KaI600-1967_25
author: Schott, Christoph Friedrich

1 4

— tiii

.

ORA 770 FUNWEBRIY

MEMORIA AC HONORI

VIR I
PRE OBILILSSTAII, AdIPLISSIAl atque ECEI-

TLENLISSIII

DOMINI

GEORG II WOLFGANGI
KRAFFTII

VNIVERSITATIS ET COLLEGlII ILLVST RIS PRO-

FESSORIS PHYSICES ET MATHESEOS PUBL. ORD. ETI CON-
TUBERNII ACADEMICI RECITORIS, ACADEMIARUM
SCIENTIARUM PETROPOLITANE ET BEROLINENSIS
MEMBRI HONORARII

VIRI LONGE CELEBERRIMI
POST IPSIVS OBITVM,
QuI DIE XVI. IIL. OBTIGIT,

IN SOLEMNI PANEGYRI

D. XII. Jept. clopocr.
HA B ITA

CHRISTOPHORO FRIDERICO scHorr.
PHILOS. PRACT. ELOQII. AC POES. PROPF. PUIBL. ORD.

TuBINGZ, typis CHRISTIANI GODOFREDI COTIXZE.

RECTOR
UNIVERSITAIIS
TUBINGENSIS

Audabili ac ſapienti inſtituto à majoribus noſtris ordina-
tum eſt, ut viris de epublica ac bonis literis bene me-
ritis poſt ipſorum obitum publicè honos haberetur, ipfi-
que ob præclaras, quas in vita ſua commonſtraverant,
virtutes pro concione laudarentur. Quæ conſuetudo eo magis
ſumme eſt probanda, quo plures præſto ſunt rationes, ex qui-
bus intelligitur, prudentifſimo conſilio eam & introductam &
conſervatam diu fuiſſe. Etenim vel ipſa æquitas ſuo quaſi pecu-
liari jure id poſtulare videtur, ut quorum opera res noſtræ au-
ctæ atque ornatæ fuerunt, eorum quoque memoriam colamus,
& grati animi ſigna publice edamus. Hoc namque, ut SE-
NECA ait, debemus virtutibus, ut non prælentes ſolum illas,
ſed etiam ablatas è conſpectu colamus. Et laudi profecto eſt
Populo Rom., quod VALERIUIS MAXIMUsS refert, eum, cum
. Fabius M. quinque conſulatibus ſalutariter reipubl. admi-
niſtratis deceſſiſſet, certatim æs contuliſſe, quo major/ ac ſpe-
cioſior ejus funeris pompa duceretur. Deinde etiam argu-
mento huic rei eſt, morem iſtum ab omnibus fere gentibus cul-
cioribus atque politioribus uſurpatum & religioſe ſervatum ſa⸗
A 2

ſe. Non enim apud Græcos tantum ſed & apud Romanos vi-
guit, à quibus hic honos, ut publice laudarentur, prærogativæ
loco, matronis quoque tributus eſt, cum poſt Vejorum ex-
cidium ad diſſolvvendum Camilli votum aurum conferrent;,
ex quo vas anſatum conficeretur, Delphico Apollini dono
mittendum. Et hi quidem populi adeo ſanctum habuerunt
hunc morem, eumque tam conſtanter tenuerunt, ut ſa-
pientiſſimi quoque inter ipſos philoſophi, qui de legibus, qui-
bus regenda eflet respublica, præceperunt, eum inter no-
biliffſima inſtituta referre, & lege lata ſancire non dubita-
rint. Sufficiet ex Græcis PLATONEM, ex Romanis vero
CICERONEM excitaſſe, quorum ille: decens eſt, inquit,
eos cives laudibus exornare, qui ceſſerunt é vita ſi corporis vel
animi viribus res arduas præclarasque geſſerint, & legibus li-
benter paruerint; hic verò conceptis verbis ſequentem in mo-
gum legem fert: Honoratorum virorum laudes in concione
memorantor, easque etiam ad cantus ac tibicinem profequun-
tor. Maxime autem inſtituti hujus & utilitas & præſtantia ex
eo apparet, quod inde fuperſtites boni & cordati laudabiles
virtutis ſtimulos animis concipiant, quibus ad res præclaras
dextre gerendas & ipſi excitantur, & ſimul exempla quaſi in-
tuentur, quibus ad idem laudis faſtigium majori alacritate con-
tendendo feliciter inſiſtant. Neque quicquam eſt in hac vita,
quod majori ſit incitamento, ad omnes difficultates in virtutis
ſtudio ſuperandas, quam cum videmus, viros, qui egregiis
facinoribus nominis celebritatem conſecuti ſunt, & præ reli-
quis virtute eminuerunt, etiam poſt fata coli, & publico ho-
noris monumento dignos judicari. Quæ omnia ſatis demon-
ſtrant, quam prudenti conſilio à majoribus noſtris in hac etiam
Ucniverſitate conſtitutum fuerit, ut viris & muneris dignitate
& meritorum laude conſpicuis publica laudatione poſt ipſorum
fata honos exhiberetur- Quo inſtituto diu equidem uſa eſt hæc
Academia, cum ex orationibus parentalibus typis etiam ex-
ſcriptis conſtet, id ſeculo præcedenti jam ad finem vergente
adhuc obtinuiſſe; ſed poſtmodum ſenſim ſenſimque exſpirare
cœpit. Difficile verò eſt rationem allegare, cur hæc majorum
con-

conſuetudo defexerit de curriculo: id vero certum videtur;»
ea abolita novam in uſum veniſie, ut in publicis literis, qui-
bus Rectoris nomine funus indici ſolet, defunctorum vita ex-
poneretur atque ſic priſtini moris defectaus quodammodo com-
penſaretur. Quicquid veré hujns ſit, negari tamen non por-
eſt, laudabili conſilio factum eſſe, ut inſtitutum hoc noſtra
quoque ætate omnibus ſcientiarum Academiis uſitatum, & præ-
terea apud nos ſua etiam antiquitate illuſtre, per Statuta hu-
jus Univerſitatis ante biennium à Sereniſſimo Principe noſtro
clementiſſime renovata; in uſum revocaretur, & de nove
quaſi ſtabiliretur.

Quanquam autem non poſſumus non id quovis modo
comprobare: optaviſſemus tamen, ut eo utendi diu nobis
occaſio defuiſſet. Neque enim quæ pietas in defunctos egre-
gie de nobis meritos imponit officia, licet ſint juſta & ſan-
Gta, poſſunt efle non acerba. Sic animo affecti ſupremos ho-
nores paramus Viro præclare de hac Univerlitate merito»

Prænobiliſſimo, Ampliſſimo atque Excellentiſſimo DN. GEOR-
GIO WOLFGANG. KRAFFT, mniverßitatis & Col-

legii Iluſtris Profeſori Phyſices & Matheſeos Publ. Ord. celeberri-
mo, Imperialis Petropolitana & Regiæ Berolinenſis Academia-
rum Scientiarum Membro Honorario, Contubernii Academici Re-
ori graviſimo, Supremo Deputato ſeu Quaſtori Univerſitatis,
College noſtro conjunttiſſimo, quem die XVII. Kal. menſis Au-
guſti proximè elapſi ſummo cum noſtro luctu vivis ereptum
amiſimus. Dignus eſt, ſi quis alius, qui publice & in ſo-
lemni panegyri laudetur, dignior adhuc, cui poſt multos
demum annos hic honos exhiberetur; immo vero digniſſi-
mus, qui ſero omnibus encomiis ornaretur, quum, ſingula-
ri modeſtia ductas, animam agens id rogavit, ut in ora-
tione parentali ſibi habenda non ipſe ſed divinæ providentiæ
gloria prædicaretur. Cui Ipfius deſiderio ut morem geramus
in Oratione funebri proximo ie Jovis hora X. ante meridi-
3 em

em habenda, Vir Prænobiliſimus atane Excellent. DN. CHRI-
STOPHORVS FRIDERICVS SCHOTT, Philos. pract. Elo-
quentiæ ac Poes. Prof. Publ. Ord. pro Ga ua pollet, dicendi
facultate ſingulari verba faciet de ſingularibus Providentiæ Divi-
næ documentis in Vita Kraftiana conſpiviendis. 5

Ad quam audiendam non tantum hujus Vniverfſitatis
Proceres Civesque excitamus, ſed vel maxime etiam ſummos,
quos veneramur, KReipublicæ noſtræ literariæ Mecænates, re-
liquosque Fautores quam officioſiſſime invitamus.

P. P. ſub Sigillo Rectorali die VIII. Sept. clolo CCI.-V.

,

Perilluſtris, Grneraf, ime atque Excedkn, tiſſtme
DOMI N E

SERENISSIMI AC POTENTISSI1
DUCIS NOSTRI

CONSILIARIEK STATUSIN

TIME,
ILLUSTRIS COLLEGII EPHO-

& TUBINGENSIENM SATRAPA
SPLENDIDISSIME,

DOMINE PERQWπAAM GRA-
TIOSE,

W ALMF HUIUS
LNIVERSTLATIS EBERHAR-

DIN
Magnißfce

DOMINE. RECT- OR,

Reverendiſſ, eme

DOMINE GANGELLARIE,

Iſſtel

mpliſſi
DOMINI SENATORES

VIRI
Summe Reverend Præn obiliſimi „Conſultiſſimi,

Experientiſſimi, Excellentiſimi,

PATRONI AC FAVTORES

ætatem ſuſpiciendi;
Quique Actui huic lugubri intereſſe haud eſtis
dedignati,
DOMINI HOSPITES,
fuis quisque titulis decentiſſime compcllandi,
Iluſtres, Grnmoſim Prænobiliſſimi „Conſul-
. iſimi, .
FPATRONI ſummopere devenerahdi,
Vosque reliqui DOMINI AVDITORES,

Fautores, Amici, Commilitones colendiſſimi, æſtuma
tiſſimi, ſuaviſſimi.

†*½ FF

I unquam invitus & reluctante animo, ut verba ſacerem,
D cathedram conſcendi; ſi unquam, quam maximè honori-
H ficam ſemper duxi, in tam illuſtri panegyri dicendi pro-
vinciam moleſtam judicavi; ſi unquam precibus & amicil-
ſimis & honeſtiſſimis, iisque Ipſius ampliſſimi Senatus juſſu, cu-
jus apud me ſumma ſemper eſt & eſſe debet auctoritas, confir-
matis, ægrè obtemperavi: id certè hac vice ita fieri haud diffiteor,
ubi publici luctus præco conſtitutus ſum, ad ea, quæ ex juſtis
deſideratiſſimo Colleg noſtro haud ita pridem proh dolor! no-
bis erepto faciendis adhuc deſiderabantur, rite & ex officio per-
ſolvenda. Licet enim gratum omnino mihi eſſe debeat, quod
in me collatum eſt munus; idem tamen jucundum eſſe nulla ra-
tione poteſt. Utinam id potius datum mihi eſſet, atque divino
beneficio obtigiſſet, ut viro huic nobis omnibus longè chariſſimo
de recuperata valetudine gratulari, ut ipſum præſentem ſaluta-
re, ut doctiſſimo atque ſuaviſſimo Ipſius colloquio, quo ſæpe
recreabar, frui mihi liceret, quam ut de Ipſius obitu toti huic
Univerſitati luctuoſo verba mihi eſſent facienda! Sed ereptus
nobis eſt, eheu! Vir longiore ætate multo digniſſimus, cujus
præclara in hanc Muſarum ſedem merita jacturam, quam in ipſo
facimus, reddunt prorſus acerbam. Non poteſt non triſtiſſimus
hic caſus dolorem renovare, quo per aliquot retro annos afflicta
eſt hæc Academia, amiſſo quotannis Senatorii ordinis Viro,
quem inter ornamenta ſua referebat, atque ita luctu publico
conſtanti lege ſemper per novam cladem redintegrato, qui co
debebat magis magisque evadere vehementior, quo citius vulnera
vix paululum obducta iterum recruduerunt. Elapſo anno CAN-
ZIUM amiſimus, Philoſophum acutiſſimum & magni nominis
Theologum. Ante biennium fato functus eſt HOFFMANNIS,
conſummatiſſimæ eruditionis Medicus, Triennium eſt, ex quo
MAICHARTIUMdeſideramus, Virum, qui in arte medica paucos
ſibi æquales, neminem ſuperiorem habuit. Atque ſic per ſin-
ulos annos tanquam per gradus ad nova ſemper, funera ad-
ſcendere nobis liceret.
Aſt

Aſt animus memmiſſe horret ludtuque refugit.
Quod ſi enim domeſticas has calamitates, quæ Univerſita-
tem hanc cæteroquin florentiſſimam & jam antiqua gloria reſplen-
delcentem intra perpaucos annos afflixerunt, & plurimis magni
nominis viris orbarunt, cum animo noſtro diligentius cogitamus,
fieri non poteſt, quin graviſſimo dolore abrepti fere dubitan-
dum nobis exiſtimemus, utrum quæ à primis hujus Acade-
miæ incunabulis luculentiſſima ſuæ curæ ſpecimina in eam con-
tulit, Divina providentia, ejusdem ſaluti adhuc æque proſpi-
ciat, an vero offenſum Numen curam eidem ſuam ſubtrazerit?
Et ita quidem plerique ſtatuere ſolent, qui in gravem aliquem
luctum incidunt, & repentinis malis obruuntur, ut ſe gravem
Dei offenſionem incurriſſe arbitrentur. Neque id ſemper præter
rationem. Verum enim verò multa ſunt, quæ obſtant, quo mi-=
nus nobis de huius LIniverſitatis ſorte idem decernere liceat. Tot
enim & tanta ſunt divini favoris in eam documenta, atque ea
quidem recentiſſima, ut ambigere nemo poſſit, ſalutem ipfſius
ſupremo rerum Arbitro nihilominus eſſe longe commendatiſſi-
mam. Et ea profecto ſæpe eſt conſiliorum divinorum ratio, ut
mortalium mentes ea adſequi haud valeant, quin potius, ſi in
iis ſerutandis & perveſtigandis omnem aciem intendunt, pro-
fundiſſima abyſſo mergi ſe ſentiant. Tametſi verò rationes divinæ
nobis haud ſemper perſpectæ ſunt, ita ut ſæpe providentiæ de-
creta, quæ culpare nefas, religioſe magis ſint veneranda, quam
curioſe indaganda: certum tamen eſt, non omnia menti hu-
manæ eſſe impervia, atque ſic ſæpe fatorum noſtrorum ſeriem
à provida Numinis cura ordinari, ut & bonitatis ſuæ & ſa-
pientiæ ſpecimina nobis fiſtat longe luculentiſſima, quæque
niſi ab iis, qui & ſuarum & divinarum rerum prorlſus negligen-
tes ſunt, occulta vel ambigua haberi poſſunt. Quemadmodum
igitur laudi eſt, divinerum conſiliorum adyta haud reſerare,
neque de iis, quæ ingenii noſtri vires excedunt, arroganter
argutari velle: ita procul dubio vituperium meretur eorum
ſocordia, qui extantiſſimis quibusque divinæ providentiæ docu-
mentis ad venerabundam eorum contemplationem & laudum
divinarum amplificationem excitari ſe haud patiuntur. Ne-
que vero quicquam & vitæ beatitudini & ipſi etiam hominis
ratione præditi deſtinationi primævæ magis eſt contrarium.

Quid enim jucundius vel cogitari vel fingi poteſt, quam ope-=
rum

rum divinorum, eorumque in noſtram ſalutem facto rum, per-
petua atque grara meditatie: Quid rationi humanæ magis eſt
conſentaneum & proprium, quam ut præſtantiſſimum hoc do-
num ad perveſtigandas ſaluberrimas atque ſapientiſſimas divi-
næ providentiæ vias impendamus, atque ſic gloriam divisi
Numinis exaltemus atque promoveamus?: Quum enim ani-

1 . . . . „ . - . .
mantia vel ipſo inſtinctu à natura ipfis ingenito jam ad ea

ferantur, quæ ad iplorum conſervationem faciunt, quo alio
fine præ brutis conceſſum nobis eſſe putamus rationis ulum:
niſi ut ſupremum bonorum omnium datorem atque largito-
rem agnoſceremus eumgque coleremus? Nihil itaque dulci-
us nihil homine digaius eſt, quam ita in rerum quarumvis
& mazxime etiam fatorum noſtrorum contemplatione verlari;
ut ſemper ad eum reſpiciamus, à quo omnia ſapientiſlime diſ-
ponumur „» & ſumma cum b nitate ordinantur.
Augurabimini, AA. OO. HH. cujus rei gratia hæc à
nobis diſputentur. Poſt complura funera;, quibus intra per
paucos annos iteratis vicibus in mœrorem conjeda eſt hæc II-
niverſitas, redintegratus eſt communis luctus ex obitu beati
KRAFFTIII, Viri apud exteros non minus ac apud nos celeber-
rimi, Collegæ noſtri deſideratiſſimi, quem ante has ſeptem
hebdomadas extulimus. Nefas eſſe exiſtimamus, in recondita
Dei conſilia inquirere, & curioſe ſcrutari, cur malis mala ſuc-
cedant, & cur poſt tot calamitates recens hæc quoque prorſus
acerba nos affligat? Cum itaque religioni nobis ducamus, divi-
norum decretorum circa obitum B. KKAFFTII rationem per-
veſtigare: quid magis poteſt eſſe pium, quid ſalutare magis,
quam ut providentiæ vias in vita ipſius conſpicuas animo no-
ſtro contemplandas proponamus? Præterea ſuo quaſi jure quo-
dam repoſcit id vita viri ita inter nos geſta, ut nihil agere
aliud, quam naturæ vires explorando divinæ providentiæ veſti-
gia ſcrutari videretur. Accedit denique ipſa defunéti voluntas,
quæ religioſe eſt ſequenda, quaque moribundus à me conten-
dit, ut in ſermone de ipſo habendo gloriam providentiæ divi-
næ in ſemet manifeſtatæ celebrarem magis, quam utipfum lau-
dibus ornarem. At quam latiſſimus heic ſeſe aperit dicendi
Campus? Quam vereor, ne huic muneri ſubeundo nimis ſim
B 2 impar

r: Neque profecto id mihi ſumerem, niſi Veſtra, Audito-
res, Benevolentia, quæ ſatis mihi cognita eſt atque explora-
ta, me confirmaret. Ita vero dicturus ſum, ut omnia in com-
pendium redigam, Geographorum ſecutus morem, qui ſpa-
tioſiſſimas provincias tabulis ſatis anguſtis ſolent delineare-
Vos aurem, AA. OO. HH. de nobiliſſimo argumento verba
facienti non lingua modo ſed & animis auribusque favete.

impa

QRQAmadmddum- ii, qui rerum geſtarum cognitioni juſtum ſta-
tuunt pretium, & non minorem in hiſtoria utilitatem eſſe
quam voluptatem agnoſcunt, omnes tamen uno ore conſen-
tiunt, hanc laudem præ reliquis Hiſtoriæ generibus Biographiis
primariò eſſe tribuendam, utpote in quibus, quæ ad quemque
propriè pertinent, multo clarius proponuntur: ita nihil à veri-
tate alienum dicemus, ſi contendimus, omnia quidem divinæ
providentiæ veſtigia in univerſis naturæ operibus & totius ge-
neris humani gubernationé conſpicus ſedule eſſe meditanda, &
non ſine inſigni fruétu perveſtigari poſſeé, at longe tamen maxi-
mam utilitatem ex iis præſertim hauriri, quæ in ſingulorum ho-
minum fatis curate penſitatis conſpiciuntur, & magno numero
ſe produnt. Quum enim animadvertimus, Supremum Numen
non tantum rerum univerſitati providere, ſed & ſingulorum
ſingularem habere curam, & complurima ſuæ & bonitatis &
ſapientiæ in eos ſtatuere exempla: fieri non poteſt, quin eum
in admirationem & venerationem Ipfſius rapiamur, tum ad fi-
duciam in ipſo collocandam fortiſſime excitemur. Et ea pro-
fſe co eſt mentis humanæ conditio, ut ad auguſtiſſima illa guber-
nationis divinæ ſpecimina obſtupeſcat magis, ex his vero, in
quibus ſe Deus in minimis quoque maximum oſtendit, ſumma
cum admiratione ineffabilem percipiat voluptatem.

Agite dum, inquiramus in ea, quæ vita Kruftiana ob ocu-
los rnobis ſiſtit, ſua & multitudine & evidentia ſolicita medita-
tione oppido longe dignifſima. Alieniſſimi ſumus ab eorum ſen-
tentia, quæ quantumvis ridicula & abſona fuperioribus præ-
ſertim ſeculis plurimos, eosque non infimæ auctoritatis viros, pa-
tronos nacta eſt, qui ſomniarunt, aſtris inanimatis & ab orbe,

quem incolimus, remotiſſimis, ineſſe vim quandam, à qua-
quæ

quæ hominibus obtingit, naſcendi conditio & fata ipforum pen-
deant. Quamvis autem hæc merito rejiciantur, haud mino-
rem tamen reprehenſionem merentur ii, qui omnia caſui ad-
ſcribere, & à fortuito rerum concurſu derivare non verentur.
Quum enim Dei providentiam e medio tollere tantundem fſit,
ac negare, quod ſit, quod exiſtat: impium profecto oportet
eſſe eum, qui res humanas inde à cuiusvis ortu usque ad ipfſi-
us obitum divino Numini curæ haud eſſe ſibi perſuaſerit. Cui
itaque animo conſtitutum eſt, vitæ humanæ rationes ita per-
ſcrutari, ut divinæ curæ veſtigia colligat, is profecto in ipſo
ſtatim veſtibulo, in ipſa, inquam, naſcendi ſorte plurima offen-
det, quæ ipſius & attentionem & admirationem merentur.
uodſi ad eam reſpicimus, quæ B. KRAFTIO noſtro data eſt, ſta-
tim inſigne ſeſe nobis offert providentiæ divinæ ſpecimen, quod
ipſe haud una vice gratus agnovit, & pridie ejus diei, quo à
vita diſceſſit, adhuc venerabundus coluit. Quum enim ipſius
Jjuſſu accerſitus ad lectulum eius aſliderem, poſt alia, quæ de-
bili & fracta voce mecum locutus erat, ſubito collectis viribus
achme converſus pleniore voce addit: e inter ſingularia divinæg
providentie documenta in ſa edita id Jemper retuliſfe, quod pa-
rentibus honeſtis quidem, at opum afftuentia ob numeroſam pro-
lem non præditis editus dirigente Deo nibilominus non tantum bo-
nis literis imbutus ſed & in eo ſtudiorum genere inſtitutus fuerit,
quod nonniſi maximis impenſis addiſeere licet; & tantum abeſſe,
t id ſibi dedecori ducat, ut potius hoc ipſum in landem Provi-
dentiæ divinæ à me publice prædicari oontendat.

Neque quisquam erit, qui non miretur divini conſilii pro-
funditatem, cujus nutu Beato naſcendi ſors contigit, longe ut
videbatur, à reliqua Ipſius deſtinatione diverſa. Sed quis eſt,
qui non miretur quoque ſummum Viri hujus candorem, &
animum non minus ab omni elatione & arrogantia remotifſi-
mum, quam divinæ gloriæ, quovis modo celebrandæ, cupidiſ-
ſimum? O raram ſane modeſtiam! O vocem homine philofo-
pho prorſus digniſſimam, licet forte à non pancis, qui faſtu
tumentes, cum ipfi nulla re, niſi vana titulorum pompa vel
inani avitarum divitiarum ſtrepitu ſupra plebis ſortem emineant;
Omnia externis tantum mciantur: ludibrio etiam atque ſannis
3 exci⸗

excipiendam! Neque verèò obſcuram naſcendi conditionem ſor-
titus erat KRAEFTIUS noſter. Editus enim eſt in hanc lu-
cem anno hujas ſeculi primo, die XV. Julii, Duttlingæ; quod
oppidum eſt hujus Ducatas haud ignobile in ripa Danubii, haud
longe ab Helvetiæ finibus diſſitum, & præter alias prærogati-
vas mazxime etiam ab agri fui fertilitate commendandum Pa-
trem coluit enerabilem Senem, jam apud Nagoldenſes ſacro-
rum Antiſtitem primarium, Virum Maximé Reverendum atque
Dokctiſimum DN. IOHANNEM JACOBLIIM KRAFFTIIIM, quĩ
ctantum Filium præmaturo fato ſibi ademtum impenſiſſime lu⸗
get, & in eo ſenectutis ſuæ præſidio, familiæ ornamento, orba-
tum ſe conqueritur. Matre autem uſus eſt Nobiliſima atque
omnihus ſui ſexus decoribus ornatiſima Matrona, DN. MARIA
REGINA, Viri Nobiliſimi ac dexterrimi DN. JOHANNIS HA-
BELSIOFERI, apud Duttlingenſes quondam Archigramma-
tei meritifſimi, filia, quæ ſub auſpicium hujus anni d XXV. Jan.
magno cum ſuorum luctu diem obiit ſupremum, ſœcunda duo-
decim liberorum mater, é quibus præter Noſtrum & Fratrem
Ipſius, qui apud Italos inter homines agere deſiit, reliqui
omnes ſunt ſuperſtites. Tametſi igitur iis parentibus uteba-
tur, à quibus liberalior & præſtantiſſimo, quo natura præditus
erat, ingenio conformis eaque ad diſcendas literas inſtituta edu-
catio non poterat non expectari: facile tamen nemo non
intelligit, absque ſingulari divini Numinis adjumento ſperan-
dum haud fuiſſe, ut ad magnifica illa & ſumtuoſa Phyfices
præſertim ſtudia eniteretur, ad quæ animum appulit, quæ-
que, ſi quid præclari præſtandum eſt, tantum apparatum re-
quirunt, quantum privatorum, eorumque etiam opulentiorum,
facultates vix ac ne vix quidem concedere poſſe videntur.
Equidem divinare non poterant optimi Ipfius Parentes, quæ
ſit divini confilii in Ipſo deſtinatio, neque cogitatione præci-
pere, in quo potiſſimum ſtudiorum genere ſit inſtituendus: per-
Apectis tamen ingenii dotibus, quæ Ipli inerant, prorſus ſingu-
laribus, ad illas excolendas Ipſumque bonis literis imbuendum
nihil fibi fecerunt reliqui. Cum itaque Sulzenſi Eccleſiæ admo-
veretur optimus Parens, Diaconi in ea obiturus munus, in di-
ſciplinam traditus eſt Viro haud incelebri B. TAIIRINO Ludi
Sulzenſis Magiſtro, quo præeunte prima latinæ linguæ funda-
Menkta

menta poſuit. Patre autem poſtmodum ad cœtum Flœzlin-
genſem vocato, ipſo Præceptore uſus eſt, & per complures
annos Ipſius inſtitutione gaviſus fideliſima, non tantum philo-
logiæ campum emenſus eſt, ſed & philoſophica nonnihil de-
guſtare cœpit. Et profecto nulla re magis: quàm cari nobis
ſint liberi, demonſtrari poteſt, quam cum iis & educandis &

inſtituendis noſtram ipſorummet operam condicere non detrecta-

mus. Quamvis autem uti diximus, Venerandus Noſtri Pater
has moleſtias haud quaquam ſubterfugeret; ex re tamen judi-
cavit, Ipſum alienis quoque doctrinis erudiri; quapropter
eum privatis ſcholis mancipavit B. HABELSHOFEKRI, Diaco-
ni tunc temporis Balingenſis, proximique ex Matre cognati,
à quo hebræas quoque literas edoctus ad proſfequenda ſumma

cum alacritate literarum ſtudia mirifice excitatus eſt. Neque

verò erat, cur ipſum induſtriæ ſuæx pœniteret. Quum enim
Anno hujus ſeculi decimo ſeptimo in Cœnobium Blavifonta-
num reciperetur clementiſlime, ubi ſub Triumviris celeberri-
mis B. BUILFINGERO, B. SEYBOLDO, & qui grandævus
Senex juvenili adhuc robore fruitur Summe Reverendo NW Els-
SFNSEE ulterius in literarum & diſciplinæ ſtadio decurreret,
ita ſe iis probavit, ut quintum inter commilitones viginti
quinque locum ipſi decernendum putarent. Quem fortiter
tuitus eſt non tantum Bebenhuſæ, quo triennio poſt translatus
ducibus beatis Viris HOCHSTETTERO, W EISMANNO,
CANZIO ſuos profectus inſigniter auxit, ſed & poſtquam ex-
acto biennio noſtras Muſas ſalutaverat, philoſophica ſtudia non
minori fervore, ac antea in humanioribus commonſtraverat,
proſecutus. Indefeſſa enim induſtria audivit viros tum temporis
in Philoſophorum ordine celeberrimos CREILINGIHM,
ROESLERUM, HAGMATERIM, HALLWACHSIIIM, II-
luſtr. BULFINGERUIM, & qui ſolus ex ipfis ſuperſtes eſt,
quemque Deus quàâm diutiſſime ſervert, Magnificum Du. Retto-

rem K LEMMIUM, cujus ſub præſidio quoque diſſertationem

typis impreſſam, Exercitia Critica ſuper quinque prioribus Ev-
angelii, Matthæi capitibus ſiſtentem, maſcule & cum laude de-
fendit, atque ſic ſupremos in philoſophia honores meruit, an-
no hujus ſeculi viceſimo quinto d. II. Maji ſibi delatos. Quamvis
autem, quæ hactenus expoſuimus, nondum ſufficiant ad berui⸗
En-=-

.

dendum ſingulare illud, de quo ſupra dizimus, divinæ providen-
tiæ ſpecimen mozx tamen tollemus ſiparium, quo remoto omnia
plana erunt, atque cuivis perſpicua. Neque vero eapropter
in allatis hucusque Vitz KRAFTIAN. actis nulla comparent
divinæ curæ dogumenta, ſed complura præſto ſunt, facili ne-
gotio à nobis enumeranda. Verum ne nosmet ipfſos nimia di-
cendorum mole obruamus, e præcipuis unum decerpemus, quod
Ipſi KRAFFTIO noſtro ſemper ſingulare viſum & in pretio ha-
bitum eſt, atque curatiorem conſiderationem omninèò meretur.

Ineſt menti noſtræ vis quædam, qua ad certum aliquod vitæ
aut ſtudiorum genus amplectendum ſpontaneo & naturali quaſi im-
pulſu ferimur, cujus ductum ſecuti non tantum cum voluptate
ſed & feliciſſimo ſucceſſu omnia perficimus, in contrarium veròô
nixi fruſtra plerumque defatigamur, & oleum operamque perdi-
mus. Egregie hinc Cicero; ut ſtudia noſtra naturæ regula me-
tiamur, ſuadet, neque adtinere pronunciat naturæ, repugnare,
nec quicquam ſequi, quod adſequi nequeamus. Senſit hunc im-
petum KkAFFTIIIS Noſter à primis pueritiæ annis, & licet nec
à reliquis ſtudiis abhorreret animus, præprimis tamen incredibi-
li impetu ad mathematica & phyſica ſe rapi animadvertit, ut nihil
anhelaret magis, quam ut ipſi totum ſeſe his ſtudiis tradere lice-
ret. Quo minus vero huic inſtinctui penitus ſe permitteret; plu-
rima erant, quæ obſtabant, quæque id vetare videbantur. At
divinior illa poteſtas, quæ jam omnes Noſtri vias ſapientiflime
ordinarat, huic etiam rei ſatis proſpexerat; ipſius enim nutu
factum eſt, ut inſcius, ad quæ deſtinatus eſſet, ſenſim ſenſimque
præpararetur. Memoratu haud indignum eſt, Ipſum ex Matris
inſtitutione ad ductum libelli ab ipſamet conſcripti univerſam
Praxin Arithmeticam magna cum voluptate hauſiſſe. Primam
verò eamque nobiliſſimam mathematicas ac phyſicas ſcientias de-
guſtandi occaſionem nactus eſt in Cœnobio Blavifontano, in quo
ſtudiorum ſuorum moderatorem habuit, cujus ſupra meminimus,
Virum Summe Reverendum DN. PHILIPPIIM HENRICIIM.
NVEISSENSEE, jam Præpoſitum Denckendorfenlem graviſimum,
qui, naturalem Noſtri ad hoc ſtudiorum genus impetum perſen-
tiſcens, omnibus modis & doctrina & confilio Ipſum juvit hu-
maniſſime, & hunc præterea ipſi favorem exhibuit, ut, quam
tum

tum jam comparare ſibi coœperat, rerum & artificioſarum &
naturalium penum curæ ipfius committeret. Inde Bebenhuſam
delatus in B. EISMANNO bPatronum nactus eſt, qui hunc
Ipſius ardorem non probavit modo ſed & confirmavit, novaque
fomenta præbuit, quibus magis magisque incendebatur. In no-
ſtra hac verò Muſarum ſede ſitis ſuæ reſtinguendæ uberiorem
fontem invenit in IIIuſtri BUEFINGERO, cuius doctrinas ſic
avide arripuit, quaſi expleri non poſſet. Quo plenius enim ha-
rum ſcientiarum præcepta hauriebat, eo majori deſiderio capie-
batur, in ipſa earundem adyta penetrandi. Licet autem id
omnibus votis expeteret, neutiquam tamen ne ſpem quidem
animo concipere poterat, fore, ut quo flagrabat, deſiderio un-
quam ſatisfiat, quin potius omnes labores ſuos, hisce ſtudiis ha-
ctenus dicatos, incaſſum ſuſceptos fuiſſe non poterat non ſibi
perluadere. Luculentiflime autem eventus docuit, ſingulari di-
vini Numinis providentia id factum eſſe, quæ ſapientiflimo con-
ſilio ita res diſpoſuerat, ut omnia ad finem tenderent, quem
cum KRAFTIO Noſtro præter omnem Ipfſius ſpem & exfſpe-
ctationem præfixum ſibi habebat.
Patuit hoc non multo poſt quam Laureæ ſecundæ honores
obtinuiſſet. Cum enim eo tempore libello ſupplici Sereniſſimo
Principi glorioſiſſimæ memoriæ EBERHARDO LUDOVICO
demiſſe oblato, ut ad mathematica atque phyſica ſtudia ulteri-
us proſequenda ſubſidio juvaretur, petiiſſet: opportune acci-
dit, ut literis ab Illuſtri BULFINGERO ad ipſum datis Petro-
polem accerſeretur, ubi immortalis memoriæ Princeps Ruſſo-
rum Imperator PETRUS urbem recens à ſe extructam Scienti-
arum Academiam condendo illuſtriorem adhuc reddere niteba-
tur. Sic quæ prorſus erepta Ipſi videbatur ſpes inopinato re-
fulſit vel potius complementum ſuum adepta eſt. Quanta cum
alacritate vocationi huic votis ſuis adeò faventi morem gelſle-
rit, nemo eſt, qui non facile intelligat. Obtenta igitur à Se-
reniſſimo Patriæ Patre & Ipſius Nutritore munificentiſſimo ve-
nia ad quinquennium, & exoratis Parentibus celeberrimo Me-
dico DN. DäüIVERNOV eodem contendenti comitem ſe ac iti-
neris ſocium adjunxit, atque relicta die XKXKVI Octobris ejus-
dem anni viceſimi quinti Tubinga noſtra peragratis Francofurto
C ad

ad Meenum, Giefſa, Marpurgo, Caſſellis, Hannovera, Ham-
burgo, Lubecam pervenit, nullaque interpoſita mora, ut ſe ab
itineris moleſtia reficeret, confeſtim portum ejus urbis TFrave-
mundam petiit, conſcenſa navi Bakico Oceano ſe commiſſurus;,
ut præfinito tempore, quo Petropoli eſſe juſſus erat, ſub au-
ſpicium nimirum ſequentis anni eodem quoque appelleret. Heic
verò vel maxime animadvertere licebat, providam divini Nu-
minis curam huic itineri præfuiſle & hunc Noſtri ad exteros
abitum ſapientiſſimo ac ſaluberrimo conſilio ordinaſſe Ipſius
enim ſingulari auxilio atque præſidio unicè tribuendum eſt, quod
præſentifſimum vitæ diſcrimen evaſerit Noſter, in quod naviga-
tione inclinato jam autumni tempore in tam procelloſo mari ſu-
ſcepta ſe conjecerat. Dici non poteſt quantis cum calamitati⸗=
bus conflictati fuerint pelago expoſiti; perpetua enim fere no-
Gde premebantur denſiflimis nebulis omnem luci aditum inter-
cludentibus; frigore devexabantur intenſiſſima, quod ipſis eè
videbatur magis acutum, quo minus ei tolerando aſſueti erant;
ter exorta tempeſtate graviſſima in ultimum adducebantur diſcri-
men, ita ut jam conclamatum de ſe eſſe putarent, maxime cum
minoris mali & anchoræ unius jaécturam feciſſent nil niſi funeſta
præſagientem, donec tandem in vado deſideret navis, quod ſa-
Iuti ipſis fuit, cum ſe tantum duo à Revalia abeſſe milliaria a-
nimadverterent, ad quam XIV. Dec ſalvi atque ſoſpites appule=-
runt. Adeo ſingulari hac divini Numinis ope commotus fuit
KRAFTIIIS noſter, ut in tanti beneficii memoriam quotannis
diem ſeligeret, quo cibum non caperet, quemque ad gratias Deo-
perſolvendas deſtinaret, quod inſtitutum usque ad mortem con-
ſt ntiſſime ac religioſiſſime tenuit. Quanquam autem exantlatis
tot ac tantis moleſtüs refectione ſummopere indigebat Noſter,
haud tamen Revaliæ ſubſtitit, ſed ſtatim iterum in viam ſe de-
dit, & quod reliquum erat ex profectione terreſtri itinere abſol-
vit; cumque in borealibus iſtis regionibus omnia altiſſima nive
operta erant ac gelu conſtricta, traha Narvam prætervectus quar-
to die ante novi Anni auſpicia Petropolim pervenit deſideratiſfſi-
mam & laborum & votorum ſuorum metam. Heic vero am-
pliſſimam facultatem naéctus eſt animi ſui propenſioni vehementiſ-
ſimæ cumulate ſatisfaciendi. Licet enim ob egregios, quos iam
fecerat, in omni Matheſi profectus ſtatim publicum hanc diſci-
plinam

Plinam in Gymnaſio cum ipſa Academia combinato tradendi mu-
nus in iplum conferretur, atque ipfe ut in obſervationibus inſti=
thendis Aſtronomum Imperialem juvaret, eidem adjungeretur:
majoris tamen longe duxit occaſionem ſibi oblatam in recondi-
ta Matheſeos & Phyſicæ penetrandi,; & ad harum ſcientiarum
faſtigium enitendi. Aderat vero heic cœtus virorum ſummo-
rum, qui in hoc ſtudiorum genere & verſatiſſimi erant & fami-
geratillimi, plusquam regia munificentia ex univerſa Europa con-
quiſiti & Petropolim evocati. Aderant præter IIluſtriſſimum A-
cademiæ Præſidem BLII MENTROSTIUM, BUI -FINGERI, HER-
MANNI, BERKNOIILLH, DuIVERNOY„ MAIERI, LElHIT-
MANNI, BAYERRI; GOIDBACHII, SCHHMACHERI, ElI-
LERI, qui tantam in erbe literario conſecati funt famam, ut/
eorum nomina recitaſie ſit celebraſſe. Aderat ſumtuoſiflimus
omaium inſtrumentorum ad experimenta inſtituenda requisto-
rum apparatus, librerum fappellex copioſiſſima atque ſelectiſſi-
ma baucis, quicquid ad hæc ſtudia non tantum pernoſcenda
ſed & amplificanda pertinebat, id omne aderat, & ea quidem
abundantia, ut plurimis in eodem ſtudiorum genere occupatis
nullus tamen alios retardaret. Quanta alacritate, quanto ſtu-
dio, quanta omnium virium ſuarum contentione, ut hisce op-
portunitatibus recte uteretur easque lucrifaceret, allaborarit
KRAFTIIS Noſter, verbis haud exprimi, ſed facile ex ſummo-
illo fervore conjici poteſt, quo ipſum ad hæc ſtudia naturali er-
jam impulſu concitatum fuiſſe demonſtravimus. Hine quic-
quid à munerum cura ſupererat temporis; id omne, & audien-
dis his Viris & meditationibus cum aflidua præſtantiflimorum
librorum perluſtratione & naturæ per experimenta inveſtigatio-
ne conjunétis ſedulus impendit, atque id tanto cum fructu, ut
quinquennio elapſo in numerum Academicorum adſciſceretur;
atque Matheſeos univerſiæ Profeſior conſtitueretur. Cumque
haud multo poſt obſervationibus quoque aſtronomicis proprio
motu a ſe inſtitutis inclareſceret, Obſervatorii Aſtronomici Di-
rector deſignatus eſt, munere autem hoc anno elapſo nondum
vacante profeſſionem Phyſicæ Theoreticæ & Experimentalis ob⸗
tinuit. Quo officio dum defungebatur non tantum aliquoties
integrum Phyficæ Experimentalis campum frequenti audienti-
um concurſu emenſus, ſed & ngalatemn adeptus eſt honorem,

1
ut bis præſente Auguſta Imperatrice ANNA, ſemel in conſpe-
u Magni Ruſforum Ducis, ſæpius autem coram ſplendidiffi-
mis diverſarum gentium & Orientalium & Oceidentalium Le-
gatis, inſtitutis rarioribus experimentis phyſicis llam common-
ſtrare eruditionem potuerit. Maxime vero etiam id egit, ut
publicis quoque ſcriptis, quas profitebatur ſcientias, illuſtrarert,
quæ cum Academiæ Petropolitanæ Commentariis inſerta ſint,
neque cuiquam Fruditorum incognita, pluribus recenſere, ne-
ceſſarium haud ducimus. Quibus rebus ſingularem apud omnes
iniit gratiam, præſertim verò ſummum IIIuſtriſſimorum Acade-
miæ Lræſidum BLIIMEN TROSTII, KAYSERLINGII, KORF-
FII, BREVERII, favorem ſibi conciliavit & nunquam non re-
tinuit. Quis eſt, qui jam adhuc dubitet de provida divini Nu-
minis cura Beato KRAFTIO Noſtro exhibita, quæ tot & tan-
tis tamque eximiis ſpeciminibus vitam Ipſius haéctenus expoſitam
inſignivit? Quis augurari unquam potuiſſet, Virum hunc alie-
nis ſumtibus, apud gentem remotiſſimam, atque vix bonis li-
teris illuſtratam ſolidiores doctrinas hauſurum, eidemque vi-
ciſſim poſt ea per multos annos fuiſie inſerviturum? Cui non
mirabilis videtur impetus ille, quo KRAFTIIM Noſtrum
correptum vidimus, quemque adeò non cohibere poterat, ut
omni ſpe optatum finem conſequendi ademta, eidem tamen uni-
cé ferè ſeſe permittere debuerit? Nonne eventu rem jam decla-
rante manibus palpare licet, ſuperiore vi eum & excitatum &
nutritum atque ſuſtentatum fuiſſe? Et profecto inſignem utili.-
tatem affert ea ſtudia noſtra ordinandi ratio, ut quæ ad erudi-
tionem ducunt non quidem negligamus, at uni potiſſimum ſci-
entiarum parti intenti totos nos eidem tradamus, in eaque ex-
colenda omnem noſtram collocemus operam.

Quemadmodum autem vitæz KRAFTIANE rationes hucus-
que enarratæ luculentiſſima divinæ providentiæ documenta con-
tinebant: ita nec fata Ipſius adhuc recenſenda iis deſtituta fuil-
ſe demonſtratu perfacile eſt. Huc verò pertinere maximéè arbi-
tramur, quod ſuperatis omnibus obſtaculis & difficultatibus,
ſuis redditus, patriæ etiam, quam tantopere deamabat, prodeſ-
ſe potuerit. Neque enim hæc ita ſunt geſta, ut non ſuperio-

rem aliquam vim totum hoc negotium & direxiſſe & perfeciſſe
ſtatuen-

. .
ſtatuendum ſit. Tenerrimo patriæ ſuæ reviſendæ deſiderio te-
nebatur Noſter, non tantum ut Ipfſi in amplexus ſuorum iterum
venire liceret, ſed vel maxime, ut quæ Principi Nutritori ſuo,
quæ reipublicæ deberet, fideli atque ſedula opera. in commodis
Patriæ promovendis adhibenda ſolvere, & ubi primum vitæ ha-
litum ducere cœperat, ibi eundem quoque effundere poſſet.
Quo minus huic ſuo deſiderio ſatisfaceret, aliquam difficultatem
attulit ſuaviſſima Conjux, quam Anno hujus ſeculi trigeſimo
octavo Petropoli duxerat, DN. ANNA CATHARINA, Vobi-
liſſimi Viri DN. MATTHEI VFELTENI, Academiæ Scientiarum
quondam à rationibus Oeconomicis, filia venuſtiſſima, quæ non
minore ſuæ Patriæ amore tenebatur, & ægre adduci poterat, ut
tantum iter adgrederetur, atque in regionibus tam procul dii-
ſitis domicilii ſedem figeret. Verum blandam hanc vim blandior
mariti ſolicitatio facile fregit, & ſi hæc tantum obſtitiſſet, ante
complures jam annos KRAFTIUM noſtrum nobis redditum poſ-
ſediſſemus. Sed alia erant obſtacula longé majora, quibus re-
movendis, niſi divinæ Providentiæ nutus acceſſiſſet, nemo ha-
minum par fuiſſet. Hac enim dirigente factum eſt, ut, cum
bina vice fruſtra à Sereniſſimo Principe noſtro revocatus eſſet,
Auguſta Ruſſorum Imperatrice literis intercedente, tandem Se-
reniſſimus atque Potentiſſimus Princeps noſter, CAROLUS Ii-
teris ad Borufſorum Legatum ſplendidiſſimum Dn. Baronem DE
MARDEFELD datis ſuaque manu exaratis, eundem denuo re-
vocaret. Sic enim ſuam obtinuit miſſionem eamque tam hono-
rificam, ut etiam abfuturo locus inter Membra Academiæ Pe-
tropolitanæ honoraria concederetur, & annua penſio ad dies
vitæ clementiſſime decerneretur. Quo impetrato diſceſſum ſu-
um, qdantum fieri poterat, maturavit, atque felicius ac prima
vice Baltico mari trajecto Wolgaſtiæ navem appulit, unde ter-
reſtri itinere Berolino, Witteberga: Lipſia, Jena, Coburgo.
Bamberga, Noriberga peragratis in Patriam rediit, à qua inte-
gros undeviginti annos abfuerat. Eodem menſe, quo Patria m
iterum ſalutarat, die XXIX. Octobris anni hujus ſeculi quadra-
geſimi quarti in Alma hac ſtudiorum Univerſitate novum mu-
nus, neutiquam tamen à veteri diverſum, profeſſionem nimi-
rum Matheleos ac Phyſices ordinariam præſtito Juramento Se-

natorio adgreſſus, & ſub initium menſis Decembris inaugurali
C 3 ora-

Oratione: de monitis quibusdam ac Pheſicam Experimentalem bodie
etiamnum Jumme neceſſariis, ex præſcripto legum Academicarum
zulſpicatus eſt. Quam verèò in Collegio Illuſtri obtinuit, earun-
dem diſciplinarum Profeſſionem, eam ſub initium demum ſequen-
tis anni adiit, publica oratione habita: de quibusdam borealium
climatum prærogativis in obſervandis naturæ miraculis & inſtituendis
obſervationibus phyſicis. Quanta cum fide, dexteritate, diligentia,
gloria, ſpartam hanc ornarit, fuperfluum judicamus pluribus in-
dicare, cum diſcipulorum, quos ſummo cum fructu erudivit, in-
ſignis multitudo poſt multos etiam annos id grato animo ſit con-
firmatura, tantum abeſt, ut jam cuiquam incognita eſſe poſſint.
Quem enim fugit, quam cupidus fuerit, ſtudioſæ Juventutis
commoda quoquo modo promovendi? Quem latet, quantum
in tradendis difciplinis perſpicuitati ſtuduerit, ut vel tardiſſimi
ingenio ex ipſius inſtitutione fructum reportare pocuerint? Quis
neſcit, qua cum accuratione omnia;, quæ ſuſcepit, perfecerit?
Quis ignorat, quam egrègie tempus, quod à publicis laboribus
ſupererat, in uſus iterum publicos converterit? Nemo ne dicam
noſtrüm ſed nec exterorum quidem id in dubium vocabit, eum
ſeriptis ſuis etiam apud nos in lucem emiſſis indefeſſam ſolerti-
am ſuam ſatis ſuperque comprobarit. Præter complures diſſer-
tationes mathematici & phylici argumenti? documento ſunt et-
iam in ſublimiorem Geometriam introductio, & TPhyſicæ inſtitu-

tiones

* De Vaporum & Halituum generatiene ac clevatione experimenta & ſententiæ. 1745.

De Atmoſphæra Solis atque hinc explicandis cauſſis macularum ſolarium. Diſſert. duæ
1747.

De Triglyphis 1747.
De Tubalis Capiliaribus. 1748.
De vera Experimentotum Phyſicorum conſtitutione 1742.
De gravitare terreſtri. 1749.
De Hydroſtatices princigiis generalibus., 1750.
De Iride. 1751.
De Qusdratura circuli præſertim Merkeliana, 1751.
De Corporum naturalium cohærentia. 1752.
De infinito mathemarico eiusque natura. 1752.
De Numero pari, rectis parallelis, & principio actionis minimæ theſes inaugurales.
17752.
De præcipuis experimentorum Phyſicorum ſeriptorihus. 1732.
Oratio publica, de inſoliti caloris æſtivi cauſla. 4. 1756.

tiones tribus voluminibus comprehenſiæ, quæ tantam apud ex-

teros queque laudem meruerunt, ut, quod nuperrime audivi-
mus, celeberrima Virago LALURA BASSLA apud Italos ad ea-
rundem ducktum phylicas ſcientias Auditoribus ſuis propinet.
Sed ne in nimiam molem excreſcat oratio noſtra, vela con-=
trahimus.

Quæ ſemper ſingulari modo KRAFIIO Noſtro in omni
Ioſius vita affuit Providentia Divina, prorfſus inſigniter ſe mani-
feſtavit quoque in us, quæ ultima Ipſius concernunt. Et què
id fieri potuiſtet aliéer? Eum enim in finem noſtri curam gerit
divinum Numen, ut ad æterna nos præparet. Hinc ſingulare
quoque divinæ Providentiz documentum KRAFTIO Noſtro ex-
hibitum in eo colloco, quod tempeſtive de inſtanti fato admo-
nitus rebus ſuis & temporalibus & æt⁸Wrnis proſpicere potuerit.
Equidem perſuaſum habeo optimum Virum ſæpe de morte cogi-
tafſe, quod ipſum haud diu ante obitum ſuum profeſſus quo
que eſt, veri nominis philoſophum ſe eſſe demonſtrans, qui
omnem ſapientiam ſuam in continua mortis meditatione pone-
ret. At cum ea ſit animi humani conditio, ut facile ſe iterum
in aliena diſſipet, in re tanti momenti haud nimis frequenter
admoneri poſſumus. Nunquam nobis deſunt quidem fragilitatis-
humanæ exempla, quibus, quid nos maneat, condocefieri pol-
ſimus; nulla verò ſunt, quæ magis nos excitent, quam cum
eos amittimus, quos ut nosmet ipios amavimus, quorum in
numero liberi, conjuges, parentes procul dubio omni ſunt re-
ferendi. Non putem quemquam ignorare, KRAFIIIIM No-
ſtrum intra perpaucos annos tot funera extuliſſe, & triplici hoc-
reſpectu jacturam feciſſe longe acerbiſſimam. Meminiſtis adhuc
triſtiſſimi illius caſus, quo rheda cum ſuis vectus in Nicrum præ-
ceps datus eſt, & dum ſuæ ſuorumque, quorum poterat, ſa⸗
luti conſuleret, filiolum ſuaviſſimum undis ablatum perdidit.

Meminiſtis calamitatis, qua ante biennium afflictus eſt, cum ſua-

viſſima Conjuge, in ouerperio extincta, ſummo cum ſuo luctu
privaretur. Meminiſtis recentis doloris, quem ſub auſpicio hu-
jus anni ex Matris chariſſimæ funere accepit. Quæ omnia, quid
aliud, quam ut ſuæ quoque mortalitati conſuleret monere ipſum
Hoterant? Quod propoſiium ut teneret, magis ctiam effecit,
qnam

.
quam diu ante obitum ſentire cœpit, virium ſuarum proſtratio, quæ
ſenſim ſenſimque ea cepit augmenta, ut de ſanitate recauperanda
ipſe tandem omnem ſpem prorſus abjiceret. Quum autem ad ex-
tremum usque halitum rationis uſu frueretur: beneficio hoc di-
vinitus ſibi oblato, quod gratus etiam agnovit, ita eſt uſus, ut
non tantum liberorum bigæ, quam reliquit, optime proſpiceret,
ſed prælertim de falute ſua æterna ſolicitus, quicquid ad eam
procurandam facere poterat, nihil omnino intermitteret; donec
die XVI. Julii, poſiquam animam ſuam Redemtori ſuo Jeſu Chri-
ſto pie commendaſſet, placide obdormiret. Heu quantum Vi-
rum amiſimus! Qualis vero fuerit, vel ipſa hæc extantiſſima di-
vinæ providentiæ, quæ tam ſingularem Ipſius curam habuit;, do-
cumenta ſatis demonſtrant. Quam amplus heic ſeſe nobis ape-
riret campus in laudes Ipſius excurrendi, niſi ipſa Beati ultima
voluntas obſtaret, cui morem non gerere nefas ducimus. Suf-
ficit nobis ingeminaſſe lud Horatii: .
Kraftiadem
Ergo Kra Ffrium 4 perpetuus Jopor
Urget?! cui pudor & juſtitiæ ſoror
Incorrupta fides, nudaque veritas,
Quando ulum inveniet parem?2

Noſtrum erit, ut quam vivo vel benevolentiam vel amici
tiam exhibuimus, eandem nunc in ejus liberos transferamus, ut
non orbati patre ſed pro uno plures nacti eſſe videantur,.

Quod reliquum eſt, te æterne Deus piis precibus oro ro-
goque, ut hanc Univerſitatem, quam ſemper foviſti, in poſte-
rum quoque ſingulari curæ Tuæ commendatam habeas, ut Sere-
niſſimum Principem noſtrum conſerves quam diutiſſime, ut Am-
plifſimum Senatum protegas, ut Academiæ hujus Antiſtitibus in-
columitatem & ſanitatem concedas, ut Ordinem noſtrum phi-
loſophicum foveas atque tuearis, ut docentibus atque diſcenti-
bus Tua gratia cœleſti adſis, ut denique omnia in ſupremi
Nominis Tui gloriam dirigas, cui ſit laus & honor
in æternum!
Dixi.

X V 2

W
VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset

19

17

16

Focus alance
18

2 3 4 5 6 7

4 Copyright 4/1999 GmoH wWW. yXymaster. com

1

ORAIIO FUNEBRIS

RRLE AC HONOKRI

VIRI
SI, AdPLISdsSII atque ECEI-

LENYAISSTAAII

DOMINI

ell NOLFGANGI

IS ETL COLLEGII ILLVYSTRIS PRO-
TES ET MATHESEOS PUBL. ORD. EI CON-
ADEMICI RECTORIS, ACADEMIARUM
M PETROPOLITANE ET BEROLINENSIS
MEMBRI HONORARII

ONGE CELEBERRIMI
ST IPSIVS OBITVM,
uI DiE XVI. MIL. OBTIGIT,

LEMNI PANEGYRI

D. XII. Sept. clolocc LNI.
HA E ITA

HORO FRIDERICGO SCHOTT,
Pr. ELOQH. AC POES. PROF. PUIRL. ORb.

typis CHRISTIANI GODOFREDI COTT.