KaI600-2586_10 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Dissertatio Inavgvralis Medico-Chirvrgica De Tracheotomia Et Laryngotomia Ficker, Wilhelm Anton -- J s » r " & E d d * - " ) MC —— ÀM " T T n — —— 1 ES — T A 29 ; . ". l 4 M , o as o E le a* la l ,uv w X 3 d e - V l" —— - - an.1 r EN * s L2 a ha* 3 NU Lal La w " [ ld : NS " E TM v w« : w P4 7l À ISSERTATIO INAVGVRALIS MEDICO- CHIRVRGE(,A riepmen , EBPO AL P M TRACHEOTOMIA ia LAWNGOTOMM QVAM CONSENSV ILLVSTRIS MÉDICORVM ORDINIS pPROSOSVMMIS IN ] MEDICINA .ET CHIBVBRGIA HONORIBVS RITE, OBTINENDIS PVBLICO ERVDITORVM EXAMINI SVBEMITTIT A YaGc-d U m GVJId6CcJUPe^h AS0NSwVg TJC6A o 0 2c€5 Véeof g.2 6U .c 9 ef., SOCIETATIS PRIVATAE PHYSICAE GOTTINGENSIS SODALIS DIE XIX. APRILIS. CIOIOCCXCII DIGENVCNUQU I GRU ERFORDIAE TTERIS GOERLINGIANIS, Acap. Tsroc Mi " TM REVERENDISSIMO ET CELSI SSIMO DOMINO DOB/IXD«O FRIDERECO GWLIELMO EPISCOPO HILDESIENSI AC PADERBOR*QENQI u S .E 1 PRINCIEIPE! GOMITI PYRMONR AN O, ETC. ETC DOMINO SVO LONGE CLEMEN- lISSIMO S5P CT p EUTTE V CH m RTT SPECIMEN HOC ACADE-MICVM SVBIEC-TISSIMAE' z HVDIILLisz.«E VF'.NE.RATII"ONAIS DOC-VME;N.TVM DEVOTIS'S.IME DICAT. AG CONSWECBAT b [ l i ;AVCTOR r LEC. .'LECTORI, ISENEV-OLO S P. I (M AVvVCTO!Rn üum de confcri'benda commentatione inaugu- Q .rali cogitarem, ideoque magna Dilfertatio- num volumina peruoluerem, quani maxime mjra- bar, nofira aetate, in qua ars medica et chirurgica, fumima vtilitate, vinculo firmiori altera alteri iungi- tur, neminem ad 'Tracheotomiam accelfiffe; etfi nihil it vulgarius, quam vt Dilfertationum Scripto- res de argumentorum inopia in proemiis conque- rantur. In nulla autem cognitionum humanarum parte plura, quam in arte falutari, reftare diligen- tius elaboranda explicandaqug, qus Medicorum negäuerit ? A Ó Nec EC vt ERE as Nec etiam defuere materiae, quas difquifitioni accuratiori fubicere libuiffet defuit vero tantum temporis, quantum earum dignitas exigere videba- tur; maneant igitur otio ftudüs priuatis magis fa- venti referuata. Vt aliqua tamen proferrem, quae Differtationis vice fungi poffent, "'racheotomiam pro viribus ex- plicandam fufcepi, operationem fcilicet commen- datione et vfu frequentiore dieniffimam. Hiíto- riam eiusdem litterariam é praeclaro GEonGrAr AvcvsTAE librorun thefauro, quumi ibi adhuc degerem, hauftam, ea breuitate, quam anauitw h- : belli limites poftulabant, confcripfi. Peliqua Virorum. Eruditorum iudicio lubens fubiicio, quos, vt ea, quae minus recia ipfis vi- deantur üroni ienofcant, mihique fdueaï at, fum- tui uus preeipus rogo. qu W Ynj Qu àp f SEC- P 2 r D. [ ä eu 2 . d l X2 d- Ed v » 99 m * d T ,(,L»—- æ?ba d* aM ": 23 hu H?u j C d ERY i )X. u fla SECTIO -PRIMA, LE n Y De Tracheotomia. M 9. 1. $ iij efpirationi nonnunquam tanta obiiciuntur impedimenta, yr R vt, nifi breui amoueantur, diris füb angoribus, fpiri- Celerrimo hinc opus eít auxilio, tum vitamque auferant. j quod quidem omnia remedia, quae füppeditare ars medica poteft, faepiffime negant. Haec vero impedita vitalis aurae infpiratio non raro pendet e morbis tracheam , laryngem et quodammodo pharyngem obfidentibus, qui chirurgica arte, aperiendo fcilicat tracheam , feu laryngem, non folum minui, fed etiam omnino tolli queunt; quum tamen primis mec!igi- na ( —— DoDATUUESE ER Em t n 8 » nae temporlbus tales aegros fato tradere funefto, vel fiftulas TiC in fauces detrudere commcndaretur a) i L 0 2; ftà $. hj "fclepiades , primus tedicorum romanorum fama et N meritis excellens P), operationis illius auctor putatur «); quae quidem, etfi ab ipfo, nondum tentata, plurimus tamen ita ang I« probata eft, vt eam publice commendare non dubitarent; in- & ter quos Ajfclepzadzr difcipulum fectaeque methodicae aucto- iMf rem, T/Eemffmmz $, -utyllum, ignotae aetatis fcrlptorem, Paulumque Jdeginetam *) nomma[ïe fufEaet 0. 3 f Quis primo hanc operationem tentauerit, anxie non per- * fcrutabor, quum mihi antiquorum fcripta legenti nihil occu- ? rerit, duod aliquem eorum Bronchotomiam exercuiffe certe h demonftrare poffet. : Sit vero, quod 1pfimet operationis pe- ] ricu- D) 9) PlniüHiltor. nat. L. XXVI. C TI! T b) T. BZuzenbachi? , Pmueptous pxc ww m, mhou. in hxüox med:c b litter. P. 49- N €) Caelius Anreliamus 3n acut. patfion, T,. T. p. 225. Edit alt. Haer: Galenis in. Medie, Edit. Charr.: TJ1E. p. 379 D d Caelius. Aur eliamus 1 e 1 €) De re medica Colon; pP634:p 88—89 L d 9 jlis riculum facere non aufi fint, tamen, praeter citatos, ab 47 bucafi , egregio apud Arabes Chlrurgo £), Guidoue de Caulia- co 8), JAmibrof. Pavaeo, principe Chirurgiae apud Gallos re- ftauratoreh), Jac, Dalechampio!), Fabric. ab "Aguapendentex), Iul. Cafferio V), Nic. Halicot *), Iul. Guflauino v), Maillardo), )d Sanctorio P), M. 44. Seuerizo 3), et pluribus antiquorum, in quae 1 1 angina inflammatoria commendatur, quos deinde omnes fere recentiorum exæperunt qui Tracheotomiam amplexi funt ; If et vel füa auctoritate, vel aegrotorum, quos eius ope (anitati o reítitutos perhibent, exemplis celebriorem reddidere. reil 0. 4 f) De Chirurgia. Edit. Chazning. Oxon. 1778. L.ll. p.227 —29 8.) Inftit. Chirurg. Tra&. III. de Apoft Wt h) Ocuvres. à Lyon 164 p.189 0C* i) Chirurgie frangoife. à Lyon: 15773. p. 169. fq, ky De operat. chirurg. c. XLIV. certe l De vocis auditusque organis. Ferrar. 1600. C. XX. sp Ticu ? Queftion chirurgicale, par la quellé il eft démontré, que 1e Chi- rurgien doit pratiquer la Bronchotomie, Paris 1620. ») Locorum de Medicina felectorum liber. Lyon. 1616. Teat 9) De quaeftione: vtrum in angina tentanda fit Laryngotomia. Bafii 1623. d ! P) Comment. in Canon. chemme Venet. 1646. p.$09. fa. 3) De recondita abícef, natura. L,IV. p. m. 191« B TO 0. [ -- Licet ab antiquis inde temporibus Tracheotomid adeo placuerit, vt, me quidem fciente, praeter Zretaeum *), et 2 Cael. "durelianum 9) , nemo eam i mprobáre conatus fit; licet "Ts tius peragendae occafiones deeífe fane non poffint, attamen rariffimis huc víque chirurgiae operationibus adícribitur; ete- nim praeiudicata illa opinione, qua refpirationis organa non- nifi cum vitae periculo laedi poffe vulgus fibi perfuadet, chi- [ rurgus plerumque eo adducitur, vt, famae fuae confulturus, ab huius remedii vfu caute abítineat. Verum enim vero cum nulla pars operationi rectae inftitutae fübiicitur, 'cuius laefio- J nem redicina forenfis pro abfolute lethali declarabit, hocce vtiliffimum remedium, data eiusdem indicatione, qegligere, eoque praefentillimum auxilium aegroto in mortis periculo verfànti eripere, chirurgo haud igno[&eqdum videtur. MEST : Quamuis autem tracheae incifionem operationem valde É egregiam effe credam, reticere tamen nequeo, eam non tam —5 facilem, tam tutam effe, quam plures fibi perfüadent. Chi- rurgus eam bono cum fücceffü tentaturus, artis anatomicae bene gnarus fit, optima vtatur methodo, beneque cognofcat, * qua- 7) De curat, morb, acut. L.T, c: VII. p. 168. Edit, alt. Hall. 9.L. 6 ao n as YXI quatenus-operatio prodeffe adhuc pofïït Hinc nihil magis.in &O * votis habéo, quam vt labor ineus:exignus; in huius operatia- nis indicationibus conquirendis, et, inter plures, -optima & et eiusdem-methodo :defcribenda aliquam-fàltem proferat vti- 3 litgtem. i $56 d " Tracheotomia quidem in quibusdam laryngis vel fau Ti jl adfectibus, quibus refpiratio difficillima, vel'penitus intef- ii cepta fuit, adhibita eft; aft.in pluribus certiflime cafibus feli- l$, citer adhiberi poffet, modo eam non refugeremus. Liceat in| mihi ergo, omnes enumerare cafus, qui hancce operationem 0 indicare queunt. [i4 a.) -dugima iuflammatoria , acutiffimus fàepiffime mot- L] bus, qui tentatis omnibus remediis antiphlogifticis tam inter- nis, quam externis pertinaciter refiftens fuffocationem mina- Jtur. "Non quidem (emper eundem occupat loctim , fed modo "uvulam, vel tonfillas; modo laryngem, vel tracheam , modo pharyngem praecipue,'aft interdum omnes illas partes fimul d adficit, idque maiore vel minore periculo, quod e maius mi- ' nusue impedita refpiratione elucefcit. li Anginae fpecies, quam laryngeam vocant, ob fummam Ó in genere periculofiffimna *), ia partis a(.l'fectae virritabilitafem, nec b d t) Sro/l aphorifi. de cognofc. e£ cur, febrib. $. 98. R. A. Vogel praele&. de cognofc. et curand. praecip. . h. affe&tibus. p.1. $. 183. p. m. 134. B.2 i ä | 12 du MTR nec tamen uvularis, tonfillaris et pharyngea otmni ca-fent pe- ol ijculo; quum, ob impeditum fanguinis motum, tanta intu- A meícentia oriri poteft, vt de aegri vita actum foret, nifi a Vi medici, vel chirurgi auxilio aliquid poffet expectari. . - X Qui huius morbi naturam cognofcit, non facile negaue- rit, Bronchotomiam, et propter fanguinis miffionem topicam illi femper coniunctam, et propter celeram refpirationis refti- fo tutionem , omnibus remediis faltem palliatiuis coronam prae- q ripere, quod etiam antiquis ícriptoribus haud ignotum fuit; Ti nec inutile eorum monitum eft, operationem fcilicet in illo folum caíü inftituendam effe, vbi partes fupra palmones pofi- L tae fünt adfectae; etenim in fummo anginae gradu , ob impe- ditum fanguinis per pulmones circulationem, peripneumonia f accedit, quae Bronchotomia tolli nequit, et per íe non raro fi lethalis eít. Y In 1)) «dugina [paffica, fine adparente tumore, quandoque fuübito maximaque cum vehementia oritur. Abfque vllo figno confpicuo , folo ftrangulatu orthopnoico fe prodens cito letha: ) lis eft ", et fere femper, poft mortem, fuppuratos pulmo- 3 nes relinquit. v*), 3 Cel. S&arpius quidem in hac anginae fpecie Bronchoto- yi D) miam reiicit *), non firmis vero nixus argumentis; nam eum ü - glot- r f ") Hipbocrater in coac. praenot. C. XIV. OE A A c X) "Ireatife on the opcfa!imïs of Surgery. F.L.ond; IZ;I. p.187. r RRE t 13 lottidem in hominibus hac anginä mortuis femper patulam B It« inueniffe, non eft, quod miremur, quum morbus ifte fpafti- fía cae indolis fit et poft mortem omnis fpaftica confcrictio rela- Xetur.' iue A c) Zdugina fuppuratoria. inflammatoriae fuccedens fut- focationis periculum interdum non minuit, quin immo auget, «t quando partes pure diftentae, ob fitum minus aptum , aperiri Lt ul t nequeunt, jllo yfi d) Tumnores glottz'dä adiacentes, Llua'les funt radicis linguae, amygdalarum, vel uvulae intumefcentiae feu inflammatoriae, p fcu fcirrhofáe, interdum. viam aeris ad pulmones fenfin fen- nua 7) fimque adeo occludunt, vt inftrumenta vel ad fcavificandum, vel ad excidendum neceffaria, abfque fuffocationis periculo, inferri haud poffint, neque chirurgis pra&licis erit ignotum, g polypos faucium et narium adeo aliquando increfcere, vt ad ?0 laryngem defcendant, ligaturaque iniecta adeo intumeícere, hi vt refpirationem intercipiant. Immo ipfi Oefophago corpora o aliena deglutita, vel polypi inhaerere queunt, quae neque ad ventriculum detrudi, neque in os protrudi poffunt, quin ae- (t. In omnibus hiíce cafibus Bronchotomia ger füffocetur Y). eurm. tam aegroto, quam chirurgo multum certiffime commodi ad- ol ferret. v e) Y) Habicot l.c. Cap. XVI. B 3 14 e) Rarifimam, attamen aliquando obfernatam 7) cartiJa- ginis thyroideae et. cricoideae. fracturam ftrangulatio proxime fe íequitur; fed quid Chirurgo faciendum, íi tali cafüi ftatim £0 intereffet? Num cartilaginum fruftula a loco füo remota citiífi- gl me reponere? Vix quidem fieri hoc potuerit. Si ab vllo re- tit medio aliquid folatii expectari poteft, a Bronchotomia expe- fr ctetur, quae nouam aeri viámn aperit, donec cartilagines prio- Thi rem fitum recuperarint. p Àn tumores chronici.in regione iuguli , feu glandula thy- le roidea tumefacta indurataque aífperam arteriam , vtpote. par- tem, inter omnes adiacentes, maxime refiftentem, tantum T poffint comprimere, quantum ad plenariam aeris interceptio- nem opus eft? Dubito. yg Si vero illud contingeret, Broncho- lib tomia nihil prodeffet; etenim tumor ipfe quam celerrime re- folui, vel extirpari deberet, fi aegro vitam conferuare vellemus. uf ) J2 44 Detharding.*) Bronchotomiae vfüm in fübmerfis commendat, nec plane reiiciendum, vt aliqui voluntb), hocce confi- ce 2) Cl. P/e.;zk Samml. von Beobachtungen. Vindeb, r775$. p. 15 $. íq. Qir 3) Differt, de - methodo ,- fü bi 2 " uenierdi fubmerfis per Làryngotomiam. tie Roftoch. 1714. Etiam inferta Perilluftr, Halferi Difput. chi- irfi rurg. felect. T.1I. p.429. b) Keffelringii Differt. de morte fübmerforum in aquis. Regiomont. 173$. Cel;-Louir in Mémoires de l'Academie royale de Chi- rurgie à Paris, T. IV. p. 497. fq. as t RE t 1$ ia confilium eredo , mecum reputans: quantae difficultates iftis, ifte fere femper tumultuariis, aerem per glottidem infpirandi, t conatibus , faàepifIime fefe obiiciant. Negari quidem nequit, if aliquam infpirati aeris partem, Bronchotomia facta, per glot. Bs tidem recedere; adhibita vero:cannula paululum recurua; in- (pe fra defcribenda ,. et infpiratione per eam: t vehementi faéta, Iio- maxima pars aeris ad. pulmones tranfibit. Obiicitur quidem, in fübmerfis glottidem femper effe apertam et pulmones aqua plenas ?). Nonne vero, fi primum: fectionibus cadauerum thy- demonftratum foret, per-Tracheotomiam: via: parari poffet; pat tüm — ad inflrumenta melius inferenda, quibus aqua ex(ügeretur d)2 "Trachea pulmonesque vtique: hac: ratione: irritarentur; num Xit- vero periculofa haecce irritatio incorporibus minime irritabi- (ho- libus? Hinc nullus dubito, quod:illis infelicibus et: aliquibus t fuffocatis Tracheotomia ex Vüx foret.. N 0. 7- SMS Qcce In quauis angina paulo grauiori periphe,umonia pertime- Jnit fcenda eft, quam , vt quisque facile intelligit,. Bronchotomia curare nequit; hinc Chirurgo fümma: opus eft circumfpedio- ne, ne, fi pulmones quoque inflammati , aut iam pure repleti, J irrites fit'eius !abor, et calumniandi anfam praebeat. Ante- yont. a *) Cel Louis l.c. p. 497.. 9) Poureau ouvres pofthumes. T II. 16 nE m Antequam ergo operationem.inftituat, bene attenden- dum, an affiduus oppreffionis fenfus ad thoracem, indeque et ob tuífim ficcam, vel humidam , vel cruentam, profundius Ti infpirandi facultas fit impedita? T E] Etfi tumor radicis linguae eiusque mufculorum, palati Q uvulae huiusque mufculorum cum infauftis illis fignis-adpa- Yv ret; attamen Chirurgus non faciat Bronchotomiam adeft Yu enim, vel appropinquat peripneumonia. 10 In qualibet angina vehementi , fine adparente tumore, f quae fübito oritur, accedentibus nullis peripneumoniae fym- d ptomatibus , operationem quam citiffime adhibeat. (S.6. 9) üt Non vltimum in genere Tracheotomla Ht remedium , fed Sür d primum. In adultis plerumque-minori cum periculo et labore per: Tat] ficitur, quam in infantibus, quorum glandulam thyroideam re(g non raro valde propendentem 9), glandulam thymum prae- grandem, arteriasque thyroideas inferiores valde mtumefcentes inuenimus, quae periculum haemorrhagme ülaedantur fa- fülui cile qxxgent Pari modo res fe(e habet in iis, qui ftruma la- atte borant; hinc operationem non accdcxare cautumque eITe ne- U]d ceffe erit. S. 8. €) L ZFrisberg, praeceptor pie colendus, duo vidit exempla, vbi in iunioribus infantibus glandula thyroidea àd thoracem vsque a hy defcenderet D RENSORa o - E 9. 8 V Methodum, hanc operationem peragendi, antiquiffi- inam £). maxime imperfectam fuiffe, nemo negabit, fi legerit 105 nihil aliud requiri, quam vt cutis fimulque fpatium membra- naceum inter tertium ac quartum tracheae annulum aut fi i Chirurgus paulo timidior fit, primo cutis et mufculi, deinde Pu vero trachea ipfa incidatur. Vox aegri intercepta aerque per ld Mihi vulnus fibilans, incifionem fàtis penetraffe indicabat. non plane verofimile.eft, operationem hac ratione vnquam o factam fuiffe. "Abucafis quoque nullum in fua regione Bron- j chotomiam feciffe teftatur, ipfeque operationem haud perfe- o). cit, quod quidem Cl. Z7gz/zis a Creuzenzfeld credere vidctur £). (l Sanauit folum ancillam, quae fibimet ipfi guttur inciderat; MATET fed aliud eft, quoddam tracheae vulnus curare, illaefis refpi- rationis organis, aliud, hiíce inflammatis occluhsque, viam Q?.l' re['pxratxoms amficxal»m facere. eam. me 9: 9 (5 fä* Fuerunt quidem, qui melius effe putarent, incifà pri- mum cute femotisque a fe inuicem mufculis, inter praedictos alä arteriae afperae annulos lanceolam immittere, pofteaque can- i f nulam introducere, vel rotundam rectamque ^), vel paulum recur- D 8' £) v. Aibucafes, Paulus Megineta, Paraeus l. c. v *.8) Bibliotheca chirurgica. Vindob I"SQ . D. p -106. v.ikc hy Fabric, ab Aquapendente l. c. C ] 18 n— —— recuruatn fimulque compreffam !), duobus annulis in capife $ armatam, quibus per duas taeniolas ad colli pofteriora alli- ftj (It getur, fiue,, fecundum quorundam confilium, priusquam lan- ceola educatur, iuxta illius laminam fpecillum inferre,. cui d fit cannula in tracheae vulnus transmittatur k); aft haecce me- d thodus multis ambagibus iisque- haud neceffariis coniundta, d omnibus difficultatibus in operatione obuiis nondum praeca- vet. Cum enim, difciffa in longitudinem cute mufculisque iL 1 femotis, trachea perforata fit, atque tum lanceola eximatur, In nihil adeft, quod impedire poflit, ne cutis mufculique prio- ti$ rem fitum occupent vulnusque tracheae obtegant. Quo facto tig eannula aut prorfus inferri non poterit, aut certe nonnifi [ fie magna cum difficultate. Fac etiam, fpecillum inferri, ante- i quam lanceola educatur, attamen fieri vix poterit, vt cannu- i lam recuruam per fpecillum re&tum transmittas, vt de aliis Qu iisque non leuioribus difficultatibus taceam. ïLL 10 0. 10. qu Neque omnibus vitiis caret altera methodus, qua tubu- I lus vno eodeinque momento immittitur, quo trachea incidi- 1nf D tur, ope acus.cann*u!atae, iàm a San&orio defcriptae, et in figu- Ri 3) Habicot, Cofferius V. c. - Mangetus in not. ad P. Barbette opera medica ct chirurgica. Genev. 1688. p. 258. *) Nienus l. c. L Z. Platuers Einkitung in die Chirurgie, Lij - 1770.' $. 641. o UE EOR u n o 19 Y figua Pgnea exhibitae D, quae fimilitudinem quandam cum 1 ] inftrumento in paracenteíi abdominis víitato, Gallis froir- quert di&o, habet "). . Sit enim clauus, qui tubulo redto in- im-. Cui cluditur, rotundus, vt ille- Sazd'orzi effe videtur, non omnes ma. fibrae mufculares et tendineae períecantur, íed folummodo W ad latera dimouentur; cum vero tubulus ille rectus extracto clauo, in vulnere reli&us, ne pofticam tracheae parietem at- €» tingat, admodum curtus effe debeat, certe lábiis vulnusculi inflammatione fübfequente tumefcentiF's, agitatione tuffien- tis aegri, quin etiam ipfo motu, quem fub quadam infpira- d0 tione, exípiratione et deglutitione afpera arteria patitur, eiicietur vulnusque fibris haud difciílis obducetur. Si acus. E fit triquetra, iisdém incommodis nouum et quidem periculo- fum iungitur. "Tubulus fcilicet rotundus vulnus acu illa tri- us quetra inflidum omni ex parte occludere nequit, füb exfpi- ratione itaque aeri via fàtis ampla patebit, qua in telam cellu- lofam vulneri proximam feífe diffundere poílit, neque (ànguis, quominus in tracheam manet, fatis impeditur; hinc emphyfe- 1| d ma tuíflisque vehemens adparebunt, à quibus, ni füffocatio ipfà metuenda eft, certe tamen cannula illa curta e vulnere i protrudetur. frrd Chirurgus quidam Gallus, Za*schot, aliud . inue- niebat inftrumentum, lanceolam ícilicet. tubulo compreffo Uiv inclu- lj L.e. p.'$10. 4 ") Deckeri exercitationes pra&ticae, L. B 69 p 29 i d inclufüm ^); quum autem hic tubulus re&tus et curtus fit, facile e trachea eiicitur, vnde plura iam commemorata in- commoda oriri poffunt. T 1l. oul $. L lu Hifce permotus cauífis Ill. ZcAter, praeceptor meus ad tur cinetes vsque colendus, fibi comparauit inftrumentum, his tor 1n verbis ab Ipfo defcriptum: ,,eft lanceola in vaginula fua la- in] ,tens, cufpis tamen ex illa prominet ad lineae longitudinem ,et quousque prominet, acuta et anceps eft. Incurua eft nol »lanceola cum ipíà íua vaginula. Infigni tubulus gaudet fis; »longitudine, neque itaque facile elabitur; tracheae vero Tec »pofteriorem parietem non tangit, cum incuruus hr.. lnda pi ,etiam orificium illius inferius. deorfum fpectat, aerisque ind« ,irruentis riuum deorfum dirigit. Eodem tempore, quo o »perforatur trachea, tubulus quoque immittitur, qui, cum tür ,rotundus non fit, fed complanatus, vulnusculum eo ipfo ,momento, quo infligitur, exacte claudit, omnemque viaín » fnguinis in arteriam afperam aerisque in telam cellulofam , » intercipit, ^ 9) d | pra $.. 12. Thy nj Louisl.e. p. $07. 'Yab.IV. fig. 4. $. G. tür 9) Obferuationum chirurgicarum Fafe. IL Gottingae 1776. p. 4O. Flg. l. » t — 2l - fit, (. 12 g Adhibita hac ,þ tracheam perforändi, tubulumque refþi- ratorium inferendi, ratione, omnes praedictae tolluntur diffi- cultates, omniaque commoda, quae aliorum inftrumenta ad hunc vfum deftripta, maius vel minns pofífident, combinan- ; d tur Illuftris quidem Edinenfis chirurgus, Zc//, Broncho- his tomum illum- recuruum reiicit; quum nihil mali ab víu in- ftrumenti , quod rectum erat, accidiffe viderit P). 1ll. virum ,3 l nem in hac operatione aliis for(àn feliciorem fuiffe, negare quidem j di nolo; attamen omnibus, quae commemoraui, bene perpen- udet fis nemo dubitabit, inftrumentum rectum non tanta, quanta yero recuruum , gaudere poffe longitudine, quin pofticam tracheae 1nüe parietem attingat, irritet, ipfàque per tubulum refpiratio ;que inde impediatur; nec fàtis intelligo, quommodo huic incom- modo compreffis tubulo circumuolutis, quibus l]. Ze// vti- qklü cum. tur, praeueniatur. x?(ü 5. 19. viaítt Hifce peaemiffis, quae pro iudicio meo neceffaria credidi, ofom ad operationem ipíam accedo. Chirurgus illam tentaturus, praeter ea, quae ad fanguinem abítergendum, et ad haemor- u rhagiam nimiam, fi forfan accideret, coercendam requirun- tur, inftructus fit Scalpello acie paulum conuexa, cultro lig- neo, r ^ 9) Syftem of Surgery. Vol lL. p. 420. fq. C 3 E a CR m 22 S ;a V neo, '; offeo, duo—bkus hamulis obtufis , bronchotomis binis, vel pluribus variae longitudinis et craffitiei, vt in quouis cafu eligere poffit, quod pro aetate aegri et craffitie partium tra- ( cheae incumbentium optime conueniat, emplàáftrisque variis adhae(iuis, quatenus ad firmandum in vulnere cannulam iis opus -cft. t $.a ii- Aeger in fedili collocetur, capite quidäm erécto, non f vero retracto; cutem cum platyfma - myoide miniíter vtraque l manu in transuerfüm complicet, vt Chirurpus incifionem à füperioribus ad inferiora ducat ad pollicis longitudinem. Di- fciffa cutis hamulis ad latus moueatur; leuis haemorrhagia e valis cutaneis haud inhibeatur; vtiliffima enim eft ob vicinam inflammationem , nec operationem turbat. Cum dexteritatis K magis, quam celeritatis ratio habenda, chirurgus cultro lig- K neo, vel offeo mufculos fterno- hyoideos et fterno- thyroideos leniter ad vtrumque latus reprimat, .glandulamque thyroi- deam , fi ob vicinam inflammationem intumeftit ac deorfum defcendit, caute et accurate feparet, adhibita tamen omni ü Mufculi cura, ne arteriae thyroideae inferiores laedantur. f dein vna cum cüte hamulis retineantur, fanguis fpongia blan- de abftergatur et aegroti mentum, quantum fieri poteft, ele- vetur, vt fic ipfius occiput miniftri pectore fuffulciatur, tra- chea vero nunc penitus denudata magis promineat, annulique cius cartilaginei a fe inuicem 'magis recedant. . Bronchotomo deni- P n den d E ')I denique, fupra chirurgi digitum fpatio inter tertium et quar- i tum, aut hunc et quintum annulum membranaceo impofito, " trachea ipfà perforetur. Tubulus, extracta mox lanceola, I$ fenfim fenfimque in arteriam afperam immittatur, donec di- n ícus, quo inftructus eft, cuti mufculisque iam remi(fis incum- bat * ; ne vero partes difciffae eo premantur, lintea carpta .in- terponatur. n Ad tübulum in vulnere figendum nil aliud opus eft, quam fafciolas difco alligatas, ope emplaftri adhaefiui, ad vulneris IlUC 14 latera adglutinari, aut, fi placet, ad collí pofteriora alligari. i Quando chirurgus bonum quidem, íed magis compofitum 1€ optat inftrumentum, ad tubulum in vulnere tenendum, illo, p quod 1ll. AMonzro9) inuenit, vtatur; fi autem inftrumentum I(IS recuruum Hl. AicAteri adhibuerit, &acile hiíce ambagibus Cà- l rere poteft, e0$ ( 10! Qu-um vero fint, qui aere frigidiusculo pulmones ad ümï m tuífim incitari opinentur, tubuli orificio fpongiam vino calido h fàepe imbutam imponendam volunt »; fed, ni fallor, facilli- ïlli (( 1( me aliquid vini aere irruente in tracheam premitur, quod tuífim n t ) BeJ l.c. p. 421. Tab. XXIII. fig. 1. qll(ï £) Platner ]. c. ymo Heifler Ynftit. Chirurg. P. Il. c. 102. p. 711 jent IHecRCNSARSROSEc A rt T 24 tuffim multo vehementiorem excitat. Vafculum vero aqua calida plenum, vt aer eandem accipiat temperaturam, orificio Ht tubuli externo füpponere, quod alii commendant *), vix ac ne vix quidem fieri poteít, quod cuiuis omnia perpendenti fi facile patebit. 'Tali apparatu quoque rariffime nobis opus erit; maior vero curain id dirigatur, vt aer, quem aegrum « fpirare facimus, haud impurus, ac puluerulentus fit. Hinc ;l cannulae apertura panno tenui obtegatur *), quem paululum Ye humectare, vt particulae alienae melius adhaerefcant, haud ter inutile erit. Df b ab. tn Ti Verum enim vero non raro euenit, vt, quamuis adhibita ftà fit omnis cura, ne quid alieni tubulum intret, tracheam ac pulmones irritet, orificium tamen internum muco obfideatur, atque refpirationem vix reftitutam iterum impediat. * Quo ta cafü mucus quam citiffime plumula cannulae immiffa tolli de- bet '5. 10 Sub illo autem tempore, quo tubulus expurgatur, m aeger difficillime refpirat, et mucus ille plumula fenfim folu- li tus, praefertim fi tubulo recuruo vti volueris, vt mihi qui- [ dem videtur, facile ad pulmones deiicitur, quo facto tuífim QU 1 g vehementem excitari neceffe eft. — Hinc Ill. 2e// ), ad prae- cauen- "nmt Qn üd $) Cl. Ne/fi Inftituzioni di Chirurgia, Pavia 1786. T.Y. $. 330- * 7) Ill. Ricbter l. c. p. 41. u) L P- 4.! 8o fqo us a 2j Ui cauendum huic incotmmodo, extraéta lanceola, tubulutm alium A0 X ftatim introduci iubet; quae quidem methodus, etíi nón pla- ]tt ne noua, quum iam a Chirurgo Florentinenfi claro ; Dorizico JUS fcilicet '/Mazott;, in abdominis parac centefi commendatur ") magna cum facilitate atque vtilitate fiet; etenim alter tubulus ff educi mucoque purgari, aegrotus autem füb illo tempore per Inc alterum in trachea relictum refpirare potett Sed tubulum m ecuruum ex alio vecuruo educi iterumque immitti fieri vix po- ud te Quam ob.rem cannulas reéctas 1l Bell vecuruis antepo- nit, Quuin vero tubuli recurui praeftantiam fàtis demonftra- tam credam cannulam e duabus compoü m et recuruam ü methodum itaque illuftr. virorum AcAter et Je/] combinare ftüdui. 4 /* 0. x n Sit qvoque tubuli curuatura W*f'ïunfum circuli *^, omnis Qu tamen difficultas in cannula altera 1mm:ttez*da et cxtianenda de- non tollitüur, quod cuiuis hac de re experimenta facienti pa- tur tebit; omnino vero ea tollitur fi tubulo argenteo recaruo ol Hl. Aichteri alterum includas, tanta gaudentem flexilitate tan- d taque tenuitate, vt tubuli argentei curuaturae fe adaptet fim Xta famen, vt aeri via fàtis ampla remaneat Tubulus ex te- n nuiífimis arz genti laminis perfe&tus tantam habeat flexilitatem, [Af quantam in.cathetere fic fabrefacto ohieruamus, aut, fi;mauis, metho- W) CL Berrtzandi Opc.a? oni di Chirurgia. Nizza I763. 'T. I. p- $7- *) Cl. Callifeu Syftema Chirurg. hodiern. V, 1I 439 26 methodus cel. Z7eden et Pickel, Prof. Wirzeburg. de müru- C menns ChlflllglClS Lene meriti , qua catheteres admodum fle- ti xiles paratur noftro quoque víui accommodari poteft Si [ illa cannula, quae argentea includitur, e folutione refinae ela- f [ticae in naphta vitrioli Y), aut e mixtione quadam ex.oleo Y lini lithargyrio imbuto, oleo therebinthinae et fuccino li- Y [: quefacto 7). confecta, eadem fit figura, ac cannula argentea, vt huius parieti internae fefe vbique accommodet, ob fum- mam flexilitatem facillime inferri, iterumque extrahi poic?c praefertim f1 oleo quodarm antea paululum nwngatur D 9. 18. 0 Adminiftrata nunc 'Tracheotomia omnia remedia, quae, Pl ad tollendum vel anginam vel aliud refpirationis impedimen [ tum neceffaria videntur, diaetetica et pharmaceutica tam ti interna, quam externa auhxbentur Reftituta vero refpira- P tione, quod in angina circa diem tertiam vel quartam euenire a folet, quodque videre licet.ex eo, quod aeger bene refpiret d quamuis cannulae apertura digito occ!uiïq lt , tubulus educi- l tur, vulnusque primo tracheae, et dein partium externarum p cura- P Y) "Ibeden s neue Bemerkungen vnd Erfahrungen. Berl. 1782. T. II. P. 143 l Gauelin, praeceptoris pie colendi, Grundrifs der Pharmazie. -Gotting. 1792. $. 324. 7) Cel. Picke] in Richzer's chivurgifcher Bibliothek. V.1v. p. $12 Grielia Y c..$.325 GUMemAERSEE TEU m 27 Iu fe- curatur. . Ad cbng!utïnandum tracheae vulnus nihil requiri- Si tur, ni(i hoc, vt caput, ope faíciaea Cl. Evers*) excogitatae, la antrorfum flcQtas, atque vulnus plumaceolis cum digeftiuo fimplici contegas. Quando flammula ante denudatum tracheae ]eo vulnus immota manet, perfe&ta curatio tempusque adeff, quo li vulneris quoque externi labia, fine emphyfematis periculo, , emplaftris quibusdam adhaefiuis conglutinari poffunt. üm- tll . 19. Sunt, qui ligamentum crico-thyroirdeum pro inferendo tubulo perfecari iubeant b), et negari nequit, hoc in loco operationem fine vlla fere haemorrhagia peragi poffe; duo ;WE'; autem obftant huic confilio; Chirurgus fcilicet in hominibus, n collo carnofo, vel glandula thyroidea paulo tumidiore, fpa- gui tium illud ligamentofuüm ta&tu vix inuenire poteft, et, quod phl maioris momenti eft, angina interdum totum laryngem vífque ire ad tracheam occupat, refpiratio itaque illa operationis metho- le, do reftitui haud potuerit, vt taceam de illo, quod tubulus di 1ct ligamento crico -thyroideo immiffus, partibus inflammatis um proximus, irritaret, atque inflammationem i qura- morem facile angeret. giäm et hinc tu- D 2 SE- / II. A 3) Hofer's Lehrfaetze des chirurgifchen Verbandes. Erlan g. 1791,'F. I p.94. Fig. 32. x2 b) Cel. Vicg d Azyr in Journal de Medecine, Chirurgie etc. T. LVIII. ACI. Cboparz et Dofault 'Traité des maladies chirurgicales, T. I, p. 264. ^ 28 SECTIO SECVNDA OT LTES UE De Laryngotomia. j 1. $- ä Laryngotomm, quam alii quoque füb nomine "Tracheoto- mide vel Bronchotomiae comprchendunt, eft plurium tra- cheae annulorum, feu laryngis diffectio. Peculiari indiget ? na rdà ä txbn quum eius peragendae ratio sb ea Bronchoto- f pert t In(hcam eít, quando impedi Àil entum (:hquod miae differát. refpu'mon sin trachea vel lax;npchaercns extrahere velimus; t 4) in caíü, quo corpus alienum per glottidem in tra- d cheam illabitur et.deinde, tuífi hànd eiectum ,. refpirationem LY t quam maxime lfl lit. Plura cxempïa hac-.de re annotata [9 1 yloe ià inuenim 1s,; vVt, n (, [ 7: hic Laryngotom id s tamquam vnico re Fï"(rzi Fxf")xi Inox f-Lï.,;OCE'CDï'W ('"3 " b) ! A Xl n 'ina .C!üui' acea, feu pol p :J, morbus. noftris [ f vt videt UL fru'-zmn ÓT D-( 7 ntantibus tmnaxune temporibu 25 at )et1 iji no rana qu m lympha- infeftus, a vnzem, fe ; 762 iv eu trac illu( m m cclt Larvncbotomia hiC tica obducens vias refpi atori ü $ Ci ..lk it, ^ ad : 2 [u Lozis l c p «16 Íq ere iV emoirces dC L 7 Cdtc Pa l . de Chirure T. V. De la Mavr ae jsiedecine «c. H X V Gautier in Jou Í Vieg a y£-: ATb E la re. de 1 neo ciete royale cc Medec. Ar. 1780.81. EY ï I Lentis Beitrd $ e zur ausübeüuden A;znem àc Íchaft P.3904. J - a tss h 29 ad rexpxratxonem reftituendam et ad membranatm illam extra- hemiam viam aptiílimam fternit 9) d . 2. Laryngotomia operationem effe 'Tracheotomia difficilio- rem et p ericulofiorem negari neqnm, attamen plura;:aut fàl- tem totidem huius operationis adminiftratae f), qmm Bron- (" U od miremur chotomiae exempla exítant ; fed non. erit, 'IUXII'URTI chi rmmwm in l'DOIblS qD mtern Íi cogitauerimus, Ia qïm(mm th;id ')X'UC tum demum lmplorm qllqth mcmcus artis; chirurgicae lg,fl?il us, remedia remediis Lumuimerï ä & Hinc Laryngotomia quoque in angina, quam vocant polypo- L0 fam, qu antum cgo quidem fcio, hondum adhibita eft. - od . o Si corpora aliena in tracheam ingefta Chi z'mgue velit ex- 15; trahere, diagnofis loci, quo haerent, maximam adferre folet i inpedit me ï fàepitfi- dlfhcpaitütcm, etenim tali 1 l'ï'LDlx dt ionis 1 eimn i t me e*(fpxrmone furfum pelluntur, la $ .Cf nxkin excitant COD uulíida m, donec X7 l.naturae vit t €l ICia intur, r (CQ ï.]iu non &3az:,)que ad VN Wg. vel IP;PH:AH"HC l€.- m- detrudar ;pB f t lt brouchias defc :ena it Í 1 vc L: reto jtur Pï C'*(LV)L el poft J idt At1 aliquo )d temporis titiii i t 1O0Dty il liil n d Vil "R 31/ de in mortetn ! ithilicam fuppurationem pUhf (Je ii int Md : rua limulque g Dta, dLgCï' $1 corpora illa funt modo laryngem tangant, ve atur difficili re fpud— i ne '.mlque at VLW"W enti , quae ver [9] IF* fllxuö cefiaà u (iddnu() illà cor PJI' nit A. u(,x ïraih..dn] UH.LUS ;Ll Ld ?Cxamf" redeunt. i * 4J 4. $) e^N CH .AVLUL/"( elis in Ric Dzer s cl 1rO Bibl iotl T. VI. P h) i fa ig P. Eiusd V eximia Differtati 9 de Zh.g ina a r^l) pofa. ï'-xb:nt I Gs ye s m F p iq. a Ü f) v, inter plures: Heifler. V. c. atae, Vrati [9 8 ;'.öc,ufthmox "Tracheotom. nuperrime adminift 74 39 -- . » Z - In diagnofi itaque tot difficultatibus impedita ad haec, quae fequuntur, momenta bene attendendum eft : 1. Aeger narrat, illud.corpus, quo refpirationem impediri chirurgus fuüfpicari poteft, antea cafü quodam glottidis rimam irrcpfiffe , ac paulo poft refpiratioriem ortam effe difficiliorem, cum frequenti tulliendi conatu. Si aeger infans fit, hafce res ex parentibus aliisque, qui eum circumdant, quaerere neceffe eft. 1 i 2, Deglutitio llaefa- ez refpiratio interdum non valde tur- bata eft; interdum autem, praefertim poft validam exfpiratio- nem, aut fi aegrotus ciput deorfum deflelit, . tufli vgxatur conuulíiua. 3. Ble Lt Ya imque locum, vbi corpus illud alienum haeret, ae- ger determinare poteft. L Haecce momenta Chirurgum, vt Laryngotomiäm com- mendet, atque inflituat, commouere debent; nec negligatur haec operatio, fi aeger iam fuffocatus effe videtur; plura enim r ex empla demonftrant, aliquos, edudto refpirationis impedi- mento,'et aere in pulmones infpirato , vitae fuiffe reftitutos $) H : ais " CR - ERE E CL Excuíàri vero non poffet, hiíce fretus argumentis, in angina membranacea Laryngotomiam haud admini(lrare, niíi fumma coactus nwcclcüitatc d 5. (. Quum Laryngotomiae omulta cum Tracheotomia fint communia, in operationis methodo deícribenda ea folum, quae illi propria funt, indicabo. Cutis incifio a cartilagine thyroidea ad fterni manubrium ;15 extendatur ; mufculi vna cum tel; cellulofa caute fcpgrentur, | et : 8) Cl Callifen . c. $. 4$4. -05 Rofenflein's Anweifung zur Kenntnifs und Kur der Kindcrkfankhciten. p. 6.74. Edit. $. beat.. Murray, praeceptoris nunquam obliuifcendi. * € * Ls d 3t et probe attendatur, ne gfandulae, thirroidea et thymus, in infantibus praefertim magis tumentes et prominentes laedan- 1 tur. Haemorrhagia inliibenda eft, fiue id fiat per fpongiam vafis fanguiferis leniter impreífam, (iue per ligaturam ; nara üi alias periculum adeft, ne fanguis in tracheae vulnus, hic non, vt in 'racheotomia, Bronchotomo occlu(üm, irruat.' Dein K duo, vel plures inciduntur annuli, fecundum arteriae afperae longitudinem, hamulisque obtufis ad latera retinentur. . Si corpus alienum in hac tracheae regione adparet, vol- fella extrahatur; in parte inferiore haerens aegri exípiratione pàulo vehementiori fürfum tollatur; fi vero laryngem occu- L pat, fpecillo incuruato aliisque inftrumentis educi; aut per glortidem in os repelli debet. Quando haec omnia irrita fint, nil reftat, nifi confilium Cl C/opart etxügþïzz:!t 1j fequi, ip- famque cartilaginem thyroideam diffindere adhibita. tamen l- r oifini cura, ne rami maiores arteriae Laryngo- pharyngeae et thyroideae fuperioris incidantur, aut, fi hoc euttari haud pot fit, accurate ligentur. Vehemens, quae füb operatione exci- "Y tari folet, tufüs fedari nequit, nec metuenda elt, qu ium PO& J. operationem certe definat. * d I $- 6. Ad curendum tracheae vulnus fafcia, quam vocant diui- fam k), aut illa Cl. Zvers inuerfe collocata caput psululum re- * tro flectitur B quo facto labia vulneris propius fibi inuicem t u admouentur, et faepiílime conglutinantur; fi vero hac ligatura vulnus non conualeícat ,. futura cruentra et quidem illa, quam nodofam appellant, opus eft. Trachea (anata chirurgus par- m tium externarum eandem, quam poft 'Tracheotomiam , curam Il "Tantum, & gerat. THE- : a D E À) Hofer l. c. $. 64. fig 3x. J | TT p5 E 5 H I Pu ncipium vital ^ 5 i im aeris principio; quod Galli oxigenidum vocant, vnum idemque effe videtut. 3 d 11. Phyfiologia ebsque principiis phyficis, chemicis et mathematicis rite pertra&tari non poteft. II. Noftrís tcmporxb 18 parholoom, firmis nixa principiis, vtili ffima qmdcm. fed difficillin XS medicinae theoreticae pars, 1"1&'.*;111!]1 mgï gl.uï. k 1V. Theoriam Hoffmannianam de morbo variolofo optimam omnium, quae exftant, effe « credo. * V. Infantes, inoculationem. variolatum paff, leuius morbo adficiuntur; quod me * :»bantur. liort antea diaeta vte E * Vi. Hinc in quibt 16C am faltem fámiliis inoculationem fupe tT fluam credo. X * VH Multi certifi ne mo Jl, quos eaftricos.adpc lamms, V ita methodo antigaftrica 919 mu.nn. A Vr ïvo;h hypo ebo caon fiaci nyitericique tridte fic di e t1 Cuftatio dicalis non arte, fed natur . iX. Difücillimum Chiru i(;';iflx. negotium, mulgs tonforibus ignotum, in curandis per IPCKUCGHI onta interna a morbis.extern i$ vet fatut. 2 Om urgus.e co, fi dem ho nomine haud indignus effe velit, artem medicam bené cal t necéffe eft. * XÍ. Cultur Richterianus in.catara&ta operanda Sigeriftiano praeferendus videtur. DuS jus ndum eft XH. Vno d o feminam explorare in multis fane c: afb pracfere KHI. Di no in nifft, vt aliqui volunr, perinaei dilacerationem i partu non ("Ull] eam-:'acce k.ïäh.. p C Cau (; E n avt aM XIV. F tenuli 'EP art um praefentia cc*mf".n iuir pra 'DC documentum auxili caute, ac circu e&te admini ET iiYd tia yero Lontmmx n.focet- ti; abfent XV. $ e C"' 'ea et Synchondrotomia in "Hiuerfis caibus indicantur; hinc altera a tev teri i fubftitv 1 neq uit. XVI. Puerperis qu PIUUHHS hlünls conueniunt leni er putgantia , quam venae- fectiones. QIL'LULI ]TRLAOX"CID [0] a liat FE um rerum natutalium XVII. Ad praecauendam » deinde hominis rfus rite docenda in ia g(':: [9 ;:1- ; bene edücatos, fine fruc&tu Z effe- n it. XVUI ser cant cant ut pobp «a1aetetica max j pe [ [o at ) therapeuti a, quae vo RCOP cent. XIX. Educatio tam moralis quam j a [ al I 2t at itibus eadem non 1 fit. t AA. Chirt iniui fc $ Yv 1 m An 1 [0): &CO in fubmerfis 2ad t et futt Ocatis, per actis 18; quae aiae 1nc cation $ fu ux-ï; nt, «( Z« i D nda ei BURCITSKRUMDOTSMELSES NDI I WUA — [ E x« — m TE $ 5 v - aA N praw d |ov. íx ..m.w W. ] - a » uu. P — i a " — zil ii 7738 m Ó €—Á — - o ^ al Ra RR R " 7 " ol - R RRR — 1 144 * d * "À P j " i * * » * * d n d *s ay: w - yeem * s g $ 3 E " M á *» ; L , " R —1 * ao " & - ) W d IT - — — " -- " » t E ..(.M La - * * $ ^ u/«!f! | 4 120 cm V »» ^ " U $. x | DISSERTATIO INAVGVRALIS MEDICO- T " ] CHIRVRGICA S " Va R 9 FRACHEOTOMIA [ Q E2 VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset Balance us LAR?NGOTOMEA O Q ä QVAM j-f— Focus m ä CONSENSV ILLVSTRIS MÉDICORVM ORDIWIS N - pRO SVMMIS p2 IN ag a MEDICINA .E CHIAVBRGIA G 110 HONORIBVS RITE, OBTINENDIS PVBLICO ERVDITORVM EXAMINI g SVBMITTIT A Vuc L 0 n GYyjcdocdUysh AO g 0NJ Y *JTC C 6 ('hf*J'.TSJJ(.A-C'?(f SOCIETATIS PRIVATAE PHYSICAE, GOTTINGENSIS SODALIS l5 DIE XIX. APRILIS. . CIOIOCCXCITI UFUOU EGGUNM Qp REU SLSE ERFORDIAE LITITERIS GOERLINGIANIS, Acap. TsroG ä i/ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com