KaI600-2335_7 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Dissertatio De Concoctione Et Diversis Medicorum De Ea Sententiis Struck, Christianus Fridricus Theophilus : " ,. J T " * & z 1 ^i ] d 1 D * " . m. hr 4 * um - m n :X "i V m -€- " M : - H « s i K* d m * & TWCÁ L E * » : s W Y » ^* & - x " k* ..M ao d P i » 5 L * E - w» — , , . H Á. I "m - j y d m 2 M « , At - i u W -* i i / p - « -- M ^ w. 5 "T d N m M w E i r * -..Ua " wl " y^ ls i k ,.M , " T i — . E v —W,C, W. e * Va » Y uI M - ,« DN H m w "- - p k .m 2 aw Ü »,.. r i Ut — P d — e- —— j « -— Syt * 4 T Mi od .W, " » " A N.- 4 M [ E ,.: -- * - x j* od y - t "Y j As "ET. * " x., L k * bt .M b U W .W ^ T - X . . E w ysá "n n * n b* s - 2 W $ «a - * Lr4 4 - - H P d NM &^ m B AÉ [ * *» - | Y n A* 2 ce r hs d T* s N $ » t z * " s r* A b 2 » p - - i- i J P )— .):æ E 24 M E & E ii " 3. * - p P j .m " á 4j x * l " - us "9 | » » — "m p: »s £ M - »* - - w .W LW l ufX M M " M - l Y. k i 24 l - * v« y w; " H X - E Y Y * » * "i 1j v j - B * - & T P * — - E m z i " i L v« E C u A ii - n d - » li r o natei E "d — E m lia - 7 »..» ...-.l;LVAn...r.t, xm "* — , — at . x ii - VE dE gar EAE ii ia E .Wlnllny 2j E - — - x* 4 r E E x FA As a& m A ». " t di UR u E 4 ia 4 m —— a. * z Á Ó - p as -l ( i L h * - » " ; 4 "- j j 33 — E N TOE M iil * E "* at MM E » — mI [ 0. DISSERTATIO DE Q C INUR 1 " CONCOCTIONE ET DIVERSIS hi lj R i 0i MEDICORUM DE EA SENTENTIIS TE^ T i Wt ii ii Ib X QUAM CONSENSU ILLUSTRIS MEDICORUM ORDINIS )n) AD GRADUM ] i i DOC'TORIS MEDICINAE fii g OBTINENDUM n pl DIE. XIII, NOVEMBR MDCCXCIV gü- äw j 1 PUBLICE DEBENDET d fa . CHRISTIAN. FRIDER THEOPHIL STRUCK u Ü NEOMARCHICUS n HALAE TVPIS IOANNIS CODOFRFDI RUFFII TYPOGR. ACA D. n Fücilius intelliimur, & diis immottalibus ï;»omin'i,bds effe /pro.-' omnisque vifum, fi erit—toïa hóminis fabricatio'perfpec/t-a, dumanae-natürae figura atque perfectie, "CicrRe. | 1.. P , La - Vi CVTR PRAECLARO ET ORI*&ATISSIMO K "MICH. GUILIEL. STRUCRK, CURATORI ITINERUM MILITARIUM, RECEPTORI ^ VECTIGALIUM CIRCULI DRAMBURGENSIS, PRAEFECTO CURSUS PUBLICI, pt« sque PARENTI 'QPTIMö * HANö COMME NT A'TION*EM | D, D, FIPLIUS' Ea CHRIST.- FRID.' THEOPH. s;TiäUCK. m (l T - - J. Jo'miniTuo, OPTIME PATER; hanc meam disfer- tationem, quam mos medicaeartis munera capeffitu- ris obfervandus ede—ndäm iuffit, infcribenti fummae erga 'T'e pietatis et grati animi mei fignificatio ex- cuíationi erit. — Velim amoreiTuo im'mortali et in- numeris beneficiis "T'uis tam magnanimiter et be- nione in me collatis dirnius quiddam Tibi offerre potui(fem. Sed Tu ipfe quam optime vides, Em quid praeftari poffit iis annis, quibus Academia re- linqui folet: praefertim in arte medica, quae inà- gnam partem in fola experientia pofita eff. Indul- geas igitur aetati meae, qua hänc-difciplïrlam dili- getf-cet- fingulari qgedam amore amplecti ;oepiffe t MA &antummodo. videri. poflim, induleeas tempori quod anguftius obtigerat, quam ut piaec!arum ali quid navare pofï'em Feftinandum erat in hac mea et laetor Ííola oppmtumtate, qua u,unque opella fig nificandi T1b1 quam quae mihi eo contingit fnagnopere Te àmo, colo venerorque. Sclemni 'Tua humanitate admitte munufculum, quod ex Deum O M. íolo animo offerentis magnum erit b l oro rogoque, ut exoptatiffima valetudine per (] innumeros annos Tibi frui contingat, Vale, me- u V que, ut femper fecifti, amare perge Scribebam Halae, die 1x. Nov, ci»roccxerv —* - Y il« ivl 2 af 1. $. li Definitio. X l. De nulía paene re plures eaeque plane diverfac fenten- tiae exítant in medica difciplina, quam de modo, quó Jam antiquiffimis tempombus 'huic cibi concoquantur corporis humani actioni explicandae medici operam na- vaverunt. Cumautem corpus humanum non fatis accurate contemp tati effent, illico apparet, eorum fententlasa veri- tate valde aberrare debuxffe. Priusquam autem plura de veterum opinionibus et de recentis aevi fententiis affero, ex re effe videtur, concoctionem definire, et alia quae- dam praemittere, ut melius intelligatur, quaenam fén- tentia vera fit. Placet ergo concoctionem ponere in folutione alimentorum et in abforptione fücci alentis; et in evacuatione relxqumum ciborum a) Non tam DL $j Ex aliis defiriitionibus ïnc primo loco eam propono, quae — apud Ariftotelem. Meteor. lib. V. cap. Il. his verbis legltuv zi isbasAdasis 029 7É QurixE x duxeía Ssg,ux £x TU uv*rwwysmv m uTixe. Ta)cvx 9 deh oixéic euæræ dAT« Hinc nonnulli dicunt, concoctionem confiftere in calore homini infito, qui liquorem redundantem iufte confumeret, et reliquum atque humorem non amplius copia fua nocivum temperatet , cum ficco, prout mixturae natura requireret, conglutlmret' quo acrionibus fuis perfectius edendxg ficcum. cum bumore .goniune 8 [ fimplex igitur ea foret, ut ii voluerunt, qui foli ven- N triculo hoc' munus adfcripferunt; in fequentlbus videbi- el imnus, quam falfa eorum fit opinio.- $. Ir. Manducatio. & Disputationis ordinem definitio concoctionis mo- 7f do a me propofita conftituet, Primum ergo disfe- rendum 'erit de alimentorum folutione, —— Ante* p mutatio iilo- d quam cibi.in ventriculum ingerantur, V rüm quaedam, quae hic explicari meretur, praecedit Alimenta, a dentibus in maxilla utraque fitis . quas . di- verfi mufculi vehementer, et alternatim attrahunt et distrahunt, manducantur; quo ea magis magisque com- minuuntur, et cum faliva commixta in pultem mutan- tur. Quam neceffaria autem manducatio fit, ex eo non folum perfpicitur, quod ea tam nniverfalis reperitur, fed etiam inde colligi poteft, quod cibi haud manft, ta- les plerumque exonerantur, quales affumpti funt, id ctum aptum fieret (Conradus Zieritzius. denatura temperamene torum et cConcoctionis, Lipfiae 1631. $. 39.) Alii definiunt, dxgefhonem effe alimentorum mutationem , qua eà in ventriculo in albicantem quemdam et alibilem etin annexo inteftino duo- deno ulterius. perficiendüm fuccum, nempe in chylum conver- terentur (Deichius de adiumentis et impeédimentis concoctionis alimertorum Halae 1749. $. 1) Alii arbitrantur, concoctio- - I nem effe ventriculi munus, quo alimenta in naturam noftris humoribus affinem commutarentur. (Inftitutiones phyfiologicae auctore Caldanio Patavii 1778. 6. 397.) Denique funt, qui putent, ciborum concoctionem effe motum internum vel actio- nem mutuam et alimentorum et liquorum re(olventmm quo chym us procrearetur. Nicolaus Jadelot's Lehre von der Natur des gefunden menfchlichen Kórpers, Jena 1783. p. 374. — ts 9 Vl qQuod experimentis Spalfanzanil fat füperque probatum d ett Nam oves pabulum non digefferant, uod rue minare ab eo impeditae erant. Carnem fi ipfe degluti- verat in duobus tubulis occlufam, alteram manfam, al- teram non mandücatam, caro manfa aut plane erat fo- luta, aut multo plus ponderis amiferat, quam caro non manfa. Ita res fé quoque habebat cum pane, quem iil aut manfüm , aut non manfüm in canaliculis inclufum in f ventrem immiferat 5) Áves, quae-grana devorant, Pe' propter ftructuram corporis pabulum quidem non man- " dunt, natura autem iis non folum pro. dentibus inglu- M. viem dedit, in qua alimenta eorum emolliuntur, fed di etiam ventricualum mufculofüm et magna vi cibos fran- Aliae, quibus cutaneus ventriculus r gendi pollentem. eft, liquorem quemdam habent , qui ad cibos refolven- o dos maxime valet. Ergo manducatiose illis non opus Jf eft, Sed manducationis commoda minime tam longe 00 repetenda fünt. Saepiffime enim cibos haud manfos, ut iUP ccerafa, acinos, integros exonerari obfervantur; et ave- T. na non manducata vel a robuftiffimo equo cum alvo de- Ü iecta vim adeo füam germinandi non nunquam retinet z) Homines etiam nonnulli aeque ac beftiae quaedam ru- j minant, et c1bos concoctu difficiles in os reducunt eos- 1If, que deinde tam faf'ue concoquunt, quam reliqui homi- i nes d).- Quam ob rem mihi non abfurdum videtur, 0 W [/] J JE— b) Abt Spallanzam $ Verfuche über das Verdauunwsgefeha&e des Menfchen und verfchiedener Ihxeraxten, nebft einizen Bemer- Rila d kungen des Herrn Senebier Ueberfezt von D, Chrift. Frid, Mlchaghs y Leipzig.1285. $. x39, 140 et 211 Q c) Hermanni Boerhaave praelectiones academicae, quas edidit ez ;mo notas. addidit Albert. Haller. Goettingae 1740. Vol. I p, 318 /n 4) Senebierus apud Spallanzamum, p. 560. us Z 1o ? " mïandulcationem neceffarium concoctiónis aäiümentum qut | Vocare, quaecunque fint ,. quae vab his xiliisve contra 1?3' ntutz, D vl 'b.Sä ! g III. ey $. l .ngl'z'»va. Mi Paulo änte -*di:i(i, cibos fub mähducando eum fà- W Neceffe igitur eft, ut de utilitate huius p [ liva mifceri. liquoris etiam nonnulla afferam. — Hic latex a parotide, EU glandula maxillari, et ab ea, quae füb lingua fita eft;.et d iis-glandulis-, quas buccales labialesqué nominant, fe- [ en m cernitur, et cum illo humore, qui ex arteriis linguae W et (gensï:um et palati exhalatur , commifcetur. Pura fa- k tiva vifeida eft, fine ullo colore ac guftu, nec odorem ü fpargit. In iisautem befüs, quae carne vefcuntur, fa. f31 liva acredinem et ..üh flaginem habet; atque in quibus- dam ferpentibus, ut in vipera, fübdulcis reperitur e). In aquam a.egre,di'fïundïtua , nec, licet ab ea folvatur, folutio clara eft nominanda. $i frigori faliva exponitur; difficillime congelafcit f.) ; etfi Scheflierus congelationem plane negat , indeque materiam ignis, quam clementa- Acida et tem vocat, falivae effe., probari putat g) fales alcalini'puri falivam plane folvunt; modica autem copia acidorum purorum nullaque aq;ïa dilutorum , - et fales alcalini non cauftici fedimentum inftar floccorum g Olea a faliva non folvuntur, fed emul- praecipitant. - fionis ad infga; cum ga"cqmmifcemur? Si« .caïx viva &) Edward Stevens disf. de alimentorum concoctione, ^ Edinb, 1777. 8 cap. VI. - f) F. Hofmadn d&-faliva. 1 g) Disf, de natuta et mor'b(is fnïivae.ryxöy;. $. ;I'I,I,;— - P m 11 * ROU * d 12 lt aut fa!es alcalini fïm iique puri. fdhvae mfpf*rgunfur, fl alealinum volatile evolvitur, quod tamen fecundum celeberrimum Grenium, experxenuiümum meum Prae- ceptorem , pro parte remotiori potms eft babendum /7). Longe aliae antem res proveniunt, fi igoi faliva fübii ci- tur, quae antea in ea non detegebantur. Primum, fi nf tota maífa in quinque partes eft divifa, aquae quatuor [iliis partes deftillant, quae fenfim putrefcunt; deinde oleum jde, cmpyreumaücum pïOVQDl Quod remanet, perpaucum T. eft, friabile et fplendidum. . Remotiorum autem par- B tium falivae LOO'QI'IO nil de ratlox*e CIUS agenu af- Saliva gU fert; ergo hane mveftioanonem miffam facio. nf manducatione, dum mufculi glandulas eam fecernenteg jorem füb mandueando comprimunt, et cibis ; ipfaque cogtta- Il r' tione ciborum gratorum allicitur, quo bolus facilius de- ao glutiatur, et ciborum fapor fentiatur: nam,fi os plane aridum efftt, vix cibi fenfum afficerent. htlam ad c1- IJI' ^ bos concoquendos faliva multum confert ; quomodo ati- Vallly tem hoc fiat, determinare non valeo, ni velis id ei*'ficï.3 TiLUTs EM áum cibos ref'olvxt, aut diluit, ut liquor ventriculi in. Qndtn eos vim füam deinde melius exferere pofíit. Salivam t autem «aliquid ad concoctionem conferre, verum effe, " vel inde intelligitur , quod homines, qui hunc latioem rgm u plane exfpuunt ; ftatim digeftione laborant, et famem omnem deperdunt; quod faepiffime in iis obfervaturs m qui fumum herbae Nicoti e fiftulis nimis hauriunt, . et j u quod Boerhaawo 195 accidit, quum falivám omnem ex« " fpmffet i) Pondus falivae una-die fecretae duodecim j 51) Syftematifches Handbuch der gefamimten Chemie von Frid Albr. Carl Gren. Halle 1787.. 1. "Th.. $. 537. )ïieïïm elementa phyfiologiae corpous humam, Tom. IV. lernae. 1764« P« 62. 12 X [ 4 R km ho fere unciis aermatur £) Nuckius interdiu hora paene denn, fingula fex dra ichmas , noctu duas exfpui, obfervavit /)5 Cft, D quam copjam Hallerus nimis magnam putat. $& compor De viribus falivae, quas in cibis concoquendis ex- etn ercet de quibus paulo arte meam fententiam propofm, i fcriptores nonnulli diverfam opinionem habent. . Stah- ais hus m), B Boerhaavius s), Hofmannus et alii o) falivae ] vim fermentationem excitandi adfcribunt, Pringelius bentir autem falivam fermentationi obfiftere affirmat. - Salivam pitnt; extra corpus putredinem adiuvare et fermentum effe vndm polfe, facile concedo, praefertim ,, quum Spallanzanius Wt experimentis probaverit, carhem falivae 1mmerfam Dte i prius in putredinem abire, quam carnem aquae iniec- £s h tam p).. In corpore autem rem fe multo aliter habere, 1] fatis conftat. Delatus femel ad hanc quaeftionem, utrum faliva, quamdiu ea in corpore eft, pro fermento -habenda fit, an fecus, non incommodum mihi videtur, eam rem hoc loco paucis perftringere. Ad errorem iftius fententiae demonftrandum, fatis mihi videtur effe cauffas proferre, per quas fermentatio fola exfiftere po- fing teft. Neceffe ivitur eft ut quaevis res, quae fermen- amp tefcat4 cum iufta copia aquae mifceatur , aérique expo- Ditre Notiffima au- natur, et iuftus caloris gradus adfit 4) dia Bd k) Herm. Boerhaave pnel acad, "Vok L. p. 275. D Nuckii Sialograph, p. 30. - ? $) Fundamentachymiae par. .I. tract. I. fect, I n) Inftiritiones medicae digeffae ab Hermanno Boerhaave. Lugd Batav..i ^20 73C. $. 67 0) Gtenius L. c. $. 538 p) 1. c. $. 235. x j q) Gren's Handb. der Chem. zter Th. 1fter Band $. 1582 et 1585 - [ À I3 tem hodie res eft, unam harum cauffarum prorfüs defi- ofa W derari. Naim recentioribus experimentis fatis probatum tyait ) eft, atrem, qui fane plus detrimenti quam commodi corpori afferret, neque in ventriculo, neque in reliquis Jelrf 6f inteftinisinveniri 5) QmJ quod faliva cum cibis mixta propot in corpore fatis diu non remanet, ut in fermentationem $ transire poffit. ) filitae In ipfo ore ftatim quaedam ciborum partes abf'or- ngalns bentür; faltétn eae, quae difficilem folutionem non fla- alvam gitant ; quod ex eo luculenüffime apparet, quod aegrotx, m et fi vinüm aut alia alimenta roborantia in' os tantum füm- mrLDUS pferunt, fe refectos fentiunt, et feles, quum oleum her- Qmerm bae nicotianae empyreumaticum ori Ipiarum infunditur, at IDl ftaüim moriuntur, et totum corpus praefertim cor * : ab oleum illud redolent 5). e[tiontm, $. 1V. fetmay | Vidett Deglutitio. emorem 'di Cibi fatis manfi, et iufta falivae copia fübacti a ltert j lingua ad pharyngem detruduntur, cuius mufeuli bolam arripiunt et in gulam deorfum propellunt ftm Quo in iti- nere alimenta etianí cum multo muco commifcentür, j ao qui a tonfillis füb velo et adlatera faucium fitis, atque iis lmz æll glandulis fecernitur, quae in lingua, palato, velo pala- - t) Disf. an aér fecundum fanitatem adfit in primis viis, ab Ocke- lio confcripta, 1790 Cuíus viri experimentis aliud quoddam addere poffim, quum in cane a :ne disfecto neque in ventricu- qtü J lo, qui totus cibis impletus (rat, neque in inreftinis, quae fucco cibario et ezcrementis erant referta, ullum aéris veíti- gium reperim. s) Halleri elem. phyf Tom, Vl p. 65. T. —— 14 tino, dorfo epiglottidis; pbat*ynac et multis aliis focis Án repcnuntur. Quam ad rem arteriae quoque multum 1i- p quorem exhalant. Mucus conftrictione mufculorum ali deglutitioni infervientium expreffus eibos involvit, üt D! n neque fauees, neque pharynx, neque gula ab iis irrite- d tir, et bolus in ventriculum facilius defcendat. Mufcü« lorum autem ad deg utitionem perficiendam deftinatorum i [4) expïlwtlomm, quum ab Hisllero aliisque egregrie ea abiuluta fzt, propter ftudwm brevitatis hic omitto. qua liru UI $. V. EV Gulà five Oefophagus. lum ( chos 'Fum cibi vi muä"u!nrum in gülam ,; quae canaletíia W fbris mufculofis transverüs et 1OPg:tlldïï alibus praedi- tum conftituit, urgentur. Illae, quae in. homine àeque l: tel ac in beftiis paene- circulares reperiuntur, bolum come T primunt; hae autem euin ad ventriculumm dedücunt £); Depulfio cuiusvis boli iri quum ab ipfis cibis irritentur. i a imálibus quibusdam, ut in equis et bobus; facilli- Vl Oefophagus a tribus formatur tunicis. fin me confpicitür. Extima mufculofa, cuius dupluem fibrarum decurfuin f jarh indicavi, prima 'et propria eft, quurm -accefforia ét hi 'Tum imnem- imperfecta fit ea) quae a pïeura provenit. brana nervea fequitur; . deniqne intima membrana appa- fct, villofa vulgo dicta; quae propagatio cuticulae eft: quae membranae omnes tela cellulofa inter fe funt con- nexae, Gula multis rugis five plicis lonaitudmallbus av intus praedita eft, quo ea facilius praefertim in beftiis, 1 rl [ t) Stochïu autem paxteJ eae, quaé funt ihfra i id', quod devot Cicero de tut, dilatantur : quae autem fuüpra, contrahuntur.. natur deor. L LxV d i5 Ts focit lum f fi magnus bolus deglutitus efty. ewtendltar, ut in fer- Yfeplorum pentibus et pifcibus, in quorüm gq,a faepe viperae aut Jnt, u alii pifces inveniuntur. qud quod befliae nonnullae li H'Hu.' alia animalia, quae eadem: magnlmdme àc ipfae funt, Mi devorant, quod Spa!le*az-mlus teftatur, qui in ranae 103,0L01l gula mutem . reperit. , Qüae rugae etiam caufae fünt, Iertie u cur plures atteriae in gula difpanduntur et finiuntur, e ilQs quarum finibus liquor emittitur, qui cum muco glandu- larum inter mtlmam et nerveam membrànam . laccntmm commlfcetur. Hic füccus et gulam humectat , eamque ab acredine ciborum defendit, et cum cibis m ventricu- lum defluit. Praecipua autem eius vis in eo conïsfïlt, -ut cibos folvat, quod in experimentis a Spallanzamo infti- n iutis elucet , qni carpis fruftulum in cornicis gulam in- j gtae il geftum, filo ad roftrurn alligato , fuspenfum confervans, ie a« temporis quodám fpatlo praeterlapfo, totum fere folutum Jrm com fetraxit Alio quodàm tempore ranae caput refolutioni Uüc tï /) Hinc recte. Ml iam proximum in gula bubonis invenit u). videtur poue C()DCxudl, liquorem gulac fuücco ventriculi B fzr l fimilem effe, et cibos brevi tempore ab eo folutum iti, t [Jmtl'* fi ii diutius in gula rémanerent, nec latex gulae conti- » deui nuo-in ventriculum deflueret. Qu Ó j [l $. vr, p a fentvriculus, g À gula cibi in ventiiculum deiiciüntür.. Prmsquam d n'll bu) autem plura de refolutione ciborum in ventriculo affe- j eal Sed in ram, nonnulia de eius ftructura dicenda fünt. €o dcfcrxbr-ndo eà tantum attvngam ; Quae ad concoctz- U j [| u) Spallanz. L c. $ 77 155 €€154. 16 onem ciborum et varias de ea fententxas mtelhgendas bu mihi Vïdcntur effe neceífaria. be V Cth!CuïUS, cui gnla inferitur, magnum et longi. tür tudinale cavum eft, finiftram Verfus amplum, ad dex- o tram aytem anguftius . ct. valde coarctatum, qnae pars K collum Ventrlcuh dlcltur. Priori parti fündi nomen eft, ü et ea pars, quae in medio eft, corpus eius vocatur. l Duo habet orificia, quorum finiftrum five fuperius car- fül dia, dextrum five ibferius pylorus appellatur; totldem- (üe que arcus in eo obfervantur, alter iuperlor, quem mi. lo norem nominant, alter inferior, qui maior dicitur. Ha»c Quatuor fünt ventriculi membrapae. Prima eft extima tti quam peritonaeum porrigit; fecunda mufculofa nomina- fün tur, et diverfa fibrarum mufcularium ftrata habet, quo- O rum illud, quod ab oefophago defcendit, fibras fuas in QD longitudinem difpertiens eas praecipue trans arcum I minorem ventriculi mittit, unde ad duodenum pro- at pagantur; licet, accuratiori examini fübiectae, et reli- Val quam ventriculi füperficiem . obtegentes reperiantur. fen Hae'fibrae a pyloro punctum fisum fumentes eum ad s gio gulam adducere valent, quo ventriculus replicatur et pylorus adfcepdit alimentorumque exitus difficilior fit. C0f Eaedem fibrae quoque cibos ad duodenum promovent, ttro quo motum, quem periftalticum vocant, effBciunt. Sub ia T his fibris aliae iacent, quae cireulares nominantur; bae ventriculo propriae, non a gulae fibris repetendae, ver- Va ticofe e fündo ventriculi oriuntur, et füpra omnem ts W ventriculum circulares perguat et annulum feu fphincte- & rem pylori eíficiunt. In beftiis nonnulli$ fibrae mufcu- lares magis confpicuae furit, praefertim in iis, quae ru- mipant, €tin avibus, quae grana comedunt, quarum 3 quaü duo fibi oppofiti muc craffifmi mufculi ventricu- lum formant. J "Tertia membrana nervea agpellatur et al- 17 g bum colorem.et ftructuram firmiorem et eraffiorem ha- bet, quam in inteflinis x). FHiuic praecipue infpergun« long tur nervorum Yaforumqué tam arterioforum quam ve- al der . noforum et lymiphaticorum ramificationes, ut his diri- & p gendis aeque, ac conformationi ventriculi infervire vi. u d deatur. Ceterum in telam cellulofam facile refolvitur, 'OCRULs Membrana quarta ventriculum intus invefliens villofa NU TOEl« fübrubri coloris eft atque multo mhco obducta , mulu. 1 [f que breves villi; in quos arteriae et venae et vafa abfor— jud bentia et nervi y). ingrediuntur, €xX ea promment. .ulma Haec membrana, quaea cutieula oris propagatür, et Qi« tertia, cux nerveae nomen eít, reliquis longe ampliores funt. Inde fit, ut multae plieae in intimo ventriculo qu. us n oriantur, quae ex oefophago proveniunt, et per longitu- dinem per ventriculum difperguntur, at um et haud dubie ideo adfunt, ut plura vafa in ventriculum intrare que- m jre ant. In beftiis nonnullis hae .plicae fupenorls orificii td etanhoh valvulam formant, ut Büffonius in lepore et porco ob- fervavit, quae tamen in homine non invenitur, In re- eu i gione autem , ubi ventriculus cum mte['tmo duodeno at d combinatur, a tunicis, extima excepta ,. introrfum fe jor f revolventibus, annulüs efficitur, qui exiguam . tantum nioien aperturami habet, per quam cibi duriores et parum re- ; 90 foluti permeare ncqueunt ' Nota haec eft pylori valvula. hat Veptriculo multa vafa, quae fanguinem adducunt, et r multae glandulae praefertim inter membranam nerve« yme am et intimam fünt, quae, quamquam non tam magnae hioc ct confpicuae funt, quam in alüis quibusdam animali- ub jie 11 ) Halleri elem. phyf. Vol. VI. p, 131. lu,*lf jl jj y) Liberkühn de fabrica et actione v:l!orum mtefhncrum teumu.n, f Lexd 1745« [n 18 bus, tesmen in fegione pylori muitum mucum füppe- Vafa abforbentia; pracfcmm in arcur ventrieuli ditant. minore in' praelectionibüs iltufteitfimi 'Meckelii optlml Ventriculus fecundum alimens mei Praéceptoris vidi torum diverfitatem diverfaé magnitudinis eft In ho- len minibus enim ; qui folas plantas edunt, malor eft, eilo qui carne vefcuntur. Similiter quoque quam in 1s, poar diverfum fitum obtinet, prout magis minusve cibis I65 f bor impletus eft, quod a Winflowio primum, i fallor, In homine enim iseiuno, et, qui liong obíervatum eft z) tllnept adeo diu a cibis abftinuit, "ut In ventriculo eius nulla arcu minore fuperne, maiore fülvunt alimenta refidua fint, deorfüm tepdentibus , p(snmes antéerior peritonaeum d fnte Multo aliter du & attlllglt 3 pofterior vertebras fpectat. autem res fe habet, cibis asfürnptis. 'Tunc enim ar- Delan cus maior füperne tendit et antrorfüm fpectat, arcus a u minor retrorfum reducitur; ergo quoque utraque pla- t pities alium fitum obtinebit, et anterior erit, ubi-ante T 1 arcüs minor reperiebatur ; et pofterior inferne depre- tifim hendetur. Emolumenta mutati fitus ventriculi facil- epgal lime intelliguütur. . Oefophagus, qul recta vla 1In Valde Ventrlculum tendit ; tunc. illo in loco, quo inferi- !Sp tur ventriculo, paullulum reclinatür, ita ut cibi, quo T r maior eorum copia a -ventriculo capitur, €o difficilius CUll L in os retrogredi poflint. ita natura. valvul am iftam a viris celeberrimis quibusdam animadverfam imitari mi. N hi videtur. Hoc fitu ventriculi pylorus quoque re- ha trorfüm flectitur. E be 9? [ ili ÜI z) Winflow Expof. ammm de Ia ftructu:e du corp. Lum, Tom, II Trait. du bas - ventre, $. 5o: DI p 19 n fipe 5. vnur' ventticul jj opin P 4n calor cibos concoquere pgffz't. D alime Quibus praemiffis äd veterum et recentiorum fen- - o do tentias de concoctione pervenio, Antiquiffima opinio iior d calori digs:fï:ionbm adfcribit, cuius ' quop pocrates a) fuit, fententiae ipfe Hip- quem Galenus 5) eiusque fectato- Ve cibi res iequuti fünt c). Rem totam digeftionis quafi ci- ' [allor, borum coctionem fibi finxerunt, indeque denomina- t qUi tionés concoctio et zàjus videntur emianaffe, Ut enim s nulla alimenta ipni impofita vi caloris molliora fi « int et re- moore folvuntpr ; fic calor ventriculi cibos mutar € deberet, Qaeum. fi (ententia eorum pro vera aznplcctbnda efíe h Secun- to ditt dum eorum opinionem principium illud, quod igneum enm 4 apellant, et fümma. mobilitate Ppraeditum eft, fibi lts AU vias ubique aperit, et omnes partes , in quas pene- r p trat, feparat ac disfolvit d). Calorem ad. conco j CtiOT , tb n nem multum conferre, minime negaverim, cum nq- tte dQt tiffimum fit, — homines digeftione laborantes regionem j & epigafiricam itragulo calido- detegendo conc octionem " valde adiuvare 2), et Spallanzanius experimentis fuis jo ii fatis probaverit, iuftum caloris g radum ad concoctio- 0 Cibfa qll nem requiri, Nam poftquam multum laticis ventri- if culi e comicibus'collegi(fct, peric-ula, t in loco fri- Ti a) A, Corn, Celfi de med, libr. octo. t f * : Biponti 1785. 1. r, praef;fq - p* 15. infra, j P b) Galen. de ufu pafrium. l. 1V. cap. VHI. C) Platonem et Ciceronem- (Nat. deor. II. c. 49,) huic fente nvtiae quoque addictos fuiffe legimus alias quasdam cauífas profert, ; Quamquam hiíc aï?o in loce d) Inftit. phyfic. auctore Caldanio, 6. 398. fini €) Senebier, apud Spallanzanium p. 35r, b Q / GU 20 gldo, cuiüs temperies quartüm et quintum gradum füpra punctum congelationis indicabat, «t in calido cum eo fecit. ]n illo caro non refolvebatur, in hoc D intra viginti et quinque horas eam refolutam depre- hendebat f). Alibi idem auctor affirmat, calorem tan- in tam vim in concoctionem exercere, ut liquor eiusdem CLtont ventriculi in diverfo caloris gradu celerius tardiusve di- foiff gereret, alimentaque füb gradu tricefimo fcalae Reaumu- & Dio rianae tarde, inter gradum XL et XLV. autem cclerius fenten refolverentur g). .Ex quo apparet, calorem in con- 0 p coquendls cibis multum valere. Non foius autem con- N coctionem cflicit , fed necefíarium eius adiumentum db tantummodo dicendus eft. Calor enim ventriculi et w totius corporis minime tantus eft, ut vi fua cibos re- füdt folvere poffit, ut alimentis in. ollam iniecüs et ignt W admotis id contingit. Pifces etiam , quorum caloris vo temperies vix temperiem aquae füperat, facile ac ce- n lerrime concoquunt. Neque in carne aquae iminerfa €ot et iuflo caloris gradui expofita ulla refolutionis vefti- um vja obfervantur, fed quo maior calor eft, modo non Qui fit nimis magnus, àut exiguus, eo citius ea 1n putre- Qu dinem tranfit, Mox autem videbimus, putredinis Deni- ] effectus multo alios effe, . quam concoctionis. &ed Q que morbos concoctionis, fi hanc amplecteris fenten- tiam Qf non commode explicare poffis. Reliquas ratio- por nes adverfüs hanc opinionem proferre fuperfluum efíe mihi videtur, u quum noltris temponbus nemo medi- eorum ei asfennat. 1] J DN £) Spall. l, c. $. 85-- 87 g) Spall. $. g1 21 gulm $ vur n ao B De putvedine tamquam cau[[a concoctionis. | depre Alia fententia, quae eiusdem fere aetatis eft, cibos m Gf« in ventriculo putrefcere affirmat, et.a putredine conco- * ejsdey ctionem derivat Huius opinionis Empedoclem &) iam duusye d fuiffz videmus , quem Pliftonieus 7), Dionyfius Aegeus Reaunt et Diocles fequuti funt. Ex recentiorlbus, quibus ea Ccleris fententia placuit; unum Boerhaavium excito, qui putat, | n COP ope putredinis, non fermentationis, cibos mutari, fi [] COf« digeftio, ut addit, ad uilam actionem chemicam referri Tientum deberet. : Ratio autem , 'propter quam is fermentatio- t & nem reiecit, eo contmetur, quod neque urina, neque abos te fudor, neque excrementa, neque aliae corporis partes, s et p ut caro et offa ullum exhibent acidum, fed fal alcalinum m u volatile, etfi cibiacidi commeduntur £) Differt non d« e multum ab eo Hallerus, qui initium putredinis in con- Y m coquendis cibis adeffe opinatur /). At experientia proba- (QniS i tum eít, digeflionem plerarumque beftiarum iam intra qodo 0 quinque aut fex boras finiri m); neque carnem um- 1 10 pUII quam ante octavam horam elapfam putrefcere. Unde p vcl colligi poteft, oncoctionem putredine non effici. Vi ) Sed alia quoque cxpentnenta rem cxtra dubium vindi- fe[]r (l cant, Nam cibiin ventriculis animalium diverfis tem- j 1 poribus necatorum nullum putredinis veftigium offere- um di bant; nec, qui cibos fano in ventnculo concoctos in. N 0 m h) Plutarch. Quaeft, Natur, libr, Quaeft. 2 1) Celfus Lfc, p. 15, k) Herm, Boerhaave inflitutiones et experimenta chemlae. Parifiis 1724. Tom. II. p. t9t. 1) Halleri elem phyf, Tom, VI. p. 311 et 421 m) Spall, : 250. Em 22 veftigarunt, aliquid acidi, vel putridi, vel rancidi in toct iis obfervarunt z) Quid quod caro putridiffima in ven- Enf tvi triculo corpicum putredinem amittit, faporemque dul- cem acquirit, Succum autem ventriculi putredini re- bl filtere, de quo ferpentes, qui carnem ultra menfem in atqu ventrienlo fine ulla putredine retinent, exemplo funt o*, lnte cum caro. in aqua eiusdem caloris pofita vel ter- ei to die odórem intolerabilem. fpargat, infra oflendetur. fuffc Etiam-chylus a vafis lymphaticis abforbendus mitis fuc- Dord cus eft et fine ullo odore. Maiores fane difficultates fibi &rün cumula(fe videntur hi viri, quam explicatio concoctio- bos c nis offe Debuiffent faltem explicare, cuf putredo, lat quae fecundum Boerhaavium ne in corpore humano st quidem exfiftere poteft p), ei nulkum afferat damnum, i et quaenam canuffa fit,. cur uluiae, vultures et hyaenae; Ther quae cádavera peftifera devorant, fine omni detri- Hu mento his cibis fruantur. Sed miffüm facio, quod pel faepe refutatum eft, et unum hoc addo, femper mor- I$5 bum cauffam putredinis fuiffe, ubi a medicis ea obfer- Qs vata fit, neque Spallanzanium percepiffe pravam odo- c&ol rem ex ore aquilae;, quem Hallerus eam exhalare af- lia firmat., fuzg tir 10, IX. $. Quid tritus in cibis concoquendis valteat )G EUR Eisdem quoque temporibus nonnulli medici, feu W quod priorum fententiarum falfitatem perfpexerant, feu [ propter libidinem novum aliquid fingendi, tritum con- J n) Inft. phyf auct. Caldamo $. 404. 9 0) Spall. $. 127. Ü p) H. Boerhaave inft. et exp, chem. p. 102 u n 23 ün coctionis caudffam in medium protulerunt, Quornm dux 1 n Va Erafiftratus, qui de plerisque paene rebus medicis dubi- ye du tavit, it in mulüs illis disputationibus elucet, quas ün fe. in ventriculo. atteri Galenus contra eum . füscipit, wem d atque ea actione concoctionem fierl, contendif q) funt d) Inter eius fectatores ex recentioribus efít Leuwenhoe- vl tet ckius; qui,'quim fermentationem ad concoctionem non naetüf, fufficere Vld;ret, ad tritum refugicbat ; Pitca smus v)ac tis fit Borellus 5), qui vim ventriculi eam ob cauffam compu- ites ibl tarunt, et Hallerus, qm tritüi muitumí tribuit ad cl- Qoct bos concoquendos 2). . Moveri vsn*uwluvn ^ €t €1us 000 ftrüuctura et fectiones be Qzawm vivarum. docent. la VpAQO aperta enim viva rana motus ventriculi mhqumumque m inteftinorum facillime obfervatur, qui celerior ac vehe- h;aenae, mentior eft, fi ventriculus inftrumento aliquo titillatur, Yi de [l Hunc motum diverfi gradus Spallanzanius 1n canibus de- 0 qucd prehendit Praefertim in'avibus, qui grana fola edunt,. at o* is motus maximi momentl eít, g imm ventriculus ope j i eius duriffumas et acütiffimas res, ut offa, act !s et lan- ceolas deftruat. Iam Reaumuriüs, qui eiusmodi pericu- hat 1 la cum ,animalibus fecit, g gallos et anates vi ventriculi fui globulos vitreos. conterere obfervavit. a). Alia ratxo, quae viros iftos non parum commovit ad hanc q) Galen, de natutal. facult, 1. H. cap. VIII. Celf, 1. c, Cete- feti vum Erafiítratus Ty:Up« ad ccncoctionem etiam neceffanum effe putavit , qUOd 2rteriae m vemrem mitterent, De eodem f fpiritu Cicero loquitur, cuius ope et calore et exterendo cibo a ( ventriculus concoqueret Vid. lib. cit. Galeni et Cicer, de natur,. deor. l, l1. cap, LIV am a 1) Opuícul, med. Venet. i716, p. 76. $) De motu animalium pars L. p. 126 Lugd, Batav. 1685. t) Hall. elem, phyf. Tom. VI. p. 5t et 534. u) Memn. de I' Acad, des (ciences 1752, p, 266 i E - -- e^ & fententiam amplectendam, 'eft, qwä '*xves nonnullas ft;m que fcrupulos , calculos, arenam aliasque duras res deglutire videbant; quippe quod fecundnm illorum fententiam a multum confert ad cibos disfolvendos x). Refellitur au- pI &i tem haec eorum opinio a Spallanzanio, qui in pullis t COIuglbinis, quos recens exclufos enutricbat, digeftio- nem aeque bene, acin aliis, fe habere; compertus cft. Qu Alii putant , tritum illum diaphragmate et mufculis ab &tf ETU dominis augerl, ita ut horum vi ventriculus quafi intra prelum comprimeretur y), .Si haec omnia perpendun- Yenti tur,'non mirandum eft fortaffe, ad hanc fententiam tam d) celebres viros proclives fuiffe repertos; 'Tritu autem fent cibos non concoqui, a Spallanzanio luculentiffimis ex- perimentis demonftratum eft. Ineft quidem ventriculo ilarum beftiarum , quac grana fola deglutiunt, magna quaedam vis, fed ope eius idem tantum peragitur, ;quod a dentibus quadrupedum: quam ob cauffam natura in ventriculum cancri dentes depofuit. Etiam alia fimpli- K ciffima ratione inteligitur, a tritu folo digeftionem non dil pendere. Nam cibi, lcet duobus lapidibus diu teran- Sih tur, et cüm aqua commifeeantur, nullam tamen fimili- N] gudinem alimenti concocti habent, Ex ipfa quoque ferg ftructura ventriculi humani, cuius fcilicet fibrae mufcu- (ife lares longe debiliores funt, quam ventriculi animalium, t&ft& dn quibus magna ifta tritus vis obfervatur, ei tantam IY vim, quanta ad cibos disfolvendos requiritar, tribui non poffe , recte colligitur, et idoneis fagaciffmi illius 4- ltali experimentis confirmatur. Numquam enim canali- U culi ifti; quos carne refertos faepius deglütiebat, laefi erant, quamvis digitorum impreflione quam facillime * x) 'Stevenä l.c. eap. X. €) Caldanius l. c, $. 406. m t 25 )mul a frangi poffent et caro in ipfis digefta effet 2) Quid deghtr quod acini et cerafa matura, quae tenuiffima cuticula YMentigm circumdata fünt, integra cum alvo deiiciuntur. Minime IUr q UUNNA, — n autem videri velim motui ventriculi omnem utilitatem: I p abiudicare, quippe qui potiffima caufía mihi effe vide: digdlo tur, ut cibi recte commifceantur et evacuentur. In ertüs lt qmbus enim hominibus motus vel abfens vel minor elt, ls ab corum concoctio debilior effe folet a ) Huc quoque tf intta motum mufculorum refpirationis refero, qui actione' fiia end ventricülum alternatim comprimunt ; et forfan mala hy- jm m dropicorum digeftio, Hallero iudice, a füblato motu | oum fepti transverfi oritur 5). us enteiu $x , t n fermentatio concoctionis cauffa [t TLy quüd m Helmontius prlmus concoctionem in fermentatxone qis p pofüit, cui multi, quum tunc temporis chemia apprime diligeretur, asfenferunt, inter quos nominari ;merentur jonem 0 din t Silvius, Willifius c), Vieuffenius d) ct Aftrucius e). Stahlius concoctionem fola faliva et indole qnidem fua f ugqüö fermentante perfici docuit f) Boerhaavius ab aliis eo j m differt, quod cibos pro materiae diverfitate aut fermen- vlmähumi tefcere aut putrefcere in ventriculo opinatur. Eum; | i Al A cibos in folam putredinem abire, fenfiffe, füpra oftendi ; «l 1 z) Spallanz. l; c. $. 209 et 210. m d 3 j l a) Halleri elem. phyf. Tom. VI, p. 334. m * b) Ibidem. Ü h €) Oper. de ferment, Amftelod 1683 P. t2 T d) Traité des Liqueurs du corps humain. Oeuvres 1715, p. 225 e) Traité de la digeftion p. 234. "Touloufe V €) Theoria medics vera, p. 371 um 26 [ fed huius quoque fententiae eum fuiffe ,. in alio quodam fuo libro elucet g) Ibi portionem ciborum quamdam p jn ventriculo (emper remanere, utcibos poftea asfumptos in fermentationem trahat, ftatuit. Praeter hanc diges Q1 ftionis cauffam alias quoque quasdam profert, ut, acrem Qu cibis fubactum , tritum ventriculi, qui ei valde neceffa- Qu rius ad dura alimenta dividenda effe videtur. Recentios r ribus temporibus duo magni viri, Pringelius et Macbri- (i diuis fermentationem concoctionis cauffam effe volüerunt, bus Uterque pericula cum cibis faliva et aqua commuxtis bUbOx fecit Asfcendebant buliae, fermentatio ficbat vehemene 4 6l tior, decrefcebat rurfüs et paullatim ceffabat, materiae: que refolutae, qnae dulcem faporem habebant et antea in fundo vafis haeferant , in.fümmam aquam ermerge- Á bant. Inde explicationem digeftionis hanc formant: ci- bos manfos et faliva fübactos in ventriculo vi caloris eius et reliquiarum ciborum praegreflorum et fücci ven- triculi, facultatem alimenta in fermentationem trahendi Q habentis, et in primis ope falivae in motum fermentati- lii onis, quem inteftinum nominant, abire. Hunc motum tedlg folidas ciborum partes inlaltitudinem pellere, et cibos; ln fimáülae bullae evanuiffent ipfique refoluti effent, fun- liy dum petere, et in inteítino duodeno per fermentationem, (üe « quae a bile et liquore pancreatis produceretur, continti- ànno atam , mutari et denique in fuccum dulcem et alentem Calo, transire. At Alia quaedam fententia nuper prolata cft a Goldwizio , qui probare nititur fermentationem cibo- p rum incipere, poítquam ii periftaltico ventriculi motu triti et depíti effent, et in duodeno a bile et fücco pan- 3 * ) g) Inmtunones medicae digeftae ab Henmnno Boerhaave. Edit. 1II. l3 Lugd. Batav, 1750. $, 76 et 7& 27 quo creatis, oleofas ipforum partes expelïentlbtls, ultenus dmáam praecipitari 4). Imp In quas eorum opmlones hie inquirere - f'unerfedeo, ; üge quum nullis experimentis probatae fint. Perieula.enim, , & quae fecerunt, non folum extra ventriculum ; fed .ne pecelli quidem cum. fücco ventriculi ab ls funt inftituta, ecentio iNee, ut ante oftendi, in corpore humano ulla fermenta. Áacorie tio fe manifeftat, quae neque a Spalanzanio in corpori- jerui bus vivorum gallorum , cornicum, canum, felium, miXLs bubonis, uluiae et ferpentum obfeivata eit i), neque m a Goffio.in cibis per acrem deglutitum evomitis £) aterae X[. - $. emete 4n a£ris extenfio. ad concoctionem aliquid mnt: C conferat. ; culori « v Alii ad aéris extenfionem concoctionem referunt, ribend quorum tamen ii, qui ventriculum cum-olla Papinia, mentit na, in qua vel dunfüma offa et cartilagines in pultem : motum rediguntur, comparant,. non advertiffe videntur, id cos ibi non effici adre, qui offibus fortaffis inclufus eft flv fed vaporibus, in quos aqua vi aeftus disfolvitur. Ne- que.quadrat quidem id exemplum, ut iam Hallerus tiony optiftü» annotavit, ad ventriculum humanum, in quo tantus fertm caloris: gradus numquam exfíiftere poteft. . Alii volunt aérem cibis inclufum calore vifcerum rareäprx, quo d partes c1borum dlsrump»rentur, et extractio ac folu- l du i m(m Ü pm' h) Sebaftian Goldwiz neue Verfüche zu einer: wahren Phyfiologie der Galle, Bamberg 1785. P. L i) Spall. $. 237 et 238. k) Apud Spall. p.399, Stevens fufius hanc fententiam refutavit ; Ill in cap. XI, 1. c. * 28 tani tio partium nutrientium perfectior reäderetulrklj). hHaln. ) quo lerüs m) et Marherrus w) atque alii a&ri cum cibis fi- TC mul deglutito magnum concoctionis adiumentum in- j effe putant. Sed is a&r, qui in intervallis ciborum, büs ut in pane raro five fpongiofo reperitut, aut füb. p manducando evanefcit, aut paullo poft eructatur. Aér mií autem, qui ligatus di&itur, aut igne,. aut efferves- cde centia cum terris et falibus alcalinis tali are praeditis, culin: aut fermentatione, aut cbullitione aquarum aérem fe- füs vi cum ducentium, aut fcintillis electricis disfolvi po- Qu teftv,'x quac cuncta in homine non reperiuntur. &xtra RR $. XIT. E Analyfis fucci ventriculi, ia kte Ád poftremam fententiam a recentioribus in p;'i- &i mis feriptoribus propofitam, ^ quae fücco ventriculi . u concoctionem attribuit, transgredior. Iam antiquis 0le fucci inteftinorum noti fuerunt, fed vires eorum, VS praefertim fücei ventriculi, . cum eum ad morbum re- tulerint, quani ün minime ita perfpectas habuerunt; hodierni medici, licet ne hi quidem hos varios li- iny quores plane nofcant, v. g. pancreatis, inteftinorum et bilem, lt e Propofitum igitur eft mihi delibare paucis'ea in Iicf d fequentibus, quae hodie de hac re tmedicis Apr'obantur. A fucco gaftrico initium facio, qui ex arteriis mino- lüt, Qul ribus ventriculi fecernitur, atque yelk nunquam, vel T) Inftic. phyf. auct. Caldanio $. 400. Renaudin disf, de actione ventriculi humani in ingefta. Argentorati 1780. $. VI[,» 1n) Halleri elem. phyf. T. VI. p. 296 et 311. i n) Matherri praelectiones in Boerhaavii Inftítut, p. 478 - $14. N 29 * rarifime purus invenitur, fed commixtus cum aliis li- Bi quoribus , ut faliva, fücco oefophagi et pancreatis, chis fi muco glandularum , et in ventriceulo quorundam ani- UT Y« In3]um etiam cum bile Coloris in diverfis animali« DOTU, bus diverfi eft In hominibus eft tenuis, pellucidus, qi f paollo falfi, non tamen amari faporis; cum aqua v AR mifcetur 5 ab igne non infiammatur; aér! expofitus eev celeriter evaporat et refidua eius pars paullulum fàlis 'V'd » culinarii continet, Si fücco condenfato ventriculi fpiri- rem f« tus vini mfunchtur, nonnihil materiae coagulabilis. o), M p quae fecundnm Carminatium pars eius refinofa eft p), extrahitur Si cum calce viva mifcetur, fal vola- tile deprehenditur. Nunquam autem vel falis alealini, vel acidi veftigia prodit, vel in putredinem transit, licet aéri plures menfes expofitus fit. g). Ignis vi fuüb- iectus primum offrt liquorem infipidum, . qui neque um p acidus eít neque alealinus; deinde liquorem fàlfüm, ventil qui odorem falis volatilis habet, et fimul nigrefcens ; nl oleum obfervatur, veliqua pars carbo eft ater, gra- $ eoruty vis, fpongiofüs et falfus, qui falem culinarium con- yrbum f* tünet. qui Suceus ventriculi humani plane fücco illarum be- ao ftïaxum, quae et carne ct plantis victitant, fimilis eít, e[tiporu ut cornicum , quarum füccus ventricüli nec acidum nec fal alealinum prodit. Ia reliquis animalibus diverfus j a n £ Quae enim fola carne aut plantis meris vefcun- obantur tur, atque une tantum ventriculo inftructa funt, et , m puli ruminantium animalium , quamdiu fügunt, et d 1 l 9) Grenius l. c, $. $39 ! ,;füfe p) Carminati Untérfuchungen, über die Natur und den verfchie- u denen Gebrauch des Magenfaftes, Aus dem l1talien Wien 1785 q) Spall. i. c, $, 149, j QUE 1N Y i 36 füetudo aves f) acidum eum babent, z in rc.hqms ammahbus Vemfm*ulhmum eít; Ti Q plantas edentibus alcalinus eft, liquorem ventriculi mutari ; prout homo carnem fo- W lam , .aut meras plantas in eüm per iuftum tempus bon ingerits ' 'aut promifeue iis fruitur. Saltem lac nu- puria trieum et liquor. ventricüli animalium eo mutatur, ut vufor Ts d cornicum, quarum füccus modo faàlem alcalinum mo- tticyl do acidum continet, pro' ciborum asfümptorum diver- iT fitate.; 'Sié res quoque cum iis beftiis fe habet, qua- rum fuccus, quamdiu fucunt, acidum continet, alias € qui Vi dde autem femper falem alcalinum oftendit, lt d $. xirmn. W t f Cau[fa famis 'et fitis. Tib Magna copia huius liquoris in ventrienlum pro- fcu manans nervos CIUS irritando famem excitat. Non üür ignoro, medlcos nonnullos . eosque veteres, quibus effe, in primis Galenus et Arabes annumerantur, famém ab Corni atra bile, quae acidae et acerbae effet indolis, dedu- Orem xiffe. Sed bilem illam atram, quae a fplene fecerne- heme retur et in ventrem effunderetüur, fictam effb, inter Qp ; Ventrje medicos hodie conftat, Etiam Boerhaavius $) et Hal- Erafi- lerus £) bilem appetitum excitare ftatuunt. f'ang ( Vil ( ftratus x) famem a vacuitate ventris oriri et fafciis Tiqu eum i'tr:ctïmme circüumligando compefci, quae corn- BU * Y r) L. Brugnatelli Verfuch einer chemifchen, Zergliederung. dev Magenfüfte, in Crell's Leyu ügen zu dun chemifchen Annalen. B. 1. St. 4. S. 69. )o s) Inflitut. medic. $. 99 N ) Elem. phyf, T. VL p. 6ir. )H xJ Gelliusl. XVL. cap US 31 imalont fuetudo apud Scythas fuiffet, putavit - Alii cauffam fa. mm di, mis in vaforum extenfione, qua nervi ventricili fimul tem f expanderentür et irritarentur, ponunt, Intermiila enim empUs ciborum fumptione cor et arterías: vim füam magis in li t parictes vaforum exferexe, indeque ftagnationem , qua aur, U vaforüm extenfio, cauffa irritationis nervorum et fa- Durm m mis efüceretüur, fequi, volunt, Alii non folum ven- m divet triculo, fed etiam reliquis inteflinis famem falfo at- t qu tribuunt y). Alii tritum eius cauffam effe arbitrantur, i, aliai e€ quibus etiam Hallerüs e&, liquori ventriculi eam vim ideo abiudicans , quia fecundum opinionem füam in indolem lixivii is vergeret et appetitum reprime- ret, oporteret z) 'Tritam autem ventnum Ob debilita- tem fibrarum füarum mufcularlum tantam vim non habere, fupra oftendi. Praefeitim eam fententiam re- lum jto feHuut recentlorum experimenta , quibus faiis eífi. citur, . iM famem et ciborum cüpiditatem eo maiorem i, qu effe, quo maior fücci ventriculi copia eft, Nam pulli finim 2 cornicum, in quorum ventriculis Spallanzanius celeri- OlfSs l i orem et magnam liquoris collectionem obfervawt, ve- pe f hementiorem. et crebriorem famem habent a ). " Corni- SHE, Y cum auütem ventriculus inter mufculofos et cutaneos ventriculos in medio . eft, "L neque vis illius , qua ne Ed grana quidem, ut hordeum aut triticum , contererc valet, tanta eft, lts ut famem Producere poífit Deinde j qu reliquae beftiae ventriculum cutaneum habentes fame quoque cruciantur,. quarum tamen ventriculus nulla magna vi pollet,. Porro fames beftiarum , quibus mul- qonunj a Al y) Dis(, de fame a Bem. Lud Hintz, fctipta, Hislae 1751. XV et XVI, $:X 2) Halleri elem. phy(. Vol; VI.. p 185. 8) Spall, 1. c.g 69 83, 149»; 32 ^ a fculofüs ventriculus eft continua effe deberet, quia Qp iL ventt etiam durante concoctione et ventriculo bene imple- Tiqüo to tritus magnus eft. Denique etiam poft mortem puec refolutio ciborum, immo ipfius ventriculi haud raro al' obfervatur, quod tritui tribuere ridiculum foret. Non nu M fine cauffa igitur hagc fententia mihi abfürda effe et relicienda . videtur. Fames diverfis haud deftinandis jl Z temporibus redit, crebrius laboriofos atque robu- ftos homines vifitat, ac cibos füos optime condit; ra- lil 11 1o) 1n ro vexat heluones et luxuriofos et defides homines; d. 5 4 pueri faepius efuriunt, quam ii, qui provectioris .ae- f( fq tatis funt Nonnunquam tempori fixo adfucfit ct, nliuh hoc tempore praeterlapfo , haud raro aufugit; quod ft lll' a vi confüetudinis pendet, et ad diverías corpons no- o« ftri evacuationes quadrat. bh'r Cu]( Supereft ut de fiti dicam. Oritur a ficcitate lin- Qredetdn guae , oris, palati, faucium, gulae et ventris, mul- Mi tumque confert, ut cibi recte diluantur, et acrimonia o eorüm corpori nociva potu deftruatur, et per vias fuas expellatur. Ut fames, ita fitis a morbis aut pro- hüa duci, aut augeri, aut compefci poteft, quod autem t m VCLH hue nil refert. potef l- $. XIV. d vaxel j n liquor ventriculi cibos folvat et bilis i eum penetret, r Cibi, a dentibus mandueati et falivae mucove 0C ax immixti deglutiuntur atque in venmculum inferuntur, in quos refolvendos füccus ventrlcuh, tunc forfan co- e)l: Sunt quidem, piofius collectus, vian fuam exferit. - J qui bilem ia ventriculum imigrare putent, inter quos "a 33 i «li alíA4 an A áw f" i2 E p .! d q Sp P»ï;i um ex 0, qui f'*zþ i1cir 1 in cornicum ii tricul Tleox x m rOpi ïiï, Ia:üä""ö ü*ï]äïOï em C!Z iuave d.xïïem ï ntri : Iott Iiquoris culi cæ.dï'*re putat ; gui u Quui zn Ca ldv van Iub s ei ?^ 1€ Ti !:,1'6 d. n P ci p [2 Ll..!.& pc jnit, eür cibi in : ventriculo prius yret, N ac celerius, quam in gula.- amcrungm ó) Huic fen- t T 1 Alv . j ee t tiae etiar Morgagnus accedit, qui,vacnuo vér 1 Ls 3l ui [Linandis O hominis bilem umpar influere armtratnr 4,) ? I0DU- ï Hi ïha, qui eam in ventri eulum frequ uenter pene imre ali tf), et Calda vs $ d t qui aliquam — bilis portió. J nem in VCï]fl'lCJjbm veBire exiítimat e), nu.luque alii. Iam .Galenus f) contratiam. fente nl av entiam amnlnxas [ eft; fcd ds p r(!ri'" VE* 1[) er folam fuzm de bile opinionem in« greffum eius ín ventriculum negavit, , qui ' Reputans autem ftructuram et fitnm ventriculi pous Y i humani et duodeni :et motum eius pcm&aïucum, nec bilem in fani hominis ecite 1 ventriculo unquam inventam effíe, proclivis füm ad credendum, bilem ventriculo TP n numaro non influere, Manme tamen neg -gaverim in COï fiiClU us à Spallanza- T nio bilem eiie rcm&rtqm, quum fitus duodeni lon yr " alius.in iis üt, quam in homíne, Ceterum fi fenten- ys 4 ] tia mea de rati e bili » e 2f [2 cendi VL/.L a e-lt b] paullo infra proponenda vel ldco biis in vent z,I'ï ; Qtiia füccus [2 010 culum mfnech non po ns in lniu n« i2 tan tur uccus ven iV ax Müm: fecerni- ul diverfarum beft V1S 63. ii iil "r'l"ï im iil iarum divcríae pïx € à Vebtriculo cutaneo f s '*Cï etus valet, minus qui.vc ntrienlo medlm ií jiit Darüráe eft Ini b) ell. $. 84 et 94 h c) Gilen. de ufu partium 1, V, 1 muCOVv 4) Adverf. III, p, 66 fernti e) Elem pHy" A VE p, 307 71,/21] (0 iV f) Inft, p 4 iyi £. 6.*404, ul quoS SEsies- 1 34 nimum qui a venmcuïo mufeulofo feparatur. Nullum tüt, ht tamen beftiarum genus eft, quod cibos fuos non bene Malti dicerat. Quae € nim ventriculo mufculofo . gaudent, pattoy - eae, ut fupra dixi, infügni quadem et magna eius conft u9 quae ceteroum anil ma lum vemmuh vires longe i w vi; füper t, pollent, qua cibi conteruntur; quod idem in blia ( pug kd'ms, qui ventriculum cutaneum habent, a fücco ga- Sucuum gaftricum autem cibos refol- unde. | ^ftrico perficitur. . vereé ex multis 1&1s eïperlmentls conftat, quae Reau- &A 0 mutius, Spallauzanius et Carminatius inftituere, tubu- qudem los in fine clathratos et cibis impletos in diverfarum 1 160l beftiarum ventriculos inferendo. Spallanzanius etiam 10 Broyi n canaliculis a fe deglutitis, poftquam eos haud lae- « vl .fos aut evomuerat, aut alvo eiecerat, vel nihil repe. funpx, ( celatinae umlh*tuamcm habe- quby riebat, vel quod aderat, g At in beftiis, aliquis dixe- ( 1 bat et plane folutum erat. yit, quae grana devorant et ventriculum mufculofum Unde autem ci- Cüntnent habent,; concoctio tritui tribui debet! quos tubuli a tritu defendebant ? P .borum refolütio, la if Nonne ibi liquor quidam agere debebat? Addo, li- mm 1 quorem ventriculi, fi cum corpore eiusdem calorxs eft, cibos optime refolvere- Tpr 9g ],35 $. XV. Rm]m ; ZA4nu liquor ventriculi chemico modocibos refoílvat. wv Qui Éiquori ventricnli omnem chemicam faculta» n), ii mihi valde errare videntur. tem denegant l (lklect Nam fit cartilaginum et offtum concoctio; quonam au- tem modo ea refolvuntur? Cum, tritu id non efficia- « IEN ) Senebier. apud Spall, p. 366 )') G um [ * 35 1 Nl ! im | n o tnr, neccffe eft, chemico modo eog;um refolutio fiat, Miulti homines de folo pane vivunt, qui e vifcida farinae 0. puiial parte; amylo et faccharo conftat, attamen partes quaedam Dig du conftituentes in corporibus illorum inveniuntür, quas vites Drg in pane minime deprehenderis. Homines ad Opera pu- od m blica damnati nonnunquam pinguefeunt; unde haec füco g pinguedo? — Et pueri in ergaffulo retenti crefcunts ibos rdí unde. calx offum? unde acidum phosphori? * Urina e heat eüuam odorem füum retinet; unde fal volatil e? Ex his , Ibl uldem definire non aufim, an liquor ventriculi cibos erfarum in remotas fuas partes feiungat;. eum autem alimenta y eam in proximss, ut aiunt, partes dividere, mihi verum wd h efíe videtur, id quod füfficeret, quum cibi de animalibus nl t fumpti, quod nemo in dubium vocabit, iis partibus, e sem at« quibus corpus hamanum confiftit, fimillimi fint, idem- fiqus dise que in nonnulla plantarum genera quadret , þx*aeferfïm soufcoloftn in ea, quae partem farinae viftidam , muc um et oleum i siten & continent. .Céterum, partes multarum rerüm proximae, vlendkot fi ad temotas partes refpexeris, intér fe fimiles fünt A. Aáths l lta vifceribus et or Sanis illis variis hoc negotium fo- n atlti d lum a nàátnra impo fitum effet, ut has proximas parteg magis feiungerent et alias inde res com binarent, Sed tota haec res, quae adhuc in tenebris i acsf, ?n po- fterum fortafff: inde eyöcabiiur. fociltt l $. XVh n 'cokmoc'tio 'poft morten jZat.' i T fgcülm' Hunterus, , vj quoniam in multis cadaveribuä a fe di lisfectis nonnullas v qim * entriculi partes refolütas et dila- Cer at p cfflï';? as inveniffet, ita ut cibi paene foluti per foramen ? h) Gr;:n',s Handbuch der Chemie, 2ter Th, ifter 'Bandïï*'g. 1424« E Wasguosi" $* 25 - Q tránsgteffi € ffent , *X & 1l (timavit, concoctionem etiam poft veba mortem fta tuupo*a—n effe, et. liqu orem ventreul unum Enam fine ullo tn u etiad -:s(* Ino to calore vim habere cibos con- D coquendi. * Syalïf*mzaauïa experimentis 'commotus . di- dolem geftionem pei"*; mortem probat, fed eam fine calore per- qdeo ! ?— w6 fidi poffe,. reiici Quum enim in guïam cornicum, 05 cànum , felium et aliapyum beftiarum modo a. fe inter- fectarum cibos ingeífifet , aut poft fpontaneam cibo- rumm $ sfumptionem illico cas necaffct , in apertis earum » ,-4 cadaveribus et in aprico loco pofiti poft quintam aut fextam horam, in quibusdam etiam poft fecundam , ci- Vi bos refolutos: obfervabat. - In frigidis autem et umbro- LUE fis locis ciborum refolutio qut plane abe*at, aut manca bgs u reperiebatur. Qma autem concoctio , ut ante dïm, poem non in fola refolutione c.bOrum, fed etiarà in awor- «2 LiO f wlqu iarum cl. üpe ptione fucci nutrientis.et. m ev ] r- ? üc ob cauffam 0Vig, boram mi ?v pfmvma effu videba Fi bl fe Oncnm L wnccc*w iiv 1".) pOw mortem pro vera iftam opini ( udi fo m tetiiil enim váàía abíor- ]ttüy & mplecti non. potium. 1 e bentia vim füuam etiam in cadavere- aliquamdiu retis QUi nentg hoc tamen ni ümxbzew fit tempus, quam ut ; ref a Iv ullc ^. Neque exone- i H cibi a fücco Veniri i; ï $ V f ratio excvem;,m rum , nec ; ales, quas conco- 5 À ctio ad acüm'h fuam ,poftula t,-in mortuis reper;umar. iiïa adde an re obfervationem illuftriffiml Liceat m B eilit, owm melr Prae üu;.»; .'..-ai uc DDS, IH 3 10 u- Clenm ] tiones par vifcerum ,. praefertim ventriculi in fe- TU t bribus mz i6ne ïz ventas Iï()ï] b inflammatione, eopiil tám Guain u. ä ei nonn ii o« CCl [q:29 51 ïv!.* CS. ALB fed a. fucco ) 9€4ltr1CO , q?i-'ï 1le]r 5 morbi wzhma acerrimüs reddi- €0t NX íiur eiuct. PU ; ü in mem iOoratu (u'*i uunum piOPO- M 36v 3 jüt- vir && Ite celeberrimus , ubi Jars oefophagi fpitha- iv I)X mae lonr uauinc.c ruit, etfi in aegroto, quamdiu Vi- du g P 37 etim t od um vebat,/ nulla huius miraeüli figna obfervata erant /) Etiam in iis corporibus,* in quibus Hunterus illos b05 u j ic effectus obfervavit, lianor ventriculi morbofam in- mOf $ dolem acquifiviffe videtur. Qu m enim fugit, eum d adeo acrefcere, ut cum terris cnem caty &t partes QIfICQU, corrodat. 4 l& Intt €as, quas tangit, dl l XViI, 'ts 6 $. hat 4ut Quasres homo concoguat ldJm, Ü Vis fücci ventriculi ä ma um non folum diverfa Qmoro fed j m eft,. ut füpra oftendi; d etiam certos quosdam ci 4.3 ^c bos folos folvere valet. Strig m. pafferinae v. g. ORU fo^ panem non concoquunt , 1 d.cum evornunt £)5 et qua- Yi amo i drupedes, quae plantis foli E vefedntur ut equus, bos X h?- 1 4 li OVIS , carnem non dm* . * ic t Hauozr ventrculi n fenfim fic mutari poffit, ut caro ab eo c oncoquatur. Hal- X gm P[O [j lerus enim exempla de equis, ovibus et bobus car Va g 1 LI nem edentibus $ propo RAR 3 nit? et Spailanzan A 3 de colvmb m P quam initio carnem faftidientem S.an coqctam ceam - 'S qu'E Ll edere inchoaffe, . éoque'primum maceram , pauüo poft quþ EXCU' pinguem redditam eífe, narrat. qus 0 Ab homine autem eae omnes plantae concoquun- p tur, quae mucum, giute en faccharum et amylum , ji Aitli 1l oleum pingue /) continent, et, quo maiorem earum re | illas 0^ Sed rüum partem complectuntür, €o nutribiliores funt. j WUR Fm 10--*) jj i) Joannis Chrift. Reil. memorabilium clinicorum medico - practi- DH corum, Vol L. Fafc. l. p. 14 m ! u » ylli k) Spallanz. $. 146, i J) ( ]) Mulieri ex arthritide aegrotanti tres libras olei olivarum fecun- hg * dum Malacarnium Itacum megicum porrexerum , fed. x ï am m*U ]U elei veftigium qut jn alvo; 4ut in lotig det er& poteram, NU u 38 non | fortaffe alia quaedam, .quae plantae continent, con. coquuntur, V. g. acida: quae enim e corpore eiiciun- djsp: tur, nil acidi produnt, Attamen füdor meus, quum t febri acuta nuper laborarem et multa acida fümpfiffem, acidus erat; feu exhalatioue eutis acida ifta rurfus * T eliminarentut feu mihi aeerotanti id tantum accide- fion ret, feu aliae cauffae fübeffent. Si recte contendltur, conl ita quoque a corpore noftro disiunctio- phat: ut a plentit res, quas chemica discipliaa producta nominat, . effici; Volatil non fine cauffa, opinor , ac:dum j quum easdem t d partes remotas ac mucus, amylum et oleüm con- frmen tineat, nutrimentum mihi vzdetur effe. Immo berg- pan mannus 5 et Scheelius &) e muco acidum facchari, Totsf Hermítsedtius o) acidum tartari et Leonhardius &) fac- | charum lactis feiunxerunt, quae acida, et multa alia, tüm parum inter fe diverfa effe confat. Fortaffs vires làc, noftri corporis, fí cum. acido alia quaedam com- faed binantur , facilius inde mucum, adipem etc, procre- pe ant. Non autem audiendus effe videtur Cullenius g), ut f qui acidum idcirco pro al ento habet, quia fcorbutus et Tünti alii quidam morbi eo fanantur quippequum omnia me. Ti dicamenta hoe modo inter alimenta referenda effent, nequ Nil certi autem de acidis definire aufun , quum nul. 1Qie lum exemplum mihi notum fit de homine, qui aut Wontit licet plane; aut maximam partem de acidis vixerit; lia pem i) Beremann. opufc, Vol, 1//9.:353 u n) Opufc em, es phyf. Vol, 2. p. 2d6. þhOs 0) Hermb2idre. Pl vyGkalifeh - chamxfche Vetfuche und Beobach- Ten tunöeï Berlia 1786. p. p) Disf. d. phyfiologia muci, Viteb. 1789. p. 1t, 12. q) Abhandlung über die Miteria medica., ub;xfeac von Hahm- J inann Lupaxg 1730 Wter Dand. p. 231. j m [ 39 " 'm, Q eos, qui acidis mmlum abutu*xtur, non fuglat me , N I6 Cl dvspepha laborare. $, qu Reliquae pïantarum partes pon füunt nutribiles, tumplilon, et, fi magna earum pars cum nautribilibus illis con- lls rottü luncta invenitur, hae quoque plapntae inter alimenta m adde non réferuntur, v. g. fciila, etf. multum muci- ea eRdilüt continet, Inter has partes acritudines et narcoticum tilonet plantarum , refin refina. elaítica , balfami, olea a volatilia, camnphora , fortafí etiam varia plantarum eudem acida aliaque referenda funt An Ífpiritus illej qui Q con fermentatione rerum faccharum continentinm prae- y bttg. paratur , concoqui et hominem alere pofft, nexCIO- fiechatly Fortaffe partes eius volatiles mox avolant us 1) f Quod cibos ex animalibus fümptos attinet, ho- lia df rum plures partes, ut,.caro, ce'elatina, pinguedo, rafe v V lac, et quae ex eo praeparantur, cafeus , butyrum, edum Qu faccharum lactis, ferum lactis et multae aliae res, fi u per füfficiens temporis fpatium in. ventriculo rctinentur, lfs ( ut füccus ventriculi in eas agere poffit, uncta dige- f bu Mi untur. Boerhaavius quidem putat, ventriculum ho- et belluarum , humsano ventriculo fimilem, omp D In1n1$ , ii d neque fibras, neque membranas, neque. tendines, qum p neque filamenta, nec offa concoquere poffe r); Hel- montius autem contrarium Jam olim docuit, et Spal- . lanzanius hominem etiam offa concoquere poííe, nu- t Id perrime plane: probavit 5). Quod. quoque ob hane rem verum videtue, quia corpus noftrum calee acido phosphori faturato ad incrementa offium indizet, Ali- mentorum aliud alio melius a nobis concoqui, fatis j hi r) Boerhaave inftit, med. $, 87, Praelect. acad. p. 522 o f $) Spall. $. 149 XM««—*' .lt() notum eft Id quod praecipue ad.doctrinàm de.victu ina pnm*xet Neqt Ex metallis nullum aliud alimentum fümitur, nifi effen aqua. Salenim culinarius neque inter ea ut credo, perien f" Ia 71* quae conocquuntur, neque ad ali enta referri merett iie PA TNec Boeafhaavms falem' marinum à viribus noftri cor- Cotn poms fuperari exiflimat, licet. mutari. poffet , quia I d eum in. cryftalla rédieere non potuiffet, quod ab oleo IURT DI deducit, cum'quo- fa [2 te commixtus effet 7) Sal boran autem marinum cum olco.non poffe commi fceri notlf- [URU: fimum eft In fanguine quidem fal marinum a qui. nx,lïa q busdam mven*u*n cf't, fed cum celeberrimo meo Prae- xüü. n[)l ceptore Grenio dut 1 '44* QAL O , an hocad faneuinem contti- fritnon tuendum requiratur u), an potius fortuito, vel ex W ( abu(u in fanguiné id cum uletur, et abeo, quod veri- Árictty fimillimnm eít, per renes rurfus fccerpatur x). - De- gottt; ocivum homini faàl nique inter omnes conítat, quam Ts marinum nimis asfümptum fit, et qui morbi inde ori- loteí antur. » Ti Iuil $, VITI. Düty| De R 24 15 ilnt JU 4 ,' ciura intelianorum. Tequ Poftquam cibi fitis foluti funt, nonnullae partes fe*(lec eorum nutrientes a vafis ]3 PEIQLICIS V"n*riCü&l abfor- o bentur, 1c.zc a eorum pars ff*rirm per pylorum in duo- du denum eli Ym 2[311 f' aL ur, Fa ifa au em et dudum reiecta. co* L-] üw rum íententia eí , ui pu? int cibum tam diu in ven- A. Ia t) Boerháave inftit, et exper. chem. — Tom. TL p. 216 u) Gren's Hmdb d. Ch 1. Band. $. 515, X) Boerh. 1..c, et Gxens Handb ü h. 2. Band -1. Th. 5 1544 et Is—rl* ] 4X i l de v iriculo omnem rctineri, donec plane rofofutus effet y) Neque 11 hodie audiuntur, qui cibos prout ii ingefti DT - Dl effe ent, rurfus eliminari opmatl funt Quippe quum ex- E Cf perientia, optima medicorum magiftras edocti fciamus, La r W alimenta prius refoluta, prius quoq ue emitti et faepius oflri ct. coenam alteram duodenum cvcm rc;, quum coena pri- t qui ma adhuc in ch iculo ret /N.. 15l ; In duodeno et reli- db olto qiiis inteftinis a Tl enta nona 180 fa ts ,: refoluta plane ela- &l borantur, qu - In 111 ï m fücci in ea eff n p duntur. An- £ec : potit eilc tu tea autem quam oftendo4 quomód ;g atur ,.non- 1 qu Dwmcnes in- nulla quaedara a me praemittenda fünt. 0 Drie teftino i magis ab arbitrio medicorum, -quam ab in- | onide teftinorum na ii hen iA wAl t ura originem ial In beftiis inteftina valde " diff. Alia , w enim intbz" inius tantum yd wit iï iï"' Oþf u ï ä firüctürae niis ventri nullus discerni U re ibus v)o poffit; aliae iisqt eftin xis inftructae 90! : eUcte VT! ue am.pï iS . ;:iï homini & funt; aliae lo lllll -y.. in lraceis hs in aliis a tennibüs j inde of inteftinis craffa (ecernl ne ueunt: cuius rei fcriptores multa exempla -congefferunt. Deftiis carnem edentibus multo . breviora funt inteflina, Quam iis, quae hpzbls putriuntur , qun hm bae 'fortaffe dlfüqnores concoctu funt, et fücci arum nutrientes tam celeriter abforberi nequeunt, Ho iubus Inteftina longitudinem corporis fcxies füperantia tribuuntur 2), faepius autem bre- 4 p viora repc ïlüïï*hx, nonnumquam longiora. Omnia jl abiot inteftina, quae a valvula Bauhini in tenuia et craffa. g dUO' dividuntur, quorum illa a aeque ac in aliis animalibus eda, U » maiora craífis fun cum ventriculo fimilitudinem et p m - E y) De Erafï(hato huius opinionis fautore vid, Galen de nat; fa- cult; 3. - HI Ec*mo nova. Vindo- d Z) Ferdinandi Leber praelect. anatomicae, bonae 1778, p. 320. at 42 D um eas !em membrsnas habent. Mufcularis autem — in- eul tefün jorum membrana a ventriculi membrana eo dif- tefo fert, quod fibrae eius longitudinales .rariores fünt. tll In craffis inteftinis melius eae fibrae confplciuntur, Yeti quum a proceffu vermiformi usque ad coli finem tres fafriculos conforment, qui a colo usque ad inteftini pl fr recti exitum in continuam € longitudinalibus fibris com- circulares autem fi- t j pofitam membranam colliguntur : brae copiofiffimae oculis fe: offerunt, et fphincterem Jf a ani internum efüciunt. 'lTuniea villofa inteftinorum Q9 m tenuium . multas magnas . phcas confüituit, et ubïque mulü villi in ea n—onuuntur' crafforum autem meme brana interna tenuior cft, villos habet qmdcm TarOS$, multas autem Tuügás. In inteftinis quoque multa vafa abforbentia et'fanguinem ducentiz, glandulae et nervi obfervantur, quarum rerum explicat h)n.m hmtes hu- ius commentationis apgufti veiant. * dul $. X xX 00 n De fucco cibario ac liquore inteflinorum. fuyl Alimenta vi ventriculi refoluta que in inteftinum 3 € Yer duodenum «expulfa Graeci primum ;vu» nomiuparunt, Eft autem is puls vifcida quaedam , mucofà et decolor, n El nonnunquam etiam flavi vel cinerei coloris, et cum Vi liquore inteftinorum , pancreatis et. bile. commifcetur. Ergo ut pauca de iis liquoribus dicam, oportet Arteriae inteftinorum minores, quae in tota fu- 3j perfiie diffipatae fünt, latieem quemdam in eorum b cavitatem exhalant, qui cum muco wlandulaxum, quae- .rum magnam cópiam in uno inteftini ilei loco aggre- y .gatam faepe vidi, .coniungitur, liquorem | inteftino- ii 43 Aem 1 rum copiofum 4), quia eius indoles liquori ventri- ; to d. culi fimilis effe videtur, partes ciborum fatis nondum tes f refolutas magis magisque disiungere et füperficiem in- teffinorum humectare et füccum ciborum diluere» [Ochanto onem dres verifimillimum eft. Nil certi autem de eo affirmare | intefn poffum, quum nulla adhuc pericula cum eo inftituta bris cott« fint. - Mueus autem , qui praecipue in craffis 1nte&xms, atem f et copiofifüme quidem in inteftino recto fecernitur, meterem ipfa ab irritatione ciborum tueri et reliquias cibort Inorum quo melius propellantur, videtur circumdare. ubique y i 310l $.. xx. Wa vid G De fucco paucreatis. ies D Neque de fücco pancreatis, maximae illius glan- dularum conglomeratarum , plura proponere poffüm ob defectum experimentorum, Ductus fücci per pli- eam longitudinslem in duodenum fe inferit Verifi- Pnoruü' mile eft, ut liquorem inteftinorum, ita füccum pancre« atis, qui praecipue tunc effundzmr, quando alimenta v(ttum € ventriculo migrant, cibos magis refolvere et diluere. onipinil Àn autem propterea etiam adfit, ut bilem attenuet: et j hi acida mvolvat, non definlernn b), J T (v t ) Hallerus hunc liquorem laticem exhalatum cutis duabus parti- t bus füperare et paene octo libras uno die conf'c:tuere dicit, ) 0 Vid. 1. c, Tom, VII. p. 57. AX uffly qu b) Halleri elein, phyf. Tom. Vf. p. 453 Regneti de Gnaef de ) 8g0r9 fucci pancreatici natura et ufu. Lugd. Batav. 1664. $. 110 et $libi. X j ediio *.W b "ac 44 fimi XXL Bili " $. Vati | Znalgfis l—)'ilisl.k Bilis ab hepate fecernitur et per p!fcam ïlongïitu-' us dinalem in duodenum penetrat, pracfertim fi ventricu- a lus cibis impletus eft. Plerumque belluarum.. bilis l] amarà eft et bilis hominum amaritiefn, testibus . non- p m nullis feriptoribus, fuperat c); in adultis beflils, 'et ii (j ferocibus ac carnem edentibus amariffima deprehendi- Qul tur, Hanc amaritiem Senebierus falfo a ferro derivat d). cult lov Color bilis diverfus eft, p ivl umque flavus aut viridis, N p*»n Nam quo plus aquae bili affunditar, aut quo magis es diverfa vafa fünt, quibus ea infunditur, €o magis .di- b 1 ci duo bilis verfos colores ngbct. Inde veteres m i x 4 ] f5 Jit ICc e 1 [o n'it:. atrz E 4 e et flavae, nonnulli eo- i genera propc n iLdbDuv BT2lw rum, in primis » , Qquuim cclor eius nonnun- ? t quam àd rübedinem vergat, tertium genus rubrae as- 0l Fel nonnu P H ] füumpferunt. quam odorem exfpirat, quem C ninü ^ e ad f i« " lii vapori ex incifo abdor cendenti, alii odori füp: myrrhae f), alii in nonnullis befzis odori mofchi g) fünd P L ! il u c) Dsf de.pïngvedïnis'animalis cum bile commercio fcripta ab joanne Em. Fauft. Erfordiae 1792, Blumenbachii inftitutiones phyfiolozicaé. Gottingae 1787. 9. 588..- d j Sene D an id Spall; p. , 85 E LY e) 4iVicenna a t L.' I 302e ene : Feþ. I, Doct. IV. cap r Edit. Rinii, Ve-x IX Dve(ï. 1 f) Disf,. fiftens experimenta circa vim bilis chylifïca:h fcripta a Chrift. Henr. Jac, Bolley, "Tubingae 1792. Sehroedéri pro* gramma exhibens experímenta ad veriorem bilis cyíticae indo- lem explorándam, Sect. L. Goettingae 1764, I £) Gren's Handbuch d. Chem, 1, Ih. $. 542,- ; fimilem exiftimarunt, alii i'm'* odore effs £) dixerunt, Bilis vifcida eft, .ctíi in foetu paene lim; pida obftr. vatüur et feptlas decies aquà gravior reperta eft 7) Multi quidem auctores rebus bilem conflituenti- g bus isdagandis operam der quam exieuum autem VenttIct« aut potius nihil pa.. .ld fits quod de viribüs eius m bil in cibos protulerin J in promptu e ib5 f* et longum ($ DOl« per tempus fOLtaLfG in litteris medicis liber de felle p d ueüdcramtm, qualis eft S *'.i 12-'&3 il GS i. cco ventri- bewö ID culi. lgitut fecundum infiitutum meum partes' bil Va d) couflituentes, quatenus eae nofae fünt, indicabo, etfi, NIVOS, aremr VL ut plures iàm annota unt, huius.rei cognitio vim "n at 9 mog eius in LO"POrs. noftro non wolmaï Cor licat auten üaöh ('1 bilis ex aqua,?c rmateria quadam coaguhbm, efinofa ho Dl ac gelatinofa itaude Auv CX u.mwï i(i )CI .4.'.1 E 45 L 06v n autem V&s nlEO um faponem non effe, inc 44 de liqüet;: qu od; et refin J f0f pro oieo ! -q H 66 rti-tï.'i b] non h.c.;s falis adett. C um luv m I oleis quidet m bilis 1ntinie cmnu p (iczw'þx ft £) Nam Bol- ï;:; 1 e LJK/ iv cius bileim lacti immifícens c;.c,lgxowm E m * h1 is n d uac -*1101'- fuperüiciem emergentem, €t partem eius cafcofam in g ) fundum vafi de(cendentem, obfervavit: l) quod etiam pzaws)m '*perimentis Goldwizii prob & mn eít, qui multa p cula cum bile oleis imrai 'ccn infutuit ) (enpti 9 (fianones »- h) Blumenb achii inftephyf. $. 588, Tunti i) Experimenta circa naturam bilis a Joan..Mich, Roedcre: At« ntorati 1767. $. V k) re ÀS I : ] aD. il d, CI Th, $. 547 et 548 MIWQ 1 diti pro lley 1..c, exp nmcr*um XIX et XX, ) P(j x T Il 7 1m) Go xï wi j Phyf, d. Galle, p. 129 et feqq ts 46 XXII. fi0QV $. traru Quid bilis in corpore nojïra effzczat ls 4 j « t Quod rationem bilis in nofiro corpore agendl culent eiusque utilitatem a ttinet, diverfas e*(cogltaverunt fen- Tünt tentias, quas omnes hic recitare, non, valde ad rem lecur . effe. f2n- ff facere Medici antiqui crediderunt, dsca guinis organum, et bilem füccum, qui ex poris eam €010 11 attrahentibus ad fanguinem purgandum excerneretur 4 fmilem deinde in veficam propelleretur, -«t iufto tempore in Ga. duodenum eliminaretur , quo inteftipa irritarentur, t fipo et vi mordendi et abfier- Jeno placuit fel aere effe, Wotare. gendi praeditum, ut cum alvo ab eo tincta fimul eii- A et cerctur Inde fibi perfuafum habuit vir ille magnus; Tl i bilem in ventrieulum non penctrare ; quia hoc modo ( u » cibi non fatis temporis in eo remsnerent, nec affatim t concoquerentur, immo transgreífum bilis in fromachum CtQn 'ïx pro morbifero habuit o) Etf hanc unam utilitatem W AN veteres bili tantummodo attribuerunt attamen plura damna inde deduxerunt, ita, ut natura, fi hominum p commenta fempér vera effent, male in nos egiffe vi- d deri pofíet Alhli, praefertim Arabes, bilem partes cam includentes, v. g. veficulam, nutrire, et alteram *eit eius partem , quae in venas transirct, fanguinem fub- Wj d- tilem rcc.dere, alteram at ii€ m; ut totum corpus a fu. ÜSi TY perflua bile pu L,.) arctur, excerni et in inteflina manáre, Ü t b eorum parietibus excrementa et phlegma abluere, )l atque inteflina €t ani mufculos pungere, ut, quod ipfis » 3)! J n) Ariftoteli in primis plactit, bilem , ut fanguis purgaretur, ex- cerni, cui recentiores nonnulli medici asfeníerunte, Vid. Sen- nertii inít. m ed, Wittenb, 1667 $ 68 Y) 6) Galen, de uüíü pardum 1. IV, et V — E 47 nocivum eífet, fenürent atque expell nt p), autu- marunt, TITIA Sylvius, et poft eum Baglivius experimen- ts a fe inflitutis bilem eum fücco pancreatis eíiervet- T& ag cere eoque fuccum alentem five chylum a . partibus fae- enut fen. culentis fecerni et has quafi praecipitari, fibi perfuafe- lde sd 1 runt g) Quorum fententiae multi iique docti. viri as- r d f fenferunt. Stahlius autem ab hac fcntentia paullulum pans eum discedit, bilem fermentationem alimentorum in ventri- JCTCQU culo inchoatam opinans *) Boerhaavius bilem fapou mpor d fimilem effe eiusque vircs habere, putavit; inde bilem, !fbf. Gai ut faponem, olea et aquam inter fe coniungere fibras abficre irritare,. res tenaces refolvere, acefcentibus obfiftere, m &lb acria et faliva obtundere et multa alia effieere, cxifíti- j m*&guüg, mavit s). Ex multis eius fectatoribus wactemus et- toc modt Gaubius bilem verum faponem effe fcripferunt £), et neC afaïlm nuperrime Mezgerus, . Senebierus et alii idem enun. fomaciut ciarupnt 4«) Bilem autem faponem non effe a Küchel- Ailigà beckero et Schroedero experimentis fatis monftratum uïlen P If , homini p) Georgii Kraut lib l!'ïS' introduct. in art. parv, Galeni ex 5 egluc V doctrina Avicennae et alior. philofophor. congeft. Hagen 1533. j pite i'-'unom us bilem cremorem pursare, et ex eo fangm"em pro- [ hefum c«reare et confervare putavit; illam autem bilis pártem , quae in intefiina penetraret , ipfïus excrementum efle, jpgn f 4) Silvii disp, med, IIL de chyli a faecibus alvinis fecretiome. j Opera omnia p. 13, Baglivii opera omnia medico - practicá, II ) [f Lugd. Batav. 1719. p. 206. 3b (j x) Ernefti. Stahlii theoria mcd, vera Halae 1708. p. 349 et 471, f ii $) Inflit. med. $. 99 t) Van Swieten comment, in Herm, Boerh. aphorifmos, Tom, 1, p. 2035. Inflitut, patholog. auctore Gaubio, Lipfiae 1759 ^ ,.e- m v $. 372. — Mr j I v u) D. Mezgers Grundrisf der Phyfiologie, p. 152. Seneblcr apud Spall, p. 385. PA-€ 48 co 96 ät)a 18 nms fere. Ut autem me- eít x). . Qtubu »25f bat e ai Ax.i& f*'l Ba im vim in corpore nofir lius per fpici po:'uu, tàm ( biiis fortaffe exferat , expetir 1en A LA ta prae crpha per»urrei*e tam b : in meniem lïïGqu, quamquam. ma mma eorum D HM i ] magis infüituta efz ad perfcrutandam naturam bms, quam x «. k] Fa i ad rationem eius ZFCHQI in ugl aill yolti ? CInor ïcbz*wwbs, Gold wulm et alii bilem oleis immif- ( tull CCfC n(:ü valel vil.l Olq iC nper bili füper naïabart, &itiG quae fecundum. eorum . €x pcxïmeruä, cremoreni e lacte fecernit € l iem pr L.L!CM. j ()3 umque aliis rebus mf:p lr inhaereris ut char £Á (&. ie tae 4 Bil . ii ,f, ä-,umræg CxtvYICal j,*o tolto ; i ; fs.i ermenta AO;M.TP acefcentem non - cum lacte commtxta du d f. Iw "* mpu transit, fed poft loï*æ"mx [u s pütrefcit, quid quod qud inchoatami fermentationem a cefcentem tollit, falia autem ^ [ TO tl non ii 9 i )j ODL undit, nec accem imbibit. Sangul. ( pir nem fluidum confervat et refolvit z5 lav coagulat. Aci- Qb da, G 114 u & CA vetuítam bzml"'! mmutant, in recentem nihil va- Y ent. äo e ajd Gï tLgSj 1. i e i modo cum adipe, modo cum C 3 aluns. arne, miodo cum t n et ;J.gs deä is commixtam calori H radus i. ts 1 : X ^n X3 a h füper & :—æjuw V-.l io4S .w.nuu hel ujhuc Cxponens, tebtür dipem a pu üw-m immunem manere, carnem, et fangui- :OT quiden nem q [UTT ER iO die fuöïcxa.uu; fpargere, et religuas res cum Va Ub L düt 1n th CO i&Liwico S CIUuuSs 3 ï:::g tardius putrefcere; obfervabat, [21 ln e Bl 1S -&LlLüxxa Aun-iïö n ïu* JLgu m lenius, quam caro et ;fan- UUm puirei L«um.) odorein þuul LH..E du m turíus fenfim amitte- » DN xX) Georg Schroeder opuíc, med, collect, ftud. Gottlieb Acker- mann,. Vol, i, 'p. $49. Üt hi y) Goláwiz 1. c p. 147 et feqq, Z) Van Swieten comm. in aph, Boerh, T. VI. p. 550. Roederer 1 oc & Ó Lxl$ $h eegeri disf, de ortu et progreflu bilis cyíticae, Lued " -Bsg V. od s 49 aütem m Idem quoque. bilem aqua dilu- Or€ n0 bat et fpifía evadebat tam carni. et pani immixtam et eidem calori expofi- percum tam bullas fürfum mittere, animadvertebat. Odor ta- QEUITL - Da men non tam foeudus erat, quam carnis foli aquae im- b N quam mixtae , fed maoxs acidus ci videbatur, etfi tentamine infiituto nil acidi detegebat a). Dewnique a'vum in ie cinoris morbis, in thbüs bilis"aut pauca, aut pïane T nulla fecernitur, et excrementa alba funt, non folum Thalabtty adftrictam , fed faepiffime etiam obftructam effe conftat, € [iete (s 160 lam qmd mihi de bilis utilitate, quam ea corpori D noflro afferat, videatur, addere mihi liceat. Notiffi- m W mum eft, oleum cum multis cibis coniunctum etfe, qwd thd quod, etfi in ventriculo refolvitur, fücco .cibario ta- ts anteai n mei intime et ubique adhaeret, ita ut vaía abforben- UM i s tia pàrtem eius longe minimam fugere poffint Quam u A ob rem a verifimilitudine abhorrere non videtur , bi.em m Bb ideo in inteftina effündi, ut oleum 5) et ipfe füccus , od alens, qui oleo valde fimilis eft, e fuis latebris in DAH et inteftina liri- fuperficiem fücci cibarii eiiciantur c), t CXP01 D Verum tentur ad alvum a felle tinctam propellendam. n& fino quidem eft nos nullam bilis irritationem in manu, j o ( aut in ore aliisque corporis partibus.percipere ; atta- iritbi ten e rationibus antea allatis bilem inteílinis irrita- o t [rg 4 3) Roederer l c. 5 Vili. XIV et XXXI. d 44 b) Goldwiz l C, p. 179 Senebier, apud Spall p.587. Blumen- bachii inftit. phyf. $. 392. €) Inde quoque explicari poteft, cur alvus morbo regio laborarme Roene[er tium nonnunquam pinguedinem fupsernatantem haaeet hd Halleri el, phyf, Tom, VI. p. 609.- á q D E i 5o ] ES tüuni, mento efíe, quum id faepe ab lmtabxhtate uni tan« lo, i tum alicui parti propria, quam fpecificàam nominant, beri Denique haud fine cauffa dependeat, colligi poteft. ! Tete el quaefiveris , an fel quoque cibos refolvat; an acida p fuübagitet; id quod Hallerus et multi alu voluerunt. fellis utilitas in ventriculum ii Si hoc verum effet, beftiarum nonnullarum penetraptis in promptu foret. yrac « 1. ho Aliud bilis genus veteres asfümpferunt s2ayxoAia aentem five atram bilem, .quae a fplene fecerperetur et per Meforb vafa brevxa in ventriculum mitteretur et concoctionem qionur non lmpedxret, ut flava bilis,. fed magnopere adiu- Perluadebant enim fibi, ob ac1dam et acerbam t ( varet. n bilis atrae naturam cibos a ventre per eam conftrlcto o arcte comprehendi, et tam diu retineri, donec plane gan effent concocti d) N « XXIH. th $. fin ftrc De. chylo five fucco alenti. db Reliquum eft ut de reforptione fücci alentis, detr et de delectione alvi, poftrema meae commentatio- nis parte dicam. Hic füccus eft vifcidus , pellucidi ;et albi vel glauci coloris , et fübduleem vel fübfalfum faporem habet, facileque coagulatur. Nonnulli ope Ls microfcopii globulos in eo detexerunt, qui fanguinis 1 Liquorem hunc lacti fimillimum globulis fimiles erant partes oleofae , cafeofae, aquofae et terreae confti- f gï d) Galenus de uíu part, 1. V P. m d 5I tuunt. Veteres putarunt, hunc (üccum in ventricu- & Wt Dormindt lo, praefertim in inteftinis, a venis portarum abfor- n beri. Inde eum per venas iecoris in venam cavam 'TIum E fluere et ab hac vena per totum corpus difpergi. mutrientes partes e cibis collectas a venis abfórbentibus Volüemut in fanguinem verti, in quo formando iecinoris partes 'epteietlun ü fort praecipuae effent, dum inutilia et ad renes et ad vefi- Sed iam cam füam mitteret, fibi perfuafemnt £) 27 longo abhinc tempore medici intellexerunt, füccum alentem per vias multo alias in fangulnem migrare. r d pt Reforbetur nempe per oftia vaforum lymphaticorum; Qconem. quorum viginti vel plura in fingulo ,villo inteftino- C OENUU k anetban rum confpiciuntur f), et quae jam ab Herophilo g) et Erafittrato /^) animadvería fünt, licet totum eorum y eoord officium haud perceperint. Vafa abforbentiaj deindejin donet [ glandulas mefenterii fe infinuant, ubi fortaffe fuccus commutatur, et denique in cifternam ductus thoracici coliguntur, qui vi füa mufcnlari füccum alentem per thoracem fürfüm, et in regione quintae ventebrae fini- ftrorfüm pellit, et tandem in venam fübclaviam fini- Ü ftram oblique immittit, Inde fit, ut aliquot horis poft ciborum asfümptionem peractis ftriae albac in fangume detracto obferventur. «j at * pimentato l Qd fopfafon w yulli dj e) Galen de ufu psrt. l. IV. . Cicero de natura deorum li, finguni cap. LV. ml f) Croikfhank, Gefchichte und Befchrexbung dcx einfaugenden " confh' Gefifse. Leipzig 1789. p. 54. Tab.IL. Fig. lI et III, g) Galen. de ufu partium 1, IV h) Gales. de admini(tr. anat. lib. VII A*W lii 52 XIV. inodo Í $. muünqua De deiectione aívi Tenqutis anylis Dum füccus cibarius in duodenum transgréditur, vafa abforbentia fuccum alentem ope bilis praecipue feparatum , reforbent, et puls magis liquefeit et colo- N rem album acquirit, fenfim -autem flavefcit, quod & fin bili ej immixtae adfceribendum eft. Excrementa in in- pedus teftino ileo formari incipiunt, quod et color atque Qüim | odor eorum putridus teftantur. Puls deinde in craffa (itnto venit inteftina , ^ubi excrementa fenfim craífiora red- COT fM duntur , quum vafa abforbentia partes nutrientes et aeque 1 fluidas hic etiam füpant, et motus horum inteftinoruim Si reliquiae cibo- Qui i fegnior quam tenuium effe videatur. rum ad inteftinum rectum venerunt, ]pfüm irritant GItbro Dum plütimi eoque ftimulüm alvum deiiciendi excitant. igitur alvum exonerare nitimur, ope fepti transverfi As ( et mufcalorum abdominis inteftina retrorfum et ad pel- d : vim compelluntur, quo alvus ad anum adpellitur et Vos fphincteres ani relaxantur. Levatores anum dilatant Düm et contractione inteftini recti excrementa expelluntur. Tiec [ — &(fje Alvus punc crebrius, nunc rarius exoneratur. In- m ( terdum femel bis, ter, faepius per diem; nonnun- Q sj quam. fecundo aut tertio quoque die, aut rarius ctiam, Bu fine Iaefa, ut videtur,. valetudine. Color excremento- QXW rum fubflavus aut fufvus effe folet Saepiffime autem Veng * alius color reperitur, dum pro diverfitate ciborum, ha &item bitu corporis et aetate varlat. Sic quoque durities eius Onen fe habet etü naturalis alvus neque nimis adftrxctaa ttlin neque. fluida, fed inter utrumque in medio effe debet, n Nonnunquam figurata eft, ut dicun quod ab interna db inteflinorum ftrnctura pendet, Etjiam odor varius eft, i 33 inodo Ieiiior, modo vehementior, Et in mo;-bis—n'on- inunquam foetidiffimus. Excrementa e muco; bile et reliquiis vietus, e quibus vafa abforbentia nil alibile nl amplius fqgerg potuerunt ; þconftant iy precpi feit et cdo Sed fortäff& quispiam quaefierit '.Quonam optimo : Áit, qui et facillimo modo cibi ad hunc finem et exitum nenta 1n 1l perducantur ; licet €a quaefiio longius. pateat, olor atqu quam ut hoc loco a me discuti poffit neque cum s p ctila infituto meo arctiffimum connexum habeat, tamen (fom red commentationis meae perorandae caufía füspenfa trienes & manu eam perfiringam. Notum eft, hominem xelfinorti aeque ac reliqua animalia poft cibos nimium fümptos, quia tunc maior irritatio jiin ventriculo eft, quam in iquas d cerebro, ad fomnum inclinare: cui ne indulgeatur Yum iif plurimi veteres et recentiores medici clamant. Nam x Du talis fomnus a ventriculo pleno turbatur et moleftus al u €ft, quum fomnus, ventriculo cibis non impleto, p ea nOS reficiat et ad agendum alacres reddat. Per fom- ipdit & num enim omies corporis actiones languidiores fiunt,. nec fucci gaftrici ad cibos refolvendos neceffaria copia ;xpelluutm. affluit, neque motus ventriculi, tunc remiflior, cibos giin P cum fücco eius commifvere, nec vafa abforbentia füuc- cum alentem folto vigore imbibere valent. Similiter ts tb nimium corporis motum eoncoctionem turbare probatur experimento a viro quodam perito cum duobus canibus (ime a venaticis eiusdem indolis et ftaturae inftituto, quorum bort, : alterum, poftquam utrique aequalem. ciborum portio- j ii onem dederat, in venatum propellebat ; alterum domi relinquebat. . Poft aliquot horas utrumque disfecans in cane a venando reverfo cibos non refolutos deprehen- | d d debat, quum in altero cane concoctio finita effet. Eav- Ó ii v dem nf:cefütate pdü coenam, vitandae funt Mufae fv. 54 veriores et nimia animi exercitatio, quia magna irri- tatio cerebri irritationem in ventriculo tunc excitatam debilitat. Quae.cum ita fint, aut quies, aut modica i et remiffa corporis motio, aut amicorum confabulatio- nes amoenitate et iocis verecundis conditae concotio- nem optime adiuvabunt, "ut deinde aut ad labores noftros, aut ad fomnum fine incommodo nos recipere poffimusf Iw I E My M & EE IN DAT magnt i C exdtit ant mol Qofebolito- 6 onoott - ad hhbot o tecpe THESES 1. Fames balneo excitata a copiofa collectmne fuca ventriculi pendet. II. l Frigus, quod febricitantes vexat, non a fpafmo, fed a depreffa vi vitali progienitur. I1I. Morbi venerei inter morbos haereditarios referri non poffunt. IV Marem gonorrhoea laborantem, pene inter coé- undum relaxato folummodo mfectum efle, plane falfam eft, — 1 POT V. * - IN Mo'rbi,.-ven,erei; qui locales VQcantur', nunquam internum ufum medicaminum ex argento vivo confectorum admittunt. VI. Nonnunquam dysent&ria iabor.anti'bus initio morbi opium'dari poteft; nec hoc medicamentum adeo timendum eft, ut plerumque fieri folet. & ER) LIP ä A -, "T " X £ " ^ L : À m " E . » &A »* J j d P. ii k E-- sacdi" I N o as 45 EÉo- t- E r U h x ^ z 2 fi ER 1 - -- E - " E u AUN m- P^ p T , " d d - at 7 i, y* du Á b X* (Fk » d K x L . u £ - m y AA DA — . A EE N £É "s x —— d » d o : —— X A E y —— k 24* 552 » j - h * - Y xj x d " v irrs t A. x " LT. - A ï h ,. Ef A i "o : E - Rs ::'" - v- w L d E * ï d * aX* la . * z d Ü 5 : 45;*? T t Y x E - Y 4 . M ,*E * ?«.. x m-:j [ $ z 1 (a M pR &S — "« ; Fs ; —f - LA i käïvïw d À XN T E " y - & y1 PL - * m " f s . x t 4 J — * m " AA' j P3 i M k s - É ? £ i* x 3X LO - " ul ) * a 7 t I M. ).*: '**-»;:Jïr,u * M rE AE« F i , - d ". s i — " ä w TK At p* a p - Y *« nz-..,«f 1 'AI L hd w C ^ "— a » E ^ s ( d n u; E LA LO d* sl u i * E P » z * P — A';;. -— PA *^ L d * - E [ P r a - A m ^ P E 2/ 4 $4 .A*: z t * 2 " i Cee a ï& a ! V F. F L £ r a n D. A ; FF«/-;, —.rg " h -« ^ - P a E a E2 z. P r N .;-.(» *j u A u — "s » wdr u- & m-— $5 * Y L LE Prtis ;:; A LiS 5j P. ; " - o ? DP - iE ? * 347 P^ * 7 " aL MOA "w AE * zf £ u . "t Ww"'h t d o x ; ,T * H - b C us -- 77 x p p 'gg. ^ Aäï 1 ä *uk" & * $ ?* E-— ;7"1» t T À » d * 5 y J ^ H ; FU f n p h ? d- " hd w t -* ao ,.2' n N M » X $ fe PT x E P».: N E P - 4 " a« - " k 3. AK ;—,P; "i i. L P s 4 - » ï ;þ [4 U * B P. E 4 P n " k 1 x ts w huc 2€ « Y -- d m Vi Es ho * " :i " " a d y* Dd "d 4 . - &^ — & 3 L * d n Á - t M " u :L(*' h M x 7 3 C UN m aW p s x H s - - "od ;lr s CM ; ) Y n i »( ) Iu »t * gi XE X b MU £a .a't 5&7 L t Y : ity-xt w U. X L » " j od A PO L. d f E( ,^ ! a* E i ( ): 4 m * - r* K E - d- * s. X* i h AX ** );): m i ; X* '*."*-.1'( X m2 » U v p ; * C : n je » hs F5 f p d TÓ v As ;* V**d y4 L p La !*(r'fK * T d - Irettt- ..*H,æ CY Tu8 ^ 2 xX atv s F;þg D , 5 i * N r* P F. m d M * | y r - w " ^ 1 w p MC X " T5 ER E L La X* g.:-x E r É* o u) vt ) t f5 —— .;- a V;.; ^. ET M n av : : x : «€ n s X- a, Ts " 4 w H A f) - ^ z H $. bt u 2 X* * :: £ s. DT * ?a LO 4 IN E 4? ,f " k - " x j« las Y X E * a ï s Àj ^ d. M - Y 2) ; -- "* - " d L: ^* - ^ ^ - "- ä /4 X - « I* La UY ^F « - N« ^ M "4 Pt i - D a i r 'f - E " d. p 94 Y d t 9- a P. ïl H P 3 I z : t . v u- ^ ^. 4 J Ng : Q( x m Wa t À - $f * m d ii f " . 4 E. (; P P « ';/* * £ dexa - " - 41 " 6£i€- e * d . P. —-— "5,»*;" - ; m E r N v H & r P a u us g D m - »" r — A. d t M " - * xl;' E I ER A. X At n i " I* s. i T B R P p s -^ 1 » " A a o* d — j * 4 ; : 5 n E A. E - d æ-x od i x E - - - - d T m * " ^ i "r r " ; * vt u dU ! " Pa A « [ - ; E r ï 3 4 " ^ A: * NT - a Y d -— * e. " "a - — » r y* o« Z5 ^ - - - - . " '?5. ï« p P » ". i um g 'j *ï*f" . d o 4 at F d " p LO " * 4 Yv C : E :;ü -t od N Gaic- w m ss ^ i. » X a k La* * É d ,E " f. * - " — " -a n —— K : * s ; Y * , X * s p À 2 - - * M Z^ * / . 4 ** - —— . LEU * v M d ^s - :ä at i k A —— P * -- ve *s f h: — X* X Y 524 i r * . aM h 5 3l p * hss ïf CM"W*" ;t [ - * ww b2 d L I £ " d m * ! e - P. : E D2 w zi ^ " P u - "— : 3 A . - Ht b " "d »»k:*w,* ; »* * P ET f m " r t d i : w T * * — yv* E at £- P4 Y k&) r i ». Á j* - m o ' ^ & «2 E é- DISSERTATIO t DE i li [ CONCOCT[ONE ET DIVERSIä I o Ut VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset j d f J MEDICORUM DE EA SF NTENTIIS r Qu t l ä u — OH GBCRISIUE o mind e ä E fatto q E ERE L - ä eind^' QUAM CONSENSU ILLUSTRIS M EDICORUM ORDINIS Sm K0L 13 AD GRADUM ul B alls ."k 12 y J DOCTORIS. MEDICINAE -.. u il OBTINENDUM D ? 10 Pi DIE XII, NOVEMBR. MDCCXCIV J gü " W& PUBSLICE DEFENDET )bum (dü u . CHRISTIAN. FRIDLR THEODHIL STRUCK j yi? ä NEOMARCHICUS j E HALAE T?PIS 1OANNIS GODOFRFDI RUFFII TYPOGRSE. A CA D. Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com 2 "