KaI600-2411_9 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Dissertatio Medica Inauguralis Nonnulla De Haemorrhoidibus Exponens Nebel, Daniel WilhelmandStarck, Johann Leonhard [ $» * - ". o ae d L b d ,^ 1 — p » 4 * sf r - E w* - "" - P f* — ^ -» x/, P " t i «* E d. 1 n À »^ 3 " p lo $ L * J y» E As P^ " D Y — -5 ? " "d »9 P - s A. - " " d ^ A z E & "4 !d - n E - - " a H - r . s V P. X H " 4 "À o au.v« i* "— — — — —PüÁ- b2 W T al 2 Z E N zP — — — —— r» —— — Em - a d d — Mr..tv t m E — - s v Ea as Ra 2 k x £R L. m T ES z — UE MHRITNn P UDPTERK E RB AAE I ss r ii r n A n R dN RTM Á ^ [ & us Vg b r gt imnr J o — C * at — LuW M P p Cs g T : Y " DISSERTATIO ,MEbïCA INA NONNULLA — i ,(ALIS HAEMORRHOIDIBUS EXPONENS, QUAM AUSPICE 'DEO OPTIMOÓ MAXIMO EX INCLYTAE FACULTATIS i MEDICAE DECRETO SUB S PRAESIDIO VIRI CLARISSIMI rr EXPERTISSIMI DANIELIS WILHELMI NEBELIT, » PHILOS. ger MEDIC. DOCTORIS, MEDICINAE CHEMIAE gT PHAR- MACIAE PROF. PUBL. ET ORD. ACADEMIAE ELECTORALIS. SCIENTIARUM THEODORO-PALATINAE SOCII. Pno Gnapu DocronATUS g SUMMISQUE IN MEDICINA. HONORIBUS. AC PRIVILEGIIS RITE ET. LEGITIME CONSEQUENDIS PUBLICO EX ÁAMINI SUBMITTIT AUCTOR JOANNES LEONARDUS STARCRK, DATTENHUSSANO - PALATINUS : &Á. LL, ET PHILOSOPHIAE MAGISTER, Ad Diem Decembris MDCCLXXV. - N AULA L*'SLVCf'&DEMICQz NOVI W!LH-EL??MNL !c 3j HEIDELBERGAE, Typis Jo4xNNÍS BAPTISTAE WIESEN, Univef.ücacis, Typographt f i T REVERENDISSIMO EXCELLENTISSIMO AC PERQUAM GRATIOSO DOMINO DOMINO COELESTINO S.R.I PRAELATO IMPERIALIS AC IMMEDIATE LIBERI MONASTERII CAESAREENSIS ABBATI SACR. CAESAR, MAJEST CONSILIARIO NATO, SACELLANO HAEREDITARIO SERENISSIAMI NEC NON ELECTORIS PALAT]NI CONSILIARIO INTIMO ACTUALI, ORDINIS S. ELISABETHAE ELEEMOSYNARIO MAGNO PERPETUO ACADEMIAE ELECTORALIS SCIENTIARUM THEODORO-PALATINAE SOCIO HONORARIO, SACRI ORDINIS CISTERCIENSIS PER SUEVIAM, TYROLIM ET ADJACENTES PROVINCIAS VICARIO GENERALI DOMINO DOMINO MEO PERQUAM GRATIOSO, REPERENDISSIME AC EXCELLENTISSIME DOMINE PERQUAM GRATIOSE DOMINEPRKARERLAI. at as C E i Sz , qtiod Medicus in theoria fapienter " cogitat , Ej&*äï&—/ quodque in praxi [alubriter tentat ; id omue conmiercio debet ; quod corpus inter 62 quimam tun ad fentiendum , tum ad. agendum, matura suater. con- fhrinxit : jam mon. niraberis , quid fit , quod. bajce ego pae gellas FUO praecipuge GLORIOSISSIMO .NOMINI n* feribere aufus fan , quippe TE duce TE luce, iuo TE anisa 1Heos qualescuuque conatus fortiter , fuaviterque at« ante , fuf(,epms, inflru&las , elabovatas. Ex quo enium dioino mumine providente, TUO autenm poftulaute merito ,. ad. Imperialis Abbatiae inclytam. fedem evedus esz quam memo mon admiratus in. TE eft eg pro- priae literaturae copiam, &9 de literatis beue anereudi am- plffanam-voluntaten ; ego prae caeteris expertus fum; quando illa CLEMENTIAE T'UAE ubertas smitiore favonio mou * prae- pmï&ztiþus fohum. eysnbulasm. queien. flu&libus eä;ipere; fed €7 portum, quein fecura deinceps teneret ,^ eidem aperire, aucorapi, qua firmavetur , voluit oflendere. Zitque iffe quidem gratiae T UAE vadius. quantum wübi lucis offudit ad perno[cendum : ea , quae e[fent officii suei! quantum ardoris fubjecit ad. eadem. [Iudiofe perficien- dum! Magnoruamn in literatos propenfior. animus. in promo- vendis artibus €9 [cientüis [emper valuit pluvimum : Roma, quod accepimus , meque Marones, meque Flaccos, deque cae- tera ia tum pbilofophorum. tum medicorum. inmnortalia 9uomina , €9 fuae &9 po[lerae aetatis exempla, oflentatura fuiffet ; mifi Mecaenates procreaffet identidem , quorum illi bojpitio vecipiebantur , reficiebantur snen[a, fima fovebantur. INon eft , quod [ummnis ego viris fuos Mecaenates invideanz: Ter fau[His avibus ejus ad moua[lerü beata. lizima. delatus Jum ; fumn ; ubi Archinandrita vefidet, | qui. patris. officiofa pie- tate. fuorum: mon. anismis. [olum , fed corporibus etiam , [a- cris ilis [acrarum animarum. bo[pitibus, ut cou[ulat; eos prae quovis Mecaenate benignius. admuttendos , tractaudos- que putat; qui im arte medendi aut jam. profecere pluri- vIuL, aut amplius proficiendi [ludio detinentur. Ego quid profecerim , documenta daturus, mon potui 9on eum €9 au[picem. &2 arbitrum eligere, cujus àn dex- tera. [Fudiorum qneorum . effloruere confilia, progre[fus ?na- turuerunt , [pes demum finesque conquie[cunt. Quo agis patieris, una cum tbefibus banc ut lucubratiunculam gra- tiofis. T UIS manibus in[evam ; hocque , tauetfi. tenuicu- lum, weae erga T'E pietatis, ob[ervantiae, grati[fimiique animi te[monium palam orbis literati con[pectui exponam: Deun vero. dierum . busuanorumm. snoderatorem ,. omniuan- que que bonorum. largitovem , berapeuten- [upremum - Opt, Max. precor, "LE ut. faimnmn, fo[pitem 89 imcolumem con- Jarvet- diu ; faciatque, ut meque mnedice ,. seque Tüodice; Jed felzczter , fed- amplifune. vivas , jioreas, guberues. lta vovet REFVERENDISSIMAE; EXCELL,ENTISSIMAE, PERQUAM GRATIOSE DOMINATIONIS TUAE CLIENTUM MINIMUS JOAN. LEONARD. STARCK PROO EMIUM olemue eff, ut gradum doä?omlehz ambientes : S Jb ecimen. inaugurale exbibeaut. — Singularis quaedam vatio [uafit de Haemorrboidibus inau- guralem. co»fcribere disquifitionem. — Novi qui. dem beue argumentum boc effe amplifmum , nec pro digmitate aris laboris academici caucellis iucludi atque. elaborari fofe; movi qzmäue edti« dem wateriam toties effe pertralatam &g a priu- cipibus artis medicae ferme abfolutam. His onnibus beue perpeufis, ut. faltem aliqua ex par- te, &^ quautum um temporis vatio, tum . differ« talionis liuites permittunt , fatisfaciam , uonuul À ld la iantum de baemarrboz'diäus exponere in ami. u duxi. Benevolos Le&ores bumaniffime vo. go, ut primos TI£0s qualescumque . labores gequo auio ferant. [ j À E DIS- -9v N X'XXX ; d ! : pO ESN AS ^ P.A $ &7/ A I D "o caid À r ais t í ï« a-—æïj *J* AK MW VRR Md ESTRURTEM O r m 1 DISSERTATIO MEDICA INAUGURALIS NONNULLA ORRHOIDIBUS HAEM e EXPONENS. :j — SKI; HAEMORRHOIDUM DENOMINATIO DEFINITIO. H W ag efthujus vocis apud veteres fignificatio, — Si vocabuli originem fpe&es , fignificant Haemorr- hoides fanguinis fluxum in genere, derivatur enim ex graeco á&;ua fanguis & e/o fluo: hinc etiam eft, quod veteres nonnulli PauLUs AEGINETA 2 ) C SUS b m Á 2 à &) Niedicínae tottus Enchiridion, Lib, $. Cap. 15 b) De Medicina, Lib.g. Cap. 1 & $. 4 as $€ o »€ 2;»«- * aliique plares hoc vocabulo ufi füerint de vario fangui- nis profluvio. Utebantur etiam veteres eodem vocabu- ilo, de aliis affe&ibus morbofis, uti eX AVICENNA c) aliis- Haemorrhois quoque prifcis Medicis que fatis patet. atque hiftoriae naturalis fcriptoribus dicebatur vipera, in faxorum cavernis domefticam fedem habens: quod fi Haemorrhois morfum alicui inflixerit, ftatim pun&us cyanei coloris exoritur; percuflus ftomachi doloribus affligitur ; venter copiofe fluit & exhauritur, & prima flatim no&e fanguis per nares, fauces & aures cum bi- liofa. fanie emittitur; vefica quoque fanguineam urinam reddit; fanguis etiam per fummos ungues emanat, & gingivae quoque veneno inficiuntur, & íanguis ab eis fluit copiofus & eliduntur dentes. AELIANUS, d) Haemorrhois morfu fanguinem elicit, & diffolutis ve- narum commerciis, quidquid animae eft, evocat per cruorem, SorniNus, e) Haemorrhous, & alterius fexus Haemorrhois, fimilem fuorum nominum fignificationi laefionem inducunt. Nam qgi demorfi ab his fuerint, fanguine per os , nares & univerfum corpus erumpen- te, €) Libr. III, Fen. VIIL. Cap. 15. de haemorrhoidibus labiorum, & Lib. III, Fen. V. Trac&. IL. Cap. rr. de haemorrhoidibus & alar- bian (polypo) in nafo, eod, Libr. Fen. XXI. Cap.29. de haemort- hoidibus & bothor & moro quae apparent in matrice & clavo. De haemorrhoidibus narium. conf. quoque SEVERINUS de abfceffuum recondita natura Lib. 4. Cap. 9. $. 8. p.217. d) De natura animalium parte altera Libr. 15. Cap. r3. pag.840. edit. CRoNovir. Londini r744. &) CravpIL SALMASIT PLINIANAE Exercitationes in Cayr Jurri SoLiNi Polyhiftora. Trajecti ad Rhenum 1689. Cap. 27. pag.37. M as — Ameo0 PA À ———þg $ te, moriuntur. GarENus f) fic & Priwrus g) & alii Haemorrhois di&tae mentionem faciunt. Pav- ferpentis Lus HrRMANNus celeberrimus qu ondam in Academia Lugduno- Batava Profeffor, qui longo tempore in India verfatus fuit, fervabat in mufaeo fuo fpiritui vini im» merfum Haemorrhoum Macaffarícum , cujus inditum um mox haemorrhagiae ex omnibus po« corpori venen ris fequuntt wb ). Porro tumores venarum fedis feu hae- morrhoidalium, fub Haemorrhoidum nomine quoque ve- fed noftri etiam aevi niunt j), & nom prifcis folum , Medicis Caecae Haemorrboides yulgo dicuntur, Denique etiam excretionem ferofam yel] muci tenacis ex glandu- lis inteftinorum, fanguinis loco evenientem ; fignificat; Haeinorrboides albae vel suco[ae. dicuntur, Mittimus nos varias hasce fignificationes, & quid orrhoides intelligant Medici pau- hodie proprie per Haem cis nunc indicabimus, Optime autem definiuntur Hae- JoyvY- 3 f) Librorum quïn'ta claffis, de Theríaca ad Pifonem, pag. 95. edit, ocava Juntarum. Venetiis 1609. £) Hiftoria naturalis. Libr. 20, Cap. 6. Tom. 2. p. 195. ex edit. HAR- DUINI. Ubi in nota HanpurNUS recte dicit, de ferpente hic agi, non de morbo venarum ani, qui Haemorrhois quoque appel- latur, vel ex orationis ferie ipfa conftat. Et paífim aliís in locis PLix1US de ferpente Haemorrhois dida agit. H) MEAD Opera Medica Tom.1I. introductione ad librum de Venenis pag. 17. AgTIUS Tetrabibl, 1V, 3) AvICEXNA Lib. II. Fen. XVIL. Cap, 2 Sermone III. Cap. s. GALENI adfcripta Introductio s. Medicus, de cutis affe&ionibus. CEgrLsus Lib. IV. Cap. 18. Cap. 17. N?39. &c. $ Wcem— — A O É —ÀMÀÀ 41 snorrboides quod fint fanguimis ad va[a baemrmrrboidalia di&la congejlio &9 flafis, aut per eademi aperta , evacuatio. Hac definitione comprehenduntur & apertae & caecae haemorrhoides, fiflitque hujus morbi ideam generalem. Cum autem 1in hac defmxitione vaforum haemorrhoi- dalium mentionem fecerimus , eorumque cognitio in do&rina hujus morbi admodum fit neceffaria, proxi- inum eft de his paucis nunc agere, $ II VASORUM HAEMORRHOIDALIUM DESCRIPTIO. 7afa haemorrhoidalia funt vel arteriofa, vel venofa: ambo diftinguuntur vulgo in interna & externa.. In terna dicuntur, quae inprimis inteftinum re&um & ani Externa vero in ano fuperficiem 1nternam occupaüt. partibusque vicinis diftribuuntur, prioribusque minora plerumque exiftunt, Arteria baemorrboidalis interna brïülr ab arteria me- fenterica inferiore, quae ex arteria aorta defícendente provenit, continuatur in pelvim, fequiturque longitu- dinaliter ferme inteflini re&di faciem : pofteriorem ; ad cujus finem feu fphinderem usque tamen non pervenit. Arteria. baemorrboidalis extermm. vamus. eft hypopga- flricae, provenientis ex arteriae iliacae ramo interno, qui ortum ducit a trunco defcendente aortae; fübinde enm il étiam oritur haec ex arteriá faCraf perreptat fin teíti- Ms BÉ o M —— L teftini re&i, ramos dat veficae urinariae, partibus ge- nitalibus atque fphinderi ani. Aliaarteria Haemorrhoidea media Illufhri HArr- Ro k) di&a atque defcripta, non perpetua quidem, fed valde frequens, cum plerumque non fit nifi ramus hae- morrhoideae externae , nominaffe tantum pro noflro Ícopo nunc fufficit. Vena baemorrhoidalis: interna, feu ame[ocolica oritur a vena fplenica, quae provenit a ramo finiflro inferio- ris trunci venae portarum, Vena baemorrhoidalis exterma oritur a vena hypo- gaftrica, quae nafcitur ex trunco inferiore venae cavae, dat ramos veficae urinariae, partibus genitalibus, difpergi- turque in partibus ani externis, adipe atque vicina cute. Vena baemorrboidea nedia. axteriae cognominis fimi- lis eft. 7) $ IIL HAEMORRHOIDUM DIVISIO. orbi naturae atque experientiae convenienter Hae- M morhoides dividi folent. À. in externas & internas, differentia defümta a diver- fitate vaforum haemorrhoidalium. Externae dicuntur, quan- E£) Iconum anstomicarum Fafciculus III. Tab. L z. & ibidem nota 17. porro vid. ejusdem Viri illuffris Elementa Phyfiologiae.. Tom. VIT. p. 1635. 7) HALLERI Elementa Phyfiologiae. Tom. VIL pag. 167. $ M : — 1 É LL quändö vitium haeret in vafis haemorrhoidalibus ex- ternis; hae crebrius tantum intumefcunt, rarius fhiunt; nifi a fcybalis duris per inteftinum re&um vi preffis aperiantur, hirnic & caecae dicuntur, — Iatermae audiunt, quae a vafis haemorrlioidalibus intérnis proveniunt; m bii [ ide tàmen etiam tantum in- hae faepius fluunt, f 3 tumefcunt, ficque haemorrho d ide s càccas jnternas fiftunt. B. Apertas & caecás, . Apertaé, dicu T3f13 iitu r etiam fluentes feu verdé , quarüdo ninmrum fane nem ítillant, fumque flusus, baentorrlioidalis adeffe dicitar, — Caecae vel clau- Jae vel fpuriae noanullis ditae, fiftunt tantum tuber- cula venarum haemorrhoidalium, quae pro diverfi- tate miagnitudinis vel figurae varia a veteribus obti- nuérunt nomind, Caecae porro diftingüufitur in £u- Quemies & turgentes: vriores, quae etiam dolentes di- cüntur, tumioreni exhibent intra limbum ani delite- fcentem, durum, inflammatorium, quae propter fen- fibilitatem inteftini re&i dolores inferunt ardentes, lan- cindntes, fubinde atrociffimmos, unde etiani nomiine furentium infigniunturj in abfceffum quandoque & T'urgenies vero circa extremum fiftulati degererant. ambitum orificii ani referunt veficulas plus minus du* ras, fanguine atro-rubente turgidas, non ut priores dolorificas, faepetamen prurientes, quae a fcybalis brementibus & attritu fubinde rumpuntur, ficque per aliquot faltem temipus in fluentes mutantur; rarius hae inflammantur prioribus: hae veficulae degenerant fübinde iri ulcufcula prüriginofa, ferpentia, unde hae- anorrboides ferpiginofae dicuntur; vel]erpigio baemorr- boidalis: C Sm. 3 C. Smpuineas vel rulvas & qmucofas feu albas. . i fanguis fincerus profiuit faugaineae dicuntur ; fi vero mücus aut pituita albicans excernitur velíolitarie , vel fangui- nem ipfum praecedens, comitans aut feqüens, u- cq[arf audiunt, D. Periodicas & vagas. — Quae flato tempore recurrunt, periodicae dicuntur vel ffatae; quae vero nullam fer- "vant periodum & fine ullo ordine, modo rarius; modo fre q ticae funt, uentius hormines ainguntw,. 'v-agaey'Vel erra- E. Criticas & [ymptomaticas : illae cum eUphofïa* aegri contingunt, & praevios morbos vel omnino tollunt, vel fültem multum füblevant, hinc merito falubres dicendae; báe a vi morbi ortae, aegro ne minimum - quidem levamen afferunt, fed plura potius incom- moda creant, F. Ordinatas feusiodicas & snias feu immnodicas. Priores; corporis conftitutioni & reliquis circumftantiis refpon- dent, & fine toleftiis ffuunt, nec corpori detrimen« fum afferunt, Pofleriores nimio fluxu vires corporig notabiliter profternunt ,' ejusque fun&iones laedunt , quod vario modo evenire foletj five quod magna ni« mis fanguinis quantitas brevi temporis fpatio excernae i^ tur, five diu nimis majori copia fluat, five nimis fre- li quenter fecurrat, la [ G. Conevuas & imcongrüas. — Congruae funt, quae fexui mafculino in virili aüt ferili aetate continguunt, — - cougruae vero funt, quae infantili aut juvenil i acta':ti jana [1 Xo wm. EÉo3&* —,.———--,-,.—-þ« jam fuperveniunt; .huc etiam referimus haemorrhoi- .des mulierum : quae quandoque menftruorum vices " ; gerunt,. quandoque eorum coinites funt, H. Jonpinentes , pï?ctefefiltes &jä;pþïäl]äs. Iimmim""-'* quae nonnullis etiam cozanuna vel molimina baesnorr- boidalia audiunt, tum . adeffe: dicuntur, quamdiu fan- guis ex vafis haemorrhoidalibus nondum fluit, fed poft varios fpafticos in hypochondriis fenfus, dolor tenfivuscirca os facrum & lümbos fentitur cum tenesmo fübinde & ftimulo ad defidendum , atque fenfu rei cu- jusdam durae in inteftino re&o vel ano haerentis, ibi- demque prementis, laffitudine totius corporis, cephalal- gia, anxietate, fübinde pulíu frequenti, pleno, interdum duro &c; praeJentes, i fanguinis evacuatio contingit: | fuppre[Jae; fi quacunque de cauffa haec (anguinis. eva- cuatio fiftitur; remanentibus adhuc vel prioribus in- | modis, vel alüs novis fupervenientibus fymptoma- ;ibu(s. SUIVS * PHAEMO'RRH OIDUM C AUSSAE. um plurimae. effe poffint Haemorrhoidum cauffae , C quas omnes recenfere prolixum nimis foret, non- nullas tantum earum pro noftro fcopo indicaffe quicjet. Has inter meretur memorari. r. Plethora, accendente praefertim; congeftio- ne fanguinis verfus inferiora. Quidquid ergo ple- thoram in.corpore, ubi ratio datur talis congeftionis, generare. valet, poteft etiam excitare. haemorrhoides, e: huc V&lf faltem corpus ad. eas magis adhuc difponér refe- — Pu6 O E iX referimus: vitam fedentariam , *tmnquillani , otiofam; fomnum nimium protra&um; diaetam lautam atque.co- piofam;. venae fectiones confuetas, fubito negle&as 7)5 haemorrhagias folitas antea, nunc fuppreffas; & reliqua huc pertinentia. 2. Quidquid fanguinis. or'gäsmum in plethoricis ex- citare, ejusdemque affluxum verfus inteftinum re&um producere valet: talia funt. bacchi venerisqueé abufus; cibi lauti, aromatici; vina generofa largiter epota; im. modica potuum calidorum imprimisque deco&i faturati coffeae forbitios animi affe&us incitatiores; vehementes corporis motus, imprimis diuturna ve&io & equitatio , quibus fuccutitur corpus ; medicamenta purgantia for- tiora, fanguinem exaeftuantia , Iefinofa, inprimis aloeti- ca, fimiliaque. 3. Omnis Väförum haemorrhoidalium compreffio, fum interna, tum externa: ergo omne impedimentum liberae circulationis fanguinis per vafa imprimis abdo- minalia, & nominatim haemorrhoidalia: infar&us vifce- rum abdominalium ; fanguis denfus, pituitofüs , atrabi- larius;-alvi obftru&iones; faeces induratae m) corpora peregrina dura in inteftinis, praefertim re&o haerentia, ut nuclei ceraforum, fimiliaque; prava.confüetudo faes ces diutius retinendi; uterus graviduss partus difficilis; Veficae urinariae calculus; & alia huc fpe&antia. e. E 3J B 2 4. SO- 3 8) Vaä.SWIETEN Comrmientar, in Áphoris, B.o E RHAAYII Tom. L Iv p« 159. n) BOERHAAYIUS de morbis nervorum. p. 457- 12 Km p o E M p À—ÉÀÓÀ -4. Solidorüm nimia relaxatio: in laxo enim cor- ; ooris habitu vafa facilius expanduntur, atque recipien- do in majori quantitate fanguini aptiores redduntur: in- de hypochondriacis- varia haemorrhoidum moleftia 0); hinc abufus potus calidi; balneorum calidorum ;; con- fuetudo latrinis diutius infidendi ; tempeftas pluviofa , humidal, neþulofa; & quae fünt alia, $. Acrimonia fanguinis, quae vel ftimulando vel rodendo hune morbum producere valet. 6. Cauffa no re&o haerens. quaecunque acris irritans lin ipfo intefti- 7. Sanguis tenuis nimis atque refolutus: hinc fcor- butus p), aliaque mala. - Nec difftemur plufes adhuc exiftere haemorrhoi- dum cauffas, quas omnes autem recenfere differtationis limites non permittunt, HOIDIBUS MAXIME SUNT ï- QUI HAEMORR OBNOXII. haétenus affignatis cauffis facile liquet , quaenariri | Ex fubje&a haemorrhoidibus praecipue funt obnoxia. Horum potiora determinaffe, ut rem in pauca conferam, ut- 9) Vid. .Ceieberrimi GATTENHOFFIL Praeceptoris mei ad urnam ve« nerandi egtegiam Differtátionem de Hypochondriafi. p. 13. p) HuxuaMr Opera phylüco-mcdica. Tom. Il. Cap. V. pag.49. edite Lipfiens, ? Y , / r - i — E5 0 I$ fufficiat. Primo hic nominandi fünt plethorici , quibus per qu ascunque cauffas plethora commovetur 4). — Frequen- fant haemorrhoides in fexu virili, quam foemineo, tiores nifi forte geftatio foetus, laboriofior partus, menfium raematura ceffatio, potus calidi abufus, propiorem in- ducant difpofitionem. Refpe&u aetatis ordinarie eve- nire folent aetati virili ; ante pubertatem easdem non obfervari ait HrePocnATEs r), aft reclamat experientia; hinc univerfaliter hoc afferi nequit, licet non nego ra- riores effe hofce cafus: in puella o&todecim menfium hae- morrhoides primo caecas, hinc mox fluentes obferva- verunt MEDic: URATISLAVIENSES $) ; in puella trienni menftruum haemorrhoidum fluxum , Cr, DeRDoT 7)j fluxum puellorum haemorrhoidalem ScHULTZIUS 7) hae- morrhoides pueri fluentes VALENTINUS X) Haemorrhoi- des apertas puero octenni FRANC. DE FRANCKENAU y); Puerum fex annorum haemorrhoidibus laborantem GRIM- Haemorrhoidum fluxum a prima juventute MIUS 2). ne&utem ScHULTZIUS 4); ut alia ad decrepitam/ufque fe B 3 plu- q) Conf. F. HorrMAwxI Medic, rational. fyftemat, Tom. IIT, $. XIV, pag.203. GRUNER Semiotice Plhyfiologicam & Pathologicam ge- bent Saftbarm ,SSlutüufe, pag. r4. neralem complexa, $. 767. pag. $38. .REINHAED S(bbanblung 9on W r) Coacae praenotiones, $12. ( $) €anmmlung sonu muture unb trebicinifien öefd)icþten, 17 88erfudy. ), pag. 180. D f) A&a Helvetica. Vol. V. pag. 192. u) Ephemerid. Germanic. Dec. I. Ann. VIIT. öbferv. 22. D x) Libr. mox citat, Dec. II. 4na. IV. Obf.97. - y) Libr. cit. Dec. lT. Ann. IV. Obferr. s. lt 2) Libr. cit. Centur, IX. & X Obferv. 92. &) Libr. cit. Dec. I. Ann. IV & V Obferv. 69, 14 — H O EO rÁ plura exempla filentio trànfeam. —Litteráti quoque häud raro hunc experiuntur morbum, faltem prae multis aliis ipfi obnoxii funt; his enim alvus plerumque lenta effe íolet , corpus frequenter flexum , exercitium corporis jufto infrequentius, ad ftagnationem fanguinis fumma difpofitio 7)5 qui varia faepius diaetae vitia committunt; corpore inprimis ad haemorrhoides difpofito ; qui fari- naceis non fermentatis , fcribletis, falfis conditisque; verbo dyspeptis cibis frequenter vefcuntur; qui aetate juvenili frequentioribus narium haemorrhagiis laborave- runt, pofteaque congeftiones verfus pe&us, indeque oriunda mala perpeffi funt ; accedente virili aetate. & confpirante fimul temperamento ; & vitae genere , ad haemorrhoides procliviores funt; nec minus baccho ve- nerique dediti frequenter hoc morbo torquentur , cafti- gantur: denique, quo plures haemorrhoidum cauffae ; confpirantes in. eodem fübje&o fimul adünt, eo idem huic morbo magis effe obnoxium,; fpont;e I?atet. k $ VL HAEMORRHOIDUM DIAGNOSIS X iis, quae $pho III. de Haemorrhoidum divifione ) ixi, Diyagnofis hujus morbi potifüimum erui po- teft. Imminentes feu conamina haemorrhoidalia fequen- tibus plerumque dignofcuntur notis: fi aegroti ad hunc morbum difpofiti c) huic/ malo per .cauffas Spho IV. citatas ahfam dederint; fi affligantur fpafticis lumborum doloribus, torminibus , tenesmo ; tenfione atque infla- t10- b) Tiluftris pra*elgaïonum BogRHAAVIANARUM Commentator HALLEe RUsS, Tomni. L P« S47£ €) Vid, hujüs Diiï'crfat.» $phum autecedenteni as $o ———9, 15 tione abdominis, laffitudine totius corporis, capitis do- lore, anxietate, pulfu frequenti, pleno, duro, aliisque confpirantibus fymptomatibus: fubinde vix moleftias ge- nerant imminentes. haemorrhoides, tumque non, nifi praefentia fua fefe maniteftant, fed hi cafus, ut funt for- tunatiffimi, ita & rariffimi. Praefentes haemorrhoides fluentes facile cognofcuntur ; effluunt hae plerumque poft deje&iones alvinas, & fi modicae/fint, ut pluri- mum cum levamine: a dyfenteria difficilius, praefer- tim in prima morbi acceffione difcerni. poffunt ; atten- dendum femper eft ad ipía fubjeda, ad praegreffa, ad morbi- cauffas, omniaque fymptomata dyfenteriae pro- pria: in dyfenteria cruenta, praeter febrim , ciborum faftidium , dolorem colicum , tenefmum faepe atro- cifimum , fanguis plerumque cum colluvie admodum faepe foetente prodit: ita & caecae externae, vifui & tactui obviae ex jam dittis facile dignofcuntur:' Caecae internae praeter fupra affignata conaminum. haemorr- hoidalium figna fefe produnt pruritu ani, pondere cir- ca fedem, dolore in inteftino re&o, eoque faepe atro- ciffimo, ac fi clavus ibidem'infixus haereret , & dif- ficultate. alvum. excernendi dolorem | inurente, Hae- morrhoides decretoriae tantum non femper iisdem fi- j gnis, quibus aliae evacuationes fanguineae criticae co- gnoícuntur, eamque ob .cauffam fexus,. temperies ; z aetas, antea&ae vitae ratio , dies decretorius ,. judi. cium per caeteras. vias nullum, morbi forma & cauf- I fa &c. negligi non debent d). Nimius haemorrhoidum fluxus dignofcitur tunc.ex didis Spho III. F. tum ex ai -quae debilitate, fLïn&ionumquc; cg'rpori*s inügni laefione; ni- IE. d) GRUNER— KSem-iotice &c. $. 71'5'; þag. 499. ió uQ,...........-——--— U 43 8 — —— ;,g nimiam hanc fanguinis evacuationem femper conco. mitantut. Reliquae haemorrhoidum cies ex iis, quae fupra 1If. de haemorrhoidum div i lone diximus, fa- cile tum ab aliis analogis morbis, tum imprimis inter fe diftinguuntur. $ Vil HAEMORRHOIDUM PROGNOSIS, aemorrhoides tam fluerites, quam caecae, füunt prae- ter naturales: incorigruae e), in aetate juvenili fluen« tes, ut plurimum infirmae dant valetudinis fignum, & vix conítantes funt, fed poftquam una alteraque vice accefferunt, facile fupprimuntur, & haud raro graves sorbos chronicos inducunt. Lupwia f). Ordinate & modice fluentes in idoneis peculiariter ad illas difpofitis fubje&dis, nullum inferunt damnum , quin imo potius vatia faepe incommoda tollere, aut faltem mitigare va- lent: valet idem inprimis de rite & periodice fluentibus; eaedem interdum íünt vere criticae, faluberrimae: de his valet omnino, quod de omnibus evacuationibus cri« ticis docent medici. Defcriptus ha&enus haemorrhoi- dum fluxus, tefle experientia atque obíervationibus tum veterum fum recentiorum praefervat & tollit va« rios morbos, Solvit fubinde delirium, BoeRBAAvE g); aliaque mala, Infanientibus, fi varices aut haemorrhois des fupervenerint, infaniae folutio fit. HiPPocRATEs b), EE Md o E o Md Melancholicis & nephriticís haemorrhoides füperveniene tes, €) Vid. Diffeitat, tiofttae $ Iif. G, jf) inü&ituriones Medicinae elinicae, $ 42$; &) Aphorsmi de cognofcendis & Gurandis morbis, 463j Áj) Aphorism, Sect. VL- dX« HHH T E denisessanitic 4 E A o x h r ., À te&, bonuni 7). ople&icis, fi haemorrhoides accedant, utile 'eft. &). $o ä tionem haemiorrhoidum , im capitis morbis faepe profuiffe, obfervata medica tettantur, VAN SwIETEN J). NEIFELD 72). Afthma , peripneumonia, pleuritis, phrenitis, hepatitis, arthritis, pluresque alii morbi fubindefolvuntur fuperveniente legitimo fluxu haes morrhoidali; uti teftantur plures medicorum obfervatio- tes, quarum omnium fpecimina hic recenfere prolixum nimis foret, « Quemadmodum modicus haemorrhoidum fluxus, uti ha&enus monftravimus, contra varios mor« bos munrit, illosque folvit; fic idem fluxus, at zmod» cus, nunquam omni periculo caret, fed variis potiusmor- bis anfam praebet, illosque generat, ut tumorés oedemato- ífos; cachexiam , he&dicam, hydropem &c. Hic ta- men fluxus non in omni fubje&o tantum ex menfura at» que tempore aeftimari debet, fed ad effe&tus inde pro« dudos refpiciendum eft, quales fünt praecordiorum an- Xietates, extremorum frigus, Virium decrementum, ani« 1ni deliquium: re demum huc dedu&a, ni cito auxiliuim afferatur; de vita periclitatur aeger; facilius curatur nimius "E EMX MSEMMS. —— haemorrhoidum fluxus; qui falvis partibus folidis, a folo vitio fanguinis abundantis, acrioris , fpiffioris vel tenuioris excitatur, quam ille, qui ab obftru&ione vifcerum fcirrho- fa, imprimis hepatis, &ab atonia proficifcitur. Haemorrhoi« dum füppreffio; multorum fonticorum morborum matet quoque effe folet, quod permultae teftantur medicorum ob- : fervationes: hinc medicus pra&icus, five morbos acutog tra&tet, i) HIPPOCRAT. A'pïïorfsrh. Sect, V. ii. &) HrPPOCRAT, Coac. l'raenotion, N 44. I) Comimentat. in Aphorifri. BokRH&A V1i. Tom. II. pag. 332 & feqi m) Ratio medendi movxbi's cireuli fanguinel $ 697; pag. 249; 19 Ks,-:æggä*s O E m tra&et, five chronicos, femper ad eas attendat, neceffe eft: demonftrat hoc, praeter muitos alíos, memorabilis cafus, quem Cl. Basa 5 defcribit vir peripneumonia & phrenitide laborans, cui inevitabile fatum Jam inftare videbatur, dete&o , a medico bona fortuna eo tempore raefente , quo aegroto aenerma injiciebatur, tubercu- o haemorrhoidali, ordinarium horum tumorum volumen multum fuperante, eoque incifo, gravia fymptomata quafi jugulabantur, legitimus rationis ufus mox incipie- bat, brevique temporis fpatio perfe&e reftituebatur, & ila; qua antea gavifus erat fanitas redibat: aberratione mentis emendata, notum fecit aeger , fe ante invafionem di&i morbi affe&tibus haemorrhoidalibus laboraffe.. Afthma moleftifimum, applicatis, juffu Cl. PRAEsmIS. hirudini- bus ad haemorrhoides coecas externas, fanguine admo- dum diftentas, brevi temporis fpatio füblatum novimus. In genere notandum, quod in haemorrhoidariis vix oria- turmorbus, quincum chronico hoc malo aliquem fal- tem nexum habeat, quo rite tractato, haud raro tolli, faepiffime vero levari poffit füperveniens malum: ex ha- &enus di&is quoque liquet, affüetas jam haemorrhoides nunquam temere effe füpprimendas, & a fuppreffis, va- ria effe extimefcenda mala, hinc eas vel aptis remediis effe revocandas, vel mala, fi poffibile eft, alio modo svertenda, habita tamen femper attentione ad ipfas hae- morrhoides. Mucofae haemorhoides, vices cruentarum fübinde aliquatenus fupplent, hinc circumfpe&e tractan- dae: cum autem femper fanguinis cacochymiam pituito- € COITI- fam, vaforumque laxitatem nimiam arguant, genda fanguinis maffa, ^ roborandisque vafis follicitus fit inedicus. m) Societatis medicae Havnienfis colle&anea. Vol. I. Obfetvat. VI. p. 45- * [ ii PMÉo iE —— T$ medicus. Caecarum haemorrhoidum prognofis ex jam di&is, earumque data defcriptione facile formari poteft. .. jam de haemorrhoidum therapia agendum effet, quaim quoque addere animus erat, fed ob ar&os differta- tionis limites coa&i, eam alia occafione pertra&abimqs. G 2 E 3 CONSECTARIA. I.v gemorrboides ; cum fimt — [emper prdetmzdtumles*, binc nunquami, mifi peculiares adfint iudicationes €g veceffitas urgeat, [unt promovendae. IL. Multo snimus beroicis daflicisque remediis urgendae. IIL. Coutra vero, cum baemorboidum eventus dubius ple- vumque fit, quam primum conamina baemorrboidalia ob[ervautur, mifi in eo cafu criticae effe pofJimt , flatim opunia funt adbibenda, quae earundem. cau[Jas. tollunt. IV. Haemorrboides cum e uphoria jam fluentes 2æmiguam Jupprizmendae [unt. V. ldem valet de periodice & 1nodice fluentibus. VI. Haemorrboidarüs comvenieus diaeta accuvate eft obfer- vanda, fime qua, irrita plerumque efF veliqua curatio. ;ï VII, Quibus legitine fluunt. baesmorrboides , mifi aliud qna- lhun. finzul adfit, vite ob[ervato "vitae regmmine, vix opus eft t amedicameitisy matura . boc in flatu nullo - do turbanda. J VIII, 5 26 u QOU EEE RRE $K o X UER RPE o q300... —ÀÀ VIII.. Nimius. baemorrboidum fluxus, .a pletbora fagui- nisque orgasmo ortus , curatur tollendo caujJas ple- tborae atque orgasmi: fit boc ob[ervondo vepulas diae- teticas, &9' per. venae [echionem n bracbio , per tempe- Tantia, dilueutia, leuterque aperientia, verbo adbibita quetbodo antiphilogiffica. IX. Si a nimia [olidorum. laxitate ortusm traxerit nimius baemorrboidum fluxus, conducunt roborantia, ut cor- tex perwoimus, quaffia , snartialia £gc. X. His vero medicamentis uon ultra, quam [anatum fuerit zhalum, utendum:. XI. Mala, a fuppreffis baemorrkoidibus orta ,. optime tol- luntur , üsdem ve[fitutis. XIL Faemorrboides caecae extermae primo difcutientia exigunt , fi j vero fanguine admodurm diflemae. fuerint aperiendae [unt , quod fit per lanceolum vel per bmudimes: fi smagnae admodumi [umt, &9 grum- Jum . [anguinem. continent, lanceolam. praefevimus. XIIL Haemorrbagia vulnerum, fi locus 69 veliquae circum- Jlantiae permittunt , optime. compe[citur apta ligatura; Jubinde fiffitur [calpelle , moumunquasm fola compre[fio fufficit, [aepius fliptica requiruntur , - inter baec praeci- pua Junt agaricus , alcobol &gc: taliavero, quae vul- nera inquinant , ut vitriolum cypricum.in uodulum B- gatum fimiliaque rejicimus. W U XX ( A) N d X as d lo A RRE ; p^ [ m s E ^ / ( 4 h s Is . w EEE m t E —— — — ETRT —— —— P N x s A ceids a GRU —— D E s EEE n i, s - p PAOR d o E. R X PC r E i i — apteeaevustt -1 — —— —— ** - a * J .a^ i -- [ H .«« " H " X hst * "T . - d i 4217 E " As - " B »to * 3 " * " J d »c * w E - b » ,. . E BH 3 ESÉNSNÀ - J , - * - " $4 9? I! E $ov 2 " * o ". - a d x - É — " - f m y - m é "4 " * - r EM W, - - " » z 9 - "1 ye »r - J v r —': 1 y T ALIS DISSERTATIO MEbïCA- INA - NONNULLA ^ HAEMORRHOIDIBUS a EXPONENS, QUAM e VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset AUSPICE DEO OPTIMO MAXIMO if E EX ä INCLYTAE FACULTATIS ) ä znanar| E B H o E ä MEDICAE DECRETO Su&$ s ïï PRAESIDIO T VIRI CLARISSIMI zr EXPERTISSIMI 13 | DANIELIS WILHELMI NEBELIT, 12 » PHILOS. rer MEDIC. DOCTORIS, MEDICINAE CHEMIAE ET PHAR- E MACIAE PROF. PUBL. ET ORD. ACADEMIAE ELECTORALIS - SCIENTIARUM THEODORO.PALATINAE SOCII. PRo Gnapu DocroRATUS e : SUMMISQUE IN MEDICINA HONORIBUS. AC PRIVILEGIIS RITE ET LEGITIME CONSEQUENDIS PUBLICO EXA'*MINI SÜBMITTIT AUCTOR JOANNES LEONARDUS STARCK, DATTENHUSSANO - PALATINUS 7 AÁ. LL., ET PHILOSOPHIAE MAGISTER, Ad Diem Decembris MDCCLXXV. . 6 zi ä dN fULA ACADEMI CA NOVI W"ILHEI;?&TIANLP A 5 G- r As aj 4 HEIDELBERGAE, Typis Jo&NNIS DBAPTISTAE WIESEN , Univef[zcatis, Typographi, 3 2 1 &i Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com