lab.;p. 92,

5) Ibid. Hiftoria juncturarum forcipis in LEVRETO quadrat quidem

eum fuo de inventione fmcmm fyftemate, fed veritáti minime

refpondet.

Tertia ; quam raccnret, Jundure fpecies jam RUEF,

celebrábatur ; vide Tiarm. $in. p. x9.

immo' ea perfectior cwt,

fiquidem coincidit cum illa quam parve forcipi antea deicnptæ

indidit:

C'ejt uhe Jonä?zon paffee.-

i

47 i

que cochlearis extremitate firma fimul & mobilis. quam hic

defcribere utloungum nimis foret & laboris plenum ; ita pror-

fus 1nutile ,

Cunm

Lw

Q

verbis éam

CX

Q

fguris adeo nitide ex-

Han

v

C oOX

V zM

hibet f FOTCeps ab ingeniofo viro commen-

prLACL U

data, qus ea virgz triplicis unione oaudct, ut ex tribus in-

curvisamba ad latera mobiles & in firmo poltea fitu per ela-

terium

retinendz ,

d

IB!

uc

Ss tertia

capitis partes amplectantur

ii

vl

n & 'HTL

Y^

quaquavetfi

—t)

lectendo expcdmnt FA

Novam, nullis pariter antea adumbratam auc'torlbus, &

facilem in )u:wfendo & in omni volumine avellendo habilem

excudit anglus in fua regione fama notiffimus, & celebris

Hic ita direxit feneftrata

apud exteras gentes SMELLIUS

inftrumenti fui cochlearia , ut emergensa junctura eorum an-

gulus curvilineus fit admodum obtufus: dein laterales an-

guli parietes latitudine füa confpicuos profunda fatis & rotun-

ex ad-

data in parte inferiori incifura exeavari adeo curavit,

verfo utrt,mque, ut brachia communi unione jun&a admit-

tant fimul & admittantur, 'tbsque vinculo , pwihd fac illime

diffocianda o

Hifce ultimis juncurarum modis palrmm mventombus

his effecerunt ut

exteris proripuerunt Gallus & Anglus:

quodcunque in: partu obftaculum removeri poffit, cum ma-

3011 facilitate Anglus, Gallus vero cum fecuritate majori.

ochlearia vidimus perfectioribus commutatas juncturas

palzter in melius fabrefactas confpeximus : Reftat ut de alia

forcipis extremitate , manubriis nimirum proloquar, ut ab-

folutam divini inftrumenti ideam tib? reprafentáre poffim.

Adhuc paulisper expeca.

karum nimirum extremtitatun.

alterutram RUEFIUS terrhinarat in globulum x), dum alte-

t) Forceps et LEVRETI tribrachialis, Vid. ej. defcriptiones ace

couchement lab. p.13. usque ad. 4o.

u) Non rara eft ifta forceps. Vide ejus iconem in LEVRETO Ta« 2«

Jüite des accouch. (ab. no, 9.

X) Harmn. gin&c. p. 179.

G ag

in fenram

*am incurvando ii unci formam redegerat:

43

nuli deinde tranfierunt;

cujus mutationis

Al

a

AA

1

€

pR

A

]

i

^

nar

8

nequeo rationem,, nifíi forfan infitum nobis

amorei

et!

ii

Varie«

Q

tatis: aft digitis obítetricantium nova forma molefti

ii anue

rebat, quoniam nimis inter agendum anguftabantur y) ; que

factum .eft, ut annuli utrinque in nncorum habitum tranfic.

rint,.

Hunc pro forcipibus fuis cum recta, tum curva reti-

nuit cum diícipulis fuis LEvRETUS, intercadnm Smelliana

]

illis manubria Cel. FR1EDIUS commuünicaveraez;

i

ignea nempe,

quibus mediam ad intro partem auferri voluit Anglus, ne

juncturz nocerent; atque fetarum longitudinem fimul immi-

nuit. Solus huc usque B1NGius, nullo duce, dux nullis

futurus, virgas excidit per medium ; & mediante fingulari

cum annule profundo commitfura rurfus uniri cum firmitate

fuafit, inter operandum ; ut metum ferramentorum matribus

deteftatorum facili occultatione przeverteret 2).

Átque porro omnes illos recenfui gradus per quos obíte-

tricia forceps ad fummum perfedlionis gradum vix non elata

eft; in fuo genere utraque; Smellianam appello & Levretia-

nam.

Agite enim , cum probetur opere iftiusmodi perfectio,

L

agite delitefcat in utero dejunctum .ab extracto corpore caput;

aut contiguum.corpori, detineatur in nterofolnm, quemad.

modum in Agripparum partu non raro.contingit; adíit etiam.

num in partu naturali quzcunque capitis incuneatio; adíint

exetera partus impedimenta & pericula; abortus; hamorrha.

gic ; funiculi circa.collum obtorti; convulfiones; abfentia

dolorum, animi deliquia ingruant; nullareformidat pericula

forceps; nullis deterretur obicibus." Uncta manus demittitur

in vulvam , fieri quantum poreft, ad fitum infantis & nteri

explo-

$) LEVRETUS loquitur de manutriis ligneis ro—tunäis &c. an extite-

runt unquam? hoc credere non poffum, quoniam junctioni coeh-

dearium, verfus bafim nonm fatis incurvatorum primis temporibus

offeciffent. Saltem ejusmodi manubriorum iconem nullibi reperi,

:&) Vide differt, 1] JaNKiI citatam, & tabulam verfus finem,

f2 49 i

»expïomnäuä: jamjam calefiunt cochlearía , & oleo quodam

inunguntur: alterum porro, mediantibus, f1 libeat, digitis

deducitur in uterum, qua parte majus eft obflaculum , fi

Fnigpi10 fides 4); aut qua parte minus eft, juxta LEv RE-

TUM £); atque leni motu & quafi ferrando in latus oppofi-

tum transponitur. Ín eodem loco ubi primum cochlear, ibi

fecundum fupra tenelluH caput-leni lapfu inferitur: jungun-

tur brachia; blandus & mollis motus eis applicatur huc illuc

directus; & levibus tandem motitationibus verfus inferiora

brevi degravatur qui moriturus erat infans, absque ullo ma-

tris detrimento, & e clauftris eruitur.

Optime, fi vere doctor: fed qux deprzdicas miraculis

antequam fidem adhibeam, liceat mihi unam auribus quz.-

ftiunculam infufurrare: quare inftrumentum in. perficiendis

partubus laboriofis adeo abfolutum , ut ipfi extrema, juxta

te, manus accefferit; poít tot tamen & tantas quas ubique

regnorum [füubiit mutationes, novas fubeat adhucdum,

&I

novas usque & usque requirat? qui fuam in omni cafu for-

cipem incurvam collaudat LgvRETUS, alibi multas artis opes

extolit; quafi viribus alicubi forceps fua deficeret c). Qui

Jun&uram axi mobili prxditam pro recta forcipe extudit,

hanc denegavitincurva, quaíi vero, ut fupponit falfo, cur-

vitas omnibus dotibus ab axis mobilitate oriundis fupplere

poffet-

Qui-eandem ommibus aliis cum fecuritate, " tum fa-

cilitate praítabilem afleverat, Smellianam incufando forci-

pem; illius nihilominus commiffuram cazteris anteponendam

confirmat ; quafi omnem, ut modo contendebat, moleftiam

€urvitas non auferret d). " Qui virtutem in omni labore nulli

Smelliana tamen uti

inferiorem attribuit incurvse :forcipi;v

G

&) Ita FRiES diíf. citata p. 30. C. 1.

b) LEVRET accouch. labor. p. 102,

£) Suite des accouch. labor. p. 316.

4) lbid, quot in una pagina videbis

Alicendis contradicunt?

que gnf;ea dicdüis, que poftea

-

C :o $

à

coadus efít ) ; ut non vincendum, propriis viribus obicem

Smellianis viribus expugnaret.

Labat ergo fzpe utraque for-

ceps: Anglicam vellicat dictis LEvngTUs, & factis compro-

Dum

bat. Gallicam extollit fcriptis, & operibus incufat.

ambabus. perfectior excudatur ;. dum facta LEve xrr LgvRETI

fcriptis. confonent;

quid pronum magis quam refpucre u-

tramque quatenus.imperfectam ;. & Bexilem. in. omni. caífu.ma-

num. adhibere ?

Liceat rurfus aliquid novi a te cum bona venia expofcere ::

quareinftrumentum , quod habetur ultimum obftetricantibus:

in necelfitate fumma auxiliuni, tamen intutum adeo fit atque

injucundum? primum i applicando... Debet.enim illud con-

tra. prxcepta famo(is. adoptata' chirurgis & artis ipfius funda-

menta. applicari f/):: debet juxta exceptiones probatas fapien-

tibus ,. ajunt ,. & fagacitlimis: excolendas 7) ,. ideft. cx:co.more

in cxcam cavitatem: intromitti : debet: confümmata: in ipfo

utendo: maniw pertractari:: fed quot.fünt? quot dantur em-

bryulcis.occafiones. manum iix. exercitio. ejus. confummandi ?

quot- homicidia: antequanr. unicuique: manus: confummetur ?

debet,. ut exemplum: proponam , ea parte inferi, qua facilior

eft aditus: eo tenipore quo: uterioftium quafi.evanefcens uni-

cunr cun vagina: canalenr hiatumque conftituit 7): fed adíit

uteri obliquitas;. ea parte tunc: temporis inferetur, qua. cra-

füm: uteri: orificiunr nondum deletum: eft ;; aut quod. idem

eft ,. qua parte: vulnera: matti mortifera certo: diftribuentur.

Poítea zz dirigendo. Debet cochlear, incurvum licct, ab:

intromiffionis: loco. in. adverfam: partem: deduci,. per partes:

vix xom femper inflammatas; cruore nom refluo turgidas;.

aliquando- gangrena. brevi depafcendas, & putridis jnmjam':.

m

e) Tbid.

in omni cafü SMEXELIUS ad i'ntrodu.i-

f) MAURICEAU p: 368: €:33-

cendam forcipem manibus utitur, Vide T r. p.274. ad; 304.

£) LEvRET: fiüte des: accouch..lab. pi 171.

/) LEvRET; acceuch. labi p. r11, not; a; cuta

ffentitur: Celeb..

BOEHMER, in obferv, de Sarcom. Q, 15;.

N

G FT

r

^

L

"

K

irroratas humoribus: debet eo deduci, quamvis incurvunt;

motu ferris proprios hoc ett, ut ferra fefe revera gefturum i),

MWIST

Dein iu compri

HZLCII

do.. Doquod uteri cervicem nutquam com-

primat: quod ipfiusoram fub imprudenti manu contra capitis

offa nunquam elidat: quod eam elidendo, per vim non ex-

trahat:an caput ab a

oo

ecere facri ad fori

iicem pubis incunea-

tum per parietalia comprimendo , ita minuet longitudinalem

ejus diametrum., ut ipfi exitus pateat £) ? an caput iufantis

multum :debilitati prehendendo , noverit obítetricans jultum

compreílionis gradum, 'qui vitam a miorte difterminat? -an

craffum nimis caput & torofum cogendo, :contufiones non

excitaverit.diuturnas 7) ; aut fummo ccumtenelluli periculo

vel oriundis exinde cerebri ámorbis 37) fanpuinem e naribus

non exprefferit? fi.res rem ipfa non loqueretur , atquc exem-

plis indigerem ; teítem hic appellare poffem puellu'um quem

vidi, forcipibus extractum, qui nigram adhuc, quum cum

viderim , infyncipitesquamvisminimo , fugillationemcum tri-

ftilima & languente vita reportavit: quid fet igitur in craffis

practernaturam capitibus ? damnamus obítetrices, quzc deforma-

G fz

i) LEVRET accouclt. dab. p. 102.etiam juite des .. .. p. r72. hec

funt ejus werba . . , «en a itransportant comme en fciant .au :cóté

oppofe.

£) Sit.caput incuneatum , quemadmodum illud fuppono: áintromit-

tetut a luateribus lfchiorum forceps. 4An tunc temporis compri-

mendo, eamdem -diametrum longitudinalem minuet? :quemad-

modum contendit Celeb. (CRANTZ., opere citàto; C, 39. p' 40.

nequaquam: ideo avellet.capüt, quia longitudinalem ejus diame-

trum in magnam pelvis diametrum declinabit.

Sedeadem manus

robufíta poterit.

1) Hoc dolem per fepe forcipis patroni: atque fomenta cum vino

adhibenda tum fuadent, Vide SMELLIE T. r. p. 277. . . &2 elles

ble[fent moins la téte qu'en tout autre fens.

Si minus; ergo

femper contundunt, quovis modo applicentut.

formidat multum

m? Propter compreffionis pericula forcipis ufum re

Illuftriff. SWIETENIUs :' Vide Comment. T. 4- p. 485..-

w o

tam in exitu capitis molem prementibus digitis flectunt inme-

liorem atque emendant:' & dictiscarpimus.& Ícriptis populos;

qui vix transpreffis [per vulvam infantibus. caput molli manu:

pinfendo, adfuz gentis morem.& fignram conformant : & nos.

acerrimi aliorüm. ARISTARCH:£, jamjam illud in vulv& ferris.

conterendo duriílimis applanamus. & contundimus! tandem:

in ex£rüfendo. Polunt in uteri marginibus aut in. vagina:

latitare polipi: poteft vulva fanguine irriguo-turgida ,. inzc-

qualibus ad interanea colliculis.elevari: pote(t infantis caput;

jam craffum.nimis, per diametrum: tamen minimam adhuc:

comprimis & inter flaccidas, dum decidit ,. partes diamoeter

maximaelongari: qua tum imminet matri jucunditàs, dum.

forceps polypofa füb extractione tubera corradet?

dum.

vulvz monticulos. fene(tris. implicitos corrumpet!. dum in-.

gens. caput. ferreo- jun&um volumini per angultias itineris.

nonnifi lentis flexibus morigeras fubito & fine mora convel..

lct'! atque perruptis PERINXI propugnaculis anum cum va-

gina fociabit' teitem. hujus rei appellabo, [i velis, preter

€atteros 5 Puzozium .0),. virum ut nitidum indcriptis ,. ita:

án enarrandis infortuniis fincerum ,. qui potentis Galliarum.

matrome fiduciam amifit, quoniam. ipfa forcipis.fubfidio py

PeRINJXUM deperdiderat,

Quis in eadem pericula fe conji-

eiet,. fi prudens fit embryulcus?. quis terribilem. famz aleam:

m) Vide ipfum. SwzLE. T. s. rec. 23. obf; 4. 9: . Geleb BokeHMi-

RUS l. jam.cit. omnem lafionem g

enitalibus inductam in culpam.

medentis,. non. vero. inftrumenti. r

efundit.

Ád parem pro medi-

cina affertionem re(pondet civis Genevenfis in

libro fuo cui titulus,,

Aemile ,, que la medecine vienne donc Jfans

le medecin;?

Non:

omnis in eo tractando manus poteft effe confummata.

Sed. manus:

in partubus, licet non.laboriofis,, exe

&

4*

citata ,. nunquam in laborios

fis fimilia patrabit,

e) Puzos C. 12. Art. 3. p 13 .. r33,

) Puzos. etiam. forcipe. utebatur, fiquidem: unam ipfe ad' nutunr

uum perfecerat:.cujus mentionem vide. apud Vo1G T

, in differt,

de capite infantis. &2 c,. Gieffe" 1743.

Porro predictas PERINEI

cerattones forcipibus deberi cum fumma

probabilitate contendit:

ELIS. NIHEL, traité fur lcs qccouch..p. j

69

( s

cum forcipe tentare voluerit, & in(idiofis fefe credcre.lucti-

bus; autnon maluerit potius ,. abjecto fux ratis infido remo,

:fïacurum falutis portum. fortiter occupare 9)?

Fas.fit unum. & ultimum antea didtis quxfitum addere,

doctor optime: quare laudatum bonis omnibus, neque lau-

dandum juxta. vos omnes. fatis. in. cafü procellofo tanquanr

facra. obítetricantibus anchora. inftrumentum ,

fit abfolutc

femper, tanquam inutilitatis. fummz. reJiciendum ?. ob(tu.

puifti * dicorum audaciam non potes fatis demirari : fed qux-.

dicturus fum , fac., velim ,. animo. prefenti. & benevolo.au-

diveris.

Singula. per partes cum bona . venia enarrabo

AÀn ufurpatur in obíLaculis partus ,. qux- oriuntur ex. parte

matris2 alia nos & tutiora, & jucundiora in iítts natürc

injuriis aut impotentiis adminicula fuffecimus;. five mola tor-

queat ; five abortus ingruat ;. five dolorum activitas fatifcac ;

five fpafimus convellat; five callus moram inducat ;. five viam

obliquitas. preepediat ; five. egreffum membrana procludat ;:

live prava conformatio metumdum magis nafcituro impedi-

menutum afferat 7) ; 'N;quc ifta naturz adminicula tum in fana

Inthlle, tum in. verioribus ac oeconomize humanz rmgzs

aecommodatis Cel, SERINI praceptis ; tum in ipfismet aucto-

rum. om mum

coruni etiam qui inftrumentis. patrocinantur,.

lbris & obférvationibus- haiffimus 5).

AÀn ufurpatur in obítaculis partus, que oriuntur ex parte

G 3

q) ka volue:is forcipem adhibere in cafu ,.ubi: m.Ila eft lp('uæ neceí-

fitas

Legltur in medicinze dxarus ann. 73. p.. $3 «.

,,La mala-

,v'e E

outre ce ime prierait d. fon premzer accouchement de

»l'apporter (Je forrepsï avec moi , eg. de m'en: fervir dés lapre-.

LP

Lecoris hdem l

,,miere douleur; quié étoit gracieux &c. ..

talia legendo , poteft a rifu ant ab indignatione temperare ?

z) ÍIn hac prava. matris conformatione forcipem nullatenus indicari

contendit Celeb. CRANTZIUS Á c. quare tamen auctores femper

eam fvb iftis circonftantiis clamitant ?

$; Jam citavimus MAUSSIONII & LBVRETI obíervationes quz huc

Ípectant,.

C 344 «

fotus? omnem hydropis fpeciem absque inftrumentis pro-

pugnaré; ommnem capitts aut corporis ; licet naturaliter con-

ftituti , tumorem ; aut quod idem elft ,

omne vittum a ma-

gnitudine vel proportione oriundum tmc machinisfuperare-4)5

omnem fit:

m nature non confentaneum, :quantumvis di fi-

mkm, citra ullam opem extraneam in meliorem commutare;

omnem ignavam in utero molem ex fe non deciduam, ineque

dO*anu'lm progrus vulve viribus cadaver absque ferro de-

tütbare; conf&gurationem monftrofam .omnium difficillimam,

& contigua focietate obftacula duplicantem manu fola

dubcl—

lare docmmus 2 quæd*xm ob(taeula vicimus , quemadmo-

dum extera debellaruntmulti & vicerunt «r)

fL«

WLC

Àn ufurpatur in ob

iculis partus, qux fuam ex imperitis

manibus originem mutnantur? neque in capite per mentun

otlibus pubïs impacto; neque mu'tiplici feetu variis per cru-

delem ignorantiam membris faucio; neque foetu unico pet

extremitatem quandam

caput remorantem &-vix in viis pat-

tus animadverfam obliquato; mneque ipfo multis fimul &

omnimodis in egreífu partibus tuu,tdïs cruore, & labendo

per vulvam «caput obtorquentibus retardato; meque capite

folo quidem prodeunte, [fed ob quasri(«m ex rationibus in-

numeris rationes przpedito in pelvi & incuneato forcipem

unquam prefcripfimus aut voluimus adhibendam acy,

Videtur qu1dem intuitu primo ultimus ille cafus forcipis

dicat veltiro obftetri-

opecram I'thl!feï'æ' an vero ngUïfït 5

£) Peroperationem, ut vidimus, conformationi pelvis maxime accom-

modatam . Quod fi res fic f-xcccdere non poffit; tuncneceffarium in

hoc malo afil lum , operatio C:efarea :

, Vide egregiam de ea com-

mentatienem in LEgvREgTO füite des accouch. lab. p. 420.

Z) Quot hiftoriz monftrorum recenfentur in PARE ] 240! quotin

harmo- gin, paffim defcribuntur! quotm SMELLIO! quotin trans-

action ibus phuufo jhicis! quotin variisacademiarum operibus , qux

tamen [monfira diu vixerunt. Non ergo manibus diícerpta ;fuere.

x) In his omnibus obftaculis, & ceteris antea eïpoütls quanta fzepe

prodigia praeftare polfit infantis verfio ; vide egregiam de ea differt,

tfin

Goe

LLiil

ge, 1757, a U. HERM, Ni1CcOL. KIENMAN,

E

( o k

cans.

Requirit. in primo progreífionis ftadio, in quo caput

extra fuperiorem.pelvis limbum nondum egreffum eít 5) ?

fed hic incurva forceps non debet in ufum vindicari, cum

veríio facilior , femper inftitai queat. Requirit in fecundo ,

cum oblonga capitis diameter propter obítantem. facri cum

ultima. lumboruma vertebra prominentiam ad latera femper

declivis, lento irrepit paffu , & turpiter fzpe quiefcit ? fed

"

hic difficultas poteft femper digitis explorari: quidni ergo

manus: inftrumenti loco infervire poterit 7) ? requirit in ter-

tia itineris. ffatione,, cum in pelvi inferiori coníftrictum tur-

l

gidis. partibus: fortiter undique comprimentibus quafi abfor-

.

betur ? fed hic, qua parte minor in inducenda forcipe refi-

[tentia aderit, manu debet invelligari: quidni manus ex-

plorans ,. fi idoneis auxiliis. naturanr adjuvare noverit, cun-

1

étando cetera: & patienter agendo praftare poterit a).. Quarta.

l-

partus ftatio extra omnem forcipis aleam pofita eft..

1

Verunr, inquis, utilitàtem forcipis & neceffitatem cla-

[-

mant experimenta a famofis cunr illa viris confecta. Immo

experimenta: a practicis celeberrimis contra: inftrumenta mili--

[

y) Quidam tunr adhibent forcipen; Tälïä preffat SMELLIUS. Quin

Y

- €eleb. LEvRETUS: forcipe Smelliana ufus eft in capite ad pelvis

Vide

n

füperiora: repellendo,. quod' poftea: forcipe. fua. extraxit,

LEgv. füite: des accouch. lab. p. 316.

h

2) Non videtur iftis fub circonftantiis verfio unquam impeffibilis z:

vide MAURICEAU obf,. 39:

]-

&) Nifr velimus imitari SMELLIUM, qui caput ad offa pubis fupe-

riora retrudendunr fuadet, ut facilius extrahatur: hocque contra

f

morenr, ait, ufitatum hodiernis ,. illud' totis attrahendi viribus,

In

atque: more cceco comprehendendi : vide in T. 2, rec. 28, obf. 2.

j

in qua quidquid ad forcipis repudium. poteft excogitari, quafi in.

.

integrum confcribitur..

Nn

Hic CRANTZIO CRANTZIUM opponere poffem.

Sic enim lo*

I

quitur c. 13. operis toties citati:

5Caput enim pregrande fepe

'kE

»ipfa natura formavit, & retentum aut impeditum, arte adjuta,

Quare igitur ibidem. indicarü

Sexpellit, ita ut obítaculis &c."

:pe

femper forcipem contendit ? vide c, 44.

2

$ 796 (

tantibus tettata cum. expreffione fiidorís , & citra partarien-

tium periculum profperrima fortius clamant ).

Quid, fi

ipfamet.c) cum forcipibus confe&a, illatum abufum vociferan-

tur? unumquemque auctorem evolve, dili

$

& litem dijudica,

genter perpende,

Sed adeo tenuis eft; regeris, adeo levis ea forcipis la-

mella duplex, ut palam fit omnibus eam progredi pofle, quo

digitis denegatur aditus; quin poffit huc illuc absque ulla

partium molefítia inferi.

Pellem igitur, ut volumen deme-

res, Smelliano more cochlearibus circumpofitum abítulifti ,

doctor optinie: fed quidita ? adeo dura eft ifta lamella du.

plex, ut Iscnir nervum comprimendo, extremitatis fenfum

pro tempore femper auferat 4). Sed adeo lata eít ; ut utram-

que & crurum & feneftre fuperficiem cum digitis compe-

nendo, majus femper duobus digitis gracilibus fpatium oc-

cupet: ergo cum (int duo cochlearia, majus femper irre-

pente parva manü fpatium occupabunt: fed vivit, fentit ma-

nus; & fuppalpando obvwiis parcit; fenfiles viarum enfra-

€tus molliter preterlabitur; fubblanditur tenellulo infantis

e).

;gapillit'f;o; dum *i'l'lfg, quam admoves operi, ferrea manus.

Fac

b) La Mottiorum, Deventerorum, Viardeliörilm, opera evolve 5

& quid poffit natura

, quid poflit manus' induf&ia , quid poffit

patientia, videbis,

c) 1fta jam citata, que MaussroNriUsS, qug LEWRETUS patrave-

runt absque forcipe prodigia in prava pelvis conformatione, quid

murmurant? quid potius non perftrepunt ?

d) LEVRET füite des obf. fur les accouch.

p. 172.

€) Ea fub idea forcipem reprefentat CRANTZIUS c. 9. p. 13; immo

talem fuiffe inventoris ejus fcopum contendit; Hec infidebat menti

imago; cum.a matrona quadam laboriofis femper partubus exa-

gitata, partim propter infantum torofitatem , partim propter via-

rum anguftias, interrogatus, num quoddam maloadhuc futuro re-

medium adeffet,

quod diuturnos demulceret dolores, & vix

transprimenda infantum capita paucas intra horas e clauftris libe-

raret; fane adelt, inquiebam , & quidem paratiffüumum. Scifoi-

"

ï:ï*:'wä*?(

Fác unoverbo, doötör 0

ptime, facoriatur cafuä exili manu

abfolute infuperabilis: tutiora admitto prz tua forcipe in-

ftrumenta, qux fumptuofa minus, matribus neque funt ita

metuenda, neque turpia ipfis vulnera, infligere aut morti-

fera confuefeunt.

Laqueos igitur defideras: przterea etenim inítrumenta

vix ullum amplius memorandum füccurrit; nullum fültemi

allignari poteft mollitie fua magis commendandum. | Fafciam

fuadet MaAvnICUUS fimplicem f), digitos quatuor latam &

duas ulnas longam.

Eandem fafciam adhiberi v

ult W ALD-

GRAVIUS ; fed jubet eam in latitudine fua refolvi

in quatuor

fafciolas , per aliquod longitudinis intervallum ;

ut caput

extra fundam egredi non polfit g.

Suüm facculum cateris

anteponendum auctores funt AMaxDus & GREGORIUS; re-

ticulum nempe 4) quatuor annulis inftrudum ,

in quibus

refticula fericea contractionem ejus & corrugatione

n promo-

vet.

& eticulum etiam compofitum reperit Cuap

MANNUS i),

cujus idem ac caterorum fuadetur ufus. Jamjam

laquearium

.PAU»LUS—V JEGINETA T RHASIS & AYICENN

A 4) meminerant,

atl

tatur, urget, prz gaudio delibutä, atque fi

bimet congratulans:

quoniam efllagitas, ajo, dicam;

medela.laboranti mira & tutiffi-

ma erit ufitata neotericis ferrea manus,

Mutat vultum: induci-

tur fupercilio nubes . , , horreo, inquit, morem iftum ,

neque

teneris illum puerulis, neque delicatule mihi refervo,

Jam me-

tuo ftrigofam vetule obftetricis manum,

cujus duritate hinc inde

ledimur: quam eífemus miferi

mutui,

; fi tractaret nos ferrea manus! 'Ob—

K) MAURICEAU c. t4. p. 296. 287-

£) Vide differt, inaugur. de c

apitck infantis , .

VotiGT. Gieffe 1743.

a Do JQ- CAR.

h) Obf. fur la prat. des accouch. p. 23$. reticulum GREGORII ab

AMANDI fuo aliquantulum difcrepabat :

vide LEYRET aGccoucA,

lab. p. 13. not, b.

i) Vide CRANTZ, Z, c. p. 65.

N

&) locis f;itatis.

^

Hta porro omnia artis adjumenta in extrahendo capite trun-

cato adhibebantur.

Áliam in incuneato capite avellendo

fafciolam fimplicem mediante ferrea lamella circa collum un-

dique convolvendam RarHLavWius impendendam auctor

eft /). En omnia tibi exhibeo fpecimina. Hilaritatem fronti

protulit eorum intuitus: non miror: qui fugillationes antea,

qui vulnera, qui Ícifluras matris femper clamitabas, tali

nunc formidínue vacabit animus.

Modo reticulum leve capiti

admoveas, aut habenam imponas defuper, aut circa collum

obtorqueas ; brevitotis attracta viribus, incuneatum aut abs-

que trunco refiduum in utero caput pertinaciter evellet,

Neque tamen adeo promptus erit, de quo gloriaris, fuc-

eeffus, vir optime: neque (i calanticam aut fafciam capiti

applicueris; quod vix non femper, íi non impoffibile, fal-

tem difficillimum eft; jam de extractione feetus aut capitis

conclamatum eft: ita enim fub eorum actione deprimetur ad

inferiora caput, ut per füperiorem partem complanatum,

majori adhuc cum difficultate ex pelvi emergat. Sed fi tuam

potis es capiti calanticam imponere, quare manu absque ea

mon üteris? Ífed in incuneatione mavis cum RATHLAUWIO

ftrangulare infantenmi , quam prudenter cunctando fpe vivum

falutare? funt mihi manus , funt brachia, aut tutiora tuis

L

anltrumenta.

Laqueos & reticula tolle.

Unum reftat fubfidium, ut in fententiam meam & in ve-

xitatis partes philofopho facras obftinatum te traducam , anti-

quitatis opera revolvere; & Tigurini medici apertoria, at-

]) Vide LevRET /füite des accouch. lab.2. pl. fig. 4.. cujus de-

fcriptio in eodem opere extat, p 3:7. De laquearibus peculia-

rem fectionem confecit SMELLIuS, T.1o. p.249. fedeorum uti-

lem operam recenfet, T. 2, Receuil 27. obf 2. Parceque je Jca-

vais, que dans des. cas -oi l'on s'efl ainfi feroi du filet, ait

SMELLIUS, dans;lunm le cuir chevelu. a. été tout emporté; &2

dans l'autre la machoire inférieure & été coupée jufqu'á l'os,

$ant &e. Tante molis erat Romanam corhierg gentem !

a

æææ

«que m) matrieis fpecula; :& Arabum vertiginem z); & vetti-

gines nec non impellentia Graecorum aut Romanorum de-

promere o?.

Forfan poterunt rubiginofa ifta veterum ferra-

menta quod intendere debes, quodque recentiorum mnitida

non potuerunt ;. offa pubis nimirum divaricare a fe invicem,

uterum quantumvis cum pelvi reluctantem aperire; atque fic

latiorem egreffuro viam explanabunt.

Nam quid aliud fa.

eiendum expeteres ? .. , Horrorem incutisdoctor: Quafi vero

iplimet pelvis offa im $) partu laboriofo a fe invicem didu-

cerentur! quaíi poffent faltem cum machinis absque partiüm

laceratione aut fphacelo divaricari! machinamenta theorize

falfitlimz fuperítructa, ingeniofa in excogitando, in agendo

perniciofa, funelta, lethalia tolle.

)

Tollo fane, alumnule mi, tollo; neque qui ulteriora vi-

KRc-

deas propter jejunan rationibus vanitateri dignus es,

-«linant adhuc aureisin latebris mira mentis humanz inventa;

reclinat quidquid luxurians neotericorum ingenium reperit,

ut aliqualem cerebri extractionem perficeret; reclinat quid-

«uid antiquorum folertia effinxit, ut membrorum quorum-

cunque impedimenta auferret; hic ea omnia infimul collecta

recondo.

Si tanta tua eft erga tenellulos infantes benevo-

lentia, ut folis eos manibus traducas ad. vitam , neque velis

vel intocentiffimis inftrumentis adjuvandos; quantus erit

dolor, quam altus, dum meceffaria fxpe in fcindendo, in

mutilando, iu excerebrando ferramenta, tam induftriis ef-

fca viris recogitabo: qux tatien ultima fupereft in facili-

tando partu indicatio,

Sed eam hic nullatenus explicabo,

H5

m) Vide JacoB. RUEF. 7. c. ita PAREUS L. 24, €, 86,.

A) ALBUCASIS /. €.

"

e. ld. ibid.

p) Extant alique obfervationes que fejunctionem iftan

f videntur af-

ferere: fed iftas aliqui prefracte negant, Saltem non vifze fuünt

nifü in mslieribus, aut qua laborarunt antea motbis; aut Qu

D

lapfum paffe fuerunt; aut &c.

& 6o $2

teque tuo caítigatum fatis fato permittam,

Omittam ergo

HiPrOCRATIS fcalpra cum unguibus 3); Moschioxis per-

foratoria cum embryotomis; AETII, PAULI, ÁALBUCASIS,

AVICENNA cum cultris inciforiis terebratoria »); omittam

Fnigprr patrís gladiolum. vagina inclufum ; ferram fimplici

manubriolo inftructam,armata dentibus cochlearia 5);omittam

terebra OurDI occulta £); . ferrum SrMPsONI 4); omittam

perforatorium LgvRETI x); omittam FRIEDII junioris tere.

brum »);

omittam forfcen: BiwGiI 2);

omittam mira

adhuc multa recentiorum inventa, quo hic recoudo,

Quid autem tu ipfe admittes, qui omnia artis admini-

cula huc usque inventare

inauditi ?

jeceris? afferesaliquid novi, miri,

Parce falibus , do&or venerande;: tempera lingux elo-

qguenti, &a liberalitate jocorum abfítine.

Ridiculum acri-

miftum rem non fecabit, neque litem unquam dirimet, Non

refpuo ultimam quam affignafti indicationem: ut autem ipfi

aciam fatis, nil novi defidero , nil miri*expeto, nil concu-

pifco inauditi,

Si opus habeam inftrumentis, hoc unum

volo, forfices chirurgo confuetas, neque quidquam ultta re-

quiro q).

q) De morb. mul. l. 1. c. 96. & de fuperf. e. s.

r) C. t3. ART. tetr. 4. ferm. 4. c. 3. PAUL. l. 6. Ccap.*4. ÁLBUG.

l. €. p. 446 AVICENN. op. c 28. 29,

5) Vide Dxtseni dimT. citat. c. 24.

t) Vide Treatife of midwifry.

u) Dehocinftrumento fit mentio in Ill. SWwITEN. eomm. t. 4. p. 49e,

x) Hoc vidi apud Dn. ROEDERER. Argentinenfem embryulcum, &

artis obftetricie Doctorem clariff. atque eruditiff,

y) lbidem vidi FRIEDII terebrum:

quod aliud nihil ef£t quam tere.

brum LEVRETI in jun&ura mutatum.

*) Vide ejus Iconem in I!luftr. JaN&K1I differt. citata.

&) Celeberr, DEVENTERUS cultro utebatur; & lll, HonNIUS clave.

Q 6

o

Unieus mihi videtur cafus Cafarea operatione non terminandus

neque tamen manu licet exercitatiffima fuperabilis, (i fit omni ex parte

perfecta, neque aliis remediis obítinata ce(ferit, cum maternarum vi-

I

rium proftratione capitis incuneatio. Ni. manus potuerit veronem in-

m

fantisinftituere; ni fitu decenti, nivenz fectione, ni corroborantibus,

ni variis indufirie manus encheireübus adjuta mater parturire queat ;

dum nihil non patienti embryulco & naturze victoriam expectanti ten-

pf

tatum eft; intereadum demortui partus (igna fefe manif

ib

abunt,

Incerta quidem ex his multa funt ab auctoribus allata, tum veteri-

f;

bus, tum neotericis D; : alia etiam falüflima, quatenus vera venditata

[1

funt c): fed quod magis dolendum, multa, & fi certz mortis indicia,

in hoc pofitu infantis nequeunt inveftigari.

Quis enim epidermidis

feceffum in variis corpufculi partibus, capite inclavato noverit? quis

in capite horrendum in modum tumefacto latitantem fub fontanell

membranulis pulfum exploraverit? attamen fi pul(averit nullibi tumor

-;

ab appellente ubertim fanguine non refluo oriundus; fi frigidus paula-

tim nullum amplius arteriis cruorem excipiendo fubfederit, de vira fos-

tus conclamatum eft d ).

Non reformidandum eft hic locorum inítru-

mentorum fubfidium: ergo actis in cervicem infantis forficibus earum

manubria explicantur: rurfus in contrariam depreifie partem pariter

diducuntur, ut vulnus incrucis formam inflictum latum excerebrationi

campum prabeat: fit ea per rimam ufitatis forficibus fontanelle infli-

€am: tum extrahitur vix non femper facillime, fed femper absque

partium matris inflanmatarum lzfione ulla miferrimus infans, & mo-

ritura mater , hoc unico auxilio fanitati ut plurimum re(tituitur.

-

Quo igitur plaufu nunc immanem inftrumentorum apparatum pre-

fequentur eorum patroni, ideo audaces, quia alias celeberrimi ? qui-

bus laudibus ea vulnerum & mortis figna extollent adhucdum & de-

corabunt? que potius pertinacia dgmens! quis furor ! dum per- urbes,

P

€cleberrimis viris fimpliciffima þlacuerunt; neque opus habuerunt per-

pelitis macuinis, ut mira patrárent.

)) Hipr, de fuperf. c. 4. MOSCRIO c.133. qu. 2. PaRÉEL 24. C, 5I.

p- 959-

$) Ita VIARDELIUS p. 75. & 76. allerit meconium femper effe mortis in-

dicium certiffimum : quod tamen certis fub cirenmftantiis nihil indicat

aliud nifi fetum aliquam in egreffu moleftiam pati per vim compreffionis

abdomini diutius incubantem.

Nnulla ex parte -matris figna filii mortem afficurare videntur ; cum mor-

du matres vivis adhuc filiis tumnli non raro primi fuerint.

N

E d

g

äqpe rafum c& matres videre lapguidifmas qna terefiflmes infantes

d

3

$ 62 i9

per regna, per populos civilibus odiis armatos immanis graffatur di-

fcordia cruoris ingurgitata fluctibus, nova bella inferre matribus ; iftis:

deteflanda magis; & refperfos genitali fanguine infantes, fpem patriae

laborantis unicam in ipfo vite exordio trucidare velle; & internecione

eo reformidata minus, quia jactantius. celebrata delere ! audiant pa-

F

triam ipfam orantem: ,,Famofi viH , in quorum manibus labentis vitae

»& incipientis fpes inclinata recumbit ; eam totis fovete animis; totig

»curate viribus; neque lacerum jamjam funeftis mille plagis gremium

»novis funeftate vulneribus & conficite.

Stricta ferri acies in obfidio-

»nibus, in praliis caro civium fanguine fatis fuperque cruentata eft;.

»cur illam innocenti cruore inficitis in ipfis zedibus & faedatis? cer-

»nite extructas in puerperarum afylum donios, in quas penetravit nun-

»quam ferrea machinarum cohors; quze tamen tot dilecta mihi fuis

»parietibus onera recludunt: non horrent hic vulnera imatres timida ;

»& incruentis quaffate doloribus, materno. vultu fecuritatem expri-

»,munt

Quid igitur devotas viro matres & operum fuorum oftenta-

»trices letabundas & uncis & forcipibus difcrnciatis? luctuofam pa-

»triz facram auri famem deponite: propulfíate a: fexu:humanitatis di-

G

»gniífimo, ab ipfo focietatis elegantiffimo flore falcem impiam, neque

»in ipfo germine dilectiffimos fructus peffundate,

Intueamini manunt

»que vobis a natura data eft; hanc non in tractando ferro, fed tenel-

,lulo infantis corpore exercete; confummate eam in tactu; confum-

dexteritati

,mate in ufu; in facilitate. motuum ;

in dexteritate :

»,mifcete. femper conlilium;' atque fic animum inducite, illum. qui

»in laboriofis partubus exfolvendis rarius inftrumentis: utitur, elífe

»celebres inter embryulcos celebritatis dignillimuma;"

FINIS

-

P g a qe

*

i

$. locó &4RCTITECTO /ege ARCHITECT:

I. l. ne oterici, l. neoterici.

v

;

. l. pubis, 1. cóccygis.

15. l. ocftacula, l. obftacula.

ä

g

::

18. l. ergre(fum, 1. egreffum,

4

36.

16. l. ALCEHAMTIO , 1: ALBGH

Y

KMPIG;

II. L bruini, l7 BRUINI.

j

* "8 "d d ud'd'rr

40.

26. l. bruini, l. BR&UINI.

k»a

:

16. l eum, L. eum -

ü

u

a

L

D

a

35

al

E

E

E.

t

-

E

n

"

EPTTUR s

e

—

*

4

E

$

E

&

$

*

1

"

^

»

&

*

o

p

dgie

n

:

;

L.

"

E

$.

j

d

*

X

e€

b

po"

2

1

*

2

:

E

"

*

*

EOW

$

x

g

L.

4

ET

li

E

W.

E

j

L

a .

"

*

í

*

v

*

*

*

*

E2

li.

*

-—

&

"

"

*

£*

-

d

*

E

"11

1

E

i

i.

E.

E

"

3

;

Y

L

E

"

x

"

E

F1

b

s

-

á

M

d. *

E

»

$

":

$

r

à

H

*

i

&

X

«

»-

*

*

&

j

d

*

"

äi;

*

*

r

à

E

E

m

F

ä

y

F

F

L

]

. d

r

Á

«

2:

k

L.

[

k

F.

*

r

y

*

-

d

;?

2j

L

*

I

J?"M

22

du

*

A

.W ET

s

o^

d

Ls

*

d

P.

L

$

E

i

a

d

L

i.

]

A

p

.

*

k

$

du ii

E

:j

"

;

-

)

T

7

*

áe

i

E.

af

j^

&

"

A

E

L s

ia

EC

*

t

L

4 x

^

&

æ":'.

&

"

»*

A«

f,

g

*

p

^

*

"

"

a *

CR

*

n

;

"

*

E

d X

El

-

*

*

"3

r

3

Li

"

*

h

af

*

^

VP

*

ü

-

E

e

—

E

*

E.

d

*

w

r

$

gj

r

L

"a

*

*

b

*

T4

r4

*

*

-

L

*

k

E

*

*s

Á

»

d

g

E

**

P

*

$

A

"

*

X

»

p

*

ï

B

m

*

E

É

-

vas

& s

*

?

K

s

E

*

*

-

&.

Lal

sst

E

x

E E

E

&

*

»

-

*

o

hs

* o

L

^

$x

U du

*

E

F

$.

L

p

&

"

*

d

*

&

$

&, ä* AR

Ób

^ .'»5"-

L.

&A n

ï

«

*

E s

F

4

H

n

*

!äh

E

I

:

R

m

*

i,

L

pl

d.

sl

L.

"

p

&

i,

*

g

1

*

LY l

1

R

E

z

5

t

Ó

à

Em

*

:

*

*

LÀ

L0

h

r

*

hu

- t

4

"

*

i

a

g

*

&

h

À w

*

i

-4e

X

-

L

*

r

p

$

xv

L.

i?

P

E

E

:^

És

o

»

"

i

"

*

*

L

x*

b

23

a

z

»

*

»

P

*

EU

*

od

d

E

El

i

x

5Am

95

ii

Y

E

*s

d- *

d

*

*

Ws

^s

g*

X

;E

*

:

H

]

E

/

H

ho

1

E

N

[^

—

z

& 3658

L.

m

Á ..

**

2

l

*

ha.

AC i

d

M?.«

"

ä*w

"s

5

$

y

*

l

&

»

*

«

x

.

E

L

g.

*

ï

o

a

E

*

*

1

*

*

-

i

^* ii/

9É

L

J

.

*

*

us

u

2

w æ

d

-

o

145

hi

1

&

cem

20

"g

" 5 X FX

S

X

y

XATIO MEDICA

R

19

18

VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset

ET ABUSU

17

JIMUENYAOROUM

16

a BH

Focus O Balance Q

15

E OBSTETRICIA

BA

N

GRATIOSA FACULTATE MEDICA

M

ARGENTINENSI

! LICENTIA

T

UM DOCTORIS

[

ITE OBTINENDI

e

[

:RUDITORUM EXAMINI SUBJICIT

ARII ANNO RED. SAL. MDCCLXXIPF.

l

com

d

HALARIUS LAURENT

]

ONCOURT, IN COMITATU BURGUNDLE,

L

Q. C.

äB

I5

P.

v

|

r

äw

|

ARGENTORATI

ä

I£NR1CcI1 Hairzir, Univerfit. Typegrahi,

W Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.